không quân

[xəwŋ͡m˧˧ kwən˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧]

Quân chủng Phòng không – Không quân

Tướng Đỗ Mậu gửi giấy qua bộ Tư Lệnh Không Quân cho tôi lên Đại Tá vì có công với cách mệnh.

2012, Trần Đỗ Cung, chapter 20, in Tâm thư một dân Việt nhập cư Mỹ Quốc:

General Đỗ Mậu sent a letter through Airforce command that I be raised to coronel for my efforts with the revolution.


hải quan

[haːj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 海關, composed of 海 (“sea”) and 關 (“checkpoint”).

vi-etym-sino

customs (customs checks at a border checkpoint)


quốc trưởng

[kuək̚˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[kuək̚˦˧˥ ʈɨəŋ˧˨]

[wək̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國 (“country”) and 長 (“head, chief”).


tơ lụa

[təː˧˧ luə˧˨ʔ]

[təː˧˧ luə˨˩ʔ]

[təː˧˧ luə˨˩˨]

tơ (“silk”, the raw material) + lụa (“silk”, the finished fabric).

com

silk (the finished fabric, not the raw material)


tê giác

Sino-Vietnamese word from 犀角 (“rhinoceros horn”).


sổ

cuốn (classifier)
quyển (classifier)
數 (CJK)


sổ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 竪 (“vertical”, SV: thụ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thụ</i>

vi-etym-sino

nét sổ ngang

nét sổ dọc


liên kiều

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)


ngô

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ngô.wav


mộc tê

[məwk͡p̚˧˨ʔ te˧˧]


diên vĩ

[jiəŋ˧˧ vɪj˧˨]

[jiəŋ˧˧ vɪj˨˩˦]

[jiəŋ˧˧ jɪj˨˩˦]


bồ công anh

[ʔɓo˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔajŋ̟˧˧]

[ʔɓow˦˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔɛɲ˧˧]

[ʔɓow˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔan˧˧]


bão cát

[ʔɓaːw˦ˀ˥ kaːt̚˧˦]

[ʔɓaːw˧˨ kaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːw˨˩˦ kaːk̚˦˥]


tình yêu

[tïŋ˨˩ ʔiəw˧˧]

[tɨn˦˩ ʔiw˧˧]

[tɨn˨˩ ʔiw˧˧]

From tình (情, “affection, love”) and yêu (“to love”).


giai

See trai. The sound change from *p-l and *b-l to ‹gi-› is a regular sound change in Northern Vietnamese; compare giồng, giầu, giời, giăng, gio, giả, giở and giun. The inland dialects seem to have undergone this shift more thoroughly (although not completely), with the coastal Northern dialects being much more diverse in their treatment of *C-l- cluster.
This is one of several dialectal features of Northern Vietnamese that are quickly disappearing (especially in urban areas) due to dialect leveling, being replaced by the modern standard written forms of Southern origin. Among words with ‹gi-› onset originated from labial-lateral clusters, only giai, giời and a few words that originated from the Northern region but have become "standard" or "co-standard" in written language (like giun and giở) seem to be holding out among younger generations.

(originally the dialects of inland Northern Vietnam) Alternative form of trai (“boys and men; male”)

lai

coastal Northern Vietnam, likely obsolete

trai

originally Central Vietnam, Southern Vietnam, now widespread


tình ca

[tïŋ˨˩ kaː˧˧]

[tɨn˦˩ kaː˧˧]

[tɨn˨˩ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 情歌, composed of 情 (“love”) and 歌 (“song”).

Câu chuyện là một bản tình ca hùng tráng, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước.

The story is an epic that evokes palpable love for one's home, one's country.

(literary, music, poetry, literature) a song, poem or narrative that evokes a strong feeling of love (romantic, patriotic, nostalgic or otherwise)


ngọc lục bảo

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːw˧˩]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːw˧˨]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːw˨˩˦]


hột xoàn

[hok̚˨˩ʔ swaːŋ˦˩]

[hok̚˨˩˨ s⁽ʷ⁾aːŋ˨˩]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) diamond (gemstone)


ngọc thạch

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ tʰat̚˨˩ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ tʰat̚˨˩˨]


xăng

Clipping of ét-xăng, from French essence.

xe chạy xăng

đổ xăng

đổ đầy xăng

Xe gần hết xăng rồi.

Xe tốn nhiều xăng quá.


kim cương

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-kim cương.wav

Audio (Hà Nội)

Sino-Vietnamese word from 金剛, composed of 金 (“gold; metal”) and 剛 (“hard”), from Chinese 金剛／金刚 (jīngāng).


đá quý

[ʔɗaː˧˦ kwi˧˦]

[ʔɗaː˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[ʔɗaː˦˥ wɪj˦˥]

vàng bạc đá quý


chất khí

[t͡ɕət̚˧˦ xi˧˦]

[t͡ɕək̚˦˧˥ kʰɪj˨˩˦]

[t͡ɕək̚˦˧˥ xɪj˨˩˦]

[cək̚˦˥ kʰɪj˦˥]

[cək̚˦˥ xɪj˦˥]

chất + khí, calque of Chinese 氣質／气质 (khí chất).

(chemistry) a gas (as a state of matter)


điện ảnh

[ʔɗiən˧˨ʔ ʔajŋ̟˧˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ ʔɛɲ˧˨]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ ʔan˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-điện ảnh.wav

(film) cinema (the film and movie industry; the art of making films and movies)


điêu khắc

[ʔɗiəw˧˧ xak̚˧˦]

[ʔɗiw˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[ʔɗiw˧˧ xak̚˦˧˥]

[ʔɗiw˧˧ kʰak̚˦˥]

[ʔɗiw˧˧ xak̚˦˥]


ngành

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 梗 (“branch (of a plant)”, SV: ngạnh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">ngạnh</i>


kiểm tra

[kiəm˧˩ t͡ɕaː˧˧]

[kiəm˧˨ ʈaː˧˧]

[kim˨˩˦ ʈaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kiểm tra.wav

kiểm tra 15 phút

kiểm tra 1 tiết

(usually education) a test or quiz; compare thi (“exam”, finals or entrance exams)


vũ

Sino-Vietnamese word from 羽 (“feather”).

lông vũ


ngọc trai

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕaːj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ʈaːj˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ʈaːj˧˧]


trà trân châu

[t͡ɕaː˨˩ t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈaː˦˩ ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈaː˨˩ ʈəŋ˧˧ cəw˧˧]


công việc

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ viək̚˨˩˨]

[kəwŋ͡m˧˧ jiək̚˨˩˨]

công việc nặng nhọc/vất vả

work (labour, employment, occupation, job)


trân châu

→ Muong: tlần chầu

[t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʈəŋ˧˧ cəw˧˧]


thơ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 詩 (“poem”, SV: thi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thi</i>

vi-etym-sino

thơ Đường


thơ

(obsolete) Southern Vietnam form of thư (“letter”)


điểm tâm

[ʔɗiəm˧˩ təm˧˧]

[ʔɗiəm˧˨ təm˧˧]

[ʔɗim˨˩˦ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 點心 (“snack”). Doublet of điểm sấm.


hoạ

Sino-Vietnamese word from 畫 (“to draw”).


hoạ

Sino-Vietnamese word from 禍. Related to vạ.


nước cốt dừa

[nɨək̚˧˦ kot̚˧˦ zɨə˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ kok̚˦˧˥ jɨə˦˩]

[nɨək̚˦˥ kok̚˦˥ jɨə˨˩]

nước (“water”) + cốt (“extract”) + dừa (“coconut”).


tắc kè

[tak̚˧˦ kɛ˨˩]

[tak̚˦˧˥ kɛ˦˩]

[tak̚˦˥ kɛ˨˩]

Onomatopoeic. Compare Indonesian tokek, Thai ตุ๊กแก (dtúk-gɛɛ) and Burmese တောက်တဲ့ (tauktai.).


cắc kè

[kak̚˧˦ kɛ˨˩]

[kak̚˦˧˥ kɛ˦˩]

[kak̚˦˥ kɛ˨˩]

Onomatopoeic. Compare cắc ké and also English gecko.


hội hoạ

[hoj˨˩˨ waː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 繪畫 (“painting”).


điểm

a metric for evaluation; a point, a mark, a grade, a score, etc.

a point (a focus of conversation or consideration)


chóp

a tip; top; peak (especially of something pointy)


khoan

Compare Khmer ខួង (khuəng) and ខ្វាន (khvaan).


tình bạn

[tïŋ˨˩ ʔɓaːn˧˨ʔ]

[tɨn˦˩ ʔɓaːŋ˨˩ʔ]

[tɨn˨˩ ʔɓaːŋ˨˩˨]

tình (情, “sentiment, feeling”) + bạn (伴, “friend”), the word order is Vietnamese native head-initial. Likely a calque of Chinese 友情 (yǒuqíng).
Superficially Sino-Vietnamese word from 情伴.


giết người

[ziət̚˧˦ ŋɨəj˨˩]

[jiək̚˦˧˥ ŋɨj˦˩]

[jiək̚˦˥ ŋɨj˨˩]


thi hài

[tʰɪj˧˧ haːj˦˩]

[tʰɪj˧˧ haːj˨˩]

Thế rồi thi hài nàng hoá thành dây trầu leo quanh cây cau.

Then her corpse turned into a betel vine climbing around the areca tree.


hài cốt

Sino-Vietnamese word from 骸骨 (“skeleton”).

vi-etym-sino

remains (what is left after a person dies)


kẻ

head

kẻ • (仉, 几, 古, 計)

vi-noun

kẻ • (仉, 几, 古, 計)

1923, Hồ Biểu Chánh, Tỉnh mộng, Đức Lưu Phương, chapter 6

So long have I resented people's morals; they witness occasions that clearly show them that the rich and noble often cause more trouble than the poor and humble, and that these poor and humble are not all a "band of depravity", but that they often benefit society a lot.

Bấy lâu nay tôi oán nhơn-tình thế-thái lắm, trông có dịp mà chỉ cho họ thấy rõ-ràng rằng kẻ giàu sang thường hay làm quấy hơn người nghèo hèn, mà lại bọn nghèo hèn chẳng phải là "quân khốn-nạn" hết thảy đâu, mà còn nhiều lúc làm lợi ích cho xã-hội lắm.

kẻ ám sát

kẻ giết người

kẻ cắp

kẻ cướp

kẻ trộm

(derogatory) individual, person, man; specifically, put before a verb/adjective to mean a specific type of people


hoàng tử

[hwaːŋ˨˩ tɨ˧˩]

[hwaːŋ˦˩ tɨ˧˨]

[waːŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 皇子, composed of 皇 (“emperor”) and 子 (“son”). The "imperial" connotation of hoàng has been lost due to its favorability over vương, likely due to the influence of historically imperial China and imperial Vietnam, whose monarchs referred to themselves as hoàng đế (“emperor”) or used hoàng in their titles (e.g. Lí Chiêu Hoàng) Compare hoàng hậu (“queen consort”, literally “empress consort”), nữ hoàng (“queen regnant”, literally “empress regnant”).

vi-etym-sino

prince (son or male-line grandson of a reigning monarch)


quân chủ

[kwən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[kwəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[wəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 君主 (“monarch”).

2022, Mộc Miên (T/H), 3 vị quân vương trị vì lâu nhất trong lịch sử (Three Longest-Reigning Monarchs in History)" Phụ Nữ Mới (New Women)

Until now, she has been ruling the United Kingdom for 70 years and over 4 months, longer than any other monarch’s in that country's history.

Tới nay, bà đã trị vì Vương quốc Anh trong 70 năm và hơn 4 tháng, lâu hơn bất kỳ vị quân chủ nào khác trong lịch sử nước này.


ngả

way, direction, direction along a road or path


紅衛兵

chữ Hán form of hồng vệ binh (“hongweibing”).


tử

Coordinate term: mẫu


giá trị tổng kiểm

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ təwŋ͡m˧˩ kiəm˧˩]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ təwŋ͡m˧˨ kiəm˧˨]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨ təwŋ͡m˨˩˦ kim˨˩˦]


từ nguyên học

[tɨ˨˩ ŋwiən˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨ˦˩ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨ˨˩ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 辭源學 or 詞源學／词源学 (cíyuánxué).


伯爵

chữ Hán form of bá tước (“count; earl”).


股票

chữ Hán form of cổ phiếu (“share; stock”).


tố nữ

[to˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tow˨˩˦ nɨ˧˨]

[tow˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 素女.
Tố Nữ is a goddess in Chinese mythology. In Vietnamese, this proper noun took on the meaning "beautiful woman" as a common noun. Similar developments can also be seen with đạo chích (“thief”), Mạnh Thường quân (“charitable person”).

(dated, literary) beautiful woman, beautiful girl


大眾

chữ Hán form of đại chúng (“masses; people”).


vũ khí hạt nhân

[vu˦ˀ˥ xi˧˦ haːt̚˧˨ʔ ɲən˧˧]

[vʊw˧˨ kʰɪj˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[vʊw˧˨ xɪj˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[vʊw˨˩˦ kʰɪj˦˥ haːk̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

[jʊw˨˩˦ xɪj˦˥ haːk̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

vũ khí (“weapon”) + hạt nhân (“nucleus”), calque of English nuclear weapon.


nền

nền đất

nhạc nền


thẹo

vết (classifier)
cái (classifier)
𤵌 (CJK)


sẹo

vết (classifier)
cái (classifier)
𤵪 (CJK)
𪖠 (CJK)


膀胱

chữ Hán form of bàng quang (“urinary bladder”).


xác ướp

[saːk̚˧˦ ʔɨəp̚˧˦]

[saːk̚˦˧˥ ʔɨəp̚˦˧˥]

[saːk̚˦˥ ʔɨəp̚˦˥]


形而上學

hình nhi thượng học
hình nhi thượng học#Vietnamese

chữ Hán form of hình nhi thượng học (“metaphysics”).


bến

Cognate with Muong Bi pển (“stream”), Tho [Cuối Thái Hoà] pen²⁴ ("river") (Nguyễn Hữu Hoành et al., 2022)

Bến Nhà Rồng

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay?

1938, Hàn Mặc Tử, “Đây thôn Vĩ Dạ (Here is the Vĩ Dạ Hamlet)”, in Thơ điên (Mad Poems) / Đau thương (Agony):

Someone's boat is moored at the moon[lit] river's shore there,
Shall it take the moon[light] back timely tonight?

Bến xe Miền Đông

a station (place where a vehicle may stop)


對象

chữ Hán form of đối tượng (“object, target”).


收入

chữ Hán form of thu nhập (“income; revenue”).


國有化

chữ Hán form of quốc hữu hoá (“nationalization”).


預報

chữ Hán form of dự báo (“to forecast, to predict”).


decimet

[ʔɗe˧˧ si˧˧ mɛt̚˧˦]

[ʔɗej˧˧ sɪj˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[ʔɗej˧˧ sɪj˧˧ mɛk̚˦˥]


thụ

cổ thụ

(only in Sino-Vietnamese compounds) a tree


thụ

(neologism) a bottom; uke (in a male same-sex relationship)


學位

chữ Hán form of học vị (“academic degree”).


雕刻

chữ Hán form of điêu khắc (“sculpture”).


地形

chữ Hán form of địa hình (“terrain; relief”).


會館

chữ Hán form of hội quán (“premises of an association, usually a Chinese clan association”).


prometi

[pəː˨˩ ɹo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[pəː˨˩ zo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[ʔɓəː˨˩ ɹo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[ʔɓəː˨˩ zo˧˧ me˧˧ ti˧˧]

[pəː˦˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[ʔɓəː˦˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[pəː˨˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

[ʔɓəː˨˩ ɹow˧˧ mej˧˧ tɪj˧˧]

Ultimately from New Latin promethium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


chuông

cái (classifier)
chiếc (classifier)
鍾 (CJK)
鐘 (CJK)

→ Khmer: ជួង (cuəng)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chuông.wav

From Middle Vietnamese chuâng. Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鐘 (SV: chung).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chung</i>

vi-etym-sino

Chuông gọi hồn ai

(literally, “Whose Soul Does the Bell Call On?”)

Đeo/Treo chuông cổ mèo

đồng hồ/điện thoại đổ chuông

nhạc chuông

(by extension) the alarm sound of a timepiece or the ringtone of a telephone


lưỡi lê

[lɨəj˦ˀ˥ le˧˧]


giày ống

[zaj˨˩ ʔəwŋ͡m˧˦]

[jaj˦˩ ʔəwŋ͡m˦˧˥]

[ja(ː)j˨˩ ʔəwŋ͡m˦˥]


nghệ tây

[ŋe˧˨ʔ təj˧˧]

[ŋej˨˩ʔ təj˧˧]

[ŋej˨˩˨ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nghệ tây.wav

Audio (Hà Nội)

Crocus sativus
Crocus sativus#Translingual


công nghệ

[kəwŋ͡m˧˧ ŋe˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 工藝 (“handicraft”).

(education) a rudimentary middle school subject that covers multiple homemaking disciplines such as cooking, sewing, flower arranging, horticulture, electrical circuit fixing, etc., similar to home economics


chương

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chương.wav

tiểu thuyết chương hồi

novels that are divided into multiple chapters

(of a book, guideline or legislative document) a chapter


nghệ

Sino-Vietnamese word from 藝 (“ability”). Compare the non-Sino-Vietnamese reading nghề.

occupation, employment, trade, profession


nghệ

cây (classifier)
củ (classifier)
乂 (CJK)
艾 (CJK)

From Proto-Vietic *ŋɛːlʔ (“turmeric”). Probably of Kra-Dai origin, compare Proto-Kra *C-ŋilꟲ ("yellow").


kĩ thuật

[ki˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[kɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 技術, composed of 技 (“skill”) and 術 (“technique”).

a technique (method of achieving something)

kĩ thuật điện
electrical engineering

engineering (application of science to the needs of humanity)

khoa học kĩ thuật
science and technology

(rare, only in fixed compounds) Synonym of công nghệ (“technology”)


thuốc bổ

[tʰuək̚˧˦ ʔɓo˧˩]

[tʰuək̚˦˧˥ ʔɓow˧˨]

[tʰuək̚˦˥ ʔɓow˨˩˦]


giấy sáp

[zəj˧˦ saːp̚˧˦]

[jəj˨˩˦ ʂaːp̚˦˧˥]

[jəj˨˩˦ saːp̚˦˧˥]

[jəj˦˥ ʂaːp̚˦˥]

[jəj˦˥ saːp̚˦˥]


âm chủ

[ʔəm˧˧ t͡ɕu˧˩]

[ʔəm˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[ʔəm˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 音 (“tone”) and 主 (“primary”), calque of Chinese 主音 (chủ âm).


giấy nến

[jəj˨˩˦ nen˦˧˥]

[jəj˦˥ nəːn˦˥]


đái tháo đường

head

đái tháo đường

vi-noun

đái tháo đường

[ʔɗaːj˧˦ tʰaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩˦ tʰaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ʔɗaːj˦˥ tʰaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

đái (“to pee, to piss”) + tháo (“to excrete from the body in large quantities”) + đường (“sugar”).


kẹo bơ cứng

[kɛw˧˨ʔ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˧˦]

[kɛw˨˩ʔ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˦˧˥]

[kɛw˨˩˨ ʔɓəː˧˧ kɨŋ˦˥]

kẹo (“candy”) + bơ (“butter”) + cứng (“hard”).


sáp

From Proto-Vietic *k-raːp (“wax”), probably from Old Chinese 蠟 (OC *k.rˤap) (B-S) (SV: lạp). However, as the Chinese word was not attested until the 2nd to 3rd century CE, the loan direction could be from Proto-Vietic into Old Chinese instead. In that case, the Proto-Vietic could be from another Sino-Tibetan source; compare Proto-Sino-Tibetan *s-krjap (“bug; ant; insect (lac); cochineal”), whence Burmese ချိပ် (hkyip, “lac”), Proto-Loloish *C-gripᴸ (“lac; pine”), Jingpho krep (“bedbug”).


ổ đĩa cứng

[ʔo˧˩ ʔɗiə˦ˀ˥ kɨŋ˧˦]

[ʔow˧˨ ʔɗiə˧˨ kɨŋ˦˧˥]

[ʔow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˦ kɨŋ˦˥]


đĩa

head

碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵

đĩa • (碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵)

vi-noun

碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵

(classifier cái) đĩa • (碟, 𥖢, 𡌡, 𥐨, 𥒦, 𥓵)

cái (classifier)
碟 (CJK)
𥖢 (CJK)
𡌡 (CJK)
𥐨 (CJK)
𥒦 (CJK)
𥓵 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 碟 (“plate; dish; saucer; disc”, SV: điệp). Doublet of dĩa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điệp</i>

vi-etym-sino

đĩa bay

đầu đĩa

môn ném đĩa


kem mứt

[kɛm˧˧ mɨt̚˧˦]

[kɛm˧˧ mɨk̚˦˧˥]

[kɛm˧˧ mɨk̚˦˥]


bồ câu

[ʔɓo˨˩ kəw˧˧]

[ʔɓow˦˩ kəw˧˧]

[ʔɓow˨˩ kəw˧˧]

The first element can also be seen in words like bồ nông (“pelican”), bồ các (“magpie”). For the second element, see cu; it is ultimately onomatopoeic. Compare Thai เขา (kǎo), Chinese 鳩 (OC *[k](r)u) (B-S), Burmese ခို (hkui), English coo.

Trái Đất này là của chúng mình;
Quả bóng xanh bay giữa trời xanh.
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến;
Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển;
Cùng bay nào! Cho Trái Đất quay!
Cùng bay nào! Cho Trái Đất quay!

1978, Định Hải, Bài ca Trái Đất (The Earth's Song):

This Earth belongs to us;
A blue ball floating in the blue sky
O doves, ye cooing-birds with lovely songs;
O gulls, ye whose wings glide above the seas' waves;
Fly [ye] together, so the Earth shall turn!
Fly [ye] together, so the Earth shall turn!


cảm tình

[kaːm˧˩ tïŋ˨˩]

[kaːm˨˩˦ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 感情 (“emotion”).

có cảm tình với


thuyết

[tʰwiək̚˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 說. Doublet of thốt.

(linguistics) comment (in topic-comment structure)


siêu máy tính

[siəw˧˧ maj˧˦ tïŋ˧˦]

[ʂiw˧˧ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

siêu- (“super-”) + máy tính (“computer”), calque of English supercomputer


bộ chính trị

[ʔɓo˧˨ʔ t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩ʔ t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[ʔɓow˨˩˨ cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]


tính

13th century, Wang Yanglin, Three Character Classic; 1900 English translation by Herbert Giles; 1937 Vietnamese translation by Nguyễn Ký Tế (with modernized spellings);
Nguời mới sinh ra, tính vốn lành; tính học gần, tập đến xa. Nếu không dạy, tính bèn đổi. Đạo dạy nguời, quý nhất là chuyên.

Men at their birth are naturally good. Their natures are much the same; their habits become widely different. If foolishly there is no teaching, the nature will deteriorate. The right way in teaching is to attach the utmost importance to thoroughness.

disposition (of people); nature; character; temperament


giành

cái (classifier)
chiếc (classifier)
棦 (CJK)
𥱭 (CJK)

a kind of wooden, woven basket with a flat bottom


gái

From Proto-Vietic *-keːʔ (“woman; female”); compare cái.

làm gái

(collective, informal, colloquial) whores; female prostitutes


chính trị

[t͡ɕïŋ˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʈɪj˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʈɪj˨˩˨]

nhà chính trị


luật

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

the law (body of rules established in a community by its authorities)

luật chơi

the rules of a game (in order to play it correctly, as it is designed to be played)

luật thơ Đường

the rules of Tang poetry (in order to write a correct poem, as it should be written)

rules (what to adhere to in order to do things correctly, as designed); compare nội quy (what to adhere to for, specifically, proper and acceptable conduct at a place, such as a park or workplace)


luật

→ Tai Dam: ꪩꪺꪒ

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Coordinate term: dự luật (“bill”)

bộ luật

Luật Bảo hiểm Xã hội


điện báo

[ʔɗiən˧˨ʔ ʔɓaːw˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ ʔɓaːw˨˩˦]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 電報. Borrowed from Japanese 電報 (denpō).


khí

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-khí.wav

khí trời

(chiefly in fixed expressions, physics, meteorology) Clipping of không khí (“air”).

khí hiếm

khí hiđrô

sát khí

killing chi, provoked by killing intent (sát ý)

tà khí

linh khí

yêu khí

chướng khí

(fiction) an aura (chi) that can be sensed by chi masters, usually helps them notice the presence of someone or something even without seeing that person or thing


bàn tính

[ʔɓaːn˨˩ tïŋ˧˦]

[ʔɓaːŋ˦˩ tɨn˦˧˥]

[ʔɓaːŋ˨˩ tɨn˦˥]


quặng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 礦 (SV: khoáng). Doublet of khoáng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khoáng</i>


nắp

cái (classifier)
蒳 (CJK)
𠖘 (CJK)
䈫 (CJK)

From an infixed form of a root that gave rise to đắp.

nắp chai/bút

nắp/vung/nắp vung (nồi)

đóng/mở/vặn nắp

a hard piece put on top to cover or seal a container, such as a lid, a cover or a cap


khăn quàng

[kʰaŋ˧˧ kwaːŋ˦˩]

[xaŋ˧˧ kwaːŋ˦˩]

[kʰaŋ˧˧ waːŋ˨˩]

[xaŋ˧˧ waːŋ˨˩]

khăn (“cloth”) + quàng (“to wrap around”).

com

Không ở trường mà đeo khăn quàng à ? Con này cháu ngoan Bác Hồ ghê ta !

You wear your red scarf outside of school? Geez, Uncle Ho's good child much ?

Short for khăng quàng đỏ (“red rectangular scarf worn by grade schoolchildren”).


quãng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 曠 (“to skip a session; extensive”, SV: khoáng). Doublet of khoảng.


構成

chữ Hán form of cấu thành (“constituent”).


ác

→ Tai Dam: ꪮꪱꪀ

thiện (và) ác

Thiện, Ác, Tà


ác

From Proto-Vietic *ʔaːk (“crow”), from Proto-Mon-Khmer *kʔaak ~ *kʔaik (“crow; to caw”). Compare ác là.

inh

1870, Lê Ngô Cát & Phạm Đình Toái, Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca (National History of the Great South in Verse), "Sự loạn lạc ở Bắc hà (The Chaos North of the River (Gianh))"
Lòng người đâu chẳng loạn ly;
Ếch kêu, ác họp thiếu gì gần xa!
Everywhere, the chaos parted the folk's hearts;

Near and far, there was no lack of croaking frogs and gathering crows.


suyễn

[ʂ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

[s⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 喘 (“to pant, to gasp”). Like hen (“asthma; to cough”), this word was originally a verb.


bằng cấp

[ʔɓaŋ˨˩ kəp̚˧˦]

[ʔɓaŋ˦˩ kəp̚˦˧˥]

[ʔɓaŋ˨˩ kəp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 憑 (“certificate; diploma”) and 給 (“to grant”).


nguyệt thực

[ŋwiət̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ŋwiək̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ŋwiək̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyệt thực.wav

Sino-Vietnamese word from 月食, composed of 月 (“moon”) and 食 (“to eat; eclipse”),
Sino-Vietnamese word from 月蝕, composed of 月 (“moon”) and 蝕 (“eclipse”).


luỹ

a row of trees planted like a fence (especially bamboo)


主張

chữ Hán form of chủ trương (“position; standpoint; policy”).


cấp

Sino-Vietnamese word from 級 (“rank; level; class”).

trường cấp một

trường cấp hai


sáng

head

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤

vi-noun

朗, 𠓇, 󰢜, 󱽇, 𤎜, 󱙼, 創, 𤏬, 灲, 𫤤

朗 (CJK)
𠓇 (CJK)
𤎜 (CJK)
創 (CJK)
𤏬 (CJK)
灲 (CJK)
𫤤 (CJK)

From Proto-Vietic *p-laːŋʔ (“bright”) (in which *pl- had changed to *pʰr- and from there developed to its current form), from Proto-Mon-Khmer *plaaŋʔ. Cognates with láng (in sáng láng), Khasi phalang, Tho [Cuối Chăm] blaːŋ³. Compare also Thai ปลั่ง (bplàng).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sáng.wav


bệnh

→ Tai Dam: ꪹꪛꪸ꫁ꪉ


gấm

From Old Chinese 錦 (OC *Cə.k(r)[ə]mʔ) (SV: cẩm).


tẹo

From Old Chinese 小 (OC *[s]ewʔ) (SV: tiểu).


tuổi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 歲 (“age”, SV: tuế).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tuế</i>

vi-etym-sino

lớn/nhỏ tuổi

tuổi già/trẻ

vòng tuổi

tuổi dậy thì

Bạn bao nhiêu tuổi?

Tôi ... tuổi.

Con gái phải mười tám tuổi trở lên mới được lấy vợ.

Only eighteen-year-old or older girls can marry.

tòa nhà hơn 100 tuổi

Ông 70 tuổi xuân, 50 tuổi Đảng.

He's 70 years "young" and he worked as an active Party member for 50 years.

Mày tuổi gì?
Tuổi mèo/Mão.
What's your zodiac beast?
Cat.

Nó tuổi hổ/Dần nên nóng tính lắm.

His zodiac beast is the Tiger. No wonder he has such a temper.

Tao tuổi trâu/Sửu, nó tuổi hổ/Dần, không hạp nhau đâu.

My zodiac beast is the Buffalo, his is the Tiger, so we don't get along.

(occult, divination) the Vietnamese zodiac equivalent of a zodiac sign, i.e. an earthly branch or a zodiac beast, based on birthyear


láy rền

[la(ː)j˦˥ ɹəːn˨˩]


nhịp điệu

[ɲip̚˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[ɲip̚˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[ɲip̚˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]


nấm kim châm

[nəm˧˦ kim˧˧ t͡ɕəm˧˧]

[nəm˦˧˥ kim˧˧ t͡ɕəm˧˧]

Calque of Chinese 金針菇／金针菇 (kim châm cô).


cải lương

[kaːj˧˩ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˧˨ lɨəŋ˧˧]

[kaːj˨˩˦ lɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 改良, composed of 改 (“to change”) and 良 (“good, honest”).

a form of folk musical theater from southern Vietnam ("reformed theatre")


hợp âm rải

[həːp̚˧˨ʔ ʔəm˧˧ zaːj˧˩]

[həːp̚˨˩ʔ ʔəm˧˧ ʐaːj˧˨]

[həːp̚˨˩˨ ʔəm˧˧ ɹaːj˨˩˦]


hợp âm

[həːp̚˧˨ʔ ʔəm˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[həːp̚˨˩˨ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hợp âm.wav


bài hát

[ʔɓaːj˨˩ haːt̚˧˦]

[ʔɓaːj˦˩ haːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːj˨˩ haːk̚˦˥]

From bài (“writing, piece of writing”) + hát (“to sing”).


dân ca

[zən˧˧ kaː˧˧]

[jəŋ˧˧ kaː˧˧]

[jəŋ˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 民歌 (“folk song”).


hợp

Sino-Vietnamese word from 合 (“suitable, consistent”).

Hợp của A và B được viết là "A ∪ B".

The union of A and B can be written as "A ∪ B".

(set theory) a union (the set of all elements in the collection)


giao hưởng

[zaːw˧˧ hɨəŋ˧˩]

[jaːw˧˧ hɨəŋ˧˨]

[jaːw˧˧ hɨəŋ˨˩˦]


dàn nhạc

[zaːn˨˩ ɲaːk̚˧˨ʔ]

[jaːŋ˦˩ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩ ɲaːk̚˨˩˨]


phong trào

[fawŋ͡m˧˧ t͡ɕaːw˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˦˩]

[fɔŋ˧˧ ʈaːw˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˨˩]

movement (an activity that attracts numerous participants)


quốc gia

[kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[wək̚˦˥ jaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quốc gia.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-quốc gia.wav

quốc gia có chủ quyền

quốc gia xuất xứ


giải thưởng

[zaːj˧˩ tʰɨəŋ˧˩]

[jaːj˧˨ tʰɨəŋ˧˨]

[jaːj˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩˦]

Giải thưởng Hồ Chí Minh

Giải thưởng Nhà nước

vi:Giải thưởng Hồ Chí Minh
vi:Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)


thống

[tʰəwŋ͡m˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 桶 (SV: thùng). Doublet of thùng

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thùng</i>


nhạc sĩ

[ɲaːk̚˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[ɲaːk̚˨˩ʔ sɪj˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 樂 (“music”) and 士 (“-ist; -ian”), equivalent to nhạc + -sĩ.

a musician, especially a songwriter or a composer


lễ hội

Sino-Vietnamese word from 禮會, composed of 禮 (“festival”) and 會 (“to reunite, to meet; festival”).


thể loại

[tʰej˨˩˦ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 體類, composed of 體 (“genre, style”) and 類 (“category”).


loại

Sino-Vietnamese word from 類 (“category”). Doublet of loài.

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-loại.wav


thuật ngữ

[tʰwət̚˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰwək̚˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 術語, composed of 術 (“technique”) and 語 (“word”).

(semantics) a term (word or phrase, especially one from a specialised area of knowledge)

(semantics) terminology (terms used in any business, art, etc)


công nghiệp

[kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công nghiệp.wav

Sino-Vietnamese word from 工業, composed of 工 (“labor”) and 業 (“trade”), Japanese 工業 (kōgyō).


danh sách

[jɛɲ˧˧ ʂat̚˦˧˥]

[jɛɲ˧˧ sat̚˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-danh sách.wav

Sino-Vietnamese word from 名冊 (“roll (of names)”).


nghệ thuật

[ŋe˧˨ʔ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ŋej˨˩ʔ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ŋej˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 藝術, composed of 藝 (“art”) and 術 (“craft”), from Japanese 芸術 (geijutsu), from Middle Chinese 藝術 (“court arts and crafts”).

der

nghệ thuật vị nghệ thuật/nhân sinh/luân lí/xã hội/tôn giáo

art for art's/life's/morality's/society's/religion's sake


âm nhạc

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ɲaːk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm nhạc.wav

Near-synonym: nhạc (as a hobby or object of enjoyment)


âm thanh

[ʔəm˧˧ tʰajŋ̟˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰan˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm thanh.wav

Sino-Vietnamese word from 音聲, composed of 音 (“sound; phone”) and 聲 (“sound; tone; noise”).


thống kê

[tʰəwŋ͡m˧˦ ke˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˧˥ kej˧˧]

[tʰəwŋ͡m˦˥ kej˧˧]

Theo (như) thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới,...

According to data published by the World Health Organization,...

statistics (a systematic collection of data on measurements or observations)


gian

Sino-Vietnamese word from 間. Doublet of căn.


bản

Sino-Vietnamese word from 版 (“edition”).

bản sao

(printing, publishing) a version or copy


bản

Borrowed from Tai, compare Thai บ้าน (bâan), Lao ບ້ານ (bān).

small village in the highlands of Vietnam


bản

Sino-Vietnamese word from 本; this is the Northern form. Doublet of bổn, earlier the common form and later the Southern form.
This form is probably a rather late innovation in the Northern region, displaced bổn in the Northern dialects:
* bản as the Sino-Vietnamese reading of 本 (MC pwonX) is attested once (as bản đạo) in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum, a dictionary chiefly based on the Northern dialects, while bổn is attested thrice (in bổn đạo (“of the same religion”), bổn cục (“a circle of craftsmen”), nhịt bổn (“Japan”)).
* The expected Sino-Vietnamese reflex for this rime is /on/, cf. bôn < 奔 (MC pwon), bồn < 盆 (MC bwon), bộn < 坌 (MC bwonH).
* In early Nôm texts (which are all of clear Northern origin), 本 (MC pwonX) was used as a phonogram or as the phonetic in phono-semantograms to write the native Vietnamese word bốn (“four”), whose vocalism value is stable throughout its development from Proto-Vietic to Modern Vietnamese.

(only in compounds) source; origin; root


ca trù

[kaː˧˧ t͡ɕu˨˩]

[kaː˧˧ ʈʊw˦˩]

[kaː˧˧ ʈʊw˨˩]

歌 (song) + 籌 (bamboo card). Bamboo cards were formerly sold to listeners, who would award them to their favorite singers, who then redeemed the cards for money.

ca tru, a genre of traditional singing from northern Vietnam


tiếng ồn

[tiəŋ˧˦ ʔon˨˩]

[tiəŋ˦˧˥ ʔoŋ˦˩]

[tiəŋ˦˥ ʔoŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tiếng ồn.wav

From tiếng (“sound”) + ồn (“loud, noisy”).


ca khúc

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˧˦]

[kaː˧˧ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[kaː˧˧ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[kaː˧˧ xʊwk͡p̚˦˥]


mục từ

head

mục từ • (目詞)

vi-noun

mục từ • (目詞)

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ tɨ˨˩]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ tɨ˦˩]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 目 (“head, section; item”) and 詞 (“word, vocabulary”). Compare Chinese 目錄／目录 (mùlù, “catalogue, list”).


形式

chữ Hán form of hình thức (“appearance; look”).


than đá

[tʰaːn˧˧ ʔɗaː˧˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˦˥]

than (“coal; charcoal”) + đá (“rock”), calque of Chinese 石炭 (thạch thán, “coal”).


選集

chữ Hán form of tuyển tập (“selection of works; collection; analects”).


表決

chữ Hán form of biểu quyết (“vote; voting”).


cối

head

檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼

vi-noun

檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼

(classifier cái, chiếc) cối • (檜, 𥖩, 桧, 𡑭, 臼)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
檜 (CJK)
𥖩 (CJK)
桧 (CJK)
𡑭 (CJK)
臼 (CJK)

From Proto-Vietic *t-koːlʔ (“rice mortar”). Cognate with Muong cổl, Thavung โก้น, Chut [Rục] təkoːl³.

(by extension) the container of a rice mill

cối xay gió


ngưỡng

a threshold (bottom-most part of a doorway)

a threshold (point where one mentally or physically is vulnerable in response to provocation or to particular things in general)


tín ngưỡng

[tin˧˦ ŋɨəŋ˦ˀ˥]

[tin˦˧˥ ŋɨəŋ˧˨]

[tɨn˦˥ ŋɨəŋ˨˩˦]


tự do

[tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 自由, from Japanese 自由 (jiyū), from Middle Chinese 自由 (d͡ziɪᴴ jɨu, “self-determined; self-pleased”).
As pointed out in Iwatsuki (2013), during the late 19th and very early 20th century, the French word liberté was translated using expressions such as (sự) thong dong or thong thả, with tự do being adopted a bit later.

bor

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Tự do, bình đẳng, bác ái

Phùng Văn Tửu, Tự do, translated from Paul Éluard's Liberté
Và bằng phép màu một tiếng
Tôi bắt đầu lại cuộc đời
Tôi sinh ra để biết tên em
Để gọi tên em
TỰ DO.
And by the power of one word
I start my life over
I was born to know you
To say your name
Liberty.

1966, Hồ Chí Minh, "Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước (Call to All Compatriots and Fighters throughout the Country)"; 1968 English translation by Frederick A. Praeger
Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!

Nothing is more precious than independence and freedom. When victory day comes, our people will rebuild our country and endow it with bigger and more beautiful construction.

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Nói đại khái thì về thế kỷ thứ XVII như ông Jean Jacques Rousseau làm ra "Dân ước" (Contrat social), ông La Fontaine làm ra "Ngụ ngôn" (Fables), ông Montesquieu làm ra "Pháp ý" (Eprit des lois), ông Pascal, ông Voltaire .v.v... đều là những tay kiếm hết cách mở cái chìa khóa chuyên chế để giúp đồng bào ra chỗ tự do. Tôi kể bấy nhiêu ông đó là chỉ tỏ ra rằng trong đời chuyên chế mà vẫn còn có người ra lo việc đời như thế, chí như đời bây giờ được tự do ngôn luận, được tự do xuất bản, được tự do diễn thuyết thì những người ra lo việc nước, việc đời bên họ biết là bao nhiêu.
Just to give you some examples, during the 17th century, Jean Jacques Rousseau who wrote The Social Contract, La Fontaine who wrote Fables, Montesquieu who wrote The Spirit of the Laws, and Pascal, and Voltaire, etc. were all swordsmen who tried their best to break the authoritarian shackles and lead people to freedom. I'm telling you all this to say, even under authoritarianism, there were still people who contributed to society like those, so now that they are free to express, free to publish, free to give speeches, can you imagine how many societal contributions they've made?


tôn giáo

[toŋ˧˧ jaːw˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宗教 (SV: tông giáo), from Japanese 宗教 (shūkyō), from two of the five Buddhist principles for interpreting sutras, 五重玄義 (literally “five-fold black reading”), namely 名 (myō, “name; title”), 体 (tai, “form”), 宗 (shū, “sect”), 用 (yū, “use”) and 教 (kyō, “teaching”). The literal interpretation is ambiguous, either 宗と教 (literally “sect and teaching”) or 宗の教 (literally “sectarian teaching”). Used as a translation of the western Christocentric concept of English religion in response to Western encroachment as well as in efforts to modernize Japan. Earlier alternative translations included 宗法 (shūhō), 宗旨 (shūshi) and 法教 (hōkyō).
Intentionally misread to avoid Emperor Thiệu Trị's taboo name, Nguyễn Phúc Miên Tông (which some sources mistakenly state to be the taboo name of his predecessor, Emperor Minh Mạng, whose real taboo is Đảm). The etymologically accurate form, tông giáo, seems to be currently in use primarily as an unintentional misspelling alongside tôn giáo, sometimes in the same piece of writing. Compare Tôn Thất and Tôn Nữ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tông giáo</i>

vi-etym-sino

tự do tôn giáo

Marx khẳng định, tôn giáo chính là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là cách để họ tạm thời lấy lại được sự sống sau những giờ lao động mệt mỏi và căng thẳng. Nó là trái tim của thế giới không có trái tim, là tinh thần của trật tự không có tinh thần [/ linh hồn của những hoàn cảnh thiếu linh hồn]. Bởi lẽ nếu không có tôn giáo thì nhân dân lao động sẽ không còn là con người, họ sẽ bị biến thành những cái máy vô hồn, làm việc trong các băng truyền hay con Rô-bốt không có trái tim.

2018, Tâm Thành, “Tôn Giáo Là Thuốc Phiện Của Nhân Dân? [Religion Is The Opium of the People?]”, in Bùi Chu Diocese:

Marx affirms that ‘religion is the sigh of the oppressed creatures’, their wherewithal to temporarily reclaim their lives after hours of tiresome and stressful toil. It is ‘the heart of a heartless world, and the soul of soulless conditions’. For without religion the working people would no longer be humans, they would have become soulless machines working on assembly lines or heartless robots.


yến

Sino-Vietnamese word from 燕 (“swallow”). Doublet of én.

yến sào

(loosely) Synonym of én (“swallow”) (bird)


yên

From English yen, from Japanese 円 (en), from Chinese 圓／圆 (yuán, “round”). See also viên.


năng lượng

[naŋ˧˧ lɨəŋ˧˨ʔ]

[naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩ʔ]

[naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-năng lượng.wav

Năng lượng không tự sinh ra, không tự mất đi.

Energy can neither be created nor destroyed.


tốc độ

[təwk͡p̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[təwk͡p̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[təwk͡p̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tốc độ.wav


vận tốc

[vən˧˨ʔ təwk͡p̚˧˦]

[vəŋ˨˩ʔ təwk͡p̚˦˧˥]

[vəŋ˨˩˨ təwk͡p̚˦˥]

[jəŋ˨˩˨ təwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 運速, composed of 運 (“travel, movement”) and 速 (“velocity”).


ánh sáng

[ʔajŋ̟˧˦ saːŋ˧˦]

[ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːŋ˦˧˥]

[ʔɛɲ˦˧˥ saːŋ˦˧˥]

[ʔan˦˥ ʂaːŋ˦˥]

[ʔan˦˥ saːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ánh sáng.wav

Thiên Chúa phán: “Phải có ánh sáng.” Liền có ánh sáng.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 1 [The Book of Genesis 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The Lord said, "Let there be light." And there was promptly light.


vật chất

[vət̚˧˨ʔ t͡ɕət̚˧˦]

[vək̚˨˩ʔ t͡ɕək̚˦˧˥]

[vək̚˨˩˨ cək̚˦˥]

[jək̚˨˩˨ cək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vật chất.wav

Sino-Vietnamese word from 物質, composed of 物 (“thing”) and 質 (“substance”).

Vật chất có trước, ý thức có sau.


加味

chữ Hán form of gia vị (“spice; condiment”).


lợi nhuận

[ləːj˧˨ʔ ɲwən˧˨ʔ]

[ləːj˨˩ʔ ɲwəŋ˨˩ʔ]

[ləːj˨˩˨ ɲwəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 利潤, composed of 利 and 潤.


ngân hàng

[ŋən˧˧ haːŋ˨˩]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˦˩]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ngân hàng.wav

Sino-Vietnamese word from 銀行, composed of 銀 (“money”) and 行 (“store”), from Japanese 銀行 (ginkō)


看護

chữ Hán form of khán hộ (“nursing; nursery”).


quang hợp

[kwaːŋ˧˧ həːp̚˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˧ həːp̚˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ həːp̚˨˩˨]


政界

chữ Hán form of chính giới (“political circle; political class; political elite”).


條約

chữ Hán form of điều ước (“treaty; wish”).


金甌

金甌: Hán Việt readings: kim âu (canonical)

chữ Hán form of kim âu (“gold cup, the nation, stability”).


倫理

chữ Hán form of luân lý (“morality; ethics”).


教理

chữ Hán form of giáo lý (“doctrine; teaching”).


giẻ

From Middle Vietnamese gẻ, from Proto-Vietic *k-cɛh (“rag”). Cognate with Muong Bi chẽ.


共同

chữ Hán form of cộng đồng (“community”).


bê-tông

[ʔɓe˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[ʔɓej˧˧ təwŋ͡m˧˧]

[ʔɓej˧˧ təwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bê-tông.wav


xà phòng

→ Tai Dam: ꪎꪱꪡ꫁ꪮꪉ (sa-ꞌphọng) (possibly)

[saː˦˩ fɔŋ˦˩]

From French savon. Ultimately from Proto-Germanic *saipǭ (“soap”).


xà bông

[saː˨˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[saː˦˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[saː˨˩ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

Cho cháu xà bông ạ.
Omo hay Tide?
Dạ không, cho cháu xà bông ạ. À, xà bông tắm ấy ạ!
I'd like some soap.
You want Omo or Tide?
No, please get me some soap. Oh, I meant soap as in "bathing soap"!

(Southern Vietnam, colloquial) laundry detergent; washing powder


actini

[ʔaːk̚˧˦ ti˧˧ ni˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin actinium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


europi

[ʔew˧˧ ɹo˧˧ pi˧˧]

[ʔew˧˧ ɹow˧˧ pɪj˧˧]

[ʔew˧˧ ɹow˧˧ pɪj˧˧]

Ultimately from New Latin europium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


neptuni

[nɛp̚˧˦ tu˧˧ ni˧˧]

[nɛp̚˦˧˥ tʊw˧˧ nɪj˧˧]

[nɛp̚˦˥ tʊw˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin uranium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


ruteni

[ɹu˧˧ te˧˧ ni˧˧]

[ɹʊw˧˧ tej˧˧ nɪj˧˧]

[ɹʊw˧˧ tej˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin ruthenium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


poloni

[ʔɓo˧˧ lo˧˧ ni˧˧]

[ʔɓow˧˧ low˧˧ nɪj˧˧]

[ʔɓow˧˧ low˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin polonium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


tháng mười

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩]


tháng năm

[tʰaːŋ˧˦ nam˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ nam˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ nam˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tháng năm.wav


tháng tư

[tʰaːŋ˧˦ tɨ˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ tɨ˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ tɨ˧˧]


tháng sáu

[tʰaːŋ˧˦ saw˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ ʂaw˨˩˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ saw˨˩˦]

[tʰaːŋ˦˥ ʂa(ː)w˦˥]


tháng mười hai

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩ haːj˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ haːj˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ haːj˧˧]


tháng tám

[tʰaːŋ˧˦ taːm˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ taːm˦˧˥]

[tʰaːŋ˦˥ taːm˦˥]


tháng chín

[tʰaːŋ˧˦ t͡ɕin˧˦]

[tʰaːŋ˦˧˥ t͡ɕin˦˧˥]

[tʰaːŋ˦˥ cɨn˦˥]


tháng mười một

[tʰaːŋ˧˦ mɨəj˨˩ mot̚˧˨ʔ]

[tʰaːŋ˦˧˥ mɨj˦˩ mok̚˨˩ʔ]

[tʰaːŋ˦˥ mɨj˨˩ mok̚˨˩˨]


社交

chữ Hán form of xã giao (“social relations; social interactions; social etiquette”).


platin

Ultimately from New Latin platinum, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


Hán học

[haːŋ˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漢學, composed of 漢 (“Han”) and 學 (“-logy”).

vi-etym-sino

(obsolete, education) education only with Chinese characters


sản phẩm

[ʂaːŋ˧˨ fəm˧˨]

[saːŋ˧˨ fəm˧˨]

[ʂaːŋ˨˩˦ fəm˨˩˦]

[saːŋ˨˩˦ fəm˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sản phẩm.wav


phẩm

Sino-Vietnamese word from 品 (“item; article; courtier rank”). Doublet of phím. Compare Japanese 品 (hon, -bon, -pon, “courtier rank”).

cog

phẩm màu

nhất phẩm

cửu phẩm

(history) a rank for East Asian courtiers


di sản

[jɪj˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[jɪj˧˧ saːŋ˧˨]

[jɪj˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[jɪj˧˧ saːŋ˨˩˦]


phụ khoa

[fʊw˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩ʔ xwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 婦科, composed of 婦 (“woman”) and 科 (“medical branch”).

vi-etym-sino

bệnh phụ khoa

a disease or condition in women related to genitals or the reproductive system


sản xuất

[ʂaːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[saːŋ˧˨ swək̚˦˧˥]

[ʂaːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[saːŋ˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 產出 (“to produce; production”).


立場

chữ Hán form of lập trường (“position; viewpoint; stance; standpoint; attitude”).


金風

chữ Hán form of kim phong (“autumn wind (archaic, literary)”).


志士

chữ Hán form of chí sĩ (“person of principles”).


bún

Compare Chinese 粉 (fěn < MC pjunX < OC *mə.pənʔ, SV phấn, "(rice, grain) powder; flour; to grind; rice noodle, vermicelli"), Lao ປຸ້ນ (pun).

Mềm như bún.


海流

chữ Hán form of hải lưu (“ocean current”).


活力

chữ Hán form of hoạt lực (“energy, vitality”).


宣傳

chữ Hán form of tuyên truyền (“propaganda”).


音量

chữ Hán form of âm lượng (“sound volume”).


馬頭琴

chữ Hán form of mã đầu cầm (“morin khuur”).


đường phố

[ʔɗɨəŋ˨˩ fo˧˦]

[ʔɗɨəŋ˦˩ fow˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ fow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 塘舖, composed of 塘 (“road”) and 舖 (“street”).


史記

chữ Hán form of sử kí (“a history record”).


玉皇

chữ Hán form of Ngọc Hoàng (“Jade Emperor”).


đá gà

[ʔɗaː˧˦ ɣaː˨˩]

[ʔɗaː˨˩˦ ɣaː˦˩]

[ʔɗaː˦˥ ɣaː˨˩]


結界

chữ Hán form of kết giới (“forcefield”).


軍民

chữ Hán form of quân dân (“military and civilian”).


時機

chữ Hán form of thời cơ (“opportunity, chance”).


欠缺

chữ Hán form of khiếm khuyết (“shortcoming; defect”).


船員

chữ Hán form of thuyền viên (“sailor; crew”).


người Việt Nam

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]


người Việt

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨]

người (“human”) + Việt (“Yue; Vietnamese”).

compound

(history) the Yue people, the name given by the Chinese to various ethnic groups in Southern Ancient China and modern Northern Vietnam; a Yue person

the Vietnamese people, the nationals of Vietnam; a Vietnamese national

the Vietnamese people, also known as the Kinh people, the only major ethnic group in Vietnam, whose mother language is Vietnamese; a Kinh person


hôm qua

Hôm qua em tới trường,
Mẹ dắt tay từng bước ớ ơ.
Hôm nay mẹ lên nương,
Một mình em đến lớp.

(Can we date this quote?), “Đi học [Going to School]”, Hoàng Minh Chính (lyrics), Bùi Đình Thảo (music):

Yesterday, as I was on my way to school
Mom was holding my hand the whole time.
Today, Mom goes to work on the terrace,
I go to school on my own.


hôm

head

hôm • (歆, 𣋚, ⿰日歆)

vi-noun

hôm • (歆, 𣋚, ⿰日歆)

mấy hôm nay


dịp

head

葉, 堞, 牒, 蹀, 擛, 𣋑, 󰋾

vi-noun

葉, 堞, 牒, 蹀, 擛, 𣋑, 󰋾

葉 (CJK)
堞 (CJK)
牒 (CJK)
蹀 (CJK)
擛 (CJK)
𣋑 (CJK)

Nếu có dịp, tôi sẽ đến thăm nhà bạn

If I have time, I will visit your house.


bên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 邊 (“side, edge”, SV: biên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">biên</i>


ngoại

Sino-Vietnamese word from 外 (“outside”). Doublet of ngoài. Compare Chinese 外 (wài, “outside; maternal”), Korean 외(外) (oe, “outside; maternal”). A woman once married is considered belonging to a different family, hence the "inside" father's side and "outside" mother's side. See also xuất giá (“to get married”, literally “to "get out" and get married”).

sính ngoại

to love everything foreign, such as foreign goods or foreign language words, especially in an ignorant or tacky way

(usually in compounds) everything foreign

Ngoại ơi! Con đến rồi nè!

Ngoại ơi! Con chích rồi nhé!

Grandpa/Grandma! I got my (Covid-19) vaccine!

(Southern Vietnam, used as a kinship "pronoun") maternal grandparent


thau

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鍮 (SV: thâu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thâu</i>

vi-etym-sino

(Central Vietnam, Southern Vietnam) a portable, perfectly circular wash basin; compare bồn (“wall-affixed basin; counter-affixed sink”)


婚約

chữ Hán form of hôn ước (“engagement; prenup”).


紳士

chữ Hán form of thân sĩ (“a learned person; a literatus”).


妥當

chữ Hán form of thoả đáng (“fitting; proper; appropriate”).


名目

chữ Hán form of danh mục (“names of things; items”).


祖師

chữ Hán form of tổ sư (“founder; progenitor”).


người Nga

[ŋɨəj˨˩ ŋaː˧˧]

[ŋɨj˦˩ ŋaː˧˧]

[ŋɨj˨˩ ŋaː˧˧]


người Mĩ

[ŋɨəj˨˩ mi˦ˀ˥]

[ŋɨj˦˩ mɪj˧˨]

[ŋɨj˨˩ mɪj˨˩˦]

người (“person”) + nước Mĩ (“United States”)

compound

(countable) American (person born in or citizen of the United States)

(uncountable) the American people (the people of the United States)


世子

chữ Hán form of thế tử (“royal highness; crown prince”).


toan

Borrowed from French toile (“cloth; canvas”).


thầy

→ Khmer: ថី (thəy)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 師 (SV: sư). Doublet of sư. Feudal Han or Nom teachers were generally male, hence the strictly modern use for male teachers.
The written form thày used to be common in the Northern dialects, now mostly eradicated in writing, although the pronunciation itself likely still remains in less mainstream Northern dialects.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sư</i>

vi-etym-sino

Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
Want to cross a river? Build a bridge
Want your children educated? Show their teacher some love

thầy mẹ/u

thầy cãi

thầy lang

a practitioner of East Asian alternative medicine

(only in compounds) Buddhist monk; expert


thây

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 屍 (“corpse”, SV: thi).


聯盟

chữ Hán form of liên minh (“union; league; alliance”).


côn

Zhuangzi, ch. 1. English translation by James Legge; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê

In the Northern Ocean there is a fish, the name of which is Kun - I do not know how many li in size. It changes into a bird with the name of Peng, the back of which is (also) - I do not know how many li in extent.

Biển Bắc có con cá gọi là cá côn, mình dài không biết mấy ngàn dặm. Nó biến thành con chim gọi là chim bằng, lưng rộng không biết mấy ngàn dặm.

(rare, Chinese mythology) (cá ~) Kun, a giant mythical fish


小行星

tiểu hành tinh
tiểu hành tinh#Vietnamese

chữ Hán form of tiểu hành tinh (“asteroid”).


財政

chữ Hán form of tài chính (“finance; budget; money; capital”).


總理

chữ Hán form of tổng lý (“premier, prime minister, general manager”).


新字體

chữ Hán form of tân tự thể (“shinjitai”).


舊字體

chữ Hán form of cựu tự thể (“kyūjitai”).


四肢

chữ Hán form of tứ chi (“the four limbs”).


儒學

chữ Hán form of Nho học (“Confucianism”).


死屍

chữ Hán form of tử thi (“a dead body, corpse”).


動力

chữ Hán form of động lực (“motive power”).


xeri

[sɛ˧˧ ɹɪj˧˧]

[sɛ˧˧ ɹɪj˧˧]

Ultimately from New Latin cerium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


許婚

chữ Hán form of hứa hôn (“to engage, to betroth”).


基地

chữ Hán form of cơ địa (“predisposition”).


quản tượng

[kwaːn˧˩ tɨəŋ˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˨ tɨəŋ˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˨]


huynh

(period Chinese fiction, faux archaism) an elder brother

period Chinese fiction; faux archaism; period Chinese fiction; faux archaism


ghè

a small jar or vase used to contain water or wine


內閣

chữ Hán form of nội các (“cabinet (of a government)”).


協定

chữ Hán form of hiệp định (“an agreement, an accord, a convention”).


武力

chữ Hán form of vũ lực (“force; violence”).


ghe

vi-noun

(classifier con, cái, chiếc) ghe • (𦪵, 𦪼)

con (classifier)
cái (classifier)
chiếc (classifier)
𦪵 (CJK)
𦪼 (CJK)


公務員

chữ Hán form of công vụ viên (“public servant; civil servant”).


傾向

chữ Hán form of khuynh hướng (“inclination; tendency”).


公務

chữ Hán form of công vụ (“public service; civil service”).


夏至

chữ Hán form of hạ chí (“summer solstice”).


婦科

chữ Hán form of phụ khoa (“gynecology”).


侯爵

chữ Hán form of hầu tước (“marquess (a British nobleman); marquis (as called in other kingdoms)”).


根源

chữ Hán form of căn nguyên (“origin; source; initial cause”).


強度

chữ Hán form of cường độ (“intensity; strength”).


偽科學

chữ Hán form of ngụy khoa học (“pseudoscience”).


資格

chữ Hán form of tư cách (“qualifications”).


無明

chữ Hán form of vô minh (“avidyā: unenlightenment, ignorance of nirvana and of the fundamental state of existence”).


變態

chữ Hán form of biến thái (“metamorphosis”).


câu hỏi

[kəw˧˧ hɔj˧˩]

[kəw˧˧ hɔj˧˨]

[kəw˧˧ hɔj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-câu hỏi.wav


法師

chữ Hán form of pháp sư (“Buddhist monk; wizard”).


kiểu

kiểu mới

kiểu lỗi thời

kiểu Nhật


nt

(informal) Abbreviation of như trên (“ditto”).


iot

thiếu iot

mentally retarded (literally, “iodine-deficient”)


nét

sắc nét

nét sổ

nét gợi cảm

nét mặt u buồn

nét vẽ đặc trưng

có nét riêng

nét quê

an attractive feature of the countryside

đậm nét quê

radiating a strong feel of the countryside

style; character; feature (usually attractive)


行程

chữ Hán form of hành trình (“journey; trip; itinerary”).


光譜

chữ Hán form of quang phổ (“the light spectrum”).


上級

chữ Hán form of thượng cấp (“higher class”).


等級

chữ Hán form of đẳng cấp (“level; rank; degree”).


主管

chữ Hán form of chủ quản (“a supervisor; manager; overseer”).


攝影

chữ Hán form of nhiếp ảnh (“photograph”).


講堂

chữ Hán form of giảng đường (“auditorium; lecture hall”).


幻術

chữ Hán form of ảo thuật (“magic; illusion”).


nhôm

Shortened from a-luy-mi-nhôm, from French aluminium, from English aluminium.


bắc bán cầu

[ʔɓak̚˧˦ ʔɓaːn˧˦ kəw˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˧˥ kəw˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɓaːŋ˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北半球 (“Northern Hemisphere”).


粘膜

chữ Hán form of niêm mạc (“mucous membrane”).


國寶

chữ Hán form of quốc bảo (“national treasure”).


面貌

chữ Hán form of diện mạo (“facial appearance”).


對面

chữ Hán form of đối diện (“opposite, face-to-face”).


𣛧

branch dipped in water for fish to live in


魔力

chữ Hán form of ma lực (“magical power”).


器具

chữ Hán form of khí cụ (“utensils; instruments”).


實驗

chữ Hán form of thực nghiệm (“experiment”).


tính chất

[tïŋ˧˦ t͡ɕət̚˧˦]

[tɨn˦˧˥ t͡ɕək̚˦˧˥]

[tɨn˦˥ cək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 性質 (“characteristic/nature”).

a characteristic; property; quality; nature


cấu tạo

[kəw˧˦ taːw˧˨ʔ]

[kəw˨˩˦ taːw˨˩ʔ]

[kəw˦˥ taːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 構造 (“composition, structure”).


đặc trưng

[ʔɗak̚˧˨ʔ t͡ɕɨŋ˧˧]

[ʔɗak̚˨˩ʔ ʈɨŋ˧˧]

[ʔɗak̚˨˩˨ ʈɨŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 特徵 (“characteristic, feature”).


nguyên tố

[ŋwiəŋ˧˧ tow˨˩˦]

[ŋwiəŋ˧˧ tow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nguyên tố.wav

nguyên tố hóa học


phần tử

[fən˨˩ tɨ˧˩]

[fəŋ˦˩ tɨ˧˨]

[fəŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 分子, composed of 分 (“portion”) and 子 (“child; small thing”), from Japanese 分子 (bunshi), from Middle Chinese 分子 (bjunH tsiX, “part; division; component; member”, literally “portion child”).
The tone is slightly irregular, and a regular form would be *phận tử. For the tone difference between phần tử and phân tử, see phần. Doublet of phân tử. Cognate with Mandarin 分子 (fènzǐ) and Cantonese 分子 (fan6 zi2).

der

Commentary of Guliang, circa 206 BCE– 9 CE

燕周之分子也

tập hợp A có 2 phần tử

phần tử cực đoan

(politics, chiefly in compounds) an element


vật lí

[vət̚˧˨ʔ li˧˦]

[vək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[vək̚˨˩˨ lɪj˦˥]

[jək̚˨˩˨ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vật lí.wav

Sino-Vietnamese word from 物理, composed of 物 (“thing”) and 理 (“workings”), Japanese 物理 (butsuri, “physical; naturalist”), Middle Chinese 物理 (“workings of things”). In Japanese, sometimes used in contrast with 心理 (shinri, tâm lí, “psychological; intellectual”), as one of the two types of scientific disciplines. Compare sinh lí (“physiology”, literally “workings of life”) and địa lí (“geography”, literally “workings of the earth”).


ý nghĩa

[ʔi˧˦ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɪj˨˩˦ ŋiə˧˨]

[ʔɪj˦˥ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 意義. Compare Japanese 意義 (igi).

meaning (significance of a thing, as "the meaning of life")


phản ứng

[faːn˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[faːŋ˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[faːŋ˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 反應, Japanese 反応 (hannō).

phản ứng hoá học


涅槃

chữ Hán form of niết bàn (“(Buddhism) nirvana”).


自戀

chữ Hán form of tự luyến (“narcissism”).


động đất

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ ʔɗət̚˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ ʔɗək̚˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ ʔɗək̚˦˥]

From động (“to move”) + đất (“earth”). Compare Chinese 地動／地动 (địa động).

(seismology) an earthquake (shaking of the surface of a planet)


vi khuẩn

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˧˨]

[vɪj˧˧ xwəŋ˧˨]

[vɪj˧˧ kʰwəŋ˨˩˦]

[jɪj˧˧ xwəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 微菌, composed of 微 (“mini-”) and 菌 (“bacterium”). Possibly influenced by Chinese 微菌 (vi khuẩn, “bacteria”) and Chinese 細菌／细菌 (tế khuẩn, “bacteria”).


風化

chữ Hán form of phong hóa (“weathering”).


戰略

chữ Hán form of chiến lược (“strategy”).


風潮

chữ Hán form of phong trào (“movement”).


kiểu mẫu

[kiəw˧˩ məw˦ˀ˥]

[kiw˨˩˦ məw˨˩˦]


điều kiện

[ʔɗiəw˨˩ kiən˧˨ʔ]

[ʔɗiw˦˩ kiəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗiw˨˩ kiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 條件 (“condition”).


giá trị

[zaː˧˦ t͡ɕi˧˨ʔ]

[jaː˨˩˦ ʈɪj˨˩ʔ]

[jaː˦˥ ʈɪj˨˩˨]


bách khoa toàn thư

[ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧ twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách khoa toàn thư.wav

Sino-Vietnamese word from 百科全書 (“encyclopedia”).

bách khoa toàn thư mở Wikipedia


phương pháp

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˧˦]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˧˥]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-phương pháp.wav

Sino-Vietnamese word from 方法 (“method”).

2002, Thích nữ Trí Hải, “Toát yếu Kinh Trung Bộ”, page 20:
Phật dạy các tỷ kheo bảy phương pháp để chế ngự và từ bỏ ô nhiễm.
The Buddha teaches the Bhikkhus seven methods for restraining and abandoning the taints.


toàn thư

[twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-toàn thư.wav

Sino-Vietnamese word from 全書 (“entire collection of books”).


chức năng

[t͡ɕɨk̚˧˦ naŋ˧˧]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ naŋ˧˧]

[cɨk̚˦˥ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 職能, composed of 職 (“role; post; position”) and 能 (“ability; capacity”).

(of a person, thing or part of something) a function, role or feature


đồ án

[ʔɗo˨˩ ʔaːn˧˦]

[ʔɗow˦˩ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗow˨˩ ʔaːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 圖案 (“design, plan, project”).


quan điểm

[kwaːn˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[kwaːŋ˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[waːŋ˧˧ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 觀點 (“point of view”).


cảnh quan

[kɛɲ˧˨ kwaːŋ˧˧]

[kan˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 景觀 (“landscape”).


bách khoa

[ʔɓajk̟̚˧˦ xwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ kʰwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ xwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ kʰwaː˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ xwaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách khoa.wav

Sino-Vietnamese word from 百科 (“encyclopedia”).

trường đại học bách khoa

various disciplines; miscellaneous subjects


sao lùn trắng

[saːw˧˧ lun˨˩ t͡ɕaŋ˧˦]

[ʂaːw˧˧ lun˦˩ ʈaŋ˦˧˥]

[saːw˧˧ lun˦˩ ʈaŋ˦˧˥]

[ʂaːw˧˧ lʊwŋ͡m˨˩ ʈaŋ˦˥]

[saːw˧˧ lʊwŋ͡m˨˩ ʈaŋ˦˥]


khoảng cách

[kʰwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥]

[xwaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥]

[kʰwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥]

[xwaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥]


duy trì

[jwɪj˧˧ ʈɪj˦˩]

[j⁽ʷ⁾ɪj˧˧ ʈɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 維持 (“to maintain”).

to maintain, to support, to keep up, to uphold


kiến trúc

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 建築, from Japanese 建築 (kenchiku).


đô thị

[ʔɗo˧˧ tʰi˧˨ʔ]

[ʔɗow˧˧ tʰɪj˨˩ʔ]

[ʔɗow˧˧ tʰɪj˨˩˨]

quy hoạch đô thị

khu đô thị

an urban area with specially planned and built residential and facility compounds

thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương#Vietnamese

(urban studies) a city, particularly an administrative division or urban area with a particular or designated size, population and wealth; in Vietnam, a đô thị simply refers to provincial capitals or thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, while a khu đô thị refers to technological hubs full of high-income earners and corporate/apartment buildings


phát triển

[faːt̚˧˦ t͡ɕiən˧˩]

[faːk̚˦˧˥ ʈiəŋ˧˨]

[faːk̚˦˥ ʈiəŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phát triển.wav

Sino-Vietnamese word from 發展 (“to develop”).


siêu tân tinh

[siəw˧˧ tən˧˧ tïŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[siw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[ʂiw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

[siw˧˧ təŋ˧˧ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超新星, composed of 超 (“super”) and 新星 (“nova”).


cacbon

[kaːk̚˧˦ ʔɓɔn˧˧]

[kaːk̚˧˨ʔ ʔɓɔn˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˨˩ʔ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˦˥ ʔɓɔŋ˧˧]

[kaːk̚˨˩˨ ʔɓɔŋ˧˧]

From French carbone, from Latin carbōnem (accusative of carbō (“coal”)).

der

accusative of <i class="Latn mention" lang="la">carbō</i> (“coal”)


bức xạ

[ʔɓɨk̚˧˦ saː˧˨ʔ]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ saː˨˩ʔ]

[ʔɓɨk̚˦˥ saː˨˩˨]

bức xạ mặt trời


thị trưởng

[tʰi˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰɪj˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰɪj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 市長, composed of 市 (“city”) and 長 (“chief”). Compare Japanese 市長 (shichō).


vật thể

[vət̚˧˨ʔ tʰe˧˩]

[vək̚˨˩ʔ tʰej˧˨]

[vək̚˨˩˨ tʰej˨˩˦]

[jək̚˨˩˨ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 物體, composed of 物 (“thing”) and 體 (“body”).

vật thể bay không xác định

(chiefly sciences) an object; compare sự vật (“objects in general”)


khối lượng

[xoj˧˦ lɨəŋ˧˨ʔ]

[kʰoj˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[xoj˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[kʰoj˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

[xoj˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 塊 (“lump, piece, mass”) and 量 (“amount, volume”).

khối lượng tịnh


hoạt động

[hwaːt̚˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hwaːk̚˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[waːk̚˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 活動 (“action, event”).


tác dụng

[taːk̚˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[taːk̚˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[taːk̚˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

tác dụng phụ

"Lờn thuốc" có nghĩa là uống thuốc mà không thấy có tác dụng.

"Resistance" to a drug means that the drug hardly has any effect.

an effect (one someone or something) or efficacy


quan sát

[kwaːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[kwaːŋ˧˧ saːk̚˦˧˥]

[waːŋ˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[waːŋ˧˧ saːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 觀察 (“to observe”).

theo quan sát của tôi


thiên nhiên

[tʰiən˧˧ ɲiən˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧]


nhiệt độ

[ɲiət̚˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[ɲiək̚˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[ɲiək̚˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhiệt độ.wav

Sino-Vietnamese word from 熱度, composed of 熱 (“heat”) and 度 (“degree”), literally "degree of hotness", especially high temperature. The usual word for "temperature" in other Sinospheric languages literally means "degree of warmth"; see Chinese 溫度／温度 (wēn dù), Japanese 温度 (ondo) and Korean 온도 (ondo).


toàn quyền

[twaːŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 全權 (“full power”).

(government, diplomacy) full executive power

Toàn quyền Đông Dương

Toàn quyền Canada

(of a Commonwealth country or historical) a governor-general


thực nghiệm

[tʰɨk̚˧˨ʔ ŋiəm˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ŋiəm˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ ŋim˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 實驗 (“experiment”).


sao khổng lồ đỏ

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˧˩ lo˨˩ ʔɗɔ˧˩]

[ʂaːw˧˧ kʰəwŋ͡m˧˨ low˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˧˨ low˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[ʂaːw˧˧ kʰəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]

[saːw˧˧ xəwŋ͡m˨˩˦ low˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]


hấp dẫn

[həp̚˧˦ zən˦ˀ˥]

[həp̚˦˧˥ jəŋ˧˨]

[həp̚˦˥ jəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 吸引 (“to attract”).


tương tác

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相 (“mutual”) and 作 (“to exert oneself”).

sự tương tác


kinh tế

[kïŋ˧˧ te˧˦]

Sino-Vietnamese word from 經濟, from Japanese 経済 (keizai), re-purposed from Middle Chinese 經濟 (keng tsejH), from the phrase 經世濟民／经世济民 (kinh thế tế dân, “to fix the world and help the common folks”), which is usually translated as trị đời giúp dân. Kinh tế was also used in some archaic texts as short for 經邦濟世／经邦济世 (kinh bang tế thế, “to fix the state and help the world”). The meaning of this Chinese compound vaguely resembles that of Ancient Greek οἰκονομῐ́ᾱ (oikonomíā, “household management”), from which the modern concept of "economy" derives, which is why Japanese scholars chose it as a translation.


nhiệt

toả nhiệt

sóng nhiệt


thực tế

[tʰɨk̚˧˨ʔ te˧˦]

[tʰɨk̚˨˩ʔ tej˨˩˦]

[tʰɨk̚˨˩˨ tej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 實際 (“reality, real”).


對聯

chữ Hán form of đối liên (“antithetical couplet”).


造化

chữ Hán form of tạo hoá (“The Creator; nature”).


景色

chữ Hán form of cảnh sắc (“scenery; view; landscape”).


喇嘛

chữ Hán form of lạt-ma (“(Buddhism) lama”).


後方

chữ Hán form of hậu phương (“behind the frontline; rear”).


前方

chữ Hán form of tiền phương (“frontline”).


個性

chữ Hán form of cá tính (“personality; individuality”).


國防

chữ Hán form of quốc phòng (“national defense”).


thủ đô

[tʰu˧˩ ʔɗo˧˧]

[tʰʊw˧˨ ʔɗow˧˧]

[tʰʊw˨˩˦ ʔɗow˧˧]

Hà Nội là thủ đô của Việt Nam.

capital city of a sovereign state or a de facto independent country


khách sạn

[kʰat̚˦˧˥ ʂaːŋ˨˩ʔ]

[xat̚˦˧˥ saːŋ˨˩ʔ]

[kʰat̚˦˥ ʂaːŋ˨˩˨]

[xat̚˦˥ saːŋ˨˩˨]

Gần đây có khách sạn nào tốt chị chỉ em với ạ.

Could you please recommend me a good hotel nearby?


外形

chữ Hán form of ngoại hình (“appearance”).


聖地

chữ Hán form of thánh địa (“holy land; sanctuary”).


業餘

chữ Hán form of nghiệp dư (“amateur; non-professional”).


hành tinh

[hajŋ̟˨˩ tïŋ˧˧]

[hɛɲ˦˩ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 行星, composed of 行 (“to go”) and 星 (“star”). Compare European words for planet which originate from the Greek root meaning "wandering star".

hành tinh thứ ba, tính từ Mặt Trời

hành tinh đỏ


刹那

chữ Hán form of sát na (“split-second”).


政客

chữ Hán form of chính khách (“politician”).


倭寇

chữ Hán form of Nụy Khấu (“wokou (pirates from a mixture of ethnicities who raided the coastlines of China and Korea from the 13th to 16th centuries)”).


藥品

chữ Hán form of dược phẩm (“medicine; medication”).


穴位

chữ Hán form of huyệt vị (“pressure point, acupoint”).


參謀

chữ Hán form of tham mưu (“military staff”).


通報

chữ Hán form of thông báo (“report; notice; announcement”).


資質

chữ Hán form of tư chất (“aptitude, intelligence”).


長女

chữ Hán form of trưởng nữ (“eldest daughter”).


長男

chữ Hán form of trưởng nam (“eldest son”).


感應

chữ Hán form of cảm ứng (“response; reaction”).


公約

chữ Hán form of công ước (“convention; agreement”).


好漢

chữ Hán form of hảo hán (“courageous man”).


độc lập

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ ləp̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ ləp̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ ləp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 獨立, composed of 獨 (“lone”) and 立 (“to stand”).


船長

chữ Hán form of thuyền trưởng (“sea captain”).


金額

chữ Hán form of kim ngạch (“revenue from export and/or import”).


錫杖

chữ Hán form of tích trượng (“khakkhara”).


經費

chữ Hán form of kinh phí (“appropriation (for public affairs); outlay”).


血壓

chữ Hán form of huyết áp (“blood pressure”).


高血壓

chữ Hán form of cao huyết áp (“high blood pressure; hypertension”).


gái mại dâm

[ɣaːj˧˦ maːj˧˨ʔ zəm˧˧]

[ɣaːj˨˩˦ maːj˨˩ʔ jəm˧˧]

[ɣaːj˦˥ maːj˨˩˨ jəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-gái mại dâm.wav

From gái (“girl”) + mại dâm (“attributive, to prostitute oneself”).


會場

chữ Hán form of hội trường (“hall; venue; conference room”).


自重

chữ Hán form of tự trọng (“self-respect”).


族長

chữ Hán form of tộc trưởng (“clan elder; head of a clan”).


家長

chữ Hán form of gia trưởng (“the head of a family”).


經濟學

chữ Hán form of kinh tế học (“economics”).


kinh giới

[kïŋ˧˧ zəːj˧˦]

[kɨn˧˧ jəːj˨˩˦]

[kɨn˧˧ jəːj˦˥]


nhộng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蛹 (“pupa; chrysalis”, SV: dõng, dũng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">dõng, dũng</i>


透視

chữ Hán form of thấu thị (“perspective”).


性能

chữ Hán form of tính năng (“feature; function”).


國會

chữ Hán form of quốc hội (“Parliament, Congress, National Assembly”).


nhót tây

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[ɲɔt̚˧˦ təj˧˧]

[ɲɔk̚˦˧˥ təj˧˧]

[ɲɔk̚˦˥ təj˧˧]

nhót (“bastard oleaster”) + tây (“Western”).


需求

chữ Hán form of nhu cầu (“need; requirement”).


xan

From French salle.
Contaminated by homophonous xan (“well-ventilated”), which is a not a French loanword.

(dated) a room, usually well-ventilated, with specialized function, such as a room in a infirmary or clinic


đạo diễn

[ʔɗaːw˧˨ʔ ziən˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ jiəŋ˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ jiəŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đạo diễn.wav

director (of a play, a TV series, a movie, etc.)


cô gái

[ko˧˧ ɣaːj˧˦]

[kow˧˧ ɣaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cô gái.wav

Cô gái đó đẹp quá.

một cô gái đẹp


số không

[so˧˦ xəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˨˩˦ kʰəwŋ͡m˧˧]

[sow˨˩˦ xəwŋ͡m˧˧]

[ʂow˦˥ kʰəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số không.wav


團體

chữ Hán form of đoàn thể (“group; organization”).


證券

chữ Hán form of chứng khoán (“security (financial instrument)”).


unbitri

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ tɹi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ tɹɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ tɹɪj˧˧]


unbiquadi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ kwaː˧˧ ʔɗi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ kwaː˧˧ ʔɗɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ waː˧˧ ʔɗɪj˧˧]


unbihexi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ hɛk̚˧˦ si˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ hɛk̚˦˧˥ sɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ hɛk̚˦˥ sɪj˧˧]


unbipenti

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ pɛn˧˧ ti˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ pɛŋ˧˧ tɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ pɛŋ˧˧ tɪj˧˧]


unbiuni

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ ʔun˧˧ ni˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔun˧˧ nɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔʊwŋ͡m˧˧ nɪj˧˧]


protactini

[pɹo˧˧ taːk̚˧˦ ti˧˧ ni˧˧]

[pɹow˧˧ taːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

[pɹow˧˧ taːk̚˦˥ tɪj˧˧ nɪj˧˧]

Ultimately from New Latin protactinium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


unbibi

[ʔun˧˧ ʔɓi˧˧ ʔɓi˧˧]

[ʔun˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]


談話

chữ Hán form of đàm thoại (“conversation”).


首長

chữ Hán form of thủ trưởng (“head; chief; leader; boss”).


主觀

chữ Hán form of chủ quan (“subjective feeling”).


現場

chữ Hán form of hiện trường (“scene (where something happened)”).


營業

chữ Hán form of doanh nghiệp (“enterprise; business”).


周年

chữ Hán form of chu niên (“anniversary”).


優勢

chữ Hán form of ưu thế (“advantage; upper hand”).


依據

chữ Hán form of y cứ (“to depend on; to base on”).


綱領

chữ Hán form of cương lĩnh (“platform; manifesto”).


cần sa

[kən˨˩ saː˧˧]

[kəŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[kəŋ˦˩ saː˧˧]

[kəŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[kəŋ˨˩ saː˧˧]

hút cần (sa)


原形

chữ Hán form of nguyên hình (“original form”).


livermori

[li˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹi˧˧]

[li˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ zi˧˧]

[lɪj˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[lɪj˧˧ vəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[lɪj˧˧ jəː˧˧ mɔ˧˧ ɹɪj˧˧]


flerovi

[fle˧˧ ɹɔ˧˧ vi˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ vɪj˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ vɪj˧˧]

[flej˧˧ ɹɔ˧˧ jɪj˧˧]


君主制

chữ Hán form of quân chủ chế (“monarchy”).


平時

chữ Hán form of bình thời (“peacetime”).


內科

chữ Hán form of nội khoa (“internal medicine”).


戰術

chữ Hán form of chiến thuật (“tactics”).


戰場

chữ Hán form of chiến trường (“battlefield”).


政權

chữ Hán form of chính quyền (“power; control (of a country)”).


障礙

chữ Hán form of chướng ngại (“obstacle; hindrance”).


chục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊwk͡p̚˨˩˨]

một chục người

hai chục người

phần chục


chục

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊwk͡p̚˨˩˨]

một chục

hai chục


bộ

Sino-Vietnamese word from 部, from Literary Chinese 部 (bù). 部 (bù) is used for ministries based on historical and modern Chinese models. South Korea also uses 部 (bù), while feudal Korea used 조 (jo), from Literary Chinese 曹 (cáo, “agency”). North Korea and Japan use 省 (tỉnh), which was a higher type of government agency in feudal China.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bộ.wav

bộ bài

bộ truyện

bộ phim

Bộ Binh / Binh Bộ

Bộ Hình / Hình Bộ

Bộ Giáo dục và Đào tạo

the the Ministry of Education and Training

Bộ Quốc phòng

Bộ Quốc phòng

(government) a ministry-level department in countries where the English word ministry is not used

bộ nhân
the human radical, 亻

(Sinology, especially in compounds with the Sino-Vietnamese names of radicals) Clipping of bộ thủ (“a Chinese radical”).


bộ

bearing and figure; appearance; carriage; look; gait

(colloquial, often derogatory) capability (judging from one's appearance)

Tôi chưa từng đi trên con sông này nhưng người ta quả quyết với tôi rằng nó sâu hơn 12 bộ ở ngay tại cửa sông.

2006, William Dampier, translated by Hoàng Anh Tuấn, Một chuyến du hành đến Đàng Ngoài năm 1688, Hanoi: Thế Giới Publishers, page 29:

I had never been on this river, but they told me it was more than 12 feet deep right at the mouth.

foot (unit of measure equal to twelve inches)


bộ

(dated, in compounds) Synonym of bạ (“register”)


小腦

chữ Hán form of tiểu não (“cerebellum”).


景觀

chữ Hán form of cảnh quan (“landscape”).


甲骨文

chữ Hán form of giáp cốt văn (“oracle bone script”).


靜電

chữ Hán form of tĩnh điện (“static electricity”).


海里

chữ Hán form of hải lý (“nautical mile”).


tớ

head

tớ • (四, 伵, 佐)

vi-noun

tớ • (四, 伵, 佐)

Originally a noun meaning "servant".
For the semantic development, see also tôi.

đầy tớ

tôi tớ

chủ tớ

(archaic, now largely a fossil word) a servant


四角

chữ Hán form of tứ giác (“quadrilateral”).


確率

chữ Hán form of xác suất (“probability”).


suy hao

[ʂwɪj˧˧ haːw˧˧]

[ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]

[s⁽ʷ⁾ɪj˧˧ haːw˧˧]


禮堂

chữ Hán form of lễ đường (“house of worship, meeting hall”).


傳說

chữ Hán form of truyền thuyết (“legend”).


邪教

chữ Hán form of tà giáo (“heresy; cult”).


左岸

chữ Hán form of tả ngạn (“left bank of a river”).


童話

chữ Hán form of đồng thoại (“fairy tale”).


流域

chữ Hán form of lưu vực (“river basin”).


cô bé

[ko˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[kow˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[kow˧˧ ʔɓɛ˦˥]

Cô bé năm nay mấy tuổi rồi?


khe

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 溪 (“stream, creek”, SV: khê).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khê</i>


領海

chữ Hán form of lãnh hải (“territorial waters”).


trường mĩ thuật

[t͡ɕɨəŋ˨˩ mi˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˦˩ mɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩ mɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]


mĩ nhân ngư

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 美人魚, composed of 美 (“beautiful”) and 人魚 (“mermaid”).


mĩ vị

[mi˦ˀ˥ vi˧˨ʔ]

[mɪj˧˨ vɪj˨˩ʔ]

[mɪj˨˩˦ vɪj˨˩˨]

[mɪj˨˩˦ jɪj˨˩˨]

cao lương mỹ vị

(historical) a luxurious delicacy; gourmet food


nhân ngư

[ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 人魚, composed of 人 (“man, person”) and 魚 (“fish”).


mĩ thuật

[mi˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[mɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[mɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 美術, composed of 美 (“beautiful”) and 術 (“art”), from Japanese 美術 (bijutsu, “fine arts”), calqued from English fine arts.

some visual arts, such as painting, drawing, sculpture, graphic design, animation, photography

(primary education, as a subject) drawing and painting


mĩ

chân, thiện, mĩ


lệ

Sino-Vietnamese word from 淚. Compare luỵ.

giọt lệ

♂: Lệ hoen ướt khóe mi cay.
Trong lòng anh vẫn luôn chung tình,
Chờ ngày mai, ánh nắng lên xua tan băng giá.

(Can we date this quote?), Minh Khang (lyrics and music), “Lời nguyền [The Oath]”:

♂: Tears wetted the hot corners of my lids.
I've always remained fully devoted,
Waiting for tomorrow, when sunshine will thaw out this frosty ice.

♂: Giờ chia li, em quay đi, che giấu bờ mi lệ rơi.
Ta xa nhau, mong đến một ngày gặp lại.
Giờ chia li, anh xa em, nhưng sẽ nhớ em người ơi !
Trái tim anh, trái tim em không rời xa !

(Can we date this quote?), Nguyễn Văn Chung (lyrics and music), “Mùa đông không lạnh [Winter Doesn't Seem Cold]”:

♂: When we said goodbye, you turned away, hiding your tears.
We're apart, longing for the day we reunite.
After we said goodbye, I'm far away from you, but I won't forget you!
Our hearts will never be apart!

♂: Rồi ngày vui qua đi, đường dài chia li, lệ vương trên mi.
Giờ thì em đâu vui chi, giờ thì mình anh suy nghĩ.
Anh biết rồi ngày lại đến, ngày lặng lẽ đôi bên.
Anh biết tình mình đã hết và anh sẽ không quên.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hải Phong (lyrics and music), “Đôi mắt [Your Eyes]”:

♂: And so the happy days passed, we're on separate paths, tears linger in your eyes.
Now you're no longer happy, now I'm alone with my thoughts.
I knew the day would come, the day we stopped talking.
I knew our love would end and I would never forget it.

(literary) tears (drop of clear salty liquid from the eyes)


lệ

lệ như

phép vua thua lệ làng

even the monarch's laws lose to the village's rules

Làng có lệ ấy từ xưa.

The village has had that rule since ancient times.


thôi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 退 (SV: thối, thoái).
For the tonal correspondence, see other post-reconstructed Old Chinese, pre-Middle Chinese loans such as bèn, buôn, chung, cùng, where words with Vietnamese A/bằng tones correspond to Qieyun system tone C/去聲／去声 (qùshēng). Particularly compare đôi (“pair”), which exhibits the exact same correspondence in the rime as with thôi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thối, thoái</i>


tàu cánh ngầm

vi-noun

(classifier cái, chiếc, con) tàu cánh ngầm

cái (classifier)
chiếc (classifier)
con (classifier)

[taw˨˩ kajŋ̟˧˦ ŋəm˨˩]

[taw˦˩ kɛɲ˦˧˥ ŋəm˦˩]


cố

Sino-Vietnamese word from 故. Doublet of cụ and cớ.

(Central Vietnam, Southern Vietnam) great-grandparent


anh rể

[ʔajŋ̟˧˧ ze˧˩]

[ʔɛɲ˧˧ ʐej˧˨]

[ʔan˧˧ ɹej˨˩˦]

brother-in-law (husband of elder sister)


chị dâu

[t͡ɕi˧˨ʔ zəw˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ jəw˧˧]

[cɪj˨˩˨ jəw˧˧]


em dâu

[ʔɛm˧˧ zəw˧˧]

[ʔɛm˧˧ jəw˧˧]

[ʔɛm˧˧ jəw˧˧]

From em (“younger sibling”) + dâu (“bride”).


tiểu nhân

[tiəw˧˩ ɲən˧˧]

[tiw˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tiw˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 小人 (“villain”).

vi-etym-sino

Zuo Zhuan, Ai 11; 2002 Vietnamese translation by Hoàng Khôi

The [social] superiors think in the long term; [social] inferiors like me think in the short term, what can I know?

Người quân tử thì nghĩ xa. Tiểu nhân như tôi thì nghĩ gần, còn biết được gì.

Analects, XII.19; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Quí Khang tử hỏi Khổng tử về phép trị dân: “Giết kẻ vô đạo (độc ác) để cho kẻ khác thành hữu đạo (lương thiện) chăng? Khổng tử đáp: “Ông trị dân cần gì phải dùng biện pháp giết người? Ông muốn thiện thì dân sẽ hóa thiện. Đức hạnh của người quân tử (người trị dân) như gió, mà đức hạnh của tiển nhân (dân) như cỏ. Gió thổi thì cỏ tất rạp xuống.”
Sir Ji Kang asked Confucius about governance: “Should the immoral (evil) ones be killed so others will become moral (good)?” Confucius replied: “Sir, when governing, why use killing? When ye strive for goodness then the populace will become good. The high-born persons’ / social superiors’ (the governors’) character is like the wind; the low-born persons / social inferiors’ (the populace’s) character is like grass. When the wind blows, grass will surely bend down.”

1804, Ngô Gia Văn Phái (Ngô Household's Writers), Hoàng Lê Nhất Thống Chí (Records of the Unification of the Imperial Lê), Ch. 8; Vietnamese translation by Ngô Đức Vân & Kiều Thu Hoạch
Đứa tiểu nhân đắc chí, dần dà mưu đồ làm việc không hay.

The villain, his will gotten, will gradually plot misdeeds.

an inferior person (socially or morally)


quân tử

[kwən˧˧ tɨ˧˩]

[kwəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 君子 (“gentleman”).

Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử.

Literally, “To use the inferior person's belly to measure the superior person’s bosom.” / To use the petty person's mind to measure the magnanimous person’s heart; to judge others by oneself; to psychologically project.

Quân tử mười năm báo thù chưa muộn.

Literally, “It's never too late for a person of class to take vengeance 10 years later.” / I will have my revenge! Mark my word!

Quân tử nhất ngôn.

Literally, “A person of class only says it once.” / I give you my word.

Analects, IV.16; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Khổng tử nói: “Người quân tử hiểu rõ về nghĩa, kẻ tiểu nhân hiểu rõ về lợi.” Chú thích. – Hiểu rõ nghĩa là thích nghĩa. Hiểu rõ lợi nên thích lợi. Có sách bàn thêm: Vì tiểu nhân hiểu rõ về lợi, thích lợi, cho nên người quân tử (trị dân) riêng về mình thì không nên nói về lợi, nhưng phải xét cái lợi của tiểu nhân (dân) mà làm lợi cho họ.
Confucius said: “The superior person clearly understands rectitude; the inferior person clearly understands profits.” Annotation. - Clear understanding of rectitude means cherishing rectitude. Clear understanding of profits brings about cherishing profits. Other books further comment that: Because the [social] inferiors clearly understand profits and cherish profits, so the [social] superiors (the governors), concerning themselves, should not talk about profits, yet must consider the [social] inferiors’ (the populace’s) profits so as to profit them.

Analects, XII.19; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê
Quí Khang tử hỏi Khổng tử về phép trị dân: “Giết kẻ vô đạo (độc ác) để cho kẻ khác thành hữu đạo (lương thiện) chăng? Khổng tử đáp: “Ông trị dân cần gì phải dùng biện pháp giết người? Ông muốn thiện thì dân sẽ hóa thiện. Đức hạnh của người quân tử (người trị dân) như gió, mà đức hạnh của tiển nhân (dân) như cỏ. Gió thổi thì cỏ tất rạp xuống.”
Sir Ji Kang asked Confucius about governance: “Should the immoral (evil) ones be killed so others will become moral (good)?” Confucius replied: “Sir, when governing, why use killing? When ye strive for goodness then the populace will become good. The [social] superiors’ (the governors’) character is like the wind; the [social] inferiors’ (the populace’s) character is like grass. When the wind blows, grass will surely bend down.”

Analects, XIII.23; 1972, Vietnamese translation & annotations by Nguyễn Hiến Lê

Confucius said: “The noble person acts harmoniously yet is not conformist; the petty person is conformist yet does not act harmoniously.”

- Khổng tử nói: “Người quân tử hoà hợp nhưng không a dua, kẻ tiểu nhân a dua mà không hoà hợp.”

Hồ Xuân Hương, Quả mít [Jackfruit]
Thân em như quả mít trên cây,
Da nó xù xì múi nó dày.
Quân tử có yêu xin đóng cọc,
Đừng mân mó nữa nhựa ra tay.
My body is like a jackfruit hanging from a tree,
Its skin's so rough, its segments thick.
My darling, if you love it, please hammer a stick into it[ to make it ripen faster],
Please don't just play with it, your hands will be covered in resin.

(archaic, endearing, women's speech) my darling man; my dear husband


bụng dạ

[ʔɓʊwŋ͡m˧˨ʔ zaː˧˨ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˨˩ʔ jaː˨˩ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˨˩˨ jaː˨˩˨]


bác sĩ nhi

[ʔɓaːk̚˧˦ si˦ˀ˥ ɲi˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʂɪj˧˨ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ sɪj˧˨ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʂɪj˨˩˦ ɲɪj˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ sɪj˨˩˦ ɲɪj˧˧]


nhi khoa

[ɲi˧˧ xwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ xwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲɪj˧˧ xwaː˧˧]


em bé

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[ʔɛm˧˧ ʔɓɛ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-em bé.wav


sinh nhật

[sïŋ˧˧ ɲət̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ ɲək̚˨˩˨]


Giáng sinh

[zaːŋ˧˦ sïŋ˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˧˥ sɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ ʂɨn˧˧]

[jaːŋ˦˥ sɨn˧˧]

lễ Giáng sinh


giáng

Sino-Vietnamese word from 降 (“to fall”).

(music, only in compounds, after the name of a note) a flat

(music) Short for dấu giáng (“flat sign”).


số điện thoại

[so˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

[sow˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

số (“number”) + điện thoại (“telephone”).


số phận

[so˧˦ fən˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ fəŋ˨˩˨]

[sow˦˥ fəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số phận.wav


số lượng

[so˧˦ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

[sow˦˥ lɨəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số lượng.wav


số mệnh

[so˧˦ məjŋ̟˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ men˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ məːn˨˩˨]

[sow˦˥ məːn˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số mệnh.wav

Sino-Vietnamese word from 數 (“fate”) and 命 (“destiny, fate”).


số nhiều

[so˧˦ ɲiəw˨˩]

[ʂow˨˩˦ ɲiw˦˩]

[ʂow˦˥ ɲiw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số nhiều.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-số nhiều.wav


tổng số

[təwŋ͡m˧˩ so˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ ʂow˨˩˦]

[təwŋ͡m˧˨ sow˨˩˦]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʂow˦˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tổng số.wav

Sino-Vietnamese word from 總數, composed of 總 (“overall”) and 數 (“number, several, count”).


chữ số

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ so˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ ʂow˨˩˦]

[t͡ɕɨ˧˨ sow˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ ʂow˦˥]

[cɨ˨˩˦ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chữ số.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chữ số.wav

chữ (“letter; character”) + số (“number”), calque of Chinese 數字／数字 (số tự).


vận số

[vən˧˨ʔ so˧˦]

[vəŋ˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

[vəŋ˨˩ʔ sow˨˩˦]

[vəŋ˨˩˨ ʂow˦˥]

[jəŋ˨˩˨ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vận số.wav

Sino-Vietnamese word from 運數, composed of 運 (“luck, fortune”) and 數 (“fate”).


mệnh

Sino-Vietnamese word from 命; this is the Northern form. Doublet of mạng, the Southern form.

Mệnh trời khó cưỡng.

It's not easy to resist fate / the Mandate of Heaven.

Tuân mệnh/lệnh/chỉ!

(archaic or Chinese fiction) order from the monarch

Mệnh hoả không hạp với mệnh thuỷ.

"Fire people" don't get along with "water people".

(occult) the wuxing element you're associated with, which dictates your luck and the kind of people you can get along with


số dây nói

[so˧˦ zəj˧˧ nɔj˧˦]

[ʂow˨˩˦ jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[sow˨˩˦ jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[ʂow˦˥ jəj˧˧ nɔj˦˥]

Khổ một nỗi là không biết làm thế nào cho biết là phải gọi về Vanves [nhà riêng] và về nhà quê (Sao ở nhà quê). May mà trong giấy tờ có miếng giấy biên rõ ràng những số dây nói «cấp cứu». Vì thế ở nhà thương họ gọi về Vanves, may cũng là Minh nó cũng vừa về, nó được dây nói, nó gọi ngay cho Sao về nhà quê.

Unfortunately, there were no ways to know how to call Vanves [home number] and my hometown (Sao was there). Luckily, Compiled in the piece of paper were "emergency" phone numbers. So they called Vanves just when Minh got home, and with his phone, he called Sao back in the hometown.


dây nói

[zəj˧˧ nɔj˧˦]

[jəj˧˧ nɔj˨˩˦]

[jəj˧˧ nɔj˦˥]


tuần Nô-el

[twən˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[twəŋ˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


cây Nô-el

[kəj˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Nô-el

[no˧˧ ʔɛn˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


quà Nô-en

[kwaː˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kwaː˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[waː˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


đêm Nô-en

[ʔɗem˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔɗem˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔɗem˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


cây Nô-en

[kəj˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


kiếp

kiếp trước

Nếu có kiếp sau, ta nguyện bên nhau.

If there is another life, we vow to be together.

Ta mang bao tội lỗi,
Nên thân ta giờ đây,
Kiếp sống không nhà không người thân.
Ta mang bao tội lỗi,
Người ơi, ta đâu còn chi !
Xin hãy tránh xa kiếp đỏ đen !

(Can we date this quote?), Duy Mạnh (lyrics and music), “Kiếp đỏ đen [Gambling Life]”:

I'm so sinful,
Now I have to live this life,
No home, no loved ones.
I'm so sinful,
O humanity, I have nothing left!
Please stay clear of the gambling life!

♀: Em yêu anh, ngả nghiêng, bồng bềnh niềm kiêu hãnh.
Thiên đường xanh mướt, gió trong lành
Cuốn vào đời anh là em bất tận.
Vô tình chúng ta thuộc về nhau, ngàn kiếp sau.

(Can we date this quote?), Mạnh Quân (lyrics and music), “Thiên đường gọi tên [The Paradise is Saying Your Name]”:

♀: I love you, with drifting, floating pride.
A green paradise, with refreshing winds
That carry all of my infinite self into your life.
By the hands of fate, we belong together, for all lives after this.


Nô-en

[no˧˧ ʔɛn˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


tổng

Sino-Vietnamese word from 總 (“overall; arch-”).

(historical) a canton (small administrative unit)

Tổng Cóc

(historical, by extension, chiefly in title for adressing) a chief official governing such a canton


tuần Nô-en

[twən˨˩ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[twəŋ˦˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


thiếp

Sino-Vietnamese word from 妾 (“concubine”).


thiếp

a card, such as a greeting card, Christmas card, etc.


vận

Sino-Vietnamese word from 運 (“luck, fortune, ship, transport”).


số

head

số • (𢼂, 数, 數)

con (classifier)
𢼂 (CJK)
数 (CJK)
數 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-số.wav

Sino-Vietnamese word from 數 (“number, several, count, fate”). Perhaps also a clipping of chữ số (“digit”) and a semantic loan from English digital (see also kĩ thuật số (“digital”, literally “based on "digit/number-based" technology”). Compare French numérique (“numerical; digital”).

vi-etym-sino

đếm từ số một đến số mười

số bốn

cộng sai một số

số nhiều

số tiền thu được

số vé đã bán được


số

head

𢼂, 数, 措, 𥐈, 數

số • (𢼂, 数, 措, 𥐈, 數)

vi-noun

𢼂, 数, 措, 𥐈, 數

số • (𢼂, 数, 措, 𥐈, 數)

số vất vả

số tháng 9-2016

(publishing) issue (a single edition of a newspaper or other periodical publication)


chị em

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]


美人魚

chữ Hán form of mỹ nhân ngư (“mermaid”).


郵政

chữ Hán form of bưu chính (“mail; postal service”).


tiên chim

[tiəŋ˧˧ t͡ɕim˧˧]


nam nhân ngư

[naːm˧˧ ɲən˧˧ ŋɨ˧˧]

[naːm˧˧ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[naːm˧˧ ɲəŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 男 (“male”) and 人魚 (“mermaid”).


thiên thần

[tʰiən˧˧ tʰən˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 天神 (“heavenly spirit”).


ngôn

Sino-Vietnamese word from 言 (“speech”), from Chinese 婦言／妇言 (phụ ngôn, “wifely eloquence”).

der

(Confucianism) eloquence, one of the tứ đức (“four virtues”) that women are supposed to have


lời nói

[ləːj˨˩ nɔj˧˦]

[ləːj˦˩ nɔj˨˩˦]

[ləːj˨˩ nɔj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lời nói.wav


tôn

Chinese characters
House of Nguyễn Phúc
Thiệu Trị
naming taboo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宗 (“lineage, ancestry, ancestor, clan”, SV: tông).
Possibly arose from the taboo on the personal name "Nguyễn Phúc Miên Tông" (Hán tự: 阮福綿宗) of Emperor Thiệu Trị.

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tông</i>

vi-etym-sino

tôn giáo

tôn chỉ

tôn đường

tôn tộc

Lê Thánh Tôn

Hồ Tôn Hiến

Tôn Thất

Tôn Nữ

(only in compounds) Alternative form of tông


lời

From Middle Vietnamese mlời.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 𠅜, composed of 亠, simplified from 麻 (MC mae), and 例 (MC ljejH) (modern SV: ma lệ) and 麻例 (MC mae ljejH) (modern SV: ma lệ).

lời bài hát

lời 1


lời

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 利 (“gains, advantage, profit, merit”, SV: lợi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lợi</i>


lời

See trời.
This is the form from some coastal dialects of Northern Vietnam. Contrary to Phan Khôi (1931)'s proposal that lời is derived from trời, all the variants of this word - except for tời - emerged independently: the chief Central-Southern form trời, and now also the chief written form, resulted from the retroflexion of the /ɓl-/ cluster, the inland Northern form giời emerged from the fricativization of /ɓl-/ cluster characteristic of these dialects, and the coastal Northern form lời is the result of the loss of the labial element. In certain minor coastal Northern and Central dialects with /ʈ/-/t/ merger, the form tời is a further development from the retroflexed form. The form lời had already almost disappeared in its native range by the early 20th century, probably first due to the spread of giời from the more prestigious inland dialects, then due to the spread of the Central-Southern form trời due to literacy.
Like lái (as in lái tim), this form used to be associated with Christianity, due to the missionary activities in the southern coastal provinces of the Red River delta.

Đầu trước hết khi Đức Chúa Lời muốn dựng nên lời đất cùng mọi sự trong thế gian này, [...]

1897, P. G. Vallot, Grammaire annamite à l'usage des français de l'Annam et du Tonkin, Hanoi: F.H. Schneider, translation of original in French:

At first when the Heavenly Lord wanted to create the heaven and the earth along with everything that exists in this world, …

Khi mọi việc đã lọn thì các đấng Vítvồ đã ôm lấy nhau trong tay Đức Chúa Lời chúc mọi sự lành cho nhau, rồi lở về nơi mình bằng yên.

1915, Synodo Tunquinensé. Công đồng hội lần thứ nhất. Miền Bắc Kỳ (Đàng Ngoài trong nước Annam), năm 1900., II edition:

Once everything is entirely done, the bishops embraced each other in our Lord in Heaven's grace and wished each other all the best, they then returned safely to their own dwelling.

Người ta nói rằng bọn họ rất nghiêm khắc đối với những chuyện rượu chè, du côn vô lại và các chuyện chơi bời bậy bạ khác. Họ lại chăm học hành. Chỉ phải cái họ hay nhạo đức Chúa lời và cứ khăng khăng đòi lấy cái nhà thờ làm câu lạc bộ. Trong việc này họ trái hẳn đi rồi.

2008 [1934], Nikolai Ostrovsky, “Part II, Chapter 4”, in Thép Mới, transl., Thép đã tôi thế đấy!, translation of Как закалялась сталь (Kak zakaljalasʹ stalʹ) (in Russian):

'Tis said that they are very strict against drinking, hooliganism, and other debaucheries. They even study diligently. Still, they often pick on the Heavenly Lord and insist on taking the church to use as a club. Indeed, they're clearly in the wrong here.

(coastal Northern Vietnam, dated, likely obsolete) Alternative form of trời (“sky; heaven”)

coastal Northern Vietnam; likely obsolete; coastal Northern Vietnam; likely obsolete


字喃

Nôm form of chữ Nôm (“Chu Nom; former writing system of Vietnam, based on Chinese characters”).


民主化

chữ Hán form of dân chủ hoá (“democratization”).


nơi sinh

[nəːj˧˧ sïŋ˧˧]

[nəːj˧˧ ʂɨn˧˧]

[nəːj˧˧ sɨn˧˧]

[nəːj˧˧ ʂɨn˧˧]

[nəːj˧˧ sɨn˧˧]


sinh quán

[sïŋ˧˧ kwaːn˧˦]

[ʂɨn˧˧ kwaːŋ˦˧˥]

[sɨn˧˧ kwaːŋ˦˧˥]

[ʂɨn˧˧ waːŋ˦˥]

[sɨn˧˧ waːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 生 (“birth”) and 貫 (“native place”).


mặt trời

Alternative letter-case form of Mặt Trời


nơi

ở nơi công cộng


tiên giới

[tiən˧˧ zəːj˧˦]

[tiəŋ˧˧ jəːj˨˩˦]

[tiəŋ˧˧ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 仙界 (“world of the immortals, fairyland, cloud nine”).


nàng tiên

[naːŋ˨˩ tiən˧˧]

[naːŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːŋ˨˩ tiəŋ˧˧]

(mythology) a young-looking female fairy


nàng tiên

Probably a calque of French fée (“fairy; fay”). Also see phê.

[naːŋ˨˩ tiən˧˧]

[naːŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːŋ˨˩ tiəŋ˧˧]


sóng

cơn (classifier)
con (classifier)
làn (classifier)
㳥 (CJK)

1967, Xuân Quỳnh, "Sóng (Waves)", in 1968 Hoa Dọc Chiến Hào (Flowers along the Combat Trenches); 1996 English translation by Huỳnh Sanh Thông
Dữ dội và dịu êm,
Ồn ào và lặng lẽ;
Sông không hiểu nổi mình,
Sóng tìm ra tận bể.
They rage and rave, caress and soothe;
they shout and roar, lie still or hushed.
The stream can't understand its waves -

wave (moving disturbance in the level of a body of liquid)

wave (sudden, but temporary, uptick in something)

(physics) wave (moving disturbance in the energy level of a field)


thiên sứ

[tʰiən˧˧ sɨ˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ sɨ˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʂɨ˦˥]

[tʰiəŋ˧˧ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 天使, composed of 天 (“heaven”) and 使 (“messenger”).

Nhưng thiên sứ của Đức Giê-hô-va thấy nàng ở trong đồng vắng gần bên suối nước, nơi mé đường đi về Su-rơ, thì hỏi rằng: Hỡi A-ga, đòi của Sa-rai, ngươi ở đâu đến, và sẽ đi đâu?

1925, “Sáng-thế ký [Genesis 16]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

But Jehovah's angel saw her in a forsaken field near a spring beside the road to Shur and asked, "Hagar, slave of Sarai, where have you come from and where are you going?"

(religion) Synonym of thiên thần (“angel”)


sứ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 瓷 (“crockery, porcelain, chinaware”, SV: từ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">từ</i>


sứ

Sino-Vietnamese word from 使 (“envoy, messenger, ambassador”).

đi sứ nước...


Các Thánh

[kaːk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦]

[kaːk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥]

ngày lễ Các Thánh


ngày lễ

[ŋaj˨˩ le˦ˀ˥]


linh hồn

[lïŋ˧˧ hon˨˩]

[lɨn˧˧ hoŋ˦˩]

[lɨn˧˧ hoŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-linh hồn.wav

Sino-Vietnamese word from 靈魂, composed of 靈 (“spirit, soul”) and 魂 (“soul, spirit”).


lễ Các Đẳng

[le˦ˀ˥ kaːk̚˧˦ ʔɗaŋ˧˩]

[lej˧˨ kaːk̚˦˧˥ ʔɗaŋ˧˨]

[lej˨˩˦ kaːk̚˦˥ ʔɗaŋ˨˩˦]


lễ Các Đẳng Linh Hồn

[le˦ˀ˥ kaːk̚˧˦ ʔɗaŋ˧˩ lïŋ˧˧ hon˨˩]

[lej˧˨ kaːk̚˦˧˥ ʔɗaŋ˧˨ lɨn˧˧ hoŋ˦˩]

[lej˨˩˦ kaːk̚˦˥ ʔɗaŋ˨˩˦ lɨn˧˧ hoŋ˨˩]


đẳng

Sino-Vietnamese word from 等 (“rank, grade”).

nhất đẳng/đẳng 1
1 dan; shodan

Murata/Suzuki bảy/thất đẳng
7-dan Murata/Suzuki


mọi vật

[mɔj˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[mɔj˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[mɔj˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[mɔj˨˩˨ jək̚˨˩˨]


con bé

[kɔn˧˧ ʔɓɛ˧˦]

[kɔŋ˧˧ ʔɓɛ˨˩˦]

[kɔŋ˧˧ ʔɓɛ˦˥]

Năm nay con bé mới hai tuổi, nói chưa rõ.

My little daughter is only two years old, she can't enunciate that well yet.

(informal or familiar) miss, little girl


cả

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 價 (“price, cost”, SV: giá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giá</i>


mọi

→ Lao: ມ້ອຍ (mǭi)

From Middle Vietnamese mọi, from Proto-Vietic *mɔːlʔ (“human being”) (secondary borrowing from a Muong lect?); cognate with Muong mõl (“human being”).
Further origin uncertain:
*Schuessler (2007: 391,392) proposes that Vietic *mɔːlʔ is cognate to *c-mɔːlʔ (“digging stick”), as well as to such descendants of Proto-Mon-Khmer *jm(o:)l (“male”) as Old Khmer jmol (“male (of animals)”) (⇒ Khmer ឈ្មោល (chmool)), Old Mon jmūr ~ jmur (“male (elephant)”), Semelai rəmɔːl (“male”); according to Schuessler, both "male" and "digging stick" derived from a stem represented in Khmu [script needed] (crmɔɔl, “digging stick”), [script needed] (cmɔ:l, “to plant (rice) with digging stick”), and Old Khmer cval (“to enter, penetrate, (of animals) copulate”) (⇒ Khmer ចូល (coul)).
**If so, from *čɑɑr "to dig, to delve" (Ferlus, 1989-1990: 54-56). Compare also Vietnamese xoi (“to bore, to perforate”), xói, moi, mói (“to delve, to dig out”), which are this root's reflexes with back vowels.
*However, Ferlus did not deem Vietnamese mọi and Muong mõl to be derivatives of *čaar; instead, he relates them to Khmu [script needed] (hmmaːl, “soul”) (Ferlus: 55);
**If so, Proto-Vietic *mɔːlʔ (“human being”) would be a derivative of Proto-Mon-Khmer *smuul ~ smuəl ~ smaal ~ smal (“shadow, soul”) (Shorto, 2006: #1779); nevertheless, Shorto did not count Vietic items among reflexes of this root.

der

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mọi.wav


極光

chữ Hán form of cực quang (“aurora; polar lights”).


軍閥

chữ Hán form of quân phiệt (“militarist”).


ngộ

Sino-Vietnamese word from 悟. Compare Japanese 悟り (satori, “enlightenment”) which is also written with this Chinese character.


氣壓

atmospheric pressure
atmospheric pressure

chữ Hán form of khí áp (“atmospheric pressure; air pressure”).


𡗶

Ideogrammic compound (會意／会意): 上 (“above”) + 天 (“sky, heaven”)

Han compound

Nôm form of trời, giời (“sky, heaven, weather”).


gồm ba

[ɣom˨˩ ʔɓaː˧˧]

[ɣom˦˩ ʔɓaː˧˧]

[ɣom˨˩ ʔɓaː˧˧]


bộ đôi

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɗoj˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɗoj˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɗoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bộ đôi.wav


bộ ba

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɓaː˧˧]


bộ năm

[ʔɓo˧˨ʔ nam˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ nam˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ nam˧˧]


bộ tám

[ʔɓo˧˨ʔ taːm˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ taːm˦˧˥]

[ʔɓow˨˩˨ taːm˦˥]


bộ sáu

[ʔɓo˧˨ʔ saw˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ ʂaw˨˩˦]

[ʔɓow˨˩ʔ saw˨˩˦]

[ʔɓow˨˩˨ ʂa(ː)w˦˥]


diễn đơn

[ziən˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[jiəŋ˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]


bộ tứ

[ʔɓo˧˨ʔ tɨ˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ tɨ˨˩˦]

[ʔɓow˨˩˨ tɨ˦˥]


bộ bảy

[ʔɓo˧˨ʔ ʔɓaj˧˩]

[ʔɓow˨˩ʔ ʔɓaj˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ʔɓa(ː)j˨˩˦]


cậu

From Proto-Vietic *guːʔ, from Old Chinese 舅 (OC *[ɡ](r)uʔ) (B-S) (SV: cữu).


đôi

From Proto-Vietic *toːj, a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 對 (“pair, double”, SV: đối). Compare Iu Mien doix (“classifier for pairs or couples”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đối</i>


人類學

chữ Hán form of nhân loại học (“anthropology”).


oxi

[ʔow˧˧ sɪj˧˧]

[ʔow˧˧ sɪj˧˧]

Partial orthographic borrowing from French oxygène. Compare hiđro (“hydrogen”), nitơ (“nitrogen”).


氣候學

chữ Hán form of khí hậu học (“climatology”).


告示

chữ Hán form of cáo thị (“report; notice”).


國籍

chữ Hán form of quốc tịch (“nationality, citizenship”).


規程

chữ Hán form of quy trình (“procedure; process”).


春夏秋冬

xuân hạ thu đông
xuân hạ thu đông#Vietnamese

chữ Hán form of xuân hạ thu đông (“the four seasons”).


từ láy

[tɨ˦˩ laj˨˩˦]

From từ (“word”) + láy (“to be a từ láy; to make repetitive sound”).

com

từ láy toàn bộ
từ láy toàn bộ#Vietnamese

từ láy bộ phận
từ láy bộ phận#Vietnamese

(linguistics) a reduplicative, a multisyllabic word (typically onomatopoeic or ideophonic) whose syllables are repeated wholely from a root (từ láy toàn bộ) or share either an onset consonant, a rhyme, and/or a "pseudo-rhyme" featuring homorganic consonants (từ láy bộ phận); all or some (in which case, the one meaningful syllable tend to sound more concrete or certain than its từ láy counterpart) of such syllables are often meaningless on their own; such a word typically expresses a sense of pattern, repetitiveness, continuity, downplaying, dismissal, softening or uncertainty; compare English chit-chat, hocus-pocus, etc.


chữ Nho

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ɲɔ˧˧]

[t͡ɕɨ˧˨ ɲɔ˧˧]

[cɨ˨˩˦ ɲɔ˧˧]


nho

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)
薷 (CJK)

Compare Pacoh nho (“wild inedible berry”).

nho khô


nhị

Sino-Vietnamese word from 蕊. Doublet of nhuỵ.


境遇

chữ Hán form of cảnh ngộ (“predicament; plight”).


đẩu

(occurs in compounds only, see 斗 (pronunciation 1) for a full list of definitions)


誇張

chữ Hán form of khoa trương (“exaggeration; overstatement”).


thori

[tʰɔ˧˧ ɹi˧˧]

[tʰɔ˧˧ zi˧˧]

[tʰɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

[tʰɔ˧˧ ɹɪj˧˧]

Ultimately from New Latin thorium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


懺悔

chữ Hán form of sám hối (“to repent [in Sanskrit is Kṣamayati (क्षमयति)], to show repentance”).


bí mật

[ʔɓi˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓɪj˨˩˦ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓɪj˦˥ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 祕密 (“secret”).

giữ bí mật

lộ bí mật

Gia đình Dursley có mọi thứ mà họ muốn, nhưng họ cũng có một bí mật, và nỗi sợ hãi lớn nhất của họ là cái bí mật đó bị ai đó bật mí.

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

The Dursleys had everything they wanted, but they also had a secret, and their greatest fear was that somebody would discover it.


quy

The name of the Latin-script letter Q/q.

cu

The name of the Latin-script digraph QU/Qu/qu.


quy

(Chinese mythology) the Turtle, one of the Four Benevolent Animals


微積分

chữ Hán form of vi tích phân (“calculus”).


lễ Tình Nhân

[le˦ˀ˥ tïŋ˨˩ ɲən˧˧]

[lej˧˨ tɨn˦˩ ɲəŋ˧˧]

[lej˨˩˦ tɨn˨˩ ɲəŋ˧˧]

Saint Valentine's Day
Saint Valentine's Day


tình nhân

[tïŋ˨˩ ɲən˧˧]

[tɨn˦˩ ɲəŋ˧˧]

[tɨn˨˩ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 情人 (“lover, sweetheart”).


nghiêng

(calligraphy) a stroke that is a curved line, usually concave right


văn kiện

[vaŋ˧˧ kiəŋ˨˩ʔ]

[vaŋ˧˧ kiəŋ˨˩˨]

[jaŋ˧˧ kiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 文件 (“document”).


lực lượng

[lɨk̚˧˨ʔ lɨəŋ˧˨ʔ]

[lɨk̚˨˩ʔ lɨəŋ˨˩ʔ]

[lɨk̚˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 力量 (“force, strength”).


liên minh

[liən˧˧ mïŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-liên minh.wav

Sino-Vietnamese word from 聯盟 (“union, league, alliance”).


mĩ học

[mɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 美學, composed of 美 (“beauty”) and 學 (“-logy”).

aesthetics (study or philosophy of beauty)


mục đích

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗïk̟̚˧˦]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗɨt̚˦˧˥]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 目的. Borrowed from Japanese 目的 (mokuteki).

a goal, a purpose, an aim or an objective


hành động

[hajŋ̟˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[hɛɲ˦˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[han˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 行動 (“to act”).


quân sự

[kwən˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[kwəŋ˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[wəŋ˧˧ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍事 (“military affairs”).

Sinh viên nào cũng phải đi học quân sự một tháng.

Every [college] student has to go through one month of national defense education.

giáo dục quốc phòng
giáo dục quốc phòng#Vietnamese

(colloquial, education, communism) Synonym of giáo dục quốc phòng (“national defense education”)


xâm lược

[səm˧˧ lɨək̚˧˨ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩ʔ]

[səm˧˧ lɨək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 侵略 (“to invade”).


công tác

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công tác.wav

Sino-Vietnamese word from 工作 (“work; task”).

a government or business mission or task


bổ sung

[ʔɓo˧˩ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˧˨ sʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ ʂʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩˦ sʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 補充 (“to supplement”).


突擊

chữ Hán form of đột kích (“to assault, to attack suddenly”).


ô nhiễm

[ʔo˧˧ ɲiəm˦ˀ˥]

[ʔow˧˧ ɲiəm˧˨]

[ʔow˧˧ ɲim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 污染 (“pollution”).

ô nhiễm tiếng ồn


đỉa trâu

[ʔɗiə˧˩ t͡ɕəw˧˧]

[ʔɗiə˧˨ ʈəw˧˧]

[ʔɗiə˨˩˦ ʈəw˧˧]

(Hirudo medicinalis) European medicinal leech


hứa hôn

[hɨə˧˦ hon˧˧]

[hɨə˨˩˦ hoŋ˧˧]

[hɨə˦˥ hoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 許婚, composed of 許 (“to promise; to vow”) and 婚 (“marriage”).


hàng không mẫu hạm

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˦ˀ˥ haːm˧˨ʔ]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧ məw˧˨ haːm˨˩ʔ]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˧˨ haːm˨˩ʔ]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧ məw˨˩˦ haːm˨˩˨]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ məw˨˩˦ haːm˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 航空母艦 (“aircraft carrier”).


民族主義

dân tộc chủ nghĩa
dân tộc chủ nghĩa#Vietnamese

chữ Hán form of dân tộc chủ nghĩa (“nationalism”).


nitơ

[ni˧˧ təː˧˧]

[nɪj˧˧ təː˧˧]

[nɪj˧˧ təː˧˧]

From French nitrogène which could be transcribed to ni-tơ-rô-gien. Compare hiđro (“hydrogen”), oxi (“oxygen”).


天敵

chữ Hán form of thiên địch (“natural enemy”).


dung nham

[zʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ ɲaːm˧˧]


khứu giác

[kʰɨw˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

[xɨw˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

[kʰɨw˦˥ jaːk̚˦˥]

[xɨw˦˥ jaːk̚˦˥]