thái hậu

[tʰaːj˧˦ həw˧˨ʔ]

[tʰaːj˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[tʰaːj˦˥ həw˨˩˨]

Stratagems of the Warring States; Vietnamese translation Nguyễn Hiến Lê & Giản Chi; English translation by Paul R. Goldin

Queen Dowager Xuan of Qin loved Wei Choufu. When the Queen Dowager fell ill and was about to die, she issued an order, saying: “When I am buried, Master Wei must accompany me in death.”

Tuyên thái hậu nước Tần yêu Ngụy Xú Phu. Thái hậu đau nặng gần chết, ra lệnh: "Chôn ta thì phải chôn sống Ngụy Tử theo ta."

c. 91 BCE, Sima Qian, Records of the Grand Historian; Vietnamese translation by Phan Ngọc; English translation by Burton Watson
Lữ Thái Hậu là vợ của Cao Tổ từ lúc còn hàn vi, sinh Hiếu Huệ Đế, con gái là Lỗ Nguyên thái hậu.
Empress Dowager Lü was the consort of Kao-tsu from the time when he was still a commoner. She bore him Emperor Hui the Filial and the queen mother, Princess Yüan of Lu.

queen dowager, queen mother, empress dowager


語源學

ngữ nguyên học
ngữ nguyên học#Vietnamese

chữ Hán form of ngữ nguyên học (“etymology”).


giờ Tí

[zəː˨˩ ti˧˦]

[jəː˦˩ tɪj˨˩˦]

[jəː˨˩ tɪj˦˥]

giờ (“hour”) + Tí (the earthly branch of the Rat)

af

(archaic) a period of time, from 11 PM to 1 AM


bệnh trầm kha

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ t͡ɕəm˨˩ xaː˧˧]

[ʔɓen˨˩ʔ ʈəm˦˩ kʰaː˧˧]

[ʔɓen˨˩ʔ ʈəm˦˩ xaː˧˧]

[ʔɓəːn˨˩˨ ʈəm˨˩ kʰaː˧˧]

[ʔɓəːn˨˩˨ ʈəm˨˩ xaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 病 (“disease”) and 沉痾 (“chronic illness”).

vi-etym-sino

Tệ quan liêu là một căn bệnh trầm kha.

Bureaucracy is a bad and chronic behavior.


giờ Dần

[zəː˨˩ zən˨˩]

[jəː˦˩ jəŋ˦˩]

[jəː˨˩ jəŋ˨˩]

giờ (“hour”) + Dần (the earthly branch of the Tiger)

af

(archaic) a period of time, from 3 AM to 5 AM


trầm kha

[t͡ɕəm˨˩ xaː˧˧]

[ʈəm˦˩ kʰaː˧˧]

[ʈəm˦˩ xaː˧˧]

[ʈəm˨˩ kʰaː˧˧]

[ʈəm˨˩ xaː˧˧]

(archaic) chronic disease, chronic illness


giờ Thìn

[zəː˨˩ tʰin˨˩]

[jəː˦˩ tʰin˦˩]

[jəː˨˩ tʰɨn˨˩]

giờ (“hour”) + Thìn (the earthly branch of the Dragon)

(archaic) a period of time, from 7 AM to 9 AM


Địa Chi

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕi˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕɪj˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ cɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地支 (“Earthly Branch”).


giờ Tị

[zəː˨˩ ti˧˨ʔ]

[jəː˦˩ tɪj˨˩ʔ]

[jəː˨˩ tɪj˨˩˨]

giờ (“hour”) + Tị (the earthly branch of the Snake)

af

(archaic) a period of time, from 9 AM to 11 AM


giờ Mùi

[zəː˨˩ muj˨˩]

[jəː˦˩ muj˦˩]

[jəː˨˩ muj˨˩]

giờ (“hour”) + Mùi (the earthly branch of the Goat)

(archaic) a period of time, from 1 PM to 3 PM


giờ Thân

[zəː˨˩ tʰən˧˧]

[jəː˦˩ tʰəŋ˧˧]

[jəː˨˩ tʰəŋ˧˧]

giờ (“hour”) + Thân (the earthly branch of the Monkey)

(archaic) a period of time, from 3 PM to 5 PM


ngọ

Sino-Vietnamese word from 午. Regular reading should be ngỗ; compare regular reading ngỗ of 仵 (MC nguX), homophone of 午 (MC nguX) in Middle Chinese.


giờ Ngọ

[zəː˨˩ ŋɔ˧˨ʔ]

[jəː˦˩ ŋɔ˨˩ʔ]

[jəː˨˩ ŋɔ˨˩˨]

giờ (“hour”) + Ngọ (the earthly branch of the Horse)

(archaic) a period of time, from 11 AM to 1 PM


ban công

[ʔɓaːn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]


giờ Mão

[zəː˨˩ maːw˦ˀ˥]

[jəː˦˩ maːw˧˨]

[jəː˨˩ maːw˨˩˦]

giờ (“hour”) + Mão (the earthly branch of the Cat)

(archaic) a period of time, from 5 AM to 7 AM


太皇太后

thái hoàng thái hậu
thái hoàng thái hậu#Vietnamese

chữ Hán form of thái hoàng thái hậu (“grand empress dowager”).


giờ Tuất

[zəː˨˩ twət̚˧˦]

[jəː˦˩ twək̚˦˧˥]

[jəː˨˩ t⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

giờ (“hour”) + Tuất (the earthly branch of the Dog)

(archaic) a period of time, from 7 PM to 9 PM


giờ Hợi

[zəː˨˩ həːj˧˨ʔ]

[jəː˦˩ həːj˨˩ʔ]

[jəː˨˩ həːj˨˩˨]

giờ (“hour”) + Hợi (the earthly branch of the Pig)

(archaic) a period of time, from 9 PM to 11 PM


giờ Dậu

[zəː˨˩ zəw˧˨ʔ]

[jəː˦˩ jəw˨˩ʔ]

[jəː˨˩ jəw˨˩˨]

giờ (“hour”) + Dậu (the earthly branch of the Rooster)

(archaic) a period of time, from 5 PM to 7 PM


giờ Sửu

[zəː˨˩ siw˧˩]

[jəː˦˩ ʂɨw˧˨]

[jəː˦˩ sɨw˧˨]

[jəː˨˩ ʂɨw˨˩˦]

[jəː˨˩ sɨw˨˩˦]

giờ (“hour”) + Sửu (the earthly branch of the Bull)

(archaic) a period of time, from 1 AM to 3 AM


kết giới

[ket̚˧˦ zəːj˧˦]

[ket̚˦˧˥ jəːj˨˩˦]

[kəːt̚˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-kết giới.wav

Sino-Vietnamese word from 結界, from Japanese 結界, introduced in Japanese manga

(fiction, fantasy, manga, anime, video games) energy barrier/shield, forcefield


Thiên Can

[tʰiəŋ˧˧ kaːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ kaːŋ˧˧]


kết giới sư

[ket̚˧˦ zəːj˧˦ sɨ˧˧]

[ket̚˦˧˥ jəːj˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[ket̚˦˧˥ jəːj˨˩˦ sɨ˧˧]

[kəːt̚˦˥ jəːj˦˥ ʂɨ˧˧]

[kəːt̚˦˥ jəːj˦˥ sɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-kết giới sư.wav

Sino-Vietnamese word from 結界師, from Japanese 結界師, introduced in the Japanese manga Kekkaishi

(fiction, fantasy, manga, anime) barrier master, kekkaishi


Hợi

ngu như Hợi


thổ địa

Journey to the West (1986 TV series)
Sun Wukong
Xuanzang

Short for Chinese 土地神 (thổ địa thần) or 土地公 (thổ địa công, literally “land lord; land duke”), popularized by the 1986 Chinese TV series Journey to the West, based on the way the main character Sun Wukong calls on "land spirits" for intel, usually on the local monsters that have kidnapped his master Xuanzang.

[tʰo˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ]

[tʰow˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ]

[tʰow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨]

(mythology, especially Chinese mythology or fiction) Tudigong


xăng-đan

[saŋ˧˧ ʔɗaːn˧˧]

[saŋ˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]

[saŋ˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]


nhạc mẫu

[ɲaːk̚˧˨ʔ məw˦ˀ˥]

[ɲaːk̚˨˩ʔ məw˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 岳母 (“mother-in-law”).

vi-etym-sino

(archaic) mother-in-law, mother of one's wife


phụ huynh

[fu˧˨ʔ hwïŋ̟˧˧]

[fʊw˨˩ʔ hwɨn˧˧]

[fʊw˨˩˨ wɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 父兄 (“father and elder brother (heads of a household)”).

Có muốn tôi gọi phụ huynh cậu không?

hội phụ huynh (học sinh)

(usually education) a parent (person from whom one is descended)


nhạc phụ

[ɲaːk̚˧˨ʔ fu˧˨ʔ]

[ɲaːk̚˨˩ʔ fʊw˨˩ʔ]

[ɲaːk̚˨˩˨ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 岳父 (“father-in-law”).

(archaic) father-in-law, father of one's wife


đàn hạc

[ʔɗaːn˨˩ haːk̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˦˩ haːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩ haːk̚˨˩˨]


ba toong

[ʔɓaː˧˧ tɔŋ˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tɔŋ͡m˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tɔŋ˧˧]


khỉ mặt chó

[xi˧˩ mat̚˧˨ʔ t͡ɕɔ˧˦]

[kʰɪj˧˨ mak̚˨˩ʔ t͡ɕɔ˨˩˦]

[xɪj˧˨ mak̚˨˩ʔ t͡ɕɔ˨˩˦]

[kʰɪj˨˩˦ mak̚˨˩˨ cɔ˦˥]

[xɪj˨˩˦ mak̚˨˩˨ cɔ˦˥]

khỉ (“monkey; ape”) + mặt (“face”) + chó (“dog”), literally "dog-faced monkey"


khỉ đầu chó

[xi˧˩ ʔɗəw˨˩ t͡ɕɔ˧˦]

[kʰɪj˧˨ ʔɗəw˦˩ t͡ɕɔ˨˩˦]

[xɪj˧˨ ʔɗəw˦˩ t͡ɕɔ˨˩˦]

[kʰɪj˨˩˦ ʔɗəw˨˩ cɔ˦˥]

[xɪj˨˩˦ ʔɗəw˨˩ cɔ˦˥]

khỉ (“monkey; ape”) + đầu (“head”) + chó (“dog”), literally "dog-headed monkey"


á thần

[ʔaː˧˦ tʰən˨˩]

[ʔaː˨˩˦ tʰəŋ˦˩]

[ʔaː˦˥ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 亞神, composed of 亞 (“sub-”) and 神 (“god”). The prefix 亞 denotes secondariness or lesserness rather than the notion of a demigod as a genealogical "half-god". Japanese 亜神 (ashin, “demigod”) and Japanese 亜人 (ajin, á nhân, “demihuman”) are also found in contemporary fantasy.

vi-etym-sino

Hồ sơ á thần

(neologism, mythology, fantasy) Synonym of bán thần (“a demigod”)


tử thần

[tɨ˧˩ tʰən˨˩]

[tɨ˧˨ tʰəŋ˦˩]

[tɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 死神, composed of 死 (“death”) and 神 (“god”).

a magical being that rules over, decides on, or embodies death, such as Hades, Pluto, the Grim Reaper or a shinigami


Can Chi

[kaːn˧˧ t͡ɕi˧˧]

[kaːŋ˧˧ t͡ɕɪj˧˧]

[kaːŋ˧˧ cɪj˧˧]


cứu cánh

[kɨw˨˩˦ kɛɲ˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 究竟 (“outcome”).


băng-đô

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗo˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗow˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗow˧˧]


ruy-băng

vi-noun

(classifier sợi, tấm, miếng, cái) ruy-băng

sợi (classifier)
tấm (classifier)
miếng (classifier)
cái (classifier)

[ɹwi˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[ɹwɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[ɹwɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]


công-te-nơ

[kəwŋ͡m˧˧ tɛ˧˧ nəː˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ tɛ˧˧ nəː˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ tɛ˧˧ nəː˧˧]

container, large metal box for transporting goods


kì thủ

[kɪj˦˩ tʰʊw˧˨]

[kɪj˨˩ tʰʊw˨˩˦]

(competitive board games) a board game player


cước

Sino-Vietnamese word from 腳 (“foot, leg”).


cước

(of Internet/telephone/cable TV service) charge


tháng giêng

head

躺/𣎃 + 正/征/𦙫/𣦓/𥢆

vi-noun

躺/𣎃 + 正/征/𦙫/𣦓/𥢆

[tʰaːŋ˧˦ ziəŋ˧˧]

[tʰaːŋ˦˧˥ jiəŋ˧˧]

[tʰaːŋ˦˥ jiəŋ˧˧]

tháng (“month”) + non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 正 (“principal (month)”, SV: chinh), calque of Chinese 正月 (chinh nguyệt).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chinh</i>

vi-etym-sino

(by extension, literary or on certain printed calendars) January


mây mưa

[məj˧˧ mɨə˧˧]

[məj˧˧ mɨə˧˧]

[məj˧˧ mɨə˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mây mưa.wav


công quốc

[kəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公國, composed of 公 (“duke; European sovereign prince”) and 國 (“country”).

Công Quốc Mô-na-cô
the Principality of Monaco

Đại Công Quốc Lúc-xăm-bua
the Grand Duchy of Luxembourg


hợp chúng quốc

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ kuək̚˧˦]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ kuək̚˦˧˥]

[həːp̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˦˥ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 合眾國, composed of 合 (“united”), 眾 (“masses”) and 國 (“country; state”), from Chinese 合眾國／合众国 (hézhòngguó). The exact etymology is unclear.
* The 眾／众 (“the masses”) (Japanese 衆 (shū)) might have been a misinterpretation of Japanese 州 (shū, châu, “province; state”), thus a literal "united states"
* 合眾／合众 (literally “the united masses”) or 眾國／众国 (literally “states of the masses”) might convey something similar to 共和 (gònghé, “republican (states)”), thus a "united republican states"

ncog

shū, <i class="Latn mention" lang="vi">châu</i>

Hợp Chúng Quốc Mĩ/Hoa Kì

Hợp Chúng Quốc Mê-hi-cô

Hợp Chúng Quốc Cô-lôm-bi-a

(almost always in countries' official names) the united states


a còng

[ʔaː˧˧ kawŋ͡m˨˩]

[ʔaː˧˧ kawŋ͡m˦˩]

[ʔaː˧˧ kɔŋ˦˩]

[ʔaː˧˧ kawŋ͡m˨˩]

(computing, Northern Vietnam) at sign (@)


a móc

[ʔaː˧˧ mawk͡p̚˧˦]

[ʔaː˧˧ mawk͡p̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ mawk͡p̚˦˥]

(computing, Southern Vietnam) at sign (@)


công ti

[kəwŋ͡m˧˧ ti˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ tɪj˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ tɪj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-công ti.wav

Sino-Vietnamese word from 公司, composed of 公 (“public; duke”) and 司 (“agency”), Chinese 公司 (gōngsī).


chi phiếu

[t͡ɕi˧˧ fiəw˧˦]

[t͡ɕɪj˧˧ fiw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 支票 (“cheque”).

a cheque; check (a kind of bank order document)


ngày sinh

[ŋaj˨˩ sïŋ˧˧]

[ŋaj˦˩ ʂɨn˧˧]

[ŋaj˦˩ sɨn˧˧]

[ŋa(ː)j˨˩ ʂɨn˧˧]


chắt

a sitting game using sticks and balls (similar to jacks)


chút

Compare Nyah Kur [Nam Lao] chɯ̀ɯt and Mon အစုတ် (“short time, moment”).


chút

head

𡭧, 𡭱, 𡮍, 𢮬, 𪨀, 𪨃, 𫴺, 𫵀

vi-adj

𡭧, 𡭱, 𡮍, 𢮬, 𪨀, 𪨃, 𫴺, 𫵀

𡭧 (CJK)
𡭱 (CJK)
𡮍 (CJK)
𢮬 (CJK)
𪨀 (CJK)
𪨃 (CJK)
𫴺 (CJK)
𫵀 (CJK)

𩚵咹沛𩛷
埃𩛜時朱
扒𠰘吹𢚸
每𠊛沒𡮍

14th century, Mạc Đĩnh Chi, Giáo tử phú 敎子賦:

Eating just enough for the day
Giving food to those in need
Don't use your mouth, tell your heart:
Everyone ought to give their sum.

Cơm ăn phải bữa
Ai đói thì cho
Bớt miệng xui lòng
Mỗi người một chút.

chờ chút


nhà xuất bản

[ɲaː˨˩ swət̚˧˦ ʔɓaːn˧˩]

[ɲaː˦˩ swək̚˦˧˥ ʔɓaːŋ˧˨]

[ɲaː˨˩ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ʔɓaːŋ˨˩˦]

nhà (“expert; artisan; house”) + xuất bản (“to publish”).


hoạ báo

[hwaː˧˨ʔ ʔɓaːw˧˦]

[hwaː˨˩ʔ ʔɓaːw˨˩˦]

[waː˨˩˨ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 畫報 (“pictorial”).


chít

cây (classifier)
hoa (classifier)
bông (classifier)


時間表

thời gian biểu
thời gian biểu#Vietnamese

chữ Hán form of thời gian biểu (“timetable”).


bể cá

[ʔɓe˧˩ kaː˧˦]

[ʔɓej˧˨ kaː˨˩˦]

[ʔɓej˨˩˦ kaː˦˥]


thần phong

[tʰən˨˩ fawŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˦˩ fawŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˦˩ fɔŋ˧˧]

[tʰəŋ˨˩ fawŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 神風, from Japanese 神風


pha-ra-ông

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ zaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]


phong thần

Sino-Vietnamese word from 風神, composed of 風 and 神, from Japanese 風神.

[fawŋ͡m˧˧ tʰən˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ tʰəŋ˦˩]

[fɔŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ tʰəŋ˨˩]


khoáng sản

[kʰwaːŋ˦˧˥ ʂaːŋ˧˨]

[xwaːŋ˦˧˥ saːŋ˧˨]

[kʰwaːŋ˦˥ ʂaːŋ˨˩˦]

[xwaːŋ˦˥ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 鑛產, composed of 鑛 (“mineral”) and 產 (“product, produce, resource”).


nước khoáng

[nɨək̚˧˦ xwaːŋ˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ kʰwaːŋ˦˧˥]

[nɨək̚˦˧˥ xwaːŋ˦˧˥]

[nɨək̚˦˥ kʰwaːŋ˦˥]

[nɨək̚˦˥ xwaːŋ˦˥]


bản ngã

[ʔɓaːn˧˩ ŋaː˦ˀ˥]

[ʔɓaːŋ˧˨ ŋaː˧˨]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ ŋaː˨˩˦]


tiền đạo

[tiən˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 前 and 導 (“pioneer, guide”).


trung phong

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ fɔŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ fawŋ͡m˧˧]


mâu thuẫn

[məw˧˧ tʰwən˦ˀ˥]

[məw˧˧ tʰwəŋ˧˨]

[məw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 矛盾, composed of 矛 (“lance”) and 盾 (“shield”), from Japanese 矛盾 (mujun), re-purposed from Middle Chinese 矛盾 (MC mjuw zywinX).


sa mạc

[saː˧˧ maːk̚˧˨ʔ]

[ʂaː˧˧ maːk̚˨˩ʔ]

[saː˧˧ maːk̚˨˩ʔ]

[ʂaː˧˧ maːk̚˨˩˨]

[saː˧˧ maːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 沙漠 (“desert”).


người da đỏ

[ŋɨəj˨˩ zaː˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[ŋɨj˦˩ jaː˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[ŋɨj˨˩ jaː˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

người (“person”) + da (“skin”) + đỏ (“red”), calque of French peau-rouge


Nô-bi-ta

[no˧˧ ʔɓi˧˧ taː˧˧]

[now˧˧ ʔɓɪj˧˧ taː˧˧]

[now˧˧ ʔɓɪj˧˧ taː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nô-bi-ta.wav


căng-tin

[kaŋ˧˧ tɨn˧˧]


người Anh-điêng

[ŋɨəj˨˩ ʔajŋ̟˧˧ ʔɗiəŋ˧˧]

[ŋɨj˦˩ ʔɛɲ˧˧ ʔɗiəŋ˧˧]

[ŋɨj˨˩ ʔan˧˧ ʔɗiəŋ˧˧]

an Indian (individual of, or related to, the aboriginal people of the Americas)


pê-đan

[pe˧˧ ʔɗaːn˧˧]

[pej˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]

[pej˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]


ghi-đông

[ɣi˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ɣɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ɣɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


bi-đông

[ʔɓi˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


ki-ốt

[ki˧˧ ʔot̚˧˦]

[kɪj˧˧ ʔok̚˦˧˥]

[kɪj˧˧ ʔok̚˦˥]


下議院

chữ Hán form of hạ nghị viện (“lower house”).


cặp táp

[kap̚˧˨ʔ taːp̚˧˦]

[kap̚˨˩ʔ taːp̚˦˧˥]

[kap̚˨˩˨ taːp̚˦˥]

Mispronunciation or corruption of cạc-táp.


cạc-táp

[kaːk̚˧˨ʔ taːp̚˧˦]

[kaːk̚˨˩ʔ taːp̚˦˧˥]

[kaːk̚˨˩˨ taːp̚˦˥]


Chí Phèo

[t͡ɕi˧˦ fɛw˨˩]

[t͡ɕɪj˨˩˦ fɛw˦˩]

[cɪj˦˥ fɛw˨˩]

From the title character of Nam Cao's Chí Phèo.

one who throws a tantrum; a tantrum thrower


sà lan

[ʂaː˦˩ laːŋ˧˧]

[saː˦˩ laːŋ˧˧]

[ʂaː˨˩ laːŋ˧˧]

[saː˨˩ laːŋ˧˧]


cặp

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 笈 (“satchel”, SV: cập).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cập</i>

vi-etym-sino

(historical) wooden satchel used to hold books


Sở Khanh

[səː˧˩ xajŋ̟˧˧]

[ʂəː˧˨ kʰɛɲ˧˧]

[səː˧˨ xɛɲ˧˧]

[ʂəː˨˩˦ kʰan˧˧]

[səː˨˩˦ xan˧˧]

Thằng cha đó chuyên bắt cá hai tay. Hắn đúng là thằng Sở Khanh.

That guy is always two-timing. He's such a cheater.

a cheating male lover; a man who cheats on women


vê đúp

[ve˧˧ ʔɗup̚˧˦]

[vej˧˧ ʔɗup̚˦˧˥]

[vej˧˧ ʔɗʊp̚˦˥]

[jej˧˧ ʔɗʊp̚˦˥]

vê (“V/v (letter)”) + đúp (“double”), borrowed and anagramized from French double vé.

(dated) The name of the Latin-script letter W/w.


boong-ke

[ʔɓɔŋ˧˧ kɛ˧˧]

[ʔɓɔŋ͡m˧˧ kɛ˧˧]

[ʔɓɔŋ˧˧ kɛ˧˧]


thằng cha

[tʰaŋ˨˩ t͡ɕaː˧˧]

[tʰaŋ˦˩ t͡ɕaː˧˧]

[tʰaŋ˨˩ caː˧˧]


lãi suất

[laːj˦ˀ˥ swət̚˧˦]

[laːj˧˨ ʂwək̚˦˧˥]

[laːj˧˨ swək̚˦˧˥]

[laːj˨˩˦ ʂ⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

[laːj˨˩˦ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

lãi (“interest”) + suất (“rate”). The word order suggests this is a pseudo-Sino-Vietnamese formation. Perhaps also a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 利率 (SV: lợi luật), by way of replacing the systematic Sino-Vietnamese reading of 利 with the vulgarized one that gave rise to lãi as a common word.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lợi luật</i>

vi-etym-sino

cho vay lãi suất cao


mạng lưới

[maːŋ˧˨ʔ lɨəj˧˦]

[maːŋ˨˩ʔ lɨj˨˩˦]

[maːŋ˨˩˨ lɨj˦˥]

network (fabric or structure of fibrous elements)

network (any interconnected group or system)

(computing) network (multiple computers and other devices connected together)


doanh nghiệp

[zwajŋ̟˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[jwɛɲ˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[j⁽ʷ⁾an˧˧ ŋip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 營業 (“to run a business; to trade”).


dự trữ

[zɨ˧˨ʔ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[jɨ˨˩ʔ ʈɨ˧˨]

[jɨ˨˩˨ ʈɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 預貯 (“to reserve”).


lãi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 利 (“interest”, SV: lợi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lợi</i>


uôn

From English won, from Korean 원 (won), from Chinese 圓／圆 (yuán, “round”). See also viên.


đồng hồ quả quýt

vi-noun

(classifier cái, chiếc) đồng hồ quả quýt

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ho˨˩ kwaː˧˩ kwit̚˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ how˦˩ kwaː˧˨ kwɨt̚˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ how˨˩ waː˨˩˦ wɨt̚˦˥]

đồng hồ (“watch, clock”) + quả (“classifier for fruits”) + quýt (“tangerine”).


dữ kiện

[zɨ˦ˀ˥ kiən˧˨ʔ]

[jɨ˧˨ kiəŋ˨˩ʔ]

[jɨ˨˩˦ kiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 與件, composed of 與 (“to give”) and 件 (“object”).

vi-etym-sino

Bạn đã có đủ ba dữ kiện. Dữ kiện thứ nhất : cụm từ có 8 chữ cái. Dữ kiện thứ hai : cụm từ không có chữ A. Dữ kiện thứ ba : cụm từ chỉ một loại dụng cụ. Câu trả lời của bạn là gì ạ ?

You have gotten all three clues/hints. The first clue is: the phrase is 8 letters long. The second clue: the phrase does not include the letter A. The third clue: the phrase refers to a type of tool. What is your answer?

a clue or hint to solving a problem; a given. Compare manh mối and đầu mối (“clue or lead to solving a mystery or criminal case”)


ngôn ngữ học

[ŋon˧˧ ŋɨ˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngôn ngữ học.wav


ổ đĩa

[ʔo˧˩ ʔɗiə˦ˀ˥]

[ʔow˧˨ ʔɗiə˧˨]

[ʔow˨˩˦ ʔɗiə˨˩˦]


đậu cô ve

[ʔɗəw˧˨ʔ ko˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ kow˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ kow˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ kow˧˧ jɛ˧˧]

đậu + cô ve, the later from French haricot vert.


ngữ pháp

[ŋɨ˦ˀ˥ faːp̚˧˦]

[ŋɨ˧˨ faːp̚˦˧˥]

[ŋɨ˨˩˦ faːp̚˦˥]


lập trình

[ləp̚˧˨ʔ t͡ɕïŋ˨˩]

[ləp̚˨˩ʔ ʈɨn˦˩]

[ləp̚˨˩˨ ʈɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 立程, composed of 立 (“to establish”) and 程 (“program”).


đậu ve

[ʔɗəw˧˨ʔ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ʔ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ vɛ˧˧]

[ʔɗəw˨˩˨ jɛ˧˧]

đậu + ve, the later from French haricot vert. Shortened from đậu cô ve.


hải ngoại

[haːj˧˩ ŋwaːj˧˨ʔ]

[haːj˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ]

[haːj˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 海外, literally “outside the sea”.

kiều bào Việt Nam ở hải ngoại

Vietnamese nationals who reside overseas

(by extension, collective) diaspora; expatriates


ứng dụng

[ʔɨŋ˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɨŋ˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɨŋ˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ứng dụng.wav

Sino-Vietnamese word from 應用 (“application”). Also, a semantic loan from English application.


đồng hồ

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ho˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ how˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ how˨˩]

Sino-Vietnamese word from 銅壺, composed of 銅 (“copper”) and 壺 (“pot”), from Chinese 銅壺／铜壶 (tónghú, “waterclock”, literally “copper pot”)

der

đồng hồ báo thức

đồng hồ mặt trời

đồng hồ nước

đồng hồ cát

a meter (device for measuring water, electricity, etc. consumption or kilometers that have been traveled)


Phật giáo

[fət̚˧˨ʔ zaːw˧˦]

[fək̚˨˩ʔ jaːw˨˩˦]

[fək̚˨˩˨ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 佛教, composed of 佛 (“Buddha”) and 教 (“religion; teachings”).


thập niên

[tʰəp̚˧˨ʔ niən˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ niəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ niəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập niên.wav

Sino-Vietnamese word from 十年, composed of 十 (“ten”) and 年 (“year”).

thập niên 80 (của thế kỉ 20)
the 80's

(collective, only in compounds) the XXX0's


cao bồi

[kaːw˧˧ ʔɓoj˨˩]

[kaːw˧˧ ʔɓoj˦˩]

[kaːw˧˧ ʔɓoj˨˩]

From French cow-boy, from American English cowboy.

cowboy (man who tends free-range cattle in the American West)

cowboy (person who engages in reckless behavior)


mũ nồi

mũ (“hat”) + nồi (“pot (cookware)”); based on the shape which resembles the cover of a pot


giấy can

[jəj˨˩˦ kaːŋ˧˧]

[jəj˦˥ kaːŋ˧˧]


bút chì kim

[ʔɓut̚˧˦ t͡ɕi˨˩ kim˧˧]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ t͡ɕɪj˦˩ kim˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ cɪj˨˩ kim˧˧]

bút chì (“pencil”) + kim (“pin; needle”)


nhép

From French trèfle (literally “clovers”).


ca-rô

[kaː˧˧ ɹo˧˧]

[kaː˧˧ ɹow˧˧]

[kaː˧˧ ɹow˧˧]

đánh ca-rô


nga ngố

Nga (Russia) + ngố (dull-headed), literally "silly Russian(s)"

[ŋaː˧˧ ŋo˧˦]

[ŋaː˧˧ ŋow˨˩˦]

[ŋaː˧˧ ŋow˦˥]


Ô-sin

[ʔow˧˧ ʂin˧˧]

[ʔow˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔow˧˧ sɨn˧˧]

Borrowed from Japanese おしん (o-Shin), feminine honorific name of Shin Tanokura, the titular character of the popular Japanese drama Oshin.

Ở Malaysia, người giúp việc vẫn bị coi là "người hầu" và ít nhận được sự bảo vệ của pháp luật. Không giống như những người lao động khác, ô sin không có chế độ hưởng ngày nghỉ phép hoặc giờ làm việc theo quy định thông thường.

2022 February 13, Diệp Lục, “Phận đời chua chát của những "ô sin" làm việc xa xứ: Ngày ngủ không quá 4 tiếng, đến nhà vệ sinh cũng không được dùng [The Bitter Lives of Maids Abroad: Can't Sleep past 4 hours, Can't Use the Bathroom]”, in Kênh 14 [Channel 14]:

In Malaysia, maids are still referred to as "servants" and receive little protection under the law. Unlike other types of workers, maids are not entitled to leave and regular work hours.


tông

tông đuờng

chim có tổ; nguời có tông

(obsolete or only in compounds) ancestral temple; ancestry, origin, lineage

tổ tông


Mạnh Thường quân

[majŋ̟˧˨ʔ tʰɨəŋ˨˩ kwən˧˧]

[mɛɲ˨˩ʔ tʰɨəŋ˦˩ kwəŋ˧˧]

[man˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩ wəŋ˧˧]

Hi vọng sẽ có một Mạnh Thường Quân nào đó giúp đỡ bác tìm kiếm một công việc khác phù hợp và an toàn để cuộc sống mưu sinh của bác bớt cơ cực hơn...

Hopefully some Good Samaritan will help him find a safer and more suitable job, to make his livelihood less miserable...

(literary, figurative) a generous, charitable person


rô

Corruption of ca-rô, borrowed from French carreau


chủ nhân

[t͡ɕu˧˩ ɲən˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ɲəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 主人 (“master, owner; proprietor”).


phim kinh dị

[fim˧˧ kïŋ˧˧ zi˧˨ʔ]

[fim˧˧ kɨn˧˧ jɪj˨˩ʔ]

[fim˧˧ kɨn˧˧ jɪj˨˩˨]


địa danh

[ʔɗiə˧˨ʔ zajŋ̟˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ jɛɲ˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地名, composed of 地 (“land”) and 名 (“name”).


mĩ nữ

[mi˦ˀ˥ nɨ˦ˀ˥]

[mɪj˧˨ nɨ˧˨]

[mɪj˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 美女, composed of 美 (“beautiful”) and 女 (“female, woman”).

(literary or humorous) a beautiful woman, a beauty


mĩ nhân

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mĩ nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 美人, composed of 美 (“beautiful”) and 人 (“person”), from Chinese 美人 (měirén).


ngón cái

[ŋɔn˧˦ kaːj˧˦]

[ŋɔŋ˦˧˥ kaːj˨˩˦]

[ŋɔŋ˦˥ kaːj˦˥]


ngón út

[ŋɔn˧˦ ʔut̚˧˦]

[ŋɔŋ˦˧˥ ʔʊk̚˦˧˥]

[ŋɔŋ˦˥ ʔʊk͡p̚˦˥]

(anatomy) a little finger or a little toe


ngón trỏ

[ŋɔn˧˦ t͡ɕɔ˧˩]

[ŋɔŋ˦˧˥ ʈɔ˧˨]

[ŋɔŋ˦˥ ʈɔ˨˩˦]

(anatomy) an index finger or an index toe


ngón giữa

[ŋɔn˧˦ zɨə˦ˀ˥]

[ŋɔŋ˦˧˥ jɨə˧˨]

[ŋɔŋ˦˥ jɨə˨˩˦]

(anatomy) a middle finger or a middle toe


thức ăn

[tʰɨk̚˧˦ ʔan˧˧]

[tʰɨk̚˦˧˥ ʔaŋ˧˧]

[tʰɨk̚˦˥ ʔaŋ˧˧]


ngón áp út

[ŋɔn˧˦ ʔaːp̚˧˦ ʔut̚˧˦]

[ŋɔŋ˦˧˥ ʔaːp̚˦˧˥ ʔʊk̚˦˧˥]

[ŋɔŋ˦˥ ʔaːp̚˦˥ ʔʊk͡p̚˦˥]

ngón (“digit”) + áp (“to press or rest on”) + út (“youngest”, from ngón út (“pinky”)).


gáy

From Middle Vietnamese gấy, from Proto-Vietic *t-giːʔ; cognate with Sách təki:⁴.


giá cả

[zaː˧˦ kaː˧˩]

[jaː˨˩˦ kaː˧˨]

[jaː˦˥ kaː˨˩˦]

From giá (“price”, 價) + cả, the latter a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 價 (“price”, SV: giá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giá</i>


giá

cọng (classifier)
cây (classifier)
稼 (CJK)


giá

mount (object on which another object is mounted)


Nho học

[ɲɔ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲɔ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲɔ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


com-pa

[kɔm˧˧ paː˧˧]

[kɔm˧˧ paː˧˧]

[kɔm˧˧ paː˧˧]


Nho giáo

[ɲɔ˧˧ zaːw˧˦]

[ɲɔ˧˧ jaːw˨˩˦]

[ɲɔ˧˧ jaːw˦˥]


la bàn

[laː˧˧ ʔɓaːn˨˩]

[laː˧˧ ʔɓaːŋ˦˩]

[laː˧˧ ʔɓaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 羅盤 (“luopan”).

a compass (instrument to determine cardinal directions)


Khổng giáo

[xəwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦]

[kʰəwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥]

[xəwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 孔教, composed of 孔 (“Confucius”) and 教 (“teaching”).


kim chỉ nam

[kim˧˧ t͡ɕɪj˧˨ naːm˧˧]

kim (“needle”) + chỉ nam (“guide”), calque of Chinese 指南針／指南针 (chỉ nam châm, “compass”, literally “southward needle”). In Chinese philosophy, south is a favorable "yang" direction, as opposed to north which is a "yin" direction. Compare 指南 (chỉ nam, “to point south”), 南北 (nam bắc, “south and north”) and 敗北／败北 (bại bắc, “defeat”, literally “to retreat to the north”), and certain ways to position things in fengshui to conform to the south-first-north-second orientation. Compare the meanings of the Latin auto-antonym sinister (“left”) which is either "auspicious" if one is facing south and east is to their left per Roman tradition, or "inauspicious" if one is facing north and west is to their left per Greek tradition.

cal

(literal) the magnetic needle of a compass

Chủ nghĩa Mác-Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam của Đảng.

Marxism-Leninism, coupled with Ho Chi Minh thought, is the touchstone of the Party.

(formal, figurative) a guide; touchstone; lodestar; benchmark


tỉnh lị

[tïŋ˧˩ li˧˨ʔ]

[tɨn˧˨ lɪj˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˦ lɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 省蒞, blend of tỉnh (“province”) + lị sở (“chief town”).


gác-măng-giê

[ɣaːk̚˧˦ maŋ˧˧ ze˧˧]

[ɣaːk̚˦˧˥ maŋ˧˧ jej˧˧]

[ɣaːk̚˦˥ maŋ˧˧ jej˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-gác-măng-giê.wav


tướng

(xiangqi) general, a piece labeled with the characters 將／将 (black) and 帥／帅 (suý, red)


tướng

Sino-Vietnamese word from 相. This is from the form with 去聲／去声 (qùshēng)/tone C.
The reading of the form with A tone is tương.


cờ

lá (classifier)
ngọn (classifier)
旂 (CJK)
旗 (CJK)

→ Tai Dam: ꪹꪁꪷ

→ Khmer: កើ (kaə)

From Old Chinese 旗 (OC *[ɡ](r)ə) (B-S) (SV: kì).

cờ tổ quốc

the national flag, specifically referring to the flag of Vietnam

flag; banner; standard; vexillum; streamer

vexillum (upper petal of a papilionaceous flower)


cờ

head

cờ • (碁, 棊, 棋, 𬄯)

vi-noun

cờ • (碁, 棊, 棋, 𬄯)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 棋 (“chess”, SV: kì).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">kì</i>

vi-etym-sino

a board game in which there are pieces, such as chess, go, shogi, xiangqi, etc., or tokens such as bootleg Monopoly, Ludo, etc.


cờ

The name of the Latin-script letter C/c.


孔教

chữ Hán form of Khổng giáo (“Confucianism”).


gác

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 閣 (“pavillion”, SV: các).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">các</i>


vị trí

[vi˧˨ʔ t͡ɕi˧˦]

[vɪj˨˩ʔ ʈɪj˨˩˦]

[vɪj˨˩˨ ʈɪj˦˥]

[jɪj˨˩˨ ʈɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vị trí.wav

Sino-Vietnamese word from 位置 (“location”).


địa điểm

[ʔɗiə˧˨ʔ ʔɗiəm˧˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ ʔɗiəm˧˨]

[ʔɗiə˨˩˨ ʔɗim˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 地點 (“location”).


ác mộng

[ʔaːk̚˧˦ məwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔaːk̚˦˧˥ məwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔaːk̚˦˥ məwŋ͡m˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ác mộng.wav

Sino-Vietnamese word from 惡夢, composed of 惡 (“bad; vile”) and 夢 (“dream”).


cứu tế

[kɨw˨˩˦ tej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 救濟 (“aid, assistance, relief”).


y khoa

[ʔi˧˧ xwaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ xwaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ kʰwaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 醫科, composed of 醫 (“medicine”) and 科 (“subject of study”).


bảng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bảng.wav

a board such as a blackboard or whiteboard


bảng

bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

Bảng Phong Thần / Phong Thần Bảng

a table (grid of data in rows and columns)


bảng

bảng Anh


xe đò

[sɛ˧˧ ʔɗɔ˨˩]

[sɛ˧˧ ʔɗɔ˦˩]

[sɛ˧˧ ʔɗɔ˨˩]

xe (“wheeled vehicle”) + đò (“transporting boat”).


艷福

chữ Hán form of diễm phúc (“felicity; bliss”).


vằn thắn

[vaŋ˦˩ tʰaŋ˦˧˥]

[vaŋ˨˩ tʰaŋ˦˥]

[jaŋ˨˩ tʰaŋ˦˥]

From Cantonese 雲吞／云吞 (wan4 tan1; vân thôn).


sủi cảo

[ʂuj˨˩˦ kaːw˨˩˦]

From Cantonese 水餃／水饺 (seoi2 gaau2) (SV: thuỷ giáo).

shuijiao; Chinese boiled dumpling; shrimp wonton


hoành thánh

[hwajŋ̟˨˩ tʰajŋ̟˧˦]

[hwɛɲ˦˩ tʰɛɲ˦˧˥]

From Cantonese 雲吞／云吞 (wan4 tan1; vân thôn), from Mandarin 餛飩／馄饨 (húntun, húndun; hồn đồn).

der

(Central Vietnam, Southern Vietnam) wonton


vận may

[vəŋ˨˩ʔ maj˧˧]

[vəŋ˨˩˨ ma(ː)j˧˧]

[jəŋ˨˩˨ ma(ː)j˧˧]

vận + may, possibly a calque of Chinese 幸運／幸运 (hạnh vận).


diễm phúc

[ziəm˦ˀ˥ fʊwk͡p̚˧˦]

[jiəm˧˨ fʊwk͡p̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 艷福 (“felicity; bliss”).


xiên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 扦 (SV: thiên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thiên</i>

vi-etym-sino

cái xiên thịt

cầm xiên xiên cá


bóng đèn

[ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɗɛn˨˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɗɛŋ˦˩]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɗɛŋ˦˩]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɗɛŋ˨˩]


tiểu hổ

Sino-Vietnamese word from 小虎 (“tiger cub”).


thịt cầy

[tʰit̚˧˨ʔ kəj˨˩]

[tʰit̚˨˩ʔ kəj˦˩]

[tʰɨt̚˨˩˨ kəj˨˩]


bê bò

[ʔɓe˧˧ ʔɓɔ˨˩]

[ʔɓej˧˧ ʔɓɔ˦˩]

[ʔɓej˧˧ ʔɓɔ˨˩]

(colloquial) B/b; an expression for making clear the difference between b and p, due to the fact that the phoneme /p/ does not exist as an onset consonant in Vietnamese native phonology; literally "'b' as in 'bò'"


xi nhan

[si˧˧ ɲaːn˧˧]

[sɪj˧˧ ɲaːŋ˧˧]

[sɪj˧˧ ɲaːŋ˧˧]


nghé

head

犠, 猊, 霓, 麑, 𤚇, 𤛞

vi-noun

犠, 猊, 霓, 麑, 𤚇, 𤛞

(classifier con) nghé • (犠, 猊, 霓, 麑, 𤚇, 𤛞)

con (classifier)
犠 (CJK)
猊 (CJK)
霓 (CJK)
麑 (CJK)
𤚇 (CJK)
𤛞 (CJK)

Compare Thai แหง่ and Chinese 牛 (MC ngjuw) (and its cognates in other Sino-Tibetan languages), which are all possibly of ultimately imitative origin.

water buffalo calf
water buffalo calf#English


mù tạt

[mu˨˩ taːt̚˧˨ʔ]

[mʊw˦˩ taːk̚˨˩ʔ]

[mʊw˨˩ taːk̚˨˩˨]


mù tạc

[mu˨˩ taːk̚˧˨ʔ]

[mʊw˦˩ taːk̚˨˩ʔ]

[mʊw˨˩ taːk̚˨˩˨]


áo chíp

[ʔaːw˧˦ t͡ɕip̚˧˦]

[ʔaːw˨˩˦ t͡ɕip̚˦˧˥]

[ʔaːw˦˥ cip̚˦˥]


quần xì

[kwəŋ˦˩ sɪj˦˩]

[wəŋ˨˩ sɪj˨˩]


quần chíp

[kwən˨˩ t͡ɕip̚˧˦]

[kwəŋ˦˩ t͡ɕip̚˦˧˥]

[wəŋ˨˩ cip̚˦˥]


quần xì-líp

[kwəŋ˦˩ sɪj˦˩ lip̚˦˧˥]

[wəŋ˨˩ sɪj˨˩ lip̚˦˥]


quần sịp

[kwəŋ˦˩ ʂip̚˨˩ʔ]

[kwəŋ˦˩ sip̚˨˩ʔ]

[wəŋ˨˩ ʂip̚˨˩˨]

[wəŋ˨˩ sip̚˨˩˨]


天石

chữ Hán form of thiên thạch (“meteorite”).


tiền lẻ

[tiən˨˩ lɛ˧˩]

[tiəŋ˦˩ lɛ˧˨]

[tiəŋ˨˩ lɛ˨˩˦]

(numismatics) change; one of the small denominations of the Vietnamese dong, usually no more than 20000 dongs (500, 1000, 2000, 5000, 10000, 20000)


vẫn thạch

viên (classifier)
hòn (classifier)
khối (classifier)

[vən˦ˀ˥ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[vəŋ˧˨ tʰat̚˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩˦ tʰat̚˨˩˨]

[jəŋ˨˩˦ tʰat̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 隕石 (“meteorite”).


thiên thạch

[tʰiən˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰat̚˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰat̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 天石, composed of 天 (“sky; heaven”) and 石 (“rock”).


cuộc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 局 (“situation; set; game; classifier”, SV: cục).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cục</i>

vi-etym-sino

cuộc họp

cuộc gọi

cuộc đua

cuộc hẹn

cuộc vui

cuộc thi

(usually used as nominalising particle) event involving various people

thua cuộc

xe đạp cuộc

(specifically) competition, competitive event


cha mẹ

[t͡ɕaː˧˧ mɛ˧˨ʔ]

[t͡ɕaː˧˧ mɛ˨˩ʔ]

[caː˧˧ mɛ˨˩˨]

các bậc phụ huynh/cha mẹ


âm li

[ʔəm˧˧ li˧˧]

[ʔəm˧˧ lɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ lɪj˧˧]

From French amplifier with phono-semantic matching from âm (“sound”).


thời khoá biểu

[tʰəːj˨˩ xwaː˧˦ ʔɓiəw˧˩]

[tʰəːj˦˩ kʰwaː˨˩˦ ʔɓiw˧˨]

[tʰəːj˦˩ xwaː˨˩˦ ʔɓiw˧˨]

[tʰəːj˨˩ kʰwaː˦˥ ʔɓiw˨˩˦]

[tʰəːj˨˩ xwaː˦˥ ʔɓiw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 時 (“time; hour”) and 課表 (“school timetable”).

(education, for scheduling students' classes) a timetable


Kinh Thánh

[kïŋ˧˧ tʰajŋ̟˧˦]

[kɨn˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

kinh (“holy book”) + thánh (“holy; sacred”), calque of Chinese 聖經／圣经 (Thánh Kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.
Compare Kinh Dịch (“Yijing”), Kinh Thi (“Shijing”), which are also much more common than their counterparts with original head-final structure.

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Thánh Kinh</i>


đê

The name of the Latin-script letter Đ/đ.

đờ

The name of the Latin-script letter D/d.


kỉ yếu

[ki˧˩ ʔiəw˧˦]

[kɪj˧˨ ʔiw˨˩˦]

[kɪj˨˩˦ ʔiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 紀要 (“summary”).


áp phích

[ʔaːp̚˧˦ fïk̟̚˧˦]

[ʔaːp̚˦˧˥ fɨt̚˦˧˥]

[ʔaːp̚˦˥ fɨt̚˦˥]


i cờ-rét

[ʔi˧˧ kəː˨˩ ɹɛt̚˧˦]

[ʔi˧˧ kəː˨˩ zɛt̚˧˦]

[ʔɪj˧˧ kəː˦˩ ɹɛt̚˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ kəː˨˩ ɹɛk̚˦˥]

From French i grec (literally “Greek i”), more properly i gờ-réc.

(dated) The name of the Latin-script letter Y/y.


điện thoại bàn

[ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ ʔɓaːn˨˩]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩]

điện thoại (“telephone”) + bàn (“table”)


điện thoại công cộng

[ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨]

điện thoại (“telephone”) + công cộng (“public”)

[…] thậm chí là tủ sách được đặt trên đường phố và những buồng điện thoại công cộng để người dân có thể đọc mọi lúc.

2021, Cà phê triết đạo, Trung Nguyên Legend:

[…] bookcases are even installed in the streets and in public telephone booths to allow people to read anytime.


本色

chữ Hán form of bản sắc (“identity; character”).


陽曆

chữ Hán form of dương lịch (“solar calendar; Gregorian calendar”).


自傳

chữ Hán form of tự truyện (“autobiography”).


公曆

chữ Hán form of công lịch (“Gregorian calendar”).


phiêu lưu

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phiêu lưu.wav

Sino-Vietnamese word from 漂流 (“to drift”).


戰線

chữ Hán form of chiến tuyến (“battleline; battlefront; frontline”).


đọ mắt

[ʔɗɔ˧˨ʔ mat̚˧˦]

[ʔɗɔ˨˩ʔ mak̚˦˧˥]

[ʔɗɔ˨˩˨ mak̚˦˥]

đọ (“to compete, contend, contest”) + mắt


bốt

(military, obsolete) post; troop station


bằng lái xe

[ʔɓaŋ˨˩ laːj˧˦ sɛ˧˧]

[ʔɓaŋ˦˩ laːj˨˩˦ sɛ˧˧]

[ʔɓaŋ˨˩ laːj˦˥ sɛ˧˧]

bằng (“diploma; certificate; license; degree”) + lái xe (“to drive”).


giấy phép lái xe

[zəj˧˦ fɛp̚˧˦ laːj˧˦ sɛ˧˧]

[jəj˨˩˦ fɛp̚˦˧˥ laːj˨˩˦ sɛ˧˧]

[jəj˦˥ fɛp̚˦˥ laːj˦˥ sɛ˧˧]

giấy phép (“license”) + lái xe (“to drive”)


minh tinh màn bạc

[mïŋ˧˧ tïŋ˧˧ maːn˨˩ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[mɨn˧˧ tɨn˧˧ maːŋ˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[mɨn˧˧ tɨn˧˧ maːŋ˨˩ ʔɓaːk̚˨˩˨]


màn bạc

[maːn˨˩ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[maːŋ˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[maːŋ˨˩ ʔɓaːk̚˨˩˨]

màn + bạc, calque of English silver screen.


giăm-bông

[zam˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[jam˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[jam˧˧ ʔɓəwŋ͡m˧˧]


ôông

North Central Vietnam form of ông; a grandfather or an old man


khoảng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 曠 (SV: khoáng). Doublet of quãng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khoáng</i>


mự

(Nghệ An, Hà Tĩnh) paternal aunt-in-law, father's younger brother's wife


動力學

chữ Hán form of động lực học (“dynamics”).


trượng

(North Central Vietnam) paternal uncle-in-law, father's sister's husband


chuẩn tinh

[t͡ɕwən˧˩ tïŋ˧˧]

[t͡ɕwəŋ˧˨ tɨn˧˧]

[c⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 準星, from Japanese 準星


điện thoại cục gạch

[ʔɗiən˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ kʊwk͡p̚˧˨ʔ ɣajk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ kʊwk͡p̚˨˩ʔ ɣat̚˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ kʊwk͡p̚˨˩˨ ɣat̚˨˩˨]

điện thoại (“telephone”) + cục (classifier) + gạch (“brick”). Compare English brick phone.

af

a box-shaped cell phone that resembles a brick, especially an old one manufactured by Nokia


經線

chữ Hán form of kinh tuyến (“longitude”).


thuốc lào

[tʰuək̚˧˦ laːw˨˩]

[tʰuək̚˦˧˥ laːw˦˩]

[tʰuək̚˦˥ laːw˨˩]

Nicotiana rustica
Nicotiana rustica#Translingual

wild tobacco, makhorka (Nicotiana rustica)


國際化

chữ Hán form of quốc tế hoá (“internationalization”).


sao chổi

[ʂaːw˧˧ t͡ɕoj˧˨]

[ʂaːw˧˧ coj˨˩˦]

sao (“star”) + chổi (“broom”), calque of Chinese 彗星 (tuệ tinh).


dế

From Proto-Vietic *-teːlʔ. Cognate with Muong Bi tiểl.


慾望

chữ Hán form of dục vọng (“desire; passion; craving; lust”).


huân chương

[hwən˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[hwəŋ˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[wəŋ˧˧ cɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 勳章, from Japanese 勲章 (kunshō)

Huân chương Sao vàng


生員

chữ Hán form of sinh viên (“postsecondary student”).


lạp xưởng

[laːp̚˧˨ʔ sɨəŋ˧˩]

[laːp̚˨˩ʔ sɨəŋ˧˨]

[laːp̚˨˩˨ sɨəŋ˨˩˦]

From Cantonese 臘腸／腊肠 (laap6 coeng4-2) (SV: lạp tràng).


ngụ ngôn

[ŋu˧˨ʔ ŋon˧˧]

[ŋʊw˨˩ʔ ŋoŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˨ ŋoŋ˧˧]


đòn gánh

[ʔɗɔn˨˩ ɣajŋ̟˧˦]

[ʔɗɔŋ˦˩ ɣɛɲ˦˧˥]

[ʔɗɔŋ˨˩ ɣan˦˥]


bổ đề

[ʔɓo˧˩ ʔɗe˨˩]

[ʔɓow˧˨ ʔɗej˦˩]

[ʔɓow˨˩˦ ʔɗej˨˩]


đứa trẻ

[ʔɗɨə˧˦ t͡ɕɛ˧˩]

[ʔɗɨə˨˩˦ ʈɛ˧˨]

[ʔɗɨə˦˥ ʈɛ˨˩˦]

đứa (“classifier for children”) + trẻ (“child”)


nước ngoài

[nɨək̚˧˦ ŋwaːj˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ ŋwaːj˦˩]

[nɨək̚˦˥ ŋwaːj˨˩]

Calque of Chinese 外國／外国 (ngoại quốc, literally “outside country”).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">ngoại quốc</i>


đứa bé

head

đứa bé • (𠁂𡮣)

vi-noun

đứa bé • (𠁂𡮣)

[ʔɗɨə˧˦ ʔɓɛ˧˦]

[ʔɗɨə˨˩˦ ʔɓɛ˨˩˦]

[ʔɗɨə˦˥ ʔɓɛ˦˥]


ngoại ngữ

[ŋwaːj˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[ŋwaːj˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[ŋwaːj˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 外語 (“foreign language”).


thuế

trốn thuế


Do Thái giáo

[zɔ˧˧ tʰaːj˧˦ zaːw˧˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦ jaːw˨˩˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˦˥ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 猶太教, composed of 猶太 (“Jewish”) and 教 (“religion”).


猶太教

chữ Hán form of Do Thái giáo (“Judaism”).


trẻ

head

礼, 󰻛, 󱎣, 𥘷, 里, 稚, 穉, 雉, 𪨅, 𱚫

vi-noun

礼, 󰻛, 󱎣, 𥘷, 里, 稚, 穉, 雉, 𪨅, 𱚫

(classifier đứa) trẻ • (礼, 󰻛, 󱎣, 𥘷, 里, 稚, 穉, 雉, 𪨅, 𱚫)

đứa (classifier)
礼 (CJK)
𥘷 (CJK)
里 (CJK)
稚 (CJK)
穉 (CJK)
雉 (CJK)
𪨅 (CJK)
𱚫 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trẻ.wav

From Middle Vietnamese tlẻ.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as ⿺礼亇, composed of 亇 + 礼 (MC lejX) (modern SV: cá lễ), 礼 (MC lejX) (modern SV: lễ) and 里 (MC liX) (modern SV: lí).
Sometimes connected to Chinese 稚 (MC drijH) (SV: trĩ) but this can now be rejected based on the *kl- cluster in Old Vietnamese.

Anh đã mơ về ngôi nhà và những đứa trẻ.

I've dreamed of our house and our children.


trẻ

head

礼, 󰻛, 󱎣, 𥘷, 里, 稚, 穉, 雉, 𪨅, 𱚫

vi-noun

礼, 󰻛, 󱎣, 𥘷, 里, 稚, 穉, 雉, 𪨅, 𱚫

礼 (CJK)
𥘷 (CJK)
里 (CJK)
稚 (CJK)
穉 (CJK)
雉 (CJK)
𪨅 (CJK)
𱚫 (CJK)

trẻ tự kỉ

dành cho trẻ dưới 3 tuổi


截拳道

tiệt quyền đạo
tiệt quyền đạo#Vietnamese

chữ Hán form of tiệt quyền đạo (“Jeet Kune Do”).


cú pháp học

[kʊw˨˩˦ faːp̚˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kʊw˦˥ faːp̚˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


biên niên sử

[ʔɓiən˧˧ niən˧˧ sɨ˧˩]

[ʔɓiəŋ˧˧ niəŋ˧˧ ʂɨ˧˨]

[ʔɓiəŋ˧˧ niəŋ˧˧ sɨ˧˨]

[ʔɓiəŋ˧˧ niəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˦]

[ʔɓiəŋ˧˧ niəŋ˧˧ sɨ˨˩˦]


nguyên liệu

[ŋwiən˧˧ liəw˧˨ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ liw˨˩ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ liw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 原料, composed of 原 (“original”) and 料 (“material”).


phật lăng

[fət̚˧˨ʔ laŋ˧˧]

[fək̚˨˩ʔ laŋ˧˧]

[fək̚˨˩˨ laŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 弗朗, a transcription of French franc; misreading of phất lãng


雜貨

chữ Hán form of tạp hóa (“sundry goods”).


總司令

chữ Hán form of tổng tư lệnh (“commander in chief”).


tốp

Tốp 10 nhà văn thời hiện đại


總和

chữ Hán form of tổng hoà (“sum; combination; fusion”).


công dân

[kəwŋ͡m˧˧ zən˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ jəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 公民, composed of 公 (“public”) and 民 (“people”), Japanese 公民 (kōmin).

công dân Trung Quốc


新兵

chữ Hán form of tân binh (“new recruit”).


記號

chữ Hán form of kí hiệu (“symbol; sign”).


羣島

chữ Hán form of quần đảo (“archipelago”).


未來學

chữ Hán form of vị lai học (“futurology”).


cu li

[kʊw˧˧ lɪj˧˧]

[kʊw˧˧ lɪj˧˧]


cu li

[kʊw˧˧ lɪj˧˧]

[kʊw˧˧ lɪj˧˧]


quần đảo

[kwən˨˩ ʔɗaːw˧˩]

[kwəŋ˦˩ ʔɗaːw˧˨]

[wəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quần đảo.wav

Sino-Vietnamese word from 羣島 (“archipelago”).


giao thông

[zaːw˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[jaːw˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

[jaːw˧˧ tʰəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 交通, composed of 交 (“to exchange”) and 通 (“to go through”), Japanese 交通 (kōtsū), Middle Chinese 交通 (kˠau tʰuŋ).


vi sinh vật

[vi˧˧ sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ sɨn˧˧ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 微生物 (“microorganism, microbe”).


nhà xác

[ɲaː˨˩ saːk̚˧˦]

[ɲaː˦˩ saːk̚˦˧˥]

[ɲaː˨˩ saːk̚˦˥]


thổ ngữ

[tʰo˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰow˧˨ ŋɨ˧˨]

[tʰow˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 土語 (“dialect”).


Đạo giáo

[ʔɗaːw˧˨ʔ zaːw˧˦]

[ʔɗaːw˨˩ʔ jaːw˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 道教, composed of 道 (“way”) and 教 (“religion”).


ung thư

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[ʔʊwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 癰疽 (“skin abscess, ulcer”).


tiếng Mĩ

[tiəŋ˧˦ mi˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˧˥ mɪj˧˨]

[tiəŋ˦˥ mɪj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiếng Mĩ.wav

nói giỏi tiếng Mỹ

1971: Nguyễn Trung Thành, Đất Quảng, vol. 1, p. 66 //books.google.com/books?id=hHMZAAAAIAAJ

Min spoke in English, clearly and precisely, as if giving a command...

Thằng Min nói bằng tiếng Mỹ rành rọt dứt khoát như ra lệnh...

(chiefly US) English (the English language)

2011: Hillary Rodham Clinton (translated into Vietnamese by the U.S. Embassy in Hanoi), Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton phát biểu tại Hội nghị về tự do Internet
Vì vậy, để sử dụng một thành ngữ trong tiếng Mỹ, quan điểm của chúng tôi là "Cái gì không hỏng thì đừng có sửa."

So to use an American phrase, our position is, "If it ain't broke, don't fix it."


燐光

chữ Hán form of lân quang (“phosphorescence”).


ái tình

[ʔaːj˧˦ tïŋ˨˩]

[ʔaːj˨˩˦ tɨn˦˩]

[ʔaːj˦˥ tɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ái tình.wav


trình độ

[t͡ɕïŋ˨˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʈɨn˦˩ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʈɨn˨˩ ʔɗow˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trình độ.wav


國子監

chữ Hán form of Quốc Tử Giám (“Imperial Academy”).


máu Hoạn thư

[maw˧˦ hwaːn˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[maw˨˩˦ hwaːŋ˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[ma(ː)w˦˥ waːŋ˨˩˨ tʰɨ˧˧]

máu ("blood; sense; trait; personality") + Hoạn thư


mã nguồn

[maː˦ˀ˥ ŋuən˨˩]

[maː˧˨ ŋuəŋ˦˩]

[maː˨˩˦ ŋuəŋ˨˩]

mã (“code”) + nguồn (“source”), calque of English source code.


Mạnh Thường Quân

Mạnh Thường quân
Mạnh Thường quân#Vietnamese

Alternative letter-case form of Mạnh Thường quân


Hoạn thư

[hwaːn˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[hwaːŋ˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[waːŋ˨˩˨ tʰɨ˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宦姐 (SV: Hoạn tả), short for Chinese 宦小姐 (Hoạn tiểu tả, “Miss Huan”), originated in Qingxin Cairen's Jin Yun Qiao

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Hoạn tả</i>

bor

Hoạn <i class="Latn mention" lang="vi">tiểu tả</i>

(literary or informal) a woman who is madly jealous when it comes to love, which can lead her to be dangerous and to do harm to others


truyền thuyết

[t͡ɕwiən˨˩ tʰwiət̚˧˦]

[ʈwiəŋ˦˩ tʰwiək̚˦˧˥]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥]


ngóe

Traditional tone placement spelling of ngoé.


mồ hôi

head

戊灰, 戊洃, 牟灰, 蒲洃

mồ hôi • (戊灰, 戊洃, 牟灰, 蒲洃)

vi-noun

戊灰, 戊洃, 牟灰, 蒲洃

mồ hôi • (戊灰, 戊洃, 牟灰, 蒲洃)

Compare Arem pahʊːl, Pacoh pahour and Laven phoːr.


bắc cực

[ʔɓak̚˧˦ kɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ kɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 北極 (“north pole, Arctic”).


rết

con (classifier)
蝎 (CJK)
𧋍 (CJK)
𧎴 (CJK)
𧏲 (CJK)

From Proto-Vietic *-seːt (“centipede”). Cognate with Muong thết.
This is the Northern form that had undergone lenition but with no vowel raising before stop codas, now also the common formal written form. The other forms with vowel raised can still be seen in informal writing.


cuốn chiếu

[kuən˧˦ t͡ɕiəw˧˦]

[kuəŋ˦˧˥ t͡ɕiw˨˩˦]


ma-dút

[maː˧˧ jʊk̚˦˧˥]

[maː˧˧ jʊk͡p̚˦˥]


cao-lanh

[kaːw˧˧ lɛɲ˧˧]

From French kaolin, from Mandarin 高嶺／高岭 (Gāolǐng, Cao Lĩnh).


áo may ô

[ʔaːw˧˦ maj˧˧ ʔo˧˧]

[ʔaːw˨˩˦ maj˧˧ ʔow˧˧]


khí tê

[kʰɪj˨˩˦ tej˧˧]


berili

[ʔɓɛ˧˧ ɹi˧˧ li˧˧]

[ʔɓɛ˧˧ zi˧˧ li˧˧]

[ʔɓɛ˧˧ ɹɪj˧˧ lɪj˧˧]

[ʔɓɛ˧˧ ɹɪj˧˧ lɪj˧˧]

Ultimately from New Latin beryllium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


con tin

[kɔŋ˧˧ tin˧˧]

[kɔŋ˧˧ tɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-con tin.wav


兒科

chữ Hán form of nhi khoa (“pediatrics”).


解剖學

chữ Hán form of giải phẫu học (“anatomy”).


thiếu tướng

[tʰiəw˧˦ tɨəŋ˧˦]

[tʰiw˨˩˦ tɨəŋ˦˧˥]

[tʰiw˦˥ tɨəŋ˦˥]


thiếu uý

[tʰiəw˧˦ ʔwi˧˦]

[tʰiw˨˩˦ ʔwɪj˨˩˦]

(military, army) junior lieutenant; second lieutenant


thượng uý

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔwi˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔwɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, navy, coast guard) sub-lieutenant


thiếu tá

[tʰiəw˧˦ taː˧˦]

[tʰiw˨˩˦ taː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thiếu tá.wav

Sino-Vietnamese word from 少佐, from Japanese 少佐 (“major of the army or air force; lieutenant commander of the navy”)

bor

lieutenant commander
lieutenant commander

(military, navy, coast guard) lieutenant commander


trung uý

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔwi˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔwɪj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, army) lieutenant; first lieutenant


đại tướng

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨəŋ˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨəŋ˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大將, composed of 大 (“grand”) and 將 (“general”). Compare Korean 대장 (daejang, “four-star general”) and Japanese 大将 (taishō, “three-star general”).

cog

(military, of an army or ground force) a general


trung sĩ

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ si˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʂɪj˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ sɪj˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 中士, from Chinese 中士 (zhōngshì, “sergeant of the army or air force; petty officer second class of the navy”)


trung tá

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ taː˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ taː˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trung tá.wav

Sino-Vietnamese word from 中佐, from Japanese 中佐 (“lieutenant colonel of the army or air force; commander of the navy”)


trung tướng

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中將, composed of 中 (“middle”) and 將 (“general”), from Japanese 中将 (chūjō), originally a military rank under the feudal ritsuryō system that was repurposed by the Imperial Armed Forces, and subsequently by other East Asian militaries.

vi-etym-sino

lieutenant general
lieutenant general#English


đại uý

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔwi˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔwɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ (ʔ)wɪj˦˥]

(military, navy, coast guard) lieutenant


thượng tướng

[tʰɨəŋ˧˨ʔ tɨəŋ˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ tɨəŋ˦˧˥]

[tʰɨəŋ˨˩˨ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上將, composed of 上 (“upper”) and 將 (“general”). Compare Mandarin 上將／上将 (shàngjiàng, “three-star general”) and North Korean 상장 (sangjang, “three-star colonel general”).

cog

(military, of an army or ground force) a colonel general


phó đô đốc

[fɔ˧˦ ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[fɔ˨˩˦ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[fɔ˦˥ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 副 (“vice-”) and 都督 (“admiral”).

vi-etym-sino

(military, navy, coast guard) a vice admiral


đô đốc

[ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

(archaic) an official military title in ancient China and Vietnam


hạ sĩ

[haː˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[haː˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[haː˨˩ʔ sɪj˧˨]

[haː˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[haː˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 下士, composed of 下 (“below”) and 士 (“learned person; soldier”), from Chinese 下士 (xiàshì, “corporal of the army or air force; petty officer third class of the navy”)


thượng sĩ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 上士, composed of 上 (“super-; over-; upper”) and 士 (“learned person; soldier”), from Chinese 上士 (shàngshì, “staff sergeant of the army or air force; petty officer first class of the navy”).


thượng sĩ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ sɪj˨˩˦]


đại tá

[ʔɗaːj˧˨ʔ taː˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ taː˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại tá.wav


chuẩn đô đốc

head

chuẩn đô đốc

vi-noun

chuẩn đô đốc

[t͡ɕwən˧˩ ʔɗo˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕwəŋ˧˨ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾əŋ˨˩˦ ʔɗow˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 准 (“quasi-”) and 都督 (“admiral”). In Chinese, Japanese and Korean, 准 (zhǔn), meaning "quasi-" or "almost", is typically reserved for 准將 (zhǔnjiàng, “brigadier (general); (air) commodore”, literally “quasi-general officer”) and 准尉 (zhǔnwèi, “warrant officer”, literally “quasi-junior officer”), which is an additional fourth or fifth rank just below 少將／少将 (shàojiàng, “major general; rear admiral; air mashal”) or 少尉 (shàowèi, “first lieutenant; lieutenant junior grade; flying officer”). 准 (zhǔn) is thus outside the typical prefix scheme which includes 大 (highest), 上 ((second) highest), 中 (middle) and 少 (lowest). For the rank of "rear admiral", the prefix 少 would be more suitable (compare the army and air counterpart, thiếu tướng (“major general; air vice-marshal”)), but given Vietnamese's comparatively unorthodox and peculiar terminology, it is not used for this naval rank.

vi-etym-sino

(military, of a navy or coast guard) a rear admiral


thượng tá

[tʰɨəŋ˧˨ʔ taː˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ taː˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ taː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thượng tá.wav


mộ gió

[mo˧˨ʔ zɔ˧˦]

[mow˨˩ʔ jɔ˨˩˦]

[mow˨˩˨ jɔ˦˥]

empty grave of a soldier whose corpse cannot be found


phản ứng hoá học

[faːn˧˩ ʔɨŋ˧˦ hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[faːŋ˧˨ ʔɨŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ ʔɨŋ˦˥ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

phản ứng ("reaction") + hoá học ("chemistry; chemical"), a calque of Chinese 化學反應／化学反应 (hoá học phản ứng).


ba ba

[ʔɓaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

From Proto-Mon-Khmer *t₁paʔ (“turtle”). Cognate with Proto-Bahnaric *tpaː (“turtle”) (whence Bahnar tơpa), Proto-Katuic *tpaa (“soft-shelled turtle”), Samre m̩pʰaː, Khmu [Cuang] tmpaʔ and Mang maː¹ paː². Compare Proto-Austronesian *qaCipa (“soft-shelled turtle”).


hoá học

Sino-Vietnamese word from 化學, composed of 化 (“to change; to transform”) and 學 (“-logy; -graphy; -ics”), Japanese 化学 (kagaku).


肥大

chữ Hán form of phì đại (“hypertrophy”).


nốt ruồi

[nok̚˦˧˥ ʐuj˦˩]

(Northern Vietnam) mole; melanocytic nevus


lính phòng không

[lïŋ˧˦ fawŋ͡m˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

[lɨn˦˧˥ fawŋ͡m˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[lɨn˦˧˥ fɔŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧]

[lɨn˦˥ fawŋ͡m˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[lɨn˦˥ fawŋ͡m˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

lính (“soldier”) + phòng không (“anti-aircraft”). The slang comes from a pun that interprets phòng không as "empty room" (i.e. where you have no one else to sleep with).

af

(literal) a soldier who supports an anti-aircraft warfare


hoá thạch

[hwaː˧˦ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[hwaː˨˩˦ tʰat̚˨˩ʔ]

[waː˦˥ tʰat̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 化石, composed of 化 (“to turn into”) and 石 (“stone”), from Japanese 化石 (kaseki, literally “petrification”), semantically equivalent to the semi-native phrase hoá đá (“to petrify”).


大元帥

đại nguyên soái
đại nguyên soái#Vietnamese

chữ Hán form of đại nguyên soái (“generalissimo”).


慈愛

chữ Hán form of từ ái (“love; affection; kindness”).


惡鬼

chữ Hán form of ác quỷ (“evil spirit; demon; devil”).


đèn điện

[ʔɗɛn˨˩ ʔɗiən˧˨ʔ]

[ʔɗɛŋ˦˩ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗɛŋ˨˩ ʔɗiəŋ˨˩˨]


hải đăng

[haːj˧˩ ʔɗaŋ˧˧]

[haːj˧˨ ʔɗaŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʔɗaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 海 (“sea”) and 燈 (“lamp”).


típ

Anh ấy thuộc típ người năng động.

bệnh tiểu đường típ 1


tuýp

tuýp kem đánh răng


trúc

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 竹 (“bamboo”).
This is an instance of semantic narrowing or alteration sometimes occurs with Sino-Vietnamese items. Compare also hồng (“pink”), from 紅／红 (“red”).

Trúc xinh, trúc mọc đầu đình. Em xinh, em đứng một mình cũng xinh.

Cute bamboo grows in front of the village portal. You're cute, too, but you're already cute by yourself.

a member of the genus of bamboo, Phyllostachys


nguồn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 源 (“source”, SV: nguyên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nguyên</i>

vi-etym-sino

nguồn sáng

nguồn thức ăn


voọc

From Proto-Vietic *vɔːk. This appears to be an "internal borrowing" from the Nghệ An/Hà Tĩnh dialects which are known for retaining the old rhymes /*ɔːk/, /*ɔːŋ/, /*oːk/, /*oːŋ/, as these rhymes have evolved into diphthongized forms in most other dialects. Compare Khmer វក (vɔɔk, “Year of the Monkey”).
See also dộc, a synonym, which is now much less used than voọc.


五味

chữ Hán form of ngũ vị (“the five flavours”).


bài thơ

[ʔɓaːj˨˩ tʰəː˧˧]

[ʔɓaːj˦˩ tʰəː˧˧]

[ʔɓaːj˨˩ tʰəː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bài thơ.wav


tê tê

head

tê tê • (犀犀)

From Proto-Vietic *-seːl (“scale”). Cognate with Arem atʰiəl ("fishscale"). Compare Proto-Katuic *ʔnsial (“fishscale”) (whence Pacoh xeal, nxeal).
For a parallel of animals named after their notable physical feature, compare Latin cervus (“deer”).


奴婢

chữ Hán form of nô tì (“slave; servant”).


六絃琴

chữ Hán form of lục huyền cầm (“guitar”).


軌跡

chữ Hán form of quỹ tích (“locus; orbit; trajectory; track”).


nhọ

From Proto-Vietic *m-lɔːʔ.
The adjectival sense originated from the Northern dialects and spread southwards.

(dialectal, chiefly Northern Vietnam) soot


cướp

→ Chut: kɨə́p

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 劫 (“to rob, to snatch”, SV: kiếp).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">kiếp</i>


萬壽

chữ Hán form of vạn thọ (“Mexican marigold”).


bể

head

bể • (𣷭, 波, 𤅶)

vi-noun

bể • (𣷭, 波, 𤅶)

desc

→ Tai Dam: ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁

→ Tai Dam: ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁

From Proto-Vietic *peh ~ *pes.
Compare also Malay tasik (“lake”) for the semantic relationship.

(archaic in mainstream Vietnamese dialects, regular usage in many dialects of North Central Vietnam) sea, ocean


bể

head

bể • (𣷭, 波, 𤅶)

cái (classifier)
𣷭 (CJK)
波 (CJK)
𤅶 (CJK)

bể bơi

bể nước

some small water bodies, reserves or containers; a lake, a pool, a water reserve, a water tank, etc.


thư điện tử

thư điện tử • (書電子)

vi-noun

(classifier bức, lá) thư điện tử • (書電子)

bức (classifier)
lá (classifier)
書電子 (CJK)

[tʰɨ˧˧ ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˧˩]

[tʰɨ˧˧ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˧˨]

[tʰɨ˧˧ ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩˦]

thư (“letter”) + điện tử (“electronic”).


乾薑

chữ Hán form of can khương (“dried ginger”).


國學

chữ Hán form of quốc học (“studies of national culture”).


中國學

Trung Quốc học
Trung Quốc học#Vietnamese

chữ Hán form of Trung Quốc học (“Sinology”).


vương hậu

[vɨəŋ˧˧ həw˧˨ʔ]

[vɨəŋ˧˧ həw˨˩ʔ]

[vɨəŋ˧˧ həw˨˩˨]

[jɨəŋ˧˧ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 王后 (“queen, empress”).


王后

chữ Hán form of vương hậu (“queen, empress”).


lãng tử

[laːŋ˦ˀ˥ tɨ˧˩]

[laːŋ˧˨ tɨ˧˨]

[laːŋ˨˩˦ tɨ˨˩˦]


lãng khách

[laːŋ˦ˀ˥ xajk̟̚˧˦]

[laːŋ˧˨ kʰat̚˦˧˥]

[laːŋ˧˨ xat̚˦˧˥]

[laːŋ˨˩˦ kʰat̚˦˥]

[laːŋ˨˩˦ xat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 浪客, composed of 浪 (“wandering”) and 客 (“traveler”).


軍費

chữ Hán form of quân phí (“military spending”).


浪客

chữ Hán form of lãng khách (“wanderer; vagabond; ronin”).


lãng nhân

[laːŋ˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[laːŋ˧˨ ɲəŋ˧˧]

[laːŋ˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 浪人, from Japanese 浪人


浪子

chữ Hán form of lãng tử (“(literary) wanderer; vagabond”).


loạn luân

[lwaːŋ˨˩ʔ lwəŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧]


xăm

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 籤 (SV: thiêm). Compare tăm, thăm.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thiêm</i>

vi-etym-sino

xin xăm

to requests answers from a sacred oracle lot


tai nạn

[taːj˧˧ naːŋ˨˩ʔ]

[taːj˧˧ naːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 災難 (“calamity; disaster; misfortune; accident”).

tai nạn giao thông/lao động

an accident that results in bodily injury or property damage


mực

vi-noun

(classifier con (“squid”)) mực • (墨, 䘃, 𧞾)

con (classifier)
墨 (CJK)
䘃 (CJK)
𧞾 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 墨 (“ink”, SV: mặc). Doublet of mức. Cognate with Muong Bi mâc, Khmer មឹក (mɨk), Lao ໝຶກ (mưk), Thai หมึก (mʉ̀k).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">mặc</i>

vi-etym-sino

Short for dây mực (“line made by a carpenter's ink marker”).

mực nước biển

(only in fixed compounds and expressions) level


thành ngữ

[tʰajŋ̟˨˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˩ ŋɨ˧˨]

[tʰan˨˩ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 成語 (“set phrase”).


sư hổ

[ʂɨ˧˧ how˧˨]

[ʂɨ˧˧ how˨˩˦]

[sɨ˧˧ how˨˩˦]


hổ sư

[how˧˨ ʂɨ˧˧]

[how˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[how˨˩˦ sɨ˧˧]


con ông cháu cha

[kɔn˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ t͡ɕaw˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[kɔŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ t͡ɕaw˨˩˦ t͡ɕaː˧˧]

[kɔŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ca(ː)w˦˥ caː˧˧]

Literally “grandfather's child, father's grandchild”.

(idiomatic) child or grandchild of an important person


chiến trường

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɨəŋ˦˩]

[ciəŋ˦˥ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 戰場 (“battlefield”).

Alone on the Battlefield yet still a Soldier (a novel)

a battlefield; battleground; theater of war

vi:Một mình trên chiến trường vẫn là chiến sĩ


bệnh sốt rét

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ sot̚˧˦ zɛt̚˧˦]

[ʔɓen˨˩ʔ ʂok̚˦˧˥ ʐɛt̚˦˧˥]

[ʔɓen˨˩ʔ sok̚˦˧˥ ʐɛt̚˦˧˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ ʂok̚˦˥ ɹɛk̚˦˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ sok̚˦˥ ɹɛk̚˦˥]


hộ

Sino-Vietnamese word from 戶. Doublet of cửa and họ.


bảo vệ

[ʔɓaːw˧˩ ve˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˨ vej˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˨˩˦ vej˨˩˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ jej˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bảo vệ.wav

a security guard; compare vệ sĩ (“bodyguard”)


hoa hậu thế giới

[hwaː˧˧ həw˧˨ʔ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[hwaː˧˧ həw˨˩ʔ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[waː˧˧ həw˨˩˨ tʰej˦˥ jəːj˦˥]


á hậu

[ʔaː˧˦ həw˧˨ʔ]

[ʔaː˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[ʔaː˦˥ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 亞 (“sub-”) and 后 (“queen consort”), equivalent to a blend of á- + hoa hậu (“Miss”).

(neologism, in a beauty pageant) a runner-up


giám thị

[zaːm˧˦ tʰi˧˨ʔ]

[jaːm˦˧˥ tʰɪj˨˩ʔ]

[jaːm˦˥ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 監視 (“to monitor; to invigilate”).


hoa khôi

Sino-Vietnamese word from 花魁, composed of 花 (“flower/prostitute”) and 魁 (“leader”).

Nhỏ đó là hoa khôi của lớp tao đó!

That girl is the beauty queen of my class!

(colloquial) a beauty queen; a supremely beautiful female; an exceptionally gorgeous girl

(dated) Miss (title for a beauty pageant winner)

(obsolete) a courtesan of supreme beauty


chiến lược

[t͡ɕiən˧˦ lɨək̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ lɨək̚˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ lɨək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戰略, composed of 戰 (“warring”) and 略 (“brief; rundown”).


chiến thuật

[t͡ɕiən˧˦ tʰwət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戰術, composed of 戰 (“warring”) and 術 (“art”).

chiến thuật bán hàng


hoa hậu

[hwaː˧˧ həw˧˨ʔ]

[hwaː˧˧ həw˨˩ʔ]

[waː˧˧ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 花 (“flower”) and 后 (“queen consort”).

Hoa hậu Thế giới

Hoa hậu Trái đất

Hoa hậu Hoàn vũ


tiết canh

[tiət̚˧˦ kajŋ̟˧˧]

[tiək̚˦˧˥ kɛɲ˧˧]

tiết canh, a Vietnamese dish of blood and cooked meat


giáo sư

[zaːw˧˦ sɨ˧˧]

[jaːw˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[jaːw˨˩˦ sɨ˧˧]

[jaːw˦˥ ʂɨ˧˧]

[jaːw˦˥ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 教師 (“teacher”).


Cục Điều tra Liên bang

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗiəw˨˩ t͡ɕaː˧˧ liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗiw˦˩ ʈaː˧˧ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗiw˨˩ ʈaː˧˧ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

Calque of English Federal Bureau of Investigation. Compare Chinese 聯邦調查局／联邦调查局 (Liên bang điều tra cục).

ncog

Federal Bureau of Investigation
Federal Bureau of Investigation#English


tự động từ

[tɨ˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[tɨ˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[tɨ˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 自動詞, composed of 自 (“self”) and 動詞 (“verb”).

vi-etym-sino

intransitive verb
intransitive verb#English


nội động từ

[noj˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[noj˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[noj˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 內動詞, composed of 內 (“inside”) and 動詞 (“verb”).


tha động từ

[tʰaː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[tʰaː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[tʰaː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 他動詞, composed of 他 (“other”) and 動詞 (“verb”).


ngoại động từ

[ŋwaːj˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ŋwaːj˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 外動詞, composed of 外 (“outside”) and 動詞 (“verb”).


phương pháp luận

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˧˦ lwən˧˨ʔ]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˧˥ lwəŋ˨˩ʔ]

[fɨəŋ˧˧ faːp̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 方法論, composed of 方法 (“method”) and 論 (“theory”).


gái bán hoa

[ɣaːj˧˦ ʔɓaːn˧˦ hwaː˧˧]

[ɣaːj˨˩˦ ʔɓaːŋ˦˧˥ hwaː˧˧]

[ɣaːj˦˥ ʔɓaːŋ˦˥ waː˧˧]

(idiomatic, euphemistic) working girl; female prostitute; literally "flower-selling girl"


thế giới quan

[tʰe˧˦ zəːj˧˦ kwaːn˧˧]

[tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ kwaːŋ˧˧]

[tʰej˦˥ jəːj˦˥ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 世界觀, composed of 世界 (“world”) and 觀 (“view”), from Japanese 世界観 (sekaikan) which is a calque of German Weltanschauung.

(chiefly philosophy or Marxism) a worldview


nguỵ quân tử

[ŋwi˧˨ʔ kwən˧˧ tɨ˧˩]

[ŋwɪj˨˩ʔ kwəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ŋwɪj˨˩˨ wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]


ma nữ

[maː˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[maː˧˧ nɨ˧˨]

[maː˧˧ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 魔女 (“witch”), literally "magical female". The syllable ma is often associated with its non-Sino-Vietnamese meaning (which is "ghost"), hence the common misapplication of the term.
Alternatively, simply from a compound of ma (“ghost”) + nữ (“female”).

(fiction) the ghost of a dead girl or woman


đạo đức giả

head

đạo đức giả • (道德假)

vi-noun

đạo đức giả • (道德假)

[ʔɗaːw˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦ zaː˧˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥ jaː˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥ jaː˨˩˦]

đạo đức (“morality; ethics”) + giả (“fake”).


thuyền trưởng

[tʰwiən˨˩ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[tʰwiəŋ˦˩ ʈɨəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 船長, composed of 船 (“ship”) and 長 (“head; chief”).


ngài

From Proto-Vietic *ŋaːj, from Proto-Mon-Khmer *[m]ŋaaj (“human being; person”). Cognate with Muong ngài.


ngài

From Old Chinese 蛾 (OC *ŋˤaj) (B-S) (SV: nga).


chủ nghĩa khủng bố

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ xʊwŋ͡m˧˩ ʔɓo˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kʰʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ xʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kʰʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ xʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]


động vật học

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


thực vật học

[tʰɨk̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰɨk̚˨˩˨ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


thám tử

[tʰaːm˧˦ tɨ˧˩]

[tʰaːm˦˧˥ tɨ˧˨]

[tʰaːm˦˥ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 探子 (“scout; spy”).

vi-etym-sino

Chợt bắt được tên thám-tử của quân Minh, tra ra thì biết rằng quân Vương Thông đóng ở Ninh-kiều, […]

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 227:

Accidentally, they discovered a scout from the Ming; once investigated, they found out that Wang Tong's troops were stationed in Ninh-kiều, […]


luyện kim

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ kim˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鍊 (“to smelt”) and 金 (“gold; metal”). Compare Chinese 鍊金術／炼金术 (luyện kim thuật, “alchemy”, literally “the art of smelting gold”), Japanese 錬金術 (renkinjutsu, “alchemy”), Korean 연금술 (yeon'geumsul, “alchemy”). Also compare Chinese 冶金學／冶金学 (dã kim học, “metallurgy”).


triết học

[t͡ɕiət̚˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈiək̚˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈiək̚˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 哲學, composed of 哲 (“wisdom”) and 學 (“study”), from Japanese 哲学 (tetsugaku), contracted from earlier 希哲學 (hirosohi), from Dutch filosofie, coined by Nishi Amane, with the kanji spelling literally calqued from Ancient Greek φιλοσοφία (philosophía, “pursuit of wisdom”, literally “love of knowledge”), apparently from the Chinese morphemes 希 (xī, “to long for”) and 哲 (zhé, “wisdom”). Nishi later used the transcriptions ヒロソヒ, ヒロソヒー (hirosohī) and 斐鹵蘇比, before settling with 哲學 (modernly spelt 哲学).


聲望

chữ Hán form of thanh vọng (“reputation”).


cuộn

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cuộn.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 卷 (“to coil”, SV: quyến). Compare cuốn.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">quyến</i>


sinh thái học

[sïŋ˧˧ tʰaːj˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ tʰaːj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ tʰaːj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ tʰaːj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ tʰaːj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 生態學, borrowed from Japanese 生態学 (seitaigaku)


liệt sĩ

[liət̚˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[liək̚˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[liək̚˨˩ʔ sɪj˧˨]

[liək̚˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[liək̚˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 烈士 (“martyr”).

in the line of duty
in the line of duty#English

(formal) a war servicemember who died in the line of duty


ấu trùng

[ʔəw˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˨˩]

[ʔəw˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˦˩]

[ʔəw˦˥ ʈʊwŋ͡m˨˩]


soóc

Borrowed from French short, from English short.


chứng nhân

[t͡ɕɨŋ˧˦ ɲən˧˧]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ ɲəŋ˧˧]

[cɨŋ˦˥ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 證人 (“witness”).

Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử
Long Biên Bridge - a witness of history


nhân chứng

[ɲən˧˧ t͡ɕɨŋ˧˦]

[ɲəŋ˧˧ t͡ɕɨŋ˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ cɨŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 人證 (“witness testimony”).


人證

chữ Hán form of nhân chứng (“witness (of a crime)”).


lớp

head

立, 笠, 泣, 垃, 𧙀

vi-noun

立, 笠, 泣, 垃, 𧙀

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lớp.wav

Phủ một lớp bơ lên miếng bánh mì nướng.

Spread a layer of butter on that slice of toast.

𦼔𣛟𱥯笠終扃
𨄹𡑝𠬠𨀈𤾓情艮魚

18th century, Đặng Trần Côn (鄧陳琨) (circa 1705–1745) (original Chinese), translated by Đoàn Thị Điểm (段氏點) (1705–1746/1748) (traditionally claimed), might actually be translated by Phan Huy Ích (潘輝益) (1751–1822), Chinh phụ ngâm khúc (征婦吟曲) [The Song of a Soldier's Wife], lines 143-144:

With patches of green moss around me,
Each step I take in the courtyard, hundred thoughts swirl in my heart.

Rêu xanh mấy lớp chung quanh,
Dạo sân một bước, trăm tình ngẩn ngơ.

a layer (single thickness of some material covering a surface)

Em học lớp năm.

I'm a fifth grader. / I'm a fifth-grade student. / I'm in fifth grade.

Lớp một ơi, lớp một!
Đón em vào năm trước;
Năm nay lên lớp hai,
Gửi lời chào, tiến bước!

c. 1940s, Evgeny Schwartz, translated by Khánh Như (Lê Khánh Căn), “ Ma-rút-xi-a đi học” [“[The First Grader – How] Marusya Went to School [for the First Time]”], translation of Первоклассница – Как Маруся первый раз пошла в школу, published 1959, pages 47-48:

First grade, o first grade!
You welcomed us last year;
This year we're going to second grade,
We bid you farewell, on our way forward!

Mấy đứa con trai lớp A quậy lắm!

The boys in class A are really mischievous!

(education) a class (group of students in a regularly scheduled meeting with a teacher)

lớp Thú / lớp Có Vú

Lớp 1, Cảnh 1

lớp trẻ


超能力

extrasensory perception
extrasensory perception#English

chữ Hán form of siêu năng lực (“extrasensory perception; superpower; supernatural power”).


hí kịch

[hi˧˦ kïk̟̚˧˨ʔ]

[hɪj˨˩˦ kɨt̚˨˩ʔ]

[hɪj˦˥ kɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 喜劇 (“comedy”).


hài kịch

[haːj˨˩ kïk̟̚˧˨ʔ]

[haːj˦˩ kɨt̚˨˩ʔ]

[haːj˨˩ kɨt̚˨˩˨]


bi kịch

[ʔɓi˧˧ kïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓɪj˧˧ kɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓɪj˧˧ kɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 悲劇 (“tragedy”).

vi-etym-sino

1851 December 3, Friedrich Engels, “Engels to Marx in London [Manchester]”; 2010 [1982], English translation from MECW (Marx/Engels Collected Works), “Vol. 38”; 1996, Vietnamese translation from C. Mác và. Ph. Ăng-ghen Toàn tập (K. Marx & F. Engels Complete Works), “Vol. 27”
Thật thế, tưởng như lịch sử, trong vai trò tinh thần thế giới, được dẫn dắt bởi ông già Hê-ghen trong mộ, với thái độ vô cùng trung thực, ông già ấy buộc tất cả các sự kiện phải lặp lại hai lần: lần thứ nhât dưới dạng tấn bi kịch vĩ đại và lần thứ hai dưới dạng một trò hề thảm hại.
… and it really seems as though old Hegel, in the guise of the World Spirit, were directing history from the grave and, with the greatest conscientiousness, causing everything to be re-enacted twice over, once as grand tragedy and the second time as rotten farce, …

1851 December - 1852 March, Karl Marx, The Eighteenth Brumaire of Louis Bonaparte, “Chapter I”; 2010 [1976], English translation from MECW, “Vol. 11”; 2004, Vietnamese translation from C. Mác và. Ph. Ăng-ghen Toàn tập, “Vol. 8”
Hê-ghen có nhận xét ở đâu đó rằng tất cả những sự biến lớn và nhân vật lớn trong lịch sử thế giới đều có thể nói là xuất hiện hai lần. Ông ta đã quên nói thêm rằng: lần đầu như một bi kịch, lần thứ hai như một trò hề.
Hegel remarks somewhere that all facts and personages of great importance in world history occur, as it were, twice. He forgot to add: the first time as tragedy, the second as farce.


vạn tuế

[vaːŋ˨˩ʔ twej˨˩˦]

[vaːŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾ej˦˥]

[jaːŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾ej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vạn tuế.wav

Sino-Vietnamese word from 萬歲, composed of 萬 (“ten thousand”) and 歲 (“years of age”). Doublet of muôn tuổi.
Compare thiên tuế (“Cycas pectinata”, literally “thousand years”). The Cycas species are so named likely because of their long lifespan.


âm đạo

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 陰道, composed of 陰 (“yin”) and 道 (“passage”).


高手

chữ Hán form of cao thủ (“skilled person; master”).


陽物

詠陽物

18th–19th century, Hồ Xuân Hương (胡春香), “Vịnh dương vật (詠陽物) [Male member]”, in John Balaban, transl., Spring Essence: The Poetry of Hồ Xuân Hương, Copper Canyon Press (book), also hosted by Nôm Foundation (online), published 2000, pages 56-57:


âm hộ

[ʔəm˧˧ ho˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ how˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ how˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 陰戶, composed of 陰 (“yin”) and 戶 (“doorway”).


phụ đề

[fu˧˨ʔ ʔɗe˨˩]

[fʊw˨˩ʔ ʔɗej˦˩]

[fʊw˨˩˨ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 附題, composed of 附 (“secondary”) and 題 (“title”), apparently coined in Vietnamese independently of Chinese.

Cái video này có phụ đề hơn chục thứ tiếng.

This video has subtitles provided in a dozen languages.


nhà bếp

[ɲaː˨˩ ʔɓep̚˧˦]

[ɲaː˦˩ ʔɓep̚˦˧˥]

[ɲaː˨˩ ʔɓep̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhà bếp.wav


thương mại

[tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ]

[tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ]

[tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨]


ám tiêu

[ʔaːm˧˦ tiəw˧˧]

[ʔaːm˦˧˥ tiw˧˧]


từ loại

[tɨ˨˩ lwaːj˧˨ʔ]

[tɨ˦˩ lwaːj˨˩ʔ]

[tɨ˨˩ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 詞類, composed of 詞 (“word”) and 類 (“kind”), Chinese 詞類／词类 (cílèi). Compare German Wortart (literally “word kind”), Dutch woordsoort (literally “word sort”).


ba lô

[ʔɓaː˧˧ lo˧˧]

[ʔɓaː˧˧ low˧˧]

[ʔɓaː˧˧ low˧˧]

Borrowed from French ballot (“bundle, package”).

đi du lịch ba lô


hậu môn

[həw˨˩ʔ moŋ˧˧]

[həw˨˩˨ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後門, composed of 後 (“back”) and 門 (“gate”).


âm mưu

[ʔəm˧˧ miw˧˧]

[ʔəm˧˧ mɨw˧˧]

[ʔəm˧˧ mɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm mưu.wav

âm mưu thâm độc


âm tố

[ʔəm˧˧ to˧˦]

[ʔəm˧˧ tow˨˩˦]

[ʔəm˧˧ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 音素 (“phoneme”).


âm vị

[ʔəm˧˧ vi˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ vɪj˨˩˨]

[ʔəm˧˧ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 音位 (“phoneme”).


âm vị học

[ʔəm˧˧ vi˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ vɪj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ vɪj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[ʔəm˧˧ jɪj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 音位學 (“phonology”).


ngữ âm học

[ŋɨ˦ˀ˥ ʔəm˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ ʔəm˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ ʔəm˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 語音學 (“phonetics”).


nác

Để con đi nấu nác.

nác: agoa: aqua,æ.nước, idem
nác: reyno: regnum, i. nước, idem

[1651, Alexandre de Rhodes, Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Annamite-Lusitanian-Latin Dictionary or Annamite-Portuguese-Latin Dictionary] (in Portuguese and Latin):

nác: water, see nước
nác: country, see nước

Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, and Quảng Trị form of nước


mẹ kế

[mɛ˧˨ʔ ke˧˦]

[mɛ˨˩ʔ kej˨˩˦]

[mɛ˨˩˨ kej˦˥]


dượng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 丈 (“husband”, SV: trượng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trượng</i>

vi-etym-sino

paternal uncle-in-law, father's sister's husband

maternal uncle-in-law, mother's sister's husband


mạ

head

mạ • (𣟭, 𥡗, 𥢂)

vi-noun

mạ • (𣟭, 𥡗, 𥢂)

From Proto-Vietic *s-maːʔ, from Proto-Mon-Khmer *maʔ (“seed”); cognate with Old Mon ma (modern Mon မ (mɛ̀ˀ, “seed, kernel”), Proto-Katuic *hamaa (“seed; breed”) (whence Pacoh mma) and possibly Semelai smaʔ ("person").
Compare also the má element in giống má, lúa má, thuế má.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mạ.wav


反革命

phản cách mạng
phản cách mạng#Vietnamese

chữ Hán form of phản cách mạng (“counterrevolution”).


thể dục dụng cụ

[tʰe˧˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ zʊwŋ͡m˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[tʰej˧˨ jʊwk͡p̚˨˩ʔ jʊwŋ͡m˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[tʰej˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩˨ jʊwŋ͡m˨˩˨ kʊw˨˩˨]


thể thao

[tʰe˧˩ tʰaːw˧˧]

[tʰej˨˩˦ tʰaːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 體操, from Japanese 体操 (taisō, “gymnastics”), perhaps from the syntactically Japanese phrase 体を操る (karada-o ayatsuru, literally “to manipulate the body”). A syntactically Chinese formation would be *操體／操体, where the verb comes first. It is not clear how "gymnastics" became "sport" in Vietnamese.

thể dục thể thao
exercise and sports

quần thể thao

a pair of sports pants, especially one with stripes on the sides

a sport (any athletic activity that uses physical skills)


實錄

chữ Hán form of thực lục (“authentic records (year-by-year records of events related to the emperor)”).


tổng lãnh thiên thần

[təwŋ͡m˧˩ lajŋ̟˦ˀ˥ tʰiən˧˧ tʰən˨˩]

[təwŋ͡m˧˨ lɛɲ˧˨ tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[təwŋ͡m˨˩˦ lan˨˩˦ tʰiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]


thạch sùng

[tʰajk̟̚˧˨ʔ sʊwŋ͡m˨˩]

[tʰat̚˨˩ʔ ʂʊwŋ͡m˦˩]

[tʰat̚˨˩ʔ sʊwŋ͡m˦˩]

[tʰat̚˨˩˨ ʂʊwŋ͡m˨˩]

[tʰat̚˨˩˨ sʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 石崇, from Chinese 石崇 (Shí Chóng), a character from a folktale who died, turned into a house gecko and always tsked over his loss of fortune (which was likened to the way house geckos cry), and was based on a historical figure of the Jin dynasty.

(Northern Vietnam, North Central Vietnam) a common house gecko


旁觀

chữ Hán form of bàng quan (“indifferent to something that is not to be taken lightly”).


động cơ

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ kəː˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 動機. The sense "motive; intent" is from Japanese 動機 (dōki, “motive”)

động cơ gây án


mưa đá

[mɨə˧˧ ʔɗaː˧˦]

[mɨə˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[mɨə˧˧ ʔɗaː˦˥]


dụng cụ

[zʊwŋ͡m˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[jʊwŋ͡m˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[jʊwŋ͡m˨˩˨ kʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-dụng cụ.wav


cửa hàng

[kɨə˧˩ haːŋ˨˩]

[kɨə˧˨ haːŋ˦˩]

[kɨə˨˩˦ haːŋ˨˩]

cửa + hàng.
The usage of cửa (“door”) here, as well as in cửa tiệm, cửa hiệu, likely started out as a classifier, but has become fixed and idiomatic so that it is no longer seen as a noun phrase consisting of classifier + noun by native speakers.


ôn dịch

[ʔon˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔoŋ˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[ʔoŋ˧˧ jɨt̚˨˩˨]

ôn dịch thuốc lá


thể dục

[tʰe˧˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰej˧˨ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰej˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 體育, composed of 體 (“body”) and 育 (“education”), from Japanese 体育 (taiiku), clipped from 身体(之)教育 (shintai(-no) kyōiku, thân thể (chi) giáo dục), calqued from English physical education by the Japanese writer Kondō Yasuzō. An earlier alternative clipping was 身教 (shinkyō, thân giáo). Compare Japanese 知育 (chiiku, tri dục, “intellectual education”) and 徳育 (tokuiku, đức dục, “moral education”).

ncog

Ghét học thể dục quá đi!

physical education
physical education#English

tập thể dục

thể dục thể thao
exercise and sports

Cô dạy em bài thể dục buổi sáng.
Một, hai, ba, bốn, hít thở, hít thở, hít thở!
Một! Tay đưa cao lên trời!
Hai! Tay giang ngang bờ vai!
Ba! Tay song song trước mặt!
Bốn! Buông thả hai tay!

(Can we date this quote?), Minh Trang (lyrics and music), “Tập thể dục buổi sáng [Morning Exercise]”:

Teacher is teaching me the morning exercise!
One, two, three, four, ex- and inhale, ex- and inhale, ex- and inhale!
One! Raise your arms skyward!
Two! Spread your arms to the sides at shoulder height!
Three! Direct your arms forward in a parallel position!
Four! Relax both arms!


kênh

Sino-Vietnamese word from 巠 (“waterway”). Also compare Chinese 涇／泾 (kinh, “irrigation canals and ditches”).

cog

(geography, technology, communication, business) channel


giỗ

head

𠰍, 杜, 𠴗, 󱦋, 祖, 𭉷, 𤻼, 𬲠, 𥣒, 𬲠

vi-noun

𠰍, 杜, 𠴗, 󱦋, 祖, 𭉷, 𤻼, 𬲠, 𥣒, 𬲠

𠰍 (CJK)
杜 (CJK)
𠴗 (CJK)
祖 (CJK)
𭉷 (CJK)
𤻼 (CJK)
𬲠 (CJK)
𥣒 (CJK)

giỗ tổ Hùng Vương

ăn giỗ

Tại sao lại phải ăn giỗ? Đám nào ai cũng vui mừng chứ có buồn bã gì đâu?

Why in the world do we go to deathday parties? Everyone always has fun romping around, it's not like there's any sense of commemoration or anything!

an annual lunar memorial deathday party or ceremony


bệnh lí học

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


hành lang

[hajŋ̟˨˩ laːŋ˧˧]

[hɛɲ˦˩ laːŋ˧˧]

right of way (legal easement granted for the construction of a roadway or railway)


bướu cổ

[ʔɓiəw˧˦ ko˧˩]

[ʔɓɨəw˨˩˦ kow˧˨]

[ʔɓɨəw˦˥ kow˨˩˦]


địa bàn

[ʔɗiə˧˨ʔ ʔɓaːn˨˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʔɗiə˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩]

(obsolete, navigational instrument) Synonym of la bàn (“compass”)

địa bàn tỉnh Quảng Trị
the territory of Quảng Trị province

(of a political subdivision) the whole territory


thú lông nhím

[tʰu˧˦ ləwŋ͡m˧˧ ɲim˧˦]

[tʰʊw˨˩˦ ləwŋ͡m˧˧ ɲim˦˧˥]

[tʰʊw˦˥ ləwŋ͡m˧˧ ɲim˦˥]

thú (“mammal”) + lông (“fur”) + nhím (“porcupine”), literally "porcupine-furred mammal"


văn hoá

[vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦]

[vaŋ˧˧ waː˦˥]

[jaŋ˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 文化 (“culture”), from Japanese 文化 (bunka, “culture”), from Middle Chinese 文化 (mɨun hˠuaᴴ, “the way of educating by using morality, literature and music”).

bor

nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

an advanced culture with a deep ethnic flavor

trình độ văn hoá

học văn hoá

(colloquial) primary and secondary education

Hỏi gì trả lời nấy, cấm quanh co dài dòng. Nào, họ tên? Quê quán? Dân tộc? Văn hoá? Tham gia cách mạng năm nào?

2001, Chu Lai, chapter 9, in Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học:

You answer what we ask, no verbosity. So, full name? Place of origin? Ethnicity? Level of schooling? What year did you join the revolution?

Short for trình độ văn hoá (“number of (primary and secondary school) grades completed”).


thú mỏ vịt

[tʰu˧˦ mɔ˧˩ vit̚˧˨ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ mɔ˧˨ vit̚˨˩ʔ]

[tʰʊw˦˥ mɔ˨˩˦ vɨt̚˨˩˨]

[tʰʊw˦˥ mɔ˨˩˦ jɨt̚˨˩˨]

thú (“mammal”) + mỏ (“beak”) + vịt (“duck”), literally "duck-beaked mammal".


bướm

head

𧊉, 𠰏, 𧒅, 蝶, 乏

<i class="Latn mention" lang="vi">phonemic reduplicative</i>

vi-noun

𧊉, 𠰏, 𧒅, 蝶, 乏

(classifier con) bướm • (𧊉, 𠰏, 𧒅, 蝶, 乏) (phonemic reduplicative bươm bướm)

con (classifier)
𧊉 (CJK)
𠰏 (CJK)
𧒅 (CJK)
蝶 (CJK)
乏 (CJK)
bươm bướm (reduplication)

From Proto-Vietic *paːmʔ. Cognates including Proto-Pong *paːm³, Thổ pəmpɨam³, Hoà Bình Muong pɨəm¹ pɨəm³, Sơn La Muong pɨəm³, Thanh Hoá Muong bɨəm³, Muong Bi pươm pưởm.
Compare also Khmu [Cuang] tlaːmpaːm.


郵電

chữ Hán form of bưu điện (“post and telecom" or "posts and telecommunications”).


tứ quý

[tɨ˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[tɨ˦˥ wɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ quý.wav

Sino-Vietnamese word from 四季 (“four seasons”).

vi-etym-sino

holy days of obligation
holy days of obligation

(Roman Catholicism) The four most holy days of obligation: Christmas, Ascension, Assumption, and All Saints' Day.


bả

cog

Thai เบื่อ (bʉ̀ʉa)

a type of poison used to kill some kinds of animal


quý

thành tích quý 1


vần

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 韻 (“rhyme”, SV: vận).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vận</i>

vi-etym-sino

vần bằng

a syllable with either the ngang or the huyền tone

vần trắc

(colloquial, alphabetical sorting) an initial letter


âm tiết

[ʔəm˧˧ tiət̚˧˦]

[ʔəm˧˧ tiək̚˦˧˥]

[ʔəm˧˧ tiək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm tiết.wav

Sino-Vietnamese word from 音節, composed of 音 (“sound”) and 節 (“segment”).


mọt sách

[mɔt̚˧˨ʔ sajk̟̚˧˦]

[mɔk̚˨˩ʔ ʂat̚˦˧˥]

[mɔk̚˨˩ʔ sat̚˦˧˥]

[mɔk̚˨˩˨ ʂat̚˦˥]

[mɔk̚˨˩˨ sat̚˦˥]


nút

From Proto-Vietic *t-n-uːt (“bung”), a nasal infixed form of *tuːt (whence đút).

nút chai rượu vang

graphical user interface
graphical user interface


mô-men

[mow˧˧ mɛŋ˧˧]

[mow˧˧ mɛŋ˧˧]

Perhaps from Latin momentum (English moment)


lâu đài

[ləw˧˧ ʔɗaːj˨˩]

[ləw˧˧ ʔɗaːj˦˩]

[ləw˧˧ ʔɗaːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 樓臺, composed of 樓 (“storied building”) and 臺 (“tower; platform”).


súp

A now common corruption of xúp that arose either by the fact that northern Vietnamese dialects have an x-s merger, or that people from southern Vietnam have certain degrees of hyperforeignism when attempting to imitate the spelling of the source word, the French soupe. Hyperforeignism is not unusual in Vietnam, especially in the South where English spellings have been increasingly adopted over transcriptions.


i ngắn

[ʔi˧˧ ŋan˧˦]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˥]

The name of the Latin-script letter I/i.


e-rờ

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ zəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

The name of the Latin-script letter R/r.


giê

Borrowed from French gé or Portuguese gê.

The name of the Latin-script letter G/g.


e-lờ

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

The name of the Latin-script letter L/l.


em-mờ

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

[ʔɛm˧˧ məː˦˩]

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

The name of the Latin-script letter M/m.


en-nờ

[ʔɛn˧˧ nəː˨˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˦˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˨˩]

The name of the Latin-script letter N/n.


i dài

[ʔi˧˧ zaːj˨˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˦˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˨˩]

The name of the Latin-script letter Y/y.


ét-sì

[ʔɛt̚˧˦ si˨˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ ʂɪj˦˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɛk̚˦˥ ʂɪj˨˩]

[ʔɛk̚˦˥ sɪj˨˩]

From French esse. The letters S and s represent /ʂ/ in Vietnamese, therefore their name was modeled to orthographically reflect that fact, rather than the original French pronunciation.

The name of the Latin-script letter S/s.


xê

The name of the Latin-script letter C/c.


ích-xì

[ʔïk̟̚˧˦ si˨˩]

[ʔɨt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɨt̚˦˥ sɪj˨˩]

The name of the Latin-script letter X/x.


tò vò

Tò vò mà nuôi con nhện
Đến khi nó lớn, nó quyện nhau đi
Tò vò ngồi khóc tỉ ti
Nhện ơi! Nhện hỡi! Mày đi đằng nào?
If a wasp were to raise a spider
When it be grown up, it would leave
The wasp would sit there weeping
O spider! My spider! Whither art thou gone?


chiêm tinh học

[t͡ɕiəm˧˧ tïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəm˧˧ tɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]


hải sư

[haːj˧˩ sɨ˧˧]

[haːj˧˨ ʂɨ˧˧]

[haːj˧˨ sɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ sɨ˧˧]


gà công nghiệp

[ɣaː˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[ɣaː˦˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[ɣaː˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨]

gà (“chicken”) + công nghiệp (“industry”).

com

(figurative) a child who lacks common sense due to parental protectiveness


nhân mã

[ɲən˧˧ maː˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ maː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ maː˨˩˦]

(Greek mythology, Roman mythology) centaur


xạ thủ

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]


bọ cạp

[ʔɓɔ˧˨ʔ kaːp̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ʔ kaːp̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˨ kaːp̚˨˩˨]

Unknown. Perhaps from bọ (“bug”) + cạp (“outer ring of a basket”).

af

a scorpion (any of various arachnids of the order Scorpiones)


hình học

[hïŋ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 形學, composed of 形 (“shape”) and 學 (“study”).


vật lí học

[vət̚˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[jək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


số học

[ʂow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số học.wav

Sino-Vietnamese word from 數學 (“mathematics”). Compare toán học (“mathematics”).


phép trừ

[fɛp̚˧˦ t͡ɕɨ˨˩]

[fɛp̚˦˧˥ ʈɨ˦˩]

[fɛp̚˦˥ ʈɨ˨˩]

phép (法, “arithmetic operation”) + trừ (除, “to eliminate”).
Calque of Chinese 減法／减法 (giảm pháp).
Compare phép chia (“division”).


thuật toán

[tʰwət̚˧˨ʔ twaːn˧˦]

[tʰwək̚˨˩ʔ twaːŋ˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾aːŋ˦˥]

Unknown. Perhaps nativized from Chinese 算術／算术 (toán thuật, “arithmetic”), or a calque of Chinese 算法 (toán pháp, “algorithm”).


bạt

Sino-Vietnamese word from 跋 (“epilogue”).


thư kí

[tʰɨ˧˧ ki˧˦]

[tʰɨ˧˧ kɪj˨˩˦]

[tʰɨ˧˧ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 書記, Chinese 書記／书记 (shūjì, “communist secretary”). Compare bí thư (“communist secretary”). Vietnamese uses an opposite distinction to Chinese's as to whether the secretary in question works for the communist government or not.

der

Nó làm thư kí ở công ti A.


擴散

chữ Hán form of khuếch tán (“diffusion”).


bí thư

[ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bí thư.wav

Sino-Vietnamese word from 秘書, Chinese 秘書／秘书 (mìshū, “non-communist secretary”). Compare thư kí (“non-communist secretary”). Vietnamese uses an opposite distinction to Chinese's as to whether the secretary in question works for the communist government or not.

bí thư tỉnh uỷ/thành uỷ
the secretary of a provincial committee/committee of a thành phố trực thuộc trung ương of the Communist Party


角鬥

chữ Hán form of giác đấu (“to wrestle”).


分類學

chữ Hán form of phân loại học (“taxonomy”).


tiền truyện

[tiən˨˩ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Bảo Liên Đăng tiền truyện

(literary, narratology) prequel; prelude


tục biên

[tʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tục biên

Sequel to the Historical Records of the Great Viet


民主社會主義

dân chủ xã hội chủ nghĩa
dân chủ xã hội chủ nghĩa#Vietnamese

democratic socialism
democratic socialism

chữ Hán form of dân chủ xã hội chủ nghĩa (“democratic socialism”).


tiền biên

[tiən˨˩ ʔɓiən˧˧]

[tiəŋ˦˩ ʔɓiəŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tiền biên

Prequel to the Historical Records of the Great Viet


景致

chữ Hán form of cảnh trí (“scenery; surroundings”).


異教

chữ Hán form of dị giáo (“heresy; heretic”).


nhân khẩu học

[ɲən˧˧ xəw˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ kʰəw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ xəw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ kʰəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

[ɲəŋ˧˧ xəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


tinh thể học

[tïŋ˧˧ tʰe˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˧ tʰej˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


tiên đề

[tiən˧˧ ʔɗe˨˩]

[tiəŋ˧˧ ʔɗej˦˩]

[tiəŋ˧˧ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 先 (“before; previous”) and 題 (“title”).

vi-etym-sino

Tiên đề Ơ-clít về đường thẳng song song: qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng, có một và chỉ một đưởng thẳng song song với đường thẳng đó.

Euclidean axiom on parallel lines: through a point that's not on a line, there's one and only one line that's parallel with that line.

(philosophy, mathematics, logic, proof theory) an axiom


thủy văn học

Traditional tone placement spelling of thuỷ văn học.


khảo cổ học

[kʰaːw˨˩˦ kow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


định lí

[ʔɗïŋ˧˨ʔ li˧˦]

[ʔɗɨn˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[ʔɗɨn˨˩˨ lɪj˦˥]

Định lý Huygen cho phép tìm mômen quán tính của một vật thể đối với trục đã cho Oz₁ trong trường hợp đã biết mômen quán tính của vật thể đó đối với trục bất kỳ Az₂ song song với Oz₁.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 339:

Huygens' theorem allows to find the moment of inertia of some body relative to a given axis Oz₁ in the case the moment of inertia of that body relative to an arbitrary axis Az₂ parallel to Oz₁ is known.


công lí

[kəwŋ͡m˧˧ li˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ lɪj˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ lɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公理 (“common sense; axiom”).

justice, especially as regards the rule of law


sinh vật học

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


khoa học ứng dụng

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ ʔɨŋ˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɨŋ˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɨŋ˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khoa học ứng dụng.wav

khoa học (“science”) + ứng dụng (“to apply; application, app”), a calque of Chinese 應用科學／应用科学 (ứng dụng khoa học).


hải dương học

[haːj˧˩ zɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[haːj˧˨ jɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[haːj˨˩˦ jɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


địa lí học

[ʔɗiə˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ sinh vật học

[ko˧˩ sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˧˨ sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


hóa học vô cơ

Traditional tone placement spelling of hoá học vô cơ.


hóa học hữu cơ

hoá học hữu cơ
hoá học hữu cơ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of hoá học hữu cơ.


thuỷ văn học

[tʰwɪj˧˨ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ jaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


mật mã học

[mət̚˧˨ʔ maː˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[mək̚˨˩ʔ maː˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[mək̚˨˩˨ maː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


khoa học tự nhiên

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ ɲiən˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

khoa học (“science”) + tự nhiên (“nature”), a calque of Chinese 自然科學／自然科学 (tự nhiên khoa học).


lâm nghiệp

[ləm˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[ləm˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[ləm˧˧ ŋip̚˨˩˨]

nông, lâm, ngư nghiệp
agriculture, forestry and fishing


dược học

[zɨək̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jɨək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jɨək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


khoa học xã hội

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

khoa học (“science”) + xã hội (“society”), a calque of Chinese 社會科學／社会科学 (xã hội khoa học).


khí hậu học

[xi˧˦ həw˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kʰɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[xɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kʰɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[xɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


giải phẫu học

[zaːj˧˩ fəw˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːj˨˩˦ fəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


sinh lí học

[sïŋ˧˧ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


vi sinh vật học

[vi˧˧ sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


dược lí học

[zɨək̚˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jɨək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jɨək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


đại số tuyến tính

[ʔɗaːj˧˨ʔ so˧˦ twiən˧˦ tïŋ˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʂow˨˩˦ twiəŋ˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ sow˨˩˦ twiəŋ˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʂow˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ tɨn˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ sow˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ tɨn˦˥]

đại số (“algebra”) + tuyến tính (“linear”), a calque of Chinese 線性代數／线性代数 (tuyến tính đại số).


khoáng vật học

[xwaːŋ˧˦ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kʰwaːŋ˦˧˥ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[xwaːŋ˦˧˥ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kʰwaːŋ˦˥ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[xwaːŋ˦˥ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


hàng không

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧]


nha khoa

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]


địa mạo học

[ʔɗiə˧˨ʔ maːw˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ maːw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ maːw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


lượng giác

[lɨəŋ˧˨ʔ zaːk̚˧˦]

[lɨəŋ˨˩ʔ jaːk̚˦˧˥]

[lɨəŋ˨˩˨ jaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 量角, composed of 量 (“measure”) and 角 (“corner”).


điện từ học

[ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


nhân loại học

[ɲən˧˧ lwaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


vũ trụ học

[vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


địa chấn học

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕən˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕəŋ˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ cəŋ˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


vũ trụ luận

[vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


khoa học thần kinh

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tʰən˨˩ kïŋ˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰəŋ˦˩ kɨn˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰəŋ˦˩ kɨn˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰəŋ˨˩ kɨn˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰəŋ˨˩ kɨn˧˧]

Calque of Chinese 神經科學／神经科学 (thần kinh khoa học).


quang phổ học

[waːŋ˧˧ fow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


văn phạm

[vaŋ˧˧ faːm˨˩ʔ]

[vaŋ˧˧ faːm˨˩˨]

[jaŋ˧˧ faːm˨˩˨]


quang học

[waːŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 光學, composed of 光 (“light”) and 學 (“-logy; -graphy; -ics”).


ngữ dụng học

[ŋɨ˦ˀ˥ zʊwŋ͡m˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ jʊwŋ͡m˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


hoá học hữu cơ

head

hoá học hữu cơ • (化學有機)

vi-noun

hoá học hữu cơ • (化學有機)

[hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ hiw˦ˀ˥ kəː˧˧]

[hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ hɨw˧˨ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ hɨw˨˩˦ kəː˧˧]

hoá học (“chemistry”) + hữu cơ (“organic”), a calque of Chinese 有機化學／有机化学 (hữu cơ hoá học).


cơ học

[kəː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kəː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kəː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 機學, composed of 機 (“mechanic”) and 學 (“study”).


khẩu âm

[xəw˧˩ ʔəm˧˧]

[kʰəw˧˨ ʔəm˧˧]

[xəw˧˨ ʔəm˧˧]

[kʰəw˨˩˦ ʔəm˧˧]

[xəw˨˩˦ ʔəm˧˧]


tâm lí học

[təm˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[təm˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 心理學, Japanese 心理学 (shinrigaku). See tâm lí for more.


khoa học vũ trụ

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khoa học vũ trụ.wav

khoa học (“science”) + vũ trụ (“universe”), a calque of Chinese 宇宙科學／宇宙科学 (vũ trụ khoa học).


ngữ nghĩa học

[ŋɨ˦ˀ˥ ŋiə˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ ŋiə˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ ŋiə˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


tiền tệ

[tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ tej˨˩˨]


hình vị

[hïŋ˨˩ vi˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ vɪj˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ vɪj˨˩˨]

[hɨn˨˩ jɪj˨˩˨]


xã hội học

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 社會學, from Japanese 社会学 (shakaigaku), a calque of French sociologie.


hoá học vô cơ

head

hoá học vô cơ • (化學無機)

vi-noun

hoá học vô cơ • (化學無機)

[hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vo˧˧ kəː˧˧]

[hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ vow˧˧ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ vow˧˧ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ jow˧˧ kəː˧˧]

hoá học (“chemistry”) + vô cơ (“inorganic”), a calque of Chinese 無機化學／无机化学 (vô cơ hoá học).


kinh tế học

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 經濟學, Japanese 経済学 (keizaigaku).

nhà kinh tế học


tình dục học

[tïŋ˨˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨn˦˩ jʊwk͡p̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨn˨˩ jʊwk͡p̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tình dục học.wav

Sino-Vietnamese word from 情慾學, composed of 情慾 (“sexual desire”) and 學 (“study”).


hàng không vũ trụ

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧ vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 航空宇宙, composed of 航空 (“aviation”) and 宇宙 (“space”).


đại số

[ʔɗaːj˧˨ʔ so˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ sow˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʂow˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại số.wav


nhân chủng học

[ɲən˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ cʊwŋ͡m˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


phân tâm học

[fən˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân tâm học.wav

Sino-Vietnamese word from 分心學. Blend of 分析 (phân tích, “to analyze”) + 心理 (tâm lí, “psychology”) + 學 (học, “study”).
Compare 精神分析学 (“psychoanalysis”).


tâm lí

[təm˧˧ lɪj˨˩˦]

[təm˧˧ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tâm lí.wav

Sino-Vietnamese word from 心理, composed of 心 (“heart; mind”) and 理 (“workings”), Japanese 心理 (shinri, “psychological”, literally “workings of the mind”). The Japanese term was also used to mean "intellectual" in contrast with 物理 (butsuri, vật lí, “naturalist; physical”, literally “workings of things”), as a type of discipline that concerned theology, philosophy, politics and law. Compare sinh lí (“physiology”, literally “workings of life”) and địa lí (“geography”, literally “workings of the earth”).

bor

tâm lí người tiêu dùng

psyche, especially concerns, hang-ups or baggage


dạ dày

From dạ (“internal organs, stomach”) + dày (“thick”).

com

Con đường ngắn nhất đến trái tim người đàn ông là đi qua dạ dày.

The shortest way to a man's heart is through his stomach.


vịt giời

[vit̚˧˨ʔ zəːj˨˩]

[vit̚˨˩ʔ jəːj˦˩]

[vɨt̚˨˩˨ jəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩˨ jəːj˨˩]

vịt (“duck”) + giời (“sky; celestial; heavenly”).

compound

Northern Vietnam form of vịt trời (“wigeon”)

Nhà tôi có năm con vịt giời.

Oh boy, I've got five little princesses.

(Northern Vietnam, humorous or disapproving) a daughter, whom a family may be disappointed to have because of patriarchy (that favors boys to take care of their immediate families and extended families, and to maintain their family names), or who may possess disapproved stereotypically feminine qualities such as talkativeness, whining and nagging that's likened to a duck's or goose's quacking


rừng thưa

[zɨŋ˨˩ tʰɨə˧˧]

[ʐɨŋ˦˩ tʰɨə˧˧]

[ɹɨŋ˨˩ tʰɨə˧˧]

rừng (“forest”) + thưa (“clear; not dense”), a calque of Chinese 疏林 sơ lâm.


vịt trời

[vit̚˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[vit̚˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[vɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vịt trời.wav

vịt (“duck”) + trời (“sky; wild of birds”), literally "wild duck". Compare Chinese 天 (tiān, “sky”) as in 天鵝／天鹅 (thiên nga, “swan”, literally “sky goose”).

hai người đàn bà và một con vịt thành cái chợ

Nhà tôi có năm con vịt trời.

(humorous or disapproving) a daughter, with implied disappointment in the fact that she's a girl, or that she might have stereotypically disapproved feminine qualities such as nagging or loquacity


ngan

head

岸, 狺, 鴳, 𪃛, 𪇩

vi-noun

岸, 狺, 鴳, 𪃛, 𪇩

con (classifier)
岸 (CJK)
狺 (CJK)
鴳 (CJK)
𪃛 (CJK)
𪇩 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 雁 (“wild goose”, SV: nhạn). Doublet of nhạn.
Likely meant "wild goose" initially.
Sense "muscovy duck" (from the Americas) is attested in Phạm Đình Hổ's 1827 dictionary Nhật dụng thường đàm (日用常談 "Common Words Used Daily") , wherein ngan 鴳 was glossed as 赤靣鴨 (SV: xích diện áp) "red-faced duck" http://nomfoundation.org/common/show.php?detail=2269&uiLang=vn.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhạn</i>


thủ thuật

[tʰu˧˩ tʰwət̚˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 手術 (“surgery; medical operation”), etymologically literally means "handy techniques".


huyền thoại

[hwiəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[wiəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


thần thoại

[tʰən˨˩ tʰwaːj˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 神話, composed of 神 (“god”) and 話 (“story”).


danh từ chung

[zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jɛɲ˧˧ tɨ˦˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jan˧˧ tɨ˨˩ cʊwŋ͡m˧˧]


cụm danh từ

[kum˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[kum˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[kʊm˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Blend of cụm từ (“phrase”) + danh từ (“noun”)


trợ động từ

[t͡ɕəː˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʈəː˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʈəː˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 助動詞, composed of 助 (“to help”) and 動詞 (“verb”).

vi-etym-sino

Phần lớn động từ tiếng Pháp đi kèm trợ động từ avoir.

Most French verbs go with the auxiliary avoir.


cụm động từ

[kum˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[kum˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[kʊm˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Blend of cụm từ (“phrase”) + động từ (“verb”).


đại danh từ

[ʔɗaːj˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 代名詞, composed of 代 (“representative”) and 名詞 (“noun”).


danh từ riêng

[zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩ ziəŋ˧˧]

[jɛɲ˧˧ tɨ˦˩ ʐiəŋ˧˧]

[jan˧˧ tɨ˨˩ ɹiəŋ˧˧]

danh từ (“noun”) + riêng (“private; specific”)


động danh từ

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 動名詞, blend of động từ (“verb”) + danh từ (“noun”).

blend

(dated) Synonym of danh động từ (“gerund”)


danh động từ

[zajŋ̟˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[jɛɲ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[jan˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 名動詞, blend of danh từ (“noun”) + động từ (“verb”).


hiện tại phân từ

[hiən˧˨ʔ taːj˧˨ʔ fən˧˧ tɨ˨˩]

[hiəŋ˨˩ʔ taːj˨˩ʔ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[hiəŋ˨˩˨ taːj˨˩˨ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 現在分詞, composed of 現在 (“present”) and 分詞 (“participle”).

vi-etym-sino

phân từ hiện tại
phân từ hiện tại#Vietnamese

present participle
present participle#English

(dated, grammar) Synonym of phân từ hiện tại (“present participle”)


động từ cụm

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩ kum˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩ kum˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩ kʊm˨˩˨]

Blend of động từ (“verb”) + cụm từ (“phrase”), calque of English phrasal verb.


đại từ

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩]


phân từ quá khứ

[fən˧˧ tɨ˨˩ kwaː˧˦ xɨ˧˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ kwaː˨˩˦ kʰɨ˨˩˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ kwaː˨˩˦ xɨ˨˩˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ waː˦˥ kʰɨ˦˥]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ waː˦˥ xɨ˦˥]

Calque of Chinese 過去分詞／过去分词 (quá khứ phân từ), from phân từ (“participle”) + quá khứ (“past”)


quá khứ phân từ

[kwaː˧˦ xɨ˧˦ fən˧˧ tɨ˨˩]

[kwaː˨˩˦ kʰɨ˨˩˦ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[kwaː˨˩˦ xɨ˨˩˦ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[waː˦˥ kʰɨ˦˥ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

[waː˦˥ xɨ˦˥ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 過去分詞, composed of 過去 (“past”) and 分詞 (“participle”).

vi-etym-sino

phân từ quá khứ
phân từ quá khứ#Vietnamese

(dated, grammar) Synonym of phân từ quá khứ (“past participle”)


quán từ

[kwaːŋ˦˧˥ tɨ˦˩]

[waːŋ˦˥ tɨ˨˩]


phân từ

[fən˧˧ tɨ˨˩]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 分詞, composed of 分 (“to divide”) and 詞 (“word”).


mạo từ

[maːw˧˨ʔ tɨ˨˩]

[maːw˨˩ʔ tɨ˦˩]

[maːw˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 帽 (“hat; cap”) and 詞 (“word”), as if the article is a “cap” on the noun that follows. Compare quán từ (literally “hat-word”).

mạo từ xác định/hạn định

mạo từ bất định/không xác định/không hạn định


yên sĩ phi lý thuần

yên sĩ phi lí thuần
yên sĩ phi lí thuần#Vietnamese

Alternative spelling of yên sĩ phi lí thuần.


xà cột

[saː˨˩ kot̚˧˨ʔ]

[saː˦˩ kok̚˨˩ʔ]

[saː˨˩ kok̚˨˩˨]


phân từ hiện tại

[fən˧˧ tɨ˨˩ hiən˧˨ʔ taːj˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ hiəŋ˨˩ʔ taːj˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ hiəŋ˨˩˨ taːj˨˩˨]

Calque of Chinese 現在分詞／现在分词 (hiện tại phân từ), from phân từ (“participle”) + hiện tại (“present”).


xắc cốt

[sak̚˦˧˥ kok̚˦˧˥]


phó từ

[fɔ˨˩˦ tɨ˦˩]

Sino-Vietnamese word from 副詞, composed of 副 (“secondary”) and 詞 (“word”).

vi-etym-sino

(grammar) Synonym of trạng từ (“adverb”)


thán từ

[tʰaːn˧˦ tɨ˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ tɨ˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 嘆詞, composed of 嘆 (“to sigh; to chant”) and 詞 (“word”).


đấm bốc

[ʔɗəm˧˦ ʔɓəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗəm˦˧˥ ʔɓəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗəm˦˥ ʔɓəwk͡p̚˦˥]


liên từ

[liən˧˧ tɨ˨˩]

[liəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[liəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 連詞, composed of 連 (“to join”) and 詞 (“word”).


xốt vang

[sot̚˧˦ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˧˥ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˥ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˥ jaːŋ˧˧]

Borrowed from French sauce au vin, or simply a compound of xốt + vang, from sauce and vin respectively.


giới từ

[zəːj˧˦ tɨ˨˩]

[jəːj˨˩˦ tɨ˦˩]

[jəːj˦˥ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 介詞, composed of 介 (“to connect”) and 詞 (“word”).


sơn dương

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 山羊, composed of 山 (“mountain”) and 羊 (“goat”).

(by extension) some other goat-like ungulates that live in mountains, such as the chamois or the ibex


bành tô

[ʔɓajŋ̟˨˩ to˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˩ tow˧˧]


xa-tanh

[saː˧˧ tajŋ̟˧˧]

[saː˧˧ tɛɲ˧˧]


mũ bê-rê

[mu˦ˀ˥ ʔɓe˧˧ ɹe˧˧]

[mu˦ˀ˥ ʔɓe˧˧ ze˧˧]

[mʊw˧˨ ʔɓej˧˧ ɹej˧˧]

[mʊw˨˩˦ ʔɓej˧˧ ɹej˧˧]


coóc-xê

[kɔk̚˧˦ se˧˧]

[kɔk̚˦˧˥ sej˧˧]


vét-tông

[vɛt̚˧˦ təwŋ͡m˧˧]

[vɛt̚˦˧˥ təwŋ͡m˧˧]

[vɛk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]

[jɛk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]


trạng từ

[t͡ɕaːŋ˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʈaːŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʈaːŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 狀 (“state”) and 詞 (“word”).


yên sĩ phi lí thuần

[ʔiən˧˧ si˦ˀ˥ fi˧˧ li˧˦ tʰwən˨˩]

[ʔiəŋ˧˧ ʂɪj˧˨ fɪj˧˧ lɪj˨˩˦ tʰwəŋ˦˩]

[ʔiəŋ˧˧ sɪj˧˨ fɪj˧˧ lɪj˨˩˦ tʰwəŋ˦˩]

[ʔiəŋ˧˧ ʂɪj˨˩˦ fɪj˧˧ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩]

[ʔiəŋ˧˧ sɪj˨˩˦ fɪj˧˧ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 煙士披里純, a transcription of English inspiration


phu-la

[fʊw˧˧ laː˧˧]

[fʊw˧˧ laː˧˧]


giắc-két

[zak̚˧˦ kɛt̚˧˦]

[jak̚˦˧˥ kɛt̚˦˧˥]

[jak̚˦˥ kɛk̚˦˥]


phéc-mơ-tuya

[fɛk̚˧˦ məː˧˧ twiə˧˧]

[fɛk̚˦˧˥ məː˧˧ twiə˧˧]

[fɛk̚˦˥ məː˧˧ t⁽ʷ⁾iə˧˧]

Borrowed from French fermeture (“fastener”).


tạp dề

[taːp̚˧˨ʔ ze˨˩]


công thức

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公式, composed of 公 (“public; common”) and 式 (“ritual; type”).

Công thức 1

công thức nấu ăn


ca-lô

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng…

A little boy
Who wore a cute satchel
Who was quick on his feet
Who blissfully banged his head
Who wore a lopsided forage cap
Who whistled loud and proud
Like a robin
Hopping on the yellow road…


găng

găng Nam Bộ

Aidia cochinchinensis; Canthium cochinchinense

Several species of flowering plants of the family Rubiaceae:

Species of the genus Aidia, especially Aidia chantonea