thông rụng lá

[tʰəwŋ͡m˧˧ zʊwŋ͡m˧˨ʔ laː˧˦]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʐʊwŋ͡m˨˩ʔ laː˨˩˦]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ɹʊwŋ͡m˨˩˨ laː˦˥]

thông (pine) + rụng (drop) + (lá) (leaf), so named for the fact that, despite the fact that the larch is a conifer, it is deciduous, shedding its leaves each year


sử

theo sử cũ

Mày đã ôn sử chưa?

(colloquial) Clipping of lịch sử (“history”).


lưới

From Proto-Vietic *-laːjʔ (“net”). Cognate with Tho [Cuối Chăm] laːj³.

漁翁𢹣䋥𢵼𠊚
𡄎𠳒三合𤑟𨑮拯訛

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):

An old fisherman pulled up a net with her inside,
so Tam Hợp's prophecy really was true.

Ngư ông kéo lưới vớt người,
Ngẫm lời Tam Hợp rõ mười chẳng ngoa.


乳母

chữ Hán form of nhũ mẫu (“nanny; wet nurse”).


giày

vi-noun

(classifier cái, chiếc) giày • (𥀌, 𩌂, 鞋, 履)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𥀌 (CJK)
𩌂 (CJK)
鞋 (CJK)
履 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-giày.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鞋 (“shoe”, SV: hài).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hài</i>

vi-etym-sino

Coordinate term: dép

a non-sock, non-stockings piece of footwear that gives full coverage to the foot; a shoe, a boot, etc.


phong

xi-rô phong


keo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 膠 (“glue”, SV: giao). Cognate with Thai กาว (gaao), Lao ກາວ (kāo), Burmese ကော် (kau), Khmer កាវ (kaaw).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giao</i>

vi-etym-sino

dính như keo


keo

Thua keo này bày keo khác.

If you lose this round, you fight another round.


cải rổ

[kaːj˨˩˦ ɹow˨˩˦]


sứa

con (classifier)
𧍇 (CJK)
𧍅 (CJK)
𩸲 (CJK)


cưa

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cưa.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鋸 (“saw; to saw off”, SV: cứ). Related to cứa, khứa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cứ</i>


thánh ca

[tʰajŋ̟˧˦ kaː˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ kaː˧˧]


viện bảo tàng

[viən˧˨ʔ ʔɓaːw˧˩ taːŋ˨˩]

[viəŋ˨˩ʔ ʔɓaːw˧˨ taːŋ˦˩]

[viəŋ˨˩˨ ʔɓaːw˨˩˦ taːŋ˨˩]

[jiəŋ˨˩˨ ʔɓaːw˨˩˦ taːŋ˨˩]

viện (“institution”) + bảo tàng (“museum”)


xô-đa

[so˧˧ ʔɗaː˧˧]

[sow˧˧ ʔɗaː˧˧]

[sow˧˧ ʔɗaː˧˧]

nước xô-đa


vượn cáo

[vɨən˧˨ʔ kaːw˧˦]

[vɨəŋ˨˩ʔ kaːw˨˩˦]

[vɨəŋ˨˩˨ kaːw˦˥]

[jɨəŋ˨˩˨ kaːw˦˥]

vượn (“ape”) + cáo (“fox”). Compare Chinese 狐猴 (húhóu, literally “fox monkey”), Japanese 狐猿 (kitsunezaru, literally “fox monkey”), Korean 여우원숭이 (yeouwonsung'i, literally “fox monkey”).

cog

a lemur (strepsirrhine primate of the infraorder Lemuriformes, superfamily Lemuroidea)


bắp rang

[ʔɓap̚˧˦ zaːŋ˧˧]

[ʔɓap̚˦˧˥ ʐaːŋ˧˧]

[ʔɓap̚˦˥ ɹaːŋ˧˧]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) popcorn


điêu

Anh hùng xạ điêu

(wuxia fiction) a giant eagle in Jin Yong's wuxia novels and their live action adaptations


biên giới

[ʔɓiən˧˧ zəːj˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˧ jəːj˨˩˦]

[ʔɓiəŋ˧˧ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 邊界, composed of 邊 (“edge”) and 界 (“boundary”).

vi-etym-sino

a frontier (part of a country that fronts or faces another country or an unsettled region)


bảo tàng

[ʔɓaːw˧˩ taːŋ˨˩]

[ʔɓaːw˧˨ taːŋ˦˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ taːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 保藏 (“to preserve”) or 寶藏／宝藏 (“precious deposits”)


vượn

head

vượn • (猿, 𤠴, 𤢥)

con (classifier)
猿 (CJK)
𤠴 (CJK)
𤢥 (CJK)

Cognate with Muong Bi wẫn. Compare Proto-Vietic *k-vaɲ (whence Arem kwaɲ, etc.) which lacks the expected glottal stop if it was actually cognates of the Viet-Muong forms.
Unlikely to be derived from 猨 ~ 猿 (> SV: viên) as proposed by Sinocentric philologists like An Chi.

vượn người / người vượn

a non-anatomically human species of Homo

vượn/khỉ hình người


đười ươi

[ʔɗɨəj˨˩ ʔɨəj˧˧]

[ʔɗɨj˦˩ ʔɨj˧˧]

[ʔɗɨj˨˩ ʔɨj˧˧]

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義)
狸狸号丐代埃
命㹥密㝵咍説𱐍於
"Li li" hiệu cái đười ươi,Mình chó mặt người hay thốt u ơ.
The "lílí" is called "đười ươi".With dog body and a human face, they often make unintelligible noise.

(obsolete) a cryptid or animal with human characteristics


đười ươi

[ʔɗɨəj˨˩ ʔɨəj˧˧]

[ʔɗɨj˦˩ ʔɨj˧˧]

[ʔɗɨj˨˩ ʔɨj˧˧]


mận

vi-noun

(classifier cây, trái, quả) mận • (槾, 𪴏)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
槾 (CJK)
𪴏 (CJK)

From a Tai language. Compare Proto-Tai *manꟲ (“plum”) (whence Zhuang maenj as in makmaenj and Lao ໝັ້ນ (man) in ໝາກໝັ້ນ (māk man)).

Syzygium samarangense
Syzygium samarangense#Translingual

(Southern Vietnam) wax apple (Syzygium samarangense)


mơ

From Old Chinese 梅 (OC *C.mˤə) (B-S) (SV: mai).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mơ.wav


nước xốt

[nɨək̚˧˦ sot̚˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ sok̚˦˧˥]

[nɨək̚˦˥ sok̚˦˥]

nước + xốt, the latter from French sauce.


địa phương

[ʔɗiə˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ fɨəŋ˧˧]


mắc

From Proto-Vietic *ɓak, from Proto-Mon-Khmer *[d]ɓak ~ *[d]ɓaak. Cognate with Muong bắc, Chut [Sách] kəbak⁷, Mang ɓak⁷, Eastern Bru ʔa.bak, Bahnar tơʼbăk, Khmer ពាក់ (pĕək).


cuội

hòn (classifier)
𥖩 (CJK)
𬒊 (CJK)
硅 (CJK)


đàn tam

[ʔɗaːn˨˩ taːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˩ taːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩ taːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 彈 (“a classifier designating string instruments”) and 三 (“three”).

vi-etym-sino

a fretless lute with snakeskin-covered body and three strings


bạch phiến

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ fiən˧˦]

[ʔɓat̚˨˩ʔ fiəŋ˦˧˥]

[ʔɓat̚˨˩˨ fiəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 白片 (“white solid”).


mộc

[məwk͡p̚˧˨ʔ]

[məwk͡p̚˨˩ʔ]

[məwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 木 (“tree; wood”).

thợ mộc

mộc đỏ

stamp (imprint or mark made by stamping)

lấy mộc đỡ tên


bao dương vật

[ʔɓaːw˧˧ zɨəŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bao dương vật.wav


xác

From Middle Vietnamese xác. Compare Thai ซาก (sâak). Sino-Vietnamese word from 殼 (“shell”).


riềng

cây (classifier)
củ (classifier)
楹 (CJK)
萾 (CJK)

From Proto-Vietic *b-riɛŋ. Cognate with Muong Bi khiềng. Compare Proto-Katuic *-rɨɨŋ (“galangal”) (whence Eastern Bru curưng).


sếp

Sếp cứ đùa hoài!


bao cao su

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ su˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bao cao su.wav


gấc

quả (classifier)
trái (classifier)
棘 (CJK)


xuân đào

[swən˧˧ ʔɗaːw˨˩]

[swəŋ˧˧ ʔɗaːw˦˩]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩]


lẹo

mụt (classifier)
hột (classifier)
瞭 (CJK)


long nhãn

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[lawŋ͡m˧˧ ɲaːn˦ˀ˥]

[lawŋ͡m˧˧ ɲaːŋ˧˨]

[lɔŋ˧˧ ɲaːŋ˧˨]

[lawŋ͡m˧˧ ɲaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 龍眼 (“longan”).


âm vật

[ʔəm˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔəm˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm vật.wav

Sino-Vietnamese word from 陰物, composed of 陰 (“yin”) and 物 (“thing”).


giai điệu

[zaːj˧˧ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[jaːj˧˧ ʔɗiw˨˩ʔ]

[jaːj˧˧ ʔɗiw˨˩˨]


điều

có nhiều điều muốn nói

học được nhiều điều hay

một điều giản dị

có điều

although (literally, “there's one thing[, though]”)

Chương I, Điều 1

(business, law, of a contract or legislative bill) a clause

Chương I, Điều 1


điều

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

Variant of đào. Compare bảo vs. biểu, cáo vs. kiếu.


chuỗi

head

𠁻, 𦀵, 𥣽, 𫡍, 𫡎

vi-noun

𠁻, 𦀵, 𥣽, 𫡍, 𫡎

chuỗi trận thắng


lạc tiên

[laːk̚˧˨ʔ tiən˧˧]

[laːk̚˨˩ʔ tiəŋ˧˧]

[laːk̚˨˩˨ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 落 (“to be lost”) and 仙 (“immortal; paradise”), i.e. as if “lost in paradise”, in reference to the sleep-promoting effect of the plant extract.


khế

vi-noun

(classifier cây, trái, quả) khế • (契, 楔, 󱬖)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
契 (CJK)
楔 (CJK)


tì bà

[ti˨˩ ʔɓaː˨˩]

[tɪj˦˩ ʔɓaː˦˩]

[tɪj˨˩ ʔɓaː˨˩]

pipa (pear-shaped plucked lute) or one of its derivatives (Vietnamese dan ty ba, Japanese biwa, Korean bipa)


tì bà

[ti˨˩ ʔɓaː˨˩]

[tɪj˦˩ ʔɓaː˦˩]

[tɪj˨˩ ʔɓaː˨˩]


chôm chôm

(classifier cây, trái, quả) chôm chôm • (𣚽𣚽)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
𣚽𣚽 (CJK)

[t͡ɕom˧˧ t͡ɕom˧˧]

[t͡ɕom˧˧ t͡ɕom˧˧]

It is not obvious whether the sense "sponge" or "rambutan" is more primary.

Khi chơi gái phải cẩn thận kẻo dính chôm chôm.

When chasing skirt, be careful not to get HIV.


phổ

phổ tự kỉ


anh đào

[ʔajŋ̟˧˧ ʔɗaːw˨˩]

[ʔɛɲ˧˧ ʔɗaːw˦˩]

[ʔan˧˧ ʔɗaːw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-anh đào.wav

Sino-Vietnamese word from 櫻桃 (“species of Prunus”).

vi-etym-sino

(archaic) species of Prunus; their fruits


gốc

[ɣəwk͡p̚˦˧˥]


phèn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 礬 (SV: phàn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phàn</i>


lệ chi

[le˧˨ʔ t͡ɕi˧˧]

[lej˨˩ʔ t͡ɕɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 荔枝 (“lychee”).

Người xưa mô tả quả lệ chi có vỏ như nhiễu đỏ, da mỏng như lụa tím, thịt trắng sáng như băng tuyết, nước ngọt hơi chua như cơm rượu.

Of old, people described lychees as having a peel like red crêpe paper, a skin as thin as purple silk, flesh white and bright as ice and snow, and a juice sweet and slightly sour like fermented rice.


sỏi

hòn (classifier)
viên (classifier)
𥑶 (CJK)
𡓃 (CJK)
𥗐 (CJK)

From Proto-Vietic *k-rɔːs, from Proto-Mon-Khmer *kruəs ~ *kr(iə)s; cognates include Mon ကြေဟ်, Khmer គ្រួស (kruəh), Tho khrỏi and Bulo Stieng kroːs.

sỏi thận


tước

(mainly in compounds) title (as in a feudal title or rank)


quách

Trong quan, ngoài quách.
Casket insides; sarcophagus outsides.

(rare or obsolete) sarcophagus; outer coffin


quách

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
槨 (CJK)

Limonia acidissima
Limonia acidissima#Translingual


măng cụt

[maŋ˧˧ kut̚˧˨ʔ]

[maŋ˧˧ kʊk̚˨˩ʔ]

[maŋ˧˧ kʊk͡p̚˨˩˨]

Borrowed from a neighbouring language, ultimately from Malay manggustan.
Compare Thai มังคุด (mang-kút), Lao ມັງຄຸດ (mang khut), Burmese မင်းကွတ် (mang:kwat), Khmer មង្ឃុត (mɔɔmŭəngkhut) and words in European languages derived from the same source.


trận

dàn trận; bày trận; bày binh bố trận

chết trận

trận đánh

trận Điện Biên Phủ
the Battle of Dien Bien Phu

trận Điện Biên Phủ trên không
the "aerial Battle of Dien Bien Phu" (against Operation Linebacker II)

Phàm những quân sĩ Mông Cổ chết trận thì mỗi nhà được cấp năm con ngựa, năm tên tù binh làm nô lệ.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Whenever Mongol soldiers die on the field of battle, their families are each provided with five horses and five prisoners of war as slaves.

battle (general action, fight, or encounter; a combat)

trận lượt đi

trận lượt về


tiên

Sino-Vietnamese word from 仙, also written as 僊.

thần tiên

bát tiên

Hằng Nga Tiên tử
Heng'e the Hermit

(Chinese mythology or literature) a hermit (either of human or yokai origin) who trains themselves for thousands of years to become a Immortals (Tiên), or a state of existence between a human (nhân) and a god (thần)

cô tiên xanh

Nàng tiên cá

(by extension, Western fantasy) a fine, beautiful creature such as a fairy, a pixie, an undine, an elf, a dryad, a mermaid, etc.


sâm bổ lượng

[səm˧˧ ʔɓo˧˩ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂəm˧˧ ʔɓow˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[səm˧˧ ʔɓow˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂəm˧˧ ʔɓow˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

[səm˧˧ ʔɓow˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

Borrowed from Cantonese 清補涼／清补凉 (cing¹ bou² loeng⁴⁻²).

chè sâm bổ lượng
chè sâm bổ lượng#Vietnamese


sầu riêng

[səw˨˩ ziəŋ˧˧]

[ʂəw˦˩ ʐiəŋ˧˧]

[səw˦˩ ʐiəŋ˧˧]

[ʂəw˨˩ ɹiəŋ˧˧]

[səw˨˩ ɹiəŋ˧˧]

From a neighbour language, most likely Khmer ទុរេន (turein), ultimately from Malay durian.
According to folk etymology, from sầu (“sorrow”) + riêng (“private”), literally “one's own sorrow”. Durian was named sầu riêng after an ancient commemorative love story from the Tây Sơn dynasty, in which a man that stayed faithful to his wife after death and had a strong memory of both eating the stinky-but-delicious tu-rên (durian) that represented their love at first sight.

af

Nhà ai vừa chín quả đầu.
Đã nghe gió thổi vườn sau thơm lừng.
Lá chiều khép ngủ ung dung
Để cùng dậy với tưng bừng nắng mai.
Vàng thơm sau lớp vỏ gai
Múi to, mật ngọt cho ai thỏa lòng.
Mời cô, mời bác ăn cùng
Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.

Who's got some freshly ripe fruit?
Smellin' the delicious aroma carried by the wind.
Evening leaves were sleepin' cavalierly
Just to rise awoken with tomorrow's jubilant sunshine.
Hidden, yellowish and fragrant, under those thorny husks
Big bundles of flesh, just like pleasant honey.
Please join the party, everybody
"One's sorrow" (durian) turns out to be all's joy.


chấm

(calligraphy) a stroke that is a dot (㇔)


mẫu đơn

cây (classifier)
hoa (classifier)
bông (classifier)

[məw˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[məw˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[məw˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]


mẫu đơn

[məw˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[məw˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[məw˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]

Used other than figuratively or idiomatically: see mẫu, đơn.


nhàu

From Proto-Mon-Khmer *ɲɔʔ (“noni”), cognate with Khmer ញ (ñɔɔ).

Morinda citrifolia
Morinda citrifolia#Translingual


hiệu

mì gói hiệu ba con tôm


hiệu

ra hiệu


hiệu

Sino-Vietnamese word from 校 (“to proofread”), properly read as giáo (Cantonese 校 (gaau3)). Compare its alternative reading hiệu (“school”) (Cantonese 校 (haau6)).


đạc

Sino-Vietnamese word from 度. Doublet of độ and đo.


chích

acrocephalid warbler
w:en:acrocephalid warbler

(zoology) an acrocephalid warbler (a songbird of the family Acrocephalidae)

(zoology, by extension) any bird of the superfamily Sylvioidea


nguyên

Sino-Vietnamese word from 元 (“first; former”), from Literary Chinese 元 (yuán). The monetary sense is from modern Mandarin 元 (yuán), which was artificially made into a simplified form of 圓／圆 (yuán, viên). Compare Sino-Japanese 元 (gen, “yuan”) and native Japanese 元 (moto-, “former”).

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyên.wav


huyết

Sino-Vietnamese word from 血 (“blood”).
For a parallel where a Sino-Vietnamese item acquires cookery denotation, see bì (“skin as food”) (vs. native da (“skin”)). For a reverse case, compare Sino-Vietnamese não vs. native óc.

Bún riêu thì phải có huyết.

Bún riêu is supposed to have blood curd (in it).

(only in compounds, rare, chiefly medicine) blood


loài

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 類 (“kind; class; category”, SV: loại). Doublet of loại.
This noun used to have wider usage in the past, as compounds like loài đá (“rocks”), loài kim (“metals”) (cf. modern kim loại) were widely attested.
Unlike Chinese, Korean, and Japanese, which use 種／种 (chủng) for "species", Vietnamese chủng is used for "strain".

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">loại</i>

vi-etym-sino

(obsolete or in certain compounds) kind; type


thúng

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𥴗 (CJK)
𥽄 (CJK)

[tʰʊwŋ͡m˦˧˥]

a semiglobular bamboo-woven basket, for storing grains or maize.

(dry measure, obsolete) the quantity which fills up a thúng, varies without an exact standard unit.


pháo

khẩu (classifier)
cỗ (classifier)
con (classifier)

→ Tai Dam: ꪠ꪿ꪱꪫ

Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo!
Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi!

1953, Hoàng Vân (lyrics and music), “Hò Kéo Pháo [Cannon-Heaving Song]”performed by Trần Chất & the Men's Choir of the General Department of Politics:

Yo heave-we-ho! Heave our cannons across the passes!
Yo heave-we-ho! Heave our cannons over the mountains!

(xiangqi) cannon, a piece labeled with the characters 砲／炮 (pháo, black) and 炮 (red)


lực

Sino-Vietnamese word from 力 (“power; force; strength”). Doublet of sức.


biểu

biểu phí

(only in compounds) a table (grid of data in rows and columns)


cúc

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

[kʊwk͡p̚˦˧˥]


cúc

[kʊwk͡p̚˦˧˥]


cúc

[kʊwk͡p̚˦˧˥]


cúc

[kʊwk͡p̚˦˧˥]


canh

"Tặng Bân, người em yêu vô cùng
Em nấu tình yêu thành món canh
Không gia vị, không bỏ đường
Nhưng nêm chút cảm xúc
Sôi trào
Em nấu tình yêu thành món canh
Những vui buồn đớn đau gác lại bên
Để lửa nho nhỏ
Rồi thưởng thức
Em nấu tình yêu thành món canh
Không thổ lộ không khoa trương
Để đôi khi trong cô tịch
Mình em nếm
Em nấu tình yêu thành món canh
Như hương hoa lan xa mười dặm dù trời lặng gió
Thẩm thấu, cho và gửi lại
Thanh thoát
Em nấu tình yêu thành món canh
Không dục vọng không vật chất nhưng đường dài
Lo khi trái tình yêu chín
Nơi em sẽ rộn ràng
---- Hạ Âu tặng---"

(Can we date this quote?), 曹婷, “Chương 9: Em nấu tình yêu thành món canh [Chapter 9: I Make Our Love into a Broth]”, in Đỗ Thu Thuỷ, transl., Xin lỗi, em chỉ là con đĩ [Sorry, I'm Just a Whore], translation of 我把爱情煲成汤:

"To Xiaobin, to whom my heart belongs
I make our love into a broth
With no seasoning, no sugaring
With a little old feeling, rather
Letting it simmer
I make our love into a broth
Setting aside joy and pain
Keeping a small fire
Relishing it
I make our love into a broth
With no flamboyance, no flair
So that sometimes in the lonely darkness
I could still have a taste
I make our love into a broth
Smells like orchids tens of miles away in a windless day
Diffusing, giving out and taking back in
Refreshing
With no lust, no greed, on a long path ahead
I fear the fruit of our love will ripen
In me, a bliss
---- Love, He Ou---"


vải

head

𦃿, 𡲫, 𢅄, 罢, 󰬸, 𬘊

vi-noun

𦃿, 𡲫, 𢅄, 罢, 󰬸, 𬘊

From Middle Vietnamese ꞗĕải, ꞗải, from Proto-Vietic *k-paːs, from Proto-Mon-Khmer *kpaas (“cotton”); cognate with Muong pái, Bahnar kơpaih, Pacoh capaih, Khasi kynphad. Compare Sanskrit कर्पास (karpāsa) and Old Chinese 布 (OC *pˤa-s) (B-S), both of which are probably Austroasiatic loans. Doublet of bố (as in vải bố).


vải

(classifier cây, trái, quả) vải • (𣞻, 𣘓)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
𣞻 (CJK)
𣘓 (CJK)

From Middle Vietnamese ꞗĕải, ꞗải. Compare Proto-Katuic *kpias (“lychee”) (whence Pacoh cupiêih).
Unlike what some modern sources seem to suggest, there is little to no evidence that lệ chi (荔枝 (lìzhī)) was used as a word for "lychee" in Vietnamese, even historically. This confusion is most likely due speakers' conflation between Written Chinese texts and actual Vietnamese texts.


chúa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主 (“lord”, SV: chủ), also used as a Sino-Vietnamese syllable in a few compounds. Doublet of chủ (“master; owner”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ</i>

vi-etym-sino

chúa sơn lâm

chúa Trịnh/Nguyễn / Trịnh/Nguyễn vương
the Trịnh/Nguyễn lords

Thời Lê Trung Hưng, chúa Trịnh nắm thực quyền triều chính, biến vua tôi nhà Lê thành bù nhìn.
During the Restored Lê dynasty, the Trịnh lord held real political power, turning the Lê monarchy into a puppet.

(historical) an informal Vietnamese nobility title similar to the Chinese 王 (vương, “noble prince/duke”), formally simply vương, used for the de facto rulers of the Trịnh and Nguyễn families under the guise of aiding the puppet Lê emperors

chúa lười

(colloquial) a "lord" (compare English overlord) (someone who is the "pinnacle" of something)


viện

Ngày tôi chăm mẹ chồng trong viện thì anh đang hớn hở đưa bồ đi viện đẻ.

The day I looked after my mother-in-law in hospital was also the day my overjoyed husband took his mistress to hospital to give birth.

(colloquial) Clipping of bệnh viện (“hospital”).


sức

head

sức • (⿱巨力, 𱐩)

vi-noun

sức • (⿱巨力, 𱐩)

From Proto-Vietic *k-rək (“strong”), from Old Chinese 力 (OC *k.rək) (B-S) (SV: lực). Doublet of lực. Cognate with Muong khấc, Chut [Rục] kʰrɨk⁷.

sức nóng mặt trời


phổi

From Proto-Vietic *p-soːs (“lungs”), from Proto-Mon-Khmer. In the more innovative Vietic languages, *-s- debuccalized into *-h-, then developed regularly to the current Vietnamese form. In this particular case, this *-s- > *-h- shift might also have been influenced by sound symbolism. Cognate with Tho [Cuối Chăm] pʰɔːl⁵, Thavung pasuh¹, Pacoh xóh, Bahnar dơsoh, Mon ကသံ (kəsɔˀ).
Medial *-s- has the tendency to debuccalize among Austroasiatic languages, compare Proto-Katuic *psaj, *phaj (“otter”) (cognate with Proto-Vietic *p-seːʔ), where conservative *-s- and innovative *-h- can both be reconstructed; the other Austroasiatic languages have innovative *-h-, e.g. Khmer ភេ (phei). Compare also Proto-Katuic *ksaj (“moon”) vs. Proto-Bahnaric *khaj (“moon”), Khmer ខែ (khae), Proto-Vietic *saːmʔ (“eight”) vs. Proto-Bahnaric *t(n)haːm (“eight”).
Unrelated genetically to Chinese 肺 (OC *pʰo[t]-s) (B-S) (SV: phế), although there might had been contamination.


hầu

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Chapter 119, 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Chiêu mới phong Hậu chủ làm An lạc công, cho nhà ở, thưởng một vạn tấm lụa, cấp cho kẻ hầu hạ vừa trai vừa gái một trăm người, và lương lộc hàng tháng. Con là Lưu Dao và bọn quân thần Phàn Kiến, Tiêu Chu, Khước Chính đều được phong tước hầu.

(Sima) Zhao then enfeoffed the Latter Master (Liu Shan) as Duke of Peace and Pleasure, gave him a residence, gifted him ten thousand rolls of silk, provided him with one hundred servants, men and maids, as well as a monthly stipend. His son Liu Yao and his ministers Fan Jian, Qiao Zhou, Xi Zheng were all enfeoffed as marquises.


lương

Sino-Vietnamese word from 糧 (“provisions”).


đơn

mẫu đơn

điền đơn

đơn đặt hàng

viết đơn

đơn kiện

đơn xin

đơn xin việc

đệ đơn kiện

viết đơn tình nguyện

điền vào mẫu đơn

Short for đơn đặt hàng (“purchase order”).

Thầy thuốc cho đơn.

Short for đơn thuốc (“prescription, written order for the provision of a medicine”).


đơn

đơn trắng


đơn

(medicine) a condition producing skin rashes, normally indicating hives

various plant species, typically large or medium-sized, some of which are used to treat the condition above


tung hứng

[tʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˦]

[tʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˦˧˥]

[tʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˦˥]

tung (“to throw in the air”) + hứng (“to catch something falling”).


ngoặc

(typography) Short for dấu ngoặc đơn (“parenthesis”).

mở ngoặc

đóng ngoặc

(typography) Short for dấu ngoặc kép (“double quotation mark”).


cá ngừ đại dương

[kaː˧˦ ŋɨ˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ ŋɨ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[kaː˦˥ ŋɨ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ jɨəŋ˧˧]


cá đao

[kaː˧˦ ʔɗaːw˧˧]

[kaː˨˩˦ ʔɗaːw˧˧]

[kaː˦˥ ʔɗaːw˧˧]

From cá (“fish”) + đao (“blade”). Sense 1 and 2 allude to these fishes' large and distinctive appendages that resemble a blade. Sense 3 and 4 stem from the fact that these fishes' bauplans are slender and elongated, much like a blade.

Trichiurus lepturus
Trichiurus lepturus#Translingual

certain species of cutlassfish (esp. Trichiurus lepturus)


cá kiếm

[kaː˨˩˦ kiəm˦˧˥]


cơ

co cơ


cơ

(historical, military) military unit consisting of 10 or 200–500 soldiers.


thợ

thợ xây/nề

thợ mộc

thợ điện


dâm bụt

[zəm˧˧ ʔɓut̚˧˨ʔ]

[jəm˧˧ ʔɓʊk̚˨˩ʔ]

[jəm˧˧ ʔɓʊk͡p̚˨˩˨]

dâm (“shady”) + Bụt (“Buddha”), roughly "to provide shades for the Buddha", due to similar shape of the hibiscus flower to the traditional lọng.


quất

Sino-Vietnamese word from 橘 (“orange, tangerine”).

vi-etym-sino

(Northern Vietnam, Central Vietnam) calamansi (Citrus x microcarpa)


siêu mẫu

[siəw˧˧ məw˦ˀ˥]

[ʂiw˧˧ məw˧˨]

[ʂiw˧˧ məw˨˩˦]

Blend of siêu- (“super-”) + người mẫu (“model”), calque of English supermodel.


tiết

Sino-Vietnamese word from 節. Doublet of Tết.

thủ tiết

(literary) remaining unmarried after a husband's death

tiết đại hàn

(rare) Clipping of tiết khí (“solar term”).

tiết trời mát dịu

tiết 1

Một tiết kéo dài 45 phút.

Hôm nay học 4 tiết.

We'll stay at school for 4 periods today.


tiết

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 血 (“blood”, SV: huyết).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">huyết</i>

điên tiết

furious; rabid; outraged; fly into a rage


巡洋艦

tuần dương hạm
tuần dương hạm#Vietnamese

chữ Hán form of tuần dương hạm (“cruiser”).


thuyền

con (classifier)
cái (classifier)
chiếc (classifier)

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 船 (“watercraft”).
The Southern form thoàn was once in common use, now completely displaced by thuyền. See also the case of Northern toàn, although in this case the distribution is reversed.

thuyền/tàu cướp biển/hải tặc

(historical) a wooden ship (large water vessel)


khiếu

khiếu hội hoạ


điện

thợ điện

cột điện

(colloquial) Short for dòng điện (“electric current”).

(colloquial) Clipping of điện thoại (“telephone; phone”).

bật điện


điện

đền/điện Pác-tê-nông

điện Hòn Chén


tạo

Borrowed from a Tai language. Compare Thai ท้าว (táao), Lao ທ້າວ (thāo), Phake တွ် (taw); also compare Mon ဒဴ.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tạo.wav


nhóm

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhóm.wav

nhóm máu

máu nhóm A

nhóm phát triển


khoá kéo

[kʰwaː˨˩˦ kɛw˨˩˦]

[xwaː˨˩˦ kɛw˨˩˦]

[kʰwaː˦˥ kɛw˦˥]


chè sâm bổ lượng

[t͡ɕɛ˨˩ səm˧˧ ʔɓo˧˩ lɨəŋ˧˨ʔ]

[t͡ɕɛ˦˩ ʂəm˧˧ ʔɓow˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[t͡ɕɛ˦˩ səm˧˧ ʔɓow˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[cɛ˨˩ ʂəm˧˧ ʔɓow˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

[cɛ˨˩ səm˧˧ ʔɓow˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

(cooking) A cold, sweet Vietnamese soup of Cantonese origin


trĩ đỏ

[t͡ɕi˦ˀ˥ ʔɗɔ˧˩]

[ʈɪj˧˨ ʔɗɔ˧˨]

[ʈɪj˨˩˦ ʔɗɔ˨˩˦]


công

con (classifier)
䲲 (CJK)
公 (CJK)
𲍜 (CJK)

From Proto-Vietic *k-voːŋ. Cognate with North Central Vietnamese cuông, Arem vùəŋ, Parauk kaong:, Semai kuwok, Semnam kwɔːŋ.
Compare also Chinese 孔 (OC *[k]ʰˤoŋʔ) (B-S) (SV: khổng), which might represent an Austroasiatic loan if not just a coincidence.

Con công hay múa,
Nó múa làm sao?
Nó rụt cổ vào,
Nó xòe cánh ra.
The peacock often dances,
How does he dance?
He draws his neck in,
He spreads his wings out.


công

Sino-Vietnamese word from 工 (“work; labor”).

the amount of labor that will factor in your pay


công

Sino-Vietnamese word from 功 (“accomplishment”). Also from Chinese 婦功／妇功 (phụ công, “wifely competence”).

der

có công với nước

to have achieved greatness for your homeland

Lục súc tranh công

Six Livestock Animals Arguing Who's the Hardest Worker / Who Contributes the Most

(Confucianism) competence, one of the tứ đức (“four virtues”) that women are supposed to have


công

Sino-Vietnamese word from 公 (“public; common; duke”).


công

Sino-Vietnamese word from 攻, borrowed from Japanese 攻め (seme).

(neologism) a top; seme (in a male same-sex relationship)


đao

Sino-Vietnamese word from 刀, borrowed from Japanese 刀 (katana, tō)


đao

Borrowed from English Down, from the name of John Langdon Down.


đồng rúp

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ zup̚˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʐup̚˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ɹʊp̚˦˥]


rắn hổ mang

[ʐaŋ˦˧˥ how˧˨ maːŋ˧˧]

[ɹaŋ˦˥ how˨˩˦ maːŋ˧˧]


lằn

nổi lằn

đánh nổi lằn


dơi

head

猚, 㹫, 蝔, 蛦, 𧐹

vi-noun

猚, 㹫, 蝔, 蛦, 𧐹

con (classifier)
猚 (CJK)
㹫 (CJK)
蝔 (CJK)
蛦 (CJK)
𧐹 (CJK)


chó sói

[t͡ɕɔ˧˦ sɔj˧˦]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʂɔj˨˩˦]

[t͡ɕɔ˨˩˦ sɔj˨˩˦]

[cɔ˦˥ ʂɔj˦˥]

[cɔ˦˥ sɔj˦˥]


bích

Reflects the common pronunciation of pích. pích is used in certain math textbooks, but not everyone adheres to them. Most Vietnamese people are incapable of enunciating the onset consonant /p/ because it does not occur in the native and Sino-Vietnamese wordstocks.


lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]

hưởng lộc

to enjoy pays and benefits as a mandarin

(history, feudalism) some sort of pay/salary of a mandarin/courtier


lộc

Sino-Vietnamese word from 鹿 (“deer”). Its usage in Vietnamese most likely started as a short form of 鹿茸 (lộc nhung, “velvet antler”), then shifted to "bud".
Not related to the etymology above. Nevertheless, due to homophony with etymology 1, it gained cultural significance as a symbol for prosperity.

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]

lộc nai

alternative medicine
alternative medicine

(alternative medicine, uncommon) velvet antler

đâm chồi nảy lộc

hái lộc

to get some tree branches with buds for Lunar New Year's good luck


lãnh

→ Khmer: ឡាញ់ (lañ)


khung

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 框 (“frame”, SV: khuông).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khuông</i>


hổ

Sino-Vietnamese word from 虎 (“tiger”). Doublet of khái.

Võ Tòng giết hổ trên đồi Cảnh Dương

Wu Song killed a tiger on Jingyang Ridge

Panthera tigris
Panthera tigris#Translingual


thỏ

con (classifier)
兎 (CJK)
兔 (CJK)
𤟛 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 兔 (SV: thố). Compare Old Khmer ថោះ (thoḥ), ថះ (thaḥ, “rabbit (zodiac)”), Thai เถาะ (tɔ̀).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thố</i>

vi-etym-sino

(poetic) Ellipsis of Thỏ Ngọc (“the Jade Hare”).


mẫu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 模 (SV: mô).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mô</i>

vi-etym-sino

hàng mẫu

nhà tạo mẫu tóc

mẫu đơn

mẫu người


diều

From Proto-Vietic *k-nɨəw (“gizzard”). Compare Central Vietnamese điều.


diều

con (classifier)
鷂 (CJK)
鹞 (CJK)
鳶 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鷂 (SV: diệu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">diệu</i>


diều

con (classifier)
cánh (classifier)
鷂 (CJK)
鹞 (CJK)
鳶 (CJK)


vây

cái (classifier)
𩻟 (CJK)
𩻺 (CJK)
𩼀 (CJK)
𬵎 (CJK)

From Middle Vietnamese ꞗâi, from Proto-Vietic *c-piːl. Compare Maleng sơpi, O'du kpil ("fin").


bao báp

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓaːp̚˧˦]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓaːp̚˦˧˥]

[ʔɓaːw˧˧ ʔɓaːp̚˦˥]


cuốc

cây (classifier)
cái (classifier)
𨫵 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 钁/鐝 (SV: quyết, quắc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">quyết, quắc</i>


cuốc

cuốc bộ


gấu túi

[ɣəw˧˦ tuj˧˦]

[ɣəw˨˩˦ tuj˨˩˦]

[ɣəw˦˥ tuj˦˥]


lợn rừng

[ləːn˧˨ʔ zɨŋ˨˩]

[ləːŋ˨˩ʔ ʐɨŋ˦˩]

[ləːŋ˨˩˨ ɹɨŋ˨˩]

From lợn (“pig”) + rừng (“forest, jungle”).


cọp

con (classifier)
𤜯 (CJK)
𧲫 (CJK)
𧳇 (CJK)


cá voi

[kaː˧˦ vɔj˧˧]

[kaː˨˩˦ vɔj˧˧]

[kaː˦˥ vɔj˧˧]

[kaː˦˥ jɔj˧˧]


dâu trắng

[zəw˧˧ t͡ɕaŋ˧˦]

[jəw˧˧ ʈaŋ˦˧˥]

[jəw˧˧ ʈaŋ˦˥]

dâu (mulberry) + trắng (white), named for the white mulberry (Morus alba)


dâu tằm

dâu (“mulberry”) + tằm (“silkworm”), so named because mulberry is cultivated to feed silkworms.


sồi

cửa gỗ sồi


sồi

áo sồi


bạch tuộc

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ tuək̚˧˨ʔ]

[ʔɓat̚˨˩ʔ tuək̚˨˩ʔ]

[ʔɓat̚˨˩˨ tuək̚˨˩˨]

Probably a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 八足 (“eight feet”, SV: bát túc) or non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 百足 (“one hundred feet”, SV: bách túc). The first is more biologically likely but the second is more phonologically sound.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bát túc</i>

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bách túc</i>


lăng

Sino-Vietnamese word from 陵 (“imperial gravemound”).

lăng Bác ― Uncle [Ho Chi Minh]'s mausoleum

lăng cá Ông


củ đậu

[ku˧˩ ʔɗəw˧˨ʔ]

[kʊw˧˨ ʔɗəw˨˩ʔ]

[kʊw˨˩˦ ʔɗəw˨˩˨]


cơm tấm

[kəːm˧˧ təm˧˦]

[kəːm˧˧ təm˦˧˥]

[kəːm˧˧ təm˦˥]


hùm

Compare Pacoh húm (“growl, roar of tiger”).

Chàng bèn mạnh bước tiến lên, dần dần men rượu bốc nồng nực, chàng trật cái nón dạ xuống sau gáy cho mát, cắp cây côn vào nách mà lên dốc đồi. Quay đầu nhìn về Tây, thì mặt trời đã lặn xuống, chỉ còn lóe lên những tia rẻ quạt. Bấy giờ là tháng mười, đêm dài ngày ngắn, chẳng mấy chốc mà tối. Chàng lẩm bẩm một mình:
– Hùm cọp ở đâu? Không khéo người lại nhát người, sợ bóng sợ vía, rồi chẳng ai dám lên đồi cũng nên!…
He kept pushing on, but eventually all the liquor heat started to come up, he had to pull down his straw hat to the back to cool down, while holding his staff under his armpit as he climbed the steep hill. Looking to the west, the sun had already set, there were only a few fan-shaped beams. It was currently the tenth lunar month, so nights were getting longer and days shorter, and it was soon nighttime. He muttered to himself:
– Where the hell's the tiger? Maybe some fools made things up to scare others, everybody chickened out and wouldn't set foot on this hill!…

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị.
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
—Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

1935, Thế Lữ, “Nhớ rừng (Lời con hổ ở vườn Bách thú) [Longing for the Jungle (As Told by a Zoo Tiger)]”, in Mấy vần thơ [Some Poetry Rhymes]:

O the proud spirit, the great scenery!
The place my sacred tiger kind rules.
The place I freely roamed in the old days,
The place I will never get to see ever again!
Do thou know, on these days of tedium,
I am pursuing an immense dream
In which my soul can linger on closely to thee,
—My dear glorious jungle!

(Central Vietnam or literary) tiger (Panthera tigris)


thị

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

Sino-Vietnamese word from 柿 (“persimmon”).

yellow persimmon (gold apple), Diospyros decandra


đậu lăng

[ʔɗəw˧˨ʔ laŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ laŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ laŋ˧˧]

đậu + lăng, the latter from French lentille.


châu

Sino-Vietnamese word from 洲 (“continent”).

Clipping of châu lục (“geopolitical continent”).

năm châu bốn bể

the five (geopolitical) continents and the four oceans


châu

Sino-Vietnamese word from 州 (“a type of historical political divisions”).

Giao Châu là một châu của Trung Quốc thời Bắc thuộc.

Jiaozhou (region) was a province under Chinese government.


châu

Sino-Vietnamese word from 珠 (“bead/pearl”).

a round ornament (especially for a Christmas tree)

(only in compounds) precious stone, gem, jewel, pearl


chả

head

炙, 鲊, 鮓, 鯺, 鮺, 𤌄

vi-noun

炙, 鲊, 鮓, 鯺, 鮺, 𤌄

炙 (CJK)
鲊 (CJK)
鮓 (CJK)
鯺 (CJK)
鮺 (CJK)
𤌄 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鮓 (“minced and salted fish”, SV: trả).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trả</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chả.wav

patty (a flattened, grilled or fried portion of ground or chopped meat, egg, or seafood)


su su

→ Khmer: ស៊ូ (suu)

[ʂʊw˧˧ ʂʊw˧˧]

[sʊw˧˧ sʊw˧˧]

[ʂʊw˧˧ ʂʊw˧˧]

[sʊw˧˧ sʊw˧˧]


tằm

con (classifier)
蚕 (CJK)
蟳 (CJK)
蠶 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蠶 (“silkworm”, SV: tàm).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tàm</i>

vi-etym-sino

蟳庵六辱船頭𣺽
蠔質樞離㯲檜廊

15th century, Nguyễn Trãi, “言志 Ngôn chí 8”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

The thread-pulling silkworms wriggle on the boats next to the wharf;
The oysters are stacked unevenly into heaps at the village's farthest corner.

Tằm ươm lúc nhúc thuyền đầu bãi.
Hàu chất so le khóm cuối làng.

Lý hạng ca dao 里巷歌謠 (Folk-ballads from the hamlets and alleys), folio 34a
蟳㷈絲蝒拱㷈絲
Tằm ươm tơ, nhện cũng ươm tơ.
The silkworms produce silk; the spiders also produce silk.

Tôi, con tằm, ăn những lá dâu xanh, [...].

1947 (dated), Nguyễn Bính, “Con Tằm (The Silkworm)”, included in 1962 Đêm sao sáng (Starlit Night)

I, the silkworm, eat the green mulberry leaves, ….


túi

head

襊, 最, 𢄸, 𬞚, 碎, 𫄆, 繓

vi-noun

襊, 最, 𢄸, 𬞚, 碎, 𫄆, 繓

(classifier cái) túi • (襊, 最, 𢄸, 𬞚, 碎, 𫄆, 繓)

cái (classifier)
襊 (CJK)
最 (CJK)
𢄸 (CJK)
𬞚 (CJK)
碎 (CJK)
𫄆 (CJK)
繓 (CJK)

From Proto-Mon-Khmer *sur() ~ *suurʔ ~ *suər() (“bag”). Cognate with Muong thủl (“bag”), Proto-Katuic *sɔɔr (“sheath”) (whence Pacoh xor), Proto-Palaungic *suːr (“bag”).


khoá

cái (classifier)
課 (CJK)
鎖 (CJK)
銙 (CJK)
錁 (CJK)

Short for chìa khoá (“key”). Also semantic loan from English key and semantic loan from French clef.


việt quất

[viət̚˧˨ʔ kwət̚˧˦]

[viək̚˨˩ʔ kwək̚˦˧˥]

[viək̚˨˩˨ wək̚˦˥]

[jiək̚˨˩˨ wək̚˦˥]


nhông

Compare giông and Nghệ An/Hà Tĩnh dialects chôông.


khỉ đột

[xi˧˩ ʔɗot̚˧˨ʔ]

[kʰɪj˧˨ ʔɗok̚˨˩ʔ]

[xɪj˧˨ ʔɗok̚˨˩ʔ]

[kʰɪj˨˩˦ ʔɗok̚˨˩˨]

[xɪj˨˩˦ ʔɗok̚˨˩˨]

khỉ (“ape; monkey”) + đột (“to dash; suddenly”).

com

a gorilla (a kind of ground-dwelling great ape)


cá hổ kình

[kaː˧˦ ho˧˩ kïŋ˨˩]

[kaː˨˩˦ how˧˨ kɨn˦˩]

[kaː˦˥ how˨˩˦ kɨn˨˩]


lợn

Alves (2022) entertains the possibility of it being a borrowed from Old Chinese 豚 (OC *lˤu[n]ʔ) (B-S) (SV: đồn); the vowel correspondence, however, is hard to explain.

Ơ con lợn này!

(derogatory, vulgar) a contemptible, objectionable person.

a person:
a contemptible, objectionable person.

Con lợn này ham ăn vãi!

(chiefly Northern Vietnam) a person:
(figurative, derogatory) a glutton.

Bụng con lợn này to vãi cả chưởng!

(chiefly Northern Vietnam) a person:
(figurative, humorous) a fat person.

Đút tiền lì xì vào lợn đi con!

You should put that lì xì money into the piggy bank!


chảo

cái (classifier)
草 (CJK)
早 (CJK)
𨥿 (CJK)
鉊 (CJK)

chảo chống dính

a pan-like item of cookware; a pan, a wok, etc.

chảo vệ tinh


dâu

vi-noun

(classifier cây, trái, quả) dâu • (桑, 柚, 橷, 𣘛)

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
桑 (CJK)
柚 (CJK)
橷 (CJK)
𣘛 (CJK)

From Proto-Vietic *-toː. Cognate with Muong tô, Tho [Cuối Chăm] tɔː¹. Compare North Central Vietnamese đâu.
Compare also a tên chữ (“literary name”) of the Dâu temple, Cổ Châu, spelled as 古珠 or 古洲 (the first grapheme is to be read with velar stop, and both second graphemes are to be read with a dental stop and back rounded vowel in Old Chinese), which suggests the presyllable *k-.


dâu

From Proto-Vietic *-juː. Compare North Central Vietnamese du.

con dâu

chị dâu

em dâu


dâu

Unetymological spelling of giâu, induced by the merger of initials and that both this and etymology 1 are fruit-bearing trees.

Alternative spelling of giâu (“Baccaurea spp.”)


trục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈʊwk͡p̚˨˩˨]

phe Trục


cự đà

[kɨ˧˨ʔ ʔɗaː˨˩]

[kɨ˨˩ʔ ʔɗaː˦˩]

[kɨ˨˩˨ ʔɗaː˨˩]

Related to kì đà.
They might both originate from earlier *k-daː, but while kì đà simply preserved the presyllable, cự đà likely got influenced by 巨 (cự, “huge, big”).


chạc

[t͡ɕaːk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕaːk̚˨˩ʔ]

From Proto-Vietic *ɟaːk. Compare Proto-Tai *ɟɤːk (“rope; cord”) (whence Thai เชือก (chʉ̂ʉak), Lao ເຊືອກ (sư̄ak)).


cẩu

Short for cần cẩu (“crane (lifting device)”).


cục

Sino-Vietnamese word from 局. For the classifier sense, compare 局部 (cục bộ, “a smaller entity; part”).

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩˨]

(government) an office under a bộ (“ministry”)


cút

From Proto-Mon-Khmer *t₁gut ~ *t₁(g)uut (“quail”). Cognate with Mon ထဂုတ်, ဒဂိုတ်, Riang [Sak] rᵊkuːt², Khmu [Yuan] təkúːt.

trứng cút lộn


cút

head

cút • (咭, ⿰缶骨)

vi-noun

cút • (咭, ⿰缶骨)

a bottle-shaped container with an approximate volume of 1/4 or 1/8 litres, often used for holding liquor or used as a measuring vessel


ức

Sino-Vietnamese word from 臆 (“chest”). Compare Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”), whence Thai อก (òk).

Đùi hay ức?

(of a bird, especially a poultry bird) breast


hải đường

[haːj˧˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[haːj˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[haːj˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

Chinese flowering crabapple (Malus spectabilis)


vòng đu quay

[vawŋ͡m˦˩ ʔɗʊw˧˧ kwaj˧˧]

[vɔŋ˦˩ ʔɗʊw˧˧ kwaj˧˧]

[vawŋ͡m˨˩ ʔɗʊw˧˧ waj˧˧]

[jawŋ͡m˨˩ ʔɗʊw˧˧ waj˧˧]

vòng (“circle”) + đu quay (“swing ride”)


đuốc

ngọn (classifier)
cây (classifier)
𤒘 (CJK)

From Old Chinese 燭 (OC *tok) (B-S) (SV: chúc).


đu

head

悠, 攸, 都, 鞦, 𣛦

đu • (悠, 攸, 都, 鞦, 𣛦)

vi-noun

悠, 攸, 都, 鞦, 𣛦

đu • (悠, 攸, 都, 鞦, 𣛦)


nhài

(classifier cây, hoa, bông) nhài • (𣔦, 𦲒, 𦹹)

cây (classifier)
hoa (classifier)
bông (classifier)
𣔦 (CJK)
𦲒 (CJK)
𦹹 (CJK)

From Northern Middle Vietnamese mlài, from Chinese 茉莉 (mạt lị, “jasmine”), with the reduction of first syllable of the Chinese term into /m/.

(Northern Vietnam) paper fan pin (fastening slats, originally jasmine-shaped)


nhài

(archaic, historical) maid; maidservant; abigail


châm cứu

[t͡ɕəm˧˧ kiw˧˦]

[t͡ɕəm˧˧ kɨw˨˩˦]

[cəm˧˧ kɨw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 針灸, composed of 針 (“needle”) and 灸 (“moxibustion”).


viền

tờ giấy viền xanh


bọ

head

bọ • (蜅, 𧌂, 𧏳, 𧐾)

con (classifier)
蜅 (CJK)
𧌂 (CJK)
𧏳 (CJK)
𧐾 (CJK)

From a Sino-Tibetan language. Compare Proto-Loloish *bi/bo² (“insect”) (whence Yao'an Lolopo bber).


bọ

(Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị) father; dad


vớ

mang vớ

đi vớ

(by extension, Southern Vietnam) stocking


lựu

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)


viêm

viêm họng


đế

Sino-Vietnamese word from 柢 (“root, base”).


du lịch

[zu˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ]

[jʊw˧˧ lɨt̚˨˩ʔ]

[jʊw˧˧ lɨt̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-du lịch.wav

Sino-Vietnamese word from 遊歷 (“to travel”).

công ty du lịch

Du lịch đóng góp một phần không nhỏ vào kinh tế thành phố.

Tourism plays an important role in the city's economy.


dốc

[jəwk͡p̚˦˧˥]


cửa sổ

[kɨə˧˩ so˧˩]

[kɨə˧˨ ʂow˧˨]

[kɨə˧˨ sow˧˨]

[kɨə˨˩˦ ʂow˨˩˦]

[kɨə˨˩˦ sow˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cửa sổ.wav

cửa (“door”) + sổ (“to escape, to slip away”).


âu

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𤮥 (CJK)


vườn

khu (classifier)
mảnh (classifier)
𡑰 (CJK)

Chut: /vɨə̀n/

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vườn.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 園 (“garden”, SV: viên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">viên</i>


rệp

From Proto-Vietic *-reːp, from a Sino-Tibetan language. Compare Burmese ချိပ် (hkyip, “lac”) and Jingpho shakrep (“bug”).


sinh học

[sïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 生學, composed of 生 (“to live”) and 學 (“study”), possibly influenced by Chinese 生學 (shēngxué, "(obsolete) biology").


y học

[ʔi˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɪj˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɪj˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 醫學, composed of 醫 (“medicine”) and 學 (“study”), Japanese 医学 (igaku), Middle Chinese 醫學.


rốn

cái (classifier)
𦜞 (CJK)
𦠆 (CJK)
𦡋 (CJK)

From Proto-Vietic *p-suːɲʔ. Cognate with Muong Bi thủnh.

(Northern Vietnam, anatomy) a navel; a belly button

đún

no lenition, no vowel lowering, irregular onset


cung

cung/nhà văn hoá

12 cung hoàng đạo


cung

the first note in the classic pentatonic scale.


cung

Sino-Vietnamese word from 供. Doublet of cúng.


ngó

From Old Chinese 藕 (OC *C.ŋˤ(r)oʔ) (B-S) (SV: ngẫu).


đốc

[ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 督 (“supervise, oversee, direct”).

(only in compounds) headmaster, chief, doctor


ngãi

Sino-Vietnamese word from 義 (“righteousness”).

19th century, Nguyễn Đình Chiểu, Tale of Lục Vân Tiên, line 1212
󰒂它結󰒂情渚訴情
Ngãi đà kết ngãi, tình chưa tỏ tình
Our bond of rectitude is just freshly bound; our [mutual] affection is not even manifested yet.

(South Central Vietnam, Southern Vietnam, literary, obsolete) righteousness, faithfulness

nghĩa

originally Northern Vietnam, North Central Vietnam, now widespread


quảng cáo

[kwaːŋ˧˨ kaːw˨˩˦]

[waːŋ˨˩˦ kaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 廣告, composed of 廣 (“broad”) and 告 (“to announce”), Japanese 広告 (kōkoku).


lịch

lịch học/làm việc

a timetable or schedule with specific dates rather than days of the week


lịch

Con lươn, con lịch, con chình;
Ba con dưới nước cái mình trơn u.
The spiny eel, the snake-eel, the freshwater eel;
All three dwell underwater and are smooth-bodied

Central Vietnam and Southern Vietnam form of lệch (“eel of the genus Pisodonophis”)


bớt

cái (classifier)
vết (classifier)
𤴭 (CJK)


phin

cà phê phin


họ

head

họ • (户, 𢩜, 𣱆)

vi-noun

họ • (户, 𢩜, 𣱆)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-họ.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 戶 (“family”, SV: hộ). Doublet of cửa and hộ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hộ</i>

vi-etym-sino

Dân Đông Á dùng họ trước tên sau. Người Tây dùng tên trước họ sau.

East Asians have their family names come first. Westerners do the opposite.

Hai Bà Trưng họ gì?
Họ Hai!
What was the family name of the Two Ladies Trưng?
Two!


lịch sử

[lïk̟̚˧˨ʔ sɨ˧˩]

[lɨt̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩ʔ sɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[lɨt̚˨˩˨ sɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lịch sử.wav

1845, Karl Marx & Friedrich Engels, The Holy Family, “Hinrichs No. 2. ‘Criticism’ and ‘Feuerbach’. Condemnation of Philosophy”
Lịch sử không làm gì hết, nó ‘không có tính phong phú vô cùng tận nào cả’, nó ‘không chiến đấu ở trận nào cả’! Không phải ‘lịch sử’, mà chính con người, con người thực sự, con người sống mới là kẻ làm ra tất cả những cái đó, có tất cả những cái đó và chiến đấu cho tất cả những cái đó. ‘Lịch sử’ không phải là một nhân cách đặc thù nào đó sử dụng con người làm phương tiện đạt tới các mục đích của mình. Lịch sử' chẳng qua chỉ là hoạt động của con người theo đuổi mục đích của bản thân mình.
History does nothing, it ‘possesses no immense wealth’, it ‘wages no battles’. It is man, real, living man who does all that, who possesses and fights; ‘history’ is not, as it were, a person apart, using man as a means to achieve its own aims; history is nothing but the activity of man pursuing his aims.

history (aggregate of past events; school subject)


oai

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 威 (SV: uy). Doublet of uy.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">uy</i>


kim ngân

[kim˧˧ ŋən˧˧]

[kim˧˧ ŋəŋ˧˧]

[kim˧˧ ŋəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 金銀 (“gold and silver”).


du kích

[zu˧˧ kïk̟̚˧˦]

[jʊw˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[jʊw˧˧ kɨt̚˦˥]


sư tử

[ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɨ˨˩˦]


khuôn

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-khuôn.wav

khuôn đúc


báo hoa mai

[ʔɓaːw˧˦ hwaː˧˧ maːj˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ hwaː˧˧ maːj˧˧]

[ʔɓaːw˦˥ waː˧˧ maːj˧˧]

From báo (“large spotted felid”) + hoa mai (“Ochna integerrima, yellow mai flower”), so called due to the shape of the spots on their fur.


báo săn

[ʔɓaːw˧˦ san˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʂaŋ˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ saŋ˧˧]

[ʔɓaːw˦˥ ʂaŋ˧˧]

[ʔɓaːw˦˥ saŋ˧˧]

Calque of Chinese 獵豹／猎豹 (lièbào, literally “hunting leopard”).


báo sư tử

head

báo sư tử • (豹獅子)

[ʔɓaːw˧˦ sɨ˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʂɨ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ sɨ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓaːw˦˥ ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

[ʔɓaːw˦˥ sɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

báo (“leopard; jaguar; cheetah”) + sư tử (“lion”).


dưa hấu

[zɨə˧˧ həw˧˦]

[jɨə˧˧ həw˨˩˦]

[jɨə˧˧ həw˦˥]

According to the Vietnamese folktale Sự tích trái dưa hấu (Legend of the Watermelon), the name dưa hấu derives from dưa (“melon”) + a non-Sino-Vietnamese reading of 好 (SV: hảo), but this is most likely just folk etymology.
Compare also 煦 (SV: hú), which has an uncommon meaning 赤 "red" - following Shuowen Jiezi and Yupian - and one of whose Old Chinese pronunciations was 煦 (OC *qʰoʔ) (ZS). If hấu indeed reflexed *qʰoʔ, then dưa hấu would have been a compound of dưa (“melon”) + hấu, which is obsolete, meant "red", and referred to the color of the fruit's fresh.


nến

cây (classifier)
ngọn (classifier)
𢆭 (CJK)
𤓢 (CJK)

Ba là cây nến vàng,
Mẹ là cây nến xanh,
Con là cây nến hồng.
Ba ngọn nến lung linh
A à á a à
Thắp sáng một gia đình.

(Can we date this quote?), Ngọc Lễ (lyrics and music), “Ba ngọn nến lung linh [Three Sparkling Candles]”:

Daddy's the yellow candle,
Mummy's the grue candle,
Baby's the pink candle.
We, three sparkling candles
Ah ah ah ah ah
Shine bright a family.


núm vú

[num˦˧˥ vʊw˨˩˦]

[nʊm˦˥ vʊw˦˥]

[nʊm˦˥ jʊw˦˥]

núm vú giả


chức

Sino-Vietnamese word from 職 (“duty, profession, office, post”).


chồn

16th century, Wu Cheng'en Journey to the West, Ch. 79; 20th century, Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Bát Giới kéo thây con chồn, theo Hành Giả ra khỏi động.

Bajie drug the vixen’s corpse, and followed Pilgrim out of the cave.

(dialectal, in translations of Chinese fictions or the Bible) a fox


thuốc lá

[tʰuək̚˧˦ laː˧˦]

[tʰuək̚˦˧˥ laː˨˩˦]

[tʰuək̚˦˥ laː˦˥]


núm

From Proto-Vietic *-nuːmʔ. Compare also Thai นม (nom).


âm dương

[ʔəm˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔəm˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔəm˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm dương.wav

Sino-Vietnamese word from 陰陽, composed of 陰 (“yin”) and 陽 (“yang”).


máy bay trực thăng

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰaŋ˧˧]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ ʈɨk̚˨˩ʔ tʰaŋ˧˧]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ ʈɨk̚˨˩˨ tʰaŋ˧˧]

máy bay + trực thăng, calque of Chinese 直升飛機／直升飞机 (zhíshēng fēijī).


máy bay lên thẳng

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ len˧˧ tʰaŋ˧˩]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ len˧˧ tʰaŋ˧˨]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ ləːn˧˧ tʰaŋ˨˩˦]

máy bay (“aircraft, airplane”) + lên (“to go up, to rise”) + thẳng (“straight”), calque of Chinese 直升機 (zhíshēngjī, “helicopter”, literally “straight-rising airplane”).


tuyến

Sino-Vietnamese word from 腺, from Japanese 腺 (sen).

Audio (Hà Nội)


tuyến

Audio (Hà Nội)

tuyến Hà Nội - Huế


về

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-về.wav

Trứng muỗi nở ra lăng quăng, nổi trên mặt nước thành từng về lớn trong điều kiện yên tĩnh.

Mosquito eggs hatch into larvae that form a thick layer floating near the surface when the water is calm.


súng liên thanh

vi-noun

(classifier khẩu) súng liên thanh • (銃連聲)

[sʊwŋ͡m˧˦ liən˧˧ tʰajŋ̟˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

From súng (銃) (“gun”) + liên (連) (“to join; continuously”) + thanh (聲) (“sound”).


tranh

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 幀 (SV: tránh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tránh</i>


tranh

head

箏, 𦱊, 苓, 𦽰, 棦, 󱬭

vi-noun

箏, 𦱊, 苓, 𦽰, 棦, 󱬭

From Proto-Vietic *p-lɛɲ (“thatch grass”), from Proto-Mon-Khmer *(p)laŋ ~ *(p)laiŋ (“thatching-grass”).

inh

nhà tranh vách đất

thatched house with walls made from clay


nhiễu

khử nhiễu

(broadcasting, radio, television, computer graphics) noise


nhíp

cái (classifier)
cây (classifier)
釞 (CJK)

Borrowed from a Tai language; compare Thai เย็บ (yép), Zhuang nyib. See also Chinese 鑷 (MC nrjep), which is surely related to the Proto-Tai word, but the direction of borrowing is uncertain.


quang

(colloquial) Short for quang học (“optics”).


quang

hanger (used to hold loads at the end of a shoulder pole)


điếu

head

điếu • (吊, 釣)

vi-noun

điếu • (吊, 釣)


thuốc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 毒 (“poison”, SV: độc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">độc</i>

vi-etym-sino

uống thuốc


cạnh

head

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

vi-noun

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

兢 (CJK)
競 (CJK)
竟 (CJK)
境 (CJK)
梗 (CJK)
𧣲 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cạnh.wav

Related to cánh (as in cánh tay (“arm”)), cf. Khmer កែង (kaeng, “elbow”). In many Austroasiatic languages, the words for "elbow" and "side, edge" have similar phonological shape.
Compare Pacoh akeng (“corner”) and talkeng (“elbow”).
Possibly related to nạnh (as in chống nạnh) through an infixed form.

cạnh bàn


pha

Vừa rồi quả là một pha ghi bàn ấn tượng!

Quả là một pha nhào lộn ấn tượng!

a short, and astonishing and/or exciting, incident

Pha của dao động cơ là (ωt+φ), trong đó φ là pha ban đầu.
The phase of a mechanical oscillation is (ωt+φ), with φ being the phase constant.

Mỗi nhịp tim có năm pha.


đội

Sino-Vietnamese word from 隊 (“team, group”).

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đội.wav


thế

Sino-Vietnamese word from 勢 (“that which is set up”).

thế đứng

cậy thế


thế

Sino-Vietnamese word from 世 (“era; generation”).

(only in compounds) era; time; generation


lầu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 樓 (SV: lâu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lâu</i>

vi-etym-sino

8th century CE, Cui Hao, 《黃鶴樓》; Vietnamese translation from Tản Đà, transl. (1937 October 10), Ngày Nay), number 80; English translation from Peter Harris, transl. (2009), Three Hundred Tang Poems, page 39
Hạc vàng ai cưỡi đi đâu?
Mà đây Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ!
Long ago someone rode away on a yellow crane;
All that’s left here, pointlessly, is Yellow Crane Tower.

8th century CE, Li Bai, 《黃鶴樓送孟浩然之廣陵》; Vietnamese translation from Ngô Tất Tố, transl. (1987), “Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng”, in Thơ Đường [Tang Poetry], volume 2; English translation from Andrew Wong, transl. (2010), “At the Yellow Crane Tower to Bid Meng Haoran Bon Voyage [to Guangling]”, in Classical Chinese Poems in English
Bạn từ lầu Hạc lên đường
Giữa mùa hoa khói châu Dương xuôi dòng
At the Yellow Crane Tower, my friend, to the west you said goodbye;
In this misty, flowery glorious spring, downstream for Yangzhou you ply.

lầu 1

the 1st/2nd floor (1 level above the ground story)

nhà lầu

nhảy lầu tự tử

to jump off a high floor to kill oneself

(architecture, chiefly Southern Vietnam) a floor (except the ground floor)


thế giới

[tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[tʰej˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thế giới.wav

Sino-Vietnamese word from 世界, composed of 世 (“lifetime; time”) and 界 (“boundary; space”), from Buddhist Literary Chinese 世界 (shìjiè, “realm; domain; universe; reality”, literally “time and space”). Compare thế gian, thời gian and vũ trụ.

der

trên thế giới

tin (tức)/lịch sử/kinh tế thế giới

Hoa hậu Thế giới

thế giới động vật

thế giới bên kia

thế giới ngầm

thế giới ảo

Nhiều người khi đọc đến đây sẽ đặt câu hỏi rằng, đây có phải là mô hình của một thế giới lý tưởng hay chỉ là một thế giới ảo?

2018 November 9, Thích Nhật Từ, “Pháp hội và bản chất Tịnh độ [Memorial and the Nature of Pure Land]”, in Thế giới Cực lạc [The World of Ultimate Bliss], page 19:

Readers at this point may ask, “Is this the model for an ideal world, or simply an imaginary world?”

Thế Giới Đồng Hồ

used in names and signs for specialty stores


phấn

vi-noun

(classifier cục / viên / hòn (“chalk”)) phấn

cục (classifier)
viên (classifier)
hòn (classifier)

đánh phấn

Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi.
Có hạt bụi nào rơi trên bục giảng?
Có hạt bụi nào vương trên tóc thầy?

Vũ Hoàng (lyrics and music), “Bụi phấn [Chalk Dust]”:

When teacher writes on the board, chalk dust falls.
Is there any speck falling on the platform?
Is there any speck clinging onto his hair?

(piece of) chalk (a piece of chalk used for drawing and on a blackboard)

phấn hoa

thụ phấn

phấn bướm


đòi

con đòi

昆隊遁楊埃眷

15th century, Nguyễn Trãi, “首尾吟 Thủ vĩ ngâm (A Dity of Head and Tail)”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

The maid fled; meseems someone had enticed her.

(obsolete, historical) maid; maidservant; abigail


giải

head

𢃄, 𦄂, 𦃿, 𧜵, 䙊, 繲

vi-noun

𢃄, 𦄂, 𦃿, 𧜵, 䙊, 繲

𢃄 (CJK)
𦄂 (CJK)
𦃿 (CJK)
𧜵 (CJK)
䙊 (CJK)
繲 (CJK)

From Middle Vietnamese dĕải. The etymological spelling would be *dải, which is not used in Modern Vietnamese.

giải nhất/nhì/ba

Giải Nô-ben

Giải Grammy

Giải Oscar

giải vô địch

mùa giải


giải

con (classifier)
螮 (CJK)
𩺌 (CJK)
蠏 (CJK)

Sino-Vietnamese word from 蟹 (“crab”). Compare cua đinh (“softshell turtle, 𧍏汀”, literally “crab of the river bank”). Such turtles have shells that resemble smooth crabs rather than hardshell turtles.

a kind of large soft-shell turtle ("various species in the family Trionychidae")


tâm

Sino-Vietnamese word from 心 (“heart”). Doublet of tim.

(literary, of a person) a heart (humanity or compassion)

Làm gì cũng phải có tâm.

Whatever you do, put your heart into it.

(geometry, of a circle or sphere) a center


vé

tấm (classifier)
tờ (classifier)
chiếc (classifier)
派 (CJK)

vé một lượt


đanh

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 釘 (“nail”, SV: đinh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đinh</i>

vi-etym-sino

2010, Sứ điệp của Đức Giáo Hoàng Biển Đức 16 gửi các bạn trẻ thế giới nhân dịp Ngày Quốc Tế Giới trẻ thứ 26:2011 (Message of His Holiness Pope Benedict XVI for the Twenty-Sixth World Youth Day (2011), Vietnamese translation by Trần Đức Anh
Chiều tối ngày Lễ Vượt Qua, Chúa hiện ra với các môn đệ, nhưng Tôma không có mặt. Và khi người ta nói với ông rằng Chúa Giêsu vẫn sống và đã hiện ra, ông tuyên bố: ”Nếu tôi không thấy dấu đanh trên bàn tay của Ngài, nếu tôi không xỏ ngón tay tôi trong lỗ đanh ở tay Ngài thì tôi không tin” (Ga 20,25).

That Easter evening when the Lord appeared to the disciples, Thomas was not present. When he was told that Jesus was alive and had shown himself, Thomas stated: “Unless I see the mark of the nails in his hands, and put my finger in the mark of the nails and my hand in his side, I will not believe” (Jn 20:25).

(archaic) Alternative form of đinh (“nail”)

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (Precious manual explicating [important terms]) 28b
碇(Đính)索(tác)紙(dây)釘(đanh)強(càng)卞(bền)防(Phòng)欺(khi)殺(sét)碇(đánh)丕(vậy)連(liền)招(gieo)釘(đanh).
“Đính tác” (碇索 anchor's rope): the tougher anchor’s rope (is, the better). When lightning strikes, just drop the anchor.


giò

cái (classifier)
𨃝 (CJK)
𥱰 (CJK)
蓗 (CJK)
𲃛 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-giò.wav


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 石, clipping of thạch hoa thái (石花菜) (“Gelidium amansii”), a species of red algae used to make agar. Rau câu (“Gracilaria”), a term designated another genus of red algae and agar source, came to be used in the Southern dialects, while Central dialects use đông sương.


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

(probably obsolete) a unit of volume chiefly for measuring grains, equal to 10 litres


cốt

bê-tông cốt thép

steel-reinforced concrete (literally, “concrete with steel as its core”)

Trong sự thờ là cốt để người sống trông vào, chứ đức Thánh thì ngài có đâu đấy.

1907, Tân Nam Tử (Nguyễn Văn Vĩnh), “Thiếu gạo ăn thừa giấy đốt”, in Đăng Cổ Tùng Báo:

Veneration is really just for the livings to feel good about themselves; as for the gods, it is not like they are there to see.

Bói cốt là đem việc mình mà hỏi quỉ thần, để quyết cái lòng mình ngờ vực, định cái sự mình hồ nghi, cho đặng biết đường hay lẽ phải để theo về đường lành mà lánh đường dữ.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

Divination is essentially asking supernatural beings about matters that directly concern oneself, in order to resolve our doubts, to get to the truth about things we suspect, to follow the good and right path and avoid the path that brings us disasters.


cốt

From etymology above, as seen in the expression ‘[có] căn cốt đồng’ “[to have] the essence / inner quality to be a medium”.

bà cốt

ông cốt

𨔍(Lạ)之(gì)󰜋(một)骨(cốt)󰜋(một)同(đồng)初(xưa)󰅒(nay)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], Liễu Văn Ðường edition, published 1866, line 1162:

Little wonder that the witch and the medium have been working hand in glove with each other!


đùng

(Central Vietnam, Southern Vietnam) a kind of field (for salt production, etc.), or its body of water


kèn túi

[kɛŋ˦˩ tuj˨˩˦]

[kɛŋ˨˩ tuj˦˥]


đồ bơi

[ʔɗo˨˩ ʔɓəːj˧˧]

[ʔɗow˦˩ ʔɓəːj˧˧]

[ʔɗow˨˩ ʔɓəːj˧˧]


áo tắm hai mảnh

[ʔaːw˧˦ tam˧˦ haːj˧˧ majŋ̟˧˩]

[ʔaːw˨˩˦ tam˦˧˥ haːj˧˧ mɛɲ˧˨]

áo tắm (“swimming suit”) + hai (“two”) + mảnh (“piece”).


xe máy

Tai Dam: ꪵꪎꪼꪢ

[sɛ˧˧ maj˨˩˦]

xe (“wheeled vehicle”) + máy (“machine”).

a vehicle that is either a mô tô (“high capacity motorcycle”) or a xe gắn máy (“low capacity motorcycle”)


giấy bồi

[zəj˧˦ ʔɓoj˨˩]

[jəj˨˩˦ ʔɓoj˦˩]

[jəj˦˥ ʔɓoj˨˩]

giấy (“paper”) + bồi (“to reinforce with layers”).

cardboard; pasteboard; card stock (firm paper, especially with multiple layers)


xe hai bánh

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓajŋ̟˧˦]

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓɛɲ˦˧˥]

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓan˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xe hai bánh.wav

xe (“vehicle”) + hai (“two”) + bánh (“wheel”).

Xe hai bánh được phép vượt đèn đỏ bất cứ khi nào ở ngã tư này, nhưng chỉ được phép vượt đèn đỏ khi rẽ phải ở ngã tư kia.

Two-wheelers are allowed to run red lights at any time at this crossroads, but only when they make a right turn at the other crossroads.

(chiefly law) a two-wheeled vehicle such as a bicycle or motorcycle, as opposed to a three-wheeled one such as a rickshaw or a four-wheeled one such as a car or a truck, that is allowed on certain roads or to run certain red lights


mô tô

driver's license
driver's license#English

(vehicles, chiefly law) a motorcycle of maximum speed higher than 50 km/h, or of a cylinder capacity higher than 50 cc, that requires a driver's license to be legally used


giáo khoa

[jaːw˨˩˦ kʰwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 教科 (“subject”).


sách giáo khoa

[ʂat̚˦˧˥ jaːw˨˩˦ kʰwaː˧˧]

[sat̚˦˧˥ jaːw˨˩˦ xwaː˧˧]

[ʂat̚˦˥ jaːw˦˥ kʰwaː˧˧]

sách + giáo khoa, calque of Japanese 教科書 (kyōkasho, giáo khoa thư).


đồ

head

圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊

đồ • (圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊)

vi-noun

圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊

đồ • (圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊)

圖 (CJK)
龱 (CJK)
徒 (CJK)
途 (CJK)
塗 (CJK)
𣘊 (CJK)

(collective) unspecified stuff or things

cái/đồ đánh trứng

a whisk (literally, “the whatsit that's used for whisking eggs”)

(Southern Vietnam) the thing that is used for...; the whatsit that is used for...; -er

đồ tây


bồi

Probably from French boy (“male servant”), from English boy (“male servant”).


phân

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 糞 (SV: phẩn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phẩn</i>

vi-etym-sino

cục phân

đống phân

(formal or euphemistic) stool; faeces; excrement

bón phân

to put fertilizer on the soil; to fertilize

phân NPK

Short for phân bón (“fertiliser; manure”).


phân

Sino-Vietnamese word from 分 (“to divide; various types of units”), from Middle Chinese 分 (pjun). Doublet of phần and phận. Cognate with Mandarin 分 (fēn) and Cantonese 分 (fan1).

(historical) an ancient unit of length, equal to ¹⁄₁₀₀ of a thước

(historical) an ancient unit of weight, equal to ¹⁄₁₀₀ of a lạng and approximately 0.378 g

hundredth-level (centi-) unit, such as centimetre and centigram

(colloquial) Short for phần trăm (“percent”).


khoa

Sino-Vietnamese word from 科 (“branch of study; department”).

Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Hà Nội

Khoa Dược, Đại Học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh

the Department of Pharmacy, the University of Medicine and Pharmacy at[sic] Ho Chi Minh City

Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Bạch Mai
the Orthopedics Department, Bạch Mai Hospital

Sau đây là danh sách tất cả các khoa tại Bệnh viện Bạch Mai.
The following is a comprehensive list of departments here at Bạch Mai Hospital.

(of a university, college, medical school or hopsital) a faculty or department

college; medical school or hopsital; college; medical school or hopsital


概念

chữ Hán form of khái niệm (“concept; notion”).


phản

tấm (classifier)
cái (classifier)
板 (CJK)

Perhaps a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 板 (SV: bản).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bản</i>


cốc

From a Sino-Tibetan language. Compare Burmese ခွက် (hkwak), Proto-Loloish *ʔ-kokᴴ (“cup”) (Bradley) and Naxi kual (“bowl”).

[kəwk͡p̚˦˧˥]


cốc

From Proto-Mon-Khmer *kuk ~ *kuək. Cognate with Khmer កុក (kok) and Bahnar klang kok.

[kəwk͡p̚˦˧˥]


sơn

From Proto-Vietic *k-rəːn (“black varnish tree”). Cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰrəːn¹.

inh

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sơn.wav

Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.
Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người.
Good wood is better than good gloss.
Ugliness with good character is better than beauty.


ổ

ổ vịt xiêm

ổ chuột

2005, Nguyễn Ngọc Tư, Cánh đồng bất tận: "Ơi Cải về đâu", NXB Trẻ
Ông mướn một cái nhà thấp, nhỏ như ổ mối, vừa đủ hai người còm nhom chui ra chui vào.

He rented a house, low and small as a termite colony, just enough for two skinny people to worm themselves in and out of.

(of fowls, rats and certain insects, especially termites) a nest

rats and certain insects; especially termites; rats and certain insects; especially termites

ổ chuột

ổ mại dâm

(by extension, generally, derogatory) a space where a lot of people of the same kind gather


kính

Sino-Vietnamese word from 鏡 (“mirror”). Doublet of gương.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kính.wav

kính làm bằng thuỷ tinh

Không có kính không phải vì xe không có kính,
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.
Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

1970, Tiến Duật Phạm, “Bài thơ về tiểu đội xe không kính [A Poem about the Windshieldless Squad]”, in Vầng trăng quầng lửa [A Fiery-Haloed Moon]:

Those windshieldless trucks didn't come without windshields,
They're not there 'cause of bombardment shockwaves.
Calmly, we sit in the driver's seat
As we look at the ground, at the sky, and straight ahead.

glass that comes in thinnish, flattish sheets (as opposed to, for example, a thick block or a globular shape), used to make doors, windows, eyewear, lenses, etc.; compare thuỷ tinh (“glass as a substance in general”)


kính

(Southern Vietnam) Synonym of gương (“mirror”)


kính

(only in compounds) path, trait; diameter


con bạc

[kɔn˧˧ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩˨]

con (classifier for person held in low respect) + bạc (“gamble”, as in cờ bạc).

com

as in <i class="Latn mention" lang="vi">cờ bạc</i>


danh dự

[zajŋ̟˧˧ zɨ˧˨ʔ]

[jɛɲ˧˧ jɨ˨˩ʔ]

[jan˧˧ jɨ˨˩˨]

mất danh dự

honor (recognition of importance or spiritual value; respect; excellence of character, high moral worth, virtue)


kính lúp

[kïŋ˧˦ lup̚˧˦]

[kɨn˦˧˥ lup̚˦˧˥]

[kɨn˦˥ lʊp̚˦˥]

kính + lúp, the later from French loupe.


chim ruồi

[t͡ɕim˧˧ ʐuj˦˩]


nghi thức

[ŋi˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[ŋɪj˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[ŋɪj˧˧ tʰɨk̚˦˥]


các tông

[kaːk̚˧˦ təwŋ͡m˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ təwŋ͡m˧˧]

[kaːk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]

thùng các tông


xe ba gác

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˧˦]

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˧˥]

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˥]

Commonly refer to a type of three-wheeled motorbike wagon or cart used for deliveries in Vietnam. It can also be referred to a four-wheeled mini truck.


sếu

Compare Khmer ក្រៀល (kriəl, “sarus crane”), Mon ကြေဲ (krea, “sarus crane”).
Probably originally imitative, compare Latin grūs, Yakut туруйа (turuya), Japanese 鶴 (tsuru).


合法化

chữ Hán form of hợp pháp hóa (“legalisation”).


前線

chữ Hán form of tiền tuyến (“frontline”).


ngựa vằn

[ŋɨə˧˨ʔ van˨˩]

[ŋɨə˨˩ʔ vaŋ˦˩]

[ŋɨə˨˩˨ vaŋ˨˩]

[ŋɨə˨˩˨ jaŋ˨˩]


xe tải

[sɛ˧˧ taːj˧˩]

[sɛ˧˧ taːj˧˨]

[sɛ˧˧ taːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-xe tải.wav

xe (“wheeld vehicle”) + tải (“to load”).


kí hiệu

[kɪj˨˩˦ hiw˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 記號, composed of 記 (“to write”) and 號 (“to signal”), Japanese 記号 (kigō).


xe tăng

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

xe (“wheeled vehicle”) + French tank, from English tank.

Từ điển bách khoa Britannica (Anh) ghi nhận trận đánh ở Kursk (miền Tây Liên Xô) từ ngày 5-7 đến [2]3-7-1943 là trận giao chiến xe tăng lớn nhất lịch sử với khoảng 6.000 xe tăng, 2 triệu binh sĩ, 4.000 máy bay của Liên Xô và phát xít Đức tham chiến.

2022, Hoàng Duy Long, “Xe tăng - lịch sử đổi thay - Kỳ 2: Trận đại chiến máu lửa xe tăng ở chiến địa Kursk [Tanks - History of Changes – Part 2: The Great Bloody and Fiery Tank Battle at Kursk]”, in Tuổi Trẻ Online:

Encyclopædia Britannica records that the Battle of Kursk (in western Soviet Union) from 5 July to 23 July 1943 was the largest tank battle in history with about 6,000 tanks, 2,000,000 troops, and 4,000 aircraft – from both the Soviet Union and Nazi Germany – participating.


ruồi

From Proto-Vietic *m-rɔːj, from Proto-Mon-Khmer *ruj ~ *ruuj ~ *ruəj ~ *ruhaj (“fly (insect)”). Cognates include Pacoh riroi, Khmer រុយ (ruy), Car Nicobarese ṛūöi, Bahnar roi, Maleng mơroi.


dấu sao

[jəw˨˩˦ ʂaːw˧˧]

[jəw˨˩˦ saːw˧˧]

[jəw˦˥ ʂaːw˧˧]


lễ nghi

[le˦ˀ˥ ŋi˧˧]

[lej˧˨ ŋɪj˧˧]

[lej˨˩˦ ŋɪj˧˧]


bọc

[ʔɓawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩˨]

bọc trứng


an toàn

[ʔaːŋ˧˧ twaːŋ˦˩]

[ʔaːŋ˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 安全, composed of 安 (“calm”) and 全 (“all”).

vi-etym-sino

An toàn là bạn, tai nạn là thù.

Safety is our friend, accidents are our enemies.


lễ

Sino-Vietnamese word from 禮 (“ritual; ceremony; etiquette; gift”). Compare lạy.

lễ tốt nghiệp

ceremony, festival, festive day, holiday

vô lễ

thất lễ

impolite (lit. "to have lost [one's] manners")

đáp lễ

(obsolete or only in compounds) etiquette, propriety, decorum, manners

mang lễ lên chùa

trả lễ

to return [a supernatural being's favor[s]] with offerings


bỏ

bỏ đỡ đầu


trà

Sino-Vietnamese word from 茶. Doublet of lá and chè.

chén uống trà

(Southern Vietnam, Northern Vietnam) tea


ba gác

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˧˦]

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˥]

xe ba gác

type of three-wheeled motorbike wagon used for deliveries in Vietnam


tăng

Borrowed from French tank; itself from English tank.

Trận đấu tăng lớn xảy ra vào ngày 12-7 tại Prokhorovka trên mặt trận dài 8km ở hai bên tuyến đường sắt. 1.200 xe tăng và pháo Liên Xô tấn công quân đoàn II SS-Panzer của Đức. Địa hình rất thuận lợi cho cuộc chiến đấu tăng.

A large tank battle erupted on 12 July at Prokhorovka on the eight-kilometre-long front on both sides of the railway. 1,200 Soviet tanks and artillery pieces attacked the German 2nd SS Panzer division. The terrain is very conducive for a tank battle.


dấu

From Proto-Vietic *k-toːʔ (“trace, footprint”); compare North Central Vietnamese đấu, Chut [Rục] kataw³ and Arem dawˀ. The meaning "tone" is due to the fact that tones are usually marked with diacritics.

inh

Giờ tôi đang có 2.214 tên lưu trong một chiếc máy điện thoại không còn so sánh với vật liệu xây dựng nữa – bạn bè, bạn của bạn bè, người không biết từ hành tinh nào xuống. Vì thế, mỗi lần lưu “contact” mới tôi viết cụ thể lắm: “Chi Minh Thuy ban cua anh Hai gap o Starbowl hom sinh nhat”, do phần mềm linh hoạt nên tôi có thể viết dài dòng, thêm đại từ chỉ định, kể cả tiếng Việt có dấu, phân biệt giữa các em Thúy, Thủy, Thùy, và Thụy.

2012, Joe Ruelle, “Me, Nguyễn”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way]:

Currently I have 2,214 names saved in my contact list on a phone I no longer compare to a type of building material: of friends, of friends' friends, of aliens from some unknown planets. So every time I save a new contact, I try to be as specific as possible: "Sis Minh Thuy friend of bro Hai met at Starbowl on birthday", and thanks to flexible software, I can be verbose, add demonstratives, use diacritical marks to distinguish between Thúy, Thủy, Thùy and Thụy.


lữ đoàn

[lɨ˦ˀ˥ ʔɗwaːn˨˩]

[lɨ˧˨ ʔɗwaːŋ˦˩]

[lɨ˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lữ đoàn.wav

Sino-Vietnamese word from 旅團, composed of 旅 (“travel”) and 團 (“group”).


trình

(in compounds) process; journey; regulation

(computing) Short for chương trình (“program”).


phú

(literary, historical) a poetic genre of rhymed prose; rhapsody; poetic exposition


danh

Sino-Vietnamese word from 名 (“name”).
See nhất for explanation of the initial.

hữu danh vô thực

the state of being well-known; reputation, renown, fame, infamy, etc.


võ biền

[vɔ˦ˀ˥ ʔɓiən˨˩]

[vɔ˧˨ ʔɓiəŋ˦˩]

[vɔ˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩]

[jɔ˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 武弁 (“sergeant”).


võng

Sino-Vietnamese word from 網 (“web”). Doublet of mạng and màng.

Audio (Hà Nội)


tỏi

củ (classifier)
cây (classifier)
蒜 (CJK)
蕞 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蒜 (“garlic”, SV: toán).
Compare Nong Zhuang soiq (“garlic”). To account for the glide reflex in both languages, the borrowed Sinitic word was probably a dialectal form where earlier *-r-s shifted to *-jH instead of the typical *-nH (if the word was borrowed independently when the liquid still presented, Vietnamese would have *-j while Nong Zhuang would have *-n). However, it is also possible that there was borrowing involved: if the direction was Vietic > Tai, the Chinese form could be an early form with *-r-s (> *-lʰ > -jC) or a later form with *-jH; if the direction was Tai > Vietic, the borrowed Sinitic form must be *-jH.
See also tươi, from Chinese 鮮／鲜, with *-j.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">toán</i>


tập

vi-noun

(classifier cuốn, quyển (“booklet”)) tập


phe

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 派 (“sect”, SV: phái). Doublet of phái.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phái</i>


va ni

[vaː˧˧ nɪj˧˧]

[vaː˧˧ nɪj˧˧]

[jaː˧˧ nɪj˧˧]


ngọc lan

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ laːn˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ laːŋ˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 玉蘭, composed of 玉 (“jade”) and 蘭 (“orchid”).


tháp ngà

[tʰaːp̚˧˦ ŋaː˨˩]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋaː˦˩]

[tʰaːp̚˦˥ ŋaː˨˩]

2016, Nguyễn VIệt Long, "Đi tìm sự thống nhất (Looking for Consistency)", Tuổi Trẻ (Youth) Online
Nhiều người cho rằng chuyện thuật ngữ tiếng Việt lộn xộn, không nhất quán và “đá nhau” chỉ là chuyện hàn lâm trong tháp ngà của mấy ông đeo kính cận dài lưng tốn vải, trong khi cuộc sống còn bao nhiêu việc đáng ưu tiên hơn nhiều.

Many people think that Vietnamese terminologies being confusing, inconsistent, and “conflicting” is just an academic matter in the ivory towers of bespectacled, lazily idle men, while in life there are still many more things worth being prioritized much more.


ngà

cái (classifier)
牙 (CJK)
𤘋 (CJK)
𬌘 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 牙 (SV: nha). From Middle Chinese 牙 (MC ngae).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nha</i>


đất phù sa

[ʔɗət̚˧˦ fu˨˩ saː˧˧]

[ʔɗək̚˦˧˥ fʊw˦˩ ʂaː˧˧]

[ʔɗək̚˦˧˥ fʊw˦˩ saː˧˧]

[ʔɗək̚˦˥ fʊw˨˩ ʂaː˧˧]

[ʔɗək̚˦˥ fʊw˨˩ saː˧˧]


cật

15th century, Hồng Đức quốc âm thi tập (Collection of poems in our nation's language in the Hồng Đức era (1470 - 1497 CE)), folio 61a
𨎠𦛋萌葸恾匝匝
𨕭頭斤雪𤽸披披
Trước cật mảnh tơi mang tướp tướp;
Trên đầu cân tuyết trắng phau phau (phơ phơ).
The palm-leaf coat, rent and torn, is on the loins worn;
A catty of snow, spotless white, is on the head borne.


ngợm

Most likely a free noun developed from người ngợm through rebracketing (see below). Various Vietnamese dictionaries try to define this element as if it was a free noun, but inexact semantics and inconsistency between them suggest that this was originally a product of reduplication.

Vậy chúng tôi không phải là con người, chúng tôi là con ngợm chăng?

2011, Phan Đăng, quoting Lê Thụy Hải, “Lại bàn về ông "vua" sân cỏ”, in Công an nhân dân online:

Does that mean we aren't human, that we're brainless brutes or what?

Nguyên là ngợm Lách Cách vốn có tục thờ thần Xương Cuồng.

2017, Phan Cuồng, Lý triều dị truyện, →ISBN:

Originally, the Clatter savages had the custom of worshipping the god Xương Cuồng.

being that looks like a human but lacks basic human decency


ngọc

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩˨]

花唭玉説端莊 / 𩄲輸渃𩯀雪讓牟䏧

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 21–22:

A smile like a flower, speech like jade, very comely. / What are clouds to her hair, what is snow to her complexion?

Hoa cười ngọc thốt đoan trang / Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da


áp

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-áp.wav

Sino-Vietnamese word from 壓. Compare ép, ẹp.

(physics) Short for điện áp (“voltage”).

(medicine) Short for huyết áp (“blood pressure”).


gọng

gọng kính


tổ tiên

[tow˨˩˦ tiəŋ˧˧]


tinh dịch

[tïŋ˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[tɨn˧˧ jɨt̚˨˩˨]


gia đình

[zaː˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[jaː˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[jaː˧˧ ʔɗɨn˨˩]

(formal) an immediate family; a household


siêu nhân

[siəw˧˧ ɲən˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超人, composed of 超 (“super-”) and 人 (“human”).


tộc

[təwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwk͡p̚˨˩˨]

tộc người

tộc người Hán / Hán tộc


đại học

[ʔɗaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大學, from Chinese 大學／大学 (dàxué).

Thành phố này có một trường đại học và ba trường cao đẳng.

There are one university and three junior colleges in this city.

university, college, institution of higher education that awards bachelor's degrees or higher

giáo dục đại học và sau đại học

undergraduate and postgraduate education

university or college education for a bachelor's degree or equivalent


一元論

nhất nguyên luận
nhất nguyên luận#Vietnamese

chữ Hán form of nhất nguyên luận (“monism”).


nhân dân

[ɲən˧˧ zən˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhân dân.wav

Sino-Vietnamese word from 人民 (“people”).

Vì nhân dân quên mình; vì nhân dân hy sinh!
Anh em ơi, vì nhân dân quên mình!

1951, Doãn Quang Khải (lyrics and music), “Vì Nhân Dân Quên Mình [Care Not for Ourselves, but for the People]”performed by Mai Khanh & the Peace Choir:

Care not for ourselves, but for the people; sacrifice ourselves for the people!
 Brothers and sisters, care not for ourselves but for the people!

25 August 1969, Hồ Chí Minh, Gửi Ngài Richard M. Nixon Tổng thống nuớc Mỹ (To His Excellency Richard Milhous Nixon President of the United States)

Our Vietnamese people are deeply devoted to peace, a real peace with independence and real freedom.

Nhân dân Việt Nam chúng tôi yêu chuộng hòa bình, một nền hòa bình chân chính trong độc lập và tự do thực sự.


殖民

chữ Hán form of thực dân (“colonists and colonialists”).


儒家

chữ Hán form of nho gia (“Confucianist”).


tinh

Sino-Vietnamese word from 精 (“refined”).

thụ tinh

xuất tinh


叢林

chữ Hán form of tùng lâm (“Zen monastery”).


kì

Sino-Vietnamese word from 旗 (“flag, banner”).


kì

Sino-Vietnamese word from 期 (“period, term”).

kì thi

Mỗi môn học được giảng dạy trong 03 (ba) kì.

2022, Vietnamese Ministry of Education & Training, Thông tư số 15/2022/TT-BGDĐT, điều 9 §2:

Each subject is taught in 03 (three) terms.

period, term (recurring interval of time)


kì

an area of land equal to 1,000 dặm (miles or leagues)


giám đốc

[zaːm˧˦ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[jaːm˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[jaːm˦˥ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

giám đốc điều hành

Ông Dursley là giám đốc một công ty gọi là Grunnings, chuyên sản suất máy khoan.

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

Mr. Dursley was the director of a firm called Grunnings, which made drills.


hiệu trưởng

[hiəw˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[hiw˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[hiw˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 校長, composed of 校 (“school”) and 長 (“head”).

Đó là con đường chính dẫn đến trường Đămri – đường Brabun, tên vị hiệu trưởng đầu tiên của trường.

2006, Nguyễn Nhật Ánh, chapter 10, in Pho tượng của Baltalon (Chuyện xứ Lang Biang; 1), Kim Đồng:

It was the main road to Đămri school – Brabun road, named after the school's first principal.

(of a school) headmaster, principal, provost


chó săn

[t͡ɕɔ˧˦ san˧˧]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʂaŋ˧˧]

[t͡ɕɔ˨˩˦ saŋ˧˧]

[cɔ˦˥ ʂaŋ˧˧]

[cɔ˦˥ saŋ˧˧]

(derogatory, figurative) a running dog; lackey; stooge


trưởng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trưởng.wav

Sino-Vietnamese word from 長. Doublet of trường.


牧畜

chữ Hán form of mục súc (“pastoralism”).


bác sĩ

[ʔɓaːk̚˧˦ si˦ˀ˥]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʂɪj˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ sɪj˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɓaːk̚˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 博士, composed of 博 (“wide; vast; broad”) and 士 (“-ist”), from Japanese 博士 (hakushi, “doctor”, person who has attained a doctorate), earlier 博士 (hakase, “Japanese court academician”), from Middle Chinese 博士 (pwɑk̚ d͡ʒɨ^X, “Chinese court academician”). Also probably by analogy with European languages, such as English doctor, French docteur (“Ph.D.; M.D.; physician”).

cog

chữ bác sĩ


cương

Audio (Hà Nội)


sĩ

sĩ nông công thương

intelligentsia, peasants, craftsmen, and merchants

Holonym: tứ dân

絲毫庄固填恩主
𠰺廊溋𠇍士儒

15th century, Nguyễn Trãi, “言志 Ngôn chí 14”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

I have not the slightest of things to repay my lord's graces;
I'm teaching my neighbors, a few intellectuals and scholars.

Tơ hào chẳng có đền ơn chúa.
Dạy láng giềng mấy sĩ nho.

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (Precious manual explicating [important terms]) 28b
士(Sĩ)固(có)才(tài)䝨(hiền)埃(ai)庄(chẳng)別(biết)名(danh).
The literati possess worthy talents; who is not aware of their reputations?

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Ch. 57; 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Nghe tiếng ngài yêu người hiền, trọng kẻ sĩ, nên tôi cũng đến yết kiến.

I've heard that ye reputedly cherish virtuosi and respect literati, so I'm also come for an audience.

(now only in compounds) a learned person, especially someone from the respected intelligentsia

tướng sĩ

liệt sĩ

1759, Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử (Thorough Historical Records of Great Việt); 1973, Vietnamese translation by Lê Mạnh Liêu
Bởi vậy ngài bèn đại hội tướng sĩ, bàn tính việc khởi binh.

Therefore, he held a great meeting with the generals and officers, to discuss raising armies.

(military, in compounds) warrior, soldier, officer (commissioned or non-commissioned)

nghệ sĩ

kị sĩ

(xiangqi) an advisor, a piece labeled with the characters 士 (shì, black) and 仕 (sĩ, red)


逸事

chữ Hán form of dật sự (“anecdote; unknown fact”).


thành phần

[tʰajŋ̟˨˩ fən˨˩]

[tʰɛɲ˦˩ fəŋ˦˩]

[tʰan˨˩ fəŋ˨˩]

component, constituent, composition, background


khán giả

[kʰaːŋ˦˧˥ jaː˧˨]

[xaːŋ˦˧˥ jaː˧˨]

[kʰaːŋ˦˥ jaː˨˩˦]

[xaːŋ˦˥ jaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 看 (“to watch”) and 者 (“-er; -ist”).

vi-etym-sino

a viewer or spectator of a TV show, movie, performance or event


thân binh

[tʰən˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[tʰəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[tʰəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

Nương tử đừng lo, chung quanh khách điếm này đã có thân binh của ta canh phòng nghiêm ngặt,[…]

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Don't worry; my bodyguards surround the inn and keep a close watch; […]


工業化

công nghiệp hoá
công nghiệp hoá#Vietnamese

chữ Hán form of công nghiệp hoá (“industrialization”).


nạn

nạn lụt

nạn đói

accident, danger, calamity, disaster, catastrophe, peril


binh

Sino-Vietnamese word from 兵 (“soldier”).

dùng/dụng binh

(military, only in fixed expression) troops


triện

Sino-Vietnamese word from 篆 (“seal, stamp”).


ấn chương

[ʔən˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˧˥ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˥ cɨəŋ˧˧]


phấn sáp

[fən˧˦ saːp̚˧˦]

[fəŋ˦˧˥ ʂaːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˧˥ saːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˥ ʂaːp̚˦˥]

[fəŋ˦˥ saːp̚˦˥]


điển

Sino-Vietnamese word from 典 (“law, canon”).

(only in compounds) classical book, classical example, literary allusion


khay

cái (classifier)
𣛣 (CJK)
𥳐 (CJK)
𫣽 (CJK)


bánh quy giòn

[ʔɓajŋ̟˧˦ kwi˧˧ zɔn˨˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ kwɪj˧˧ jɔŋ˦˩]

[ʔɓan˦˥ wɪj˧˧ jɔŋ˨˩]


khàn

(card games) a set of three of the same card


khăn

chiếc (classifier)
cái (classifier)
䘜 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 巾 (“piece of cloth”, SV: cân).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cân</i>

vi-etym-sino

Văn Tấn (lyrics and music), “Chiếc Khăn Tay (The Handkerchief)”; 1995 performance by Yến Trang
Chiếc khăn tay mẹ may cho em; trên cành hoa mẹ thêu con chim.
Em sướng vui có chiếc khăn xinh đẹp, lau bàn tay em giữ sạch hằng ngày.
A handkerchief Mom has sewn for me; on a flowering branch, Mom has sewn a bird.
I'm glad to have a beautiful kerchief, to wipe the hands I keep clean every day.

towel, napkin, handkerchief, kerchief, turban


nạo

Cây nạo cầm rất chắc tay.


huyệt

bấm huyệt

to press on pressure points to cure ailments

điểm huyệt

to immobilize, incapacitate or deal internal damage to someone by hitting their pressure points; to perform the touch of death


tự

Sino-Vietnamese word from 字 (“letter, character, word”).


hồ li

Daji
King Zhou of Shang
huli jing
vi:Hồ ly tinh

Sino-Vietnamese word from 狐狸 (“fox”), shortened from Chinese 狐狸精 (hồ li tinh, “huli jing”, literally “fox spirit”). The most well-known of this kind is a fictitious counterpart of Daji, a female one that allured King Zhou of Shang into a reign of cruelty.

der

<i class="Latn mention" lang="vi">hồ li tinh</i>

(Chinese mythology) a type of fox yaoguai that disguises as a human; a fox in human's clothing


lòng thành

[lawŋ͡m˨˩ tʰajŋ̟˨˩]

[lawŋ͡m˦˩ tʰɛɲ˦˩]

[lɔŋ˦˩ tʰɛɲ˦˩]


gò

From Proto-Mon-Khmer *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh (“island”). Cognate with Mon လ္ကံ (kɔˀ) or တ္ကံ (tkɔˀ), Chong kɑʔ and Mal kɔʔ.

cog

Mon လ္ကံ (kɔˀ)

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Cánh đồng bất tận" chapter 4 (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Những ngày sau này, tôi một mình trở lại gò đất, nhưng chờ hoài không thấy ma hiện ra.

The days after, I went back to the earthen knoll on my own, but even though I waited forever, no ghosts appeared.

II. — KHỈ MỒM CÁO (LEMURIENS).
Khỉ ấy nhỏ, có đầu dài giống con cáo, hay trèo cây mà ăn quả hạt cùng sâu bọ, như khỉ hồ (maki) gò Madagascar, hiền lành sạch sẽ và hay ở quen vuối người ta; cu li lờ đờ (louris ou singe paresseux) ở nước Annam. (h. 17)

1920, François Chaize [Cố Thịnh], “Phần II. Hạng vật có xương sống (Vertébrés)”, in Địa cầu vạn vật luận - Động vật (Histoire naturelle - zoologie):

II. — LEMURS (LEMURIENS).
These are small monkeys with long head like that of a fox, they are often arboreal with a diet consists of fruits, nuts and insects, for example, there are the ring-tailed lemurs (maki) on the island of Madagascar, which are both friendly and hygienic and often live alongside people, and the slow lorises (louris ou singe paresseux) in Annam (Figure 17).


野人

chữ Hán form of dã nhân (“wild man; uncivilized human”).

chữ Hán form of dã nhơn (“(dated) orangutan”).


khăm

foul play, something done to lure other into a harmful or awkward situation


校長

chữ Hán form of hiệu trưởng (“principal or headteacher of a school”).


muội

Cognate with Tho [Cuối Tân Hợp] mɔl³¹ˀ (Nguyễn Hữu Hoành et al., 2022).


生薑

chữ Hán form of sinh khương (“fresh ginger”).


冬至

chữ Hán form of đông chí (“winter solstice”).

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Spring

立春; 雨水; 驚蟄; 春分; 清明; 穀雨

Lập xuân、Vũ thủy、Kinh trập、Xuân phân、Thanh minh、Cốc vũ

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Summer

立夏; 小滿; 芒種; 夏至; 小暑; 大暑

Lập hạ、Tiểu mãn、Mang chủng、Hạ chí、Tiểu thử、Đại thử

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Autumn

立秋; 處暑; 白露; 秋分; 寒露; 霜降

Lập thu、Xử thử、Bạch lộ、Thu phân、Hàn lộ、Sương giáng

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Winter

立冬; 小雪; 大雪; 冬至; 小寒; 大寒

Lập đông、Tiểu tuyết、Đại tuyết、Đông chí、Tiểu hàn、Đại hàn


thư

Sino-Vietnamese word from 書 (“document; letter”).

vi-etym-sino

hòm thư điện tử


hoá

(colloquial, education) Clipping of hoá học (“chemistry”).


giun

From Northern Middle Vietnamese blun, from Proto-Vietic *p-luːn ~ *p-ruːn, from Proto-Mon-Khmer *(b)ruun. Cognate with Khmer ព្រូន (pruun), Mon မြုန် (pərùn). Originally the Northern form, see giai for the sound change.
Trùn, from a non-Northern Middle Vietnamese form, is still widely used in these dialects.

tẩy/xổ giun

ngủ với giun

to die (literally, “to sleep with worms”)

Nhát gan chỉ núp mà run
Rồi thì cũng ngủ với giun thôi mà

2011, Trịnh Huy Ninh, transl., Viking hung bạo, translation of Horrible Histories: The Vicious Vikings by Terry Deary and Martin Brown, page 49:

Go ahead and hide during every battle
You will drop dead eventually


ẩn

Clipping of ẩn số (“mathematical unknown”).


dân chủ

[zən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Elements of International Law
Henry Wheaton
William Alexander Parsons Martin

Sino-Vietnamese word from 民主, composed of 民 (“people”) and 主 (“lord; master”), from Japanese 民主 (minshu), from Chinese 民主 (mínzhǔ, “republican; republican president”), ultimately from Literary Chinese 民主 (mínzhǔ, “monarch”, literally “lord of the people”). First used in William Alexander Parsons Martin's Chinese translation of Henry Wheaton's Elements of International Law, as the morphological, and innovatively semantic, antonym of Chinese 君主 (jūnzhǔ, “monarchical”) (quân chủ), despite the fact that Literary Chinese 民主 (mínzhǔ) and Literary Chinese 君主 (jūnzhǔ) were synonyms. Later Chinese, Japanese and Korean publications consistently used 民主 (mínzhǔ) for English republic, until it was ultimately settled in the late 20th century that 民主 (mínzhǔ) should be used for English democracy, while 共和 (gònghé) (cộng hoà) for republic.

der

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, bản chất của dân chủ là: dân là chủ và dân làm chủ.

2022, Trần Thị Mai (PhD), “Vận Dụng Quan Điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về ‘Dân Là Chủ Và Dân Làm Chủ’ Trong Phát Huy Quyền Làm Chủ Của Nhân Dân [Applying President Hồ Chí Minh's Viewpoint about ‘The People Being In Charge and Taking Charge’ When Promoting the People's Rights to Take Charge]”, in Tạp Chí Mặt Trận [Front Magazine]:

President Hồ Chí Minh affirms that the essence of democracy is: the people being in charge (literally, “the people being the masters”) and the people taking charge (literally, “the people acting as the masters”).


xái

xái thuốc lào


專門

chữ Hán form of chuyên môn (“expertise”).


lười

head

lười • (倈, 唻, 懶, 𢜞)

con (classifier)
倈 (CJK)
唻 (CJK)
懶 (CJK)
𢜞 (CJK)

From Proto-Mon-Khmer *laaj (“to dissolve; to melt; to become loose; idle”); cognate with Mon လဲာ (lài, “to dissolve, to come loose”).
The noun sense is likely a calque of French paresseux.


thiên

Tale of Kieu (金雲翹新傳)
曲茄𢬣捛𢧚章没篇薄命吏強𱞐人
Khúc nhà tay lựa nên chương. Một thiên “Bạc mệnh” lại càng não nhân.
She herself composed the song for her singing, a heart-tearing lyric of woman’s sufferings.

(historical) piece of poetry, an article, a song


bồ

(colloquial) boyfriend; girlfriend; date; romantic partner


thảo

Sino-Vietnamese word from 草. Doublet of tháu.


sữa đặc

[sɨə˦ˀ˥ ʔɗak̚˧˨ʔ]

[ʂɨə˧˨ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[sɨə˧˨ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[ʂɨə˨˩˦ ʔɗak̚˨˩˨]

[sɨə˨˩˦ ʔɗak̚˨˩˨]


rượu táo

[ʐɨəw˨˩ʔ taːw˨˩˦]

[ɹɨəw˨˩˨ taːw˦˥]

rượu (“alcoholic drink”) + táo (“apple”).


chiến tranh lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]


nhạc cụ

[ɲaːk̚˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[ɲaːk̚˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[ɲaːk̚˨˩˨ kʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhạc cụ.wav

Sino-Vietnamese word from 樂具, composed of 樂 (“music”) and 具 (“instrument”).


nội chiến

[noj˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦]

[noj˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ ciəŋ˦˥]


chủ nghĩa phát xít

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ faːt̚˧˦ sit̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ faːk̚˦˧˥ sit̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ faːk̚˦˥ sɨt̚˦˥]

From chủ nghĩa (“ism”) + phát xít (“fascist”). Compare Mandarin 法西斯主義／法西斯主义 (fǎxīsī zhǔyì, pháp tây tư chủ nghĩa).


chủ nghĩa xã hội

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

chủ nghĩa (“ism”) + xã hội (“society”), calque of Japanese 社会主義 (shakai shugi, xã hội chủ nghĩa).


chiến tranh thế giới

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chiến tranh thế giới.wav

chiến tranh (“war”) + thế giới (“world”).


thứ

Sino-Vietnamese word from 次.
Note that in spite of superficial similarity, this word is unrelated to Khmer ទី (tii), Thai ที่ (tîi), Japanese 第 (dai), all from Chinese 第 (MC dejH) (SV: đệ).


kính râm

[kïŋ˧˦ zəm˧˧]

[kɨn˦˧˥ ʐəm˧˧]

[kɨn˦˥ ɹəm˧˧]


phát xít

[faːk̚˦˧˥ sit̚˦˧˥]

[faːk̚˦˥ sɨt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phát xít.wav

1945, Nguyễn Đình Thi, "Diệt phát xít (Destroy the Fascists)", performance by the Voice of Vietnam's Choir
Diệt phát xít! Giết bầy chó đê hèn của chúng! Tiến lên nền dân chủ cộng hòa!

Destroy the fascists! Kill their craven servile dogs! Up with our Democratic Republic!

phát xít Ý

phát xít Đức

phát xít Nhật


xã hội

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 社會, composed of 社 (“god of earth”) and 會 (“gathering”), from Japanese 社会 (shakai), from Middle Chinese 社會 (MC dzyaeX hwajH, “festival devoted to the earth god”). See also xã tắc.

ltc-l

Bên xã hội có bốn môn: văn, sử, địa, công dân.

There are four subjects of social sciences: literature, history, geography, and civil education.

(education) Short for môn xã hội (“social science subjects”).


內戰

chữ Hán form of nội chiến (“civil war”).


目標

chữ Hán form of mục tiêu (“goal, objective, target”).


因果

chữ Hán form of nhân quả (“karma, causality”).


quân phiệt

[kwən˧˧ fiət̚˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ fiək̚˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ fiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍閥 (“warlord”).


sự thực

[sɨ˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂɨ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[sɨ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂɨ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

[sɨ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 事實 (SV: sự thật).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sự thật</i>


chủ nghĩa nhân văn

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ɲən˧˧ van˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

chủ nghĩa (“ism”) + nhân văn (“humanistic”)


chủ nghĩa vô chính phủ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ vo˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ vow˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ vow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

chủ nghĩa (“ism”) + vô chính phủ (“anarchy”), a calque of Chinese 無政府主義／无政府主义 (vô chính phủ chủ nghĩa).


chủ nghĩa nam nữ bình quyền

主義男女平權 (CJK)

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ naːm˧˧ nɨ˦ˀ˥ ʔɓïŋ˨˩ kwiən˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ naːm˧˧ nɨ˧˨ ʔɓɨn˦˩ kwiəŋ˦˩]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ naːm˧˧ nɨ˨˩˦ ʔɓɨn˨˩ wiəŋ˨˩]

From chủ nghĩa (主義, “doctrine, -ism”), nam nữ (男女, “male and female”) and bình quyền (平權, “equal rights”).


chủ nghĩa dân tộc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ zən˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨]

From chủ nghĩa (主義, “doctrine, -ism”) and dân tộc (民族, “nationality, ethnic group”), thus "the doctrine of the nationality." Compare Chinese 民族主義／民族主义 (dân tộc chủ nghĩa, “nationalism”).


vô chính phủ

[vo˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[vow˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[vow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

[jow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]


giáo hội

Sino-Vietnamese word from 教會, composed of 教 (“teaching; religion”) and 會 (“assembly”).

vi-etym-sino

Thay mặt lãnh đạo Bộ Công an đón nhận những lẵng hoa tươi thắm và lời chúc mừng tốt đẹp mà Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) dành cho toàn thể lực lượng CAND, Thứ trưởng Lương Tam Quang gửi lời cảm ơn chân thành và chúc sức khỏe, lời chúc năm mới an lành, hạnh phúc đến toàn thể tăng ni, phật tử, cùng các chức sắc, tín đồ Tin lành Việt Nam.

2024 January 30, Quang Khải, “Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) chúc mừng lực lượng Công an nhân dịp năm mới [Central Headquarters of Buddhist Sangha of Vietnam and Northern Evangelical Church of Vietnam to Wish Public Security Happy New Year]”, in Cổng thông tin điện tử Bộ Công an [The Portal of the Ministry of Public Security]:

On behalf of the Ministry of Public Security to take fresh bouquets and good wishes from the Headquarters of the Buddhist Sangha of Vietnam and the Evangelical Church of Vietnam (Northern branch) to the whole body of the People's Public Security, Deputy Minister Lương Tam Quang sent his sincere thanks, godspeed and happy new year wishes to all bhikkhus and bhikkhunis and children of the Buddha, as well as the Evangelical clergy and believers.

(Buddhism) a sangha (Buddhist congregation)

Giáo hội Công giáo

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Catholicism, Mormonism, Orthodoxy) a church (a particular denomination of Christianity)

Hội thánh/Giáo hội Cơ-đốc Phục lâm ngày thứ bảy

(uncommon, Protestantism) Synonym of hội thánh (“a church”) (a particular denomination of Christianity)


văn

Hán văn

classical Chinese literature; literary Chinese

(education) Clipping of ngữ văn (“secondary Vietnamese”).

giỏi văn

văn hay chữ đẹp

eloquent expression, beautiful handwriting

văn vẻ

đạo văn

văn nói

văn viết


nhân văn

[ɲən˧˧ van˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 人文, composed of 人 (“human”) and 文 (“nature; pattern; phenomenon; behavior”). Compare thiên văn (“astronomy”, literally “heavenly behaviors”) and thuỷ văn (“hydrology”, literally “water behaviors”).

Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

the University of Social Sciences and Humanities

(rare, only in compounds) the humanities


vân

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紋 (SV: văn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">văn</i>

vi-etym-sino

vân tay

silk cloth with woven design (of clouds)


mơ tây

[məː˧˧ təj˧˧]

[məː˧˧ təj˧˧]

[məː˧˧ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mơ tây.wav

Audio (Hà Nội)


cúc vu

[kʊwk͡p̚˦˧˥ vʊw˧˧]

[kʊwk͡p̚˦˥ vʊw˧˧]

[kʊwk͡p̚˦˥ jʊw˧˧]


hành tây

[hajŋ̟˨˩ təj˧˧]

[hɛɲ˦˩ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hành tây.wav

Audio (Hà Nội)

hành (“scallion, spring onion”) + tây (“Western”).


sơ ri

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[səː˧˧ ɹi˧˧]

[səː˧˧ zi˧˧]

[ʂəː˧˧ ɹɪj˧˧]

[səː˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʂəː˧˧ ɹɪj˧˧]

[səː˧˧ ɹɪj˧˧]


cải xoong

[kaːj˧˩ sɔŋ˧˧]

[kaːj˧˨ sɔŋ͡m˧˧]

[kaːj˨˩˦ sɔŋ˧˧]


súp lơ

[sup̚˧˦ ləː˧˧]

[ʂup̚˦˧˥ ləː˧˧]

[sup̚˦˧˥ ləː˧˧]

[ʂʊp̚˦˥ ləː˧˧]

[sʊp̚˦˥ ləː˧˧]


sầu đâu

[səw˨˩ ʔɗəw˧˧]

[ʂəw˦˩ ʔɗəw˧˧]

[səw˦˩ ʔɗəw˧˧]

[ʂəw˨˩ ʔɗəw˧˧]

[səw˨˩ ʔɗəw˧˧]

Borrowed from a neighbouring language. Compare Khmer ស្ដៅ (sdaw), Thai สะเดา (sà-dao).


dưa vàng

[zɨə˧˧ vaːŋ˨˩]

[jɨə˧˧ vaːŋ˦˩]

[jɨə˧˧ vaːŋ˨˩]

[jɨə˧˧ jaːŋ˨˩]


hộ tịch

[ho˧˨ʔ tïk̟̚˧˨ʔ]

[how˨˩ʔ tɨt̚˨˩ʔ]

[how˨˩˨ tɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戶籍 (“household register”).


cải bắp

[kaːj˧˩ ʔɓap̚˧˦]

[kaːj˧˨ ʔɓap̚˦˧˥]

[kaːj˨˩˦ ʔɓap̚˦˥]


戶籍

chữ Hán form of hộ tịch (“civil status; legal status”).


貢獻

chữ Hán form of cống hiến (“contribution”).


原則

chữ Hán form of nguyên tắc (“principle”).


chính biến

[t͡ɕïŋ˧˦ ʔɓiən˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[cɨn˦˥ ʔɓiəŋ˦˥]

a coup d'état; government overthrow; political upheaval

vi:Chính biến Canh Ngọ
vi:Chính biến Thiên Hưng


光榮

chữ Hán form of quang vinh (“honor; glory”).


ngư lôi

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 魚雷, composed of 魚 (“fish”) and 雷 (“thunder”).


hạm

ăn như hạm


pháo binh

[faːw˧˦ ʔɓïŋ˧˧]

[faːw˨˩˦ ʔɓɨn˧˧]

[faːw˦˥ ʔɓɨn˧˧]


trung tâm

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中心 (“center”).

trung tâm tiếng Anh

(colloquial) private school of a foreign language


vệ tinh

[ve˧˨ʔ tïŋ˧˧]


vệ tinh

[ve˧˨ʔ tïŋ˧˧]


vệ

vệ đường


thể

Sino-Vietnamese word from 體 (“body; style; form”).

thể miêu tả/tự sự/nghị luận/kí

thể rắn/lỏng/khí

thể bị/thụ động


dĩa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 碟 (“plate; dish; saucer; disc”, SV: điệp). Doublet of đĩa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điệp</i>

vi-etym-sino

(chiefly Southern Vietnam) a plate, a dish, a saucer, etc.

(dated, chiefly Southern Vietnam) a disc, a disk, etc.


khuyên

Sino-Vietnamese word from 圈 (“circle, ring, loop, pen, sty, fold”)


khuyên

From Etymology 2, referring to the white ring of feathers around the birds' eyes.

white-eye, any of the passerine birds of the family Zosteropidae, native to Africa, Asia, and Australasia, typically having a ring of tiny white feathers around their eyes


liên bang

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聯邦, composed of 聯 (“unified; united”) and 邦 (“state”).

Liên bang Nga

a federation (array of nations or states that are unified under one central authority)

Liên bang Thuỵ Sĩ

a confederation (union or alliance of states or political organizations)

Liên bang Cô-mo

a union (country that is formed by a combination of states)

Liên bang Ô-xtrây-li-a

Liên bang Mi-crô-nê-di


xã hội chủ nghĩa

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 社會主義, composed of 社會 (“society”) and 主義 (“-ism”), from Japanese 社會主義 (shakai shugi). The strictly adjectival use of this word, as opposed to chủ nghĩa xã hội (“socialism”, noun), is evident, although communist teachings may insist on some sort of politically poetic semantic distinction between the two. For example, that xã hội chủ nghĩa is meant to mean "yet to be fully socialist, but on the way there", while chủ nghĩa xã hội is "the ideology, or the full-fledged socialist reality". The argument is based solely on the order of the compounding elements somehow dictating the meaning of the whole expression, and whether xã hội comes first or last, with no basis on how either Chinese or Vietnamese works regarding head directionality. If this is considered as a purely Chinese/Sino-Vietnamese expression, then such interpretation is incorrect, as there's no *主義社會 chủ nghĩa xã hội in Chinese proper; if it is considered a Vietnamese expression (with Chinese elements), it would be analyzed as a compound of xã hội + chủ nghĩa, and its literal meaning would nonsensically be "doctrine society", with xã hội being the head element and chủ nghĩa being the modifier. Earlier adopters of the term, who were well-versed in Chinese learnings, evidently used it (although not exactly in a Marxist-Leninist sense as it's now used) as a Sino-Vietnamese compound with xã hội being the modifier and chủ nghĩa being the head.
Compare other pairs such as tư bản chủ nghĩa (“capitalist”, adjective)/chủ nghĩa tư bản (“capitalism”, noun), cộng sản chủ nghĩa (“communist”, adjective)/chủ nghĩa cộng sản (“communism”, noun), and phép biện chứng duy vật (“materialist dialectic”)/chủ nghĩa duy vật biện chứng (“dialectical materialism”).

Nay muốn một ngày kia nước Việt Nam được tự do độc lập thì trước hết dân Việt Nam phải có đoàn thể đã. Mà muốn có đoàn thể thì có chi hay hơn là truyền bá xã hội chủ nghĩa trong dân Việt Nam này.

1925, Phan Chu Trinh, Đạo đức và luân lý Đông tây:

If we wish that Vietnam be free and independent one day, the Vietnamese people need organization first of all. And if we want organization, what is better than propagating socialism among the Vietnamese people?


nhẫn thuật

[ɲən˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 忍術 (“ninjutsu”), from Japanese 忍術


kiệu

bông (classifier)
củ (classifier)
cây (classifier)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 韭 (SV: cửu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cửu</i>

vi-etym-sino

Allium chinense
Allium chinense#Translingual


đũa cả

[ʔɗuə˦ˀ˥ kaː˧˩]

[ʔɗuə˧˨ kaː˧˨]

[ʔɗuə˨˩˦ kaː˨˩˦]

a pair of large, flat chopsticks used to serve rice from a pot


bánh quy

[ʔɓajŋ̟˧˦ kwi˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ kwɪj˧˧]

[ʔɓan˦˥ wɪj˧˧]


thị thực

[tʰi˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[tʰɪj˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[tʰɪj˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

Vietnamese-made Sino-Vietnamese word from 視實, composed of 視 (“to view”) and 實 (“true; real”).


phiến

Sino-Vietnamese word from 片 (“sheet, slab”).


quân đội

[kwən˧˧ ʔɗoj˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍隊 (“armed forces”).


hải quân

[haːj˧˨ kwəŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ wəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hải quân.wav

Sino-Vietnamese word from 海軍, composed of 海 (“sea”) and 軍 (“army”).