virus corona

[vi˧˧ ɹut̚˧˦ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[vi˧˧ zut̚˧˦ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[vi˧˧ ɹut̚˧˦ ko˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ɹʊk̚˦˧˥ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ɹʊk̚˦˧˥ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[jɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[jɪj˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

virus + English corona (“coronavirus”). From translingual Coronavirus, from Latin corona + Latin virus, from Ancient Greek κορώνη (korṓnē). Compare coronavirus.

Hầu hết những người bị nhiễm chủng vi-rút corona mới có biểu hiện bệnh viêm đường hô hấp cấp tính nghiệm trọng với triệu cứng sốt, ho và khó thở.

2018 June 27, “Hội chứng Ho hấp vùng Trung Đông [Middle East Respiratory Syndrome]”, in (Please provide the book title or journal name) (PDF), Oklahoma City: OKC-County Health Department, archived from the original on 2020-03-25:

Most people who got infected with the novel coronavirus developed severe acute respiratory illness with symptoms of fever, cough, and shortness of breath.

Người gốc Á vốn không xa lạ gì nạn phân biệt chủng tộc, nhưng tình hình hiện nghiêm trọng hơn nhiều do dịch bệnh từ virus corona.

2020 February 1, Hoa Hạ, “Người Á không lạ chuyện bị kỳ thị, virus corona còn làm mọi thứ tệ hơn [Asians, no strangers to discrimination, face worse due to coronavirus]”, in Zing.vn, Ho Chi Minh City: VNG Corporation, archived from the original on 2020-02-12:

Asians are no strangers to discrimination, but the current situation is much more serious due to the coronavirus epidemic.

Cùng nâng cao ý thức của xã hội / Đẩy lùi virus corona, corona

2020 February 23, “Ghen Cô Vy”, Khắc Hưng (lyrics)performed by Erik Min, Hanoi: National Institute of Occupational and Environmental Health, retrieved 2020-03-21:

And raise up society's awareness / To drive out corona, coronavirus

COVID-19, bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019.

2020 March 20, COVID-19 update as of 16:00 on 20 March 2020, “COVID-19 cập nhật đến 16H00 ngày 20/3/2020”, in (Please provide the book title or journal name), Hanoi: National Institute of Occupational and Environmental Health, archived from the original on 2020-03-21:

COVID-19, a respiratory inflammatory condition caused by the novel coronavirus, appeared first in the city of Wuhan, Hubei, China, in December 2019.

Điều quan trọng là bạn hãy có trách nhiệm làm giảm lây lan của vi-rút corona.

2020 March 20, “15 ngày để giảm lây nhiễm [15 days to slow the spread]”, in coronavirus.gov (PDF), The White House and Centers for Disease Control and Prevention, retrieved 2020-03-24:

It is critical that you do your part to slow the spread of the coronavirus.


Hàn lưu

[haːŋ˦˩ lɨw˧˧]

[haːŋ˨˩ lɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hàn lưu.wav

Sino-Vietnamese word from 韓流, from Korean 한류 (hallyu).

the Korean Wave (spread of South Korean entertainment in other parts of the world)


bệnh dịch

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ zïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ jɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ jɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 病疫, composed of 病 (“disease”) and 疫 (“epidemic”), calque of Japanese 疫病 (ekibyō).


bò tót

[ʔɓɔ˨˩ tɔt̚˧˦]

[ʔɓɔ˦˩ tɔk̚˦˧˥]

[ʔɓɔ˨˩ tɔk̚˦˥]


hoả xa

[waː˨˩˦ saː˧˧]

Năm 1947, bộ máy Hỏa xa Liên khu V được hình thành, chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Uỷ ban kháng chiến và Hành chính Liên khu V.

2006, Lịch sử đường sắt Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, page 132:

In 1947, the Zone V Railroad administration was formed under the direct leadership of the Zone V Resistance and Administrative Committee.

Ác tâm chia rẽ người ta, / Phải chịu hình phạt hỏa xa nát nghiền.

2021, Nguyễn Thị Thu Hoan, “Hoạt cảnh, điển tích Phật giáo qua di sản văn hóa Phật giáo tại bảo tàng lịch sử quốc gia”, in Văn hóa Phật giáo, volume 360, page 64:

The wicked and divisive, / Must undergo the crushing fiery chariot punishment.

(Buddhism) a fiery chariot that brings sinners to hell


特攻

chữ Hán form of đặc công (“special forces”).


trúm

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𥯓 (CJK)


dạ-xoa

[zaː˧˨ʔ swaː˧˧]

[jaː˨˩ʔ swaː˧˧]

[jaː˨˩˨ s⁽ʷ⁾aː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dạ-xoa.wav


cá bột

[kaː˧˦ ʔɓot̚˧˨ʔ]

[kaː˨˩˦ ʔɓok̚˨˩ʔ]

[kaː˦˥ ʔɓok̚˨˩˨]


đồng thanh

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tʰajŋ̟˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ tʰɛɲ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tʰan˧˧]


siêu vi khuẩn

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨]

[siw˧˧ vɪj˧˧ xwəŋ˧˨]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦]

[siw˧˧ jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦]

siêu- (“super”) + vi khuẩn (“microbe”), so named because viruses resist antibiotics (which only affect bacteria).
Sino-Vietnamese word from 超 and 微菌.


mã độc

head

mã độc • (碼毒)

vi-noun

mã độc • (碼毒)

[maː˦ˀ˥ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ]

[maː˧˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ]

[maː˨˩˦ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨]

mã nguồn (“source code”) + độc hại (“harmful”)


siêu vi trùng corona

[siəw˧˧ vi˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[siəw˧˧ vi˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ ko˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ jɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ jɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

siêu vi trùng (“virus”) + English corona.

Vậy, chúng ta hãy áp dụng các biện pháp phòng ngừa (đứng xa người khác 1 mét, rửa tay thường xuyên, không sờ tay vào mũi, miệng mắt) chung cho cả cảm, cúm, và siêu vi trùng corona mới từ Vũ Hán.

2020 February 6, Nguyễn Trần Hoàng, “Những điều cần biết về virus Corona Vũ Hán (2019-nCoV) [What you need to know about the Wuhan coronavirus (2019-nCoV)]”, in Người Việt Daily News, retrieved 2020-03-19:

Therefore, we should apply prevention measures (standing 1 meter apart from other people; washing hands regularly; and avoiding touching the nose, mouth, and eyes) generally for cold, flu, and the novel coronavirus from Wuhan.


siêu vi corona

[siəw˧˧ vi˧˧ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ vɪj˧˧ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ jɪj˧˧ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

Dịch siêu vi corona chủng mới đã gây tử vong cho hơn 3000 người trên thế giới trong đó có 2.192 người Trung Quốc và tác hại cho kinh tế toàn cầu.

2020 March 2, Tú Anh, “Virus corona - Covid-19 : Hơn 3000 người chết trên toàn cầu [Coronavirus - Covid-19: More than 3,000 deaths worldwide]”, in Radio France Internationale, retrieved 2020-03-19:

The novel coronavirus contagion has resulted in more than 3,000 fatalities worldwide, including 2,192 in China, and hurt the global economy.

Siêu vi corona nơi người thì thường gây bệnh nhẹ, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường.

2020 March 13, “COVID-19 (Coronavirus) (siêu vi corona mới) [COVID-19 (Coronavirus) (novel coronavirus)]”, in (Please provide the book title or journal name), New South Wales Government, archived from the original on 2020-03-23:

Coronavirus often causes mild symptoms, such as frequent chills.


siêu vi khuẩn corona

[siəw˧˧ vi˧˧ xwən˧˩ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ vɪj˧˧ xwəŋ˧˨ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ vɪj˧˧ xwəŋ˧˨ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[ʂiw˧˧ vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[siw˧˧ jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

siêu vi khuẩn (“virus”) + English corona.

Năm nay cũng siêu vi khuẩn corona (cùng “dòng họ” với virus gây ra dịch SARS và MERS) gây tác động cho hơn 20.000 người (tính đến ngày 4/2/2020), và số liệu chưa đầy đủ cho thấy tỉ lệ tử vong từ 1,5 đến 3%.

2020 February 5, Nguyễn Văn Tuấn, “Dịch corona và những 'chuyên gia' gieo rắc virus sợ hãi [Coronavirus epidemic and the “experts” at spreading the word about worrisome viruses]”, in Zing.vn, VNG Corporation, retrieved 2020-03-19:

Also this year, coronavirus (in the same “family” of viruses that lead to SARS and MERS) affected more than 20,000 people (as of 4 February 2020), and incomplete data shows a fatality rate of from 1.5% to 3%.

Siêu vi khuẩn corona được khám phá lần đầu vào năm 1960 khi chúng gây viêm phế quản ở một trại gà và 2 virus trong mũi của bệnh nhân bị cảm cúm.

2020 February 18, Nguyễn Tuấn, “Siêu vi khuẩn corona là ‘ai’? [“Who” is coronavirus?]”, in (Please provide the book title or journal name), Phan Châu Trinh University, retrieved 2020-03-19:

Coronavirus was originally discovered in 1960 from a case of bronchitis at a chicken farm and two viruses in the nose of a patient suffering from influenza.


vi trùng corona

[vi˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[vi˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ ko˧˧ zo˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kɔ˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˦˩ kow˧˧ ʐow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[jɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kɔ˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[vɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

[jɪj˧˧ ʈʊwŋ͡m˨˩ kow˧˧ ɹow˧˧ naː˧˧]

Trong khi HISD và Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật (CDC) tiếp tục theo dõi vi trùng corona, học sinh và nhân viên được khuyên hãy tuân theo các biện pháp vệ sinh tối thiểu về miệng và tay để ngăn ngừa cảm lạnh, cúm, và vi trùng corona.

2020 February 27, “HISD theo dõi tiếp sự bùng phát của vi trùng corona trên thế giới [HISD is tracking the continued spread of coronavirus worldwide]”, in (Please provide the book title or journal name), Houston Independent School District, retrieved 2020-03-19:

As HISD and the Centers for Disease Control (CDC) continues to track the coronavirus, students and employees are encouraged to follow minimal mouth and hand sanitation procedures to prevent the cold, flu, and coronavirus.

Khi chiếc tầu du lịch khổng lồ có người bị nhiễm vi trùng Corona cập bến ở hải cảng Oakland ngày 9 tháng Ba, 2020, một bà du khách nói, “Tôi có cảm giác rúng động, bất an, khi không biết điều gì sẽ xảy ra.”

2020 March 17, “Sống Trong Sự Bấp Bênh [Living in Uncertain Times]”, in The Valley Catholic, Roman Catholic Diocese of San José in California, archived from the original on 2020-03-19:

When a giant cruise ship carrying passengers with coronavirus docked in Oakland on March 9, 2020, a passenger said, “I’m feeling shaken, unsafe, and I don’t know what’s going on.”


xuất xứ

[swət̚˧˦ sɨ˧˦]

[swək̚˦˧˥ sɨ˨˩˦]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ sɨ˦˥]

Đừng có dùng hàng hoá không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Don't use products with no clear origin.

(of a piece of work or product) the place of origin


khoảng cách xã hội

[xwaːŋ˧˩ kajk̟̚˧˦ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[kʰwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[xwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[kʰwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

[xwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

khoảng cách (“space”) + xã hội (“society”)

tạo khoảng cách xã hội

giữ khoảng cách xã hội


mùi soa

[muj˨˩ ʂ⁽ʷ⁾aː˧˧]

[muj˨˩ s⁽ʷ⁾aː˧˧]

khăn mùi soa


mu-xoa

[mʊw˧˧ s⁽ʷ⁾aː˧˧]


ánh nhìn

[ʔajŋ̟˧˦ ɲin˨˩]

[ʔɛɲ˦˧˥ ɲin˦˩]

[ʔan˦˥ ɲɨn˨˩]

ánh + nhìn. For semantic relations, compare Chinese 視線／视线 (shìxiàn).


nhu yếu phẩm

[ɲu˧˧ ʔiəw˧˦ fəm˧˩]

[ɲʊw˧˧ ʔiw˨˩˦ fəm˧˨]

[ɲʊw˧˧ ʔiw˦˥ fəm˨˩˦]

basic necessities, goods and utensils a person cannot live without


nghịch cảnh

[ŋïk̟̚˧˨ʔ kajŋ̟˧˩]

[ŋɨt̚˨˩ʔ kɛɲ˧˨]

[ŋɨt̚˨˩˨ kan˨˩˦]


Đạt-lại Lạt-ma

[ʔɗaːt̚˧˨ʔ laːj˧˨ʔ laːt̚˧˨ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩ʔ laːj˨˩ʔ laːk̚˨˩ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩˨ laːj˨˩˨ laːk̚˨˩˨ maː˧˧]


bát cực quyền

[ʔɓaːt̚˧˦ kɨk̚˧˨ʔ kwiən˨˩]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ kɨk̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩]

[ʔɓaːk̚˦˥ kɨk̚˨˩˨ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 八極拳, composed of 八 (“eight”), 極 (“extremity”) and 拳 (“fist”).


câu cú

[kəw˧˧ kʊw˨˩˦]

[kəw˧˧ kʊw˦˥]

Alternative readings of Sino-Vietnamese word from 句.

(writing) how one phrases or structures their sentences


八極拳

chữ Hán form of bát cực quyền (“Bajiquan”).


phô-tơi

[fo˧˧ təːj˧˧]


tinh cầu

[tïŋ˧˧ kəw˨˩]

[tɨn˧˧ kəw˦˩]

[tɨn˧˧ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 星球 (“spherical celestial body”).


xa-lông

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xa-lông.wav

French salon (“living room; saloon; salon”).

bor

a couch (furniture for seating of more than one person)

a showroom (room for display of products)


DLV

(Internet) Initialism of dư luận viên (“public opinion propagandist”).


起死回生

/kʰɔj˧˩ tɨ˧˩ hɔj˧˩ siŋ˧˩/

The act of reviving from the brink of death; resurrection.

A miraculous recovery from a seemingly hopeless situation.


sân thượng

[sən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[səŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]

[səŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]


thành phố trực thuộc trung ương

[tʰajŋ̟˨˩ fo˧˦ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰuək̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˩ fow˨˩˦ ʈɨk̚˨˩ʔ tʰuək̚˨˩ʔ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[tʰan˨˩ fow˦˥ ʈɨk̚˨˩˨ tʰuək̚˨˩˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

thành phố (“city”) + trực thuộc (“to be directly administered by”) + trung ương (“central government”).

com

(literal) a city under direct management of the central government

thành phố trực thuộc tỉnh
thành phố trực thuộc tỉnh#Vietnamese

one of the highest administrative divisions in Vietnam, opposed to tỉnh (“province”), as well as thành phố trực thuộc tỉnh (“provincial capital”); itself is divided into quận (“district”)


vêbe

[ve˧˧ ʔɓɛ˧˧]

[vej˧˧ ʔɓɛ˧˧]

[vej˧˧ ʔɓɛ˧˧]

[jej˧˧ ʔɓɛ˧˧]

From a French rendition of German Weber.


a-ti-sô

[ʔaː˧˧ ti˧˧ so˧˧]

[ʔaː˧˧ tɪj˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaː˧˧ tɪj˧˧ sow˧˧]

[ʔaː˧˧ tɪj˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaː˧˧ tɪj˧˧ sow˧˧]


dây leo

[zəj˧˧ lɛw˧˧]

[jəj˧˧ lɛw˧˧]

[jəj˧˧ lɛw˧˧]

dây (“string or rope”) + leo (“to climb”).

af

a vine (any similar climbing or trailing plant)


máu mủ

máu (“blood”) + mủ (“pus; sap”); the first element itself originally also meant "sap".

quan hệ máu mủ

máu mủ ruột rà


chấn thuỷ

[t͡ɕən˧˦ tʰwi˧˩]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ tʰwɪj˧˨]

[cəŋ˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

a region of the abdomen, near the solar plexus


Như Lai

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 如來, composed of 如 (“such”) and 來 (“to come”).

vi-etym-sino

Thế nào, này Chư Hiền, đó là do đức Như Lai thông rõ các pháp tính mà biết được, hay do Chư Thiên kể lại?
How [does he know all this]? Oh sagely ones, it is because the Thus-Come-One is skilled in distinguishing the nature of dharmas that he knows all this, and because the devas speak to him that he knows this.

"The Scripture of the Great Origin" in Dirgha Agama; Vietnamese translation by Tuệ Sỹ; English translation based on John Kieschnick 2016

A Thus-Come-One has divine powers, and his authority is vast. [He] know[s] entirely events from countless kalpas in the past. It is owing to [his] skill in understanding the nature of dharmas, and also because the devas come to speak to [him] that [he] know[s] these matters."

Như Lai thần thông oai lực lớn lao, biết khắp mọi việc từ vô số kiếp quá khứ, như thế là do thông rõ các pháp tính, đồng thời cũng do chư Thiên nói lại.


thiên cầu

[tʰiən˧˧ kəw˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ kəw˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ kəw˨˩]


không thủ đạo

[xəwŋ͡m˧˧ tʰu˧˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

(somewhat uncommon, martial arts) karate


dịch bệnh

[zïk̟̚˧˨ʔ ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ]

[jɨt̚˨˩ʔ ʔɓen˨˩ʔ]

[jɨt̚˨˩˨ ʔɓəːn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 疫病, composed of 疫 (“epidemic”) and 病 (“disease”).


đa ngôn ngữ

[ʔɗaː˧˧ ŋon˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʔɗaː˧˧ ŋoŋ˧˧ ŋɨ˧˨]

[ʔɗaː˧˧ ŋoŋ˧˧ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 多言語, composed of 多 (“multi-”) and 言語 (“language”).


多言語

chữ Hán form of đa ngôn ngữ (“multilingualism”).


hòm thư

[hɔm˨˩ tʰɨ˧˧]

[hɔm˦˩ tʰɨ˧˧]

[hɔm˨˩ tʰɨ˧˧]


hộp thư

[hop̚˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[hop̚˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[hop̚˨˩˨ tʰɨ˧˧]


cá trích

[kaː˧˦ t͡ɕïk̟̚˧˦]

[kaː˨˩˦ ʈɨt̚˦˧˥]

[kaː˦˥ ʈɨt̚˦˥]


ngày sinh tháng đẻ

[ŋaj˨˩ sïŋ˧˧ tʰaːŋ˧˦ ʔɗɛ˧˩]

[ŋaj˦˩ ʂɨn˧˧ tʰaːŋ˦˧˥ ʔɗɛ˧˨]

[ŋaj˦˩ sɨn˧˧ tʰaːŋ˦˧˥ ʔɗɛ˧˨]

[ŋa(ː)j˨˩ ʂɨn˧˧ tʰaːŋ˦˥ ʔɗɛ˨˩˦]

[ŋa(ː)j˨˩ sɨn˧˧ tʰaːŋ˦˥ ʔɗɛ˨˩˦]

ngày tháng (“date”) + sinh đẻ (“to be born”)


mèo mướp

[mɛw˨˩ mɨəp̚˧˦]

[mɛw˦˩ mɨəp̚˦˧˥]

[mɛw˨˩ mɨəp̚˦˥]


đá lạnh

[ʔɗaː˧˦ lajŋ̟˧˨ʔ]

[ʔɗaː˨˩˦ lɛɲ˨˩ʔ]

[ʔɗaː˦˥ lan˨˩˨]


ban mai

[ʔɓaːn˧˧ maːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ maːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ maːj˧˧]

From ban (“period”) + mai (“early morning”).


thị phần

[tʰi˧˨ʔ fən˨˩]

[tʰɪj˨˩ʔ fəŋ˦˩]

[tʰɪj˨˩˨ fəŋ˨˩]


triển vọng

[t͡ɕiən˧˩ vawŋ͡m˧˨ʔ]

[ʈiəŋ˧˨ vawŋ͡m˨˩ʔ]

[ʈiəŋ˧˨ vɔŋ˨˩ʔ]

[ʈiəŋ˨˩˦ vawŋ͡m˨˩˨]

[ʈiəŋ˨˩˦ jawŋ͡m˨˩˨]


bất khả kháng

[ʔɓət̚˧˦ xaː˧˩ xaːŋ˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ kʰaː˧˨ kʰaːŋ˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˧˥ xaː˧˨ xaːŋ˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ kʰaː˨˩˦ kʰaːŋ˦˥]

[ʔɓək̚˦˥ xaː˨˩˦ xaːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 不可 (“cannot”) and 抗 (“oppose”).

vi-etym-sino

(law) Short for điều kiện bất khả kháng (“force majeure”, literally “unavoidable condition”).


tâm thế

[təm˧˧ tʰe˧˦]

[təm˧˧ tʰej˨˩˦]


đám tang

[ʔɗaːm˧˦ taːŋ˧˧]

[ʔɗaːm˦˧˥ taːŋ˧˧]

[ʔɗaːm˦˥ taːŋ˧˧]


thương hải tang điền

[tʰɨəŋ˧˧ haːj˧˩ taːŋ˧˧ ʔɗiən˨˩]

[tʰɨəŋ˧˧ haːj˧˨ taːŋ˧˧ ʔɗiəŋ˦˩]

[tʰɨəŋ˧˧ haːj˨˩˦ taːŋ˧˧ ʔɗiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 滄海桑田 (“turning the high seas into mulberry forests”)


lũ quét

[lu˦ˀ˥ kwɛt̚˧˦]

[lʊw˧˨ kwɛt̚˦˧˥]

[lʊw˨˩˦ wɛt̚˦˥]


môi sinh

[moj˧˧ sïŋ˧˧]

[moj˧˧ ʂɨn˧˧]

[moj˧˧ ʂɨn˧˧]


cờ hó

[kəː˨˩ hɔ˧˦]

[kəː˦˩ hɔ˨˩˦]

[kəː˨˩ hɔ˦˥]

From chó (“dog; asshole”), with the digraph ‹ch› being separated into ‹c› (cờ) and ‹h›.

Cái thằng cờ hó này!
Why you mofo/sonuvagun/A-hole!

(Internet slang, minced oath) Alternative form of chó (“dog; A-hole”)


gió bấc

[zɔ˧˦ ʔɓək̚˧˦]

[jɔ˨˩˦ ʔɓək̚˦˧˥]

[jɔ˦˥ ʔɓək̚˦˥]

gió + bấc, non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 北 (“north”, SV: bắc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bắc</i>

vi-etym-sino

northern wind during the winter months in Northern Vietnam

gió heo may

northern wind during the late summer-autumn months


phu quân

[fʊw˧˧ kwəŋ˧˧]

[fʊw˧˧ wəŋ˧˧]

(historical, formal, respectful) one's own husband


đoạn thẳng

[ʔɗwaːn˧˨ʔ tʰaŋ˧˩]

[ʔɗwaːŋ˨˩ʔ tʰaŋ˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩˨ tʰaŋ˨˩˦]


sang chấn

[saːŋ˧˧ t͡ɕən˧˦]

[ʂaːŋ˧˧ t͡ɕəŋ˦˧˥]

[saːŋ˧˧ t͡ɕəŋ˦˧˥]

[ʂaːŋ˧˧ cəŋ˦˥]

[saːŋ˧˧ cəŋ˦˥]

rối loạn stress sau sang chấn


biến động

[ʔɓiən˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]


sỏ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 首 (SV: thủ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thủ</i>

vi-etym-sino

sỏ lợn

(in certain dialects of Northern Vietnam, of an already butchered animal) head


thoi

Possibly non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 梭 (“shuttle”, SV: thoa); as the correspondence between early ‹-oi› vs. late ‹-oa› is also seen in ngói vs. ngoã, the former from Old Chinese 瓦 (OC *C.ŋʷˤra[j]ʔ), the latter from Middle Chinese 瓦 (MC ngwaeX).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thoa</i>

och-l

*C.ŋʷˤra􂀿j􂁀ʔ

tàu con thoi


giao tuyến

[jaːw˧˧ twiəŋ˦˧˥]

[jaːw˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 交線, composed of 交 (“to intersect”) and 線 (“line”).


giao điểm

[zaːw˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[jaːw˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[jaːw˧˧ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 交點, composed of 交 (“to intersect”) and 點 (“point”).


phép thử

[fɛp̚˧˦ tʰɨ˧˩]

[fɛp̚˦˧˥ tʰɨ˧˨]

[fɛp̚˦˥ tʰɨ˨˩˦]


thực lực

[tʰɨk̚˧˨ʔ lɨk̚˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ lɨk̚˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ lɨk̚˨˩˨]

real strength; strength that is not derived from titles, status, or alliances


trung tuyến

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ twiən˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ twiəŋ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中線 (“center line”). Not to be confused with đường trung trực (“segment bisector”).


ĐTDĐ

[ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ zi˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ jɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ jɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

điện thoại di động
điện thoại di động#Vietnamese


hội nghị thượng đỉnh

[hoj˧˨ʔ ŋi˧˨ʔ tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˩]

[hoj˨˩ʔ ŋɪj˨˩ʔ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗɨn˧˨]

[hoj˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˦]

hội nghị (“conference”) + thượng đỉnh (“summit”)


đường phân giác

[ʔɗɨəŋ˨˩ fən˧˧ zaːk̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ fəŋ˧˧ jaːk̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ fəŋ˧˧ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đường phân giác.wav

đường (“line”) + Chinese 分 (“to divide; to split”) + Chinese 角 (“angle”), or Chinese 分角 (“subangle”).


đường trung trực

[ʔɗɨəŋ˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨk̚˨˩˨]

đường (“line”) + Chinese 中 (“middle”) + 直 (zhí, “straight”). Not to be confused with trung tuyến (“median”). No relation to Chinese 忠直 (trung trực, “loyal and upright”), or trực tâm (“orthocenter”).


超英雄

chữ Hán form of siêu anh hùng (“superhero”).


siêu anh hùng

[siəw˧˧ ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[ʂiw˧˧ ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[siw˧˧ ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[ʂiw˧˧ ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[siw˧˧ ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 超英雄, composed of 超 (“super”) and 英雄 (“hero”).


三角龍

chữ Hán form of tam giác long (“triceratops”).


thăn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 胂 (SV: thân).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thân</i>

vi-etym-sino

thịt thăn bò

(of livestocks) a region of the back; the loin


đại công quốc

[ʔɗaːj˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大公國, composed of 大 (“great; grand”) and 公國 (“duchy; principality”).


cắc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 角 (SV: giác). Compare Khmer កាក់ (kak).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giác</i>


Chúa nhật

[t͡ɕuə˧˦ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuə˨˩˦ ɲək̚˨˩ʔ]

[cuə˦˥ ɲək̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主日 (“Lord's Day”, SV: chủ nhật). Doublet of chủ nhật.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ nhật</i>

vi-etym-sino

đi lễ sáng Chúa nhật

giữ ngày Chúa nhật


Chủ Nhật

(dated or Overseas Vietnamese) Alternative letter-case form of chủ nhật


Chúa Nhật

(dated or Overseas Vietnamese; Christianity) Alternative letter-case form of Chúa nhật


chủ nhật

[t͡ɕu˧˩ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ɲək̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ɲək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chủ nhật.wav

Sino-Vietnamese word from 主日 (“Lord's Day”), from Chinese 主 (“master; lord”) + 日 (“the sun; day”). Compare Portuguese domingo (“Sunday”, noun) from Latin dominicus (“of the Lord”, adjective), and French dimanche (“Sunday”) from Latin diēs Dominicus (“Sunday”, literally “Lord's Day”). Doublet of Chúa nhật.

cog

Chủ nhật cả nhà đều vui vì bé ngoan suốt tuần.

(Can we date this quote?), Phạm Tuyên (lyrics and music), “Cả tuần đều ngoan [Nice the Whole Week]”, performed by Xuân Mai:

The whole family rejoices on Sunday as kiddo's been nice this whole week.

Những năm đầu lấy vợ thật là khủng khiếp, nhất là vào mỗi ngày Chủ Nhật[sic]. Vì lỡ theo đạo, nên vợ tôi bắt buộc tôi phải đi lễ với bả vào ngày Chủ nhật. Tuần đầu tiên sau khi cưới vợ, ngày Chủ nhật đi lễ nghe Linh mục nhà thờ giảng đạo toàn những giáo lý cứ lập đi lập lại là: các con phải yêu thương Chúa và mang ơn Chúa, mang ơn đức bà Maria, hoang đường nhảm nhí. Tôi không thể chịu đựng nỗi gần 1 giờ đi lễ (mặc dù trước khi cưới 4 năm quen nhau tôi cũng thường đi lễ, nhưng lúc đó chỉ để ngoài tai những gì Linh mục giảng nhảm nhí và mong cho hết lễ để đi chơi với người yêu). Mỗi lần đi lễ về là tôi tức điên và phản ứng dữ dội, chửi cha chửi Chúa.

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

The first years into our marriage were awful, especially the Sundays. Because I'd already converted, my wife made me go to church with her every Sunday. The first week after our wedding, at Sunday church, I had to listen to the Minister regurgitate again and again in his sermon, "You must love God and be grateful to Him, be grateful to Mary," all that nonsensical bull. I couldn't stand almost an hour's worth of church time (although before our marriage, while we were dating, I still went, but I never paid attention to the Minister's bull and only waited for the service to end so we could go out). Every service made me go berserk and ballistic and curse that son of bitch called God.

Ngày 12/11/1967
Anh hết sức yêu quý,
Hôm nay chủ nhật, và bây giờ mới 6 giờ, trời chưa sáng hẳn.

2017 January 16, Vũ Tú Nam with Thanh Hương, Hồi ức tình yêu qua những lá thư riêng [Memories of Love through the Private Letters]:

12 November, 1967
My dearest,
It's Sunday, 6 in the morning, and there's barely any daylight.

Vậy, 主日 có ít nhất là 3 nghĩa. Tuy Chủ nhật và Chúa nhật đều là âm Hán Việt của 主日, song không thể kết luận hai từ này đồng nghĩa, bởi vì Chủ nhật là Ngày chính (từ dùng phổ biến hiện nay), còn Chúa nhật là Ngày của Chúa (sử dụng trong cộng đồng Công giáo).
Ở phương Tây, nhiều nước cũng xem chủ nhật là ngày đầu tuần, song do Tổ chức Tiêu chuẩn quốc tế (ISO) quy định thứ hai là ngày đầu tuần nên phần lớn các nước trên thế giới hiện nay cũng theo chuẩn này, chủ nhật lại trở thành ngày cuối tuần.

[2020 August 30, Vương Trung Hiếu, “Lắt léo chữ nghĩa: Chủ nhật không đồng nghĩa với chúa nhật [Confusing Words: Chủ nhật is not synonymous with Chúa nhật]”, in Thanh niên [Youth]:

Thus, 主日 has at least three meanings. Although both chủ nhật and Chúa nhật are Sino-Vietnamese readings of 主日, it is not conclusive that they are synonymous, since chủ nhật is an actual day of the week (per mainstream usage), while Chúa nhật is the Lord's Day (per Catholic usage).
In the West, many countries consider Sunday the first day of the week, but since the International Organization for Standardization (ISO) dictates that Monday is the first, most countries currently follow this standard, and Sunday is considered the last.

Buổi trưa chủ nhật các con đường đổ về đại lộ số 10 vắng hết người nên nhìn thẳng băng, gọn ghẽ. Dân xóm hồi đó đâu đã có tiền sắm xe hơi nên chẳng có chiếc nào đậu chắn lối hay lác đác dọc đường do đó phân biệt rõ ràng: trên lề xi măng, dưới đường là đá đan đổ nhựa. Nhìn chỗ nào cũng nắng chói mắt, từ nhựa trải đường đến hàng rào sắt, bực thềm nhà đá ong. Tất cả họp thành một khối chói chang, đứng sững bất động trong ngày chủ nhật.

2022, Mario Puzo, “Chương 4 [Chapter 4]”, in Ngọc Thứ Lang, transl., Đất tiền đất bạc [The Land of Money], Nhà xuất bản Văn học, translation of The Fortunate Pilgrim:

Sunday afternoon was when the streets toward Tenth Avenue were completely empty, and therefore looked neat and tidy. Folks in the neighborhood back then couldn't afford cars, so there was none obtrusively parking or scattering along the road, which means there was clear demarcation: cement sidewalk, asphalt road surface. It was blindingly sunny everywhere, from the asphalt through the iron fences to the laterite doorsteps. All united as a blinding mass that stood immobile on Sundays.

Ngày Thứ Nhất còn được gọi là “Chủ Nhật” hay “Chúa Nhật” không phải là ngày Sa-bát. Trong tiếng Hán Việt, “chủ” và “chúa” đều cùng một nghĩa là đứng đầu, hoặc cầm quyền, hoặc cai trị, “nhật” là ngày. Vậy “Chủ Nhật” hay “Chúa Nhật” là ngày đứng đầu của một tuần lễ, tức là ngày Thứ Nhất. Cách gọi ngày Thứ Nhất trong tuần lễ là “Chủ Nhật” hay “Chúa Nhật” là cách gọi của người Trung Quốc mà người Việt bắt chước theo. Cách gọi đó không có trong Thánh Kinh. Tương tự như cách gọi Thiên Chúa là “Thượng Đế” cũng là cách gọi của người Trung Quốc và người Việt bắt chước theo. Thánh Kinh không hề gọi Thiên Chúa là “Thượng Đế”. Danh từ Thượng Đế đã được tín ngưỡng dân gian Trung Quốc và Việt nam dùng để gọi các tà thần, chúng ta không nên dùng để gọi Thiên Chúa. Thánh Kinh không hề dạy rằng ngày Sa-bát Thứ Bảy đã đổi sang ngày Thứ Nhất, tức Chủ Nhật hay Chúa Nhật. Thánh Kinh cũng không bao giờ gọi ngày Thứ Nhất là ngày Sa-bát.

[2023 December 9, Grace Christian, “Điều Răn Thứ Tư của Đức Chúa Trời [The Lord's Fourth Commandment]”, in Tìm hiểu Thánh Kinh [Understanding Scripture]:

The First Day, also called Chủ nhật or Chúa nhật, is not the Sabbath. In Sino-Vietnamese, both chủ and chúa mean "leading" and nhật means "day." Therefore, Chủ nhật or Chúa nhật is the "leading day" of the week, or the First Day. Calling the First Day of the week Chủ nhật or Chúa nhật is what we Vietnamese picked up from the Chinese. It doesn't exist in the Bible. It's like how calling the Lord Thượng Đế is also what we Vietnamese picked up from the Chinese. The Bible doesn't refer to the Lord as Thượng Đế. The name Thượng Đế is used in Chinese and Vietnamese folk religions to refer to wicked gods, which is what we don't want to call the Lord. The Bible doesn't teach us that the Sabbath, the Seventh Day, was shifted to the First Day, Chủ nhật or Chúa nhật. The Bible never calls the First Day the Sabbath either.


bằng khen

[ʔɓaŋ˨˩ xɛn˧˧]

[ʔɓaŋ˦˩ kʰɛŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˦˩ xɛŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˨˩ kʰɛŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˨˩ xɛŋ˧˧]

certificate of merit; certificate awarded by authorities to acknowledge some achievement by a person or an organization


dái tai

Originally a compound of giái (“fruit”) + tai (“ear”), the first element is an alternative form of trái (see giai for the sound change). The current spelling is probably due to the ‹gi›-‹d› merger in most dialects and influence from folk etymology (as if from dái (“scrotum”) + tai, cf. Korean 귓불 (gwitbul)). Compare Phong Nha dialect ʈɤj³²⁴ which means both "fruit" and "earlobe", while "scrotum, testicles" is ɗaj³²⁴.
This form is originally Northern, then spread to other dialects.


người Tầu

Alternative form of người Tàu (“Chinese”)


màng nhĩ

[maːŋ˨˩ ɲi˦ˀ˥]

[maːŋ˦˩ ɲɪj˧˨]

[maːŋ˨˩ ɲɪj˨˩˦]

màng + nhĩ. The second element is from Chinese 耳 (“ear”), making this a rather unusual formation given how nhĩ is not normally used as a full-fledged morpheme in conjunction with non-Sino-Vietnamese ones. Probably a calque of Chinese 耳膜 (nhĩ mạc).
Compare lồi xỉ for another case with similar formation.

thủng màng nhĩ


kiểm sát viên

[kiəm˧˨ ʂaːk̚˦˧˥ viəŋ˧˧]

[kiəm˧˨ saːk̚˦˧˥ viəŋ˧˧]

[kim˨˩˦ ʂaːk̚˦˥ viəŋ˧˧]

[kim˨˩˦ saːk̚˦˥ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 檢察 (“to inspect”) and 員 (“-or”).

vi-etym-sino

(law) an inspector who checks compliance with the law, and also prosecutes if an infraction is found; compare công tố viên


pháp chế

[faːp̚˧˦ t͡ɕe˧˦]

[faːp̚˦˧˥ t͡ɕej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 法制 (“legal system”).

law and order and the rule of law (the supremacy and implementation of the laws collectively)


㗂華

Nôm form of tiếng Hoa (“Chinese language”).


viễn thám

[viən˦ˀ˥ tʰaːm˧˦]

[viəŋ˧˨ tʰaːm˦˧˥]

[viəŋ˨˩˦ tʰaːm˦˥]

[jiəŋ˨˩˦ tʰaːm˦˥]


trọng âm

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ ʔəm˧˧]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[ʈɔŋ˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ ʔəm˧˧]


混數

(arithmetic) chữ Hán form of hỗn số (“mixed number”).


điện hạ

[ʔɗiən˧˨ʔ haː˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ haː˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ haː˨˩˨]

(historical or Chinese fiction) Your Highness; His Highness; Her Highness


thống kê học

[tʰəwŋ͡m˧˦ ke˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ kej˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəwŋ͡m˦˥ kej˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 統計學, composed of 統計 and 學.


tâm bệnh học

[təm˧˧ ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[təm˧˧ ʔɓen˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[təm˧˧ ʔɓəːn˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 心病 (“anxiety; mental disorder”) and 學 (“study; -ology”).


tinh hoa

[tïŋ˧˧ hwaː˧˧]

[tɨn˧˧ waː˧˧]


cặn bã

[kan˧˨ʔ ʔɓaː˦ˀ˥]

[kaŋ˨˩ʔ ʔɓaː˧˨]

[kaŋ˨˩˨ ʔɓaː˨˩˦]

(literally and figuratively) scum, dregs, trash


trọng trách

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ t͡ɕajk̟̚˧˦]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ ʈat̚˦˧˥]

[ʈɔŋ˨˩ʔ ʈat̚˦˧˥]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ ʈat̚˦˥]


光化學

chữ Hán form of quang hóa học (“photochemistry”).


tắc đường

[tak̚˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tak̚˦˧˥ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tak̚˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

(Northern Vietnam, North Central Vietnam) traffic jam


腐儒

chữ Hán form of hủ nho (“conservative, old-fashioned Confucianist”).


cá nhồng

[kaː˧˦ ɲəwŋ͡m˨˩]

[kaː˨˩˦ ɲəwŋ͡m˦˩]

[kaː˦˥ ɲəwŋ͡m˨˩]


nội thị

[noj˧˨ʔ tʰi˧˨ʔ]

[noj˨˩ʔ tʰɪj˨˩ʔ]

[noj˨˩˨ tʰɪj˨˩˨]


ma mút

[maː˧˧ mʊk̚˦˧˥]

[maː˧˧ mʊk͡p̚˦˥]


nước nôi

[nɨək̚˧˦ noj˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ noj˧˧]

[nɨək̚˦˥ noj˧˧]

water (especially in water used everyday life)


tổng hòa

Traditional tone placement spelling of tổng hoà.


tổng hoà

[təwŋ͡m˧˩ hwaː˨˩]

[təwŋ͡m˧˨ hwaː˦˩]

[təwŋ͡m˨˩˦ waː˨˩]

Xã hội ta từ xa xưa cho đến ngày nay đã là một tổng hoà giữa con người với con người, một tổng hoà giữa con người với thiên nhiên.

2000, Đình Nghiêm Trần, Phác thảo chân dung văn hóa Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, page 339:

Our society has, since times immemorial, been a fusion of people with people, a fusion of people with nature.


anh hùng bàn phím

[ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ ʔɓaːn˨˩ fim˧˦]

[ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩ ʔɓaːŋ˦˩ fim˦˧˥]

[ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ ʔɓaːŋ˨˩ fim˦˥]

anh hùng (“hero”) + bàn phím (“keyboard”).

af

(Internet, informal, derogatory) a keyboard warrior


thứ trưởng

[tʰɨ˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰɨ˨˩˦ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰɨ˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次長, composed of 次 (“secondary”) and 長 (“chief”), from Chinese 次長／次长 (cìzhǎng, “deputy minister in the government”). Compare Japanese 次長 (“deputy director in any organization”).

cog

Coordinate term: bộ trưởng

(government) a deputy minister or deputy secretary


bát quái

[ʔɓaːt̚˧˦ kwaːj˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ kwaːj˨˩˦]

[ʔɓaːk̚˦˥ waːj˦˥]


lớp trưởng

[ləːp̚˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ləːp̚˦˧˥ ʈɨəŋ˧˨]

[ləːp̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]


dị thường

[zi˧˨ʔ tʰɨəŋ˨˩]

[jɪj˨˩ʔ tʰɨəŋ˦˩]

[jɪj˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩]


hóa tệ học

Traditional tone placement spelling of hoá tệ học.


chân ngôn

[t͡ɕən˧˧ ŋon˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[cəŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]


貨幣學

chữ Hán form of hóa tệ học (“numismatics”).


場高學

trường cao học
trường cao học#Vietnamese

chữ Hán form of trường cao học (“graduate school”).


tá tràng

[taː˧˦ t͡ɕaːŋ˨˩]

[taː˨˩˦ ʈaːŋ˦˩]

[taː˦˥ ʈaːŋ˨˩]

viêm tá tràng
duodenitis


chủ nghĩa đế quốc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɗe˧˦ kuək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɗej˨˩˦ kuək̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɗej˦˥ wək̚˦˥]

chủ nghĩa (“doctrine”) + đế quốc (“empire”), a calque of Chinese 帝國主義／帝国主义 (đế quốc chủ nghĩa).

calque

Chủ nghĩa đế quốc, giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản

Imperialism, the Highest Stage of Capitalism (a treatise by Vladimir Lenin)

Hồ Chí Minh (2011) [1956 April 24] “Lời bế mạc hội nghị lần thứ chín (mở rộng) của ban chấp hành trung ương Đảng Lao Động Việt Nam”, in Hồ Chí Minh Toàn Tập, volume 10, page 312; English translation from “Speech closing the 9th enlarged session of the Central Committee of the Viet Nam Workers’ Party”, in Selected Works of Ho Chi Minh, volume IV, 1962, page 154
Trong khi nhận định sự có thể ngăn ngừa chiến tranh, chúng ta phải cảnh giác đối với âm mưu của bọn gây chiến; vì chủ nghĩa đế quốc hãy còn, thì còn có nguy cơ chiến tranh.
While recognizing that war may be averted, we must be vigilant to detect the warmongers' schemes; for as long as imperialism exists, the danger of war still exists.


ngoại thương

[ŋwaːj˧˨ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[ŋwaːj˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[ŋwaːj˨˩˨ tʰɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 外商, composed of 外 (“external”) and 商 (“commerce”). Compare Chinese 外商 (wàishāng, “foreign merchant/seller/trader/business”).

cog

Trường Đại học Ngoại thương


cư dân

[kɨ˧˧ zən˧˧]

[kɨ˧˧ jəŋ˧˧]

[kɨ˧˧ jəŋ˧˧]


thiền vu

[tʰiəŋ˦˩ vʊw˧˧]

[tʰiəŋ˨˩ vʊw˧˧]

[tʰiəŋ˨˩ jʊw˧˧]

(historical) chanyu (a supreme ruler of one or more nomadic tribes of Inner Asian peoples, at some point between the 4th century BCE and the 4th century CE; most notably a ruler of the Xiongnu)


tàu tuần dương

[taw˨˩ twən˨˩ zɨəŋ˧˧]

[taw˦˩ twəŋ˦˩ jɨəŋ˧˧]

[ta(ː)w˨˩ t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ jɨəŋ˧˧]

Calque of Japanese 巡洋艦 (jun'yōkan, tuần dương hạm).


địa lôi

[ʔɗiə˧˨ʔ loj˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ loj˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地雷, composed of 地 (“land”) and 雷 (“thunder”).


thuỷ lôi

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水雷, composed of 水 (“water”) and 雷 (“thunder”).


xe điện

[sɛ˧˧ ʔɗiən˧˨ʔ]

[sɛ˧˧ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[sɛ˧˧ ʔɗiəŋ˨˩˨]

xe (“wheeled vehicle”) + điện (“electricity”). Possibly a calque of Chinese 電車／电车 (điện xa).

com

xe điện Tesla


tuỳ bút

[twi˨˩ ʔɓut̚˧˦]

[twɪj˦˩ ʔɓʊk̚˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾ɪj˨˩ ʔɓʊk͡p̚˦˥]


bích họa

Traditional tone placement spelling of bích hoạ.


bích hoạ

[ʔɓïk̟̚˧˦ hwaː˧˨ʔ]

[ʔɓɨt̚˦˧˥ hwaː˨˩ʔ]

[ʔɓɨt̚˦˥ waː˨˩˨]


học thức

[hawk͡p̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˦]

[hawk͡p̚˨˩ʔ tʰɨk̚˦˧˥]

[hawk͡p̚˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]


sứ giả

[sɨ˧˦ zaː˧˩]

[ʂɨ˨˩˦ jaː˧˨]

[sɨ˨˩˦ jaː˧˨]

[ʂɨ˦˥ jaː˨˩˦]

[sɨ˦˥ jaː˨˩˦]


hợp pháp hóa

Traditional tone placement spelling of hợp pháp hoá.


vết tích

[vet̚˧˦ tïk̟̚˧˦]

[vet̚˦˧˥ tɨt̚˦˧˥]

[vəːt̚˦˥ tɨt̚˦˥]

[jəːt̚˦˥ tɨt̚˦˥]


hợp pháp hoá

[həːp̚˧˨ʔ faːp̚˧˦ hwaː˧˦]

[həːp̚˨˩ʔ faːp̚˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[həːp̚˨˩˨ faːp̚˦˥ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 合法化, composed of 合法 and 化.


dâm phụ

[zəm˧˧ fu˧˨ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩˨]

gian phu dâm phụ

a woman who engages in romantic infidelity; a female cheat, an adulteress or a mistress


gian phu

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 姦夫 (“adulterer”).

gian phu dâm phụ

a man who engages in romantic infidelity; a male cheat, an adulterer or a mister


tiêu chuẩn hóa

tiêu chuẩn hoá
tiêu chuẩn hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of tiêu chuẩn hoá.


bảng cửu chương

[ʔɓaːŋ˧˩ kiw˧˩ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˨ kɨw˧˨ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ kɨw˨˩˦ cɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bảng cửu chương.wav

bảng (“table”) + Chinese 九章 (literally “nine chapters”).

bảng cửu chương cộng trừ

multiplication table
multiplication table


sa mạc hóa

Traditional tone placement spelling of sa mạc hoá.


hoang mạc hóa

Traditional tone placement spelling of hoang mạc hoá.


thực dân hóa

Traditional tone placement spelling of thực dân hoá.


quốc hữu hóa

Traditional tone placement spelling of quốc hữu hoá.


điện hóa

Traditional tone placement spelling of điện hoá.


dân chủ hóa

Traditional tone placement spelling of dân chủ hoá.


Trung Quốc hóa

Trung Quốc hoá
Trung Quốc hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of Trung Quốc hoá.


công nghiệp hóa

công nghiệp hoá
công nghiệp hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of công nghiệp hoá.


vi ta min

Alternative spelling of vi-ta-min (“vitamin”)


tin tặc

[tɨn˧˧ tak̚˨˩˨]

Blend of tin học (“informatics”) + -tặc (“criminal”).


vi-ta-min

[vɪj˧˧ taː˧˧ mɨn˧˧]

[jɪj˧˧ taː˧˧ mɨn˧˧]

From English vitamin or French vitamine.


điếu cày

[ʔɗiəw˧˦ kaj˨˩]

[ʔɗiw˨˩˦ kaj˦˩]


sắc mặt

[ʂak̚˦˧˥ mak̚˨˩ʔ]

[sak̚˦˧˥ mak̚˨˩ʔ]

[ʂak̚˦˥ mak̚˨˩˨]


chứng khoán

[t͡ɕɨŋ˧˦ xwaːn˧˦]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ kʰwaːŋ˦˧˥]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ xwaːŋ˦˧˥]

[cɨŋ˦˥ kʰwaːŋ˦˥]

[cɨŋ˦˥ xwaːŋ˦˥]


thủy sản

Traditional tone placement spelling of thuỷ sản.


thuỷ sản

[tʰwɪj˧˨ ʂaːŋ˧˨]

[tʰwɪj˧˨ saːŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ʂaːŋ˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ saːŋ˨˩˦]

(fishing, collective) fishing or aquacultural products


tuần dương hạm

[twən˨˩ zɨəŋ˧˧ haːm˧˨ʔ]

[twəŋ˦˩ jɨəŋ˧˧ haːm˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ jɨəŋ˧˧ haːm˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 巡洋艦, from Japanese 巡洋艦.


thiết giáp hạm

[tʰiət̚˧˦ zaːp̚˧˦ haːm˧˨ʔ]

[tʰiək̚˦˧˥ jaːp̚˦˧˥ haːm˨˩ʔ]

[tʰiək̚˦˥ jaːp̚˦˥ haːm˨˩˨]


kì học

Sino-Vietnamese word from 旗學, composed of 旗 (“flag”) and 學 (“science”).


kì hạm

[kɪj˦˩ haːm˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ haːm˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 旗艦, composed of 旗 (“flag”) and 艦 (“battleship”).


鐵甲艦

thiết giáp hạm
thiết giáp hạm#Vietnamese

chữ Hán form of thiết giáp hạm (“battleship”).


hội chứng sợ

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦ səː˧˨ʔ]

[hoj˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥ ʂəː˨˩ʔ]

[hoj˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥ səː˨˩ʔ]

[hoj˨˩˨ cɨŋ˦˥ ʂəː˨˩˨]

[hoj˨˩˨ cɨŋ˦˥ səː˨˩˨]


đầu têu

kẻ (classifier)
tên (classifier)
đứa (classifier)

[ʔɗəw˨˩ tew˧˧]

[ʔɗəw˦˩ tew˧˧]

[ʔɗəw˨˩ tew˧˧]

đầu (“head”) + têu; the second syllable is probably a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 頭 (SV: đầu), borrowed rather recently from a Sinitic lect. Compare Tōngshān Gan 頭／头 (tɛuA2), Méixiàn Hakka 頭／头 (tʰeu¹¹).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đầu</i>


thành ý

[tʰajŋ̟˨˩ ʔi˧˦]

[tʰɛɲ˦˩ ʔɪj˨˩˦]

[tʰan˨˩ ʔɪj˦˥]


đại lộ

[ʔɗaːj˧˨ʔ lo˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ low˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ low˨˩˨]


đường sắt cao tốc

[ʔɗɨəŋ˨˩ sat̚˧˦ kaːw˧˧ təwk͡p̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʂak̚˦˧˥ kaːw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˦˩ sak̚˦˧˥ kaːw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʂak̚˦˥ kaːw˧˧ təwk͡p̚˦˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ sak̚˦˥ kaːw˧˧ təwk͡p̚˦˥]

đường sắt (“railway”) + cao tốc (“high-speed”).


cao tốc

[kaːw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

Điểm đầu của cao tốc là nút giao Thân Cửu Nghĩa và điểm cuối là nút giao An Thái Trung.

2022 April 22, “Cao tốc từ Sài Gòn đi miền Tây được kéo dài đến bờ bắc sông Tiền”, in VOA Tiếng Việt, Washington, D.C.: Voice of America, retrieved 2022-08-13:

The starting point of the expressway is the Thân Cửu Nghĩa junction and the endpoint is the An Thái Trung junction.


quần xà lỏn

[kwən˨˩ saː˨˩ lɔn˧˩]

[kwəŋ˦˩ saː˦˩ lɔŋ˧˨]

[wəŋ˨˩ saː˨˩ lɔŋ˨˩˦]

quần + xà lỏn, borrowed from a neighbouring language, compare Lao ຜ້າສະໂລ່ງ (phāsa lōng) and Thai โสร่ง (sà-ròong).


nhân tính

[ɲən˧˧ tïŋ˧˦]

[ɲəŋ˧˧ tɨn˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ tɨn˦˥]


韓國學

chữ Hán form of Hàn Quốc học (“Korean studies”).


đồng bọn

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓɔn˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓɔŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓɔŋ˨˩˨]


hàm hằng

Blend of hàm số (“function”) + hằng số (“constant”) or hàm + hằng.


buýt

Audio (Hà Nội)


thần chú

[tʰən˨˩ t͡ɕu˧˦]

[tʰəŋ˦˩ t͡ɕʊw˨˩˦]

[tʰəŋ˨˩ cʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 神 (“divine”) and 咒 (“chant”).

vi-etym-sino

thần chú Đức Phật Thích Ca Mâu Ni/Bồ Tát Quán Thế Âm
the mantra that invokes the Buddha Shakyamuni/the Bodhisattva Avalokiteshvara

(Buddhism) a mantra, often Vietnamese, but possibly also Sino-Vietnamese or even Sanskrit


tích tắc

[tïk̟̚˧˦ tak̚˧˦]

[tɨt̚˦˧˥ tak̚˦˧˥]

[tɨt̚˦˥ tak̚˦˥]

trong tích tắc


trận cầu

[t͡ɕən˧˨ʔ kəw˨˩]

[ʈəŋ˨˩ʔ kəw˦˩]

[ʈəŋ˨˩˨ kəw˨˩]

trận (“Sino-Vietnamese word from 陣, battle or match”) + cầu (“from túc cầu, Sino-Vietnamese word from 足球, football”).

compound

Sino-Vietnamese word from <i class="Hani mention" lang="vi">陣</i>, battle or match

from túc cầu, Sino-Vietnamese word from <i class="Hani mention" lang="vi">足球</i>, football


Chệch

[t͡ɕəjk̟̚˧˨ʔ]

Borrowed from Hokkien 叔 (chek, “father's younger brother”) or Teochew 叔 (zêg⁴, “father's younger brother”). Compare Thai เจ๊ก (jék), Khmer ចិក (cək).


mộc cầm

[məwk͡p̚˧˨ʔ kəm˨˩]

[məwk͡p̚˨˩ʔ kəm˦˩]

[məwk͡p̚˨˩˨ kəm˨˩]


đối số

[ʔɗoj˧˦ so˧˦]

[ʔɗoj˨˩˦ ʂow˨˩˦]

[ʔɗoj˨˩˦ sow˨˩˦]

[ʔɗoj˦˥ ʂow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đối số.wav

Sino-Vietnamese word from 對數 (“logarithm”).


pháp luân

[faːp̚˦˧˥ lwəŋ˧˧]

[faːp̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧]


Thát Đát

[tʰaːt̚˧˦ ʔɗaːt̚˧˦]

[tʰaːk̚˦˧˥ ʔɗaːk̚˦˧˥]

[tʰaːk̚˦˥ ʔɗaːk̚˦˥]


giảng đường

[zaːŋ˧˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[jaːŋ˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[jaːŋ˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]


tuần san

[twəŋ˦˩ ʂaːŋ˧˧]

[twəŋ˦˩ saːŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ ʂaːŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ saːŋ˧˧]


nguyệt báo

[ŋwiət̚˧˨ʔ ʔɓaːw˧˦]

[ŋwiək̚˨˩ʔ ʔɓaːw˨˩˦]

[ŋwiək̚˨˩˨ ʔɓaːw˦˥]


nguyệt san

[ŋwiət̚˧˨ʔ saːn˧˧]

[ŋwiək̚˨˩ʔ ʂaːŋ˧˧]

[ŋwiək̚˨˩ʔ saːŋ˧˧]

[ŋwiək̚˨˩˨ ʂaːŋ˧˧]

[ŋwiək̚˨˩˨ saːŋ˧˧]


tuần báo

[twən˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[twəŋ˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ ʔɓaːw˦˥]


cá mặt trăng

[kaː˧˦ mat̚˧˨ʔ t͡ɕaŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ mak̚˨˩ʔ ʈaŋ˧˧]

[kaː˦˥ mak̚˨˩˨ ʈaŋ˧˧]

cá + mặt trăng. Perhaps a calque of a European language. For semantic relations, compare French poisson-lune, German Mondfisch, Norwegian månefisk.


cá đù

[kaː˧˦ ʔɗu˨˩]

[kaː˨˩˦ ʔɗʊw˦˩]

[kaː˦˥ ʔɗʊw˨˩]


đồng bạc

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaːk̚˨˩˨]


chuyên án

[t͡ɕwiən˧˧ ʔaːn˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˧˧ ʔaːŋ˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ ʔaːŋ˦˥]


ổ nhóm

[ʔo˧˩ ɲɔm˧˦]

[ʔow˧˨ ɲɔm˦˧˥]

[ʔow˨˩˦ ɲɔm˦˥]


chiến công

[t͡ɕiən˧˦ kəwŋ͡m˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ kəwŋ͡m˧˧]

[ciəŋ˦˥ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 戰功 (“distinguished military service”).

feat of arms; distinguished military service; battle achievements


nước rửa tay

[nɨək̚˧˦ zɨə˧˩ taj˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ ʐɨə˧˨ taj˧˧]

[nɨək̚˦˥ ɹɨə˨˩˦ ta(ː)j˧˧]


chứng cứ

[t͡ɕɨŋ˧˦ kɨ˧˦]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ kɨ˨˩˦]

[cɨŋ˦˥ kɨ˦˥]


chứng cớ

[t͡ɕɨŋ˧˦ kəː˧˦]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ kəː˨˩˦]

[cɨŋ˦˥ kəː˦˥]

Compare thư and thơ (“letter”), tiểu thư and tiểu thơ (“young mistress”).

Southern Vietnam form of chứng cứ (“evidence; proof”)


mặt đường

[mat̚˧˨ʔ ʔɗɨəŋ˨˩]

[mak̚˨˩ʔ ʔɗɨəŋ˦˩]

[mak̚˨˩˨ ʔɗɨəŋ˨˩]


chắn song

[t͡ɕaŋ˦˧˥ ʂawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕaŋ˦˧˥ sɔŋ˧˧]

[caŋ˦˥ ʂawŋ͡m˧˧]


mầm non

[məm˨˩ nɔn˧˧]

[məm˦˩ nɔŋ˧˧]

[məm˨˩ nɔŋ˧˧]


cá cơm

[kaː˧˦ kəːm˧˧]

[kaː˨˩˦ kəːm˧˧]

[kaː˦˥ kəːm˧˧]


chủ mưu

[t͡ɕʊw˧˨ mɨw˧˧]

[cʊw˨˩˦ mɨw˧˧]


nội địa

[noj˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[noj˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[noj˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]


nhân thọ

[ɲən˧˧ tʰɔ˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ tʰɔ˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ tʰɔ˨˩˨]

bảo hiểm nhân thọ


ca mắc

[kaː˧˧ mak̚˦˧˥]


tiền lãi

[tiəŋ˦˩ laːj˧˨]

[tiəŋ˨˩ laːj˨˩˦]

tiền (“錢, money”) + lãi (“利, interest”).


gián cách

[jaːŋ˦˧˥ kat̚˦˧˥]

[jaːŋ˦˥ kat̚˦˥]


tai - mũi - họng

[taːj˧˧ muj˧˨ hɔŋ˨˩ʔ]

tai (“ear”) + mũi (“nose”) + họng (“throat”).

af

ear, nose and throat
ear, nose and throat


ẩn họa

Traditional tone placement spelling of ẩn hoạ.


cơ vân

[kəː˧˧ vən˧˧]

[kəː˧˧ vəŋ˧˧]

[kəː˧˧ vəŋ˧˧]

[kəː˧˧ jəŋ˧˧]


tụ cầu

[tu˧˨ʔ kəw˨˩]

[tʊw˨˩ʔ kəw˦˩]

[tʊw˨˩˨ kəw˨˩]


ẩn hoạ

[ʔən˧˩ hwaː˧˨ʔ]

[ʔəŋ˧˨ hwaː˨˩ʔ]

[ʔəŋ˨˩˦ waː˨˩˨]


niêm mạc

[niəm˧˧ maːk̚˧˨ʔ]

[niəm˧˧ maːk̚˨˩ʔ]


cơ hoành

[kəː˧˧ hwajŋ̟˨˩]

[kəː˧˧ hwɛɲ˦˩]

[kəː˧˧ wan˨˩]


tụ cầu vàng

[tu˧˨ʔ kəw˨˩ vaːŋ˨˩]

[tʊw˨˩ʔ kəw˦˩ vaːŋ˦˩]

[tʊw˨˩˨ kəw˨˩ vaːŋ˨˩]

[tʊw˨˩˨ kəw˨˩ jaːŋ˨˩]

Staphylococcus aureus
Staphylococcus aureus#Translingual


phế cầu khuẩn

[fej˨˩˦ kəw˦˩ kʰwəŋ˧˨]

[fej˨˩˦ kəw˦˩ xwəŋ˧˨]

[fej˦˥ kəw˨˩ kʰwəŋ˨˩˦]

[fej˦˥ kəw˨˩ xwəŋ˨˩˦]


màng nhầy

[maːŋ˨˩ ɲəj˨˩]

[maːŋ˦˩ ɲəj˦˩]

[maːŋ˨˩ ɲəj˨˩]


tri giác

[t͡ɕi˧˧ zaːk̚˧˦]

[ʈɪj˧˧ jaːk̚˦˧˥]

[ʈɪj˧˧ jaːk̚˦˥]


bệnh tay chân miệng

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ taj˧˧ t͡ɕən˧˧ miəŋ˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ taj˧˧ t͡ɕəŋ˧˧ miəŋ˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ ta(ː)j˧˧ cəŋ˧˧ miəŋ˨˩˨]

hand, foot and mouth disease
hand, foot and mouth disease

(pathology) hand, foot and mouth disease


liên cầu khuẩn

[liəŋ˧˧ kəw˦˩ kʰwəŋ˧˨]

[liəŋ˧˧ kəw˦˩ xwəŋ˧˨]

[liəŋ˧˧ kəw˨˩ kʰwəŋ˨˩˦]

[liəŋ˧˧ kəw˨˩ xwəŋ˨˩˦]


giun sán

[jun˧˧ ʂaːŋ˦˧˥]

[jun˧˧ saːŋ˦˧˥]

[jʊwŋ͡m˧˧ ʂaːŋ˦˥]

[jʊwŋ͡m˧˧ saːŋ˦˥]


não mô cầu

[naːw˦ˀ˥ mo˧˧ kəw˨˩]

Neisseria meningitidis
Neisseria meningitidis#Translingual


hồng nhan

[həwŋ͡m˨˩ ɲaːn˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ɲaːŋ˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ɲaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 紅顏 (“red face/cheeks”).


tụ cầu khuẩn

[tu˧˨ʔ kəw˨˩ xwən˧˩]

[tʊw˨˩ʔ kəw˦˩ kʰwəŋ˧˨]

[tʊw˨˩ʔ kəw˦˩ xwəŋ˧˨]

[tʊw˨˩˨ kəw˨˩ kʰwəŋ˨˩˦]

[tʊw˨˩˨ kəw˨˩ xwəŋ˨˩˦]


ngộ độc thực phẩm

[ŋo˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ fəm˧˩]

[ŋow˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[ŋow˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ fəm˨˩˦]


màng não

[maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥]

[maːŋ˦˩ naːw˧˨]

[maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]

(anatomy) meninges (that envelop the brain)


viêm màng não

[viəm˧˧ maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥]

[viəm˧˧ maːŋ˦˩ naːw˧˨]

[vim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]

[jim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦]


sơ hở

[səː˧˧ həː˧˩]

[ʂəː˧˧ həː˧˨]

[səː˧˧ həː˧˨]

[ʂəː˧˧ həː˨˩˦]

[səː˧˧ həː˨˩˦]


đa tạng

[ʔɗaː˧˧ taːŋ˧˨ʔ]

[ʔɗaː˧˧ taːŋ˨˩ʔ]

[ʔɗaː˧˧ taːŋ˨˩˨]

suy đa tạng


màng nhện

[maːŋ˨˩ ɲen˧˨ʔ]

[maːŋ˦˩ ɲen˨˩ʔ]

[maːŋ˨˩ ɲəːn˨˩˨]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) spiderweb


màng cứng

[maːŋ˨˩ kɨŋ˧˦]

[maːŋ˦˩ kɨŋ˦˧˥]

[maːŋ˨˩ kɨŋ˦˥]

(anatomy) dura mater (the outermost of the meninges)


đường hô hấp

head

đường hô hấp

đường hô hấp

vi-noun

đường hô hấp

đường hô hấp

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥]


cơ tim

[kəː˧˧ tim˧˧]

[kəː˧˧ tim˧˧]

[kəː˧˧ tim˧˧]


lú lẫn

[lu˧˦ lən˦ˀ˥]

[lʊw˨˩˦ ləŋ˧˨]

[lʊw˦˥ ləŋ˨˩˦]


sốc nhiễm khuẩn

[səwk͡p̚˧˦ ɲiəm˦ˀ˥ xwən˧˩]

[ʂəwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ kʰwəŋ˧˨]

[səwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ xwəŋ˧˨]

[ʂəwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ kʰwəŋ˨˩˦]

[səwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ xwəŋ˨˩˦]


đường hô hấp dưới

head

đường hô hấp dưới

đường hô hấp dưới

vi-noun

đường hô hấp dưới

đường hô hấp dưới

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦ zɨəj˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥ jɨj˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥ jɨj˦˥]

com

đường hô hấp

lower respiratory tract
lower respiratory tract


viêm màng não mủ

[viəm˧˧ maːŋ˨˩ naːw˦ˀ˥ mu˧˩]

[viəm˧˧ maːŋ˦˩ naːw˧˨ mʊw˧˨]

[vim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦ mʊw˨˩˦]

[jim˧˧ maːŋ˨˩ naːw˨˩˦ mʊw˨˩˦]


viêm cơ tim

[viəm˧˧ kəː˧˧ tim˧˧]

[viəm˧˧ kəː˧˧ tim˧˧]


đường hô hấp trên

[ʔɗɨəŋ˨˩ ho˧˧ həp̚˧˦ t͡ɕen˧˧]

[ʔɗɨəŋ˦˩ how˧˧ həp̚˦˧˥ ʈen˧˧]

[ʔɗɨəŋ˨˩ how˧˧ həp̚˦˥ ʈəːn˧˧]

đường hô hấp

upper respiratory tract
upper respiratory tract


sốc nhiễm trùng

[səwk͡p̚˧˦ ɲiəm˦ˀ˥ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩]

[ʂəwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[səwk͡p̚˦˧˥ ɲiəm˧˨ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[ʂəwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩]

[səwk͡p̚˦˥ ɲim˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˨˩]


thính lực

[tʰïŋ˧˦ lɨk̚˧˨ʔ]

[tʰɨn˦˧˥ lɨk̚˨˩ʔ]

[tʰɨn˦˥ lɨk̚˨˩˨]


lở mồm long móng

[ləː˧˩ mom˨˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˧˦]

[ləː˧˨ mom˦˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˦˧˥]

[ləː˧˨ mom˦˩ lɔŋ˧˧ mɔŋ˦˧˥]

[ləː˨˩˦ mom˨˩ lawŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˦˥]

foot-and-mouth disease
foot-and-mouth disease


đá cầu

[ʔɗaː˧˦ kəw˨˩]

[ʔɗaː˨˩˦ kəw˦˩]

[ʔɗaː˦˥ kəw˨˩]

traditional sport in which players try to keep a weighted shuttlecock in the air with their bodies; jianzi


肺球菌

Streptococcus pneumoniae
Streptococcus pneumoniae#Translingual

chữ Hán form of phế cầu khuẩn (“Streptococcus pneumoniae”).


鏈球菌

liên cầu khuẩn
liên cầu khuẩn#Vietnamese

chữ Hán form of liên cầu khuẩn (“streptococcus”).


phù phiếm

[fʊw˦˩ fiəm˦˧˥]


nhiệt lượng

[ɲiət̚˧˨ʔ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ɲiək̚˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ɲiək̚˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨]


sa tế

[ʂaː˧˧ tej˨˩˦]

[ʂaː˧˧ tej˦˥]


bá quyền

[ʔɓaː˧˦ kwiən˨˩]

[ʔɓaː˨˩˦ kwiəŋ˦˩]

[ʔɓaː˦˥ wiəŋ˨˩]


dũng khí

[zʊwŋ͡m˦ˀ˥ xi˧˦]

[jʊwŋ͡m˧˨ kʰɪj˨˩˦]

[jʊwŋ͡m˧˨ xɪj˨˩˦]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ kʰɪj˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ xɪj˦˥]


tiếng Tây

[tiəŋ˧˦ təj˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ təj˧˧]

[tiəŋ˦˥ təj˧˧]

Hà Nội những năm 30 đã “sính Tây” lắm. Các cửa hàng đều có biển tiếng Tây, bạn bè gọi nhau là tu (anh) với moi (tôi), nói tiếng Việt phải điểm vài chữ Tây thì mới thời thượng.

2019 October 13, Hữu Ngọc, “Nhà văn Hữu Ngọc: Học tiếng Tây để đánh Tây”, in Thế giới & Việt Nam, Hanoi, Vietnam:

Hanoi during the 30s was very "Western". All the shops had signs in French, friends called each other tu (you) and moi (I), having to mix in a few French words in order to be fashionable.

(informal in France, dated among Overseas Vietnamese in other countries and in Vietnam) French language

(humorous or colloquial in Vietnam) English language


Nam Úc

[naːm˧˧ ʔʊwk͡p̚˧˦]

[naːm˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

[naːm˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˥]


liên đảng

[liən˧˧ ʔɗaːŋ˧˩]

[liəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˧˨]

[liəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˨˩˦]


thủ hiến

[tʰʊw˧˨ hiəŋ˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˦ hiəŋ˦˥]

(politics) premier (of a state in Australia or Canada); chief minister (of a state in Myanmar); first minister (in the UK)


hình mẫu

[hïŋ˨˩ məw˦ˀ˥]

[hɨn˦˩ məw˧˨]

[hɨn˨˩ məw˨˩˦]


chí sĩ

[t͡ɕi˧˦ si˦ˀ˥]

[t͡ɕɪj˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[t͡ɕɪj˨˩˦ sɪj˧˨]

[cɪj˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[cɪj˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 志士, composed of 志 (“will; conviction”) and 士 (“learned man”).

vi-etym-sino

chí sĩ yêu nước

person with lofty principles, especially one with a strong conviction on how society should be


tư lợi

[tɨ˧˧ ləːj˧˨ʔ]

[tɨ˧˧ ləːj˨˩ʔ]

[tɨ˧˧ ləːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tư lợi.wav


dung mạo

[zʊwŋ͡m˧˧ maːw˧˨ʔ]

[jʊwŋ͡m˧˧ maːw˨˩ʔ]

[jʊwŋ͡m˧˧ maːw˨˩˨]


quang hóa học

Traditional tone placement spelling of quang hoá học.


quang hoá học

[kwaːŋ˧˧ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


luân lí học

[lwəŋ˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


lao động phổ thông

[laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ fo˧˩ tʰəwŋ͡m˧˧]

[laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ fow˧˨ tʰəwŋ͡m˧˧]

[laːw˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ fow˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧]

lao động (“labor”) + phổ thông (“common”)


ngữ tộc

[ŋɨ˦ˀ˥ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ təwk͡p̚˨˩˨]

a second-level language family, lower than a ngữ hệ


ngẫu tượng

[ŋəw˦ˀ˥ tɨəŋ˧˨ʔ]

[ŋəw˧˨ tɨəŋ˨˩ʔ]

[ŋəw˨˩˦ tɨəŋ˨˩˨]


chướng khí

[t͡ɕɨəŋ˧˦ xi˧˦]

[t͡ɕɨəŋ˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[t͡ɕɨəŋ˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[cɨəŋ˦˥ kʰɪj˦˥]

[cɨəŋ˦˥ xɪj˦˥]


sát nhân

[saːt̚˧˦ ɲən˧˧]

[ʂaːk̚˦˧˥ ɲəŋ˧˧]

[saːk̚˦˧˥ ɲəŋ˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ ɲəŋ˧˧]

[saːk̚˦˥ ɲəŋ˧˧]


đét-xe

[ʔɗɛt̚˧˦ sɛ˧˧]

[ʔɗɛt̚˦˧˥ sɛ˧˧]

[ʔɗɛk̚˦˥ sɛ˧˧]

From French glacée (“iced”) through semantic change, shortened form of French bière glacée ("iced beer"), which was a common digestif served alongside dessert in colonial Vietnam. A folk etymology claims that the word is a phonetic translation of French dessert (“dessert”).


cấu hình

[kəw˧˦ hïŋ˨˩]

[kəw˨˩˦ hɨn˦˩]

[kəw˦˥ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 構形, composed of 構 and 形.

vi-etym-sino

(electronics, computer hardware) specifications


構形

chữ Hán form of cấu hình (“configuration”).


bim bim

[ʔɓim˧˧ ʔɓim˧˧]

[ʔɓim˧˧ ʔɓim˧˧]

[ʔɓim˧˧ ʔɓim˧˧]


cường độ

[kɨəŋ˨˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[kɨəŋ˦˩ ʔɗow˨˩ʔ]

[kɨəŋ˨˩ ʔɗow˨˩˨]


chất liệu

[t͡ɕət̚˧˦ liəw˧˨ʔ]

[t͡ɕək̚˦˧˥ liw˨˩ʔ]

[cək̚˦˥ liw˨˩˨]

Cái nón này làm bằng chất liệu gì?


cộng sản đảng

[kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ ʔɗaːŋ˧˩]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ ʔɗaːŋ˧˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

[kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ ʔɗaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 共產黨, composed of 共產 (“cộng sản”) and 黨 (“đảng”).

(politics, communism, dated) communist party


giọng điệu

[zawŋ͡m˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[jawŋ͡m˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[jɔŋ˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[jawŋ͡m˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]


tử hình

[tɨ˧˩ hïŋ˨˩]

[tɨ˧˨ hɨn˦˩]

[tɨ˨˩˦ hɨn˨˩]


tàu lượn siêu tốc

vi-noun

(classifier cái, chiếc) tàu lượn siêu tốc

[taw˨˩ lɨən˧˨ʔ siəw˧˧ təwk͡p̚˧˦]

[taw˦˩ lɨəŋ˨˩ʔ ʂiw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

[taw˦˩ lɨəŋ˨˩ʔ siw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

[ta(ː)w˨˩ lɨəŋ˨˩˨ ʂiw˧˧ təwk͡p̚˦˥]

[ta(ː)w˨˩ lɨəŋ˨˩˨ siw˧˧ təwk͡p̚˦˥]

tàu (“train”) + lượn (“to glide”) + siêu tốc (“superspeed”), literally "superspeed gliding train".


trúc phu nhân

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ fu˧˧ ɲən˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˦˧˥ fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˦˥ fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 竹夫人, composed of 竹 (“bamboo”) and 夫人 (“lady”).


phù điêu

[fu˨˩ ʔɗiəw˧˧]

[fʊw˦˩ ʔɗiw˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗiw˧˧]


thâm niên

[tʰəm˧˧ niən˧˧]

[tʰəm˧˧ niəŋ˧˧]

[tʰəm˧˧ niəŋ˧˧]


vô thức

[vo˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[vow˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[vow˧˧ tʰɨk̚˦˥]

[jow˧˧ tʰɨk̚˦˥]

làm trong vô thức


phù nề

(bệnh ~) (pathology) edema, oedema, dropsy


cá lăng

[kaː˧˦ laŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ laŋ˧˧]

[kaː˦˥ laŋ˧˧]

com

cá (“fish”) + lăng (of uncertain origin; compare Chinese 鯪／鲮 (líng))

bagrid catfish, naked catfish (especially species present in Vietnam)


ngữ văn

[ŋɨ˦ˀ˥ van˧˧]

[ŋɨ˧˨ vaŋ˧˧]

[ŋɨ˨˩˦ vaŋ˧˧]

[ŋɨ˨˩˦ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 語文, composed of 語 (“language”) and 文 (“literature”).

vi-etym-sino

(secondary education, as a subject) Vietnamese

(postsecondary education, as an academic field) philology


地政治

chữ Hán form of địa chính trị (“geopolitics”).


tiểu mạch

Sino-Vietnamese word from 小麥, composed of 小 (“small”) and 麥 (“wheat”), from Chinese 小麥／小麦 (xiǎomài). Compare Japanese 小麦 (komugi).

Coordinate term: đại mạch


địa chính trị

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]


tình báo

[tïŋ˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[tɨn˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[tɨn˨˩ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 情報, composed of 情 (“movements; activities; operation”) and 報 (“reportage”), from Japanese 情報 (jōhō, “intelligence; information”), which is clipped from 敵情報知 (tekijō hōchi, “reconnaissance”, literally “intel on the enemy's movements”). The Japanese term has been bleached toward a very broad meaning, "knowledge" or "information" in general.

bor

Cơ quan Tình báo Trung ương


lũ ống

[lu˦ˀ˥ ʔəwŋ͡m˧˦]

[lʊw˧˨ ʔəwŋ͡m˦˧˥]

[lʊw˨˩˦ ʔəwŋ͡m˦˥]


đồng đội

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 同 (“same”) and 隊 (“team”).


tiền phương

[tiən˨˩ fɨəŋ˧˧]

[tiəŋ˦˩ fɨəŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ fɨəŋ˧˧]


tham mưu trưởng

[tʰaːm˧˧ miw˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰaːm˧˧ mɨw˧˧ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰaːm˧˧ mɨw˧˧ ʈɨəŋ˨˩˦]


vũ lượng kế

[vu˦ˀ˥ lɨəŋ˧˨ʔ ke˧˦]

[vʊw˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ kej˨˩˦]

[vʊw˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨ kej˦˥]

[jʊw˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨ kej˦˥]


雨量計

chữ Hán form of vũ lượng kế (“pluviometer; rain gauge”).


hoạn quan

[hwaːŋ˨˩ʔ kwaːŋ˧˧]

[waːŋ˨˩˨ waːŋ˧˧]


đối lưu

[ʔɗoj˨˩˦ lɨw˧˧]

[ʔɗoj˦˥ lɨw˧˧]


khuếch tán

[kʰwet̚˦˧˥ taːŋ˦˧˥]

[xwet̚˦˧˥ taːŋ˦˧˥]

[kʰwəːt̚˦˥ taːŋ˦˥]

[xwəːt̚˦˥ taːŋ˦˥]


trắc nghiệm

[t͡ɕak̚˧˦ ŋiəm˧˨ʔ]

[ʈak̚˦˧˥ ŋiəm˨˩ʔ]

[ʈak̚˦˥ ŋim˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 測驗 (“to test”).

Cuối năm thi trắc nghiệm.

This year's finals are gonna be multiple-choice.


lô đề

[lo˧˧ ʔɗe˨˩]


nước cất

[nɨək̚˧˦ kət̚˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ kək̚˦˧˥]

[nɨək̚˦˥ kək̚˦˥]


cảm ứng

[kaːm˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[kaːm˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[kaːm˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]

response (to an external stimulant); reaction


tân gia

[tən˧˧ zaː˧˧]

[təŋ˧˧ jaː˧˧]

[təŋ˧˧ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 新家 (“new house”).

ăn (tiệc) tân gia

housewarming, a party where the host celebrates their freshly built house


vận mệnh

[vən˧˨ʔ məjŋ̟˧˨ʔ]

[vəŋ˨˩ʔ men˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨]

[jəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨]

vận mệnh dân tộc

(especially divination or literary) fate


hải chiến

[haːj˧˩ t͡ɕiən˧˦]

[haːj˧˨ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[haːj˨˩˦ ciəŋ˦˥]


nhoáng

From Middle Vietnamese nháng (“a flash”) as in chớp nháng (“a flash of lightning”). Attested in Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義) "Thi Tiên chớp nháng vi quang".


phụ lục

[fu˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊw˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 附錄, composed of 附 (“to supplement”) and 錄 (“record”).

an appendix (text added to the end of a book or an article)


khí chất

[xi˧˦ t͡ɕət̚˧˦]

[kʰɪj˨˩˦ t͡ɕək̚˦˧˥]

[xɪj˨˩˦ t͡ɕək̚˦˧˥]

[kʰɪj˦˥ cək̚˦˥]

[xɪj˦˥ cək̚˦˥]

(literary) aura (of a person); qualities


chí khí

[t͡ɕi˧˦ xi˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩˦ kʰɪj˨˩˦]

[t͡ɕɪj˨˩˦ xɪj˨˩˦]

[cɪj˦˥ kʰɪj˦˥]

[cɪj˦˥ xɪj˦˥]


tầm xuân

cây (classifier)
hoa (classifier)
bông (classifier)

[təm˦˩ swəŋ˧˧]

[təm˨˩ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tầm xuân.wav

Sino-Vietnamese word from 尋 (“to search, to seek”) and 春 (“spring”).

Lý hạng ca dao 里巷歌謠
𨅹𨖲𣘃𣞻𢲨花
𨀈𫴋𪽣𣘁𢲨𦵚尋春
Trèo lên cây bưởi hái hoa,
Bước xuống ruộng cà hái nụ tầm xuân.
Climb the pomelo tree to pick flowers
[Then] Go to the eggplant field looking for a dog rose.


nghị lực

[ŋi˧˨ʔ lɨk̚˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ lɨk̚˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ lɨk̚˨˩˨]


thuộc hạ

[tʰuək̚˧˨ʔ haː˧˨ʔ]

[tʰuək̚˨˩ʔ haː˨˩ʔ]

[tʰuək̚˨˩˨ haː˨˩˨]


hôn ước

[hon˧˧ ʔɨək̚˧˦]

[hoŋ˧˧ ʔɨək̚˦˧˥]

[hoŋ˧˧ ʔɨək̚˦˥]


VĐV

Initialism of vận động viên (“sportsperson”).


dịch vị

[zïk̟̚˧˨ʔ vi˧˨ʔ]

[jɨt̚˨˩ʔ vɪj˨˩ʔ]

[jɨt̚˨˩˨ vɪj˨˩˨]

[jɨt̚˨˩˨ jɪj˨˩˨]

dịch (“liquid”) + vị (“stomach”), calque of Chinese 胃液 (vị dịch), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.


vồng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 虹 (“rainbow”, SV: hồng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hồng</i>


五味香

chữ Hán form of ngũ vị hương (“five-spice powder”).


cừu địch

[kiw˨˩ ʔɗïk̟̚˧˨ʔ]

[kɨw˦˩ ʔɗɨt̚˨˩ʔ]

[kɨw˨˩ ʔɗɨt̚˨˩˨]


đại ý

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔi˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɪj˦˥]


thi cử

[tʰi˧˧ kɨ˧˩]

[tʰɪj˧˧ kɨ˧˨]

[tʰɪj˧˧ kɨ˨˩˦]

tests and examinations (generally speaking)


điện não đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ naːw˦ˀ˥ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ naːw˧˨ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ naːw˨˩˦ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 腦 (“encephalo-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 腦電圖／脑电图 (não điện đồ). No relation to Chinese 電腦／电脑 (điện não, “computer”, literally “electrical brain”)


nước dãi

[nɨək̚˧˦ zaːj˦ˀ˥]

[nɨək̚˦˧˥ jaːj˧˨]

[nɨək̚˦˥ jaːj˨˩˦]


người hâm mộ

[ŋɨəj˨˩ həm˧˧ mo˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ həm˧˧ mow˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ həm˧˧ mow˨˩˨]


塘𨫊

head

塘𨫊 • (đường sắt)

vi-noun

塘𨫊 • (đường sắt)

Nôm form of đường sắt (“railroad; railway”).


xưng hiệu

[sɨŋ˧˧ hiəw˧˨ʔ]

[sɨŋ˧˧ hiw˨˩ʔ]

[sɨŋ˧˧ hiw˨˩˨]

title (prefix or suffix added to a name)


ngành nghề

[ŋajŋ̟˨˩ ŋe˨˩]

[ŋɛɲ˦˩ ŋej˦˩]

[ŋan˨˩ ŋej˨˩]


đồng ứng cử viên

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˧˦ kɨ˧˩ viən˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɨŋ˦˧˥ kɨ˧˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˦˥ kɨ˨˩˦ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɨŋ˦˥ kɨ˨˩˦ jiəŋ˧˧]

đồng (“co-”) + ứng cử viên (“candidate”).


ứng viên

[ʔɨŋ˧˦ viən˧˧]

[ʔɨŋ˦˧˥ viəŋ˧˧]

[ʔɨŋ˦˥ viəŋ˧˧]

[ʔɨŋ˦˥ jiəŋ˧˧]

Blend of ứng cử (“to be a candidate”) + viên (“official”).
Superficially Sino-Vietnamese word from 應員.


liên danh

[liəŋ˧˧ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聯名, composed of 聯 (“joint”) and 名 (“name”).

vi-etym-sino

(politics) ticket (list of candidates for an election)


cơ khí

[kəː˧˧ xi˧˦]

[kəː˧˧ kʰɪj˨˩˦]

[kəː˧˧ xɪj˨˩˦]

[kəː˧˧ kʰɪj˦˥]

[kəː˧˧ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 機器 (“machine”).


địa hóa học

Traditional tone placement spelling of địa hoá học.


địa hoá học

[ʔɗiə˧˨ʔ hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


地化學

chữ Hán form of địa hóa học (“geochemistry”).


tù nhân lương tâm

[tu˨˩ ɲən˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˦˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˨˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

tù nhân (“prisoner”) + lương tâm (“conscience”). Likely a calque of English prisoner of conscience, because such a concept is not acknowledged by the Vietnamese government as existent in Vietnam. Compare Japanese 良心の囚人 (ryōshin no shūjin).

cal

prisoner of conscience
prisoner of conscience


học kì

Sino-Vietnamese word from 學期, composed of 學 (“study”) and 期 (“period”).

vi-etym-sino

học kì một/hai

(education) a term (part of a year, especially one of the divisions of an academic year)


trưởng giả

[t͡ɕɨəŋ˧˩ zaː˧˩]

[ʈɨəŋ˧˨ jaː˧˨]

[ʈɨəŋ˨˩˦ jaː˨˩˦]

Trưởng giả học làm sang

(literally, “A Bourgeois Who Learns to Be Classy”)


phao câu

the rump, the behind (of birds when used as food)


tay lái

tay (“hand”) + lái (“to ride, drive, etc.”).


tháp dinh dưỡng

[tʰaːp̚˧˦ zïŋ˧˧ zɨəŋ˦ˀ˥]

[tʰaːp̚˦˧˥ jɨn˧˧ jɨəŋ˧˨]

[tʰaːp̚˦˥ jɨn˧˧ jɨəŋ˨˩˦]

tháp (“tower”) + dinh dưỡng (“nutrition”).


biên tập viên

[ʔɓiən˧˧ təp̚˧˨ʔ viən˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩˨ viəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩˨ jiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biên tập viên.wav

Sino-Vietnamese word from 編輯 (“to edit”) and 員 (“-er”).

vi-etym-sino

(writing, publishing, journalism, advertising, film, television) an editor


khoảng cách xã giao

[xwaːŋ˧˩ kajk̟̚˧˦ saː˦ˀ˥ zaːw˧˧]

[kʰwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥ saː˧˨ jaːw˧˧]

[xwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥ saː˧˨ jaːw˧˧]

[kʰwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥ saː˨˩˦ jaːw˧˧]

[xwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥ saː˨˩˦ jaːw˧˧]

khoảng cách (“space”) + xã giao (“social interaction”)

compound

giữ khoảng cách xã hội


名手

chữ Hán form of danh thủ (“expert; master”).


QH

Initialism of quốc hội (“national assembly”).


TNHH

Initialism of trách nhiệm hữu hạn (“limited liability, Ltd.”).


trầm tích

[t͡ɕəm˨˩ tïk̟̚˧˦]

[ʈəm˦˩ tɨt̚˦˧˥]

[ʈəm˨˩ tɨt̚˦˥]


thiên đỉnh

[tʰiən˧˧ ʔɗïŋ˧˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗɨn˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗɨn˨˩˦]


lập trường

[ləp̚˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ləp̚˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[ləp̚˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 立場, orthographic borrowing from Japanese 立場 (tachiba).

obor

giữ vững lập trường

không có lập trường

to sit on the fence (literally, “to have no stance”)


cộng sinh

[kəwŋ͡m˧˨ʔ sïŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ sɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ sɨn˧˧]


hải lý

Alternative spelling of hải lí (“nautical mile”).


hải lí

[haːj˧˨ lɪj˨˩˦]

[haːj˨˩˦ lɪj˦˥]


cổ động vật học

[ko˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ sinh thái học

[ko˧˩ sïŋ˧˧ tʰaːj˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ʂɨn˧˧ tʰaːj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˧˨ sɨn˧˧ tʰaːj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ʂɨn˧˧ tʰaːj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ sɨn˧˧ tʰaːj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ địa lí học

head

cổ địa lí học

cổ địa lí học

vi-noun

cổ địa lí học

cổ địa lí học

[ko˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ địa lý học

head

cổ địa lý học

cổ địa lý học

vi-noun

cổ địa lý học

cổ địa lý học


古動物學

cổ động vật học
cổ động vật học#Vietnamese

chữ Hán form of cổ động vật học (“paleozoology”).


古生態學

cổ sinh thái học
cổ sinh thái học#Vietnamese

chữ Hán form of cổ sinh thái học (“paleoecology”).


古地理學

chữ Hán form of cổ địa lí học (“paleogeography”).


nhạc khí

[ɲaːk̚˧˨ʔ xi˧˦]

[ɲaːk̚˨˩ʔ kʰɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩ʔ xɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩˨ kʰɪj˦˥]

[ɲaːk̚˨˩˨ xɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhạc khí.wav


phản anh hùng

[faːn˧˩ ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[faːŋ˧˨ ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[faːŋ˨˩˦ ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 反英雄, composed of 反 (“anti-”) and 英雄 (“hero”).


búp phê

[ʔɓup̚˧˦ fe˧˧]

[ʔɓup̚˦˧˥ fej˧˧]

[ʔɓʊp̚˦˥ fej˧˧]


luận lí

[lwəŋ˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ lɪj˦˥]


luân lí

[lwəŋ˧˧ lɪj˨˩˦]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ lɪj˦˥]


luận lí học

[lwəŋ˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


võ nghệ

[vɔ˦ˀ˥ ŋe˧˨ʔ]

[vɔ˧˨ ŋej˨˩ʔ]

[vɔ˨˩˦ ŋej˨˩˨]

[jɔ˨˩˦ ŋej˨˩˨]


lí tính

[li˧˦ tïŋ˧˦]

[lɪj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

[lɪj˦˥ tɨn˦˥]


đệ nhất phu nhân

[ʔɗe˧˨ʔ ɲət̚˧˦ fu˧˧ ɲən˧˧]

[ʔɗej˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥ fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[ʔɗej˨˩˨ ɲək̚˦˥ fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]


phiền não

[fiəŋ˦˩ naːw˧˨]

[fiəŋ˨˩ naːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 煩惱 (“klesha”).


tính năng

[tïŋ˧˦ naŋ˧˧]

[tɨn˦˧˥ naŋ˧˧]

[tɨn˦˥ naŋ˧˧]

Máy này không có tính năng đó.

(machinery, software) a function or feature


âm hạch

[ʔəm˧˧ hajk̟̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm hạch.wav


dự thưởng

[zɨ˧˨ʔ tʰɨəŋ˧˩]

[jɨ˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˨]

[jɨ˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩˦]

mã số dự thưởng


thẻ ghi nợ

[tʰɛ˧˩ ɣi˧˧ nəː˧˨ʔ]

[tʰɛ˧˨ ɣɪj˧˧ nəː˨˩ʔ]

[tʰɛ˨˩˦ ɣɪj˧˧ nəː˨˩˨]

thẻ (“card”) + ghi (“to record”) + nợ (“debt”).


tiện ích

[tiən˧˨ʔ ʔïk̟̚˧˦]

[tiəŋ˨˩ʔ ʔɨt̚˦˧˥]

[tiəŋ˨˩˨ ʔɨt̚˦˥]

tiện ích trình duyệt


情願員

tình nguyện viên
tình nguyện viên#Vietnamese


ắc ê

[ʔak̚˧˦ ʔe˧˧]

[ʔak̚˦˧˥ ʔej˧˧]

[ʔak̚˦˥ ʔej˧˧]

Một hôm người bạn ắc-ê của hắn trước kia vốn là một nhà nho, kể cho hắn nghe tích Trình Giảo Kim ở đời Đường.

One day, a drill companion of his who used to be a scholar told him the story of Chéng Yǎojīn during the Tang dynasty.


tiểu luận

[tiw˧˨ lwəŋ˨˩ʔ]

[tiw˨˩˦ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


thổ nhưỡng học

[tʰo˧˩ ɲɨəŋ˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰow˧˨ ɲɨəŋ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰow˨˩˦ ɲɨəŋ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


kì công

[ki˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

[kɪj˦˩ kəwŋ͡m˧˧]

[kɪj˨˩ kəwŋ͡m˧˧]


nhà giàu mới nổi

[ɲaː˨˩ zaw˨˩ məːj˧˦ noj˧˩]

[ɲaː˦˩ jaw˦˩ məːj˨˩˦ noj˧˨]

[ɲaː˨˩ ja(ː)w˨˩ məːj˦˥ noj˨˩˦]

From nhà + giàu + mới + nổi. Calque of French nouveau riche.


ong mật

[ʔawŋ͡m˧˧ mət̚˧˨ʔ]

[ʔawŋ͡m˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɔŋ˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔawŋ͡m˧˧ mək̚˨˩˨]


tố chất

[to˧˦ t͡ɕət̚˧˦]

[tow˨˩˦ t͡ɕək̚˦˧˥]


thị phi

[tʰi˧˨ʔ fi˧˧]

[tʰɪj˨˩ʔ fɪj˧˧]

[tʰɪj˨˩˨ fɪj˧˧]


bà chằn

[ʔɓaː˨˩ t͡ɕan˨˩]

[ʔɓaː˦˩ t͡ɕaŋ˦˩]

[ʔɓaː˨˩ caŋ˨˩]

The sense "ferocious woman" was likely due to the word being treated as if it is a compound of bà (“old woman, old lady”) + chằn (“ogre”).

(colloquial, Southern Vietnam, can be offensive) a ferocious woman


chằn

Claimed to be derived from Khmer យក្ខ (yĕək) or related to trăn (“python”), rắn (“snake”), or even Malay macan (“tiger”) by various folk etymologies.
More likely from a descendant of Arabic جن (jinn) or جان (jānn). Compare Eastern Cham ajin, Malay jin.

(mythology) a kind of monster in Vietnamese folklore, arguably a yaksa, a tiger monster or a snake monster


chi hội

[t͡ɕi˧˧ hoj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˧˧ hoj˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 支 (“branch”) and 會 (“association”). Compare 分會 (“branch, phân hội”)


nộm

(Northern Vietnam) A salad-like Vietnamese dish


thành quách

[tʰɛɲ˦˩ kwat̚˦˧˥]

2008, Tạ Đức Minh, "Thăm thành quách ở Nhật Bản (Visiting castles in Japan)" Nhân Dân Online
Thành Azuchi của tướng quân Oda Nobunaga và thành Osaka của tướng quân Toyotomi Hideyoshi được xây dựng thật hùng vĩ thời này, đã trở thành mẫu mực cho các thành quách được xây dựng về sau.

General Oda Nobunaga's Azuchi Castle and general Toyotomi Hideyoshi's Osaka Castle, which were built truly robust and grand in this time-period, became the models for other castles built later.


đằng ấy

[ʔɗaŋ˨˩ ʔəj˧˦]

[ʔɗaŋ˦˩ ʔəj˨˩˦]

[ʔɗaŋ˨˩ ʔəj˦˥]

đằng (“way; direction”) + ấy (“that”). Compare Japanese 彼方 (anata, “that way; you”).


từ lóng

[tɨ˨˩ lawŋ͡m˧˦]

[tɨ˦˩ lawŋ͡m˦˧˥]

[tɨ˦˩ lɔŋ˦˧˥]

[tɨ˨˩ lawŋ͡m˦˥]


nghiên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 硯 (SV: nghiễn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nghiễn</i>


đồng dao

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ zaːw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ jaːw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ jaːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 童謠, composed of 童 and 謠.


phòng thí nghiệm

[fawŋ͡m˨˩ tʰi˧˦ ŋiəm˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˩ tʰɪj˨˩˦ ŋiəm˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˩ tʰɪj˨˩˦ ŋiəm˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˨˩ tʰɪj˦˥ ŋim˨˩˨]

phòng (“room”) + thí nghiệm (“experiment; test”).


QĐND

Initialism of Quân đội nhân dân (“People's Army (of Vietnam)”).


vật dụng

[vət̚˧˨ʔ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[vək̚˨˩ʔ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[vək̚˨˩˨ jʊwŋ͡m˨˩˨]

[jək̚˨˩˨ jʊwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 物 (“object, thing”) and 用 (“to use”); this seems to be a Sino-Vietnamese internal calque from đồ dùng.


thi đua

[tʰi˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

[tʰɪj˧˧ ʔɗuə˧˧]

Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà Liên Xô đang xây dựng chủ nghĩa cộng sản. Do thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm mà các nước dân chủ nhân dân Đông Âu xây dựng chủ nghĩa xã hội, Trung Quốc xây dựng chủ nghĩa dân chủ mới.

1952 May, Hồ Chí Minh, “Bài nói tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc”, in Nhân dân, number 57:

Thanks to emulation leading to increased production and savings is the Soviet Union building communism. Thanks to emulation leading to increased production and savings are the people's democracies in Eastern Europe building socialism and is China building a new democracy.


tầng lớp

[təŋ˨˩ ləːp̚˧˦]

[təŋ˦˩ ləːp̚˦˧˥]

[təŋ˨˩ ləːp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tầng lớp.wav

tầng (“floor; level”) + lớp (“layer; class”).

af

Chúng tôi gặp nhiều người thuộc đủ mọi tầng lớp.

a social group, especially a historical one, with a particular interest or prestige such as the laborers (workers and peasants), the intelligentsia, the landlords, etc.


nội đô

[noj˧˨ʔ ʔɗo˧˧]

[noj˨˩ʔ ʔɗow˧˧]

[noj˨˩˨ ʔɗow˧˧]


mặt đứng

[mat̚˧˨ʔ ʔɗɨŋ˧˦]

[mak̚˨˩ʔ ʔɗɨŋ˦˧˥]

[mak̚˨˩˨ ʔɗɨŋ˦˥]

(architecture) elevation (a view of a building seen from one side, a flat representation of one facade)


át-lát

[ʔaːt̚˧˦ laːt̚˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ laːk̚˦˧˥]

[ʔaːk̚˦˥ laːk̚˦˥]


thổ tả

[tʰo˧˩ taː˧˩]

[tʰow˨˩˦ taː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 吐瀉. The political sense is reinforced by cánh tả.


tai biến

[taːj˧˧ ʔɓiən˧˦]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]

(literary) accident, disaster, catastrophe

tai biến mạch máu não
tai biến mạch máu não#Vietnamese

(medicine) Short for tai biến mạch máu não.


nhân giống

[ɲən˧˧ zəwŋ͡m˧˦]

[ɲəŋ˧˧ jəwŋ͡m˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ jəwŋ͡m˦˥]


sâm Ngọc Linh

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˧˨ʔ lïŋ˧˧]

[ʂəm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩ʔ lɨn˧˧]

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩ʔ lɨn˧˧]

[ʂəm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩˨ lɨn˧˧]

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩˨ lɨn˧˧]


mị nương

[mi˧˨ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩˨ nɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 媚 (“pretty; darling”) and 娘 (“daughter”).


棋逢敵手

kì phùng địch thủ
kì phùng địch thủ#Vietnamese


ú tim

[ʔʊw˨˩˦ tim˧˧]

[ʔʊw˦˥ tim˧˧]

Cả ngày đêm đầu óc chỉ tập trung lo lừa nhau với nó từng miếng trong trò chơi ú tim chết người, còn thì giờ đâu mà vẩn vơ cái khác?

1978, Chu Lai, chapter 5, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

All day and night their minds were only focused on tricking them at every turn in this deadly game of hide-and-seek; how could there be any time left for other frivolities?


NGƯT

nhà giáo ưu tú
nhà giáo ưu tú#Vietnamese


hoạt cảnh

[hwaːt̚˧˨ʔ kajŋ̟˧˩]

[hwaːk̚˨˩ʔ kɛɲ˧˨]

[waːk̚˨˩˨ kan˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 活景, composed of 活 and 景.

theatrical vignette of educational character, often about a historical event, the origins of some institution, and the like


phòng khách

[fawŋ͡m˦˩ kʰat̚˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ xat̚˦˧˥]

phòng (“room”) + khách (“guest”), i.e. "room for guests".


thiên thượng

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]


thánh tích

[tʰajŋ̟˧˦ tïk̟̚˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ tɨt̚˦˧˥]

[tʰan˦˥ tɨt̚˦˥]


nhân thần

[ɲən˧˧ tʰən˨˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 人神, composed of 人 (“human”) and 神 (“deity”).

tutelary deity in Vietnamese folk religion


thánh lễ

[tʰajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ lej˧˨]


nịnh thần

[nïŋ˧˨ʔ tʰən˨˩]

[nɨn˨˩ʔ tʰəŋ˦˩]

[nɨn˨˩˨ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 佞臣, composed of 佞 (“flattery”) and 臣 (“courtier”).

(archaic, derogatory) a feudal courtier that would humor the monarch only to further his own agenda


tiền âm phủ

[tiən˨˩ ʔəm˧˧ fu˧˩]

[tiəŋ˦˩ ʔəm˧˧ fʊw˧˨]

[tiəŋ˨˩ ʔəm˧˧ fʊw˨˩˦]


tần ngự

[tən˨˩ ŋɨ˧˨ʔ]

[təŋ˦˩ ŋɨ˨˩ʔ]

[təŋ˨˩ ŋɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 嬪御, composed of 嬪 (“court lady”) and 御 (“imperial”).


phi tần

[fɪj˧˧ təŋ˦˩]

[fɪj˧˧ təŋ˨˩]


tên Nôm

tên (“name”) + Nôm (“Southern, Vietnamese, vernacular”).

com

Làng Đông Hồ tên Nôm là làng Mái, tên chữ cổ là làng Đông Mại, (nay thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) nổi tiếng về nghề làm hàng mã và nghề làm tranh.

2019 October 25, Đỗ Hữu Bảng, “Vài nét về tranh dân gian Đông Hồ [A Few Bits about Đông Hồ Folk Paintings]”, in Bảo Tàng Bắc Ninh [Bac Ninh Provincial Museum]:

Đông Hồ village, whose demotic name is Mái and whose ancient literary name is Đông Mại, (now belonging to Song Hồ commune, Thuận Thành district, Bắc Ninh province), is famous for making votive paper objects and paintings.

(historical) a demotic name, used by the locals to colloquially refer to a place name, as opposed to tên chữ (“formal name, literary name”)


uyên ương

[ʔwiən˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔwiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[(ʔ)wiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鴛鴦 (“mandarin duck”).

vi-etym-sino

Aix galericulata
Aix galericulata#Translingual

(zoology) a mandarin duck (a perching duck of the species Aix galericulata)

(zoology) a duck of the genus Aix (generally)


uyên ương

[ʔwiən˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔwiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[(ʔ)wiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

(figurative) a lovebird; member of a romantic couple


情慾學

chữ Hán form of tình dục học (“sexology”).


關係情慾

quan hệ tình dục
quan hệ tình dục#Vietnamese

Nôm form of quan hệ tình dục (“sexual intercourse”).


濫用情慾

lạm dụng tình dục
lạm dụng tình dục#Vietnamese

Nôm form of lạm dụng tình dục (“sexual abuse”).


軍情願

quân tình nguyện
quân tình nguyện#Vietnamese

chữ Hán form of quân tình nguyện (“volunteer”).


情伴

chữ Hán form of tình bạn (“friendship”).


tranh tài

[t͡ɕajŋ̟˧˧ taːj˨˩]

[ʈɛɲ˧˧ taːj˦˩]


立程

chữ Hán form of lập trình (“programming”).


đít chai

[ʔɗit̚˧˦ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɗit̚˦˧˥ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɗɨt̚˦˥ caːj˧˧]

Mới không gặp có tháng mà giờ đeo đít chai rồi à?

We got out of touch for just a month but now you're already wearing those glasses, huh?

(humorous or sarcastic) glasses (spectacles)


名藍勝景

danh lam thắng cảnh
danh lam thắng cảnh#Vietnamese


bố cục

[ʔɓo˧˦ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ kʊwk͡p̚˨˩˨]

(art, drawing, painting, photography, film, television) composition


cảnh sát biển

[kajŋ̟˧˩ saːt̚˧˦ ʔɓiən˧˩]

[kɛɲ˧˨ ʂaːk̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[kɛɲ˧˨ saːk̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[kan˨˩˦ ʂaːk̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]

[kan˨˩˦ saːk̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]

tàu Cảnh sát biển Việt Nam


tuần duyên

[twəŋ˦˩ jwiəŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

Blend of tuần (“to patrol”) + duyên hải (“coastal areas”). Superficially Sino-Vietnamese word from 巡 and 沿.

blend

con tàu Tuần duyên Hoa Kỳ


chủng loại

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ lwaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ lwaːj˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


huyết quản

[hwiək̚˦˧˥ kwaːŋ˧˨]

[wiək̚˦˥ waːŋ˨˩˦]


tự luận

[tɨ˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[tɨ˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 緒論 (“preamble”).

vi-etym-sino

Chết cha! Tiếng Pháp kì này thi tự luận!

Crap! We're gonna do French writing tests this semester!


bài tập

[ʔɓaːj˨˩ təp̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˦˩ təp̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˨˩ təp̚˨˩˨]

bài (“lesson; exercise”) + tập (“to train”).

com

bài tập thể dục

bài tập toán

bài tập về nhà


ngũ giác

[ŋu˦ˀ˥ zaːk̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngũ giác.wav

Sino-Vietnamese word from 五角, composed of 五 (“five”) and 角 (“angles”).


lục giác

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ zaːk̚˧˦]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ jaːk̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục giác.wav

Sino-Vietnamese word from 六角, composed of 六 (“six”) and 角 (“angles”).


bát giác

[ʔɓaːt̚˧˦ zaːk̚˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ jaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːk̚˦˥ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bát giác.wav

Sino-Vietnamese word from 八角, composed of 八 (“eight”) and 角 (“angles”).


cửu giác

[kɨw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[kɨw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cửu giác.wav

Sino-Vietnamese word from 九角, composed of 九 (“nine”) and 角 (“angles”).


tuấn mã

[twən˧˦ maː˦ˀ˥]

[twəŋ˦˧˥ maː˧˨]

[t⁽ʷ⁾əŋ˦˥ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 駿馬, composed of 駿 (“excellent horse”) and 馬 (“horse”).

(literary) excellent horse, prized horse


đông chí

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕi˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕɪj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ cɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 冬至, composed of 冬 (“winter”) and 至 (“extremity”).


trần bì

[t͡ɕən˨˩ ʔɓi˨˩]

[ʈəŋ˦˩ ʔɓɪj˦˩]

[ʈəŋ˨˩ ʔɓɪj˨˩]


trấn

See rận. In the mainstream dialects, the presyllable was lost, therefore the modern initial is /r/, meanwhile this North Central form went through the distinct North Central shift *C-r- > *C-l-, yielding modern /ʈ/.

North Central Vietnam form of rận (“body louse”)


đại não

[ʔɗaːj˧˨ʔ naːw˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ naːw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ naːw˨˩˦]


trung não

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ naːw˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ naːw˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ naːw˨˩˦]


主義帝國

chủ nghĩa đế quốc
chủ nghĩa đế quốc#Vietnamese

Nôm form of chủ nghĩa đế quốc (“imperialism”).


đế quốc chủ nghĩa

[ʔɗe˧˦ kuək̚˧˦ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɗej˨˩˦ kuək̚˦˧˥ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[ʔɗej˦˥ wək̚˦˥ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]


主義資本

chủ nghĩa tư bản
chủ nghĩa tư bản#Vietnamese

Nôm form of chủ nghĩa tư bản (“capitalism”).


跌冰

Nôm form of trượt băng (“to ice skate”).


nhân quả báo ứng

[ɲən˧˧ kwaː˧˩ ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨ ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦ ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


nhân quả

[ɲən˧˧ kwaː˧˩]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦]

cause and effect
cause and effect#English

(Buddhism) the principle of karmic cause and effect regarding human conduct: a specific act or deed (nhân) shall return a justly positive or negative repercussion (quả)

nguyên nhân và kết quả

non-Buddhist cause and effect; Marxian cause and effect


báo ứng

[ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


trượt băng

[t͡ɕɨət̚˧˨ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩˨ ʔɓaŋ˧˧]

trượt (“to slide”) + băng (“ice”), perhaps a calque of Chinese 滑冰 (to ice skate).

trượt băng nghệ thuật


đầu sỏ

[ʔɗəw˨˩ sɔ˧˩]

[ʔɗəw˦˩ ʂɔ˧˨]

[ʔɗəw˦˩ sɔ˧˨]

[ʔɗəw˨˩ ʂɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩ sɔ˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 頭首 (SV: đầu thủ) or simply đầu (“head”) + sỏ (“animal head”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đầu thủ</i>


lưu manh

tên (classifier)
kẻ (classifier)
đứa (classifier)

[lɨw˧˧ mɛɲ˧˧]


tuyến đầu

[twiən˧˦ ʔɗəw˨˩]

[twiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 線頭, composed of 線 and 頭.


nam cực

[naːm˧˧ kɨk̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南極 (“south pole”).


hậu vệ

[həw˧˨ʔ ve˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ vej˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ vej˨˩˨]

[həw˨˩˨ jej˨˩˨]

hậu vệ cánh


tao khang

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

(literary, dated, idiomatic) A wife who stayed with her partner since the beginning through thick and thin


vô thường

[vo˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˦˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[jow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]


hải mã

[haːj˧˩ maː˦ˀ˥]

[haːj˨˩˦ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 海馬, composed of 海 (“sea”) and 馬 (“horse”).


khổ nhục kế

[xo˧˩ ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ ke˧˦]

[kʰow˧˨ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[xow˧˨ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[kʰow˨˩˦ ɲʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

[xow˨˩˦ ɲʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khổ nhục kế.wav

Sino-Vietnamese word from 苦肉計. Stratagem #34 in the Thirty-Six Stratagems.

the ruse of inflicting an injury upon oneself to win the trust of one's enemy


cốt nhục

[kot̚˧˦ ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[kok̚˦˧˥ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[kok̚˦˥ ɲʊwk͡p̚˨˩˨]

(literary) one's own flesh and blood, a blood relative


phóng túng

[fawŋ͡m˧˦ tʊwŋ͡m˧˦]

[fawŋ͡m˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fɔŋ˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fawŋ͡m˦˥ tʊwŋ͡m˦˥]


phóng đại

[fawŋ͡m˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ ʔɗaːj˨˩˨]


đạo cụ

[ʔɗaːw˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʊw˨˩˨]

(theater, film) prop, theatrical property


binh pháp

[ʔɓïŋ˧˧ faːp̚˧˦]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˧˥]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˥]


空國家

không quốc gia
không quốc gia#Vietnamese

chữ Hán form of không quốc gia (“statelessness”).


空國籍

không quốc tịch
không quốc tịch#Vietnamese

chữ Hán form of không quốc tịch (“statelessness”).


vô quốc tịch

[vo˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[vow˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[vow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[jow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 無國籍, composed of 無 (“-less”) and 國籍 (“nationality”).


không quốc gia

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]

không (空) (“no; to lack”) + quốc gia (國家) (“state, nation”), calque of English stateless.


không quốc tịch

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

không (空) (“no; to lack”) + quốc tịch (國籍) (“nationality”), calque of Chinese 無國籍／无国籍 (wúguójí).


biệt đội

[ʔɓiət̚˧˨ʔ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩˨ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 別隊, composed of 別 and 隊.


sinh khối

[sïŋ˧˧ xoj˧˦]

[ʂɨn˧˧ kʰoj˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ kʰoj˦˥]


đại ngàn

[ʔɗaːj˧˨ʔ ŋaːn˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ŋaːŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ ŋaːŋ˨˩]


thịnh vượng chung

[tʰïŋ˧˨ʔ vɨəŋ˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩ʔ vɨəŋ˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩˨ vɨəŋ˨˩˨ cʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩˨ jɨəŋ˨˩˨ cʊwŋ͡m˧˧]

thịnh vượng (“prosperity”) + chung (“common”).

com

Tổng thư ký Thịnh vượng chung Virginia

Secretary of the Commonwealth of Virginia


chảy máu chất xám

[t͡ɕaj˧˩ maw˧˦ t͡ɕət̚˧˦ saːm˧˦]

[t͡ɕaj˧˨ maw˨˩˦ t͡ɕək̚˦˧˥ saːm˦˧˥]


hở hàm ếch

[həː˧˩ haːm˨˩ ʔəjk̟̚˧˦]

[həː˧˨ haːm˦˩ ʔet̚˦˧˥]

[həː˨˩˦ haːm˨˩ ʔəːt̚˦˥]

hở (“uncovered, half-open”) + hàm ếch (“palate”).


sứt môi

[ʂɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[sɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[ʂɨk̚˦˥ moj˧˧]


nha chu

[ɲaː˧˧ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˧˧ cʊw˧˧]


đạo Khổng

[ʔɗaːw˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʰəwŋ͡m˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ xəwŋ͡m˨˩˦]

đạo (“religion”) + Khổng (“Confucius”), calque of Chinese 孔教 (Khổng giáo).

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Từ nãy đến giờ tôi chỉ trích luân lý của ta, khen ngợi luân lý của Âu Tây, chắc anh em nghe lạ tai, cho tôi là người bội đạo Khổng Mạnh chăng? Xin thưa rằng từ khi tôi hiểu được chút ít đạo đức của Khổng Mạnh thì tôi rất sùng bái lắm. Vẫn biết đạo Khổng Mạnh hay thật nhưng bây giờ ta biết kiếm nơi đâu? Qua Tàu đem về chăng? Kiếm trong các sử sách Việt Nam này chăng? Tưởng thắp đuốc tìm cũng không thấy nữa, là vì nước Nam, nước Tàu bỏ mất đạo ấy đã lâu rồi.
Đạo Khổng Mạnh không phải là cách chuyên chế của các nhà vua mà anh em đã mộng tưởng đâu. Đạo Khổng Mạnh dạy quân dân tịnh trọng (vua dân đều trọng) và rất bình đẳng; vua và dân đều cần có đạo đức luân lý, nghĩa là dân phải kính trọng vua như cha mẹ mà vua cũng suy lòng đó mà yêu dấu dân như con đỏ vậy.
I've been going on criticizing our ethics, praising European ethics, you guys are probably thinking I've betrayed Confucianist-Mencianist values. I'd like to tell you this, I had held Confucianist-Mencianist morality in high regard ever since I learned a thing or two about it. Surely, Confucianism-Mencianism is good, but where are we going to look for it now? Bring it back from China? Search for it in Vietnamese records? I don't think we could find it even if we lit up some torches, because Vietnam as well as China have long abandoned it.
Confucianism-Mencianism is not the monarchs' authoritarianism you guys think it is, no. Confucianism-Mencianism teaches reciprocal respect among monarchs and subjects, it's actually about equity; monarchs and subjects all need morality and ethics, meaning that subjects have to respect their monarchs like their own parents, and monarchs also have to love their subjects like their own children.


khoái lạc

[kʰwaːj˨˩˦ laːk̚˨˩ʔ]

[xwaːj˨˩˦ laːk̚˨˩ʔ]

[kʰwaːj˦˥ laːk̚˨˩˨]

chủ nghĩa khoái lạc

(now often has negative connotation) pleasure, delight, satisfaction


chạy nước rút

[t͡ɕaj˧˨ʔ nɨək̚˧˦ zut̚˧˦]

[t͡ɕaj˨˩ʔ nɨək̚˦˧˥ ʐʊk̚˦˧˥]

[ca(ː)j˨˩˨ nɨək̚˦˥ ɹʊk͡p̚˦˥]


kị binh

[ki˧˨ʔ ʔɓïŋ˧˧]

[kɪj˨˩ʔ ʔɓɨn˧˧]

[kɪj˨˩˨ ʔɓɨn˧˧]


cơ giới

[kəː˧˧ zəːj˧˦]

[kəː˧˧ jəːj˨˩˦]

[kəː˧˧ jəːj˦˥]


danh từ hóa

Traditional tone placement spelling of danh từ hoá.


名詞化

chữ Hán form of danh từ hóa (“nominalization”).


cách cách

[kat̚˦˧˥ kat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 格格, Mandarin 格格 (gége), from Manchu ᡤᡝᡤᡝ (gege).

(Chinese fiction) the title of a Manchu Qing princess


lọng

cái (classifier)
挵 (CJK)
𠑋 (CJK)
𢃈 (CJK)


tấy

See rái.
In spite of a phonological discrepancy, rái and tấy are both regular reflexes of the Proto-Vietic word in terms of dialectal development, wih most Vietnamese dialects spirantized medial *-s- to ‹r› while the North Central dialects kept the *-s- (that later regularly shifted to ‹t›) unaffected by the presyllable *p-. For the ‹ay›-‹ây› (< *eː) correspondence, compare North Central gấy vs. standard written gái, trấy vs. trái, cây vs. gai.

North Central Vietnam form of rái (“otter”)


Anh văn

[ʔajŋ̟˧˧ van˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 英文 (“written English”).

vi-etym-sino

học Anh văn

(education) English, especially English taught at a private English-language school


bản doanh

[ʔɓaːn˧˩ zwajŋ̟˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˨ jwɛɲ˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ j⁽ʷ⁾an˧˧]


điện cơ

[ʔɗiən˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ kəː˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ kəː˧˧]


nhân cách

[ɲən˧˧ kajk̟̚˧˦]

[ɲəŋ˧˧ kat̚˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ kat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 人格, composed of 人 (“human”) and 格 (“status”), from Japanese 人格 (jinkaku).

mất nhân cách

rối loạn đa nhân cách


amoniac

[ʔaː˧˧ mo˧˧ ni˧˧ ʔak̚˧˦]

[ʔaː˧˧ mow˧˧ nɪj˧˧ ʔak̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ mow˧˧ nɪj˧˧ ʔak̚˦˥]


hàm ếch

[haːm˨˩ ʔəjk̟̚˧˦]

[haːm˦˩ ʔet̚˦˧˥]

[haːm˨˩ ʔəːt̚˦˥]

Một số khu vực sóng đánh trơ rễ nhiều cây to và tạo thành hàm ếch khoét sâu dưới chân đường , tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.

2016, Lê Sen, “Biến đổi khí hậu: Nước biển xâm thực đe dọa cuộc sống người dân Kiên Giang”, in Bnews:

In several areas, the waves pound into the roots of many big trees and create vaults boring deep under the road, with a potential risk of landslides.


đường sắt nhẹ

[ʔɗɨəŋ˨˩ sat̚˧˦ ɲɛ˧˨ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʂak̚˦˧˥ ɲɛ˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ sak̚˦˧˥ ɲɛ˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʂak̚˦˥ ɲɛ˨˩˨]

[ʔɗɨəŋ˨˩ sak̚˦˥ ɲɛ˨˩˨]


越南學

chữ Hán form of Việt Nam học (“Vietnam studies”).


đông phương học

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


clây-mo

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

Địch chấm clây-mo một loạt mấy chục trái, như bom B.52.

1978, Chu Lai, chapter 2, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

The enemy had placed dozens of Claymore mines at once, like B-52 bombs.


đại đội

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại đội.wav

Sino-Vietnamese word from 大隊, composed of 大 (“large”) and 隊 (“team”).


東方學

đông phương học
đông phương học#Vietnamese

chữ Hán form of đông phương học (“Oriental studies”).


cậu ấm

[kəw˧˨ʔ ʔəm˧˦]

[kəw˨˩ʔ ʔəm˦˧˥]

[kəw˨˩˨ ʔəm˦˥]

(colloquial, somewhat derogatory) a rich kid


chị đại

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[cɪj˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨]


nghị trình

[ŋi˧˨ʔ t͡ɕïŋ˨˩]

[ŋɪj˨˩ʔ ʈɨn˦˩]

[ŋɪj˨˩˨ ʈɨn˨˩]

Blend of hội nghị + chương trình. Sino-Vietnamese word from 議程.

agenda (a list of matters to be taken up (as at a meeting))


nghị sự

[ŋi˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[ŋɪj˨˩˨ sɨ˨˩˨]

chương trình nghị sự

business (matters that come before a body for deliberation or action)


vũ lực

[vu˦ˀ˥ lɨk̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]


hạ giới

[haː˧˨ʔ zəːj˧˦]

[haː˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[haː˨˩˨ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 下界, composed of 下 (“below”) and 界 (“world”).

- “Trời nghe hạ giới ai ngâm nga,
Tiếng ngâm vang cả sông Ngân Hà!
Làm Trời mất ngủ, Trời đương mắng
Có hay lên đọc, Trời nghe qua”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- The Lord heard someone reciting in the realm below,
Such recital echoed across the Milky Way!
It disturbed His slumber, it made Him mad
If you're so good, come to Heaven and recite to Him.


thiện

(literary) moral/ethical goodness, especially utilitarian or humanitarian good


gấu trắng

[ɣəw˧˦ t͡ɕaŋ˧˦]

[ɣəw˨˩˦ ʈaŋ˦˧˥]

[ɣəw˦˥ ʈaŋ˦˥]

Ursus maritimus
Ursus maritimus#Translingual

white bear, polar bear (Ursus maritimus)


thảo mộc

[tʰaːw˧˩ məwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰaːw˧˨ məwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰaːw˨˩˦ məwk͡p̚˨˩˨]

(uncommon) grasses and trees; vegetation; plants


phân viện

[fən˧˧ viən˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ viəŋ˨˩˨]

[fəŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân viện.wav


vấn đáp

[vən˧˦ ʔɗaːp̚˧˦]

[vəŋ˦˧˥ ʔɗaːp̚˦˧˥]

[vəŋ˦˥ ʔɗaːp̚˦˥]

[jəŋ˦˥ ʔɗaːp̚˦˥]


khải hoàn môn

[kʰaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[xaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

[xaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 凱 (“victorious”), 還 (“return”) and 門 (“gate”). Compare Chinese 凱旋門／凯旋门 (kǎixuánmén, “triumphal arch”).


ngã đường

[ŋaː˦ˀ˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ŋaː˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ŋaː˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

intersection (junction of two or more streets or highways)


tâm địa

[təm˧˧ ʔɗiə˧˨ʔ]

[təm˧˧ ʔɗiə˨˩ʔ]

[təm˧˧ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 心地, composed of 心 (“heart”) and 地 (“earth”).

vi-etym-sino

tâm địa độc ác/hiểm độc


bộ máy

[ʔɓo˧˨ʔ maj˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ maj˨˩˦]

bộ máy nhà nước


gia quyến

[jaː˧˧ kwiəŋ˦˧˥]

[jaː˧˧ wiəŋ˦˥]


giấy than

[zəj˧˦ tʰaːn˧˧]

[jəj˨˩˦ tʰaːŋ˧˧]

[jəj˦˥ tʰaːŋ˧˧]


kẹo kéo

[kɛw˧˨ʔ kɛw˧˦]

[kɛw˨˩ʔ kɛw˨˩˦]

[kɛw˨˩˨ kɛw˦˥]


thần trụ trời

[tʰən˨˩ t͡ɕu˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[tʰəŋ˦˩ ʈʊw˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[tʰəŋ˨˩ ʈʊw˨˩˨ ʈəːj˨˩]

thần (“god”) + trụ (“pillar”) + trời (“heaven”). The stone pillar was called Khổng Lồ.

com

a god in some Baiyue mythology who separated heaven and earth with a stone pillar


bệnh viện dã chiến

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ viən˧˨ʔ zaː˦ˀ˥ t͡ɕiən˧˦]

[ʔɓen˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ jaː˧˨ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ viəŋ˨˩˨ jaː˨˩˦ ciəŋ˦˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ jiəŋ˨˩˨ jaː˨˩˦ ciəŋ˦˥]


giờ cao su

[zəː˨˩ kaːw˧˧ su˧˧]

[jəː˦˩ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[jəː˦˩ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

[jəː˨˩ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[jəː˨˩ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

Cái thằng đó có tật giờ cao su.

(figurative, humorous) poor punctuality; perpetual tardiness


lá chắn

[laː˧˦ t͡ɕan˧˦]

[laː˨˩˦ t͡ɕaŋ˦˧˥]

[laː˦˥ caŋ˦˥]

(figuratively) a protector, person who protect


họa mi

[hwaː˨˩ʔ mɪj˧˧]

[waː˨˩˨ mɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 畫眉.
The second element means eyebrow, but often realized by folk etymology as meaning eyelashes (see Vietnamese mi).

the Garrulax canorus, the hwamei, a bird native to southeastern and central China as well as northern Laos and Vietnam

(colloquial, slang) the penis, male genitalia


rắn hổ

[ʐaŋ˦˧˥ how˧˨]

[ɹaŋ˦˥ how˨˩˦]

(rắn) hổ mang

(rắn) hổ mang chúa

(rắn) hổ trâu

(rắn) hổ lửa


chơi chữ

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˧˨]

[cəːj˧˧ cɨ˨˩˦]

chơi (“to play”) + chữ (“script; word”).


bò húc

[ʔɓɔ˨˩ hʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓɔ˦˩ hʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓɔ˨˩ hʊwk͡p̚˦˥]

- Vậy cho cháu hai lon Bò Húc!
Huy nhìn tôi không chớp mắt, còn tôi cười hì hì giải thích.
Tớ nghĩ đi nghĩ lại thì, nên uống Bò Húc vẫn hơn. Chiều còn dạy mấy em lớp dưới chơi đàn.

2016, Kio, Chuyện của Ju và Ki [The Story of Ju and Ki], Nhà xuất bản Văn học:

"I'd like two Red Bulls, please!"
Huy looked at me unblinkingly, and I explained to him smilingly.
"I changed my mind, Red Bull's better. I'll be teaching the guitar to some of the underclassmen this afternoon."


dư chấn

[zɨ˧˧ t͡ɕən˧˦]

[jɨ˧˧ t͡ɕəŋ˦˧˥]

[jɨ˧˧ cəŋ˦˥]

(seismology and also figuratively) aftershock


chấn động

[t͡ɕən˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[cəŋ˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

vi:Chấn động (hiện tượng tự nhiên)
vi:Chấn động não


nhi hóa

[ɲi˧˧ hwaː˧˦]

[ɲɪj˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲɪj˧˧ waː˦˥]


Pháp ngữ

[faːp̚˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[faːp̚˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[faːp̚˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 法語, composed of 法 (“French”) and 語 (“language”).

vi-etym-sino

Cộng đồng Pháp ngữ


giang sơn

[zaːŋ˧˧ səːn˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 江山, composed of 江 (“river”) and 山 (“mountain”).


giang san

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

1935, Thế Lữ, “Nhớ rừng (Lời con hổ ở vườn Bách thú) [Longing for the Jungle (As Told by a Zoo Tiger)]”, in Mấy vần thơ [Some Poetry Rhymes]:

Where are now the golden nights by the river
When I would drink the moonlit water?
Where're now the days when it would rain everywhere
When I would silently watch my domain change?
Where're now the dawns when trees would bathe in sunlight
When the birds would sing me to joyous sleep?
Where're now the dusks when the woods would be dyed red
When I would wait for the scorching sun to drop
So I could take over the dark of night?
Good grief! Those awesome times, where are they?

Alternative form of giang sơn (“a country's geography”)


cấp 3

[kəp̚˧˦ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˧˥ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˥ ʔɓaː˧˧]

cấp + 3. The adjective in the sense of "pornographic" comes from the "III" rating in the Hong Kong film rating system.

học cấp 3

(education, colloquial) (senior) high school education


lồ ô

certain species of bamboo, such as Bambusa procera


viện trợ

[viən˧˨ʔ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[viəŋ˨˩ʔ ʈəː˨˩ʔ]

[viəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

[jiəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

viện trợ không hoàn lại


thứ nữ

[tʰɨ˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰɨ˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰɨ˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次女, composed of 次 (“next”) and 女 (“female”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, daughter


thứ nam

[tʰɨ˧˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˦˥ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 次男, composed of 次 (“next”) and 男 (“male”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, son


không trung

[xəwŋ͡m˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

hình chụp từ không trung

bay trong không trung


nhà trẻ

[ɲaː˨˩ t͡ɕɛ˧˩]

[ɲaː˦˩ ʈɛ˧˨]

[ɲaː˨˩ ʈɛ˨˩˦]


lớp chồi

[ləːp̚˧˦ t͡ɕoj˨˩]

[ləːp̚˦˧˥ t͡ɕoj˦˩]

[ləːp̚˦˥ coj˨˩]

(education) second grade in kindergarten


lớp lá

[ləːp̚˧˦ laː˧˦]

[ləːp̚˦˧˥ laː˨˩˦]

[ləːp̚˦˥ laː˦˥]


lớp mầm

[ləːp̚˧˦ məm˨˩]

[ləːp̚˦˧˥ məm˦˩]

[ləːp̚˦˥ məm˨˩]


mẫu giáo

[məw˦ˀ˥ zaːw˧˦]

[məw˧˨ jaːw˨˩˦]

[məw˨˩˦ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 姆 (“child's governess”) and 教 (“teaching”). Compare French (école) maternelle (literally “maternal (school)”).


yêu tinh

[ʔiəw˧˧ tïŋ˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]


râu dê

[ʐəw˧˧ jej˧˧]

[ɹəw˧˧ jej˧˧]


con giáp

[kɔn˧˧ zaːp̚˧˦]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˧˥]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˥]

con + giáp (“甲, the first heavenly stem”). Probably so named because of the significance of 甲子 (Giáp Tí), the first element in the sexagenary cycle.


hoàng đạo

[hwaːŋ˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[hwaːŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hoàng đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 黃道, composed of 黃 (“yellow”) and 道 (“path”).


biển người

[ʔɓiən˧˩ ŋɨəj˨˩]

[ʔɓiəŋ˧˨ ŋɨj˦˩]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ŋɨj˨˩]

biển + người, calque of Chinese 人海 (rénhǎi).


cải thảo

[kaːj˨˩˦ tʰaːw˨˩˦]


nhị thập bát tú

[ɲi˧˨ʔ tʰəp̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦ tu˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ tʰəp̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥ tʊw˨˩˦]

[ɲɪj˨˩˨ tʰəp̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥ tʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị thập bát tú.wav


hội trưởng

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[hoj˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[hoj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 會長, composed of 會 (“group; committee”) and 長 (“head”).

Chủ tịch/Hội trưởng Hội...

the president or chairperson of an organization with hội in its name


thư lại

[tʰɨ˧˧ laːj˧˨ʔ]

[tʰɨ˧˧ laːj˨˩ʔ]

[tʰɨ˧˧ laːj˨˩˨]

tượng viên thư lại


hội trường

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[hoj˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[hoj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hội trường.wav

Sino-Vietnamese word from 會場, composed of 會 (“to gather”) and 場 (“field”).


sao đỏ

[saːw˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[saːw˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[saːw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sao đỏ.wav

(in an elementary or middle school) students who are tasked with catching and reporting rule breakers


ớt chuông

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

[ʔəːt̚˧˦ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ʔəːk̚˦˧˥ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ʔəːk̚˦˥ cuəŋ˧˧]

ớt + chuông, calque of English bell pepper.


giáo dục học

[zaːw˧˦ zʊwk͡p̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ jʊwk͡p̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 教育學, composed of 教育 (“education”) and 學 (“learning, knowledge”).


trung úy

Traditional tone placement spelling of trung uý.


thiếu úy

Traditional tone placement spelling of thiếu uý.


cứu hoả

[kɨw˨˩˦ hwaː˧˨]

[kɨw˦˥ waː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 救火, composed of 救 (“to rescue”) and 火 (“fire”).

xe cứu hoả

lính cứu hoả


超形學

chữ Hán form of siêu hình học (“metaphysics”).


hình nhi thượng học

[hïŋ˨˩ ɲi˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

(uncommon, chiefly religion) metaphysics


siêu hình học

[siəw˧˧ hïŋ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂiw˧˧ hɨn˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ hɨn˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


chấu

khối bê tông 4 chấu


總祕書

chữ Hán form of tổng bí thư (“general secretary”).


nước ngọt có ga

[nɨək̚˧˦ ŋɔt̚˧˨ʔ kɔ˧˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ ŋɔk̚˨˩ʔ kɔ˨˩˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˥ ŋɔk̚˨˩˨ kɔ˦˥ ɣaː˧˧]

nước ngọt (“sweet drink”) + có (“having, possessing”) + ga (“gas, carbon dioxide”).


倒政

chữ Hán form of đảo chính (“coup d'état”).


rau sam

[ʐaw˧˧ ʂaːm˧˧]

[ɹa(ː)w˧˧ ʂaːm˧˧]

Portulaca oleracea
Portulaca oleracea#Translingual


tì hưu

[tɪj˦˩ hɨw˧˧]

[tɪj˨˩ hɨw˧˧]


độc tố

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


ngoại độc tố

[ŋwaːj˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


nội độc tố

[noj˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[noj˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[noj˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


kháng độc tố

[xaːŋ˧˦ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[kʰaːŋ˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[xaːŋ˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[kʰaːŋ˦˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]

[xaːŋ˦˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 抗毒素, composed of 抗 (“to resist”) and 毒素 (“toxin”).


thế thân

[tʰe˧˦ tʰən˧˧]

[tʰej˨˩˦ tʰəŋ˧˧]

[tʰej˦˥ tʰəŋ˧˧]


địa cấp thị

[ʔɗiə˧˨ʔ kəp̚˧˦ tʰi˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ kəp̚˦˧˥ tʰɪj˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ kəp̚˦˥ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 地級市 (“prefecture-level city”).

prefecture-level city
prefecture-level city

prefecture-level city, an administrative division of China immediately below the province level


nhuận

tháng nhuận


trụ cột

[t͡ɕu˧˨ʔ kot̚˧˨ʔ]

[ʈʊw˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ]

[ʈʊw˨˩˨ kok̚˨˩˨]

(figuratively) backbone, cornerstone, pillar


khăn giấy

[kʰaŋ˧˧ jəj˨˩˦]

[xaŋ˧˧ jəj˨˩˦]

[kʰaŋ˧˧ jəj˦˥]

[xaŋ˧˧ jəj˦˥]

khăn (“towel”) + giấy (“paper”). Compare English paper towel.


血色素

chữ Hán form of huyết sắc tố (“haemoglobin”).


quân hạm

[kwəŋ˧˧ haːm˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ haːm˨˩˨]


phong hóa

Traditional tone placement spelling of phong hoá.


tiêu thạch

[tiəw˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ]


phong hoá

[fɔŋ˧˧ hwaː˨˩˦]


thạch cao

[tʰajk̟̚˧˨ʔ kaːw˧˧]

[tʰat̚˨˩ʔ kaːw˧˧]

[tʰat̚˨˩˨ kaːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 石膏, composed of 石 (“rock; stone”) and 膏 (“paste”).


dân chơi

[zən˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[jəŋ˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[jəŋ˧˧ cəːj˧˧]

(slang) a playboy; baller; wealthy pleasure seeker


đầu vào

head

đầu vào • (頭𠓨)

vi-noun

đầu vào • (頭𠓨)

[ʔɗəw˨˩ vaːw˨˩]

[ʔɗəw˦˩ vaːw˦˩]

[ʔɗəw˨˩ vaːw˨˩]

[ʔɗəw˨˩ jaːw˨˩]

đầu (“beginning”) + vào (“to enter; join”).

com

Trường đại học đó có đầu vào chất lượng cao.

vi:Đầu vào (máy tính)
vi:Đầu vào/đầu ra
vi:đầu vào


tối kiến

[toj˨˩˦ kiəŋ˦˧˥]

From a jocular interpretation of sáng in sáng kiến (“bright idea”) as, understandably, "bright", which is then contrasted with tối (“dark”).


nhạc trưởng

[ɲaːk̚˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 樂長, composed of 樂 and 長.


hiện đại hóa

Traditional tone placement spelling of hiện đại hoá.


hiện đại hoá

[hiən˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ hwaː˧˦]

[hiəŋ˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[hiəŋ˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 現代化, composed of 現代 (“modern”) and 化 (“-ize”).

công nghiệp hoá, hiện đại hoá


sống mũi

[səwŋ͡m˧˦ muj˦ˀ˥]

[ʂəwŋ͡m˦˧˥ muj˧˨]

[səwŋ͡m˦˧˥ muj˧˨]

[ʂəwŋ͡m˦˥ muj˨˩˦]

[səwŋ͡m˦˥ muj˨˩˦]

Sống mũi cao, hơi nhọn nhọn phía dưới.

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

A high nose bridge, sharpish at the bottom.


thạch tùng

[tʰajk̟̚˧˨ʔ tʊwŋ͡m˨˩]

[tʰat̚˨˩ʔ tʊwŋ͡m˦˩]

[tʰat̚˨˩˨ tʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 石松, composed of 石 and 松.

Màu xanh ấy và đôi chữ cũng xanh ấy gợi nhớ tới loài hoa thạch-tùng-xoan trung trinh trong lòng anh trai làng vừa tròn mười tám.

The shade of green and those two words, also green, brought memories of the faithful egg-leafed club moss flowers to the heart of the only just eighteen-year-old village boy.

Lycopodium clavatum
Lycopodium clavatum#Translingual


ô dù

[ʔow˧˧ jʊw˦˩]

[ʔow˧˧ jʊw˨˩]

ô (“umbrella”) + dù (“umbrella”). To defend someone could be thought of as using umbrellas to shield them.

(literal, collective) all kinds of umbrellas


rác rến

[ʐaːk̚˦˧˥ ʐen˦˧˥]

[ɹaːk̚˦˥ ɹəːn˦˥]


vi tảo

[vɪj˧˧ taːw˨˩˦]

[jɪj˧˧ taːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 微藻, composed of 微 (“micro-”) and 藻 (“algae”).


bổ thể

[ʔɓo˧˩ tʰe˧˩]

[ʔɓow˧˨ tʰej˧˨]

[ʔɓow˨˩˦ tʰej˨˩˦]


đáp án

[ʔɗaːp̚˧˦ ʔaːn˧˦]

[ʔɗaːp̚˦˧˥ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗaːp̚˦˥ ʔaːŋ˦˥]

Đáp án câu 3 ở trang nào ?

Which page is the answer to problem 3 on?

Sách này có đáp án không ?

(education) the correct answer or solution to a homework or test question or problem


huyết cầu

hồng huyết cầu (紅血球)

bạch huyết cầu (白血球)

[hwiək̚˦˧˥ kəw˦˩]

[wiək̚˦˥ kəw˨˩]


hồng huyết cầu

[həwŋ͡m˨˩ hwiət̚˧˦ kəw˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ hwiək̚˦˧˥ kəw˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ wiək̚˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 紅血球, composed of 紅 (“red”) and 血球 (“blood cell”).


nhân hoá

[ɲən˧˧ hwaː˧˦]

[ɲəŋ˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲəŋ˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 人化, composed of 人 (“human”) and 化 (“-ize”).


tội trạng

[toj˧˨ʔ t͡ɕaːŋ˧˨ʔ]

[toj˨˩ʔ ʈaːŋ˨˩ʔ]

[toj˨˩˨ ʈaːŋ˨˩˨]

(criminal law) nature of an offense; criminal charge


quả báo

[kwaː˧˩ ʔɓaːw˧˦]

[kwaː˧˨ ʔɓaːw˨˩˦]

[waː˨˩˦ ʔɓaːw˦˥]

From nhân quả báo ứng (“karma”). Sino-Vietnamese word from 果報.

karma (a force or law of nature which causes one to reap what one sows)


luật định

[lwət̚˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[lwək̚˨˩ʔ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˨]

theo đúng luật định