bánh nướng

[ʔɓajŋ̟˧˦ nɨəŋ˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ nɨəŋ˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ nɨəŋ˦˥]

A type of mooncake with a mixed filling or mung bean paste filling and a golden-brown crust with glossy sheen, usually eaten during the Mid-Autumn Festival.


gia tiên

[jaː˧˧ tiəŋ˧˧]

[jaː˧˧ tiəŋ˧˧]


đèn ông sao

[ʔɗɛn˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]

[ʔɗɛŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˧˧ ʂaːw˧˧]

[ʔɗɛŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]

[ʔɗɛŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ ʂaːw˧˧]

[ʔɗɛŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]

a star-shaped lantern displayed during the Mid-Autumn Festival


trượt ván

[t͡ɕɨət̚˧˨ʔ vaːn˧˦]

[ʈɨək̚˨˩ʔ vaːŋ˦˧˥]

[ʈɨək̚˨˩˨ vaːŋ˦˥]

[ʈɨək̚˨˩˨ jaːŋ˦˥]


hiện vật

[hiən˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[hiəŋ˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[hiəŋ˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[hiəŋ˨˩˨ jək̚˨˩˨]


hình tượng

[hïŋ˨˩ tɨəŋ˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ tɨəŋ˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ tɨəŋ˨˩˨]


dầu mỡ

[zəw˨˩ məː˦ˀ˥]

[jəw˦˩ məː˧˨]

[jəw˨˩ məː˨˩˦]

lubricants and oils used to lubricate machines (generally speaking)


chân mày

[t͡ɕən˧˧ maj˨˩]

[t͡ɕəŋ˧˧ maj˦˩]


một chiều

[mot̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˨˩]

[mok̚˨˩ʔ t͡ɕiw˦˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-một chiều.wav


cà-mèn

[kaː˨˩ mɛn˨˩]

[kaː˦˩ mɛŋ˦˩]

[kaː˨˩ mɛŋ˨˩]

From French gamelle. Defricativization of the consonant ([ɣ] > [k]) is inexplicable.
See also the form gà-mên.


thiên tính

[tʰiən˧˧ tïŋ˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ tɨn˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ tɨn˦˥]


cõi âm

[kɔj˦ˀ˥ ʔəm˧˧]

[kɔj˧˨ ʔəm˧˧]

[kɔj˨˩˦ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cõi âm.wav

(Chinese mythology) the world of the dead


nhị ca

[ɲi˧˨ʔ kaː˧˧]

[ɲɪj˨˩ʔ kaː˧˧]

[ɲɪj˨˩˨ kaː˧˧]

Đang nổi giận thì người kia nhăn nhở nhìn y cười một tiếng, chành môi lè lưỡi, làm ra vẻ nhát ma rồi quay lại vẫy tay với mọi người, té ra y là Nhị ca của họ.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

As he got angry, the other person looked at him with a boorish grin and gave a laugh; he opened his lips wide and stuck out his tongue, made a scary face and turned around waving to everyone; apparently he was their second brother.

(martial arts) man who is the second oldest of a group


chính trị viên

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ viən˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨ viəŋ˧˧]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Đã có lần Linh tranh luận to tiếng với chính trị viên Cầu về điều này như vậy.

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

There had been times Linh had loudly argued this way with Political Commissar Cầu.

(communism) political commissar (officer responsible for ideological education and organization)


chánh niệm

[t͡ɕajŋ̟˧˦ niəm˧˨ʔ]

[t͡ɕɛɲ˦˧˥ niəm˨˩ʔ]

(Buddhism) mindfulness (the first factor of the Seven Factors of Enlightenment)


thú y

[tʰu˧˦ ʔi˧˧]

[tʰʊw˨˩˦ ʔɪj˧˧]

[tʰʊw˦˥ ʔɪj˧˧]

bác sĩ thú y


chữ nghĩa

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ŋiə˦ˀ˥]

[t͡ɕɨ˧˨ ŋiə˧˨]

[cɨ˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Compound of chữ (“character > word (obsolete)”) + nghĩa (“meaning”)

compound

Văn chương không phải chỉ là chữ nghĩa.

Literature is not only a matter of words and their meanings.

Lê Văn Trường là kiểu viết vì nhu cầu trải lòng mình một cách dung dị, không màu mè. Đến với những trang viết của anh không phải là để tìm ra được những chân lý hoặc thông điệp lớn lao, mà là đến với kiểu chữ nghĩa đẹp chân chất, hiền hòa...

2024, Lâm Hạnh, “Gặp lại các tác giả được đưa vào sách giáo khoa: Nhà văn Lê Văn Trường - Viết về những nỗi nhớ trên Cù Lao Dung [Meeting again Authors Whose Works Are In Textbooks: Writer Lê Văn Trường - Writing about his memories on Dzung Islet]”, in Báo Thể Thao & Văn Hoá:

Lê Văn Trường's writing style stems from his need to pour his heart out a simple and unornate way. One comes to his writings not to discover truths or great messages, but sincerely and gently beautiful words and meanings...

Bài thơ ‘Những chữ’ viết năm 1972, nhà thơ tuyên bố vứt bỏ những thứ chữ nghĩa đẹp đẽ, sáo rỗng xa lạ với cuộc đời.

2016, Tịnh Sơn, “Như bùn... [Like mud...]”, in Tiền Phong [Vanguard]:

[In] the poem ‘[The] Words’ written in 1972, the poet declares he would throw away the kinds of beautiful words with hollow meanings and foreign to life.

Nguyễn Trần Thiết, quoted in Đông Bắc (2011) “Gặp người phóng viên Điện Biên năm xưa [Meeting the Reporter at Điện Biên in the Past]”, in Báo Lạng Sơn [Lang Son News]
Tại tôi xưa đi ở cho địa chủ được học ít nên chữ nghĩa xấu.
In the old days I lived [as a servant] at a landlord['s estate] and was allowed little education, so my handwriting is messy.

Trần Quang Đức, quoted in Hà Hương (2014) “Xin chữ ngày nay mang tính cầu may [Seeking Calligraphy Nowadays Is Of a Fortune-Seeking Nature]”, in Tuổi Trẻ Online}
Người dân ta nhìn chung hễ đi tham quan di tích trước năm 1945, cứ động vào đền chùa miếu mạo thì không khác người nước ngoài đi du lịch. Một là câu chuyện lịch sử bên trong không nắm được, hai là chữ nghĩa không đọc được.
Generally, our people - whenever they visit historical sites from before 1945, especially places of worship - are not a bit unlike traveling foreigners. First, they cannot grasp the history therein; second, they cannot read the scripts.

Quách Lê Anh Khang, quoted in Đăng Nguyên (2021) “Bỏ 'Tiên học lễ, hậu học văn', nên chăng? [Should (the Slogan) 'First Learn Propriety, Then Learn Wisdom' Be Discarded?)"]”, in Thanh Niên Online
Học chữ nghĩa có thể giúp ta thành tài, thành công, nhưng học lễ nghĩa sẽ giúp ta thành nhân tử tế.
Learning wisdom can help us become talented and successful, yet learning decorum and decency shall help us become humane and kind.


trứng rán

[t͡ɕɨŋ˧˦ zaːn˧˦]

[ʈɨŋ˦˧˥ ʐaːŋ˦˧˥]

[ʈɨŋ˦˥ ɹaːŋ˦˥]


ba khía

[ʔɓaː˧˧ xiə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ kʰiə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ xiə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ kʰiə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ xiə˦˥]

A vernacular loan from a form of Chinese 蟛蜞 (SV: bành kì).


tép riu

[tɛp̚˦˧˥ ʐiw˧˧]

[tɛp̚˦˥ ɹiw˧˧]

Caridina flavilineata, a species of small shrimp

(by extension, colloquial) an unimportant thing; a trivial thing

Thằng đó chỉ là tép riu.

(by extension, colloquial, derogatory) a weakling; a nobody


đồng quê

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ kwe˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ kwej˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ wej˧˧]

đồng (“field”) + quê (“countryside”).
In the music scene, calque of English country music.

đồng quê thôn dã


thành lũy

Traditional tone placement spelling of thành luỹ.


thành luỹ

[tʰajŋ̟˨˩ lwi˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˩ lwɪj˧˨]

[tʰan˨˩ l⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


chàng bè

[t͡ɕaːŋ˨˩ ʔɓɛ˨˩]

[t͡ɕaːŋ˦˩ ʔɓɛ˦˩]

[caːŋ˨˩ ʔɓɛ˨˩]

c. 3rd century BCE, Zhuangzi, Ch. 26; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by Burton Watson
Con cá nào sợ con chàng bè thì không biết đề phòng cái lưới.

Fish do not [know enough to] fear a net, but only to fear pelicans.


van-xơ

[vaːn˧˧ səː˧˧]

[vaːŋ˧˧ səː˧˧]

[vaːŋ˧˧ səː˧˧]

[jaːŋ˧˧ səː˧˧]


CNTT

công nghệ thông tin
công nghệ thông tin#Vietnamese


công nghệ thông tin

[kəwŋ͡m˧˧ ŋe˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˧ tin˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩ʔ tʰəwŋ͡m˧˧ tin˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩˨ tʰəwŋ͡m˧˧ tɨn˧˧]

công nghệ (“technology”) + thông tin (“information”), calque of English information technology.

cal

information technology
information technology


𱎀

Alternative form of 雪 (Nôm form of tuyết (“snow”).)


tiên sư

bậc (classifier)
vị (classifier)
đấng (classifier)

[tiən˧˧ sɨ˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʂɨ˧˧]

[tiəŋ˧˧ sɨ˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʂɨ˧˧]

[tiəŋ˧˧ sɨ˧˧]

(uncommon) the intellectuals of the old days; the "old master"

(honorific) progenitor of a particular craftsmanship


mâm xôi

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

berries of the genus Rubus, especially the raspberry


sở trưởng

[səː˧˩ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ʂəː˧˨ ʈɨəŋ˧˨]

[səː˧˨ ʈɨəŋ˧˨]

[ʂəː˨˩˦ ʈɨəŋ˨˩˦]

[səː˨˩˦ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 所長, composed of 所 (“department; institute; agency”) and 長 (“chief”), from Chinese 所長／所长. Doublet of sở trường.

vi-etym-sino

the head of a 所 (suǒ, “department; institute”) in China


thồi

Lại qua nửa giờ, thức ăn đã bày đầy hai thồi.

2005, chapter 7, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Half an hour later again, two tables were covered with dishes.


oai danh

[ʔwaːj˧˧ zajŋ̟˧˧]

[ʔwaːj˧˧ jɛɲ˧˧]

Toàn Chân thất tử oai danh càng cao thì thất quái càng không chịu nhường nhịn,[…]

The higher the reputation and authority of the Seven Masters of Quánzhēn, the less the seven freaks felt like making concessions, […]


nội ứng

[noj˧˨ʔ ʔɨŋ˧˦]

[noj˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ ʔɨŋ˦˥]

[…] muốn thừa cơ kết giao với đại quan nhà Tống chuẩn bị làm nội ứng cho việc đánh Tống sau này.

[…] he wanted to use the occasion to enter in contact with a high Sòng dynasty mandarin ready to turn informant in order to beat the Sòng later on.


đại quan

[ʔɗaːj˧˨ʔ kwaːn˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kwaːŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ waːŋ˧˧]

(historical) important official, highly-placed mandarin


tiền đề

[tiən˨˩ ʔɗe˨˩]

[tiəŋ˦˩ ʔɗej˦˩]

[tiəŋ˨˩ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 前題, composed of 前 (“fore-”) and 題 (“title”).


biến điệu

[ʔɓiən˧˦ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ ʔɗiw˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˥ ʔɗiw˨˩˨]


sao đen

[saːw˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[saːw˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[saːw˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]


thệ ước

[tʰe˧˨ʔ ʔɨək̚˧˦]

[tʰej˨˩ʔ ʔɨək̚˦˧˥]

[tʰej˨˩˨ ʔɨək̚˦˥]


lơ xe

[ləː˧˧ sɛ˧˧]

[ləː˧˧ sɛ˧˧]

[ləː˧˧ sɛ˧˧]

Audio (Hà Nội)

lơ + xe (“vehicle”), from French contrôleur.

(transport) driver's assistant; conductor; fare inspector


lưới B40

[lɨəj˧˦ ʔɓe˧˧ ʔɓon˧˦ mɨəj˧˧]

[lɨj˨˩˦ ʔɓej˧˧ ʔɓoŋ˦˧˥ mɨj˧˧]

[lɨj˦˥ ʔɓej˧˧ ʔɓoŋ˦˥ mɨj˧˧]

From lưới (“net”) + B40 (“RPG-2”), because the Republic of Vietnam Military Forces used chainlink fences to defend against RPG attacks.

Khu tập trung có hàng rào cao bằng lưới B40 bao quanh và cổng khóa suốt ngày không cho ai ra vào, trừ nhân viên của trại.

2002 November 12, Nguyễn Thị Thùy Dương, “Lá Thư Đầu Tiên Viết Từ Nước Mỹ [The First Letter from America]”, in Writing on America, Westminster, California: Việt Báo Daily News, retrieved 2022-10-03:

The central area was surrounded by a tall chainlink fence and the gate was locked all day, keeping everyone away except camp staff.

Cụ thể, tổ công tác đã tháo dỡ 1 nhà tạm, 1 hàng rào lưới B40, 15 biển quảng cáo cố định các loại, 30 biển di động các loại, cưa cắt 10 cây to che khuất tầm nhìn trên dọc chiều dài hơn 10 km.

2022 September 14, Quang Đạt, “Xóa loạt nhà tạm và công trình chiếm đất đường bộ qua Bình Định [Eliminating stands and structures encroaching on the roadway to Bình Định]”, in Giao Thông, Hanoi, retrieved 2022-10-03:

Specifically, the team has dismantled 1 stand, 1 chainlink fence, 15 fixed advertisements of all kinds, and 30 movable signs of all kinds and trimmed 10 large trees obstructing the view along a 10-kilometer stretch.


tạp kĩ

[taːp̚˧˨ʔ ki˦ˀ˥]

[taːp̚˨˩ʔ kɪj˧˨]

[taːp̚˨˩˨ kɪj˨˩˦]

chương trình tạp kĩ

(performance art) a form of perfomance that combines a variety of different performing arts


hộ lí

[how˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 護理 (“nursing”).

Short for hộ lí viên (“patient care technician”).


mạt cưa mướp đắng

[maːt̚˧˨ʔ kɨə˧˧ mɨəp̚˧˦ ʔɗaŋ˧˦]

[maːk̚˨˩ʔ kɨə˧˧ mɨəp̚˦˧˥ ʔɗaŋ˦˧˥]

[maːk̚˨˩˨ kɨə˧˧ mɨəp̚˦˥ ʔɗaŋ˦˥]

From mạt cưa (“sawdust”) + mướp đắng (“bitter melon”).
Earliest extant attestation of this figure of speech is in the poem "Tuơng phùng (Chance Meeting)" in Hồng Đức quốc âm thi tập (Collection of poems in our nation's language in the Hồng Đức era (1470 - 1497 CE)) (Vol. 3, folio 58b):
*
Mướp đắng khen ai đổi mạt cưa.
Praiseworthy is anyone who trades sawdust for bittermelon.

ux

情(Tình)期(cờ)拯(chẳng)限(hẹn)麻(mà)年(nên)
𩈘(Mạt)鋸(cưa)𦲾(mướp)䔲(đắng)堆(đôi)邊(bên)󰜋(một)坊(phường)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], Liễu Văn Ðường edition, published 1866, lines 811–812:

They got acquainted with each other by chance without premeditation. What a couple, sawdust(-seller) and bitter-melon(-vendor), two of the same ilk!

Cùng phường mạt cưa mướp đắng cả! – Ông giáo cười khẩy:… Dù Diều hâu hay Bồ câu, đều phải vì nước Mỹ, lợi thì vơ vào, bất lợi thì phải nhả ra thôi!

2010, Nguyễn Văn Thịnh, Thời Bi Tráng (A Woeful and Majestic Time), Chapter 8

"They're all deceivers and swindlers!" Snickered the Professor: "Whether hawks or doves, they must all act in the United States' interests; if they could profit, they'd hog everything; if they could not profit, they'd spit it all out!"

(idiomatic) deceiver, swindler, fraudster, scammer


quỷ kế

– Cô đi bẩm mau cho đại hãn, nói Tang Côn và Trát Mộc Hợp bày quỷ kế, muốn lừa đại hãn tới để giết đấy.

2005, chapter 6, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

"Quickly go and tell the khan that Senggüm and Jamukha are planning a ruse to trick him to come to them so that they can kill him."


đại hiệp

[ʔɗaːj˧˨ʔ hiəp̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hiəp̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ hip̚˨˩˨]

Kha đại hiệp, nếu bạn của ngươi bất hạnh gặp nạn, vợ góa bị người ta khinh khi hà hiếp thì ngươi có cứu không?

Chivalrous Kē, if a friend of yours meets with mishap and his widow is scorned and tyrannised, do you save her?


tinh lực

[tïŋ˧˧ lɨk̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[tɨn˧˧ lɨk̚˨˩˨]


hơi ấm

[həːj˧˧ ʔəm˧˦]

[həːj˧˧ ʔəm˦˧˥]

[həːj˧˧ ʔəm˦˥]


khấc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 刻 (“to cut a notch”, SV: khắc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khắc</i>


chôông

[t͡ɕoŋ˧˥ ~ coŋ˧˥]

Thằng Đán thua mình bốn tuổi, chỉ sáu tuổi thôi nhưng khôn hơn rận, chuyện gì cũng biết. Nó nói chôông là giống ma đó. Mình nói ma chi. Nó nói ma l. Mình cười he he he, đá đít nó một phát, nói ba trợn. Thằng Đán trợn mắt trương gân cổ lên, nói thiệt đo, anh không tin thì thôi. Mình nhăn răng cười, nói ba láp, nói ma l. răng không giống… Thằng Đán lại trợn mắt trương gân cổ lên, nói anh chộ rồi răng nói không giống, mình tịt câm. Nó nói anh không chộ chôông toàn làm hang ở mả đàn bà à. Nghe cũng có lý

2014, Nguyễn Quang Lập, “Quê choa chí dị”, in Chuyện nhà quê:

Đán was four years younger than me, but he was very clever albeit being only six. He said "the agamas are ghosts". When I asked what kind of ghost they are, he replied that they were "c*nt ghosts". I laughed, kicked his ass and said that he was just making shit up. Đán insisted vehemently that they were real and "if you don't believe me, fine". I grinned, said he was just bullshitting, "if they are really "c*nt ghosts", why do they look nothing alike?"... Đán once again argued back just as vehemently, "Have you seen them or something, how can you be so sure that they look nothing alike?", which shut me up. He said, "Don't you see that the agamas always burrow in women's graves?". "Sounds reasonable", I thought.

(phonetic spelling) North Central Vietnam form of nhông (“agama”)


tinh thành

[tïŋ˧˧ tʰajŋ̟˨˩]

[tɨn˧˧ tʰɛɲ˦˩]


cung cách

[kʊwŋ͡m˧˧ kajk̟̚˧˦]

[kʊwŋ͡m˧˧ kat̚˦˧˥]

[kʊwŋ͡m˧˧ kat̚˦˥]

[…] nhưng lúc trong khách điếm thấy cung cách y đối xử với Bao Tích Nhược đã biết hai người không phải vợ chồng,[…]

[…] but when in the inn he saw the way he treated Bāo Xīruò and knew the two of them were not married, […]


khách điếm

[xajk̟̚˧˦ ʔɗiəm˧˦]

[kʰat̚˦˧˥ ʔɗiəm˦˧˥]

[xat̚˦˧˥ ʔɗiəm˦˧˥]

[kʰat̚˦˥ ʔɗim˦˥]

[xat̚˦˥ ʔɗim˦˥]


lai hóa

Traditional tone placement spelling of lai hoá.


đường phân

[ʔɗɨəŋ˨˩ fən˧˧]

[ʔɗɨəŋ˦˩ fəŋ˧˧]

[ʔɗɨəŋ˨˩ fəŋ˧˧]


kính áp tròng

[kïŋ˧˦ ʔaːp̚˧˦ t͡ɕawŋ͡m˨˩]

[kɨn˦˧˥ ʔaːp̚˦˧˥ ʈawŋ͡m˦˩]

[kɨn˦˧˥ ʔaːp̚˦˧˥ ʈɔŋ˦˩]

[kɨn˦˥ ʔaːp̚˦˥ ʈawŋ͡m˨˩]

kính (“glass”) + áp (“to tightly rest on or make direct contact with”) + tròng (“lens; iris”), perhaps literally meaning either "glasses with lenses making direct contact with the eyeballs" or "glasses making direct contact with the iris".


viễn du

[viəŋ˧˨ jʊw˧˧]

[viəŋ˨˩˦ jʊw˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ jʊw˧˧]

2020, Lê Thượng Nhã, "Giúp trẻ khám phá những cuộc viễn du trong lịch sử (Helping Children Discover Historical Voyages)" zingnews.vn
Cuốn sách được chia làm 8 phần lớn, bắt đầu bằng những chuyến viễn du đầu tiên thuở bình minh của nhân loại.

The book is divided into 8 main parts, starting with the first voyages since the dawn of humanity.


cá trứng

[kaː˧˦ t͡ɕɨŋ˧˦]

[kaː˨˩˦ ʈɨŋ˦˧˥]

[kaː˦˥ ʈɨŋ˦˥]

(zoology) capelin, Mallotus villosus (a type of smelt found in the Atlantic and Arctic oceans)


mi-li-mét

[mi˧˧ li˧˧ mɛt̚˧˦]

[mɪj˧˧ lɪj˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[mɪj˧˧ lɪj˧˧ mɛk̚˦˥]


yếu chỉ

[ʔiəw˧˦ t͡ɕi˧˩]

[ʔiw˨˩˦ t͡ɕɪj˧˨]

[ʔiw˦˥ cɪj˨˩˦]

Đến cuối thời Đường, ở Gia Hưng xuất hiện một danh gia kiếm thuật, y dựa vào yếu chỉ của kiếm pháp thời cổ mà đổi mới,[…]

During the late Táng dynasty, there appeared in Jiāxīng an eminent swordsman; he started from on the essentials of ancient swordfighting techniques and innovated on them; […]


rau thối

[ʐaw˧˧ tʰoj˨˩˦]

climbing wattle (Senegalia pennata) (often used in cooking)


gian tà

[jaːŋ˧˧ taː˦˩]

[jaːŋ˧˧ taː˨˩]

[…] Khưu mỗ thà mất mạng chứ há lại cam tâm quị lụy bọn gian tà?

[…] I, Qiū, would rather die; why would I consent to grovelling before evildoers?

(literary) treacherous and sinister person


khí tài

[kʰɪj˨˩˦ taːj˦˩]

[xɪj˨˩˦ taːj˦˩]

[kʰɪj˦˥ taːj˨˩]


mỗ

Nếu kiện về ruộng đất thì Nguyễn mỗ chịu trả lại cho Lê mỗ bao nhiêu thừa đều phải ghi rõ.

2006, Nguyễn Ngọc Nhuận, Một số văn bản điển chế và pháp luật Việt Nam, volume 2, NXB Khoa học xã hội:

If suing about fields or land, how much Nguyễn such-and-such agrees to return to Lê so-and-so must be clearly written down.


xoan

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
春 (CJK)

Melia azedarach
Melia azedarach#Translingual


mầm mống

[məm˨˩ məwŋ͡m˧˦]

[məm˦˩ məwŋ͡m˦˧˥]

[məm˨˩ məwŋ͡m˦˥]

[…] thầm nghĩ một mình dễ bỏ trốn hơn mang một người đàn bà kè kè bên cạnh như thế này quả thật là mầm mống tai họa rất lớn,[…]

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] he thought to himself that fleeing on his own would be easier, while taking an encumbered woman along was all but inviting disaster, […]


văn hoá phẩm

[vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ fəm˧˨]

[vaŋ˧˧ waː˦˥ fəm˨˩˦]

[jaŋ˧˧ waː˦˥ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 文化 (“culture”) and 品 (“product”).

vi-etym-sino

văn hoá phẩm đồi truỵ

pornographic materials; porn materials; NSFW materials

reading, audio or video entertainment material(s); compare tài liệu (“material for production”)


nơi chốn

[nəːj˧˧ t͡ɕon˧˦]

[nəːj˧˧ t͡ɕoŋ˦˧˥]

[nəːj˧˧ coŋ˦˥]

thời gian nơi chốn không rõ


bổ ngữ

[ʔɓo˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʔɓow˧˨ ŋɨ˧˨]

[ʔɓow˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]


đồ hàng

[ʔɗo˨˩ haːŋ˨˩]

[ʔɗow˦˩ haːŋ˦˩]

[ʔɗow˨˩ haːŋ˨˩]

(children's games) "playing shopkeeping", similar to the game of playing house


nước Gia-ven

Calque of French eau de Javel (literally “Javel's water”).


CSTT

Initialism of cảnh sát trật tự (“(social) order police”).


kiếm khách

[kiəm˦˧˥ kʰat̚˦˧˥]

[kiəm˦˧˥ xat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 劍客, composed of 劍 (“sword”) and 客 (“guest; visitor; traveler”).

vi-etym-sino

a wandering master swordsman; compare tay kiếm/kiếm sĩ (a swordsman, master or not, wandering or not)


CSGT

Initialism of cảnh sát giao thông (“traffic police”).


định hướng

[ʔɗïŋ˧˨ʔ hɨəŋ˧˦]

[ʔɗɨn˨˩ʔ hɨəŋ˦˧˥]

[ʔɗɨn˨˩˨ hɨəŋ˦˥]


tù trưởng

[tu˨˩ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʊw˦˩ ʈɨəŋ˧˨]

[tʊw˨˩ ʈɨəŋ˨˩˦]

nữ tù trưởng
chieftainess

Người Mông Cổ tính ưa săn bắn, các bậc tù trưởng quý nhân ai cũng nuôi chó săn, chim ưng săn.

The Mongols usually like hunting; chieftains and other people of rank all keep hunting dogs or birds.


quý nhân

[kwi˧˦ ɲən˧˧]

[kwɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[wɪj˦˥ ɲəŋ˧˧]

person of importance, distinguished person


văn ngôn

[vaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[vaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[jaŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

Literary Chinese (literary language used from the fall of the Han dynasty (220 C.E.) to the early 20th century)

Classical Chinese (literary language used in old China)


撰者

chữ Hán form of soạn giả (“writer, author”).


cá mang rổ

[kaː˧˦ maːŋ˧˧ zo˧˩]

[kaː˨˩˦ maːŋ˧˧ ʐow˧˨]

[kaː˦˥ maːŋ˧˧ ɹow˨˩˦]


cù kì

[kʊw˦˩ kɪj˦˩]

[kʊw˨˩ kɪj˨˩]

stone crab; thunder crab (Myomenippe hardwickii)


ốc mượn hồn

[ʔəwk͡p̚˧˦ mɨən˧˨ʔ hon˨˩]

[ʔəwk͡p̚˦˧˥ mɨəŋ˨˩ʔ hoŋ˦˩]

[ʔəwk͡p̚˦˥ mɨəŋ˨˩˨ hoŋ˨˩]

ốc (“gastropods with spiral shell”) + mượn (“to borrow”) + hồn (“soul”).


thành phẩm

[tʰajŋ̟˨˩ fəm˧˩]

[tʰɛɲ˦˩ fəm˧˨]

[tʰan˨˩ fəm˨˩˦]


giá thành

[zaː˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[jaː˨˩˦ tʰɛɲ˦˩]

Blend of giá (“price”) + cấu thành (“to constitute”) or blend of giá trị (“value”) + cấu thành (“to constitute”).
Superficially Sino-Vietnamese word from 價 and 成.


chủ nghĩa xã hội khoa học

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

chủ nghĩa xã hội (“socialism”) + khoa học (“science”).

com

scientific socialism
scientific socialism


tổng kết

[təwŋ͡m˧˩ ket̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ket̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ kəːt̚˦˥]


kinh tế chính trị

[kïŋ˧˧ te˧˦ t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ tej˦˥ cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

1843, published 1844, Friedrich Engels, “Umrisse zu einer Kritik der Nationalökonomie (Outlines of a Critique of Political Economy)”, in Deutsch–Französische Jahrbücher (German-French Annals); 2010 [1975] English translation from Marx/Engels Collected Works, “Vol. 3”; 1995 Vietnamese translation from C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, “Vol. 1”
Môn kinh tế chính trị học được xuất hiện với tư cách là hậu quả tự nhiên của sự mở rộng thương nghiệp; và cùng với nó, một hệ thống lừa bịp phát triển hợp pháp, cà một môn khoa học làm giàu, đã xuất hiện thay thế cho cái môn buôn bán giản đơn không khoa học.
Political economy came into being as a natural result of the expansion of trade, and [–] with its appearance [–] elementary, unscientific huckstering was replaced by a developed system of licensed fraud, an entire science of enrichment.


thực tiễn

[tʰɨk̚˧˨ʔ tiən˦ˀ˥]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tiəŋ˧˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ tiəŋ˨˩˦]


nhân đạo

[ɲən˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]


mì gõ

[mi˨˩ ɣɔ˦ˀ˥]

[mɪj˦˩ ɣɔ˧˨]

[mɪj˨˩ ɣɔ˨˩˦]

mì (“noodle”) + gõ (“to knock”), so named because vendors often make a knocking sound when moving their carts as a way to signal their existence.

"street noodles" from mobile vendors, usually affordable and widely available in many urban areas


xã hội hóa

Traditional tone placement spelling of xã hội hoá.


cục diện

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ ziən˧˨ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ jiəŋ˨˩ʔ]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]


phương thức sản xuất

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˧˦ saːn˧˩ swət̚˧˦]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥ ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥ saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

phương thức (“method; procedure”) + sản xuất (“production”).


công lao

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ laːw˧˧]


xã hội hoá

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ hwaː˧˦]

[saː˧˨ hoj˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ waː˦˥]


luận chứng

[lwən˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˦]

[lwəŋ˨˩ʔ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ cɨŋ˦˥]


nhà tư tưởng

[ɲaː˨˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˧˩]

[ɲaː˦˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˧˨]

[ɲaː˨˩ tɨ˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

nhà (“professional; expert; performer”) + tư tưởng (“thought; ideology”).


hành tím

[hɛɲ˦˩ tim˦˧˥]

Allium ascalonicum
Allium ascalonicum#Translingual


đảng phái

[ʔɗaːŋ˧˩ faːj˧˦]

[ʔɗaːŋ˧˨ faːj˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ faːj˦˥]

political party; political faction; clique


chính trường

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[cɨn˦˥ ʈɨəŋ˨˩]


bước đầu

[ʔɓɨək̚˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ʔɓɨək̚˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[ʔɓɨək̚˦˥ ʔɗəw˨˩]


khuynh diệp

[xwïŋ̟˧˧ ziəp̚˧˨ʔ]

[kʰwɨn˧˧ jiəp̚˨˩ʔ]

[xwɨn˧˧ jiəp̚˨˩ʔ]

[kʰwɨn˧˧ jip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 傾 (“to lean, to tilt”) and 葉 (“leaf”).


đại họa

Traditional tone placement spelling of đại hoạ.


bom nguyên tử

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiən˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓɔm˧˧ ŋwiəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]


đại hoạ

[ʔɗaːj˧˨ʔ hwaː˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hwaː˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ waː˨˩˨]

Đà Lôi một mình đánh thắng đám trẻ con đang rất đắc ý, đứng giữa vòng vây đưa mắt ngạo nghễ, cũng không nghĩ cách xông ra, nào ngờ đại họa đã tới trước mắt.

2005, chapter 5, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Tolui on his own had beaten all the children and was feeling very pleased with himself; he stood in the middle of the encirclement with arrogant gaze and did not seek to charge, but suddenly disaster struck.


trung hòa

Traditional tone placement spelling of trung hoà.


đặc tính

[ʔɗak̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[ʔɗak̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[ʔɗak̚˨˩˨ tɨn˦˥]

characteristic; feature; peculiarity; trait


điện tích

[ʔɗiən˧˨ʔ tïk̟̚˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨt̚˦˥]


đại cương

[ʔɗaːj˧˨ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại cương.wav

Audio (Hà Nội)

outline; gist; fundamentals (generally speaking)


hạ tầng cơ sở

[haː˧˨ʔ təŋ˨˩ kəː˧˧ səː˧˩]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩ kəː˧˧ ʂəː˧˨]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩ kəː˧˧ səː˧˨]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩ kəː˧˧ ʂəː˨˩˦]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩ kəː˧˧ səː˨˩˦]

下 (hạ, “lower; below”) + tầng (“level”) + cơ sở (“foundation; base; basis”).


xó xỉnh

[sɔ˧˦ sïŋ˧˩]

[sɔ˨˩˦ sɨn˧˨]

[sɔ˦˥ sɨn˨˩˦]

Nó trốn ở xó xỉnh nào rồi?


hạ tầng

[haː˧˨ʔ təŋ˨˩]

[haː˨˩ʔ təŋ˦˩]

[haː˨˩˨ təŋ˨˩]

下 (hạ, “lower; below”) + tầng (“level”).

Short for hạ tầng cơ sở (“infrastructure”).

(uncommon) underlying foundation or basis


luận điệu

[lwən˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[lwəŋ˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]


góc độ

[ɣawk͡p̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]


chủ thể

[t͡ɕu˧˩ tʰe˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ tʰej˧˨]

[cʊw˨˩˦ tʰej˨˩˦]

the main part; the part making up most of something

Juche (the state ideology of North Korea)


nhân xưng

[ɲən˧˧ sɨŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]


đại từ nhân xưng

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩ ɲən˧˧ sɨŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩ ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ ɲəŋ˧˧ sɨŋ˧˧]


trung tâm ngữ

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 中心語, composed of 中心 and 語.


gòn

cây (classifier)
bông (classifier)
棍 (CJK)

Unclear. The word is not Sino-Vietnamese and ⟨g/gh⟩ is also not a possible initial in Sino-Vietnamese proper, therefore the word might be either native, a vernacular Sinitic loan (either from a regional Sinitic language or is an early, pre-Middle Chinese loan), or a loan from another neighboring language. The Nôm character 棍, as with many other cases, is merely a character formed by phono-semantic matching.
The word might (but unlikely) be the second element in the placename Sài Gòn.


sinh lão bệnh tử

Sino-Vietnamese word from 生 (“born”), 老 (“old”), 病 (“ill”) and 死 (“dead”), Literary Chinese 生老病死 (shēnglǎobìngsǐ)

Ai mà chẳng phải trải qua sinh lão bệnh tử.

Who doesn't go through all the stages of human life?

(collective, Buddhism) all the stages of a typical human life, suggesting the inevitability of old age, illness and death


bông giấy

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ zəj˧˦]

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ jəj˨˩˦]

[ʔɓəwŋ͡m˧˧ jəj˦˥]

Bông giấy ngũ sắc có 5 màu: đỏ, hồng, cam, trắng, tím; là loài dễ trồng, ít sâu bệnh, chịu hạn tốt, phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Cây siêng ra hoa quanh năm và có thể cắt tỉa, uốn sửa theo nhiều dáng thế khác nhau.

2021, Thành Hiệp, “Thêm một vườn hoa đón du khách check-in (Another flower garden invites tourists to check-in)”, Cần Thơ News Online:

Five-colored bougainvilleas are either red-, pink-, orange-, white-, or purple-colored; [bougainvillea] is a species easy to grow, rarely susceptible to pests and diseases, and drought-tolerant, thus fitting for the tropical climate. These plants bloom all year round and can be trimmed and bent into a variety of shapes and poses.


siêu thần

[siəw˧˧ tʰən˨˩]

[ʂiw˧˧ tʰəŋ˦˩]

[siw˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ʂiw˧˧ tʰəŋ˨˩]

[siw˧˧ tʰəŋ˨˩]


ổ dịch

[ʔo˧˩ zïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔow˧˨ jɨt̚˨˩ʔ]

[ʔow˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]

natural reservoir; disease reservoir; reservoir of infection


bệnh dại

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ zaːj˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ jaːj˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ jaːj˨˩˨]


sinh vật nhân thực

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ ɲən˧˧ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ tʰɨk̚˨˩˨]

sinh vật (“organism”) + nhân thực (“eukaryotic”). Likely a calque of Chinese 真核生物 (zhēnhé shēngwù).


đầu khấc

[ʔɗəw˨˩ xək̚˧˦]

[ʔɗəw˦˩ kʰək̚˦˧˥]

[ʔɗəw˦˩ xək̚˦˧˥]

[ʔɗəw˨˩ kʰək̚˦˥]

[ʔɗəw˨˩ xək̚˦˥]


nghị định

[ŋi˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˨]


chức danh

[t͡ɕɨk̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 職名, composed of 職 and 名.


pháp danh

[faːp̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[faːp̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]


bát ô-tô

[ʔɓaːt̚˧˦ ʔo˧˧ to˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔow˧˧ tow˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʔow˧˧ tow˧˧]

(Northern Vietnam) a large bowl, "large" only in comparison to the small bát/chén/đọi in East Asia, but actually regular-sized elsewhere, usually used to contain more food than a small portion of rice for a person


vĩ nhân

[vi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[vɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[vɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[jɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]


tuyệt phẩm

[twiət̚˧˨ʔ fəm˧˩]

[twiək̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ fəm˨˩˦]


bữa ăn

[ʔɓɨə˦ˀ˥ ʔan˧˧]

[ʔɓɨə˧˨ ʔaŋ˧˧]

[ʔɓɨə˨˩˦ ʔaŋ˧˧]

trời đánh tránh bữa ăn


trợ thủ

[t͡ɕəː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[ʈəː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[ʈəː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]

trợ thủ đắc lực


mặt mày

Nó ngày nào mặt mày cũng buồn thui thủi.

He wears the same sad and tired face every day.


nước non

[nɨək̚˧˦ nɔn˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ nɔŋ˧˧]

[nɨək̚˦˥ nɔŋ˧˧]

Tiến lên, cùng tiến lên.
 Nước non Việt Nam ta vững bền.

1944, “Tiến quân ca”, Văn Cao (lyrics), Văn Cao (music):

Onward! All together advancing!
 For one eternal Vietnam.


tóc mây

Ngày đó quen nhau, vương chút tình trên tóc mây

1972, “Vùng lá me bay”, Anh Việt Thanh (lyrics):

We knew each other from that day
 Love was bestrewn a bit on the silky hair


PTTQ

phong tục tập quán
phong tục tập quán#Vietnamese

phương tiện trực quan
phương tiện trực quan#Vietnamese

phương trình tổng quát
phương trình tổng quát#Vietnamese


sa trường

[saː˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ʂaː˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[saː˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[ʂaː˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

[saː˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 沙場 (“battlefield; battleground”).

Vì nhân dân chiến đấu không ngừng,
 Tiến mau ra sa trường,

Ceaselessly for the People's cause let us struggle,
 Let us hasten to the battlefield!


giống nòi

[zəwŋ͡m˧˦ nɔj˨˩]

[jəwŋ͡m˦˧˥ nɔj˦˩]

[jəwŋ͡m˦˥ nɔj˨˩]

Đoàn quân Việt Nam đi, sao vàng phấp phới
 Dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than

Soldiers of Vietnam, marching onward
 The golden star fluttering.
 Leading the people of our native land,
 out of misery and suffering.


mềnh

Historically, this is the Northern form with more conservative nucleus, while the currently common in writing mình is the Central-Southern form.
However, it is not clear if the current usage of mềnh as a pronoun, which is mostly seen in the Internet and carries a jocular or humorous undertone, is a direct continuation of the Northern form, or simply a later alteration of the Central-Southern mình. There is a significant gap in written continuation of mềnh between the works of Alexandre de Rhodes, which recorded dialect(s) of Northern Vietnam, and the modern usage.

(obsolete) Alternative form of mình (“torso; body”)


chất xơ

[t͡ɕət̚˧˦ səː˧˧]

[t͡ɕək̚˦˧˥ səː˧˧]

[cək̚˦˥ səː˧˧]


rau bina

[zaw˧˧ ʔɓi˧˧ naː˧˧]

[ʐaw˧˧ ʔɓɪj˧˧ naː˧˧]

[ɹa(ː)w˧˧ ʔɓɪj˧˧ naː˧˧]


đậu tây

[ʔɗəw˧˨ʔ təj˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ təj˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ təj˧˧]


co thắt

[kɔ˧˧ tʰat̚˧˦]

[kɔ˧˧ tʰak̚˦˧˥]

[kɔ˧˧ tʰak̚˦˥]


dưỡng chất

[zɨəŋ˦ˀ˥ t͡ɕət̚˧˦]

[jɨəŋ˧˨ t͡ɕək̚˦˧˥]

[jɨəŋ˨˩˦ cək̚˦˥]


đậu thận

head

đậu thận • (腎豆)

vi-noun

đậu thận • (腎豆)

[ʔɗəw˧˨ʔ tʰən˧˨ʔ]

[ʔɗəw˨˩ʔ tʰəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗəw˨˩˨ tʰəŋ˨˩˨]

đậu (“bean”) + thận (“kidney”). Calque of English kidney bean


lính thủy đánh bộ

lính thuỷ đánh bộ
lính thuỷ đánh bộ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of lính thuỷ đánh bộ.


đậu Lima

[ʔɗəw˧˨ʔ li˧˧ maː˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ lɪj˧˧ maː˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ lɪj˧˧ maː˧˧]


nồng độ

[nəwŋ͡m˨˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[nəwŋ͡m˦˩ ʔɗow˨˩ʔ]

[nəwŋ͡m˨˩ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 濃度 (“concentration”).


điện giải

[ʔɗiən˧˨ʔ zaːj˧˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ jaːj˧˨]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ jaːj˨˩˦]

chất điện giải


từ tố

[tɨ˦˩ tow˨˩˦]


mạt thế

[maːt̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[maːk̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[maːk̚˨˩˨ tʰej˦˥]

last phase (of an age); last reign (of a dynasty)


gốc tự do

[ɣəwk͡p̚˧˦ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[ɣəwk͡p̚˦˧˥ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[ɣəwk͡p̚˦˥ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]


thảm cảnh

[tʰaːm˧˩ kajŋ̟˧˩]

[tʰaːm˧˨ kɛɲ˧˨]

[tʰaːm˨˩˦ kan˨˩˦]


thuyết mạt thế

[tʰwiət̚˧˦ maːt̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[tʰwiək̚˦˧˥ maːk̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ maːk̚˨˩˨ tʰej˦˥]

thuyết (“theory”) + mạt thế (“last phase”).


thần số học

[tʰən˨˩ so˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ ʂow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˦˩ sow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ ʂow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰəŋ˨˩ sow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

thần (“god; deity”) + số học (“arithmetic”).


điểm vàng

[ʔɗiəm˧˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗiəm˧˨ vaːŋ˦˩]

[ʔɗim˨˩˦ vaːŋ˨˩]

[ʔɗim˨˩˦ jaːŋ˨˩]

thoái hoá điểm vàng


tâm tình

[təm˧˧ tïŋ˨˩]

[təm˧˧ tɨn˦˩]

[təm˧˧ tɨn˨˩]

Người Mông Cổ biểu lộ tâm tình phần nhiều là dùng lời ca tiếng hát.

The Mongols express their feelings mostly through song.


đạo Phật

[ʔɗaːw˧˨ʔ fət̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ fək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ fək̚˨˩˨]


bản địa hoá

[ʔɓaːn˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ hwaː˧˦]

[ʔɓaːŋ˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 本地化, composed of 本地 (“native; indigenous”) and 化 (“-ize”), equivalent to bản địa + -hoá.


điện tâm đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ təm˧˧ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ təm˧˧ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ təm˧˧ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 心 (“cardio-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 心電圖／心电图 (tâm điện đồ).


điện cơ đồ

[ʔɗiən˧˨ʔ kəː˧˧ ʔɗo˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ kəː˧˧ ʔɗow˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ kəː˧˧ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electro-”), 肌 (“myo-”) and 圖 (“-gram; -graph”), perhaps an alteration of Chinese 肌電圖／肌电图 (cơ điện đồ). Compare Japanese 筋電図 (kindenzu, cân điện đồ).

der

Chinese 肌電圖／肌电图 (cơ điện đồ)


tam bảo

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˩]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˨]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]


hoả lực

[hwaː˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 火力, composed of 火 (“fire”) and 力 (“power”).


phim chưởng

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˨]

[fim˧˧ cɨəŋ˨˩˦]

phim (“cinematic TV show or film”) + chưởng (“palming martial arts move”).

com

(informal, fiction, television, film) a wuxia TV show or film, especially one where the palming move, especially the magical "qi-manipulating" variety, is used a lot


hệ miễn dịch

[he˧˨ʔ miən˦ˀ˥ zïk̟̚˧˨ʔ]

[hej˨˩ʔ miəŋ˧˨ jɨt̚˨˩ʔ]

[hej˨˩˨ miəŋ˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]


tịnh xá

[tïŋ˧˨ʔ saː˧˦]

[tɨn˨˩ʔ saː˨˩˦]

[tɨn˨˩˨ saː˦˥]


tịnh thất

[tïŋ˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[tɨn˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[tɨn˨˩˨ tʰək̚˦˥]

a small refuge in a vihara for mainly Buddhist monks


tịnh độ

[tïŋ˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[tɨn˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]


giới chức

[zəːj˧˦ t͡ɕɨk̚˧˦]

[jəːj˨˩˦ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[jəːj˦˥ cɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 界 and 職, might be short for giới chức sắc.

giới chức quân sự

giới chức Mĩ


tiền tiêu

Lại đi thêm một ngày, còn cách chỗ Vương Hãn không xa, chợt hai tên quân tiền tiêu của Thiết Mộc Chân phi mau về, báo phía trước có bộ lạc Nãi Man chặn đường, khoảng ba vạn người.

One more day passed; they were not far from Wáng Khan anymore when suddenly two soldiers of Temüjin's vanguard army hurried back to report that the Naimans were blocking the road ahead with about thirty thousand people.

(military) outpost located closer to the enemy, vanguard


nội gián

[noj˨˩ʔ jaːŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ jaːŋ˦˥]


luận cứ

[lwən˧˨ʔ kɨ˧˦]

[lwəŋ˨˩ʔ kɨ˨˩˦]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ kɨ˦˥]

contention; thesis; grounds (for an argument)


chỉnh thể

[t͡ɕïŋ˧˩ tʰe˧˩]

[t͡ɕɨn˧˨ tʰej˧˨]

[cɨn˨˩˦ tʰej˨˩˦]


biến dị

[ʔɓiən˧˦ zi˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ jɪj˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˦˥ jɪj˨˩˨]

biến dị di truyền


bò kho

[ʔɓɔ˨˩ xɔ˧˧]

[ʔɓɔ˦˩ kʰɔ˧˧]

[ʔɓɔ˦˩ xɔ˧˧]

[ʔɓɔ˨˩ kʰɔ˧˧]

[ʔɓɔ˨˩ xɔ˧˧]

bò (“beef”) + kho (“to stew, to braise”).


la-gu

[laː˧˧ ɣu˧˧]

[laː˧˧ ɣʊw˧˧]

[laː˧˧ ɣʊw˧˧]

From French ragoût.
The form ra-gu is also attested but is quite less common and might arose due to re-Frenchization.

a Vietnamized version of the French dish ragoût, usually contains chicken, potato, carrot, is more watery, and often served alongside plain baguettes


hậu thuẫn

[həw˧˨ʔ tʰwən˦ˀ˥]

[həw˨˩ʔ tʰwəŋ˧˨]

[həw˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦]


dân quốc

[zən˧˧ kuək̚˧˦]

[jəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[jəŋ˧˧ wək̚˦˥]

(in names of certain countries) republic


nghĩa quân

[ŋiə˦ˀ˥ kwən˧˧]

[ŋiə˧˨ kwəŋ˧˧]

[ŋiə˨˩˦ wəŋ˧˧]

nghĩa quân Tây Sơn


mộc bản

[məwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[məwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[məwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

mộc bản triều Nguyễn


ĐBQH

Initialism of đại biểu Quốc hội (“National Assembly deputy”).


kì họp

[ki˨˩ hɔp̚˧˨ʔ]

[kɪj˦˩ hɔp̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ hɔp̚˨˩˨]


băng tần

[ʔɓaŋ˧˧ tən˨˩]

[ʔɓaŋ˧˧ təŋ˦˩]

[ʔɓaŋ˧˧ təŋ˨˩]


vô tuyến điện

[vo˧˧ twiən˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[vow˧˧ twiəŋ˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[vow˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

[jow˧˧ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 無線電, composed of 無線 (“wireless”) and 電 (“electric”).


đề án

[ʔɗe˨˩ ʔaːn˧˦]

[ʔɗej˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗej˨˩ ʔaːŋ˦˥]

Đề án đang chờ xét duyệt.

(literally, “The proposal is waiting for approval.”)


điện máy

[ʔɗiən˧˨ʔ maj˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ maj˨˩˦]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ ma(ː)j˦˥]

điện + máy, probably a calque of Chinese 電機／电机 (diànjī) (SV: điện cơ).

cửa hàng điện máy


flycam

Apparently a Vietnamese coinage, from a clipping of English flying camera. Arose in a similar manner to native English coinages like webcam or headcam.

a drone equipped with a camera for commercial and recreational aerial photography


toàn văn

[twaːŋ˦˩ vaŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ vaŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ jaŋ˧˧]


tiềm lực

[tiəm˨˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[tiəm˦˩ lɨk̚˨˩ʔ]

[tim˨˩ lɨk̚˨˩˨]

tiềm lực quân sự


nghị trường

[ŋi˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[ŋɪj˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[ŋɪj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]


công điện

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiən˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəŋ˨˩˨]

an official telegram from a government institution; a dispatch


hóa dầu

Traditional tone placement spelling of hoá dầu.


hoá dầu

[hwaː˨˩˦ jəw˦˩]

[waː˦˥ jəw˨˩]


cương vị

[kɨəŋ˧˧ vi˧˨ʔ]

[kɨəŋ˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[kɨəŋ˧˧ vɪj˨˩˨]

[kɨəŋ˧˧ jɪj˨˩˨]

cương vị xã hội


cột trụ

[kot̚˧˨ʔ t͡ɕu˧˨ʔ]

[kok̚˨˩ʔ ʈʊw˨˩ʔ]

[kok̚˨˩˨ ʈʊw˨˩˨]

cột trụ nuôi sống gia đình


an ninh mạng

[ʔaːn˧˧ nïŋ˧˧ maːŋ˧˨ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ maːŋ˨˩ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ maːŋ˨˩˨]

an ninh (“security”) + mạng (“the Internet”).


vỏ lãi

[vɔ˧˩ laːj˦ˀ˥]

[vɔ˧˨ laːj˧˨]

[vɔ˨˩˦ laːj˨˩˦]

[jɔ˨˩˦ laːj˨˩˦]


đạo luật

[ʔɗaːw˧˨ʔ lwət̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ lwək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 道 (“way”) and 律 (“law; code”).

vi-etym-sino

Đạo luật này ưu đãi đám nhà giàu.


tháng ngày

[tʰaːŋ˧˦ ŋaj˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ ŋaj˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ ŋa(ː)j˨˩]


hậu phương

[həw˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[həw˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

(military) behind the frontline; the rear


búa tạ

[ʔɓuə˧˦ taː˧˨ʔ]

[ʔɓuə˨˩˦ taː˨˩ʔ]

[ʔɓuə˦˥ taː˨˩˨]


phụ tố

[fʊw˨˩ʔ tow˨˩˦]


hải đảo

[haːj˧˩ ʔɗaːw˧˩]

[haːj˧˨ ʔɗaːw˧˨]

[haːj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˦]


toàn cầu hóa

Traditional tone placement spelling of toàn cầu hoá.


hiến chương

[hiən˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[hiəŋ˦˧˥ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[hiəŋ˦˥ cɨəŋ˧˧]

Hiến chương Liên Hợp Quốc


nhân nghĩa

[ɲən˧˧ ŋiə˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ ŋiə˧˨]

[ɲəŋ˧˧ ŋiə˨˩˦]


thể chế

[tʰe˧˩ t͡ɕe˧˦]

[tʰej˧˨ t͡ɕej˨˩˦]

thể chế chính trị

system; institution; organization; regime


quân sĩ

[kwəŋ˧˧ ʂɪj˧˨]

[kwəŋ˧˧ sɪj˧˨]

[wəŋ˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[wəŋ˧˧ sɪj˨˩˦]

Phàm những quân sĩ Mông Cổ chết trận thì mỗi nhà được cấp năm con ngựa, năm tên tù binh làm nô lệ.

Whenever Mongol soldiers die on the field of battle, their families are each provided with five horses and five prisoners of war as slaves.


nhục hình

[ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ hɨn˦˩]

[ɲʊwk͡p̚˨˩˨ hɨn˨˩]

nghiêm cấm dùng nhục hình đối với trẻ em

to prohibit the use of corporal punishment on children


gian khổ

[jaːŋ˧˧ kʰow˧˨]

[jaːŋ˧˧ kʰow˨˩˦]

[jaːŋ˧˧ xow˨˩˦]

kinh qua nhiều gian khổ chông gai


gươm giáo

[ɣɨəm˧˧ zaːw˧˦]

[ɣɨəm˧˧ jaːw˨˩˦]

[ɣɨəm˧˧ jaːw˦˥]

[…] trận thế đã có vẻ rối loạn, quân sĩ đều có dáng sợ hãi, có thể nói gươm giáo chưa chạm nhau nhưng thắng bại đã thấy rõ,[…]

[…] their battle array appeared messed up, the soldiers all showed panic; one could say that, without even a clash of weapons, the outcome was already clear; […]


thắng bại

[tʰaŋ˧˦ ʔɓaːj˧˨ʔ]

[tʰaŋ˦˧˥ ʔɓaːj˨˩ʔ]

[tʰaŋ˦˥ ʔɓaːj˨˩˨]


viện kiểm sát

[viən˧˨ʔ kiəm˧˩ saːt̚˧˦]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ ʂaːk̚˦˧˥]

[viəŋ˨˩ʔ kiəm˧˨ saːk̚˦˧˥]

[viəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ ʂaːk̚˦˥]

[jiəŋ˨˩˨ kim˨˩˦ saːk̚˦˥]

viện (“institute”) + kiểm sát (“to inspect; to supervise”).


trận thế

[t͡ɕən˧˨ʔ tʰe˧˦]

[ʈəŋ˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[ʈəŋ˨˩˨ tʰej˦˥]

(military) battle array, combat formation


thư tín

[tʰɨ˧˧ tin˧˦]

[tʰɨ˧˧ tin˦˧˥]

[tʰɨ˧˧ tɨn˦˥]


điện tín

[ʔɗiən˧˨ʔ tin˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tin˦˧˥]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨn˦˥]


ý dân

[ʔi˧˦ zən˧˧]

[ʔɪj˨˩˦ jəŋ˧˧]

[ʔɪj˦˥ jəŋ˧˧]


ngôn luận

[ŋon˧˧ lwən˧˨ʔ]

[ŋoŋ˧˧ lwəŋ˨˩ʔ]

[ŋoŋ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

tự do ngôn luận


trưng cầu ý dân

[t͡ɕɨŋ˧˧ kəw˨˩ ʔi˧˦ zən˧˧]

[ʈɨŋ˧˧ kəw˦˩ ʔɪj˨˩˦ jəŋ˧˧]

[ʈɨŋ˧˧ kəw˨˩ ʔɪj˦˥ jəŋ˧˧]


phỗng

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phụng</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 奉 (SV: phụng)

ngồi im như phỗng

trơ như phỗng


sào huyệt

[ʂaːw˦˩ hwiək̚˨˩ʔ]

[ʂaːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

[saːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

(crime) hideout; den (of a criminal organization)


gác xép

[ɣaːk̚˧˦ sɛp̚˧˦]

[ɣaːk̚˦˧˥ sɛp̚˦˧˥]

[ɣaːk̚˦˥ sɛp̚˦˥]


trang lứa

[t͡ɕaːŋ˧˧ lɨə˧˦]

[ʈaːŋ˧˧ lɨə˨˩˦]

[ʈaːŋ˧˧ lɨə˦˥]

bạn cùng trang lứa

a generation of people from the same age or age group


𦛌

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 肉 (“meat”) + phonetic 律 (OC *rud)
The phonetic is a simplified 律 (MC lwit) (SV: luật) and is not actually 聿 (MC ywit) (SV: duật). This character is attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經).


mắm muối

(figurative) spice (attribute that makes something appealing, interesting, or engaging)


ngân phiếu

[ŋən˧˧ fiəw˧˦]

[ŋəŋ˧˧ fiw˨˩˦]

[ŋəŋ˧˧ fiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 銀票, composed of 銀 (“silver; money”) and 票 (“ticket; ballot”).


giải âm

[zaːj˧˩ ʔəm˧˧]

[jaːj˧˨ ʔəm˧˧]

[jaːj˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 解 (“to explain”) and 音 (“sound”).

(historical, translation) a historical category of texts aim to "explaining the sounds" of works written in Literary Chinese


tảng sáng

[taːŋ˧˩ saːŋ˧˦]

[taːŋ˧˨ ʂaːŋ˦˧˥]

[taːŋ˧˨ saːŋ˦˧˥]

[taːŋ˨˩˦ ʂaːŋ˦˥]

[taːŋ˨˩˦ saːŋ˦˥]


đi-văng

[ʔɗi˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ jaŋ˧˧]


tiểu đối

[tiəw˧˩ ʔɗoj˧˦]

[tiw˧˨ ʔɗoj˨˩˦]

[tiw˨˩˦ ʔɗoj˦˥]


ĐHSP

đại học sư phạm
đại học sư phạm#Vietnamese


vành khuyên

[vɛɲ˦˩ kʰwiəŋ˧˧]

[vɛɲ˦˩ xwiəŋ˧˧]


đoàn thể

[ʔɗwaːn˨˩ tʰe˧˩]

[ʔɗwaːŋ˦˩ tʰej˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩ tʰej˨˩˦]


Văn Hóa

Traditional tone placement spelling of Văn Hoá.


NTBS

nguyên tắc bổ sung
nguyên tắc bổ sung#Vietnamese


em rể

[ʔɛm˧˧ ze˧˩]

[ʔɛm˧˧ ʐej˧˨]

[ʔɛm˧˧ ɹej˨˩˦]

From em (“younger sibling”) + rể (“husband”).

brother-in-law (husband of younger sister)


ý kiến ý cò

[ʔi˧˦ kiən˧˦ ʔi˧˦ kɔ˨˩]

[ʔɪj˨˩˦ kiəŋ˦˧˥ ʔɪj˨˩˦ kɔ˦˩]

[ʔɪj˦˥ kiəŋ˦˥ ʔɪj˦˥ kɔ˨˩]

"Reduplication" of ý kiến (“opinion”), with matching with kiến (“ant”) and cò (“stork”), animals considered insignificant.

Ý kiến ý cò giống gì, nói gì thì làm theo đi.

No one cares about your small fry of an opinion, just do as you're told.

(colloquial, derogatory) one's opinion or stance


xì-gà

[si˨˩ ɣaː˨˩]

[sɪj˦˩ ɣaː˦˩]

[sɪj˨˩ ɣaː˨˩]


ảo giác

[ʔaːw˧˩ zaːk̚˧˦]

[ʔaːw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[ʔaːw˨˩˦ jaːk̚˦˥]


lèo

(nautical) string or rope used to tie a sail when unused

(by extension) a string; a chain (an interconnected series of things)


lèo

(cooking, only in compounds) broth; stock


hung thần

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰən˨˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰəŋ˦˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 兇神, composed of 兇 (“fierce, ferocious”) and 神 (“god”).


sing-gum

[sïŋ˧˧ ɣum˧˧]

[ʂɨn˧˧ ɣum˧˧]

[sɨn˧˧ ɣum˧˧]

[ʂɨn˧˧ ɣʊm˧˧]

[sɨn˧˧ ɣʊm˧˧]

From French chewing-gum or English chewing gum.


hiệp phụ

[hiəp̚˧˨ʔ fu˧˨ʔ]

[hiəp̚˨˩ʔ fʊw˨˩ʔ]

[hip̚˨˩˨ fʊw˨˩˨]

hiệp (“round”) + phụ (“secondary”), literally “secondary round”. hiệp can be translated as "half", but it means "round" or "game" in general because not every sport match consists of only two games (thus "halves") like soccer.


công ơn

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːn˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔəːŋ˧˧]

Đó chắc chắn là nhờ công ơn của ba và mẹ.

I certainly owe gratitude to my parents.


núi non

[nuj˨˩˦ nɔŋ˧˧]

[nuj˦˥ nɔŋ˧˧]

𪮏埃𪰛吏𬈋挼𠰘
𬈋丙𫮋咹𣳮𡶀𡽫

15th century, Nguyễn Trãi, “寶鏡警戒 Bảo kính cảnh giới 22”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

Feed yourself by doing honest works,
If you just eat, even a mountain [of food] would crumble.

Tay ai thì lại làm nuôi miệng,
Làm biếng ngồi ăn lở núi non.


cà dầm tương

[kaː˨˩ zəm˨˩ tɨəŋ˧˧]

[kaː˦˩ jəm˦˩ tɨəŋ˧˧]

[kaː˨˩ jəm˨˩ tɨəŋ˧˧]

cà (“eggplant”) + dầm (“to pickle”) + tương (“sauce”).

com

Anh đi, anh nhớ quê nhà.
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
On my journey, I miss my home.
Water spinaches' broth, eggplants pickled with sauce.

a traditional Vietnamese dish consisting of pickled Solanum macrocarpon or Solanum melongena var. esculentum drizzled in either soy sauce or chili sauce


đầu sóng ngọn gió

[ʔɗəw˨˩ sawŋ͡m˧˦ ŋɔn˧˨ʔ zɔ˧˦]

[ʔɗəw˦˩ ʂawŋ͡m˦˧˥ ŋɔŋ˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˦˩ sɔŋ˦˧˥ ŋɔŋ˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩ ʂawŋ͡m˦˥ ŋɔŋ˨˩˨ jɔ˦˥]

[ʔɗəw˨˩ sawŋ͡m˦˥ ŋɔŋ˨˩˨ jɔ˦˥]

Literally: "beginning of the waves, crest of the wind".

nơi đầu sóng ngọn gió

place where one bears the brunt of something, place that is most exposed


thành hệ

[tʰajŋ̟˨˩ he˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˩ hej˨˩ʔ]

thành hệ địa chất

thành hệ Hell Creek


đất bồi

[ʔɗət̚˧˦ ʔɓoj˨˩]

[ʔɗək̚˦˧˥ ʔɓoj˦˩]

[ʔɗək̚˦˥ ʔɓoj˨˩]

đất (“earth; soil”) + bồi (“to accrete”).


măng non

[maŋ˧˧ nɔn˧˧]

[maŋ˧˧ nɔŋ˧˧]

[maŋ˧˧ nɔŋ˧˧]


thể thống

[tʰe˧˩ tʰəwŋ͡m˧˦]

[tʰej˧˨ tʰəwŋ͡m˦˧˥]

[tʰej˨˩˦ tʰəwŋ͡m˦˥]

Sino-Vietnamese word from 體統, composed of 體 and 統.

vi-etym-sino

Đúng là chả có thể thống gì.


đoàn đại biểu

[ʔɗwaːn˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓiəw˧˩]

[ʔɗwaːŋ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓiw˧˨]

[ʔɗwaːŋ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓiw˨˩˦]

đoàn (“group”) + đại biểu (“representative”).


thế mạnh

[tʰe˧˦ majŋ̟˧˨ʔ]

[tʰej˨˩˦ mɛɲ˨˩ʔ]

ở thế mạnh

position of strength
position of strength


BHXH

Initialism of bảo hiểm xã hội (“social security”).


công công

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 公公 (“eunuch”).


giáo phái

[jaːw˨˩˦ faːj˨˩˦]


đồ tể

kẻ (classifier)
tên (classifier)
gã (classifier)

[ʔɗo˨˩ te˧˩]

[ʔɗow˨˩ tej˨˩˦]

Jack Đồ tể


gạch đá

[ɣajk̟̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˦]

[ɣat̚˨˩ʔ ʔɗaː˨˩˦]

[ɣat̚˨˩˨ ʔɗaː˦˥]

Thua cái là lãnh một đống gạch đá tha hồ xây nhà.

If they lose, they will get enough bricks and rocks to build a house.


cường đạo

[kɨəŋ˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[kɨəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[kɨəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]


sa thạch

[saː˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[ʂaː˧˧ tʰat̚˨˩ʔ]

[saː˧˧ tʰat̚˨˩ʔ]

[ʂaː˧˧ tʰat̚˨˩˨]

[saː˧˧ tʰat̚˨˩˨]


con vật

[kɔn˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[kɔŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

con + vật. Likely started out as a noun phrase, but has become lexicalized.


bò vẽ

[ʔɓɔ˨˩ vɛ˦ˀ˥]

[ʔɓɔ˦˩ vɛ˧˨]

[ʔɓɔ˨˩ vɛ˨˩˦]

[ʔɓɔ˨˩ jɛ˨˩˦]

Element bò is a variant of vò (“wasp (obsolete)”); element vẽ'’s meaning is obscure.

Vespa affinis
Vespa affinis#Translingual

(Central Vietnam, Southern Vietnam) lesser banded hornet (Vespa affinis)


vò vẽ

[vɔ˨˩ vɛ˦ˀ˥]

[vɔ˨˩ vɛ˨˩˦]

[jɔ˨˩ jɛ˨˩˦]

From vò (“wasp (obsolete)”) + vẽ, whose meaning is obscure.

(Northern Vietnam) lesser banded hornet (Vespa affinis)


cực hình

[kɨk̚˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[kɨk̚˨˩ʔ hɨn˦˩]

[kɨk̚˨˩˨ hɨn˨˩]


cạnh tranh lành mạnh

[kajŋ̟˧˨ʔ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˨˩ majŋ̟˧˨ʔ]

[kɛɲ˨˩ʔ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˦˩ mɛɲ˨˩ʔ]

cạnh tranh (“competition”) + lành mạnh (“good; wholesome; positive”), calque of English fair competition.


gánh nặng

[ɣajŋ̟˧˦ naŋ˧˨ʔ]

[ɣɛɲ˦˧˥ naŋ˨˩ʔ]

[ɣan˦˥ naŋ˨˩˨]


trọng tội

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ toj˧˨ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ toj˨˩ʔ]

[ʈɔŋ˨˩ʔ toj˨˩ʔ]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ toj˨˩˨]

Việc mày mới làm là trọng tội đó biết không.

What you have just done is a serious crime, you know?

serious crime or offence; mortal sin; felony


nguyên âm đơn

[ŋwiən˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːn˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːŋ˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ ʔɗəːŋ˧˧]


tham ô

[tʰaːm˧˧ ʔo˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]

[tʰaːm˧˧ ʔow˧˧]


bạc xỉu

[ʔɓaːk̚˧˨ʔ siw˧˩]

[ʔɓaːk̚˨˩ʔ siw˧˨]

[ʔɓaːk̚˨˩˨ siw˨˩˦]

From Cantonese 白小 (baak6 siu2), short for Cantonese 白底小啡 (baak6 dai2 siu2 fe1, “white coffee”) (SV: bạc tẩy xỉu phé), literally "白 (“white”) + 底 (“under”) + 小 (“(with a) little bit of”) + 啡 (“coffee”)".

af

A Vietnamese type of coffee with a condensed milk base, created by the overseas Chinese during the French colonial era.


thuỵ

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨]


thụy

Traditional tone placement spelling of thuỵ (“posthumous name”).


tài lực

[taːj˨˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[taːj˦˩ lɨk̚˨˩ʔ]

[taːj˨˩ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 才力, composed of 才 (“talent; intelligence”) and 力 (“power”).


dầu gội

[zəw˨˩ ɣoj˧˨ʔ]

[jəw˦˩ ɣoj˨˩ʔ]

[jəw˨˩ ɣoj˨˩˨]


banh đũa

[ʔɓajŋ̟˧˧ ʔɗuə˦ˀ˥]

[ʔɓɛɲ˧˧ ʔɗuə˧˨]

[ʔɓan˧˧ ʔɗuə˨˩˦]

(children's games) a game involves tossing a ball and manipulating chopsticks (or some stick-like objects) during the time the ball is in motion


lương bổng

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˩]

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˨]

[lɨəŋ˧˧ ʔɓəwŋ͡m˨˩˦]


bi tâm

[ʔɓi˧˧ təm˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ təm˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 悲 (“sad; sorrowful”) and 心 (“heart”).


phôn

He had almost forgotten the Johnny Fontane problem when his secretary told him California was calling. He felt a little thrill of anticipation as he picked up the phone and said, “Hagen here.”

1972 [1969 March 10], Mario Puzo, translated by Ngọc Thứ Lang, Bố Già, Phương Đông Publishing House, translation of The Godfather (in English), page 77:

He had almost forgotten the problem with Johnny until his secretary told him there was a telephone call from California. Picking up the telephone, he said, “Hagen here.”

Answer the call if contacted by a health department contact tracer (investigator) as part of a case investigation and contact tracing efforts.

2021 December 2, “Bộ Y tế kêu gọi chích liều tăng cường và việc phòng ngừa để giảm lây lan COVID-19 và biến thể mới”, in Fairfax County Emergency Information, Fairfax, Virginia, translation of Health Department Urges Boosters and Prevention Strategies to Reduce Spread of COVID-19 and Emerging Variants:

Answer the telephone if a health department’s contact person (investigator) calls as part of an investigation and contact tracing effort about someone who contracted [COVID-19].

(informal, dated or Overseas Vietnamese) telephone


chào cờ

[t͡ɕaːw˨˩ kəː˨˩]

[t͡ɕaːw˦˩ kəː˦˩]

[caːw˨˩ kəː˨˩]

chào (“to greet, to salute”) + cờ (“flag”). The "morning wood" sense alludes to the flag rising during the ceremony.

com

Con trai mặc đồ bình thường, nhưng con gái phải mặc áo dài ngày chào cờ.

Boys can just dress normally, but girls have to wear aodai for the Monday assembly.

(education) a routine assembly or gathering at elementary and secondary schools, usually on the Monday morning (sometimes evening) of each week, which involves flag salutation and a breakdown of last week's accomplishments and current school and class objectives


gió lùa

[zɔ˧˦ luə˨˩]

[jɔ˨˩˦ luə˦˩]

[jɔ˦˥ luə˨˩]


chim non

[t͡ɕim˧˧ nɔn˧˧]

[t͡ɕim˧˧ nɔŋ˧˧]

[cim˧˧ nɔŋ˧˧]

chim (“bird”) + non (“young; tender; premature”).

(zoology) chick; birdie; fledgling; nestling


nẻo đường

[nɛw˧˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[nɛw˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[nɛw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]


bánh đa đỏ

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[ʔɓan˦˥ ʔɗaː˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

bánh đa (“flat noodles made from rice flour”) + đỏ (“red”).


bánh đa cua

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

[ʔɓan˦˥ ʔɗaː˧˧ kuə˧˧]

bánh đa (“flat noodles made from rice flour”) + cua (“crab”).

bánh đa đỏ
bánh đa đỏ

crab red noodle soup, a local dish from Haiphong consisting of red rice noodles (bánh đa đỏ) and pork-based broth that is topped with a variety of ingredients such as crab meat, fresh herbs, pork balls, chả lụa sausage, or ground meat wrapped with lolot leaves (lá lốt)


bún đậu mắm tôm

[ʔɓun˧˦ ʔɗəw˧˨ʔ mam˧˦ tom˧˧]

[ʔɓun˦˧˥ ʔɗəw˨˩ʔ mam˦˧˥ tom˧˧]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ ʔɗəw˨˩˨ mam˦˥ tom˧˧]

bún (“rice vermicelli”) + đậu (“tofu”) + mắm tôm (“shrimp paste”).

a noodle dish from Northern Vietnam consisting of rice vermicelli, fried tofu and fermented shrimp paste topped with a variety of ingredients such as spring rolls, boiled pork, sausages, and fresh herbs and vegetables


nhệch

Northern Vietnam form of lệch (“eel of the genus Pisodonophis”)


thanh âm

[tʰajŋ̟˧˧ ʔəm˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ ʔəm˧˧]

[tʰan˧˧ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聲音, composed of 聲 (“sound; tone; noise”) and 音 (“sound; phone”).

vi-etym-sino

Nắng xuyên qua màng mưa
thanh âm của anh thì không phải bàn
Gió đung đưa ngoài hiên
câu từ miền tây em nghe sẽ nghiền

2024 January 31, “Căn nhà tranh mái lá [Thatched house]”, performed by Tibicon ft. Deagle and Dub P:

The sun goes through the rain,
my sound needs no further discussion
The wind swinging outside the porch,
any words from the western region will make you get addicted


than hoạt tính

[tʰaːn˧˧ hwaːt̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[tʰaːŋ˧˧ hwaːk̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[tʰaːŋ˧˧ waːk̚˨˩˨ tɨn˦˥]

than (“(char)coal”) + hoạt tính (“activated”), calque of Chinese 活性炭 (hoạt tính thán).

com

activated carbon
activated carbon#English


nước máy

[nɨək̚˧˦ maj˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ maj˨˩˦]


giờ hành chính

[zəː˨˩ hajŋ̟˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[jəː˦˩ hɛɲ˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[jəː˨˩ han˨˩ cɨn˦˥]

giờ (“hour”) + hành chính (“administrative”).


luật học

[lwət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[lwək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


từ điển bách khoa

vi-noun

(classifier bộ, cuốn, quyển) từ điển bách khoa

bộ (classifier)
cuốn (classifier)
quyển (classifier)

[tɨ˨˩ ʔɗiən˧˩ ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɗiəŋ˧˨ ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɗiəŋ˧˨ ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɗiəŋ˨˩˦ ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɗiəŋ˨˩˦ ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-từ điển bách khoa.wav

encyclopedic dictionary
encyclopedic dictionary


thuế giá trị gia tăng

[tʰwe˧˦ zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ zaː˧˧ taŋ˧˧]

[tʰwej˨˩˦ jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ jaː˧˧ taŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ej˦˥ jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ jaː˧˧ taŋ˧˧]


lính thuỷ

[lïŋ˧˦ tʰwi˧˩]

[lɨn˦˧˥ tʰwɪj˧˨]

[lɨn˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


kho tàng

[xɔ˧˧ taːŋ˨˩]

[kʰɔ˧˧ taːŋ˦˩]

[xɔ˧˧ taːŋ˦˩]

[kʰɔ˧˧ taːŋ˨˩]

[xɔ˧˧ taːŋ˨˩]

kho (“warehouse (non-Sino-Vietnamese reading of 庫”) + tàng (“storehouse (藏)”).

com

warehouse (non-Sino-Vietnamese reading of <i class="Hani mention" lang="vi">庫</i>

storehouse (<i class="Hani mention" lang="vi">藏</i>)


pháo bông

[faːw˧˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[faːw˨˩˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[faːw˦˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

pháo + bông, derived from pháo hoa with Sino-Vietnamese hoa replaced by native bông.

(Central Vietnam, Southern Vietnam) fireworks


xe dù

[sɛ˧˧ jʊw˦˩]

[sɛ˧˧ jʊw˨˩]

(vehicles, disapproving) a xe ca (“coach”) that is often small and cramped, and that underhandly takes in passengers along its route despite its limited capacity


𪱚

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 月 (nguyệt, “month”) + phonetic 上 (thượng).


công chuyện

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Bố đi công chuyện một lát.

Imma take care of some business. I'll be back in a jiff.


tầm nhìn

[təm˨˩ ɲin˨˩]

[təm˦˩ ɲin˦˩]

[təm˨˩ ɲɨn˨˩]

tầm nhìn trên 10 km

(a field/line of) vision; a field of view; visibility

tầm nhìn chiến lược


tương khắc

[tɨəŋ˧˧ xak̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相克, composed of 相 (“reciprocal”) and 克 (“to vanquish”).

vi-etym-sino

Meronyms: hoả khắc kim, kim khắc mộc, mộc khắc thổ, thổ khắc thuỷ, thuỷ khắc hoả

Coordinate term: tương sinh

(occult, divination) xiāngkè (the reciprocal subduing of the wuxing elements)


tương sinh

[tɨəŋ˧˧ sïŋ˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 相生, composed of 相 (“reciprocal”) and 生 (“to give birth to”).

Meronyms: hoả sinh thổ, kim sinh thuỷ, mộc sinh hoả, thổ sinh kim, thuỷ sinh mộc

Coordinate term: tương khắc

(occult, divination) xiāngshēng (the reciprocal sustaining of the wuxing elements)


thể khảm

[tʰej˨˩˦ kʰaːm˨˩˦]

[tʰej˨˩˦ xaːm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 體 (“body; style; form”) and 嵌 (“to embed; to inlay”).


nón lưỡi trai

[nɔn˧˦ lɨəj˦ˀ˥ t͡ɕaːj˧˧]

[nɔŋ˦˧˥ lɨj˧˨ ʈaːj˧˧]

[nɔŋ˦˥ lɨj˨˩˦ ʈaːj˧˧]

(Southern Vietnam, uncommon) a cap with visor


lưỡi trai

[lɨəj˦ˀ˥ t͡ɕaːj˧˧]

[lɨj˧˨ ʈaːj˧˧]

[lɨj˨˩˦ ʈaːj˧˧]


kính ngữ

[kïŋ˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kɨn˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[kɨn˦˥ ŋɨ˨˩˦]


bỏng ngô

[ʔɓawŋ͡m˧˩ ŋo˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˧˨ ŋow˧˧]

[ʔɓɔŋ˧˨ ŋow˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˨˩˦ ŋow˧˧]


chiết cành

[t͡ɕiət̚˧˦ kajŋ̟˨˩]

[t͡ɕiək̚˦˧˥ kɛɲ˦˩]

layering; plant propagation by rooting cuttings


phái bộ

[faːj˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[faːj˨˩˦ ʔɓow˨˩ʔ]

[faːj˦˥ ʔɓow˨˩˨]


công binh

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˧˧]

(military) combat engineer; pioneer; sapper


bất trắc

[ʔɓət̚˧˦ t͡ɕak̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ ʈak̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ ʈak̚˦˥]


dã ngoại

[zaː˦ˀ˥ ŋwaːj˧˨ʔ]

[jaː˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ]

[jaː˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨]

đi dã ngoại


trẻ sơ sinh

[t͡ɕɛ˧˩ səː˧˧ sïŋ˧˧]

[ʈɛ˧˨ ʂəː˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʈɛ˧˨ səː˧˧ sɨn˧˧]

[ʈɛ˨˩˦ ʂəː˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʈɛ˨˩˦ səː˧˧ sɨn˧˧]


lời nói đầu

[ləːj˨˩ nɔj˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ləːj˦˩ nɔj˨˩˦ ʔɗəw˦˩]

[ləːj˨˩ nɔj˦˥ ʔɗəw˨˩]

lời (“word”) + nói (“to speak”) + đầu (“first”).

com

preface; foreword; introductory remarks; preamble; prelude


tiểu dẫn

[tiəw˧˩ zən˦ˀ˥]

[tiw˧˨ jəŋ˧˨]

[tiw˨˩˦ jəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 小引 (“preface”).


lời tựa

[ləːj˨˩ tɨə˧˨ʔ]

[ləːj˦˩ tɨə˨˩ʔ]

[ləːj˨˩ tɨə˨˩˨]


thủ phạm

[tʰu˧˩ faːm˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˨ faːm˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ faːm˨˩˨]


công hầu bá tử nam

Sino-Vietnamese word from 公 (“duke”), 侯 (“marquis”), 伯 (“count”) and 子 (“viscount”), from Chinese 公侯伯子男. Compare Japanese 公侯伯子男 (kōkōhakushidan). The correspondence between the Chinese and European ranks were wholly accidental, but were institutionalized in Qing China and Meiji Japan.

en:Chinese nobility#Peer ranks of the Zhou dynasty

(collective) the five ranks of nobility in feudal China

Meronyms: bá tước, công tước, hầu tước, nam tước, tử tước

(collective) the five ranks of peerage in feudal Europe


dã thú

[zaː˦ˀ˥ tʰu˧˦]

[jaː˧˨ tʰʊw˨˩˦]

[jaː˨˩˦ tʰʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 野獸, composed of 野 (“wild”) and 獸 (“beast”).

trường phái dã thú

Thì ra, dưới cái bình phong lòe loẹt, cốt lòe người kia, chúng hiện nguyên hình là những con dã thú. Vì là dã thú mới có thể ăn thịt đồng loại, ăn thịt một cách nghệ thuật và cảm thụ được niềm vui của hành động táng tận lương tâm.

1999, Lê Bảo, THƠ VIỆT NAM - TÁC GIẢ, TÁC PHẨM, LỜI BÌNH [VIETNAMESE POETRY: POETS, POEMS AND COMMENTARY], Nhà xuất bản Giáo dục:

It turned out, behind the garish screen of deception, their true colors are those of beasts. Being beasts, they had no qualms about cannibalizing their own ilk, eating them artistically, while relishing the joy of their depravity.


首犯

chữ Hán form of thủ phạm (“chief culprit”).


cộng sự

[kəwŋ͡m˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[kəwŋ͡m˨˩˨ sɨ˨˩˨]


hỏa ngục

Traditional tone placement spelling of hoả ngục.


cơ đồ

[kəː˧˧ ʔɗo˨˩]

[kəː˧˧ ʔɗow˦˩]

[kəː˧˧ ʔɗow˨˩]


cơ duyên

[kəː˧˧ zwiən˧˧]

[kəː˧˧ jwiəŋ˧˧]

[kəː˧˧ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

群𡗉恩爱貝饒 / 機緣󰅹㐌歇兜倍之

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):

We still feel much love for one another, / The luck we were apportioned has not yet run out, so why hurry?

Còn nhiều ân ái với nhau, / Cơ duyên nào đã hết đâu vội gì?

amount of luck one is predestined to have


hậu thân

[həw˧˨ʔ tʰən˧˧]

[həw˨˩ʔ tʰəŋ˧˧]

[həw˨˩˨ tʰəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後 (“later; after; post-”) and 身 (“body”).


hoả ngục

[hwaː˧˩ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]


chủ tịch đoàn

[t͡ɕu˧˩ tïk̟̚˧˨ʔ ʔɗwaːn˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ tɨt̚˨˩ʔ ʔɗwaːŋ˦˩]

[cʊw˨˩˦ tɨt̚˨˩˨ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 主席團 (“presidium”).


chủ lực

[t͡ɕu˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]


đoàn chủ tịch

[ʔɗwaːn˨˩ t͡ɕu˧˩ tïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗwaːŋ˦˩ t͡ɕʊw˧˨ tɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɗwaːŋ˨˩ cʊw˨˩˦ tɨt̚˨˩˨]

đoàn (“group”) + chủ tịch (“president; chairperson”).


phòng tuyến

[fawŋ͡m˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[fawŋ͡m˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]

(military) defense line; fortification line


ban bí thư

[ʔɓaːn˧˧ ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

ban (“group; board; committee”) + bí thư (“secretary”).


tiền tuyến

[tiəŋ˦˩ twiəŋ˦˧˥]

[tiəŋ˨˩ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


điều khiển từ xa

[ʔɗiəw˨˩ xiən˧˩ tɨ˨˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˦˩ kʰiəŋ˧˨ tɨ˦˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˦˩ xiəŋ˧˨ tɨ˦˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˨˩ kʰiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧]

[ʔɗiw˨˩ xiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧]

điều khiển (“to control”) + từ (“from”) + xa (“far”).


vị thế

[vi˧˨ʔ tʰe˧˦]

[vɪj˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[vɪj˨˩˨ tʰej˦˥]

[jɪj˨˩˨ tʰej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 位 (“position; rank”) and 勢 (“power; force; authority”).


lằn ranh đỏ

[lan˨˩ zajŋ̟˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[laŋ˦˩ ʐɛɲ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[laŋ˨˩ ɹan˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]


lằn ranh

[laŋ˦˩ ʐɛɲ˧˧]

[laŋ˨˩ ɹan˧˧]


tiêm kích

[tiəm˧˧ kïk̟̚˧˦]

[tiəm˧˧ kɨt̚˦˧˥]

máy bay tiêm kích
máy bay tiêm kích#Vietnamese

Short for máy bay tiêm kích (“fighter aircraft”).


oanh tạc cơ

[ʔwajŋ̟˧˧ taːk̚˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔwɛɲ˧˧ taːk̚˨˩ʔ kəː˧˧]

[(ʔ)wan˧˧ taːk̚˨˩˨ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 轟炸機, composed of 轟炸 (“to bomb; to bombard”) and 機 (“machine”).


xuất cư

[swət̚˧˦ kɨ˧˧]

[swək̚˦˧˥ kɨ˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ kɨ˧˧]


máy bay tiêm kích

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kïk̟̚˧˦]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ tiəm˧˧ kɨt̚˦˧˥]

(aircraft, military) fighter aircraft; fighter plane; fighter


cú đêm

[ku˧˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˨˩˦ ʔɗem˧˧]

[kʊw˦˥ ʔɗem˧˧]


máy bay ném bom

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ nɛm˧˦ ʔɓɔm˧˧]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ nɛm˦˧˥ ʔɓɔm˧˧]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ nɛm˦˥ ʔɓɔm˧˧]


sẹc

nhà siêu sẹc

a house located very deep within a network of alleys and therefore its address contains many slashes

(colloquial) the slash symbol (/) when used on home addresses, with each slash represents a branching


thiền định

[tʰiən˨˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˦˩ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˨˩ ʔɗɨn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 禪定, composed of 禪 and 定.


bậc thầy

[ʔɓək̚˧˨ʔ tʰəj˨˩]

[ʔɓək̚˨˩ʔ tʰəj˦˩]

[ʔɓək̚˨˩˨ tʰəj˨˩]


hào quang

[haːw˨˩ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 豪光, composed of 豪 and 光.


môn phái

[moŋ˧˧ faːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 門派, composed of 門 and 派.


vi lượng đồng căn

[vi˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kan˧˧]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˦˩ kaŋ˧˧]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kaŋ˧˧]

[jɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ kaŋ˧˧]


vi lượng

[vi˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

[jɪj˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 微量, composed of 微 (“micro-”) and 量 (“amount; quantity”).

very small amount; extremely small quantity; trace; smidgen


tự ngã

[tɨ˧˨ʔ ŋaː˦ˀ˥]

[tɨ˨˩ʔ ŋaː˧˨]

[tɨ˨˩˨ ŋaː˨˩˦]


thông thiên học

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiən˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


hung thủ

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰu˧˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 凶手, composed of 凶 (“fierce”) and 手 (“-er”).

a culprit who is a suspect murderer or assailant


anh túc

[ʔajŋ̟˧˧ tʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɛɲ˧˧ tʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔan˧˧ tʊwk͡p̚˦˥]

Papaver somniferum
Papaver somniferum#Translingual


cát tuyến

[kaːk̚˦˧˥ twiəŋ˦˧˥]

[kaːk̚˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥]


Tết Nguyên Tiêu

[tet̚˦˧˥ ŋwiəŋ˧˧ tiw˧˧]

[təːt̚˦˥ ŋwiəŋ˧˧ tiw˧˧]

From Tết (“festival”) + Nguyên Tiêu (“night of the fifteenth day of the first lunar month”).

Lantern Festival (festival marking the end of the Vietnamese Lunar New Year period)


nguyên tiêu

[ŋwiəŋ˧˧ tiw˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ tiw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 元宵, composed of 元 (“first”) and 宵 (“night”).

night of the fifteenth day of the first lunar month


Tết dương lịch

[tet̚˧˦ zɨəŋ˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ]

[tet̚˦˧˥ jɨəŋ˧˧ lɨt̚˨˩ʔ]

[təːt̚˦˥ jɨəŋ˧˧ lɨt̚˨˩˨]


xương chày

[sɨəŋ˧˧ t͡ɕaj˨˩]

[sɨəŋ˧˧ t͡ɕaj˦˩]

[sɨəŋ˧˧ ca(ː)j˨˩]

xương (“bone”) + chày (“pestle”), probably due to simile between the shape of the shinbone and the pestle.


khoa học máy tính

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ maj˧˦ tïŋ˧˦]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

khoa học (“science”) + máy tính (“computer”).


tiện y

[tiən˧˨ʔ ʔi˧˧]

[tiəŋ˨˩ʔ ʔɪj˧˧]

[tiəŋ˨˩˨ ʔɪj˧˧]


đạo hàm

[ʔɗaːw˧˨ʔ haːm˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ haːm˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ haːm˨˩]

Sino-Vietnamese word from 導 (“to lead; to guide”) and 函 (“function”). Possibly calque of Chinese 導數／导数 (dǎoshù).


nguyên hàm

[ŋwiəŋ˧˧ haːm˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ haːm˨˩]

Sino-Vietnamese word from 原 (“origin; foundation”) and 函 (“function”). Possibly calque of Chinese 原函數／原函数 (yuánhánshù).


khoa học máy tính lý thuyết

khoa học máy tính lí thuyết
khoa học máy tính lí thuyết#Vietnamese

Alternative spelling of khoa học máy tính lí thuyết.


khoa học máy tính lí thuyết

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ maj˧˦ tïŋ˧˦ li˧˦ tʰwiət̚˧˦]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ lɪj˨˩˦ tʰwiək̚˦˧˥]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ lɪj˨˩˦ tʰwiək̚˦˧˥]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

khoa học máy tính (“computer science”) + lí thuyết (“theory”).


bẫy nợ

[ʔɓəj˦ˀ˥ nəː˧˨ʔ]

[ʔɓəj˧˨ nəː˨˩ʔ]

[ʔɓəj˨˩˦ nəː˨˩˨]


ngoại giao bẫy nợ

[ŋwaːj˧˨ʔ zaːw˧˧ ʔɓəj˦ˀ˥ nəː˧˨ʔ]

[ŋwaːj˨˩ʔ jaːw˧˧ ʔɓəj˧˨ nəː˨˩ʔ]

[ŋwaːj˨˩˨ jaːw˧˧ ʔɓəj˨˩˦ nəː˨˩˨]

ngoại giao (“diplomacy”) + bẫy nợ (“debt trap”).


tử tù

người (classifier)
kẻ (classifier)
tên (classifier)

[tɨ˧˨ tʊw˦˩]

[tɨ˨˩˦ tʊw˨˩]

Chữ người tử tù


dạng vô định

[zaːŋ˧˨ʔ vo˧˧ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[jaːŋ˨˩ʔ vow˧˧ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩˨ vow˧˧ ʔɗɨn˨˩˨]

[jaːŋ˨˩˨ jow˧˧ ʔɗɨn˨˩˨]

mathematical analysis
mathematical analysis

(mathematical analysis, of certain forms of limit) an expression involving two functions whose limit cannot be determined solely from the limits of the individual functions


ngôn ngữ lập trình

[ŋon˧˧ ŋɨ˦ˀ˥ ləp̚˧˨ʔ t͡ɕïŋ˨˩]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˧˨ ləp̚˨˩ʔ ʈɨn˦˩]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˨˩˦ ləp̚˨˩˨ ʈɨn˨˩]

ngôn ngữ (“language”) + lập trình (“to program; programming”).

programming language
programming language


tự do báo chí

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧ ʔɓaːw˧˦ t͡ɕi˧˦]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧ ʔɓaːw˨˩˦ t͡ɕɪj˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ ʔɓaːw˦˥ cɪj˦˥]

tự do (“freedom”) + báo chí (“the press”), calque of English freedom of the press.

freedom of the press
freedom of the press#English


ánh xạ

[ʔajŋ̟˧˦ saː˧˨ʔ]

[ʔɛɲ˦˧˥ saː˨˩ʔ]

[ʔan˦˥ saː˨˩˨]


a giao

[ʔaː˧˧ zaːw˧˧]

[ʔaː˧˧ jaːw˧˧]

[ʔaː˧˧ jaːw˧˧]

alternative medicine
alternative medicine

(alternative medicine) donkey-hide gelatin; ejiao (substance used in traditional Chinese medicine as a blood tonic)


cảm từ

[kaːm˧˩ tɨ˨˩]

[kaːm˧˨ tɨ˦˩]

[kaːm˨˩˦ tɨ˨˩]


hiệu số

[hiw˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hiệu số.wav


bao lơn

[ʔɓaːw˧˧ ləːn˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləːŋ˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləːŋ˧˧]


bờ kè

[ʔɓəː˨˩ kɛ˨˩]

[ʔɓəː˦˩ kɛ˦˩]

[ʔɓəː˨˩ kɛ˨˩]

a reveted embankment located by a stream or body of water, especially one where people can rest and hang out


đại bi

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓi˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓɪj˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大悲, composed of 大 (“great”) and 悲 (“sad; sorrowful”).


đà-la-ni

[ʔɗaː˨˩ laː˧˧ ni˧˧]

[ʔɗaː˦˩ laː˧˧ nɪj˧˧]

[ʔɗaː˨˩ laː˧˧ nɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 陀羅尼, from Chinese 陀羅尼／陀罗尼 (tuóluóní), from Sanskrit धारणी (dhāraṇī).


chú đại bi

head

chú đại bi • (咒大悲)

vi-noun

chú đại bi • (咒大悲)

[t͡ɕu˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓi˧˧]

[t͡ɕʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓɪj˧˧]

[cʊw˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓɪj˧˧]

chú + đại bi, calque of Chinese 大悲咒 (đại bi chú).

(Buddhism) Nīlakaṇṭha Dhāraṇī, the Great Compassion Mantra


thây ma

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

thây (“corpse”) + ma (“ghost”).
Attested already in Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651), although apparently then meant merely "corpse" or "the dead"; later adopted to the concept of "zombie".


bát chính đạo

[ʔɓaːt̚˧˦ t͡ɕïŋ˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ t͡ɕɨn˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ cɨn˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bát chính đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 八正道, composed of 八 (“eight”) and 正道 (“the correct path; a noble practice; righteous conduct”).

vi-etym-sino

noble eightfold path
noble eightfold path


tăng-già

Alternative spelling of tăng già (“sangha”)


ngoại giới

[ŋwaːj˧˨ʔ zəːj˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ jəːj˦˥]


thượng tọa

Traditional tone placement spelling of thượng toạ.


tăng đoàn

[taŋ˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[taŋ˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[taŋ˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 僧 (“priest; bonze”) and 團 (“group; team; organization”).

(Buddhism) sangha (Buddhist community of monks, nuns, novices and laity)


đạt-ma

[ʔɗaːt̚˧˨ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩˨ maː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 達摩, from Chinese 達摩／达摩 (dámó), from Sanskrit धर्म (dharma).


phật tính

[fət̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[fək̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[fək̚˨˩˨ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 佛性, composed of 佛 (“Buddha”) and 性 (“nature”).


thượng toạ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ twaː˧˨ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ twaː˨˩ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾aː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 上座, composed of 上 (“upper part; high position; up”) and 座 (“seat”).

(Buddhism) Thero (an honorific term for senior Buddhist monks and nuns)


tu-đa-la

[tu˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

[tʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

[tʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 修多羅, from Chinese 修多羅／修多罗 (xiūduōluō), from Sanskrit सूत्र (sūtra).


tăng già

[taŋ˧˧ zaː˨˩]

[taŋ˧˧ jaː˦˩]

[taŋ˧˧ jaː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 僧伽, from Literary Chinese 僧伽, transcribed from Sanskrit संघ (saṃgha).

Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam
the Primordial Sangha of Vietnam

(Buddhism) a sangha (community of all followers of the Buddha)


khế kinh

[xe˧˦ kïŋ˧˧]

[kʰej˨˩˦ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 契 (“carved writing; engraved writing”) and 經 (“classic; classical”).


ba-la-mật-đa

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨ ʔɗaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 波羅蜜多, from Chinese 波羅蜜多／波罗蜜多 (bōluómìduō), from Sanskrit पारमिता (pāramitā). Doublet of mít.

(Buddhism) paramita (perfection or culmination of certain virtues)


ba-la-mật

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 波羅蜜, from Chinese 波羅蜜／波罗蜜 (bōluómì), from Sanskrit पारमिता (pāramitā).


bát-nhã-ba-la-mật-đa

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨ ʔɗaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 般若波羅蜜多, from Chinese 般若波羅蜜多／般若波罗蜜多 (bōrě bōluómìduō), from Sanskrit प्रज्ञापारमिता (prajñāpāramitā).

der

Chinese 般若波羅蜜多／般若波罗蜜多 (bōrě bōluómìduō)

प्रज्ञापारमिता

(Buddhism) prajnaparamita (the Perfection of Wisdom, Transcendental Knowledge)


A-la-hán

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːn˧˦]

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːŋ˦˧˥]

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 阿羅漢, from Chinese 阿羅漢／阿罗汉 (āluóhàn), phonetic borrowing from Pali arahant, ultimately from Sanskrit अर्हत् (árhat, “worthy of worship”).

(Buddhism) arhat (one who has attained enlightenment; a Buddhist saint)


dược sư

[zɨək̚˧˨ʔ sɨ˧˧]

[jɨək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˧]

[jɨək̚˨˩ʔ sɨ˧˧]

[jɨək̚˨˩˨ ʂɨ˧˧]

[jɨək̚˨˩˨ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 藥師, composed of 藥 (“medicine; drug”) and 師 (“teacher; master”).


bát-nhã

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 般若, from Chinese 般若 (bōrě), from Pali paññā, from Sanskrit प्रज्ञा (prajñā).
This term was also spelled 盤若 in some Nôm texts. It is not clear why 般 (MC pan) (SV: ban) (or 盤 (MC ban) (SV: bàn)) here is read with bát. It might be an attempt at Sanskritisation, since Sanskrit has -d͡ʑ- corresponding to Vietnamese -t- here.

(Buddhism) prajñā; Buddhist transcendental wisdom


cực lạc

[kɨk̚˧˨ʔ laːk̚˧˨ʔ]

[kɨk̚˨˩ʔ laːk̚˨˩ʔ]

[kɨk̚˨˩˨ laːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 極樂, from Chinese 極樂／极乐 (jílè), from Sanskrit सुखावती (sukhāvatī).

(Buddhism) sukhāvatī (Western Pure Land of Amitabha Buddha)


bát-nhã-ba-la-mật

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 般若波羅蜜, from Chinese 般若波羅蜜／般若波罗蜜, from Sanskrit प्रज्ञापारमिता (prajñāpāramitā).

der

Chinese 般若波羅蜜／般若波罗蜜

प्रज्ञापारमिता

(Buddhism) Clipping of bát-nhã-ba-la-mật-đa.


chíp chíp

[t͡ɕip̚˧˦ t͡ɕip̚˧˦]

[t͡ɕip̚˦˧˥ t͡ɕip̚˦˧˥]

undulate venus, Paratapes undulatus, Paphia undulata


nghĩa sĩ

[ŋiə˦ˀ˥ si˦ˀ˥]

[ŋiə˧˨ ʂɪj˧˨]

[ŋiə˧˨ sɪj˧˨]

[ŋiə˨˩˦ ʂɪj˨˩˦]

[ŋiə˨˩˦ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 義士, composed of 義 (“morality; decorum”) and 士 (“learned man”).

vi-etym-sino

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Eulogy to the Honorable Men of Cần Giuộc

(historical) a man who devotes himself to a just cause


sò lụa

[sɔ˨˩ luə˧˨ʔ]

[ʂɔ˦˩ luə˨˩ʔ]

[sɔ˦˩ luə˨˩ʔ]

[ʂɔ˨˩ luə˨˩˨]

[sɔ˨˩ luə˨˩˨]


thứ nhân

[tʰɨ˧˦ ɲən˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[tʰɨ˦˥ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 庶人 (“common people”).


đường mòn

head

đường mòn • (塘𤷱)

[ʔɗɨəŋ˨˩ mɔn˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ mɔŋ˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ mɔŋ˨˩]

đường mòn Hồ Chí Minh


ngoại trưởng

[ŋwaːj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ŋwaːj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]


bài đăng

[ʔɓaːj˨˩ ʔɗaŋ˧˧]

[ʔɓaːj˦˩ ʔɗaŋ˧˧]

[ʔɓaːj˨˩ ʔɗaŋ˧˧]

(Internet) a post (a message posted in an electronic or Internet forum, or on a blog, etc.)


công văn

[kəwŋ͡m˧˧ vaŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ vaŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ jaŋ˧˧]


không phận

[xəwŋ͡m˧˧ fən˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ fəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air, void, space”) and 分 (“part, portion”).


hãng tin

[haːŋ˦ˀ˥ tin˧˧]

[haːŋ˨˩˦ tɨn˧˧]

hãng (“factory; agency; company”) + tin (“news”).


chữ hành

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ hajŋ̟˨˩]

[t͡ɕɨ˧˨ hɛɲ˦˩]

[cɨ˨˩˦ han˨˩]


thảo thư

[tʰaːw˧˩ tʰɨ˧˧]

[tʰaːw˧˨ tʰɨ˧˧]

[tʰaːw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 草書 (“grass script”).


hành thư

[hajŋ̟˨˩ tʰɨ˧˧]

[hɛɲ˦˩ tʰɨ˧˧]

[han˨˩ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 行書 (“semi-cursive script”).


khải thư

[xaːj˧˩ tʰɨ˧˧]

[kʰaːj˧˨ tʰɨ˧˧]

[xaːj˧˨ tʰɨ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[xaːj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 楷書 (“regular script”).


chữ thảo

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ tʰaːw˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ tʰaːw˧˨]

[cɨ˨˩˦ tʰaːw˨˩˦]

chữ + thảo, calque of Chinese 草書／草书 (thảo thư).


pháp lí

[faːp̚˦˧˥ lɪj˨˩˦]

[faːp̚˦˥ lɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 法理, composed of 法 (“law; rule”) and 理 (“to manage; to put in order; to handle”).


chữ khải

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ xaːj˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ kʰaːj˧˨]

[t͡ɕɨ˧˨ xaːj˧˨]

[cɨ˨˩˦ kʰaːj˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ xaːj˨˩˦]


𡎝

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 土 (earth) + phonetic 癸 (, “quý”).

Han compound

𤾓(Trăm)𢆥(năm)𥪝(trong)𡎝(cõi)𠊚(người)些(ta)

1820, Nguyễn Du, Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], published 1870, line 1:

A hundred years in the realm of humanity

(literary, usually occult, religion or figurative) a domain, realm or land


TAND

toà án nhân dân
toà án nhân dân#Vietnamese

Initialism of toà án nhân dân (“people's court”).


tòa án nhân dân

Traditional tone placement spelling of toà án nhân dân.


trọc phú

tên (classifier)
gã (classifier)
kẻ (classifier)

[t͡ɕawk͡p̚˧˨ʔ fu˧˦]

[ʈawk͡p̚˨˩ʔ fʊw˨˩˦]

[ʈawk͡p̚˨˩˨ fʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 濁 (“dirty, filthy”) and 富 (“rich, wealthy”).

vi-etym-sino

(often derogatory) a rich person, especially one whose wealth comes from means seen as despicable


thỏi

thỏi sô-cô-la

vàng thỏi


bún mọc

[ʔɓun˧˦ mawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓun˦˧˥ mawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ mawk͡p̚˨˩˨]

bún (“rice vermicelli”) + mọc (“meatballs”).

compound

pork ball noodle soup, a dish from Hanoi consisting of rice vermicelli noodles and pork balls as main ingredients


hội thẩm

[hoj˧˨ʔ tʰəm˧˩]

[hoj˨˩ʔ tʰəm˧˨]

[hoj˨˩˨ tʰəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 會審, composed of 會 (“to meet, to gather”) and 審 (“to examine, to try, to judge”).

vi-etym-sino

hội thẩm nhân dân


toà án nhân dân

[twaː˨˩ ʔaːn˧˦ ɲən˧˧ zən˧˧]

[twaː˦˩ ʔaːŋ˦˧˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ ʔaːŋ˦˥ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

Toà án nhân dân tối cao


an ninh trật tự

[ʔaːn˧˧ nïŋ˧˧ t͡ɕət̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩˨ tɨ˨˩˨]

an ninh (“security”) + trật tự (“order”).


𠊚

Alternative form of 𠊛 (“Nôm form of người (“human being”).”)


𠊚

Alternative form of 𠊛 (“Nôm form of ngài (“human”).”)


hình nhân

[hïŋ˨˩ ɲən˧˧]

[hɨn˦˩ ɲəŋ˧˧]

[hɨn˨˩ ɲəŋ˧˧]

hình + nhân, calque of Chinese 人形 (nhân hình).

hình nhân thế mạng


thời khóa biểu

thời khoá biểu
thời khoá biểu#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of thời khoá biểu.


hỏa lực

Traditional tone placement spelling of hoả lực.


không kích

[xəwŋ͡m˧˧ kïk̟̚˧˦]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]

[xəwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air”) and 擊 (“to attack”).


trận địa pháo

[t͡ɕən˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ faːw˧˦]

[ʈəŋ˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ faːw˨˩˦]

[ʈəŋ˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨ faːw˦˥]

trận địa (“battlefield”) + pháo (“cannon”).


sản lượng

[saːn˧˩ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂaːŋ˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[saːŋ˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

[saːŋ˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 産 (“to produce”) and 量 (“quantity, amount”).


đạn pháo

[ʔɗaːn˧˨ʔ faːw˧˦]

[ʔɗaːŋ˨˩ʔ faːw˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˨ faːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 彈 (“bullet”) and 炮 (“cannon”), calque of Chinese 炮彈／炮弹 (pháo đạn).


ô danh

[ʔo˧˧ zajŋ̟˧˧]

[ʔow˧˧ jɛɲ˧˧]

làm ô danh


chữ đẹp

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ʔɗɛp̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˨ ʔɗɛp̚˨˩ʔ]

[cɨ˨˩˦ ʔɗɛp̚˨˩˨]


trận địa

[t͡ɕən˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[ʈəŋ˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[ʈəŋ˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 陣地, composed of 陣 (“battle, fight”) and 地 (“earth, ground, land”).


chữ Tàu

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ taw˨˩]

[t͡ɕɨ˧˨ taw˦˩]


Quốc âm

[kuək̚˧˦ ʔəm˧˧]

[kuək̚˦˧˥ ʔəm˧˧]

[wək̚˦˥ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 國音 (“national sound”).

Thời bấy giờ văn quốc-âm cũng thịnh lắm. Một đôi khi nhà vua cũng dùng chữ nôm mà làm văn-tế.

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume II, Trung Bắc Tân Văn, page 178:

At the time, literature written in Vietnamese was very popular. Sometimes even the Emperors also wrote eulogies in Nôm characters.


biến trở

[ʔɓiən˧˦ t͡ɕəː˧˩]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ ʈəː˧˨]

[ʔɓiəŋ˦˥ ʈəː˨˩˦]


bánh lọt mặn

[ʔɓajŋ̟˧˦ lɔt̚˧˨ʔ man˧˨ʔ]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ lɔk̚˨˩ʔ maŋ˨˩ʔ]

[ʔɓan˦˥ lɔk̚˨˩˨ maŋ˨˩˨]


quân cờ

[kwən˧˧ kəː˨˩]

[kwəŋ˧˧ kəː˦˩]

[wəŋ˧˧ kəː˨˩]

quân (classifier of pieces) + cờ (“board games”).


bàn cờ

head

bàn cờ • (盤𬄯)

vi-noun

bàn cờ • (盤𬄯)

[ʔɓaːn˨˩ kəː˨˩]

[ʔɓaːŋ˦˩ kəː˦˩]

[ʔɓaːŋ˨˩ kəː˨˩]


đường chéo

[ʔɗɨəŋ˨˩ t͡ɕɛw˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ t͡ɕɛw˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ cɛw˦˥]


ánh đèn

[ʔajŋ̟˧˦ ʔɗɛn˨˩]

[ʔɛɲ˦˧˥ ʔɗɛŋ˦˩]

[ʔan˦˥ ʔɗɛŋ˨˩]


thú vui

[tʰʊw˨˩˦ vuj˧˧]


tàn cuộc

[taːn˨˩ kuək̚˧˨ʔ]

[taːŋ˦˩ kuək̚˨˩ʔ]

[taːŋ˨˩ kuək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 殘局, composed of 殘 (“to fade, to wither, to decay, to crumble”) and 局 (“situation, set, game”).

vi-etym-sino

vi:Tàn cuộc (cờ tướng)
vi:Tàn cuộc (cờ vua)


khai cuộc

[xaːj˧˧ kuək̚˧˨ʔ]

[kʰaːj˧˧ kuək̚˨˩ʔ]

[xaːj˧˧ kuək̚˨˩ʔ]

[kʰaːj˧˧ kuək̚˨˩˨]

[xaːj˧˧ kuək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 開局, composed of 開 (“to open”) and 局 (“situation, set, game”).


cốt tủy

Traditional tone placement spelling of cốt tuỷ.


trung cuộc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˨ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˨˩ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 中局, composed of 中 (“middle, center”) and 局 (“situation, set, game”).


thế cuộc

[tʰe˧˦ kuək̚˧˨ʔ]

[tʰej˨˩˦ kuək̚˨˩ʔ]

[tʰej˦˥ kuək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 世局, composed of 世 (“life, world”) and 局 (“situation”).


chung cuộc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 終局, composed of 終 (“to end, to finish”) and 局 (“situation, game”).


thế cục

[tʰe˧˦ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰej˨˩˦ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰej˦˥ kʊwk͡p̚˨˩˨]


cuộc thế

[kuək̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[kuək̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[kuək̚˨˩˨ tʰej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 局 (“situation”) and 世 (“life, world”).


tần suất

[tən˨˩ swət̚˧˦]

[təŋ˦˩ ʂwək̚˦˧˥]

[təŋ˦˩ swək̚˦˧˥]

[təŋ˨˩ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[təŋ˨˩ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 頻率, composed of 頻 (“frequency”) and 率 (“rate”).

(physics, or generally) frequency (rate of occurrence)


yếu lĩnh

[ʔiəw˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[ʔiw˨˩˦ lɨn˧˨]

[ʔiw˦˥ lɨn˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 要領, composed of 要 and 領.

gist; essentials; main aspect; main point


cốt tuỷ

[kok̚˦˥ t⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 骨髓, composed of 骨 (“bone”) and 髓 (“marrow”).


toàn cục

[twaːŋ˦˩ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ kʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 全局, composed of 全 (“all, entire, whole”) and 局 (“situation”).


biến cách

[ʔɓiən˧˦ kajk̟̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ kat̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˦˥ kat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 變格, composed of 變 (“to turn into, to change into”) and 格 (“way, manner, grammatical case”).


cung thành

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˨˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˨˩]

Sino-Vietnamese word from 宮城, composed of 宮 (“palace”) and 城 (“citadel”).

(architecture, historical) imperial palace


danh thủ

[zajŋ̟˧˧ tʰu˧˩]

[jɛɲ˧˧ tʰʊw˧˨]

[jan˧˧ tʰʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 名手, composed of 名 (“famous; well-known”) and 手 (“hand, -er”).

expert; master; a famous person (such as an artist or sportsman)


quy ước

[kwi˧˧ ʔɨək̚˧˦]

[kwɪj˧˧ ʔɨək̚˦˧˥]

[wɪj˧˧ ʔɨək̚˦˥]

convention (generally accepted principle, method or behaviour)


giáo án

[zaːw˧˦ ʔaːn˧˦]

[jaːw˨˩˦ ʔaːŋ˦˧˥]

[jaːw˦˥ ʔaːŋ˦˥]


gà đẻ trứng vàng

[ɣaː˨˩ ʔɗɛ˧˩ t͡ɕɨŋ˧˦ vaːŋ˨˩]

[ɣaː˦˩ ʔɗɛ˧˨ ʈɨŋ˦˧˥ vaːŋ˦˩]

[ɣaː˨˩ ʔɗɛ˨˩˦ ʈɨŋ˦˥ vaːŋ˨˩]

[ɣaː˨˩ ʔɗɛ˨˩˦ ʈɨŋ˦˥ jaːŋ˨˩]

gà (“chicken”) + đẻ (“to lay”) + trứng (“egg”) + vàng (“yellow”). Literally, “chicken lays golden eggs”.


vật tư

Sino-Vietnamese word from 物資, composed of 物 (“item, object, thing”) and 資.

vi-etym-sino

[vət̚˧˨ʔ tɨ˧˧]

[vək̚˨˩ʔ tɨ˧˧]

[vək̚˨˩˨ tɨ˧˧]

[jək̚˨˩˨ tɨ˧˧]


vật tư

vật + tư, calque of Chinese 私物 (tư vật). Probably also a reanalysis of the etymology above.

[vət̚˧˨ʔ tɨ˧˧]

[vək̚˨˩ʔ tɨ˧˧]

[vək̚˨˩˨ tɨ˧˧]

[jək̚˨˩˨ tɨ˧˧]


BSCK

bác sĩ chuyên khoa
bác sĩ chuyên khoa#Vietnamese


KHKT

Abbreviation of khoa học kĩ thuật (“science and technology”).


chủ nghĩa cá nhân

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

chủ nghĩa (“ideology”) + cá nhân (“individual”).


chủ nghĩa tự do

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

chủ nghĩa (“ideology”) + tự do (“freedom, liberty”).


dáng vẻ

[zaːŋ˧˦ vɛ˧˩]

[jaːŋ˦˧˥ vɛ˧˨]

[jaːŋ˦˥ vɛ˨˩˦]

[jaːŋ˦˥ jɛ˨˩˦]

Bà ấy dáng vẻ nghiêm khắc nhưng lại là người rất dễ mến.

Despite her stern exterior, she is very likeable.

có dáng vẻ nhà giáo

to have the appearance/look of a teacher; to look like a teacher


sinh vật nhân sơ

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ ɲən˧˧ səː˧˧]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ ʂəː˧˧]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧ səː˧˧]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ ʂəː˧˧]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧ səː˧˧]

sinh vật (“organism”) + nhân sơ (“prokaryotic”). Likely a calque of Chinese 原核生物 (yuánhé shēngwù).


nông nghiệp thông minh

[nəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˧ mïŋ˧˧]

[nəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ tʰəwŋ͡m˧˧ mɨn˧˧]

[nəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨ tʰəwŋ͡m˧˧ mɨn˧˧]

nông nghiệp (“agriculture”) + thông minh (“intelligent, smart”).

digital agriculture; smart farming; e-agriculture


nông nghiệp hữu cơ

[nəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ hiw˦ˀ˥ kəː˧˧]

[nəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ hɨw˧˨ kəː˧˧]

[nəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨ hɨw˨˩˦ kəː˧˧]

nông nghiệp (“agriculture”) + hữu cơ (“organic”).

organic farming; ecological farming; biological farming


kinh tế xã hội

[kïŋ˧˧ te˧˦ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ tej˦˥ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

kinh tế (“economy”) + xã hội (“society”).


lời chào

[ləːj˨˩ t͡ɕaːw˨˩]

[ləːj˦˩ t͡ɕaːw˦˩]

[ləːj˨˩ caːw˨˩]

lời (“word, utterances”) + chào (“to greet”).


huy hiệu

Sino-Vietnamese word from 徽號, composed of 徽 (“badge, emblem, insignia”) and 號 (“title, mark, symbol”).


gia cảnh

[zaː˧˧ kajŋ̟˧˩]

[jaː˧˧ kɛɲ˧˨]

Sino-Vietnamese word from 家景, composed of 家 (“family”) and 景 (“situation”).

family financial situation; family monetary circumstances


cây cảnh

[kəj˧˧ kajŋ̟˧˩]

[kəj˧˧ kɛɲ˧˨]


thuế trực thu

[tʰwe˧˦ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰu˧˧]

[tʰwej˨˩˦ ʈɨk̚˨˩ʔ tʰʊw˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ej˦˥ ʈɨk̚˨˩˨ tʰʊw˧˧]


trực thu

[t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰu˧˧]

[ʈɨk̚˨˩ʔ tʰʊw˧˧]

[ʈɨk̚˨˩˨ tʰʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 直 (“directly”) and 收 (“to collect”).


tự do hóa

Traditional tone placement spelling of tự do hoá.


tự do hoá

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧ hwaː˧˦]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧ hwaː˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 自由化, composed of 自由 (“free”) and 化 (“-ize”).


đại mạch

[ʔɗaːj˧˨ʔ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ mat̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大麥, composed of 大 (“large”) and 麥 (“wheat”), from Chinese 大麥／大麦 (dàmài). Compare Japanese 大麦 (ōmugi).

Coordinate term: tiểu mạch


phòng đôi

[fawŋ͡m˨˩ ʔɗoj˧˧]

[fawŋ͡m˦˩ ʔɗoj˧˧]

[fɔŋ˦˩ ʔɗoj˧˧]

[fawŋ͡m˨˩ ʔɗoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phòng đôi.wav

Coordinate term: phòng đơn


lá mía

[laː˧˦ miə˧˦]

[laː˨˩˦ miə˨˩˦]

[laː˦˥ miə˦˥]

pancreas of livestocks when used as food


ô văng

[ʔo˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔow˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔow˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔow˧˧ jaŋ˧˧]


măng sét

[maŋ˧˧ sɛt̚˧˦]

[maŋ˧˧ ʂɛt̚˦˧˥]

[maŋ˧˧ sɛt̚˦˧˥]

[maŋ˧˧ ʂɛk̚˦˥]

[maŋ˧˧ sɛk̚˦˥]


cốp pha

[kop̚˦˧˥ faː˧˧]


bánh đậu xanh

vi-noun

(classifier chiếc, cái) bánh đậu xanh • (餅豆靑)

chiếc (classifier)
cái (classifier)
餅豆靑 (CJK)

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗəw˧˨ʔ sajŋ̟˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗəw˨˩ʔ sɛɲ˧˧]

[ʔɓan˦˥ ʔɗəw˨˩˨ san˧˧]

From bánh (“pastry”) + đậu xanh (“mung bean”).

com

Khi thưởng thức bánh đậu xanh phải chầm chậm cho từng miếng vào miệng, nó sẽ tan chảy trong miệng và thấm sâu vào lưỡi, khi đó mới cảm nhận hết được vị ngon của bánh.

2024 March 21, “Bánh đậu xanh có đáng bị chê 'tệ nhất Việt Nam'? [Is mung bean cake deserving of being criticized as the "worst in Vietnam"?]”, in Việt Báo, retrieved 2024-06-23:

When enjoying mung bean cakes, you should savor each piece slowly in your mouth. It will melt and deeply penetrate your taste buds, allowing you to fully appreciate its delicious flavor.

mung bean cake, a specialty of Hải Dương province


ma két

[maː˧˧ kɛt̚˧˦]

[maː˧˧ kɛt̚˦˧˥]

[maː˧˧ kɛk̚˦˥]


ta luy

[taː˧˧ l⁽ʷ⁾ɪj˧˧]


lô cốt

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lô cốt.wav

Borrowed from French blockhaus; itself from German Blockhaus.

(colloquial) barriers put up around construction sites, especially ones where construction takes a long time to finish or is inactive


ăng ten

[ʔaŋ˧˧ tɛn˧˧]

[ʔaŋ˧˧ tɛŋ˧˧]

[ʔaŋ˧˧ tɛŋ˧˧]

Borrowed from French antenne. Compare Khmer អង្តែន (ʼɑɑʼɑngtaen).


tua bin

[tuə˧˧ ʔɓin˧˧]

[tuə˧˧ ʔɓin˧˧]

[tuə˧˧ ʔɓɨn˧˧]


rượu đế

[ziəw˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ʐɨəw˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ɹɨəw˨˩˨ ʔɗej˦˥]

rượu (“wine, liquor, drink, alcohol”) + đế (“kans grass”). Originated during the early period of French colonization of Vietnam, were the government allowed only one type of alcoholic beverage for consumption. Unsatisfied with that condition, the Vietnamese resorted to distilling their own liquor and hid it behind tall grass called cỏ tranh (cogon grass), or another kind of grass called đế (kans grass).

(Southern Vietnam) a distilled liquor from Vietnam, made of either glutinous or non-glutinous rice


phát kiến

[faːk̚˦˧˥ kiəŋ˦˧˥]

[faːk̚˦˥ kiəŋ˦˥]


tứ dân

[tɨ˧˦ zən˧˧]

[tɨ˨˩˦ jəŋ˧˧]

[tɨ˦˥ jəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ dân.wav

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”) and 民 (“people”).

vi-etym-sino

Meronyms: công (“artisans/craftsmen”), nông (“peasants/farmers”), sĩ (“intelligentsia/intellectuals”), thương (“merchants”)

(historical, collective) the four hierarchical tầng lớp (“social groups”) in feudal East Asia


ba rem

[ʔɓaː˧˧ ɹɛm˧˧]

[ʔɓaː˧˧ zɛm˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ɹɛm˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ɹɛm˧˧]


Bồ Tát Quan Thế Âm

[ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦ kwaːn˧˧ tʰe˧˦ ʔəm˧˧]

[ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥ kwaːŋ˧˧ tʰej˨˩˦ ʔəm˧˧]

[ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥ waːŋ˧˧ tʰej˦˥ ʔəm˧˧]

bồ tát + Quan Thế Âm, Calque of Chinese 觀世音菩薩／观世音菩萨 (Quan Thế Âm Bồ Tát).

cal

(Buddhism) Quanyin, or Bodhisattva Avalokiteśvara


kinh Pháp Hoa

[kïŋ˧˧ faːp̚˧˦ hwaː˧˧]

[kɨn˧˧ faːp̚˦˧˥ hwaː˧˧]

[kɨn˧˧ faːp̚˦˥ waː˧˧]

kinh + Pháp Hoa, calque of Chinese 法華經／法华经 (Pháp Hoa kinh), shortened from 妙法蓮華經／妙法莲华经 (Diệu Pháp Liên Hoa Kinh).


điều kiện cần

[ʔɗiəw˨˩ kiən˧˨ʔ kən˨˩]

[ʔɗiw˦˩ kiəŋ˨˩ʔ kəŋ˦˩]

[ʔɗiw˨˩ kiəŋ˨˩˨ kəŋ˨˩]

điều kiện (“condition”) + cần (“to need”).

com

Coordinate term: điều kiện đủ

điều kiện cần và đủ

(logic, mathematics) a necessary condition


điều kiện đủ

head

điều kiện đủ

điều kiện đủ

vi-noun

điều kiện đủ

điều kiện đủ

[ʔɗiəw˨˩ kiən˧˨ʔ ʔɗu˧˩]

[ʔɗiw˦˩ kiəŋ˨˩ʔ ʔɗʊw˧˨]

[ʔɗiw˨˩ kiəŋ˨˩˨ ʔɗʊw˨˩˦]

điều kiện (“condition”) + cần (“sufficient”).

com

Coordinate term: điều kiện cần

(logic, mathematics) a sufficient condition


nha môn

[ɲaː˧˧ mon˧˧]

[ɲaː˧˧ moŋ˧˧]

[ɲaː˧˧ moŋ˧˧]


hèo

The sense "stroke" is derived from the usage of these species of palms as canes and sticks used in corporal punishment of criminals.

certain species of palms, especially those in the genus Rhapis


hèo

(historical, still seen in modern fiction) a stroke of caning


ngạn ngữ

[ŋaːn˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[ŋaːŋ˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[ŋaːŋ˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]


măng-đô-lin

[maŋ˧˧ ʔɗo˧˧ lin˧˧]

[maŋ˧˧ ʔɗow˧˧ lin˧˧]

[maŋ˧˧ ʔɗow˧˧ lɨn˧˧]


siêu tốc

[ʂiw˧˧ təwk͡p̚˦˧˥]

[ʂiw˧˧ təwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 超速, composed of 超 (“super”) and 速 (“speed”).


kiến ba khoang

[kiən˧˦ ʔɓaː˧˧ xwaːŋ˧˧]

[kiəŋ˦˧˥ ʔɓaː˧˧ kʰwaːŋ˧˧]

[kiəŋ˦˧˥ ʔɓaː˧˧ xwaːŋ˧˧]

[kiəŋ˦˥ ʔɓaː˧˧ kʰwaːŋ˧˧]

[kiəŋ˦˥ ʔɓaː˧˧ xwaːŋ˧˧]

kiến (“ant”) + ba (“three”) + khoang (“ring”).


diễn văn

[jiəŋ˧˨ vaŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ vaŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 演 (“to perform”) and 文 (“text, composition”).

vi-etym-sino

bài diễn văn khai mạc


dấu viết lược

[zəw˧˦ viət̚˧˦ lɨək̚˧˨ʔ]

[jəw˨˩˦ viək̚˦˧˥ lɨək̚˨˩ʔ]

[jəw˦˥ viək̚˦˥ lɨək̚˨˩˨]

[jəw˦˥ jiək̚˦˥ lɨək̚˨˩˨]


dấu chấm than

[zəw˧˦ t͡ɕəm˧˦ tʰaːn˧˧]

[jəw˨˩˦ t͡ɕəm˦˧˥ tʰaːŋ˧˧]

[jəw˦˥ cəm˦˥ tʰaːŋ˧˧]


dấu câu

[zəw˧˦ kəw˧˧]

[jəw˨˩˦ kəw˧˧]

[jəw˦˥ kəw˧˧]


dấu chấm hỏi

[zəw˧˦ t͡ɕəm˧˦ hɔj˧˩]

[jəw˨˩˦ t͡ɕəm˦˧˥ hɔj˧˨]

[jəw˦˥ cəm˦˥ hɔj˨˩˦]


ách nạn

[ʔajk̟̚˧˦ naːn˧˨ʔ]

[ʔat̚˦˧˥ naːŋ˨˩ʔ]

[ʔat̚˦˥ naːŋ˨˩˨]


nai sừng tấm

[naːj˧˧ sɨŋ˨˩ təm˧˦]

[naːj˧˧ ʂɨŋ˦˩ təm˦˧˥]

[naːj˧˧ sɨŋ˦˩ təm˦˧˥]

[naːj˧˧ ʂɨŋ˨˩ təm˦˥]

[naːj˧˧ sɨŋ˨˩ təm˦˥]

nai (“sambar deer”) + sừng (“horn”) + tấm (“classifier for flat things”).


rau nhút

[ʐaw˧˧ ɲʊk̚˦˧˥]

[ɹa(ː)w˧˧ ɲʊk͡p̚˦˥]

(botany) the water mimosa, Neptunia oleracea


thành đoàn

[tʰajŋ̟˨˩ ʔɗwaːn˨˩]

[tʰɛɲ˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[tʰan˨˩ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 城 (“city”) and 團 (“union”).

vi-etym-sino

city branch of the Communist Youth Union


non sông

[nɔn˧˧ səwŋ͡m˧˧]

[nɔŋ˧˧ ʂəwŋ͡m˧˧]

[nɔŋ˧˧ səwŋ͡m˧˧]

[nɔŋ˧˧ ʂəwŋ͡m˧˧]

[nɔŋ˧˧ səwŋ͡m˧˧]

non (“mountain”) + sông (“river”). Compare giang sơn (江山).

Một cơn gió táp mưa sa, / Non sông nổi giận, cỏ hoa đeo sầu.

1912, anonymous author, Vè Hà thành đầu độc:

After a burst of continuous hardship / The country gets angry, plants and flowers turn morose.

Ta nguyện đồng lòng điểm tô non sông, / Từ nay ra sức anh tài.

1944, Lưu Hữu Phước (lyrics and music), “Lên đàng [Hit the Road]”:

We all stand ready to make our homeland better, / Henceforth we'll do our best as talented men.


hoá học vật lý

hoá học vật lí
hoá học vật lí#Vietnamese


vật lý hóa học

vật lí hoá học
vật lí hoá học#Vietnamese


vật lí hóa học

Traditional tone placement spelling of vật lí hoá học.


hóa học vật lí

Traditional tone placement spelling of hoá học vật lí.


chữ kép

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ kɛp̚˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ kɛp̚˦˧˥]

[cɨ˨˩˦ kɛp̚˦˥]

chữ (“character”) + kép (“compound, double”).

com

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義)
本初𫜵喃車宁甲
㝵少學坤別坤𫀅
Vốn xưa làm Nôm xe chữ kép,Người thiếu học khôn biết khôn xem.
Back then, when composing Nôm works, there were many double characters,Causing much inconvenience to those who were not well-learned.

(historical, writing) compound phonograms, a category of Nôm characters where each character is composed of two components that are both phonetics; these characters were more popular in the earlier Nôm texts, representing words with initial cluster or presyllable, but their usage persists to some extent even after phonological changes had rendered the phonetics obscure


chân giò

[t͡ɕən˧˧ zɔ˨˩]

[t͡ɕəŋ˧˧ jɔ˦˩]

[cəŋ˧˧ jɔ˨˩]


cua đồng

[kuə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[kuə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[kuə˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

(zoology) Somanniathelphusa sinensis, a species of freshwater crabs


nguyên khí

[ŋwiəŋ˧˧ kʰɪj˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ xɪj˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ kʰɪj˦˥]

[ŋwiəŋ˧˧ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 元氣, composed of 元 (“fundamental; foundational”) and 氣 (“qi”).

vi-etym-sino

Trên tấm bia Tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu Quốc Tử Giám ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442 có khắc ghi những dòng chữ:“...Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì thế các bậc đế vương thánh minh không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm công việc cần thiết...”. Người soạn ra những câu nổi tiếng đó là Tiến sĩ triều Lê, Thân Nhân Trung.

2018, T.K, “Tác giả câu nói nổi tiếng 'hiền tài là nguyên khí quốc gia'”, in Điện Biên Phủ Online:

On the first Doctorate stele erected at the Temple of Literature, recording the history of the 1442 examination, the following lines are engraved: "… Talented men are the life force of a nation. Should its life force wax, the nation prospers; should its life force wane, it crumbles. It follows that bright, sensible monarchs and rulers and sages of all kinds alike, no one, under no circumstances, would trifle with the monumentally vital task of educating the talented, sifting out the learned, cultivating the nation's life force. …" Those famous lines were authored by Thân Nhân Trung, a doctor from the Lê dynasty.

Trong sách Hải thượng y tông tâm lĩnh (tập 1) cho biết, nguyên Khí [sic] cũng là năng lượng để em bé khởi phát được việc ăn uống, hít thở sau khi chào đời. Nguyên Khí [sic] đầy đủ thì em bé ăn uống hấp thu tốt, hít thở nhẹ nhàng, phát triển bình thường. Nguyên Khí [sic] yếu kém thì cả việc ăn uống hay hít thở đều không đủ để nuôi dưỡng cơ thể.

2020 December 23, “Tìm về nguyên khí - Cội nguồn sức khỏe [Back to Life Force, the Ultimate Source of Wellness]”, in Dân Trí:

In Hải Thượng's Medical Creed (volume 1), it is said that life force is the energy that helps your baby perform ingestion and respiration after they come out of the womb. If they maintain a healthy amount of life force, they can ingest well, respire well, develop naturally. If their life force is somehow inadequate, they cannot perform the most basic bodily functions such as ingestion and respiration to sustain their own life.

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine) vital energy, life force


người dân

[ŋɨəj˨˩ zən˧˧]

[ŋɨj˦˩ jəŋ˧˧]

[ŋɨj˨˩ jəŋ˧˧]

người + dân, calque of Chinese 人民 (nhân dân).


bánh răng

[ʔɓajŋ̟˧˦ zaŋ˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʐaŋ˧˧]

[ʔɓan˦˥ ɹaŋ˧˧]


dương gian

[zɨəŋ˧˧ zaːn˧˧]

[jɨəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

[jɨəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

(occult and religion) the mortal world, the world of the living


dấu nháy

[zəw˧˦ ɲaj˧˦]

[jəw˨˩˦ ɲaj˨˩˦]

(writing, linguistics) the 𖿱, a small diacritic (or signifier) placed to the right of a phonogram in a Nôm text, chiefly to indicate that this character should not be read with its Sino-Vietnamese value, and can also function as iteration mark; like other diacritical marks/signifiers in other Sino-Xenic languages, such as Japanese ゛, its pre-modern usage was very inconsistent


hồng quân

[həwŋ͡m˨˩ kwən˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ kwəŋ˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ wəŋ˧˧]

(historical, military, Soviet Union) Red Army


học liệu

Sino-Vietnamese word from 学 (“to learn”) and 料 (“material”).

Chúng ta cần chỉnh sửa và bổ sung kho học liệu.

We need to revise and amend our learning material.

(education) teaching and/or learning material


mùi tàu

Eryngium foetidum
Eryngium foetidum#Translingual

culantro; chadon beni (Eryngium foetidum)


đại từ nghi vấn

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩ ŋi˧˧ vən˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩ ŋɪj˧˧ vəŋ˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ ŋɪj˧˧ vəŋ˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ ŋɪj˧˧ jəŋ˦˥]

đại từ (“pronoun”) + nghi vấn (“interrogative”).

com

interrogative pronoun
interrogative pronoun


đại từ sở hữu

head

đại từ sở hữu

đại từ sở hữu

vi-noun

đại từ sở hữu

đại từ sở hữu

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩ səː˧˩ hiw˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩ ʂəː˧˨ hɨw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩ səː˧˨ hɨw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ ʂəː˨˩˦ hɨw˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩ səː˨˩˦ hɨw˨˩˦]


làng mạc

[laːŋ˨˩ maːk̚˧˨ʔ]

[laːŋ˦˩ maːk̚˨˩ʔ]

[laːŋ˨˩ maːk̚˨˩˨]

Con người bắt đầu dựng làng mạc ở đây khoảng 2000 năm trước.

Humans started to settle here about 2000 years ago.

villages and small settlements (generally speaking)


viêm màng túi

[viəm˧˧ maːŋ˦˩ tuj˨˩˦]

viêm (“inflammation”) + màng (“membrane, film”) + túi (“pocket”).
Modelled after viêm màng não (“meningitis”) and the likes.

com

Gần đây tái phát viêm màng túi nữa rồi.

Recently, my brokitis once again recurred.

(humorous) the state of being broke being characterized as if it is an illness


hành trang

Sino-Vietnamese word from 行裝, composed of 行 (“to go”) and 裝 (“baggage; clothing”)

vi-etym-sino

Bố mẹ mong muốn có thể cung cấp cho con đủ hành trang để con có thể vững bước vào đời.

We wish to provide you with a well-rounded education so you can become a functioning adult.

(slightly literary) things, especially knowledge, skills, attitude, etc. that you need to succeed in the future


phong nhã

[fawŋ͡m˧˧ ɲaː˦ˀ˥]

[fawŋ͡m˧˧ ɲaː˧˨]

[fɔŋ˧˧ ɲaː˧˨]

[fawŋ͡m˧˧ ɲaː˨˩˦]


huý

(historical) The name given by the parents at birth, often abstained from calling that person by that name.


ngân khố

[ŋən˧˧ xo˧˦]

[ŋəŋ˧˧ kʰow˨˩˦]

[ŋəŋ˧˧ xow˨˩˦]

[ŋəŋ˧˧ kʰow˦˥]

[ŋəŋ˧˧ xow˦˥]


kho bạc

[xɔ˧˧ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[kʰɔ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[xɔ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[kʰɔ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩˨]

[xɔ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩˨]


thành phố thuộc tỉnh

[tʰajŋ̟˨˩ fo˧˦ tʰuək̚˧˨ʔ tïŋ˧˩]

[tʰɛɲ˦˩ fow˨˩˦ tʰuək̚˨˩ʔ tɨn˧˨]

[tʰan˨˩ fow˦˥ tʰuək̚˨˩˨ tɨn˨˩˦]

thành phố (“city”) + thuộc (“to belong”) + tỉnh (“province”).

com

provincial city, a type of second-tier administrative division in Vietnam


銀庫

chữ Hán form of ngân khố (“treasury, exchequer”).


phân loại sinh học

[fən˧˧ lwaːj˧˨ʔ sïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[fəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

phân loại (“to classify; classification”) + sinh học (“biology”).


cơ ngơi

[kəː˧˧ ŋəːj˧˧]

[kəː˧˧ ŋəːj˧˧]

[kəː˧˧ ŋəːj˧˧]


tỉ giá hối đoái

[ti˧˩ zaː˧˦ hoj˧˦ ʔɗwaːj˧˦]

[tɪj˧˨ jaː˨˩˦ hoj˨˩˦ ʔɗwaːj˨˩˦]

[tɪj˨˩˦ jaː˦˥ hoj˦˥ ʔɗwaːj˦˥]


hối đoái

[hoj˨˩˦ ʔɗwaːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 匯兌 (“to remit (cash, funds, etc.)”).


sơn mài

[səːn˧˧ maːj˨˩]

[ʂəːŋ˧˧ maːj˦˩]

[səːŋ˧˧ maːj˦˩]

[ʂəːŋ˧˧ maːj˨˩]

[səːŋ˧˧ maːj˨˩]


máy sấy tóc

[maj˨˩˦ ʂəj˨˩˦ tawk͡p̚˦˧˥]

[maj˨˩˦ səj˨˩˦ tawk͡p̚˦˧˥]

máy (“machine”) + sấy (“to dry (by heat)”) + tóc (“hair”).


bếp từ

[ʔɓep̚˧˦ tɨ˨˩]

[ʔɓep̚˦˧˥ tɨ˦˩]

[ʔɓep̚˦˥ tɨ˨˩]


bếp ga

[ʔɓep̚˧˦ ɣaː˧˧]

[ʔɓep̚˦˧˥ ɣaː˧˧]

[ʔɓep̚˦˥ ɣaː˧˧]


máy xay

máy xay sinh tố
máy xay sinh tố#Vietnamese


máy xay sinh tố

[maj˨˩˦ saj˧˧ ʂɨn˧˧ tow˨˩˦]

máy (“machine”) + xay (“to grind; to crush”) + sinh tố (“smoothie”).


nồi áp suất

[noj˨˩ ʔaːp̚˧˦ swət̚˧˦]

[noj˦˩ ʔaːp̚˦˧˥ ʂwək̚˦˧˥]

[noj˦˩ ʔaːp̚˦˧˥ swək̚˦˧˥]

[noj˨˩ ʔaːp̚˦˥ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[noj˨˩ ʔaːp̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

nồi (“cooking pot”) + áp suất (“pressure”).


máy điều hòa nhiệt độ

máy điều hoà nhiệt độ
máy điều hoà nhiệt độ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of máy điều hoà nhiệt độ.


máy rửa bát

[maj˧˦ zɨə˧˩ ʔɓaːt̚˧˦]

[maj˨˩˦ ʐɨə˧˨ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[ma(ː)j˦˥ ɹɨə˨˩˦ ʔɓaːk̚˦˥]


bình nóng lạnh

[ʔɓïŋ˨˩ nawŋ͡m˧˦ lajŋ̟˧˨ʔ]

[ʔɓɨn˦˩ nawŋ͡m˦˧˥ lɛɲ˨˩ʔ]

[ʔɓɨn˦˩ nɔŋ˦˧˥ lɛɲ˨˩ʔ]

[ʔɓɨn˨˩ nawŋ͡m˦˥ lan˨˩˨]


sữa tươi

[sɨə˦ˀ˥ tɨəj˧˧]

[ʂɨə˧˨ tɨj˧˧]

[sɨə˧˨ tɨj˧˧]

[ʂɨə˨˩˦ tɨj˧˧]

[sɨə˨˩˦ tɨj˧˧]


trạng từ chỉ mức độ

[t͡ɕaːŋ˧˨ʔ tɨ˨˩ t͡ɕi˧˩ mɨk̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʈaːŋ˨˩ʔ tɨ˦˩ t͡ɕɪj˧˨ mɨk̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʈaːŋ˨˩˨ tɨ˨˩ cɪj˨˩˦ mɨk̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

trạng từ (“adverb”) + chỉ (“to denote; to indicate”) + mức độ (“degree”).

(grammar) an adverb of degree; a degree adverb


chư vị

[t͡ɕɨ˧˧ vi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[cɨ˧˧ vɪj˨˩˨]

[cɨ˧˧ jɪj˨˩˨]

ladies and gentlemen
ladies and gentlemen

(honorific) ladies and gentlemen; everyone in the audience


tiết khí

[tiək̚˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[tiək̚˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[tiək̚˦˥ kʰɪj˦˥]

[tiək̚˦˥ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 節氣, composed of 節 and 氣.


Tết Thanh minh

[tet̚˧˦ tʰajŋ̟˧˧ mïŋ˧˧]

[tet̚˦˧˥ tʰɛɲ˧˧ mɨn˧˧]

[təːt̚˦˥ tʰan˧˧ mɨn˧˧]

From Tết (“festival”) + Thanh minh (“Qingming”).

Tomb Sweeping Day (annual Chinese festival observed on the first day of Qingming)


xe cút kít

[sɛ˧˧ kut̚˧˦ kit̚˧˦]

[sɛ˧˧ kʊk̚˦˧˥ kit̚˦˧˥]

[sɛ˧˧ kʊk͡p̚˦˥ kɨt̚˦˥]

xe (“wheeled vehicle”) + cút kít, the second element is an onomatopoeia derived from the noise the wheel makes.


đêm hôm

Đêm hôm khuya khoắt làm trò gì đó?

What funny business are you up to this late into the night?


giai nhân

[zaːj˧˧ ɲən˧˧]

[jaːj˧˧ ɲəŋ˧˧]

[jaːj˧˧ ɲəŋ˧˧]


tim đen

[tim˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[tim˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[tim˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

(figurative, usually with negative connotation) one's true thoughts


mai vàng

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

→ English: yellow mai (calque)

[maːj˧˧ vaːŋ˨˩]

[maːj˧˧ vaːŋ˦˩]

[maːj˧˧ vaːŋ˨˩]

[maːj˧˧ jaːŋ˨˩]


hồng tâm

[həwŋ͡m˨˩ təm˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ təm˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ təm˧˧]


phản ứng hóa học

phản ứng hoá học
phản ứng hoá học#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of phản ứng hoá học.


tóc tai

Tóc tai kiểu gì vậy?

Sáng ngủ dậy tóc tai nó bù xù như tổ quạ.

Just waking up, his hair is messy like a crow nest.


công thức hoá học

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˧˦ hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˥ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

công thức (“formula”) + hoá học (“chemistry, chemical”).

com

Công thức hoá học của nước là H₂O.


phương trình hoá học

[fɨəŋ˧˧ t͡ɕïŋ˨˩ hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˦˩ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fɨəŋ˧˧ ʈɨn˨˩ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

phương trình (“equation”) + hoá học (“chemistry, chemical”).


hàn the

[haːn˨˩ tʰɛ˧˧]

[haːŋ˦˩ tʰɛ˧˧]

[haːŋ˨˩ tʰɛ˧˧]

(chemistry) borax, especially when used as a food additive


mùa màng

[muə˨˩ maːŋ˨˩]

[muə˦˩ maːŋ˦˩]

[muə˨˩ maːŋ˨˩]


tính nhẩm

[tïŋ˧˦ ɲəm˧˩]

[tɨn˦˧˥ ɲəm˧˨]

[tɨn˦˥ ɲəm˨˩˦]

mental arithmetic, mental calculation, mental math