thinh không

[tʰïŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

From thinh + không; the 1st element is likely non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 清 (“quiet, still”, SV: thanh) while the 2nd is Sino-Vietnamese word from 空 (“emptiness; → space, heaven (in compounds)”).
Compare yêng hùng, whose 1st element is a southern dialectal & non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 英 (SV: anh) & chầu văn, whose 1st element is non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 朝 (SV: triều).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thanh</i>

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">anh</i>

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">triều</i>

vi-etym-sino

Thinh Không

Ether (a musical composition by Lương Huệ Trinh & Halla Steinunn Stefánsdóttir)

Chuông ngân nhịp nhàng giữa đêm vắng, thinh không sứ thần hát vang, mời gọi toàn dân mau mau đến chầu, hoà lời tụng ca Chúa ta.

Nhịp Đàn Đêm Giáng Sinh (Harps' Rhythms on Christmas Eve), Đỗ Vy Hạ's contrafactum of Marcel Dazin's Rassemblez-vous bonnes gens (Gather ye, good folks!)

The bells rang rhythmically in the empty night, in heaven the angels sang resoundingly, inviting all people to quickly come and pay homage, and harmonize praises for our Lord.

(rare, literary) sky, heaven, atmosphere, space, ether

Khi hơi thở hóa thinh không

When Breaths Become Air (a non-fiction autobiography by American neurosurgeon Paul Kalanithi)


kinh tế học tài chính

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ taːj˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

kinh tế học (“economics”) + tài chính (“finance”).


kinh tế học vĩ mô

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vi˦ˀ˥ mo˧˧]

kinh tế học (“economics”) + vĩ mô (“macroscopic”).


chủ nghĩa trọng thương

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʈawŋ͡m˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʈɔŋ˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʈawŋ͡m˨˩˨ tʰɨəŋ˧˧]

Calque of Chinese 重商主義／重商主义 (trọng thương chủ nghĩa).


kinh tế học vi mô

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vi˧˧ mo˧˧]

kinh tế học (“economics”) + vi mô (“microscopic”).


tiền tệ dự trữ

[tiən˨˩ te˧˨ʔ zɨ˧˨ʔ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ jɨ˨˩ʔ ʈɨ˧˨]

[tiəŋ˨˩ tej˨˩˨ jɨ˨˩˨ ʈɨ˨˩˦]

tiền tệ (“currency”) + dự trữ (“reserve”).


bản vị

[ʔɓaːn˧˩ vi˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˧˨ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ vɪj˨˩˨]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 本位, composed of 本 and 位.


bảng mẫu tự phiên âm quốc tế

head

bảng mẫu tự phiên âm quốc tế • (榜母字翻音國際)

榜母字翻音國際 (CJK)

[ʔɓaːŋ˧˩ məw˦ˀ˥ tɨ˧˨ʔ fiən˧˧ ʔəm˧˧ kuək̚˧˦ te˧˦]

[ʔɓaːŋ˧˨ məw˧˨ tɨ˨˩ʔ fiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ məw˨˩˦ tɨ˨˩˨ fiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ wək̚˦˥ tej˦˥]

From bảng (“table”) + mẫu tự (“letter, symbol”) + phiên âm (“to transcribe phonetically”) + quốc tế (“international”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet


trà bơ

[t͡ɕaː˨˩ ʔɓəː˧˧]

[ʈaː˦˩ ʔɓəː˧˧]

[ʈaː˨˩ ʔɓəː˧˧]

28/04/2015, Nguyên Thảo, Tụi con còn sống giữa động đất Nepal, Thanh Niên Online

The butter tea spilled on the steps made few people tumble down, I ran out and luckily I wasn't injured.

Trà bơ đổ tràn trên bật thềm làm vài người ngã lăn lốc, tôi chạy thoát ra ngoài mà may mắn không bị thương.


khủng hoảng tài chính

vi-noun

(classifier cuộc, vụ) khủng hoảng tài chính

[xʊwŋ͡m˧˩ hwaːŋ˧˩ taːj˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[kʰʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[xʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[kʰʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦ taːj˨˩ cɨn˦˥]

[xʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦ taːj˨˩ cɨn˦˥]

khủng hoảng (“crisis”) + tài chính (“finance”).


sảnh

Likely non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廳 (“hall, office”, SV: thinh).
Its pronunciation is possibly due to the influence of 省 (MC srjaengX) "palace (obsolete)".

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thinh</i>


hàng hóa

Traditional tone placement spelling of hàng hoá.


súng hoả mai

[sʊwŋ͡m˧˦ hwaː˧˩ maːj˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ hwaː˧˨ maːj˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ hwaː˧˨ maːj˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ waː˨˩˦ maːj˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˥ waː˨˩˦ maːj˧˧]

súng (“gun”) + hoả mai (“fuse”); the second element is obsolete in its original meaning.


hoả mai

[waː˨˩˦ maːj˧˧]


hoả mai

[waː˨˩˦ maːj˧˧]


xạ thủ bắn tỉa

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩ ʔɓan˧˦ tiə˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨ ʔɓaŋ˦˧˥ tiə˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦ ʔɓaŋ˦˥ tiə˨˩˦]

xạ thủ (“professional athletic shooter”) + bắn tỉa (“sniper”).


hỏa mai

Traditional tone placement spelling of hoả mai.


súng hỏa mai

Traditional tone placement spelling of súng hoả mai.


chè đậu đỏ

[t͡ɕɛ˨˩ ʔɗəw˧˨ʔ ʔɗɔ˧˩]

[t͡ɕɛ˦˩ ʔɗəw˨˩ʔ ʔɗɔ˧˨]

[cɛ˨˩ ʔɗəw˨˩˨ ʔɗɔ˨˩˦]

chè + đậu đỏ.

chè + đậu đỏ


ẩm thực phân tử

[ʔəm˧˩ tʰɨk̚˧˨ʔ fən˧˧ tɨ˧˩]

[ʔəm˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ fəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔəm˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ fəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

ẩm thực (“gastronomy”) + phân tử (“molecule”).

molecular gastronomy
molecular gastronomy


nghệ thuật ẩm thực

[ŋe˧˨ʔ tʰwət̚˧˨ʔ ʔəm˧˩ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ŋej˨˩ʔ tʰwək̚˨˩ʔ ʔəm˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ŋej˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʔəm˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨]

nghệ thuật (“art”) + ẩm thực (“cuisine”).


tổng duyệt

[təwŋ͡m˧˩ zwiət̚˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jwiək̚˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

dress rehearsal, final rehearsal before a performance


sinh học tiến hóa

sinh học tiến hoá
sinh học tiến hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of sinh học tiến hoá.


nhân tế bào

[ɲən˧˧ te˧˦ ʔɓaːw˨˩]

[ɲəŋ˧˧ tej˨˩˦ ʔɓaːw˦˩]

[ɲəŋ˧˧ tej˦˥ ʔɓaːw˨˩]


giảm phân

[jaːm˧˨ fəŋ˧˧]

[jaːm˨˩˦ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 減 (“to reduce, to decrease”) and 分 (“to divide”).


chu kì tế bào

[t͡ɕu˧˧ ki˨˩ te˧˦ ʔɓaːw˨˩]

[t͡ɕʊw˧˧ kɪj˦˩ tej˨˩˦ ʔɓaːw˦˩]

[cʊw˧˧ kɪj˨˩ tej˦˥ ʔɓaːw˨˩]


sinh học tiến hoá

[sïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tiən˧˦ hwaː˧˦]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tiəŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tiəŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tiəŋ˦˥ waː˦˥]

[sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tiəŋ˦˥ waː˦˥]

sinh học (“biology”) + tiến hoá (“to evolve”).

com

evolutionary biology
evolutionary biology

(evolutionary theory) evolutionary biology


biểu hiện gen

[ʔɓiəw˧˩ hiən˧˨ʔ zɛn˧˧]

[ʔɓiəw˧˩ hiən˧˨ʔ ɣɛn˧˧]

[ʔɓiw˧˨ hiəŋ˨˩ʔ jɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˧˨ hiəŋ˨˩ʔ ɣɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˨˩˦ hiəŋ˨˩˨ jɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˨˩˦ hiəŋ˨˩˨ ɣɛŋ˧˧]

biểu hiện (“to express”) + gen (“gene”).


Vụ Nổ Lớn

[vu˧˨ʔ no˧˩ ləːn˧˦]

[vʊw˨˩ʔ now˧˨ ləːŋ˦˧˥]

[vʊw˨˩˨ now˨˩˦ ləːŋ˦˥]

[jʊw˨˩˨ now˨˩˦ ləːŋ˦˥]


liệu pháp hành vi nhận thức

[liəw˧˨ʔ faːp̚˧˦ hajŋ̟˨˩ vi˧˧ ɲən˧˨ʔ tʰɨk̚˧˦]

[liw˨˩ʔ faːp̚˦˧˥ hɛɲ˦˩ vɪj˧˧ ɲəŋ˨˩ʔ tʰɨk̚˦˧˥]

[liw˨˩˨ faːp̚˦˥ han˨˩ vɪj˧˧ ɲəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]

[liw˨˩˨ faːp̚˦˥ han˨˩ jɪj˧˧ ɲəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]

liệu pháp (“therapy”) + hành vi (“behavior”) + nhận thức (“cognition”).

cognitive behavioral therapy
cognitive behavioral therapy

(psychology) cognitive behavioral therapy


a-đê-nô-xin tri-phốt-phát

ađênôzin triphotphat
ađênôzin triphotphat#Vietnamese

Alternative spelling of ađênôzin triphotphat.


nguyên phân

[ŋwiən˧˧ fən˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ fəŋ˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 原 (“entire, complete”) and 分 (“to divide”).


tri-phốt-phát

[t͡ɕi˧˧ fot̚˧˦ faːt̚˧˦]

[ʈɪj˧˧ fok̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥]

[ʈɪj˧˧ fok̚˦˥ faːk̚˦˥]


a-xê-tôn

Alternative spelling of axeton (“acetone”).


ankin

[ʔaːŋ˧˧ kin˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ kɨn˧˧]


lưỡng tính

[lɨəŋ˦ˀ˥ tïŋ˧˦]

[lɨəŋ˧˨ tɨn˦˧˥]

[lɨəŋ˨˩˦ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 兩性, composed of 兩 and 性.


ý thức giai cấp

[ʔi˧˦ tʰɨk̚˧˦ zaːj˧˧ kəp̚˧˦]

[ʔɪj˨˩˦ tʰɨk̚˦˧˥ jaːj˧˧ kəp̚˦˧˥]

[ʔɪj˦˥ tʰɨk̚˦˥ jaːj˧˧ kəp̚˦˥]

ý thức (“consciousness; awareness”) + giai cấp (“class”).

com

class consciousness
class consciousness#English


vũ công

[vu˦ˀ˥ kəwŋ͡m˧˧]

[vʊw˧˨ kəwŋ͡m˧˧]

[vʊw˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

[jʊw˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 舞 (“to dance”) and 工 (“work”).

vi-etym-sino

a dancer, especially, but not limited to, one of traditional or artistic dance


ankanol

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]


năm xưa

[nam˧˧ sɨə˧˧]

[nam˧˧ sɨə˧˧]

[nam˧˧ sɨə˧˧]


nguyên tử lực

[ŋwiən˧˧ tɨ˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ tɨ˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ tɨ˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 原子力, composed of 原子 and 力.


độc đắc

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗak̚˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗak̚˦˧˥]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ ʔɗak̚˦˥]


nhóc con

[ɲawk͡p̚˧˦ kɔn˧˧]

[ɲawk͡p̚˦˧˥ kɔŋ˧˧]

[ɲawk͡p̚˦˥ kɔŋ˧˧]


a-xít clo-hi-đrích

axit clohiđric
axit clohiđric#Vietnamese

Alternative spelling of axit clohiđric (“hydrochloric acid”)


a-xít đê-zoóc-xi-ri-bô-nu-clê-ích

axit đêôxiribônuclêic
axit đêôxiribônuclêic#Vietnamese

Alternative spelling of axit đêôxiribônuclêic.


a-xít

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sɨt̚˦˥]


men tiêu hoá

[mɛŋ˧˧ tiw˧˧ hwaː˨˩˦]

[mɛŋ˧˧ tiw˧˧ waː˦˥]


men tiêu hóa

Traditional tone placement spelling of men tiêu hoá.


tiêu ớt

[tiəw˧˧ ʔəːt̚˧˦]

[tiw˧˧ ʔəːk̚˦˧˥]

[tiw˧˧ ʔəːk̚˦˥]

tiêu (“pepper (excluding chilli pepper)”) + ớt (“chilli pepper < tailed pepper, cubeb (?)”).

com

2020, Lê Quan Trạng, “Cây trồng trong ký ức (Cultivated Plants in Memory)”, Long An Newspaper
Thằng Chau Mén mở cái cà-mèn ra, mấy con cá khô nằm chèo queo trên lớp cơm trắng. Nó hái mớ rau dại, cắn trái tiêu ớt, miếng khô, và cơm ăn một cách ngon lành.
Chau Mén opened the gamelle, (therein) lay a few dried fish curled up on a layer of cooked white rice. He plucked a fistful of wild vegetables, bit into a long pepper fruit and delightfully ate (a piece) along with rice and a piece of dried (fish).


tiêu lốt

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

tiêu (“several plants – of the genus Xanthoxylum and the family Piperaceae – which are used as spices”) + lốt (“piper sarmentosum”).

Cây tiêu lốt có thể nhân giống từ hạt hoặc chiết cành.

Date unknown, Nguyễn Hà, “Cây tiêu lốt (Tiêu lốp) - Loại cây độc đáo và những tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe (Long pepper (piper longum) - a unique plant and its wonderful health effects)”, Khu Vuờn Xanh (Green Garden)

The long pepper plant can be reproduced by seeds or layering.


trầu cau

[t͡ɕəw˨˩ kaw˧˧]

[ʈəw˦˩ kaw˧˧]

betel and areca (esp. as betrothal gifts)


thuở bé

[tʰwəː˧˩ ʔɓɛ˧˦]

[tʰwəː˧˨ ʔɓɛ˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾əː˨˩˦ ʔɓɛ˦˥]

bạn thuở bé


thuở nhỏ

[tʰwəː˧˩ ɲɔ˧˩]

[tʰwəː˧˨ ɲɔ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾əː˨˩˦ ɲɔ˨˩˦]

Hai người bạn đối xử với nhau rất thân thiết vì họ quen biết nhau từ thuở nhỏ.

The two friends treat each other very dearly because they have known each other since childhood.


chiến tranh thương mại

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + thương mại (“trade, commerce”).


thầy đồ

[tʰəj˨˩ ʔɗo˨˩]

[tʰəj˦˩ ʔɗow˦˩]

[tʰəj˨˩ ʔɗow˨˩]

disciple (<i class="Hani mention" lang="vi">徒</i>)

固𱥺柴徒𠰺雉𡥵册三字經

1916, “Thầy đồ dốt (柴徒悴)”, in Tiếu Lâm diễn nghĩa (笑林演義):

There once was a teacher who taught children with the Three Character Classic […]

Có một thầy đồ dạy trẻ con sách Tam tự kinh […]


tiêu thất

[tiəw˧˧ tʰət̚˧˦]

[tiw˧˧ tʰək̚˦˧˥]

[tiw˧˧ tʰək̚˦˥]

tiêu (“pepper (excluding chilli pepper)”) + thất, 2nd element neing possibly a distortion of the first syllable tất in 蓽澄茄／荜澄茄 (tất trừng gia) "tailed pepper, cubeb".

Quả và hạt khô của loài Tiêu thất (piper cubeba) hiện vẫn còn là loại gia vị đuợc ưa chuộng ở nhiều nuớc Châu Âu.

2017, Lê Đông Hiếu, Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phân bố, và thành phần hoá học của các loài trong họ hồ tiêu (Piperreaea) ở Bắc Trung Bộ (A Study on Several Biological Characteristics, Distributions, and Chemical Compositions of the Essential Oils of Pepper Species (Piperaceae) in the North Central Region) (Doctoral Dissertation)

The fruits and dried seeds of the tailed pepper / cubeb (piper cubeba) are still the preferred spices in many European countries.


thát lát

A loan word. Compare Khmer ស្លាត (slaat) and Thai สลาด (slàat) ~ ฉลาด (chà-làat).

2018, Bạn Nhà Nông ("Farmers' Friend"), “Kỹ Thuật Nuôi Cá Thát Lát Bằng Thức Ăn Công Nghiệp (The Technique to Raise Bronze Featherbacks with Industrial Feeds)”, Kiến Thức Nhà Nông ("Farmers' Knowledge")

After this harvest, Mr. Sang will improve his ponds, wherein he will release a broodstock of 30,000 bronze featherbacks for the Lunar New Year's harvest.

Sau đợt thu hoạch cá lần này, ông Sang sẽ cho cải tạo lại ao để tiếp tục thả lại 30.000 con thát lát giống để thu hoạch vào dịp Tết.


vần điệu

[vən˨˩ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[vəŋ˦˩ ʔɗiw˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]

[jəŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]


chiến tranh tiền tệ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tiən˨˩ te˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tiəŋ˨˩ tej˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + tiền tệ (“currency”).


thu thủy

Traditional tone placement spelling of thu thuỷ.


xuân sơn

[swən˧˧ səːn˧˧]

[swəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[swəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 春山, composed of 春 and 山.

vi-etym-sino

灡(Làn)秋(thu)水(thuỷ)濕(thấp)春(xuân)山(sơn)
花(Hoa)悭(ghen)輸(thua)𧺀(thắm)柳(liễu)𪬡(hờn)歛(kém)撑(xanh)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 25–26:

Her eyes: soul-deep liquid pools of autumn lake water.
 Her eyebrows: silhouettes of mount’n crests in spring.
 Flowers envied her captivating looks.
 Willows grieved at her youthful freshness.


Hán phục

[haːn˧˦ fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[haːŋ˦˧˥ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ fʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漢服, composed of 漢 and 服.

(clothing) Hanfu (traditional Han Chinese clothing)


thu thuỷ

[tʰʊw˧˧ tʰwɪj˧˨]

[tʰʊw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 秋水, composed of 秋 and 水.

(figurative) limpid eyes of a beautiful woman


vại

cái (classifier)
敗 (CJK)
𡏯 (CJK)
㙕 (CJK)


danh tác

[zajŋ̟˧˧ taːk̚˧˦]

[jɛɲ˧˧ taːk̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 名著, composed of 名 and 著.


nho lâm

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nho lâm.wav

Sino-Vietnamese word from 儒林, composed of 儒 and 林.

(historical) Confucian scholars; scholars; academic circles


ngoại sử

[ŋwaːj˧˨ʔ sɨ˧˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[ŋwaːj˨˩ʔ sɨ˧˨]

[ŋwaːj˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ sɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 外史, composed of 外 and 史.


hồng lâu

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ləw˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧]

(historical) a residence for noble women during feudal times

a female singer's residence; whorehouse; brothel


não trạng

[naːw˦ˀ˥ t͡ɕaːŋ˧˨ʔ]

[naːw˧˨ ʈaːŋ˨˩ʔ]

[naːw˨˩˦ ʈaːŋ˨˩˨]

não trạng nạn nhân


hoa văn

[waː˧˧ vaŋ˧˧]

[waː˧˧ jaŋ˧˧]


nhóm đảo

[ɲɔm˧˦ ʔɗaːw˧˩]

[ɲɔm˦˧˥ ʔɗaːw˧˨]

[ɲɔm˦˥ ʔɗaːw˨˩˦]


hiểm họa

Traditional tone placement spelling of hiểm hoạ.


hiểm họa da vàng

hiểm hoạ da vàng
hiểm hoạ da vàng#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of hiểm hoạ da vàng.


chủ nghĩa bài Hoa Kỳ

chủ nghĩa bài Hoa Kì
chủ nghĩa bài Hoa Kì#Vietnamese

Alternative spelling of chủ nghĩa bài Hoa Kì.


hiểm hoạ

[him˨˩˦ waː˨˩˨]


hiểm hoạ da vàng

[hiəm˧˩ hwaː˧˨ʔ zaː˧˧ vaːŋ˨˩]

[hiəm˧˨ hwaː˨˩ʔ jaː˧˧ vaːŋ˦˩]

[him˨˩˦ waː˨˩˨ jaː˧˧ vaːŋ˨˩]

[him˨˩˦ waː˨˩˨ jaː˧˧ jaːŋ˨˩]

hiểm hoạ (“peril”) + da (“skin”) + vàng (“yellow”).

com

(historical, derogatory) yellow peril (perceived threat from East Asia)


chủ nghĩa bài Trung Quốc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Trung Quốc (“China”).


chủ nghĩa bài Việt Nam

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Việt Nam (“Vietnam”).


chủ nghĩa bài Hoa Kì

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ hwaː˧˧ ki˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ waː˧˧ kɪj˨˩]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Hoa Kì (“United States”).

anti-American sentiment; anti-Americanism; Americanophobia


chủ nghĩa ngoại lệ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ŋwaːj˧˨ʔ le˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ lej˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨ lej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 主義 (“doctrine, -ism”) and 外例 (“exception”).


đảm bảo phá hủy lẫn nhau

đảm bảo phá huỷ lẫn nhau
đảm bảo phá huỷ lẫn nhau#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of đảm bảo phá huỷ lẫn nhau.


vũ khí hủy diệt hàng loạt

vũ khí huỷ diệt hàng loạt
vũ khí huỷ diệt hàng loạt#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of vũ khí huỷ diệt hàng loạt.


giấc mơ Mĩ

[zək̚˧˦ məː˧˧ mi˦ˀ˥]

[jək̚˦˧˥ məː˧˧ mɪj˧˨]

[jək̚˦˥ məː˧˧ mɪj˨˩˦]

the American Dream (an American social ideal that stresses egalitarianism and especially material prosperity)


vận mệnh hiển nhiên

[vən˧˨ʔ məjŋ̟˧˨ʔ hiən˧˩ ɲiən˧˧]

[vəŋ˨˩ʔ men˨˩ʔ hiəŋ˧˨ ɲiəŋ˧˧]

[vəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨ hiəŋ˨˩˦ ɲiəŋ˧˧]

[jəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨ hiəŋ˨˩˦ ɲiəŋ˧˧]

vận mệnh (“destiny, fate”) + hiển nhiên (“obvious, apparent”).

com

(historical) the manifest destiny (cultural belief in the 19th-century United States that American settlers were destined to expand across North America)


chủ nghĩa bài Do Thái

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Do Thái (“Jewish”).

1919, Vladimir Lenin, “О погромной травле евреев”, English translation from Lenin's Collected Works - 4th English Edition, volume 29, 1972, pages 252-253; Vietnamese translation from V. I. Lê-nin Toàn Tập, volume 38, 2005, pages 290-291
Người ta gọi việc gieo rắc hằn thù với người Do-thái là chủ nghĩa bài Do-thái. Trong những ngày cuối cùng của nó, chế độ quân chủ Nga hoàng xấu xa đã ra sức kích công nhân và nông dân dốt nát chống lại người Do-thái.
Anti-Semitism means spreading enmity towards the Jews. When the accursed tsarist monarchy was living its last days it tried to incite ignorant workers and peasants against the Jews.

Đức Quốc xã đã nhắm tới người Do Thái trước khi chúng lên nắm quyền ở Đức vào năm 1933. Thực sự, chủ nghĩa bài Do Thái nằm ở tâm của hệ tư tưởng phong trào Đức Quốc xã. Như nhận xét của sử gia Thomas Childers, “chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Đức Quốc xã, đặc biệt là chủ nghĩa bài Do Thái điên dại, luôn trồi lên bề mặt”.

2022, Trung Hiếu, “Hội nghị diệt chủng Do Thái Wannsee của phát xít Đức vẫn ám ảnh nhân loại đến ngày nay [Nazi Germany's Wannsee Conference to Genocide Jews Still Haunts Humanity Until Today]”, in Tạp Chí Điện Tử Luật Sư Việt Nam [Vietnam Lawyer Journal]:

The Nazis had already been targeting Jews before seizing power in Germany in 1933. In fact, anti-Semitism was at the core of the Nazi movement's ideology. As the historian Thomas Childers remarks: “It's true that Nazi racism, especially rabid anti-Semitism, was always on the surface.”


đảm bảo phá huỷ lẫn nhau

[ʔɗaːm˧˩ ʔɓaːw˧˩ faː˧˦ hwi˧˩ lən˦ˀ˥ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˧˨ ʔɓaːw˧˨ faː˨˩˦ hwɪj˧˨ ləŋ˧˨ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˨˩˦ ʔɓaːw˨˩˦ faː˦˥ wɪj˨˩˦ ləŋ˨˩˦ ɲa(ː)w˧˧]

đảm bảo (“to assure”) + phá huỷ (“to destroy”) + lẫn nhau (“mutual”).

mutual assured destruction
mutual assured destruction

mutual assured destruction (mutual deterrence between countries possessing nuclear weapons, based on the capacity of each to inflict major damage on the other in response to a first strike)


vũ khí huỷ diệt hàng loạt

武器毀滅刷行 (CJK)

[vu˦ˀ˥ xi˧˦ hwi˧˩ ziət̚˧˨ʔ haːŋ˨˩ lwaːt̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ kʰɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˧˨ xɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ kʰɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ xɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

vũ khí (“weapon”) + huỷ diệt (“to destroy, to annihilate”) + hàng loạt (“mass”).

Tổng thống Mỹ [George W.] Bush hôm qua tuyên bố Saddam Hussein không có vũ khí huỷ diệt hàng loạt khi Mỹ tấn công đất nước vùng Vịnh này. Tuyên bố của ông cho rằng trách nhiệm thuộc về các cơ quan tình báo Mỹ.

2004 October 8, Ngọc Sơn, “Bush thừa nhận Iraq không có vũ khí huỷ diệt [Bush admitted that Iraq did not have weapons of [mass] destruction]”, in VnExpress:

Yesterday [7 October 2004], U.S. President [George W.] Bush declared that Saddam Hussein did not have weapons of mass destruction when the U.S. attacked this Gulf country. His declaration placed responsibility on the U.S. intelligence agencies.

weapon of mass destruction
weapon of mass destruction


主義民族

chủ nghĩa dân tộc
chủ nghĩa dân tộc#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa dân tộc (“nationalism”).


主義愛國

chủ nghĩa yêu nước
chủ nghĩa yêu nước#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa yêu nước (“patriotism”).


塳文化亞東

vùng văn hoá Á Đông
vùng văn hoá Á Đông#Vietnamese

Nôm form of vùng văn hoá Á Đông (“Sinosphere”).


主義國際

chủ nghĩa quốc tế
chủ nghĩa quốc tế#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa quốc tế (“internationalism”).


塳文化東亞

vùng văn hoá Đông Á
vùng văn hoá Đông Á#Vietnamese

Nôm form of vùng văn hoá Đông Á (“Sinosphere”).


vùng văn hóa Đông Á

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá Đông Á.


vùng văn hóa Á Đông

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá Á Đông.


vùng văn hóa chữ Hán

vùng văn hoá chữ Hán
vùng văn hoá chữ Hán#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá chữ Hán.


塳文化𡨸漢

Nôm form of vùng văn hoá chữ Hán (“Sinosphere”).


Hán tự văn hóa quyển

Hán tự văn hoá quyển
Hán tự văn hoá quyển#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of Hán tự văn hoá quyển.


kình nghê

[kïŋ˨˩ ŋe˧˧]

[kɨn˦˩ ŋej˧˧]

[kɨn˨˩ ŋej˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鯨鯢, composed of 鯨 (“male whale”) and 鯢 (“female whale”).

vi-etym-sino

c. late 19th century, Anonymous, Trinh Thử truyện (貞鼠傳 "The Chaste Mouse"), 8a
鯨猊盃趣鯨猊
鯜𩵽時吏盃皮鯜𩵽
Kình nghê vui thú kình nghê;
Tép tôm thì lại vui bề tép tôm.
The bull whales and cow whales have their own funs;
The shrimps and prawns also have their own funs.

Quốc phong thi tập hợp thái (國風詩集合採 "Airs of the State - Collected"), 44a
𩵽鯜淎蹎𬌥𡮥𡮥
亇鯨鯢𪤄𣷭𢫝制
Tôm tép vũng chân trâu bé bé.
Cá kình nghê bãi bể rong chơi.
The shrimps and prawms [are in] the little puddles [made by] buffaloes' hooves.
The bull whales and cow whales roam playfully offshore.

(literary, obsolete) male whale(s) and female whale(s), bull whale(s) and cow whale(s)


văn hóa quyển

Traditional tone placement spelling of văn hoá quyển.


văn hoá quyển

[vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ kwiəŋ˧˨]

[vaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

[jaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 文化圈, composed of 文化 and 圈.


vùng văn hoá Á Đông

head

vùng văn hoá Á Đông • (塳文化亞東)

vi-noun

vùng văn hoá Á Đông • (塳文化亞東)

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ ʔaː˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ ʔaː˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ ʔaː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ ʔaː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + Á Đông (“East Asia”).


diêm tiêu

Sino-Vietnamese word from 鹽 (“salt”) and 硝 (“nitre, saltpetre”).


Hán tự văn hoá quyển

[haːŋ˦˧˥ tɨ˨˩ʔ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ kwiəŋ˧˨]

[haːŋ˦˥ tɨ˨˩˨ vaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

[haːŋ˦˥ tɨ˨˩˨ jaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 漢字文化圈, composed of 漢字 (“Chinese character”) and 文化圈 (“cultural sphere”).


vùng văn hoá chữ Hán

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ t͡ɕɨ˦ˀ˥ haːn˧˦]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ t͡ɕɨ˧˨ haːŋ˦˧˥]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + chữ Hán (“Chinese character”).


vùng văn hoá Đông Á

head

vùng văn hoá Đông Á • (塳文化東亞)

vi-noun

vùng văn hoá Đông Á • (塳文化東亞)

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˧˦]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˨˩˦]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˦˥]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + Đông Á (“East Asia”).


NĐ-CP

Abbreviation of Nghị định-Chính phủ (“government decree”).


bệnh tim mạch

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ tim˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ tim˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ tim˧˧ mat̚˨˩˨]

cardiovascular disease
cardiovascular disease


chuyên cơ

[t͡ɕwiən˧˧ kəː˧˧]

[t͡ɕwiəŋ˧˧ kəː˧˧]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 專機, composed of 專 and 機.


xương hàm dưới

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ zɨəj˧˦]

[sɨəŋ˧˧ haːm˦˩ jɨj˨˩˦]

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ jɨj˦˥]


xương hàm trên

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ t͡ɕen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ haːm˦˩ ʈen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ ʈəːn˧˧]

(anatomy) maxilla; upper jaw; maxillary bone


bò đỏ

[ʔɓɔ˨˩ ʔɗɔ˧˩]

[ʔɓɔ˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[ʔɓɔ˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]

, ba que, ngụy

(derogatory, especially Overseas Vietnamese) a sympathizer of left-wing ideologies and parties, including socialist and communist ones


thành bại

[tʰajŋ̟˨˩ ʔɓaːj˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˩ ʔɓaːj˨˩ʔ]

[tʰan˨˩ ʔɓaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 成敗, composed of 成 (“success”) and 敗 (“defeat”).

(sự) thành bại của doanh nghiệp


đồ họa

Traditional tone placement spelling of đồ hoạ.


máy tính bảng đồ họa

máy tính bảng đồ hoạ
máy tính bảng đồ hoạ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of máy tính bảng đồ hoạ.


cấu trúc dữ liệu

[kəw˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ zɨ˦ˀ˥ liəw˧˨ʔ]

[kəw˨˩˦ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ jɨ˧˨ liw˨˩ʔ]

[kəw˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ jɨ˨˩˦ liw˨˩˨]

cấu trúc (“structure”) + dữ liệu (“data”).


máy tính cá nhân

[maj˧˦ tïŋ˧˦ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

máy tính (“computer”) + cá nhân (“personal”).


kiến trúc máy tính

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ maj˧˦ tïŋ˧˦]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥]

kiến trúc (“architecture”) + máy tính (“computer”).

computer architecture
computer architecture

(computer science) computer architecture


màn hình cảm ứng

[maːn˨˩ hïŋ˨˩ kaːm˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[maːŋ˦˩ hɨn˦˩ kaːm˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[maːŋ˨˩ hɨn˨˩ kaːm˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]

màn hình (“screen”) + cảm ứng (“responsive; reactive”).


máy tính bảng đồ hoạ

vi-noun

(classifier cái, chiếc) máy tính bảng đồ hoạ

[maj˧˦ tïŋ˧˦ ʔɓaːŋ˧˩ ʔɗo˨˩ hwaː˧˨ʔ]

[maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ ʔɓaːŋ˧˨ ʔɗow˦˩ hwaː˨˩ʔ]

[ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɗow˨˩ waː˨˩˨]

máy tính bảng (“tablet computer”) + đồ hoạ (“picture; drawing”).


trùng nữu

[t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ niw˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˦˩ nɨw˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˨˩ nɨw˨˩˦]


thương số

[tʰɨəŋ˧˧ so˧˦]

[tʰɨəŋ˧˧ ʂow˨˩˦]

[tʰɨəŋ˧˧ sow˨˩˦]

[tʰɨəŋ˧˧ ʂow˦˥]

[tʰɨəŋ˧˧ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thương số.wav


chủ nghĩa thực dân mới

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tʰɨk̚˧˨ʔ zən˧˧ məːj˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ jəŋ˧˧ məːj˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ jəŋ˧˧ məːj˦˥]

chủ nghĩa thực dân (“colonialism”) + mới (“new”).


chủ nghĩa thực dân

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tʰɨk̚˧˨ʔ zən˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ jəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ jəŋ˧˧]

chủ nghĩa (“doctrine; -ism”) + thực dân (“colonialists”).


chủ nghĩa xã hội không tưởng

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

chủ nghĩa xã hội (“socialism”) + không tưởng (“unrealistic; utopian”).


cây-lô-mét

[kəj˧˧ lo˧˧ mɛt̚˧˦]

[kəj˧˧ low˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[kəj˧˧ low˧˧ mɛk̚˦˥]

From French kilometre, with phono-semantic matching from cây (“kilometre”).

Quân Đức rút quân về đến 40 cây-lô-mét, nhờ đấy mà hơn 200 đô-thị cùng thôn-lạc nước Pháp đã phải chịu cường-quyền quần giã-man hơn hai năm giời, bây giờ mới được giải-thoát.

1917, Phạm Quỳnh, “Việc nhớn thế-giới”, in Nam Phong tạp-chí, volume I:

German troops withdrew more than 40 kilometres, thanks to that, more than 200 cities and villages in France had been liberated after having to endure the great oppression from a great power for two long years.

- Nhà bác có xa lắm không?
- Cũng không xa lắm. Từ đây về đến làng cháu chỉ có tám cây lô mếch.

1937, Ngô Tất Tố, chapter XXVI, in Tắt đèn:

- Is your home far here?
- It's not that far. My village is only 8 kilometres from here.


chủ nghĩa kinh nghiệm

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kïŋ˧˧ ŋiəm˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kɨn˧˧ ŋiəm˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kɨn˧˧ ŋim˨˩˨]

chủ nghĩa (“doctrine; -ism”) + kinh nghiệm (“experience”).


băng keo cá nhân

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

băng keo (“adhesive tape”) + cá nhân (“personal”).


chu kì bán rã

[t͡ɕu˧˧ ki˨˩ ʔɓaːn˧˦ zaː˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˧ kɪj˦˩ ʔɓaːŋ˦˧˥ ʐaː˧˨]

[cʊw˧˧ kɪj˨˩ ʔɓaːŋ˦˥ ɹaː˨˩˦]

Blend of chu kì (“period; cycle”) + bán- (“half-”) + phân rã (“to decay”).


băng keo

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

Đưa cuộn băng keo đây.


thành trì

[tʰajŋ̟˨˩ t͡ɕi˨˩]

[tʰɛɲ˦˩ ʈɪj˦˩]

[tʰan˨˩ ʈɪj˨˩]

(literally and figuratively) a stronghold


toàn tập

[twaːn˨˩ təp̚˧˨ʔ]

[twaːŋ˦˩ təp̚˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ təp̚˨˩˨]


không lực

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air”) and 力 (“strength; power; force”), also a semantic loan from English air force. Compare Japanese 空力 (kūriki, “aerodynamic”).

vi-etym-sino

Không lực Một

(chiefly in translations from English) air force


khuyến nghị

[xwiən˧˦ ŋi˧˨ʔ]

[kʰwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[xwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[kʰwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]

[xwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]


băng vệ sinh

[ʔɓaŋ˧˧ ve˧˨ʔ sïŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩ʔ ʂɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩ʔ sɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩˨ ʂɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ jej˨˩˨ sɨn˧˧]


ánh sao

[ʔajŋ̟˧˦ saːw˧˧]

[ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːw˧˧]

[ʔɛɲ˦˧˥ saːw˧˧]

[ʔan˦˥ ʂaːw˧˧]


hen suyễn

[hɛŋ˧˧ ʂwiəŋ˧˨]

[hɛŋ˧˧ swiəŋ˧˨]

[hɛŋ˧˧ ʂ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

[hɛŋ˧˧ s⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

hen + suyễn. Both elements mean "asthma" by themselves and are also both originally verbs.


trướng

a decorated banner used for veneration of the death

dưới trướng

幔𩅹帳雪衝坡
𢪀添冷𠖭几𫥨𡎝外

18th century, Đặng Trần Côn (鄧陳琨) (circa 1705–1745) (original Chinese), translated by Đoàn Thị Điểm (段氏點) (1705–1746/1748) (traditionally claimed), might actually be translated by Phan Huy Ích (潘輝益) (1751–1822), Chinh phụ ngâm khúc (征婦吟曲) [The Song of a Soldier's Wife], lines 183-184:

You live with rain as screen, with snow as tent,
I think of you and feel your cold out there.

Màn mưa trướng tuyết xông pha,
Nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoài.


động thực vật

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ jək̚˨˩˨]

Blend of động vật (“animal”) + thực vật (“plant”). Sino-Vietnamese word from 動植物.


thần y

[tʰən˨˩ ʔi˧˧]

[tʰəŋ˦˩ ʔɪj˧˧]

[tʰəŋ˨˩ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 神醫, composed of 神 (“godly”) and 醫 (“physician”).

vi-etym-sino

(chiefly fiction) a doctor or physician who is claimed to be able to cure almost all illnesses


sân bóng đá

[sən˧˧ ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɗaː˧˦]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɗaː˨˩˦]

[səŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɗaː˨˩˦]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɗaː˦˥]

[səŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɗaː˦˥]

sân (“ground”) + bóng đá (“association football; soccer”).


sân bóng rổ

[sən˧˧ ʔɓawŋ͡m˧˦ zo˧˩]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʐow˧˨]

[səŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˧˥ ʐow˧˨]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ɹow˨˩˦]

[səŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ɹow˨˩˦]

sân (“ground”) + bóng rổ (“basketball”).


Hán hóa

Traditional tone placement spelling of Hán hoá.


bún măng vịt

[ʔɓun˧˦ maŋ˧˧ vit̚˧˨ʔ]

[ʔɓun˦˧˥ maŋ˧˧ vit̚˨˩ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ maŋ˧˧ vɨt̚˨˩˨]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ maŋ˧˧ jɨt̚˨˩˨]

bún (“rice vermicelli”) + măng (“bamboo shoot”) + vịt (“duck”).

Vietnamese rice vermicelli duck noodle soup with bamboo shoots, garnished with shredded cabbage, thin slices of yellow onions, green onions and a wedge of lemon. Ginger fish sauce (nước mắm gừng) may be served as dipping sauce for the duck meat slices.


gỏi đu đủ

[ɣɔj˧˩ ʔɗu˧˧ ʔɗu˧˩]

[ɣɔj˧˨ ʔɗʊw˧˧ ʔɗʊw˧˨]

[ɣɔj˨˩˦ ʔɗʊw˧˧ ʔɗʊw˨˩˦]

Green papaya salad (a spicy salad made from shredded unripe papaya)


cơm chiên cá mặn

[kəːm˧˧ t͡ɕiən˧˧ kaː˧˦ man˧˨ʔ]

[kəːm˧˧ t͡ɕiəŋ˧˧ kaː˨˩˦ maŋ˨˩ʔ]

[kəːm˧˧ ciəŋ˧˧ kaː˦˥ maŋ˨˩˨]

cơm chiên (“fried rice”) + cá (“fish”) + mặn (“salted”).

Vietnamese fried rice with salted fish, chopped snow pea and chicken


bánh đúc

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ ʔɗʊwk͡p̚˦˥]

(Northern Vietnam) Vietnamese rice cake made from either non-glutinous rice flour or corn flour. It is white in color and has a soft texture and mild flavour. It is typically garnished with savory ingredients such as ground pork, tôm chấy (grilled ground shrimp), fried onions, sesame seeds, salt, peanuts, lime juice, and soy sauce or fish sauce.

Pandanus amaryllifolius
Pandanus amaryllifolius#Translingual

(Southern Vietnam) Vietnamese rice cake made from non-glutinous rice flour. It takes the form of gelatinous blocks that are often colored green by the addition of Pandanus amaryllifolius leaf extract.


viên nhộng

[viən˧˧ ɲəwŋ͡m˧˨ʔ]

[viəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩ʔ]

[viəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩˨]

[jiəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩˨]

viên (“small piece, ball, pebble, etc.”) + nhộng (“cocoon”).


viên nén

[viəŋ˧˧ nɛŋ˦˧˥]

[viəŋ˧˧ nɛŋ˦˥]

[jiəŋ˧˧ nɛŋ˦˥]

viên (“small piece, ball, pebble, etc.”) + nén (“to compress”).


Hán hoá

[haːŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[haːŋ˦˥ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 漢化, composed of 漢 and 化.


dù dì

[jʊw˦˩ jɪj˦˩]

[jʊw˨˩ jɪj˨˩]


hồng hoàng

[həwŋ͡m˨˩ hwaːŋ˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ hwaːŋ˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ waːŋ˨˩]


phóng lợn

[fawŋ͡m˧˦ ləːn˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ ləːŋ˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ ləːŋ˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ ləːŋ˨˩˨]

phóng (“to launch; to throw”) + lợn (“pig”).


庯坊

chữ Hán form of phố phường (“street and district; streets; city or town”).


cánh gà

[kajŋ̟˧˦ ɣaː˨˩]

[kɛɲ˦˧˥ ɣaː˦˩]

[kan˦˥ ɣaː˨˩]

sau cánh gà

the backstage (literally, “behind the wings”)


góc nhìn

[ɣawk͡p̚˧˦ ɲin˨˩]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ ɲin˦˩]

[ɣawk͡p̚˦˥ ɲɨn˨˩]

game bắn súng góc nhìn thứ nhất

(literally and figuratively) point of view; perspective; angle


kì tôm

Chinese water dragon (Physignathus cocincinus)


bánh vẽ

[ʔɓajŋ̟˧˦ vɛ˦ˀ˥]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ vɛ˧˨]

[ʔɓan˦˥ vɛ˨˩˦]

[ʔɓan˦˥ jɛ˨˩˦]

Độc lập chính trị mà không có độc lập kinh tế thì cuối cùng chỉ là bánh vẽ.

Political independence without economic independence will finally turn out to be a fine allusion


nước nặng

[nɨək̚˧˦ naŋ˧˨ʔ]

[nɨək̚˦˧˥ naŋ˨˩ʔ]

[nɨək̚˦˥ naŋ˨˩˨]


ngãi lới

[ŋaːj˦ˀ˥ ləːj˧˦]

[ŋaːj˧˨ ləːj˨˩˦]

[ŋaːj˨˩˦ ləːj˦˥]

While ngãi was common, the reading lới for 理 (MC liX) was very rare; in fact, this seems to be the only compound where lới occurred (unless the element in mánh lới is the same).
This word is attested as ngãi lới in the Dictionarium anamitico-latinum (both in the 1772 manuscript and the 1838 version) and as ngải lới in Như Tây nhựt trình (1889). It is completely obsolete, being replaced by the Northern nghĩa lí.

Đặng mà học, cho rành ngải lới,
Kẻo chưa thông, thấu tới bật cao.

1889, Trương Minh Ký, Như Tây nhựt trình:

So they could learn, to know what is right,
In case they had not understood things in depth.

(obsolete) Southern Vietnam form of nghĩa lí


nghĩa lí

[ŋiə˦ˀ˥ li˧˦]

[ŋiə˧˨ lɪj˨˩˦]

[ŋiə˨˩˦ lɪj˦˥]

(philosophy, literary) meaning and principle; "the right way"

Làm vậy chi vậy? Đúng là chả ra nghĩa lí gì sất.

What did you do that for? It's utterly pointless/senseless.

(colloquial, chiefly in the negative) meaning; sense


thánh nhân

vi-noun

(classifier đức, vị, bậc, đấng) thánh nhân

đức (classifier)
vị (classifier)
bậc (classifier)
đấng (classifier)

[tʰajŋ̟˧˦ ɲən˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ ɲəŋ˧˧]

[tʰan˦˥ ɲəŋ˧˧]


lang ben

[laːŋ˧˧ ʔɓɛn˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓɛŋ˧˧]

[laːŋ˧˧ ʔɓɛŋ˧˧]


非軍事化

phi quân sự hoá
phi quân sự hoá#Vietnamese

chữ Hán form of phi quân sự hoá (“demilitarization”).


交承

chữ Hán form of giao thừa (“New Year's Eve”).


畢年

chữ Hán form of tất niên (“celebrations marking New Year's Eve”).


bút nghiên

[ʔɓut̚˧˦ ŋiən˧˧]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ ŋiəŋ˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 筆硯 (SV: bút nghiễn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bút nghiễn</i>

vi-etym-sino

theo đòi bút nghiên

(figurative) studies; literary endeavours


sâu đo

[səw˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʂəw˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[səw˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʂəw˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[səw˧˧ ʔɗɔ˧˧]


phi đoàn

[fi˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[fɪj˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fɪj˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

(aviation) Short for phi hành đoàn (“cabin crew, air crew”).

(military) squadron (tactical air force unit)


cách mạng vô sản

[kajk̟̚˧˦ maːŋ˧˨ʔ vo˧˧ saːn˧˩]

[kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ vow˧˧ ʂaːŋ˧˨]

[kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ vow˧˧ saːŋ˧˨]

[kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ vow˧˧ ʂaːŋ˨˩˦]

[kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ jow˧˧ saːŋ˨˩˦]

cách mạng (“revolution”) + vô sản (“proletarian”).

com

Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản.

2011, Hồ Chí Minh toàn tập, 3rd edition, volume 1 (1912−1924), Hanoi: Truth National Political Publishing House:

To save the country and liberate the people, there is no other way than the path of proletarian revolution.


tùng cúc

[tʊwŋ͡m˨˩ kʊwk͡p̚˧˦]

[tʊwŋ͡m˦˩ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[tʊwŋ͡m˨˩ kʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 松 (“pine”) and 菊 (“chrysanthemum”).
Its usage in Vietnamese literature is said to be influenced by/imitate the usage from the poem 歸去來辭 by Tao Yuanming.

vi-etym-sino

The three paths were deserted, yet the pine tree and the chrysanthemum were still there.

三徑就荒，松菊猶存。

枌榆了鳥傷圭𪧘
松菊逋持汝役恒

15th century, Nguyễn Trãi, “言志 Ngôn chí 15”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

The Siberian elm loved its hometown incessantly,
The pine tree and the chrysanthemum nurtured and kept everyday things as they were.

Phần du lịu địu/lẽo đẽo thương quê cũ,
Tùng cúc bù trì nhớ việc hằng.

(obsolete, literary) the literati or gentlemen's spirit


trúc mai

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ maːj˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˦˧˥ maːj˧˧]

[ʈʊwk͡p̚˦˥ maːj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 竹 (“bamboo”) and 梅 (“plum, apricot”).
See also thanh mai trúc mã.

𫫵猿鶴嗔方解俗
眷竹梅結伴知音

15th century, Nguyễn Trãi, “自述 Tự thuật 8”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

Invited the monkey and the crane, to ask them how to detach myself from worldly matters,
Sought the bamboo and the plum, to make a friend who could share my thoughts.

Rủ vượn hạc, xin phương giải tục,
Quyến trúc mai, kết bạn tri âm.

(archaic, literary, figurative) an intimate bond


ngữ cảnh

[ŋɨ˦ˀ˥ kajŋ̟˧˩]

[ŋɨ˧˨ kɛɲ˧˨]

[ŋɨ˨˩˦ kan˨˩˦]

(linguistics) context (text in which a word appears)


nhãi

thằng (classifier)
con (classifier)
đứa (classifier)


mũ miện

[mu˦ˀ˥ miən˧˨ʔ]

[mʊw˧˨ miəŋ˨˩ʔ]

[mʊw˨˩˦ miəŋ˨˩˨]


thạch bản

[tʰajk̟̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[tʰat̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[tʰat̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 石版, composed of 石 and 版.


mạch tích hợp

[majk̟̚˧˨ʔ tïk̟̚˧˦ həːp̚˧˨ʔ]

[mat̚˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥ həːp̚˨˩ʔ]

[mat̚˨˩˨ tɨt̚˦˥ həːp̚˨˩˨]

mạch (“circuit”) + tích hợp (“to integrate”).


vi mạch tích hợp

[vi˧˧ majk̟̚˧˨ʔ tïk̟̚˧˦ həːp̚˧˨ʔ]

[vɪj˧˧ mat̚˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥ həːp̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ mat̚˨˩˨ tɨt̚˦˥ həːp̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ mat̚˨˩˨ tɨt̚˦˥ həːp̚˨˩˨]

vi mạch (“microchip”) + tích hợp (“to integrate”).


đĩa bán dẫn

[ʔɗiə˦ˀ˥ ʔɓaːn˧˦ zən˦ˀ˥]

[ʔɗiə˧˨ ʔɓaːŋ˦˧˥ jəŋ˧˨]

[ʔɗiə˨˩˦ ʔɓaːŋ˦˥ jəŋ˨˩˦]

đĩa (“plate; disc”) + bán dẫn (“semiconducting”).


in đá

[ʔin˧˧ ʔɗaː˧˦]

[ʔin˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[ʔɨn˧˧ ʔɗaː˦˥]


quang khắc

[kwaːŋ˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[kwaːŋ˧˧ xak̚˦˧˥]

[waːŋ˧˧ kʰak̚˦˥]

[waːŋ˧˧ xak̚˦˥]


vi mạch

[vɪj˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ mat̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ mat̚˨˩˨]

thiết kế vi mạch

(electronics) a microchip; an integrated circuit


tia cực tím

[tiə˧˧ kɨk̚˧˨ʔ tim˧˦]

[tiə˧˧ kɨk̚˨˩ʔ tim˦˧˥]

[tiə˧˧ kɨk̚˨˩˨ tim˦˥]

Hôm nay tia cực tím xuyên qua trời đêm (nhưng)
Anh như tia cực hiếm xuyên ngay vào tim

2022 February 20, DTAP (lyrics and music), “See Tình [Madly in Love]”, performed by Hoàng Thuỳ Linh:

UV rays penetrate the night sky tonight (but)
You're like the UV ray that rarely goes straight through my heart


in thạch bản

[ʔin˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[ʔin˧˧ tʰat̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[ʔɨn˧˧ tʰat̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

in (“to print”) + thạch bản (“stone plate”).


chất cản quang

[t͡ɕət̚˧˦ kaːn˧˩ kwaːŋ˧˧]

[t͡ɕək̚˦˧˥ kaːŋ˧˨ kwaːŋ˧˧]

[cək̚˦˥ kaːŋ˨˩˦ waːŋ˧˧]


bóng bán dẫn

[ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɓaːn˧˦ zən˦ˀ˥]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˧˥ jəŋ˧˨]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɓaːŋ˦˧˥ jəŋ˧˨]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɓaːŋ˦˥ jəŋ˨˩˦]

bóng (“bulb”) + bán dẫn (“semiconducting”).


chất dẫn điện

[t͡ɕət̚˧˦ zən˦ˀ˥ ʔɗiən˧˨ʔ]

[t͡ɕək̚˦˧˥ jəŋ˧˨ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[cək̚˦˥ jəŋ˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˨]


chất cách điện

[t͡ɕət̚˧˦ kajk̟̚˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[t͡ɕək̚˦˧˥ kat̚˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[cək̚˦˥ kat̚˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]


điện dẫn

[ʔɗiən˧˨ʔ zən˦ˀ˥]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ jəŋ˧˨]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ jəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 電 (“electricity”) and 引 (“to conduct”).


dẫn điện

[zən˦ˀ˥ ʔɗiən˧˨ʔ]

[jəŋ˧˨ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[jəŋ˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˨]

dẫn (“conductive”) + điện (“electricity”).


kỹ thuật điện

Alternative spelling of kĩ thuật điện (“electrical engineering”).


kỹ thuật phần mềm

kĩ thuật phần mềm
kĩ thuật phần mềm#Vietnamese

Alternative spelling of kĩ thuật phần mềm.


kĩ thuật điện

[ki˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ ʔɗiən˧˨ʔ]

[kɪj˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˨]

kĩ thuật (“engineering”) + điện (“electricity”).

electrical engineering
electrical engineering


bức xạ điện từ

head

bức xạ điện từ • (輻射電磁)

vi-noun

bức xạ điện từ • (輻射電磁)

[ʔɓɨk̚˧˦ saː˧˨ʔ ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ saː˨˩ʔ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʔɓɨk̚˦˥ saː˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

bức xạ (“radiation”) + điện từ (“electromagnetic”).

com

electromagnetic radiation
electromagnetic radiation


điện tử học

[ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 電子學, composed of 電子 and 學.


sóng điện từ

[sawŋ͡m˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʂawŋ͡m˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[sɔŋ˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʂawŋ͡m˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

[sawŋ͡m˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

sóng (“wave”) + điện từ (“electromagnetic”).

com

electromagnetic wave
electromagnetic wave


thỉnh nguyện

[tʰïŋ˧˩ ŋwiən˧˨ʔ]

[tʰɨn˧˨ ŋwiəŋ˨˩ʔ]

[tʰɨn˨˩˦ ŋwiəŋ˨˩˨]


lực kế

[lɨk̚˧˨ʔ ke˧˦]

[lɨk̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[lɨk̚˨˩˨ kej˦˥]

force gauge; force meter (a measuring instrument used to measure forces)


đất hiếm

[ʔɗət̚˧˦ hiəm˧˦]

[ʔɗək̚˦˧˥ hiəm˦˧˥]

[ʔɗək̚˦˥ him˦˥]

(chemistry) rare earth element; rare earth


điện lưới

[ʔɗiən˧˨ʔ lɨəj˧˦]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ lɨj˨˩˦]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ lɨj˦˥]


bo mạch chủ

[ʔɓɔ˧˧ majk̟̚˧˨ʔ t͡ɕu˧˩]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩˨ cʊw˨˩˦]

bo mạch (“circuit board”) + chủ (“main”).

(computer hardware) motherboard; mainboard; main circuit board


bo mạch

[ʔɓɔ˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩˨]


bo mạch in

[ʔɓɔ˧˧ majk̟̚˧˨ʔ ʔin˧˧]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩ʔ ʔin˧˧]

[ʔɓɔ˧˧ mat̚˨˩˨ ʔɨn˧˧]

bo mạch (“circuit board”) + in (“to print”).

printed circuit board
printed circuit board

(computer hardware) a printed circuit board


lỗ hổng

[lo˦ˀ˥ həwŋ͡m˧˩]

[low˨˩˦ həwŋ͡m˨˩˦]

Kiến thức của cô ta có nhiều lỗ hổng đáng kể.

a gap caused by a shortage of something and which needs to be filled


in thạch bản ngâm

[ʔin˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩ ŋəm˧˧]

[ʔin˧˧ tʰat̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨ ŋəm˧˧]

[ʔɨn˧˧ tʰat̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦ ŋəm˧˧]

in thạch bản (“lithography”) + ngâm (“to soak or steep”).

(printing) immersion lithography (a resolution enhancement technique used in photolithography)


chuỗi cung ứng

[t͡ɕuəj˦ˀ˥ kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˧˦]

[t͡ɕuj˧˨ kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˦˧˥]

[cuj˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧ ʔɨŋ˦˥]

chuỗi (“chain”) + cung ứng (“to supply; to provide”).


thiết kế đồ họa

thiết kế đồ hoạ
thiết kế đồ hoạ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of thiết kế đồ hoạ.


trữ lượng

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ lɨəŋ˧˨ʔ]

[ʈɨ˧˨ lɨəŋ˨˩ʔ]

[ʈɨ˨˩˦ lɨəŋ˨˩˨]

trữ lượng vàng

the amount of minerals available or, more generally, any naturally occurring resource that hasn't yet been exploited expected to exist in a particular region


thời buổi

[tʰəːj˨˩ ʔɓuəj˧˩]

[tʰəːj˦˩ ʔɓuj˧˨]

[tʰəːj˨˩ ʔɓuj˨˩˦]

thời buổi này


hiền nhân

[hiən˨˩ ɲən˧˧]

[hiəŋ˦˩ ɲəŋ˧˧]

[hiəŋ˨˩ ɲəŋ˧˧]


điển tích

[ʔɗiən˧˩ tïk̟̚˧˦]

[ʔɗiəŋ˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[ʔɗiəŋ˨˩˦ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 典 (“classical book”) and 跡 (“trace; deed”). See also Chinese 典故 (diǎngù, “allusion to classical tales”).

ncog

a tale of old happenings, often the basis of sayings or moral lessons


惡女

chữ Hán form of ác nữ (“bad woman; evil woman; villainess”).


nuôi ong

[nuəj˧˧ ʔawŋ͡m˧˧]

[nuj˧˧ ʔɔŋ˧˧]


bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên

vi-noun

(classifier cái) bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên

[ʔɓo˧˨ʔ ɲəː˧˦ t͡ɕwi˧˧ kəp̚˧˨ʔ ŋəw˦ˀ˥ ɲiən˧˧]

[ʔɓow˨˩ʔ ɲəː˨˩˦ ʈwɪj˧˧ kəp̚˨˩ʔ ŋəw˧˨ ɲiəŋ˧˧]

[ʔɓow˨˩˨ ɲəː˦˥ ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ kəp̚˨˩˨ ŋəw˨˩˦ ɲiəŋ˧˧]

bộ nhớ (“memory”) + truy cập (“to access”) + ngẫu nhiên (“random”).

com

random access memory
random access memory

(computing, electronics) random access memory


quốc tế hóa

Traditional tone placement spelling of quốc tế hoá.


quốc tế hoá

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦ hwaː˨˩˦]

[wək̚˦˥ tej˦˥ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 國際化, composed of 國際 (“international”) and 化 (“-ize”).


biệt dược

[ʔɓiət̚˧˨ʔ zɨək̚˧˨ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ jɨək̚˨˩ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩˨ jɨək̚˨˩˨]

international nonproprietary name
international nonproprietary name

(pharmacy) a type of medicine with a trade name given by the drug manufacturer which differs from its original or international nonproprietary name; patent medicine


trí tuệ xúc cảm

[t͡ɕi˧˦ twe˧˨ʔ sʊwk͡p̚˧˦ kaːm˧˩]

[ʈɪj˨˩˦ twej˨˩ʔ sʊwk͡p̚˦˧˥ kaːm˧˨]

[ʈɪj˦˥ t⁽ʷ⁾ej˨˩˨ sʊwk͡p̚˦˥ kaːm˨˩˦]

trí tuệ (“intelligence”) + xúc cảm (“emotion”).

com

emotional intelligence
emotional intelligence


quả thể

[waː˨˩˦ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 果 (“fruit”) and 體 (“body”), likely a calque from a European language.


ba-dan

[ʔɓaː˧˧ zaːn˧˧]

[ʔɓaː˧˧ jaːŋ˧˧]

[ʔɓaː˧˧ jaːŋ˧˧]


chỉ nha khoa

[t͡ɕi˧˩ ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[t͡ɕɪj˧˨ ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[t͡ɕɪj˧˨ ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[cɪj˨˩˦ ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[cɪj˨˩˦ ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

chỉ (“thread”) + nha khoa (“dentistry”).


hậu hoạ

[həw˧˨ʔ hwaː˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ hwaː˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ waː˨˩˨]

diệt trừ hậu hoạ


hậu họa

Traditional tone placement spelling of hậu hoạ.


hiđrocacbon

[hi˧˧ ʔɗɹo˧˧ kaːk̚˧˦ ʔɓɔn˧˧]

[hɪj˧˧ ʔɗɹow˧˧ kaːk̚˦˧˥ ʔɓɔŋ˧˧]

[hɪj˧˧ ʔɗɹow˧˧ kaːk̚˦˥ ʔɓɔŋ˧˧]


ngũ cốc nguyên cám

[ŋu˦ˀ˥ kəwk͡p̚˧˦ ŋwiən˧˧ kaːm˧˦]

[ŋʊw˧˨ kəwk͡p̚˦˧˥ ŋwiəŋ˧˧ kaːm˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ kəwk͡p̚˦˥ ŋwiəŋ˧˧ kaːm˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngũ cốc nguyên cám.wav


sinh vật phù du

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ fu˨˩ zu˧˧]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ fʊw˦˩ jʊw˧˧]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ fʊw˦˩ jʊw˧˧]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ fʊw˨˩ jʊw˧˧]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ fʊw˨˩ jʊw˧˧]


mắc ma

[mak̚˦˧˥ maː˧˧]

Etymology tree
Proto-Indo-European *mh₂ǵyéti
Ancient Greek μάσσω (mássō)
Proto-Indo-European *-mn̥
Ancient Greek -μα (-ma)
Ancient Greek μάγμα (mágma)der.
English magmabor.
Vietnamese mắc ma
Borrowed from English magma.


dũng sĩ

[zʊwŋ͡m˦ˀ˥ si˦ˀ˥]

[jʊwŋ͡m˧˨ ʂɪj˧˨]

[jʊwŋ͡m˧˨ sɪj˧˨]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ ʂɪj˨˩˦]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 勇士, composed of 勇 (“brave”) and 士 (“militaryman”).

vi-etym-sino

Khi xưa Alibaba như vầng trăng sáng chiếu trên trần gian.
Alibaba.
Hôm nay Alibaba như chàng dũng sĩ hát bao lời ca.
Alibaba.

c. 1985, “Alibaba”, Lê Quốc Thắng (lyrics), Los Garcia (music)performed by The Singers of the Children's House of Hồ Chí Minh City, published 1997:

Long ago, Alibaba was like the bright moon that lit up the world.
Alibaba.
Nowadays, Alibaba is like a valiant knight who sings many a song.
Alibaba.


dong riềng

[zawŋ͡m˧˧ ziəŋ˨˩]

[jawŋ͡m˧˧ ʐiəŋ˦˩]

[jɔŋ˧˧ ʐiəŋ˦˩]

[jawŋ͡m˧˧ ɹiəŋ˨˩]

dong (“Phrynium placentarium”) + riềng (“Alpinia”). Semantically analogous to English pineapple, which is neither a pine nor an apple.


tôi tớ

[toj˧˧ təː˧˦]

[toj˧˧ təː˨˩˦]

[toj˧˧ təː˦˥]

tôi (“servant, slave”) + tớ (“servant”).

Trong hai tháng đầu Tú Cẩm ăn ở mềm mỏng dễ thương lắm, cung kính bà Huyện, bợ đỡ Phi Phụng coi sóc việc nhà, tử tế với tôi tớ.

1925, Hồ Biểu Chánh, chapter 4, in Nhơn tình ấm lạnh:

In the first two months, Tú Cẩm had shown to be tactful and likable in his maneuvers, he showed Lady Huyện much respect, helped Phi Phụng in household matters, and treated the servants kindly.


nghìn thu

[ŋin˨˩ tʰu˧˧]

[ŋin˦˩ tʰʊw˧˧]

[ŋɨn˨˩ tʰʊw˧˧]

From nghìn + thu, calque of Chinese 千秋 (thiên thu).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">thiên thu</i>

Nghìn thu gặp hội thăng bình.


ca-ra

[kaː˧˧ ɹaː˧˧]

[kaː˧˧ zaː˧˧]

[kaː˧˧ ɹaː˧˧]

[kaː˧˧ ɹaː˧˧]

vàng 24 ca-ra


cô nhi

[kow˧˧ ɲɪj˧˧]

[kow˧˧ ɲɪj˧˧]


ngạnh

ngạnh cá ngát

(of fish, especially of catfish species) spines


nguồn cơn

[ŋuən˨˩ kəːn˧˧]

[ŋuəŋ˦˩ kəːŋ˧˧]

[ŋuəŋ˨˩ kəːŋ˧˧]

縁㐌枚據牢吏(⿰糸𥐧)
擬源干𱠎𢷮牢當

18th century, Nguyễn Gia Thiều (阮嘉韶) (1741-1798), Cung oán ngâm khúc (宮怨吟曲), Phú Văn đường tàng (富文堂藏), printed in 1866 edition:

My fate was lucky, yet it also was not,
Thinking about the reason why, it just spelt "middle of the road".

Duyên đã may, cớ sao lại rủi,
Nghĩ nguồn cơn, dở dói sao đang.

Tiếng đồn một sở Cái-mơn, Nhà-thờ nhà-phước nguồn cơn phú cường.

1909, Nguyễn Liên Phong, “Bến-Tre”, in Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca:

Word has it that in the parish of Cái-mơn, the church and the monastery there are the reasons for their wealth.

(of a phenomenon or an event) the reason why


con số

[kɔŋ˧˧ ʂow˨˩˦]

[kɔŋ˧˧ sow˨˩˦]

[kɔŋ˧˧ ʂow˦˥]

[kɔŋ˧˧ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-con số.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-con số.wav


kí pháp khoa học

[kɪj˨˩˦ faːp̚˦˧˥ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kɪj˨˩˦ faːp̚˦˧˥ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kɪj˦˥ faːp̚˦˥ kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[kɪj˦˥ faːp̚˦˥ xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Số 0.00236 viết bằng kí pháp khoa học thì là 2.36×10⁻³ hoặc là 2.36E-3.

(mathematics) scientific notation; an alternative format of such a decimal number immediately followed by E and an integer


八段錦

chữ Hán form of bát đoạn cẩm (“Ba Duan Jin”).


đồ đệ

[ʔɗo˨˩ ʔɗe˧˨ʔ]

[ʔɗow˦˩ ʔɗej˨˩ʔ]

[ʔɗow˨˩ ʔɗej˨˩˨]

Sau khi ông Thích-Ca mất, học trò là Ma-kha-ca-diệp hội hết đồ đệ ở thành Vương-sá cả thảy năm trăm người, đó là lần thứ nhất Phật-giáo hội tụ.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

After Śākyamuni passed away, his disciple Mahākāśyapa gathered all the disciples in Rājagṛha, totaling 500 people; thus was the First Buddhist council.

(now chiefly Chinese fiction, otherwise historical) disciple


trường thành

[t͡ɕɨəŋ˨˩ tʰajŋ̟˨˩]

[ʈɨəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˩]

[ʈɨəŋ˨˩ tʰan˨˩]


rơ-moóc

[zəː˧˧ mɔk̚˧˦]

[ʐəː˧˧ mɔk̚˦˧˥]

[ɹəː˧˧ mɔk̚˦˥]


sơ-mi rơ-moóc

[səː˧˧ mi˧˧ zəː˧˧ mɔk̚˧˦]

[ʂəː˧˧ mɪj˧˧ ʐəː˧˧ mɔk̚˦˧˥]

[səː˧˧ mɪj˧˧ ʐəː˧˧ mɔk̚˦˧˥]

[ʂəː˧˧ mɪj˧˧ ɹəː˧˧ mɔk̚˦˥]

[səː˧˧ mɪj˧˧ ɹəː˧˧ mɔk̚˦˥]


đại hội đồng

head

đại hội đồng

đại hội đồng

vi-noun

đại hội đồng

đại hội đồng

[ʔɗaːj˧˨ʔ hoj˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hoj˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ hoj˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩]


bạn thân

Linh là một người bạn thân của tôi.

Bạn thân của tôi học rất giỏi.

(when implying only one person) the best friend


hậu sự

[həw˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[həw˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[həw˨˩˨ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 後事, composed of 後 (“later”) and 事 (“matters”), from Chinese 後事／后事 (hòushì, “future matters; postmortem matters”).

der

chuyện/việc hậu sự

lo (chuyện/việc) hậu sự

TPO - Trên đường chuyển từ Bình Dương về Vĩnh Long để lo hậu sự, đau đớn vì con mình chết khi còn quá trẻ, lại thấy người con vẫn còn ấm, mạch vẫn đập nên người cha đã đưa con vào Bệnh viện Đa khoa S.I.S Cần Thơ với hi vọng 'còn nước còn tát'. Nỗ lực của các bác sĩ đã thành công đưa bệnh nhân từ cõi chết trở về.

2024 January 24, “Trên đường đưa về quê lo hậu sự, nam thanh niên bất ngờ được cứu sống [On the way Home for Funeral Undertaking, a Youth's Life Was Suddenly Saved]”, in Tiền phong [The Vanguard]:

TV: On the way home from Bình Dương to Vĩnh Long for funeral undertaking, while bereaved for his young son's untimely death, a father felt his body was still warm and had a pulse, so he brought him to the S.I.S Cần Thơ General Hospital in a last-ditch effort. Miraculously, the doctors managed to pull off the feat of bringing him back from the jaws of death.

the undertaking of tang (“funeral, burial/cremation and mourning”)


dấu cá

[zəw˧˦ kaː˧˦]

[jəw˨˩˦ kaː˨˩˦]

[jəw˦˥ kaː˦˥]

dấu + cá (cá refers to the reading of 亇).

(writing, linguistics) the 𖿰, a signifier commonly placed to the right of a phonogram in a Nôm text, indicates that this character should not be read with its Sino-Vietnamese reading or should be read with an alternative reading.


chữ đơn

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[t͡ɕɨ˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[cɨ˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義)
拜除喃曳宁单
Bây giờ/chừ/chờ Nôm dạy chữ đơn.
Now, (when composing in) Nôm, (we) teach single characters.

(historical, writing) single characters that were borrowed for their sound, a category of Nôm characters where each character is borrowed for their phonetics, "simple phonograms"; this was one of the main components in Nôm texts alongside semantophonograms.

(historical, writing) simplified characters


giờ tối

[zəː˨˩ toj˧˦]

[jəː˦˩ toj˨˩˦]

[jəː˨˩ toj˦˥]

Bây giờ là 7 giờ tối.

p.m., specifically the hours from dawn to 22 o'clock


tín hữu

Sino-Vietnamese word from 信友, composed of 信 (“to believe”) and 友 (“friend”)

vi-etym-sino

Thư gửi tín hữu Rô-ma/Cô-rin-tô/Ga-lát/Ê-phê-xô/Phi-líp-phê/Cô-lô-xê/Thê-xa-lô-ni-ca/Do-thái

The Epistle to the Romans/Corinthians/Galatians/Ephesians/Philippians/Colossians/Thessalonians/Hebrews


phương ngôn

[fɨəŋ˧˧ ŋon˧˧]

[fɨəŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

[fɨəŋ˧˧ ŋoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 方言 (“dialect”). The "regional aphorism" sense is perhaps by analogy with châm ngôn or cách ngôn.

(rare) Synonym of phương ngữ (“a dialect”)


thuỷ phi cơ

[tʰwi˧˩ fi˧˧ kəː˧˧]

[tʰwɪj˧˨ fɪj˧˧ kəː˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ fɪj˧˧ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水 (“water”) and 飛機 (“airplane”).


húy

Traditional tone placement spelling of huý.


mái chèo

[maːj˧˦ t͡ɕɛw˨˩]

[maːj˨˩˦ t͡ɕɛw˦˩]


tô mộc

[to˧˧ məwk͡p̚˧˨ʔ]

Biancaea sappan
Biancaea sappan#Translingual

Caesalpinia sappan
Caesalpinia sappan#Translingual

sappanwood, sapan (Biancaea sappan, syn. Caesalpinia sappan)


biển hiệu

[ʔɓiən˧˩ hiəw˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˨ hiw˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ hiw˨˩˨]


終畢

(historical, writing) Nôm form of chung tất (“the end of a book”).


thực địa

[tʰɨk̚˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[tʰɨk̚˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[tʰɨk̚˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

chuyến thực địa

field; place away from the office, classroom, or laboratory; the real world


diễn viên hài

[jiəŋ˧˨ viəŋ˧˧ haːj˦˩]

[jiəŋ˨˩˦ viəŋ˧˧ haːj˨˩]

[jiəŋ˨˩˦ jiəŋ˧˧ haːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 演員, composed of 演 (“to act”) and 員 (“-er”), and Sino-Vietnamese word from 諧 (“humorous”).


cút bắt

[kut̚˧˦ ʔɓat̚˧˦]

[kʊk̚˦˧˥ ʔɓak̚˦˧˥]

[kʊk͡p̚˦˥ ʔɓak̚˦˥]

Và hằng bao lớp người đã đi gần hết kiếp nhân sinh mà vẫn đuổi theo hạnh phúc như trò chơi cút bắt: có khi tóm được nó thì nó lại tan biến, có khi ngỡ mình tay trắng thì lại thấy nó chợt hiện về.

2010, Minh Niệm, “Hạnh phúc”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

And countless generations of people when nearing the end of their lives still chase happiness like a game of hide-and-seek: sometimes they catch it and it vanishes, sometimes they think they stand empty-handed and suddenly it is back.


thư tay

[tʰɨ˧˧ taj˧˧]

[tʰɨ˧˧ taj˧˧]


nhất cử nhất động

[ɲət̚˧˦ kɨ˧˩ ɲət̚˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[ɲək̚˦˧˥ kɨ˧˨ ɲək̚˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[ɲək̚˦˥ kɨ˨˩˦ ɲək̚˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

(idiomatic) each and every move; every single action


quỷ thần

[kwɪj˧˨ tʰəŋ˦˩]

[wɪj˨˩˦ tʰəŋ˨˩]


gối dựa

[ɣoj˧˦ zɨə˧˨ʔ]

[ɣoj˨˩˦ jɨə˨˩ʔ]

[ɣoj˦˥ jɨə˨˩˨]


gối xếp

[ɣoj˨˩˦ sep̚˦˧˥]


chứng tích

[t͡ɕɨŋ˧˦ tïk̟̚˧˦]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ tɨt̚˦˧˥]

[cɨŋ˦˥ tɨt̚˦˥]

Kiên nhẫn là chứng tích của tình yêu.

2010, Minh Niệm, “Ghen tuông”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:


biến tướng

[ʔɓiən˧˦ tɨəŋ˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ tɨəŋ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˦˥ tɨəŋ˦˥]

Ta sẽ không còn quờ quạng nắm bắt những biến tướng tạm thời nữa.

We will no longer grope and grasp at temporary disguises.


sân hận

[sən˧˧ hən˧˨ʔ]

[ʂəŋ˧˧ həŋ˨˩ʔ]

[səŋ˧˧ həŋ˨˩ʔ]

[ʂəŋ˧˧ həŋ˨˩˨]

[səŋ˧˧ həŋ˨˩˨]

Tham lam, sân hận, si mê là những năng lượng luôn chực sẵn trong tâm một khi ta mất khả năng quan sát, nuôi dưỡng lý trí và đánh mất liên hệ với sự sống.

2010, Minh Niệm, “Tha thứ”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

Greed, anger, and desire are energies that are always lying in wait in one's mind once we lose the ability to observe, nurture reason, and lose touch with life.

(Buddhism) dvesha, hatred and aversion (one of the three character afflictions that cause suffering)


phấn tiên

[fəŋ˦˧˥ tiəŋ˧˧]

[fəŋ˦˥ tiəŋ˧˧]

pastel (art medium consisting of powdered pigment and binder, usually used in stick form)


viễn xứ

[viən˦ˀ˥ sɨ˧˦]

[viəŋ˧˨ sɨ˨˩˦]

[viəŋ˨˩˦ sɨ˦˥]

[jiəŋ˨˩˦ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 遠處, composed of 遠 (“far, distant”) and 處 (“place, location”).

người viễn xứ


cố tật

[ko˧˦ tət̚˧˨ʔ]

[kow˨˩˦ tək̚˨˩ʔ]

[kow˦˥ tək̚˨˩˨]

[…] tháo gỡ những cố tật phiền não bảo vệ cái tôi,[…]

2010, Minh Niệm, “Cô đơn”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

[…] get rid the sad and deeply rooted bad habits that protect our ego, […]


thuỷ tề

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ tej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 水 (“water”) and 臍 (“navel”).

(mythology, occult) the underwater domain of a water deity, especially the Dragon King


Gia Tô giáo

Sino-Vietnamese word from 耶穌教, composed of 耶穌 (“Jesus”) and 教 (“religion”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō). Used in early Japanese documents for "Christianity", with an alternative form 耶蘇宗 (Yasoshū, literally “Jesus sect”). In Chinese, it means "Protestantism" specifically. For the spelling with , see Gia Tô.

Eggcorn of Da Tô giáo; misspelling of Da Tô giáo; synonym of Ki-tô giáo (“Christianity”)


tiết hạnh

[tiət̚˧˦ hajŋ̟˧˨ʔ]

[tiək̚˦˧˥ hɛɲ˨˩ʔ]

[…] học theo tinh thần trách nhiệm bảo vệ tiết hạnh và an toàn cho mọi người.

2010, Minh Niệm, “Trao thân”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

[…] strive towards responsibility to protect everyone's faithfulness and devotion in marriage and safety.

faithfulness and devotion of a wife towards her husband


bồ hòn

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

[ʔɓo˨˩ hɔn˨˩]

[ʔɓow˦˩ hɔŋ˦˩]

[ʔɓow˨˩ hɔŋ˨˩]

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vô hoạn</i>

vi-etym-sino

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 無患 (SV: vô hoạn)

Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau thì quả bồ hòn cũng vuông.

If we care for one another, even water caltrops are round; if we hate each other, even the western soapberry fruit is square.


sáo ngữ

[saːw˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʂaːw˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[saːw˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[ʂaːw˦˥ ŋɨ˨˩˦]

[saːw˦˥ ŋɨ˨˩˦]


ái ngữ

[ʔaːj˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʔaːj˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[ʔaːj˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Tuy vậy, lắng nghe và ái ngữ là hai bảo bối cũng nằm ngay trong ta.

2010, Minh Niệm, “Phán xét”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

However, listening and kind speech are two more treasures that we have inside us.


nghiêm đường

[ŋiəm˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ŋiəm˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ŋim˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

本(Vốn)𠊛(người)縣(huyện)錫(Tích)州(châu)常(Thường)
蹺(Theo)嚴(nghiêm)塘(đường)𨷑(mở)𡾵(ngôi)行(hàng)臨(Lâm)淄(Truy)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 1277-1278:

A native of Tích district, Thường province
 Followed his dad and had a shop in Lâm Truy.


thủ cấp

[tʰu˧˩ kəp̚˧˦]

[tʰʊw˧˨ kəp̚˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˦ kəp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 首級, composed of 首 (“head”) and 級 (“rank; severed head”), from the practice of promoting warriors for the heads of enemies they have cut off according to Qin law.

Những bức ảnh khác do YPG thu được ghi lại cảnh các vụ chặt đầu và một nhóm chiến binh thánh chiến đang dùng thủ cấp các nạn nhân làm bóng để đá.

2014 October 20, “Chiến binh IS dùng thủ cấp để đá bóng [IS Warriors Play Football with Human Heads]”, in Người Lao động [The Workers]:

Other photos by YPG capture decapitations and a group of holy warriors who used severed heads as footballs.

(historical, literary, fiction) a severed head


tru di tam tộc

[t͡ɕu˧˧ zi˧˧ taːm˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈʊw˧˧ jɪj˧˧ taːm˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈʊw˧˧ jɪj˧˧ taːm˧˧ təwk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tru di tam tộc.wav

Sino-Vietnamese word from 誅 (“to execute”), 夷 (“non-Han barbarian from the east”) and 三族 (“three tribes”)

Coordinate term: tru di cửu tộc (“execution of up to nine generations”)

(historical) the execution of up to three generations (from the criminal's grandfather to the criminal) or three clans (the criminal's paternal line and his wife's and his mother's relations) in the criminal's family


bò vàng

[ʔɓɔ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɓɔ˦˩ vaːŋ˦˩]

[ʔɓɔ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɓɔ˨˩ jaːŋ˨˩]

Republic of Vietnam
Republic of Vietnam#English

(derogatory) reactionary; a sympathizer of the former Republic of Vietnam

Republican Party
Republican Party#English

(derogatory, Overseas Vietnamese) a sympathizer of conservative ideologies and parties, especially the Republican Party in the United States


trở lực

[t͡ɕəː˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[ʈəː˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[ʈəː˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

[…] vượt qua hoàn cảnh khó khăn hay trở lực trong chính họ.

2010, Minh Niệm, “Niềm tin”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

[…] to overcome the difficult circumstances or obstacles they have inside.


giếng dầu

[ziəŋ˧˦ zəw˨˩]

[jiəŋ˦˧˥ jəw˦˩]

[jiəŋ˦˥ jəw˨˩]


ma đói

[maː˧˧ ʔɗɔj˧˦]

[maː˧˧ ʔɗɔj˨˩˦]

[maː˧˧ ʔɗɔj˦˥]

Sống mà không thể thương yêu hay không được thương yêu thì có khác gì những loài ma đói.

2010, Minh Niệm, “Thành công”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

To live without being able to love or being loved is no different from being some kind of hungry ghost.

preta, hungry ghost (type of supernatural being, condemned to desire more than it can consume)


chiêu thức

[t͡ɕiəw˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[t͡ɕiw˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[ciw˧˧ tʰɨk̚˦˥]

[…] trong đó ai không có đủ sự khôn ngoan và chiêu thức tinh xảo thì phải chấp nhận trở thành kẻ chiến bại.

[…] there, anyone who lacks insight or sophisticated methods will have to suffer becoming a loser.


chính phủ lưu vong

[t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩ liw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨ lɨw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨ lɨw˧˧ vɔŋ˧˧]

[cɨn˦˥ fʊw˨˩˦ lɨw˧˧ vawŋ͡m˧˧]

[cɨn˦˥ fʊw˨˩˦ lɨw˧˧ jawŋ͡m˧˧]

chính phủ (“government”) + lưu vong (“exile”).


lưu vong

[lɨw˧˧ vɔŋ˧˧]


giâu

From Proto-Vietic *p-cuː. Cognate with Muong Bi chu.

(etymological spelling, less common) certain Baccaurea species, especially Baccaurea ramiflora and Baccaurea annamensis


chủ định

[t͡ɕu˧˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ʔɗɨn˨˩˨]


gút mắc

[ɣut̚˧˦ mak̚˧˦]

[ɣʊk̚˦˧˥ mak̚˦˧˥]

[ɣʊk͡p̚˦˥ mak̚˦˥]

[…] thấu hiểu và chia sẻ với những gút mắc và mơ ước của chúng về cuộc sống.

2010, Minh Niệm, “Biết đủ”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

[…] understand and share in their problems and dreams about life.


hồn phách

[hoŋ˦˩ fat̚˦˧˥]

Và khi ấy thì ta còn hồn phách nữa đâu để cảm nhận và giữ gìn những giá trị hạnh phúc.

By then, we will no longer have a soul to feel and preserve the values of happiness.


gian truân

[zaːn˧˧ t͡ɕwən˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʈwəŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʈ⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

nỗi gian truân


lĩnh thổ

[lïŋ˦ˀ˥ tʰo˧˩]

[lɨn˨˩˦ tʰow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 領土 (“territory”), with the Northern reading of the first character.


khát nước

[xaːt̚˧˦ nɨək̚˧˦]

[kʰaːk̚˦˧˥ nɨək̚˦˧˥]

[xaːk̚˦˧˥ nɨək̚˦˧˥]

[kʰaːk̚˦˥ nɨək̚˦˥]

[xaːk̚˦˥ nɨək̚˦˥]

chestnut-winged cuckoo
chestnut-winged cuckoo

Clamator coromandus
Clamator coromandus#Translingual

chestnut-winged cuckoo (Clamator coromandus)


nhiệt điện

[ɲiət̚˧˨ʔ ʔɗiən˧˨ʔ]

[ɲiək̚˨˩ʔ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[ɲiək̚˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 熱 (“heat”) and 電 (“electricity”).


ngục thất

[ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[ŋʊwk͡p̚˨˩˨ tʰək̚˦˥]


điều răn

[ʔɗiəw˨˩ zan˧˧]

[ʔɗiw˦˩ ʐaŋ˧˧]

[ʔɗiw˨˩ ɹaŋ˧˧]

Mười điều răn


ma da

[maː˧˧ zaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

(mythology) a kind of aquatic ghost or demon, believed to cause swimmers to drown


móng huyền

[mawŋ͡m˦˧˥ hwiəŋ˦˩]

[mɔŋ˦˧˥ hwiəŋ˦˩]

[mawŋ͡m˦˥ wiəŋ˨˩]

Partial calque of Chinese 懸蹄／悬蹄 (huyền đề, literally “hanging digit/hoof/claw”).


chiến đội

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗoj˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戰隊, composed of 戰 (“fight, battle”) and 隊 (“team”), from Japanese 戦隊 (sentai). Derived from Super Sentai.

vi-etym-sino

(fiction) squadron (of superheroes), sentai


sứ thần

Sino-Vietnamese word from 使臣, composed of 使 (“envoy”) and 臣 (“courtier”)

Sứ thần của ĐỨC CHÚA gặp thấy nàng gần một suối nước trong sa mạc, suối ở trên đường đi Sua. Người hỏi: “Ha-ga, nữ tỳ của Xa-rai, ngươi từ đâu đến và đi đâu?”

(Can we date this quote?), “Sáng thế 16 [Genesis 16]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The angel of the LORD saw her near a spring in the desert, beside the road to Shur. He asked, "Hagar, slave of Sarai, where have you come from and where are you going?"

(Catholicism) Synonym of thiên thần (“angel”)


sử thần

Sino-Vietnamese word from 史臣, composed of 史 (“history”) and 臣 (“courtier”)

sử thần Ngô Sĩ Liên
Ngô Sĩ Liên the imperial historian


nhân sinh quan

Sino-Vietnamese word from 人生觀, composed of 人生 (“human life”) and 觀 (“outlook”).

(philosophy) an outlook on humans' lives and worth


ngữ ngôn

Sino-Vietnamese word from 語言, composed of 語 (“to tell”) and 言 (“to say”), from Chinese 語言／语言 (“national tongue”). Compare Chinese 言語／言语 (ngôn ngữ, “individual's word choices”) and Japanese 語り言 (katarigoto, “aphorism”).

ncog

Có một lần tôi muốn dịch chữ langage, định dịch là “ngôn ngữ”, mà sợ nó trùng với ngôn ngữ là langue theo sự quen dùng của ta, tôi bèn tra Pháp-Hoa tự điển thử xem. Thì ra họ dịch là “ngôn ngữ”. Tôi nhận thấy họ có lý lắm: Có dùng “ngữ ngôn” mà dịch langue thì mới té chữ “ngôn ngữ” ra để mà dịch langage.

[1995, Phan Khôi, Việt ngữ nghiên cứu [A Study of the Vietnamese Language]:

One time I wanted to translate the word langage, at first I went with ngôn ngữ, but I was afraid it would be confused with langue like how we were used to using it, so I looked it up in a Franco-Chinese dictionary. Turned out they did translate it as ngôn ngữ. I think they had a point: if langue translates to ngữ ngôn, it makes sense for langage to translate to ngôn ngữ.

Ngữ ngôn là chung cho cả 1 dân tộc, một cộng đồng. Còn ngôn ngữ mang tính chất chủ thể rõ ràng.
Ngữ ngôn không bị mất đi bởi những thương tổn bệnh lý. Còn ngôn ngữ bị rối loạn hay bị mất do những tổn thương.

2021 July 3, “Ngữ ngôn & Ngôn ngữ là gì? (Tâm lý học) [Tongue vs Language in Psychology]”, in Lý tưởng [Ideals]:

Tongue is something shared by an entire nation or community. Language is confined to a single subject.
Tongue is never lost because of pathological injury. Language may be disrupted or lost due to such injury.


CNSH

công nghệ sinh học
công nghệ sinh học#Vietnamese


quả mọng

[kwaː˧˨ mɔŋ˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ mawŋ͡m˨˩˨]


công thái học

[kəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰaːj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 工泰學 (“ergonomic”).


tâm can

[təm˧˧ kaːŋ˧˧]

[təm˧˧ kaːŋ˧˧]

Mãi lâu sau tôi mới cảm nhận được một cơn đau đến từ thấu tâm can.

2016, chapter 2, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part I, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

Only much later did I notice there was a pain coming from deep inside my heart.


trưởng họ

[t͡ɕɨəŋ˧˩ hɔ˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˧˨ hɔ˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩˦ hɔ˨˩˨]

Hễ trong họ, ai có tứ thân phụ mẫu mất thì người chủ tang đưa giấy hoặc trầu cau nói với người trưởng họ, trưởng họ phải báo cáo cho hết người trong hội, mỗi người phải đóng một vài đồng bạc hoặc góp bằng thóc gạo, để giúp cho nhà tang chủ, có nơi chơi họ bánh chưng, bánh dầy thì hàng hội phải làm bánh sẵn mà đem đến nhà tang chủ.

1915, Phan Kế Bính, “Hội tư cấp”, in Việt Nam phong tục [The traditions of Vietnam], Sài Gòn: Khai Trí, published 1973, page 206:

Whenever anyone in a family has parents and grandparents who have passed away, the funeral director will give paper or betel and areca to the family leader, the family leader must report to everyone in the association, each person must contribute a few money or rice, to help the funeral home, if there is a place to play bánh chưng or bánh dày then the congregation must prepare the cakes and bring them to the funeral home.


chuyện thường ngày ở huyện

[t͡ɕwiən˧˨ʔ tʰɨəŋ˨˩ ŋaj˨˩ ʔəː˧˩ hwiən˧˨ʔ]

[t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ tʰɨəŋ˦˩ ŋaj˦˩ ʔəː˧˨ hwiəŋ˨˩ʔ]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩ ŋa(ː)j˨˩ ʔəː˨˩˦ wiəŋ˨˩˨]

Probably from the title of Районные будни (District Routine, 1956) by Soviet writer Valentin Ovechkin, first translated into Vietnamese in 1978 as Chuyện thường ngày ở huyện.

(idiomatic) a negative occurrence or situation within a community but is such commonplace that no one even bothers to bat an eye anymore


sa môn

Sino-Vietnamese word from 沙門, Literary Chinese 沙門 (shāmén)

Sa-môn Thích Nhật Từ
Reverend Thích Nhật Từ


tì kheo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘 (SV: tỉ khâu, tỉ khiêu)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu, tỉ khiêu</i>


tì kheo ni

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘尼 (SV: tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni</i>


táo mèo

[taːw˨˩˦ mɛw˦˩]

táo (“apple, jujube, date”) + mèo (“cat”)

com

fruit of Docynia, sometimes calqued as "cat apple"


mũ cánh chuồn

[mu˦ˀ˥ kajŋ̟˧˦ t͡ɕuən˨˩]

[mʊw˧˨ kɛɲ˦˧˥ t͡ɕuəŋ˦˩]

[mʊw˨˩˦ kan˦˥ cuəŋ˨˩]

mũ (“headwear”) + cánh (“wing”) + chuồn (“dragonfly”).

(historical) a kind of hat worn by mandarins


ghế tréo

[ɣe˧˦ t͡ɕɛw˧˦]

[ɣej˨˩˦ ʈɛw˨˩˦]

[ɣej˦˥ ʈɛw˦˥]

ghế + tréo, possibly a calque of Chinese 交椅 (giao ỷ).

(historical) a kind of folding chair, usually used by mandarins


giò cháo quẩy

[zɔ˨˩ t͡ɕaːw˧˦ kwəj˧˩]

[jɔ˦˩ t͡ɕaːw˨˩˦ kwəj˧˨]

[jɔ˨˩ caːw˦˥ wəj˨˩˦]

From Cantonese 油炸鬼 (jau⁴ zaa³ gwai²) (SV: du tạc quỷ).


game thủ

[ɣem˧˧ tʰu˧˩]

[ɣɛm˧˧ tʰu˧˩]

[ɣem˧˧ tʰʊw˧˨]

[ɣɛm˧˧ tʰʊw˧˨]

[ɣem˧˧ tʰʊw˨˩˦]

[ɣɛm˧˧ tʰʊw˨˩˦]

game (“video game”) + -thủ (“-er”), calque of English gamer


mít tố nữ

[mit̚˧˦ to˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[mit̚˦˧˥ tow˨˩˦ nɨ˧˨]

[mɨt̚˦˥ tow˦˥ nɨ˨˩˦]

mít (“jackfruit”) + tố nữ (“beautiful girl”).


tâm thần phân liệt

[təm˧˧ tʰən˨˩ fən˧˧ liət̚˧˨ʔ]

[təm˧˧ tʰəŋ˦˩ fəŋ˧˧ liək̚˨˩ʔ]

[təm˧˧ tʰəŋ˨˩ fəŋ˧˧ liək̚˨˩˨]

tâm thần (“mind”) + phân liệt (“split”).

Về sau qua giám định, vợ anh ta bị phát hiện mắc chứng tâm thần phân liệt thể hoang tưởng, khi xảy ra vụ án thì không có năng lực trách nhiêm hình sự, do đó được đưa vào Bệnh viện Tâm thần thành phố để điều trị.

2016, chapter 3, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part I, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

After a later assessment, his wife was found to be suffering from paranoid schizophrenia; when the crime occurred, she lacked capacity for criminal responsibility, and she was therefore taken to the city Psychiatric Hospital for treatment.


ngáo đá

[ŋaːw˧˦ ʔɗaː˧˦]

[ŋaːw˨˩˦ ʔɗaː˨˩˦]

[ŋaːw˦˥ ʔɗaː˦˥]


bán thần

Sino-Vietnamese word from 半神, composed of 半 (“demi-”) and 神 (“god”)


cốc nguyệt san

[kəwk͡p̚˧˦ ŋwiət̚˧˨ʔ saːn˧˧]

[kəwk͡p̚˦˧˥ ŋwiək̚˨˩ʔ ʂaːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˧˥ ŋwiək̚˨˩ʔ saːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˥ ŋwiək̚˨˩˨ ʂaːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˥ ŋwiək̚˨˩˨ saːŋ˧˧]

Jiangling không dùng giấy vệ sinh, thay thế băng vệ sinh bằng cốc nguyệt san.

16 January 2019, Bảo Nhiên (HK01), “Cặp vợ chồng chỉ thải 100 gram rác mỗi tháng”, in VnExpress, archived from the original on 2024-01-20:

Jiangling does not use toilet paper, and uses the menstrual cup instead of sanitary napkin.


phong trần

[fawŋ͡m˧˧ t͡ɕən˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈəŋ˦˩]

[fɔŋ˧˧ ʈəŋ˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈəŋ˨˩]

風塵𠹾㐌𠵱痆

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):


giáo lí

[jaːw˨˩˦ lɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教理, composed of 教 (“to teach”) and 理 (“reason”).


tâm sinh lí

[təm˧˧ sïŋ˧˧ li˧˦]

[təm˧˧ ʂɨn˧˧ lɪj˨˩˦]

[təm˧˧ sɨn˧˧ lɪj˨˩˦]

[təm˧˧ ʂɨn˧˧ lɪj˦˥]

[təm˧˧ sɨn˧˧ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tâm sinh lí.wav

Sino-Vietnamese word from 心 (“mind”) and 生理 (“physiology”), blend of tâm lí (“psychology”) + sinh lí (“physiology”).

blend

tâm sinh lí trẻ dậy thì

the psychology and physiology of a pubescent


mánh lới

[majŋ̟˧˦ ləːj˧˦]

[mɛɲ˦˧˥ ləːj˨˩˦]

mánh (“trick”) + lới, the second element is a fossilized morpheme.
It might be the same element seen in ngãi lới, which is an obsolete reading of Chinese 理 (MC liX).


bột báng

a type of flour made from cassava, used in cooking to create texture for food


Mẹ

Lạy Mẹ Maria là Mẹ của con, xin giúp con được sống và sống dồi dào!

2023 May 30, Quang Sáng, “Mười cách để nhận biết Đức Maria là Mẹ của chúng ta [Ten Ways to Know that Mary is Our Mother]”, in TGP Sài Gòn:

O Our Lady Mary, my Mother, please bless me with life and prosperity!

(chiefly Christianity) Alternative letter-case form of mẹ (“mother”), specifically in reference to Mary

mẹ

Đức Mẹ


đinh tặc

[ʔɗïŋ˧˧ tak̚˧˨ʔ]

[ʔɗɨn˧˧ tak̚˨˩ʔ]

[ʔɗɨn˧˧ tak̚˨˩˨]

(slang) people who intentionally lay down nails and other pointy objects to obstruct and/or endanger traffic


hát bội

[haːt̚˧˦ ʔɓoj˧˨ʔ]

[haːk̚˦˧˥ ʔɓoj˨˩ʔ]

[haːk̚˦˥ ʔɓoj˨˩˨]


giấy xuất cảnh

[zəj˧˦ swət̚˧˦ kajŋ̟˧˩]

[jəj˨˩˦ swək̚˦˧˥ kɛɲ˧˨]

[jəj˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ kan˨˩˦]

A document that is required in order to leave a country, exit visa.


nhà dòng

[ɲaː˨˩ zawŋ͡m˨˩]

[ɲaː˦˩ jawŋ͡m˦˩]

[ɲaː˦˩ jɔŋ˦˩]

[ɲaː˨˩ jawŋ͡m˨˩]


lò than

[lɔ˨˩ tʰaːn˧˧]

[lɔ˦˩ tʰaːŋ˧˧]

[lɔ˨˩ tʰaːŋ˧˧]


rọc rọc

[ʐawk͡p̚˨˩ʔ ʐawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɹawk͡p̚˨˩˨ ɹawk͡p̚˨˩˨]

Reduplication of *rọc, which is not attested in isolation in texts. See the modern form ròng rọc for more.

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義)
轆轤淥淥窖𫜵
"Lộc lô": rọc rọc khéo làm.
轆轤: the convenient pulley.


dung tích

[zʊwŋ͡m˧˧ tïk̟̚˧˦]

[jʊwŋ͡m˧˧ tɨt̚˦˧˥]

[jʊwŋ͡m˧˧ tɨt̚˦˥]


đạo văn

[ʔɗaːw˧˨ʔ van˧˧]

[ʔɗaːw˨˩ʔ vaŋ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ vaŋ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 盜 (“steal”) and 文 (“literature”).


họa tiết

Traditional tone placement spelling of hoạ tiết.


cháo bột yến mạch

[t͡ɕaːw˧˦ ʔɓot̚˧˨ʔ ʔiən˧˦ majk̟̚˧˨ʔ]

[t͡ɕaːw˨˩˦ ʔɓok̚˨˩ʔ ʔiəŋ˦˧˥ mat̚˨˩ʔ]

[caːw˦˥ ʔɓok̚˨˩˨ ʔiəŋ˦˥ mat̚˨˩˨]


bánh mì hoa cúc

[ʔɓajŋ̟˧˦ mi˨˩ hwaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ mɪj˦˩ hwaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ mɪj˨˩ waː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]


copenixi

[kɔ˧˧ pəː˧˧ ni˧˧ si˧˧]

[kɔ˧˧ pəː˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧]

[kɔ˧˧ pəː˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧]

Ultimately from Latin copernicium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


nức

𱕔唏猛恩𠫅自𫏾
𱱇准𠨪歳特包饒

18th century, Đặng Trần Côn (鄧陳琨) (circa 1705–1745) (original Chinese), translated by Đoàn Thị Điểm (段氏點) (1705–1746/1748) (traditionally claimed), might actually be translated by Phan Huy Ích (潘輝益) (1751–1822), Chinh phụ ngâm khúc (征婦吟曲) [The Song of a Soldier's Wife], lines 92-93:

With great spirit, for they've long been indebted,
Through adversities, how many could reach old age?

Nức hơi mạnh, ơn dày từ trước,
Trải chốn nghèo, tuổi được bao nhiêu?

(now chiefly in compounds, of a fragrance) strong and pervasive


lương khô

[lɨəŋ˧˧ xo˧˧]

[lɨəŋ˧˧ kʰow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ xow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ kʰow˧˧]

[lɨəŋ˧˧ xow˧˧]

Chinese 粱 (liáng, “staple”) + khô (“dry”).

Thế là dù nội quy không cho phép, nhưng tôi mua sẵn một bịch lương khô, bí mật mang vào khoá thiền.

2022 August 8, Fususu, Hưng Tươi, Làm Bạn Cảm Xúc Làm Chủ Hạnh Phúc Nghệ Thuật Làm Chủ Cảm Xúc Theo Cách Mới [Befriend Your Emotions, Master Your Happiness: The Brand New Art of Mastering Emotions]:

Although not permitted, I bought a pack of dry rations and surreptitiously brought it to the meditation camp.

(chiefly military) any type of packaged dry ration food


thập giá

cái (classifier)
chiếc (classifier)
十架 (CJK)

[tʰəp̚˧˨ʔ zaː˧˦]

[tʰəp̚˨˩ʔ jaː˨˩˦]

[tʰəp̚˨˩˨ jaː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập giá.wav

Clipping of thập tự giá (“a cross”). (wooden post with a perpendicular beam, used for crucifixion)


thập tự giá

[tʰəp̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ zaː˧˦]

[tʰəp̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ jaː˨˩˦]

[tʰəp̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ jaː˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập tự giá.wav

Sino-Vietnamese word from 十字架, composed of 十字 (“the Chinese character 十 (shí); a cross”) and 架 (“rack”).

vi-etym-sino

the Chinese character <i class="Hani mention" lang="zh">十</i> (shí); a cross

a cross (wooden post with a perpendicular beam, used for crucifixion)


cầu cơ

[kəw˨˩ kəː˧˧]

[kəw˦˩ kəː˧˧]

[kəw˨˩ kəː˧˧]

cầu (“to pray”) + cơ (“heart”), in reference to heart-shaped piece.


muồm muỗm

Muồm muỗm bay cao;
Cào cào bay thấp.
Chúng em đuổi bắt
Trên đồng cỏ xanh.

High fly the bushcrickets;
Low fly the grasshoppers.
We chase and catch them
On the green grass field.


danh lam

[jɛɲ˧˧ laːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 名藍 (“famous Buddhist temple”).


đạo Tin Lành

[ʔɗaːw˧˨ʔ tin˧˧ lajŋ̟˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ tin˧˧ lɛɲ˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ tɨn˧˧ lan˨˩]

đạo (“religion”) + Tin Lành (“Gospel; evangel”), calque of English evangelicalism or calque of French évangélisme.

af

Meronym: Anh giáo

Tín đồ đạo Công giáo xưng tội trong toà kín với linh mục là hình thức chủ yếu nhất, còn tín đồ đạo Tin lành xưng tội trực tiếp với Thiên Chúa. Đạo Công giáo đặt ra nhiều bài kinh để cho mọi người cầu nguyện hàng ngày (quen gọi là Kinh nguyện). Đạo Tin lành chỉ tin có Kinh thánh, dùng Kinh thánh trong tất cả các sinh hoạt tôn giáo. Khi xưng tội cũng như khi cầu nguyện, tín đồ đạo Tin lành có thể đứng giữa nhà thờ, trước đám đông để sám hối hoặc nói lên ý nguyện của mình một cách công khai.

2021 May 5, “Khái quát về đạo Tin Lành [Overview of Protestantism]”, in Ban Dân vận Tỉnh uỷ Tuyên Quang [The Commission of Mass Mobilization of the Provincial Communist Committee of Tuyên Quang]:

Catholics confess in a closed chamber to a priest, while Protestants confess directly to God. Catholicism lays out several daily prayers. Protestantism only defers to the Bible and uses it for all religious rituals. Whether during confession or prayer, Protestants may stand in front of a crowd in the middle of their church, to repent or profess their wishes.


dân vận

[zən˧˧ vən˧˨ʔ]

[jəŋ˧˧ vəŋ˨˩ʔ]

[jəŋ˧˧ vəŋ˨˩˨]

[jəŋ˧˧ jəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 民運, composed of 民 (“people”) and 運 (“to mobilize”), Chinese 民運／民运 (mínyùn).


á nhiệt đới

[ʔaː˧˦ ɲiət̚˧˨ʔ ʔɗəːj˧˦]

[ʔaː˨˩˦ ɲiək̚˨˩ʔ ʔɗəːj˨˩˦]

[ʔaː˦˥ ɲiək̚˨˩˨ ʔɗəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 亞熱帶, composed of 亞 (“sub-”) and 熱帶 (“tropics”).


dân đen

[zən˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[jəŋ˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[jəŋ˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

From dân (“people”) + đen (“black”), calque of Chinese 黎民 (límín).


đảng phí

[ʔɗaːŋ˧˩ fi˧˦]

[ʔɗaːŋ˧˨ fɪj˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ fɪj˦˥]

membership dues paid to a political party


thiệp

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 帖 (SV: thiếp). Considering the lower register tone, likely a rather recent borrowing, compare Thai เทียบ (tîiap). Doublet of thiếp.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thiếp</i>

vi-etym-sino

thiệp cưới


lộ giới

[lo˧˨ʔ zəːj˧˦]

[low˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[low˨˩˨ jəːj˦˥]

right of way (strip of land or alignment where portions of an infrastructure and their associated structures and facilities is located)


vâm

Con hùm kiêng gọi là ông ba mươi, con rắn kiêng gọi là ông lốt, con voi kiêng gọi là ông vâm.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

As a form of avoidance, the tiger is called ông ba mươi, the snake is called ông lốt, the elephant is called ông vâm.


Kháng Cách

[xaːŋ˧˦ kajk̟̚˧˦]

[kʰaːŋ˦˧˥ kat̚˦˧˥]

[xaːŋ˦˧˥ kat̚˦˧˥]

[kʰaːŋ˦˥ kat̚˦˥]

[xaːŋ˦˥ kat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 抗革 (“Protestantism”).


𦑃

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 更 (cánh) + semantic 羽 (“feather; wing”).


𫅩

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 羽 (“feather; wing”) + phonetic 更 (cánh).


đinh lăng

[ʔɗïŋ˧˧ laŋ˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ laŋ˧˧]

[ʔɗɨn˧˧ laŋ˧˧]


𠸗

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 初 (sơ) + semantic 古 (“ancient”).

Nôm form of xưa (“a long time ago; old times”).


phiếu bầu

[fiəw˧˦ ʔɓəw˨˩]

[fiw˨˩˦ ʔɓəw˦˩]

[fiw˦˥ ʔɓəw˨˩]

bỏ phiếu bầu


NSND

nghệ sĩ nhân dân
nghệ sĩ nhân dân#Vietnamese


biến thái hoàn toàn

biến thái (“metamorphosis”) + hoàn toàn (“complete”), calque of Japanese 完全変態 (kanzen hentai, hoàn toàn biến thái)


li tán

[lɪj˧˧ taːŋ˦˧˥]

[lɪj˧˧ taːŋ˦˥]


nông cụ

[nəwŋ͡m˧˧ ku˧˨ʔ]

[nəwŋ͡m˧˧ kʊw˨˩ʔ]

[nəwŋ͡m˧˧ kʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 農具, composed of 農 (“agrarian”) and 具 (“tool”).


đẵn

head

đẵn • (担, 𨧝)

vi-noun

đẵn • (担, 𨧝)


di cảo

[jɪj˧˧ kaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 遺 (“left by the deceased”) and 稿 (“manuscript”).


thuỷ tạ

[tʰwi˧˩ taː˧˨ʔ]

[tʰwɪj˧˨ taː˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ taː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 水榭, composed of 水 (“water”) and 榭 (“pavilion”).


tĩn

a kind of jar with a burgeoning middle part, traditionally used to contain fish sauce


khóc thuê

[kʰawk͡p̚˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ej˧˧]

[xawk͡p̚˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ej˧˧]

khóc (“to cry, to weep”) + thuê (“to rent, to lease”).


lư

a kind of censer resembling a cauldron, not necessarily tripodal


mươn

(North Central Vietnam) a kind of bamboo pallet, resembling a small table


toóc

Rồi mùa toóc rã, rơm khô.
Bậu về quê bậu, biết mô mà tìm.


chượp

[t͡ɕɨəp̚˧˨ʔ]

[t͡ɕɨəp̚˨˩ʔ]

brined (salt-pickled) fish for making fish sauce


nai cà tông

[naːj˧˧ kaː˨˩ təwŋ͡m˧˧]

[naːj˧˧ kaː˦˩ təwŋ͡m˧˧]

[naːj˧˧ kaː˨˩ təwŋ͡m˧˧]

From nai (“deer”) + cà tông (uncertain, probably a corruption of cà tong).


ống nhổ

[ʔəwŋ͡m˧˦ ɲo˧˩]

[ʔəwŋ͡m˦˧˥ ɲow˧˨]

[ʔəwŋ͡m˦˥ ɲow˨˩˦]

From ống (“tube, pipe”) + nhổ (“to spit”).


thõng

[tʰawŋ͡m˦ˀ˥]

[tʰawŋ͡m˨˩˦]

Có con gái trong nhà như thõng mắm treo đầu giàng.

Having daughters in the family is like having jars of fish sauce hanging at the bed's headboard.

(rare, possibly obsolete) a slim and small jar or vase, traditionally used to store fish sauce


hồng quần

[həwŋ͡m˨˩ kwən˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ kwəŋ˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ wəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 紅裙, composed of 紅 (“red”) and 裙 (“skirt”).


xống

head

𫌒, 𧜙, 𧚢, 𠗸, 貢, 冲

vi-noun

𫌒, 𧜙, 𧚢, 𠗸, 貢, 冲

(classifier cái) xống • (𫌒, 𧜙, 𧚢, 𠗸, 貢, 冲)

cái (classifier)
𫌒 (CJK)
𧜙 (CJK)
𧚢 (CJK)
𠗸 (CJK)
貢 (CJK)
冲 (CJK)


khoái trá

[xwaːj˧˦ t͡ɕaː˧˦]

[kʰwaːj˨˩˦ ʈaː˨˩˦]

[xwaːj˨˩˦ ʈaː˨˩˦]

[kʰwaːj˦˥ ʈaː˦˥]

[xwaːj˦˥ ʈaː˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 膾炙 (“thinly sliced grilled meat”, SV: quái chá), likely from Chinese 膾炙人口／脍炙人口 (kuàizhìrénkǒu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">quái chá</i>


xu xoa

[sʊw˧˧ s⁽ʷ⁾aː˧˧]

agar (gelatinous material obtained from red algae)


trằm

From Proto-Vietic *p-lam (“bracelet”). Compare Muong tlằm.


khạp

Sino-Vietnamese word from 榼 (“wine vessel”).


hóa công

[hwaː˧˦ kəwŋ͡m˧˧]

[hwaː˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

[waː˦˥ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 化工, composed of 化 (“to change, to transform”) and 工 (“work, labour”).


tẫn mẫu

[tən˦ˀ˥ məw˦ˀ˥]

[təŋ˧˨ məw˧˨]

[təŋ˨˩˦ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 牝 (“female”) and 牡 (“male”).

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (Precious manual explicating [important terms]) 25
“Tẫn mẫu” sấp ngửa sắp bày úp che.
Female and male: prone [and] supine; laid out [and] covered.


toóc-xi

[tɔk̚˧˦ si˧˧]

[tɔk̚˦˧˥ sɪj˧˧]

[tɔk̚˦˥ sɪj˧˧]


thắng đái

[tʰaŋ˧˦ ʔɗaːj˧˦]

[tʰaŋ˦˧˥ ʔɗaːj˨˩˦]

[tʰaŋ˦˥ ʔɗaːj˦˥]

thắng (“to strap a horse saddle”) + đái (“belt”).

compound

(equestrianism) a strap that runs under the belly of the horse, for fixating the saddle


mã lặc

[maː˦ˀ˥ lak̚˧˨ʔ]

[maː˧˨ lak̚˨˩ʔ]

[maː˨˩˦ lak̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 馬勒, composed of 馬 (“horse”) and 勒 (“bridle”).


tông giáo

Sino-Vietnamese word from 宗教, composed of 宗 (“sect”) and 教 (“teaching”)

Do đó mà biết danh từ Tông giáo, có thể nói, bao hàm ý nghĩa toàn thể Phật giáo. Từ sau khi tư tưởng học thuật phương Tây truyền sang các nước phương Đông thì thông thường đều dùng danh từ Tông giáo mà Phật giáo quen dùng để dịch chữ Religion trong các ngôn ngữ phương Tây như Anh, Đức, Pháp...

[(Can we date this quote?), “tông giáo”, in Từ điển Phật học online [The Online Buddhist Dictionary]:

Therefore it is safe to say tông giáo implicitly encompasses the entirety of Buddhism. Since the knowledge from the West was spread in the East, tông giáo as a Buddhist term has been commonly used to translate the concept of religion in Western languages like English, German, French, etc.

Từ ngày Phật tịch cho đến nay, Tăng chúng chia lìa, phân chia tông giáo, cũng như các nhánh cây, mất thân mình mẹ, bị chiết lạc đem trồng mỗi nơi, tùy phong thổ mà biến đổi không còn tánh chất giống y như hồi nguyên xưa nữa.

2018 October 3, “CHƠN LÝ SỐ 24: TÔNG GIÁO [TRUTH 24: SCHOOLS OF THOUGHT]”, in Pháp đăng thiền tuệ [The Lamp of the Dharma and the Wisdom of Zen]:

Since the day the Buddha entered nirvana, the sangha has been divided, fractured into different schools of thought, like how tree branches get cut off the trunk and planted in different places, adulterated beyond recognition according to where they are.

school of thought
school of thought#English

Những đạo giáo có lập ra lý thuyết vững vàng, mà lý thuyết có ý nghĩa, khiến ai tin đến thường được ích lợi về tinh thần: ấy là tông giáo.
Còn những điều do kẻ hiếu sự bày ra, lợi dụng sự ngu muội của người đời để kiếm tiền, cũng khiến người ta tin được, nhưng chính mình những điều ấy vốn là vô nghĩa lý: ấy là sự mê tín.

1935 May 3, Phan Khôi, “Nên phân biệt tông giáo với sự mê tín [The Difference between Religion and Superstition]”, in Tràng An, Huế, page 2:

Doctrine with established theory which is sound and from which believers spiritually benefit is religion.
Things that nosy people make up and that take advantage of gullible people for financial gain, but that is also believed yet nonensensical are superstitions.

Trước khi xuất gia, đại sư Hoằng Nhất có nghe nói rằng tuyệt thực có thể giúp người ta bỏ cũ đổi mới, “Bỏ đi cái thất đức, sinh ra sức mạnh tinh thần vĩ đại”, từ xưa những vĩ nhân Tông Giáo như Thích Ca Mâu Ni, Gia Tô đều từng tuyệt thực.

2019, 宋默, “Lòng tĩnh lặng mới có thể nhìn thấu gốc rễ của sự việc [Only the Calm Can See Through the Root of Problems]”, in Hà Giang, transl., Nóng Giận là bản năng Tĩnh Lặng là bản lĩnh [Anger Is Vice, Calmness is Might], translation of 人生沒什麽不可放下:

Before his ordination, Master Hong Yi had heard that fasting helped to forfeit the old and adopt the new, “Forfeit the immoral, generating immense mental power,” Religiously virtuous men like Shakyamuni and Jesus all had fasted.

(uncommon) Alternative form of tôn giáo (“organized religion”)


giạ

(Central Vietnam, Southern Vietnam) a kind of bushel for measuring grains or beans.

(dry measure) the quantity which fills a full giạ, often standardized to be 40 litre but can vary.


mắc khén

[mak̚˦˧˥ kʰɛŋ˦˧˥]

[mak̚˦˧˥ xɛŋ˦˧˥]

[mak̚˦˥ kʰɛŋ˦˥]

[mak̚˦˥ xɛŋ˦˥]

Borrowed from a Tai language. Compare Thai มะแขว่น (má-kwɛ̀ɛn).

cog

Thai มะแขว่น (má-kwɛ̀ɛn)


hội thánh

Hội thánh Tin Lành Việt Nam

Thời gian gần đây hoạt động của “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ" (tên chính thức và đầy đủ là Hội thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin lành Thế giới, tên tiếng Anh là World mission society Church of God, do Ahn Sahng Hong sáng lập năm 1964 tại Hàn Quốc, hiện do bà Jang Gil Ja - “Đức Chúa Trời Mẹ” điều hành) tiếp tục diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước, gây bức xúc và phẫn nộ trong quần chúng nhân dân, vi phạm các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, trái thuần phong mỹ tục.

2023 September 18, “Bộ Nội vụ: Xóa bỏ tổ chức Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ tại Việt Nam [Ministry of Home Affairs: Eliminate the Church of God the Mother in Vietnam]”, in Quân đội nhân dân [People's Army]:

Recently, the activities of the "Church of God the Mother" (whose official full name is the World Mission Society Church of God, established by Ahn Sahng-hong in 1964 Korea, now headed by Zahng Gil-jah aka "God the Mother") continue to be carried out in many localities, causing outrage among the masses, violating laws on belief and religion and offending customary sensibilities.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

(Protestantism) a church (a particular denomination of Christianity)


dổi

various plants of the superseded genus Michelia, which plants are now in species of Magnolia.


mắc mật

[mak̚˧˦ mət̚˧˨ʔ]

[mak̚˦˧˥ mək̚˨˩ʔ]

[mak̚˦˥ mək̚˨˩˨]

Borrowed from a Tai language, literally means "ant fruit". Compare Zhuang makmoed; Lao ຫມາກ ມົດ (māk mot).


me-xừ

(colloquial, dated) A title conferred on an adult male, has a humorous connotation nowadays.


sâng

cây (classifier)
quả (classifier)
lá (classifier)


kiềng

kiềng ba chân


kiềng

a kind of round metal jewelry that can be a bracelet or a necklace


dư luận viên

[zɨ˧˧ lwən˧˨ʔ viən˧˧]

[jɨ˧˧ lwəŋ˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[jɨ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ viəŋ˧˧]

[jɨ˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ jiəŋ˧˧]

(politics) influencer; polemic; propagandist


ậu

Theo lệ Mường ở Hòa Bình cũng như ở Thanh Hóa, Phú Thọ, chức ậu không được cha truyền con nối.
According to Mường customs in Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, ậu title is not hereditary.

(law, historical) an official within the Mường's system of bureaucracy (or lang đạo)


phìa

(historical) Tai ruler of a tổng or a mường


phìa tạo

[fiə˨˩ taːw˧˨ʔ]

[fiə˦˩ taːw˨˩ʔ]

[fiə˨˩ taːw˨˩˨]

Quyền bóc lột của tầng lớp phìa tạo trên cơ sở ruộng công vẫn được duy trì tuy có phần bị thu hẹp.

The exploitation of tenants on public field by the phìa tạo elites is still more or less maintained.

(historical) Tai ruling elites in some regions of Vietnam


ruột tượng

[zuət̚˧˨ʔ tɨəŋ˧˨ʔ]

[ʐuək̚˨˩ʔ tɨəŋ˨˩ʔ]

[ɹuək̚˨˩˨ tɨəŋ˨˩˨]


ruột gà

[zuət̚˧˨ʔ ɣaː˨˩]

[ʐuək̚˨˩ʔ ɣaː˦˩]

[ɹuək̚˨˩˨ ɣaː˨˩]


đồn đột

[ʔɗon˨˩ ʔɗot̚˧˨ʔ]

[ʔɗoŋ˦˩ ʔɗok̚˨˩ʔ]

[ʔɗoŋ˨˩ ʔɗok̚˨˩˨]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) sea cucumber


sá sùng

[saː˧˦ sʊwŋ͡m˨˩]

[ʂaː˨˩˦ ʂʊwŋ͡m˦˩]

[saː˨˩˦ sʊwŋ͡m˦˩]

[ʂaː˦˥ ʂʊwŋ͡m˨˩]

[saː˦˥ sʊwŋ͡m˨˩]


cá lìm kìm

(zoology) fish from the Zenarchopteridae family


Chính thống giáo

[t͡ɕïŋ˧˦ tʰəwŋ͡m˧˦ zaːw˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ tʰəwŋ͡m˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[cɨn˦˥ tʰəwŋ͡m˦˥ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 正統 (“orthodox”) and 教 (“religion”).


ni viện

[nɪj˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[nɪj˧˧ viəŋ˨˩˨]

[nɪj˧˧ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 尼 (“bhikkhuni; nun”) and 院 (“institute”).

Ni viện Thiện Hoà


hạ nghĩ sĩ

[haː˧˨ʔ ŋi˦ˀ˥ si˦ˀ˥]

[haː˨˩ʔ ŋɪj˧˨ ʂɪj˧˨]

[haː˨˩ʔ ŋɪj˧˨ sɪj˧˨]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˦ ʂɪj˨˩˦]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˦ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 下 (“lower”) and 議士 (“member of a legislature”).

member of lower house
member of lower house#English


hạ nghị sĩ

[haː˧˨ʔ ŋi˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[haː˨˩ʔ ŋɪj˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[haː˨˩ʔ ŋɪj˨˩ʔ sɪj˧˨]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[haː˨˩˨ ŋɪj˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Holonym: hạ nghị viện

Giai đoạn hai của trợ giúp tài chính này được tính trên tỉ lệ các nghị sĩ – hạ nghị sĩ và thượng nghị sĩ – của mỗi đảng. Cụ thể mỗi nghị sĩ mang lại 37.280 euro cho đảng của mình.

2017 May 23, Linh Hương, “Toàn cảnh về cuộc bầu cử Hạ viện Pháp 2017 [Overview of French National Assembly Election of 2017]”, in tin tức [the news]:

Stage 2 of this financial aid is based on the ratio of members - deputies and senators - of each party. In particular, each member contributes 37,280 euros to their respective party.

Cho đến thời điểm hiện tại, 35 hạ nghị sĩ, gồm 23 nghị sĩ đảng Dân chủ và 12 nghị sĩ đảng Cộng hòa, đã tiết lộ ý định về hưu hoặc chuyển sang các ban ngành khác, theo thông tin từ cơ quan báo chí Hạ viện Mỹ. Trong số này, số nghị sĩ đảng Dân chủ giữ ghế ở các khu vực bầu cử "chiến địa" muốn về hưu cao hơn phía nghị sĩ đảng Cộng hòa.

2023 December 26, Thụy Miên, “Căng thẳng giành quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ năm 2024 [Tense Power Struggle in House of Representatives in 2024]”, in Thanh niên [Youth]:

Currently, 35 representatives, including 23 Democrats and 12 Republicans, have disclosed their intent to retire or transfer to other agencies, according to press releases from the House of Representatives. Of these, the number of Democrats with seats in strategic districts who want to retire is larger than that of Republicans.


phong sương

[fawŋ͡m˧˧ sɨəŋ˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ ʂɨəŋ˧˧]

[fɔŋ˧˧ sɨəŋ˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ ʂɨəŋ˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ sɨəŋ˧˧]


tỉ khâu ni

[tɪj˧˨ kʰəw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˧˨ xəw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˨˩˦ kʰəw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˨˩˦ xəw˧˧ nɪj˧˧]

Alternative form of tì kheo ni (“a bhikkhuni”)


lỗ tai cây

[lo˦ˀ˥ taːj˧˧ kəj˧˧]

lỗ tai (“ear canal”) + cây (“tree”), i.e. "tree ears", which of course do not exist, as opposed to normal functional human ears.

Mày lỗ tai cây hay gì mà kêu ba bốn tiếng chưa trả lời?

Are your ears decorations? How come you showed no acknowledgement although I've called for you several times already?

(Southern Vietnam, derogatory) ears merely for show


con tạo

[kɔn˧˧ taːw˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ taːw˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ taːw˨˩˨]

con (animate classifier) + tạo (“to create”).

com

𱜢台𡥵造撩𤽗,
𧯄溇𡮇戲𩈘𡗶吏滛

18th century, Nguyễn Gia Thiều (阮嘉韶) (1741-1798), Cung oán ngâm khúc (宮怨吟曲), Phú Văn đường tàng (富文堂藏), printed in 1866 edition:

I knew not that the Creator toyed with me,
In my deep cave, the Sun reached me but for a brief moment.

Nào hay con tạo trêu ngươi,
Hang sâu chút hé mặt trời lại dâm.


lao-động

Obsolete spelling of lao động (“labor”).


công-nhân

Điều thứ 176. — Theo nguyên-tắc, phải cho công-nhân nghỉ hằng tuần ngày chủ-nhật.

1962, “Đoạn thứ VI - Về sự nghỉ hằng tuần và nghỉ trong các ngày lễ [Article VI: On weekly and holiday time off]”, in Bộ luật lao-động [The Labor Act]:

Clause 176. — The regulation dictates that laborers must be allowed to have time off every Sunday.

Obsolete spelling of công nhân (“blue-collar worker”).


nguyên-tắc

Obsolete spelling of nguyên tắc (“regulation”).


chủ-nhật

Obsolete spelling of chủ nhật (“Sunday”).


thuốc cá

[tʰuək̚˧˦ kaː˧˦]

[tʰuək̚˦˧˥ kaː˨˩˦]

[tʰuək̚˦˥ kaː˦˥]


vũ-trụ

Ông thường lấy hai chữ vũ-trụ mà khải ngộ những học-giả, như là nói: « Đạo đầy lấp cả vũ-trụ, không có cái gì là dấu-kín. Cái mà ở Trời gọi là âm dương, ở đất gọi là cương nhu, ở người gọi là nhân nghĩa, là cái bản tâm của người vậy ».

1971, Trần Trọng Kim, Nho-giáo [Ruism], volume 1, Tân Việt, page 255:

He often used the word universe to enlighten scholars, as in, “The Way fills the universe and leaves nothing hidden. Things in heaven are called yin and yang, on earth are the hard and the soft, in humans are humanity, the core of humans.”

Obsolete spelling of vũ trụ (“the universe; outer space”).


thế-giới

— Giao-hoán kinh-tế giữa thế-giới tự-do và thế-giới cộng-sản.

1966, Cuốn chỉ-dẫn 1966 [The Guidebook of 1966], Học-viện Quốc-gia Hành-chánh:

— Economic exchange between the free world and the communist world.

Obsolete spelling of thế giới (“a/the world”).


ngoại-giao

Hà-nội gọi các đại-diện ngoại-giao về. Từ 15 tới 20 đại diện[sic] ngoại-giao cao-cấp của Bắc-Việt (trong số 30 sứ-quán và toà đại diện[sic] của BV trên toàn-thế-giới) đã từ Bắc-kinh, Vác-sa-va, Pra-ha và Dja-kác-ta, v.v. và được triệu hồi về Hà-nội, có lẽ để tham-gia vào một cuộc họp lớn về chính-sách ngoại-giao của BV.

1967, Trời Nam [The Southern Firmament], volume 1, number 6:

Hanoi to call upon diplomats. 15 to 20 top-ranking diplomats of North Vietnam (among 30 ambassadors and embassies of North Vietnam all over the world) from Beijing, Warsaw, Prague, Jakarta, etc. have been summoned to Hanoi, perhaps for a grand assembly regarding North Vietnam's foreign policy.

Obsolete spelling of ngoại giao (“diplomacy; foreign affairs”).


tôn-giáo

Như nước Pháp thu-thập được cái tôn-giáo của người Hiệp-Bơ (Hébreux), tiếng nói và luật-pháp của người La-Mã, triết-học của người Hi-Lạp, những điều sơ-lược về khoa-học của người A-Rập, trí thực-dân của người No-Măng (Normands), những đức-tính về nghề binh của người Pha-Lăng (Francs).

1926, Henri Cucherousset, “CHƯƠNG THỨ IV Các dân-tộc cần phải tiếp-cận với những dân-tộc có nghị-lực hơn và tài giỏi hơn để thêm phần phong-phú. [CHAPTER IV Nations must exchange with nations with better willpower and genius to enrich themselves.]”, in Vũ Công Nghi, transl., ĐÔNG-DƯƠNG ngày xưa và ngày nay [INDOCHINA Then and Now], translation of L’INDOCHINE d’hier et d’aujourd’hui:

France adopted religion from the Hebrews, language and law from the Romans, philosophy from the Greeks, rudimentary science from the Arabs, colonialism from the Normans, and militarism from the Franks.

organized religion
organized religion#English

Obsolete spelling of tôn giáo (“organized religion”).


tông-giáo

Nguyên là Nho-giáo không phải là một tông-giáo như các tông-giáo khác. Tông-giáo nào cũng có tăng-lữ, có giáo-hội để giữ giới-luật, để giảng-dạy và truyền đạo theo một sự tổ-chức có kỷ-luật rất nghiêm-mật. Nho-giáo không có những hình-thức ấy, không có sự tổ-chức ấy, chỉ để cho những người đi học là bọn sĩ-phu được tự-do theo kinh Truyện mà học-tập, mà giảng-dạy, miễn là đem thi-hành cái đạo của thánh-hiền để giữ vững cái nền luân-thường đạo-lý trong nhân-quần xã-hội là được.

1960, Trần Trọng Kim, VƯƠNG DƯƠNG-MINH và cái học Trí lương-tri [WANG YANGMING and the Extension of Innate Knowledge], Tân-Việt:

The reason is that Ruism was not just a religion like any other. Any religion necessarily involves a clergy and a church to keep its laws, to teach and proselytize according to a level of organization with an esoteric dogma. Ruism had none of those, no such organization, it only deferred to the learned men who freely learned from Scripture and taught, so long as they could carry out the way of the sages and keep the norms and ethics of society.

Obsolete spelling of tông giáo (“organized religion”).


đạo Chúa

đạo (“religion”) + Chúa (“the Lord”), perhaps a clipping of đạo Thiên Chúa (“Catholicism; Christianity”).

clipping

Thật vậy, Chúa Giêsu bị đóng đinh trên cây thập giá cả 2 tay và 2 chân thì làm gì còn khả năng hãm hại tôi mà tôi căm ghét. Thật ra, tôi căm ghét và khinh tởm đạo Chúa là vì tôi khinh tởm những điều vô lý, vô căn cứ, xảo trá, gian manh, phi nghĩa, phản khoa học của nó (do đạo Chúa hội đủ những tính chất trên).
[...]
Cách đây hơn 27 năm khi còn là 1 thanh niên trẻ còn non nớt, chưa hiểu biết nhiều về cuộc sống đời và đạo, chẳng may người yêu của tôi (bây giờ là vợ tôi) theo đạo Chúa. Trước khi đám cưới, luật Chúa quy định bắt tôi phải học giáo lý và chịu phép rửa tội theo đạo mới được cưới. Lúc đó tôi cũng OK, và nghĩ rằng chẳng qua chỉ là thủ tục thôi, có gì quan trọng đâu?!

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

Indeed, Jesus Christ's all four limbs were nailed to the cross, he could do nothing to me, why would I hate him? Honestly, I loathe and detest Catholicism because I detest all the nonsense, baseless claims, lies, deceit, injustice and antiscience (since Catholicism has all these hallmarks).
…
Over 27 years ago, back when I was a green lad who didn't know much about life and religion, my then girlfriend (now wife) was a Catholic. Before our wedding, Catholic law forced me to learn its doctrine and be baptized in order to get hitched. I thought whatever, it was just a formality, no biggie.

Thiên Chúa giáo
Thiên Chúa giáo#Vietnamese

(informal) Synonym of Thiên Chúa giáo (“Catholicism; Christianity”)


𩆐

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 雨 + phonetic 稟 (lẫm).


𩂶

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 雨 + phonetic 列 (liệt).


quốc giáo

[kuək̚˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[wək̚˦˥ jaːw˦˥]


quốc táng

[kuək̚˧˦ taːŋ˧˦]

[kuək̚˦˧˥ taːŋ˦˧˥]

[wək̚˦˥ taːŋ˦˥]


cấu âm

[kəw˧˦ ʔəm˧˧]

[kəw˨˩˦ ʔəm˧˧]

[kəw˦˥ ʔəm˧˧]


vị trí cấu âm

[vi˧˨ʔ t͡ɕi˧˦ kəw˧˦ ʔəm˧˧]

[vɪj˨˩ʔ ʈɪj˨˩˦ kəw˨˩˦ ʔəm˧˧]

[vɪj˨˩˨ ʈɪj˦˥ kəw˦˥ ʔəm˧˧]

[jɪj˨˩˨ ʈɪj˦˥ kəw˦˥ ʔəm˧˧]

vị trí (“place”) + cấu âm (“articulation”)

af

place of articulation
place of articulation


phương thức cấu âm

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˧˦ kəw˧˦ ʔəm˧˧]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˧˥ kəw˨˩˦ ʔəm˧˧]

[fɨəŋ˧˧ tʰɨk̚˦˥ kəw˦˥ ʔəm˧˧]

phương thức (“manner”) + cấu âm (“articulation”)

manner of articulation
manner of articulation


xà beng

[saː˨˩ ʔɓɛŋ˧˧]

[saː˦˩ ʔɓɛŋ˧˧]

[saː˨˩ ʔɓɛŋ˧˧]


phiêu lưu kí

Sino-Vietnamese word from 漂流 (“adventure”) and 記 (“record”).

vi-etym-sino

Dế Mèn phiêu lưu kí

Phiêu lưu ký của Thuyền trưởng Quần lót

(fiction, used in book titles) a book about the adventures and exploits of the titular character


âm ti

[ʔəm˧˧ ti˧˧]

[ʔəm˧˧ tɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ tɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 陰司, composed of 陰 (“yin; death”) and 司 (“department”)

(Chinese mythology) the underworld deparment where King Yama judges cases concerning the dead


sơn lâm

[səːn˧˧ ləm˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ ləm˧˧]

[səːŋ˧˧ ləm˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ ləm˧˧]

[səːŋ˧˧ ləm˧˧]

1. — Rùa đất (sơn rùa, tortues terrestres) có mai khum rắn, chân to và thấp, đầu ngón có móng sắc nhọn. Nó quen ở chỗ sơn lâm cùng đám cỏ lớn và đào hang dưới đất để ngủ trong mùa đông. (h. 103)

1920, François Chaize [Cố Thịnh], “Phần II. Hạng vật có xương sống (Vertébrés)”, in Địa cầu vạn vật luận - Động vật (Histoire naturelle - zoologie):

1. — Land tortoises (tortues terrestres) have a hard, curved shell, short and sturdy legs, at the tip of each toe is a sharp claw. They often live in forested areas and grassland; they sleep in burrow during winter. (Figure 103).


đất hứa

(miền ～, vùng ～) (biblical) the promised land


cà bát

[kaː˨˩ ʔɓaːt̚˧˦]

[kaː˦˩ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[kaː˨˩ ʔɓaːk̚˦˥]

a cultivar of eggplant, notably used to pickle in local soy sauce (cà dầm tương)