NASA

[naː˧˧ zaː˧˧]

[naː˧˧ saː˧˧]

[naː˧˧ zaː˧˧]

[naː˧˧ jaː˧˧]

[naː˧˧ saː˧˧]

[naː˧˧ zaː˧˧]

[naː˧˧ jaː˧˧]

[naː˧˧ saː˧˧]

Orthographic borrowing from English NASA

obor

National Aeronautics and Space Administration#English

NASA (acronym of National Aeronautics and Space Administration)


EU

[ʔɛ˧˧ ʔʊw˧˧]

[ʔɛ˧˧ ʔʊw˧˧]

Liên minh châu Âu
Liên minh châu Âu#Vietnamese

Synonym of Liên minh châu Âu (“European Union”)


京都

chữ Hán form of Kinh Đô (“Kyoto”)., a prefecture of Japan

chữ Hán form of Kinh Đô (“Kyoto”)., the capital city of Kyoto Prefecture, Japan


東京

chữ Hán form of Đông Kinh (“former name of Hanoi, Tonkin; Tokyo”).


Jakarta

[zaː˧˧ kaːk̚˧˦ taː˧˧]

[jaː˧˧ kaːk̚˦˧˥ taː˧˧]

[jaː˧˧ kaːk̚˦˥ taː˧˧]

Unadapted borrowing from English Jakarta.


Manila

[maː˧˧ ni˧˧ laː˧˧]

[maː˧˧ nɪj˧˧ laː˧˧]

[maː˧˧ nɪj˧˧ laː˧˧]


A-rập thống nhất Ê-mi-rát

[ʔaː˧˧ ɹəp̚˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˦ ɲət̚˧˦ ʔe˧˧ mi˧˧ ɹaːt̚˧˦]

[ʔaː˧˧ zəp̚˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˦ ɲət̚˧˦ ʔe˧˧ mi˧˧ zaːt̚˧˦]

[ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩ʔ tʰəwŋ͡m˦˧˥ ɲək̚˦˧˥ ʔej˧˧ mɪj˧˧ ɹaːk̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩˨ tʰəwŋ͡m˦˥ ɲək̚˦˥ ʔej˧˧ mɪj˧˧ ɹaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-A-rập thống nhất Ê-mi-rát.wav

United Arab Emirates
United Arab Emirates

United Arab Emirates, a country in the Middle East


Ca-na-đa

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]


Gia Nã Đại

[zaː˧˧ naː˦ˀ˥ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[jaː˧˧ naː˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[jaː˧˧ naː˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨]

Được biết đa số du khách đến từ Hoa Kỳ, Gia Nã Đại. Số còn lại đến từ tây phương, Mexico và các nơi khác.

2014 June 14, Nguyễn Văn Phảy, “Du Lịch Châu Mỹ La Tinh Vùng Cancun, Mexico [Travels to Latin America around Cancún, Mexico]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-05:

It is known that the majority of tourists come from the United States and Canada. The rest come from the West, Mexico, and other places.

Trong khoảng một vài thập niên gần đây cộng đồng người Việt hải ngoại đã tạo nhiều thành công vượt bực trong lãnh vực thương mại. Rất nhiều doanh gia Việt Nam không những phát triển nghiệp vụ của mình trong nội địa Hoa Kỳ mà còn có mở mang lan rộng trên trường quốc tế trong lãnh vực xuất nhập cảng với nhiều quốc gia khắp thế giới, điển hình là Á Châu chưa kể đến Úc và Gia Nã Đại.

2016 June 26, LyLy Nguyễn, “Tìm hiểu Luật Thương Mại Quốc Tế [Understanding International Commercial Law]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-02-05:

In the last few decades, the Overseas Vietnamese community has attained many great successes in the field of commerce. Very many Vietnamese businesspeople not only developed their professional skills in the United States mainland but also grew by leaps and bounds in the international arena in the field of imports and exports with many countries all over the world, especially in Asia as well as Australia and Canada.

Trong đại lễ, còn có đại diện Phật giáo của các nước như Việt Nam, Miến Điện, Ấn Độ, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Gia Nã Đại v.v…

2020 January 1, Thích Hằng Đạt, Nguyên Phong, Đường Mây Trên Đất Hoa, Ho Chi Minh City: Ho Chi Minh City General Publishing House, page 167:

In the ceremony, there were also Buddhist representatives from countries such as Vietnam, Burma, India, Japan, Turkey, Canada, etc.

Tại các quốc gia như Nam Phi, Rwanda, Guatemala và Gia Nã Đại, các nạn nhân đã kể những câu chuyện của họ trước sự chứng kiến của những người nghe có thiện cảm, bao gồm những người thân yêu, thành viên cộng đồng, viên chức chính phủ và đôi khi thậm chí cả thủ phạm hoặc người đại diện của họ.

2022 February 1, Vũ Văn An, “Sự thật và việc chữa lành trong Giáo Hội sau lạm dụng tình dục [Facts and healing in the Church after sexual abuse]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-05:

In countries such as South Africa, Rwanda, Guatemala, and Canada, victims recounted their stories before sympathetic witnesses, including loved ones, members of the community, government officials, and occasionally even the perpetrators or their representatives.

(dated) Canada (a country in North America)


Napoli

Có một câu nói kinh điển về Napoli, rằng "Thấy Napoli rồi chết".

2011, Anh Ngọc, “Thấy Napoli, và sống”, in Thể thao & Văn hóa, Vietnam News Agency:

There is a classic saying about Naples: "See Naples and die".

Naples (a city and province of Campania, Italy)


匈牙利

chữ Hán form of Hung Nha Lợi (“Hungary”).


Việt Nam

→ Arabic: فِيتْنَام (viyitnām)

→ Hijazi Arabic: ڤِيِتْنام (viyitnām)

→ Armenian: Վիետնամ (Vietnam)

→ English: Vietnam

→ French: Vietnam, Viêt Nam

→ Georgian: ვიეტნამი (vieṭnami)

→ German: Vietnam

→ Greek: Βιετνάμ (Vietnám)

desc

וייטנאם / וְיֶטְנָאם

→ Hebrew: וייטנאם / וְיֶטְנָאם (vyetnam)

→ Hindi: वियतनाम (viyatnām)

→ Japanese: ベトナム (Betonamu), 越南 (Etsunan)

→ Khmer: វៀតណាម (viət naam)

→ Korean: 베트남 (Beteunam), 월남 (Wollam), 윁남 (Wennam)

→ Lao: ຫວຽດນາມ (wīat nām)

→ Russian: Вьетна́м (Vʹjetnám)

→ Thai: เวียดนาม (wîiat-naam)

[viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

/viə̰t˨˨ naːm˧˥˧/

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Việt Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 越南, composed of 越 (“Yue”) and 南 (“south”), altered from Nam Việt, originally a small kingdom in present-day northern Vietnam, ruled by Zhao Tuo during the 2nd century BC. Nam Việt was once considered for a new name by Emperor Gia Long, but altered at the behest of the Qing dynasty, to which the Nguyễn dynasty was a vassal state.

vi-etym-sino

lịch sử Việt Nam

Nguyễn dynasty
Qing dynasty
Zhao Tuo
vi:Việt Nam


海王星

Hải Vương tinh
Hải Vương tinh#Vietnamese

chữ Hán form of Hải Vương tinh (“Neptune”).


AQ

[ʔaː˧˧ kwi˧˧]

[ʔaː˧˧ kwɪj˧˧]

[ʔaː˧˧ wɪj˧˧]

Phép thắng lợi tinh thần là tạo ra những thắng lợi trong tưởng tượng mà thực chất là thất bại. Người khác đánh AQ, AQ bị thua, AQ cho rằng nó đánh mình chẳng khác gì nó đánh bố nó.

2019, Đinh Thị Quỳnh Mai, “Mỗi tuần một cuốn sách: AQ CHÍNH TRUYỆN (LỖ TẤN) (A Book Every Week: The True Story of Ah Q by Lu Xun)”, in Department of Education and Training of Hà Tĩnh Province - hatinh.edu.vn:

The Method of Psychological Victory is the creation of victories in one's own imagination from defeats in reality. Another man beat Ah Q, Ah Q was defeated; yet Ah Q thought that him beating (Ah Q) was not different from him beating his own father.

Ah Q; the main character in Lu Xun's The True Story of Ah Q


Cebu

[sɛ˧˧ ʔɓu˨˩]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˦˩]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˨˩]

Cebu (an island in Central Visayas, Visayas, Philippines)

Cebu (a province of Central Visayas, Visayas, Philippines; capital and largest city: Cebu City)

Cebu City (a city, the provincial capital of Cebu, Central Visayas, Visayas, Philippines)


平壤

chữ Hán form of Bình Nhưỡng (“Pyongyang”).


H'Mông

[həː˨˩ məwŋ͡m˧˧]

[həː˦˩ məwŋ͡m˧˧]

[həː˨˩ məwŋ͡m˧˧]

Hmong (an Asian ethnic group whose homeland is in the mountainous regions around Guizhou, southern China, and northern Vietnam and Laos).


Mẹo

(in Laos) Miao or Hmong, an Asian ethnic group whose homeland is in the mountainous regions around Guizhou, southern China, and northern Vietnam and Laos.


Mẹo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 卯 (SV: Mão). Some dictionaries (such as Thiều Chửu's) consider it as Sino-Vietnamese, but the nặng tone in Mẹo is unlikely to be developed from the Middle Chinese rising tone and eo is unlikely to be a Sino-Vietnamese rhyme, compared to the likely tone and rhyme in Mão. See also Tí, Thìn, Ngọ, Mùi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Mão</i>


Simon

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

From Latin Simon. Cognate with English Simon.


太陽系

chữ Hán form of Thái Dương Hệ (“Solar System”).


Nhật Bản

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 日本 (“base of the sun”), from Japanese 日本 (Nippon, Nihon).

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Người nước ta thường tự xưng là đồng loại, đồng đạo, đồng văn với Nhật Bản; thấy họ tiến thì nức nở khen chớ không khi nào chịu xét vì sao mà họ tiến tới như thế? Họ chỉ đóng tàu súng mà được giàu mạnh hay là họ còn trao dồi đạo đức, sửa đổi luân lý mới được như ngày nay? Ai có đọc đến lịch sử Nhật Bản mới biết Nhật Bản họ cũng bồi đắp nền đạo đức của họ lắm. Từ lúc Minh Trị duy tân cho đến 24 năm sau hạ chiếu lập hiến trong nước Nhật biết bao nhiêu người lo khuynh Mạc Phủ lo lập hiến pháp, biết bao nhiêu kẻ đổ máu rát cổ mới gây dựng nên một nước tân tiến rất giàu mạnh như bây giờ.
Folks in our country like to consider themselves as similar to the Japanese in terms of race, philosophy, culture; everyone likes to praise them when they make progress, yet no one cares to find out exactly how they make progress. Is it because they made ships and firearms that they became wealthy, or is it because they strengthened their morality, adjusted their ethics that they became what they are now? If you read up on Japan's history, you'll learn that the Japanese have really built upon their morality. From the Meiji Restoration to 24 years after the constitutional proclamation, in Japan, there were so many who were hard at work to overthrow the Shogunate, to make the Constitution, so much blood was shed to build what that is now an advanced, wealthy, powerful country.


La

Orthographic borrowing from English La., which precedes the route number on every Louisiana state highway route marker and many guide signs.

Đi con đường La 47.

(Louisiana, colloquial) Louisiana State Highway.


Maria

Alternative spelling of Ma-ri-a (“Mary”)


Kim

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty

(historical) the Jin dynasty (1115–1234 C.E.)


Telex

[te˧˧ ləjk̟̚˧˦]

[tej˧˧ ləːt̚˦˥]


Victor

[vïk̟̚˧˦ tɔ˧˧]

[vɨt̚˦˧˥ tɔ˧˧]

[vɨt̚˦˥ tɔ˧˧]

[jɨt̚˦˥ tɔ˧˧]

From Latin Victor. Cognate with English Victor.


May

From may (“lucky”). Compare Hạnh with the same meanings.


Ukraina

Alternative spelling of U-crai-na: Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


香港

chữ Hán form of Hương Cảng (“Hong Kong”).


雨水

chữ Hán form of Vũ thủy (“The second solar term, literally meaning "rain water".”).

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Spring

立春; 雨水; 驚蟄; 春分; 清明; 穀雨

Lập xuân、Vũ thủy、Kinh trập、Xuân phân、Thanh minh、Cốc vũ

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Summer

立夏; 小滿; 芒種; 夏至; 小暑; 大暑

Lập hạ、Tiểu mãn、Mang chủng、Hạ chí、Tiểu thử、Đại thử

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Autumn

立秋; 處暑; 白露; 秋分; 寒露; 霜降

Lập thu、Xử thử、Bạch lộ、Thu phân、Hàn lộ、Sương giáng

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Winter

立冬; 小雪; 大雪; 冬至; 小寒; 大寒

Lập đông、Tiểu tuyết、Đại tuyết、Đông chí、Tiểu hàn、Đại hàn


新加坡

chữ Hán form of Tân Gia Ba.: Singapore (an island and city-state in Southeast Asia, located off the southernmost tip of the Malay Peninsula; a former British crown colony)


大學

Four Books
w:Four Books and Five Classics

chữ Hán form of Đại Học (“Great Learning (one of the Four Books of Confucianism)”).


孟子

chữ Hán form of Mạnh Tử (“Mencius, a Chinese philosopher, one of the principal interpreters of Confucianism”).

chữ Hán form of Mạnh Tử (“Mencius (one of the Four Books (四書) of Confucianism)”).


和平

chữ Hán form of Hoà Bình (“a province of northern Vietnam”).


大正

chữ Hán form of Đại Chính (“Taishō era of Japanese history”).


中華民國

Trung Hoa Dân Quốc
Trung Hoa Dân Quốc#Vietnamese

chữ Hán form of Trung Hoa Dân Quốc (“Republic of China”).


阿爾巴尼亞

chữ Hán form of A Nhĩ Ba Ni Á (“Albania”).


美國

chữ Hán form of Mĩ Quốc (“America, United States”).


捷克

chữ Hán form of Tiệp Khắc (“Czechoslovakia”).


保加利亞

chữ Hán form of Bảo Gia Lợi Á (“Bulgaria”).


朝鮮

chữ Hán form of Triều Tiên (“Korea; North Korea”).


聯合國

chữ Hán form of Liên Hợp Quốc (“United Nations”).


葡萄牙

chữ Hán form of Bồ Đào Nha (“Portugal”).


阿根廷

chữ Hán form of Á Căn Đình (“Argentina”).


胡志明

chữ Hán form of Hồ Chí Minh (“Ho Chi Minh”).


韓國

chữ Hán form of Hàn Quốc (“South Korea”).


般若波羅蜜多心經

chữ Hán form of Bát-nhã-ba-la-mật-đa tâm kinh (“Heart Sutra”).


人馬

chữ Hán form of Nhân Mã (“Sagittarius”).


三字經

chữ Hán form of Tam tự kinh (“Three Character Classic”).


Maroc

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ zəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˧˥]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˥]


天王星

Thiên Vương tinh
Thiên Vương tinh#Vietnamese

chữ Hán form of Thiên Vương tinh (“Uranus”).


創世記

chữ Hán form of Sáng thế kí (“Genesis”).


Việt

Sino-Vietnamese word from 越 (“Yue; Viet”). Doublet of vượt.

Việt vương Câu Tiễn
King Goujian of Yue

Nhật-Việt
Japano-Vietnam(ese)


Việt

(rare) Guangdong and Guangxi, also known as Yue


中部

chữ Hán form of Central Vietnam (“Trung Bộ”).


五大湖

chữ Hán form of Ngũ Đại Hồ (“Great Lakes”).


大西洋

chữ Hán form of Đại Tây Dương (“Atlantic Ocean”).


太平洋

Thái Bình Dương
Thái Bình Dương#Vietnamese

chữ Hán form of Thái Bình Dương (“Pacific Ocean”).


地中海

chữ Hán form of Địa Trung Hải (“Mediterranean Sea”).


南極

chữ Hán form of Nam cực (“the South Pole”).


世界語

chữ Hán form of thế giới ngữ (“Esperanto”).


北朝鮮

Bắc Triều Tiên
Bắc Triều Tiên#Vietnamese

chữ Hán form of Bắc Triều Tiên (“North Korea”).


新世界

chữ Hán form of Tân Thế giới (“the New World; New Caledonia”).


北斗七星

Bắc Đẩu thất tinh
Bắc Đẩu thất tinh#Vietnamese

chữ Hán form of Bắc Đẩu thất tinh (“Big Dipper”).


昭和

chữ Hán form of Chiêu Hòa (“Shōwa era of Japanese history”).


平成

chữ Hán form of Bình Thành (“Heisei era of Japanese history”).


南宮

chữ Hán form of Nam Cung (“Nangong (city in Hebei province, China)”).


Pháp

Sino-Vietnamese word from 法, from Middle Chinese 法 (pjop). As for the country name, contracted from Chinese 法國／法国 (Pháp quốc), in turn contracted from Chinese phonetics Mandarin 法蘭西／法兰西 (Fǎlánxī, Fàlánxī, Pháp Lan Tây) + 國／国 (quốc, “country”), from French France. Doublet of phép.

der

nước Pháp

người Pháp

tiếng Pháp

Tôi là người Pháp. Mãi mãi tôi là công dân Pháp.

2014, Linh Quân Cao, “Bác sĩ Y-éc-xanh [Dr. Yersin]”, in Tiếng Việt 3 [Vietnamese 3], 10th edition, volume 2, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam:

I'm French. I'll always be a citizen of France.


明治

chữ Hán form of Minh Trị (“Meiji era of Japanese history”).


黑龍江

Hắc Long Giang
Hắc Long Giang#Vietnamese

chữ Hán form of Hắc Long Giang (“Heilongjiang”).


Triều Tiên

[t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 朝鮮, from Korean 조선 (joseon).

tiếng Triều Tiên


Hàn Quốc

[haːŋ˦˩ kuək̚˦˧˥]

[haːŋ˨˩ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 韓國, from Korean 한국 (Han'guk); see further notes there. In Vietnam, this name was adopted in 1994 by the request of South Korea, whose position is that Triều Tiên (“Joseon”) is not the preferred term as it is associated with North Korea.

Nam Hàn

Overseas Vietnamese, previously South Vietnam


上海

chữ Hán form of Thượng Hải (“Shanghai”).


瑞士

chữ Hán form of Thuỵ Sĩ (“Switzerland”).


揚州

chữ Hán form of Dương Châu (“Yangzhou”).


Trần

→ Czech: Tran

→ English: Tran

→ French: Tran

→ German: Tran


高祖

chữ Hán form of Cao Tổ (“a temple name used for Chinese emperors or Vietnamese emperors”).


長江

chữ Hán form of Trường Giang (“Yangtze River”).


Ba Lan

[ʔɓaː˧˧ laːn˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laːŋ˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ba Lan.wav


Xiêm

From a neighbouring language, probably សៀម (siəm) or directly เสียม (sǐiam).
The regular reading of 暹 (MC sjem) is Tiêm, which is indeed attested, most commonly in the obsolete Tiêm La.


Nhà Trắng

[ɲaː˨˩ t͡ɕaŋ˧˦]

[ɲaː˦˩ ʈaŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ ʈaŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nhà Trắng.wav

Calque of English White House; Nhà (“house”) + Trắng (“white”).

Ngoài pin mặt trời, Nhà Trắng còn được trang bị thêm hệ thống thông gió và điều chỉnh nhiệt tự động.

2013 August 16, Trường Sơn, “Nhà Trắng bắt đầu "sống xanh" [White House learns to "live green"]”, in Tuổi Trẻ, Ho Chi Minh City, retrieved 2018-07-15:

Besides solar batteries, the White House also installed a ventilation and automatic temperature control system.

Quý vị có thể tìm hiểu về Tổng Thống bằng cách xem trang web của Nhà Trắng (White House), nơi tổng thống ở và làm việc, tại địa chỉ www.whitehouse.gov.

2015 September 5, Chào Mừng Quý Vị Đến Hoa Kỳ: Sổ Hướng Dẫn Dành Cho Người Mới Nhập Cư [Welcome to the United States: A Guide for New Immigrants], United States Citizenship and Immigration Services, retrieved 2018-07-15, page 58:

You can learn about the president by visiting the website for the White House, the president’s home and office, at www.whitehouse.gov.


Thái

Sino-Vietnamese word from 泰. Doublet of Tày.


Catarina

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ zin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹɨn˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Catarina.wav

From Portuguese Catarina. Cognate with English Catherine.


太平道

chữ Hán form of Thái Bình Đạo (“Way of the Great Peace”).


皇甫

Chữ Hán form of Hoàng Phủ (“a surname from Chinese.”).


太平

chữ Hán form of Thái Bình (“Thái Bình”).


秋分

chữ Hán form of Thu phân (“the autumnal equinox, the day of the autumnal equinox”).


春分

chữ Hán form of Xuân phân (“the vernal equinox, the day of the vernal equinox”).


河南

chữ Hán form of Hà Nam (“Henan; Hà Nam”).


Quận Cam

[kwəŋ˨˩ʔ kaːm˧˧]

[wəŋ˨˩˨ kaːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Quận Cam.wav

quận (“county”) + cam (“orange”). Calque of English Orange County. Whereas most U.S. counties are known by Quận (“county”) + (English name), Orange County has been calqued because it is well known for its large Vietnamese-American population.

(less commonly) Orange County (other counties in the United States)


長沙

chữ Hán form of Trường Sa (“Trường Sa”).


富貴

chữ Hán form of Phú Quý/Phú Quí (“island and district in Bình Thuận province, Vietnam”).


Hoa Kì

[waː˧˧ kɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 花旗, composed of 花 (“flower”) and 旗 (“flag”), so called due to the impression of the Cantonese people who first saw the flag. For more details, see "Flower Flag" arrives in Asia.

vi-etym-sino

United States of America
United States of America

(formal) United States, United States of America

Flag of the United States#"Flower_Flag"_arrives_in_Asia


Diêm Vương Tinh

Diêm Vương tinh
Diêm Vương tinh#Vietnamese

Alternative letter-case form of Diêm Vương tinh (“Pluto”) (Kuiper belt object - a dwarf planet)


中國大陸

Trung Quốc đại lục
Trung Quốc đại lục#Vietnamese

chữ Hán form of Trung Quốc đại lục (“mainland China”).


潮州

chữ Hán form of Triều Châu (“Chaozhou”).


Áo

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Áo.wav

Sino-Vietnamese word from 奧, contracted from Mandarin 奧地利／奥地利 (Àodìlì, Áo Địa Lợi), transcription from European language.


心經

chữ Hán form of Tâm Kinh (“Heart Sutra”).


南歐

chữ Hán form of Nam Âu (“Southern Europe”).


澳門

chữ Hán form of Áo Môn (“Macau (Aomen)”).


羅馬

chữ Hán form of La Mã (“Rome, the Roman Empire”).


阿富汗

chữ Hán form of A Phú Hãn (“Afghanistan”).


北美

chữ Hán form of Bắc Mĩ (“North America”).


Huế

Likely a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 化 (SV: hoá), as in the historical name Thuận Hoá (順化). Compare these doublets: hoa vs. huê (Central Vietnam, Southern Vietnam, dated or obsolete) from 花 (MC xwae) as well as hòa vs. huề from 和 (MC hwa).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hoá</i>

vi-etym-sino

Hue (a city, the capital of Thừa Thiên Huế province, Vietnam)


伽倻

chữ Hán form of Già Da (“Gaya (ancient confederacy in Korea)”).


Hà Nội

→ Chinese: 河內／河内 (Hénèi)

→ English: Hanoi, Hà Nội

→ French: Hanoï

→ German: Hanoi

→ Japanese: ハノイ (Ha Noi)

→ Khmer: ហាណូយ (Hanoy)

→ Korean: 하노이 (Hanoi)

→ Polish: Hanoi

→ Portuguese: Hanói

→ Russian: Ханой (Xanoj)

→ Spanish: Hanói

Sino-Vietnamese word from 河內, composed of 河 (“rivers”) and 內 (“inside”), meaning "inside rivers". This reflects the geographical position of Hà Nội, which is surrounded by rivers.
The tên Nôm of the city was Kẻ Chợ.

thủ đô Hà Nội

bún chả Hà Nội

Năm đó là cột mốc trong lịch sử Hà Nội.

That year is a milestone in Hanoian history.

Hanoi (a city, the capital city of Vietnam)

(historical) Henei Commandery (in present day Jiaozuo, Henan, China)


tiếng Ý

[tiəŋ˧˦ ʔi˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɪj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ ʔɪj˦˥]


Quan Âm

[kwaːn˧˧ ʔəm˧˧]

[kwaːŋ˧˧ ʔəm˧˧]

[waːŋ˧˧ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 觀音, composed of 觀 (“to view”) and 音 (“sound”), from Literary Chinese 觀音 (Guānyīn, literally “to look at the sound”), calqued from Sanskrit अवलोकितस्वर (avalokitasvara, literally “Who Looks at the Sound”).

der

Quan Âm Bồ Tát
Avalokiteśvara Bodhisattva; Guan Yin the Bodhisattva

Phật Bà Quan Âm

TAM GIÁO:
Kế cận quả Càn Khôn, thờ Đức THÍCH CA.
Tả có Đức KHỔNG PHU TỬ.
Hữu có Đức LÃO TỬ.
Đó là thờ ba vị giáo chủ Thích, Đạo, Nho.
Đức LÝ THÁI BẠCH là Nhứt Trấn Oai Nghiêm.
Đức QUAN ÂM là Nhị Trấn Oai Nghiêm.
Đức QUAN THÁNH ĐẾ QUÂN là Tam Trấn Oai Nghiêm.
Ba vị Đại diện của Tam Giáo trong Cơ Phổ Độ kỳ ba.

1970, “Hình thức Đại Đạo [The Formalities of the Great Way]”, in Giáo lý [The Doctrine], The Tây Ninh Holy See:

The THREE RELIGIONS:
Next to the Cosmic Sphere, we worship SHAKYAMUNI.
To its right, CONFUCIUS.
To its left, LAOZI.
Those are the three Shakya, Daoist and Ruist pontiffs.
LI TAIBAI is the First Majesty
AVALOKITESHVARA is the Second Majesty.
The GUAN HOLY IMPERIAL GENERAL is the Third Majesty.
These three represent the three religions in the third wave of Salvation.

either Avalokiteśvara (usually depicted as a male) or Guanyin (always depicted as a female)


Ấn Độ

[ʔən˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔəŋ˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔəŋ˦˥ ʔɗow˨˩˨]


上座部

chữ Hán form of Thượng Tọa Bộ (“(Buddhism) Theravada”).


上座部佛教

Thượng tọa bộ Phật giáo
Thượng tọa bộ Phật giáo#Vietnamese

chữ Hán form of Thượng tọa bộ Phật giáo (“(Buddhism) Theravada Buddhism”).


彌勒菩薩

chữ Hán form of Di Lặc Bồ Tát (“Maitreya bodhisattva”).


Thái Dương

[tʰaːj˧˦ zɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˨˩˦ jɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ jɨəŋ˧˧]


Mặt Trời

[mat̚˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[mak̚˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[mak̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

A compound of mặt (originally meaning “eye”) + trời (“sky; heavens”), literally “eye of the heavens”, a common metaphor for the Sun in Austroasiatic, Austronesian and Kra-Dai languages in Southeast Asia. Compare Thai ตะวัน (dtà-wan), Malay matahari, Proto-Mon-Khmer *t₂ŋiiʔ (“Sun”) < **[ma]t₂-ŋiiʔ (Benedict, 1976). Cognate with Muong măt tlời.

com

𪬪(Gió)𠺙(thổi)末(Mặt)𫶸(Trời)炪(đốt)昌(xương)泊(bạc)珊(tan)索(tác)工(trong)圭(quê)渃(nước)㝵(người)

Copy from 18th century, Urtext probably from 12th or 15th century, Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經):

[Under the] blowing winds and burning Sun, white bones keep decaying on foreign soil.


東歐

chữ Hán form of Đông Âu (“Eastern Europe”).


渤海

chữ Hán form of Bột Hải (“the Bohai Sea”).

chữ Hán form of Bột Hải (“a 7-10th century kingdom located around northern China and Korean; Balhae”).


Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ kuək̚˧˦ hwaː˧˧ ki˨˩]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ kuək̚˦˧˥ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[həːp̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˨˩˦ wək̚˦˥ waː˧˧ kɪj˨˩]

Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ#Vietnamese


降生

chữ Hán form of Giáng sinh (“Christmas”).


小雪

chữ Hán form of Tiểu tuyết (“lit. "minor snow;" a solar term denoting approximately November 22”).


Bắc Carolina

[ʔɓak̚˧˦ kaː˧˧ ɹɔ˧˧ li˧˧ naː˧˧]

[ʔɓak̚˧˦ kaː˧˧ zɔ˧˧ li˧˧ naː˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ kaː˧˧ ɹɔ˧˧ lɪj˧˧ naː˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ kaː˧˧ ɹɔ˧˧ lɪj˧˧ naː˧˧]


Đại Nam

[ʔɗaːj˧˨ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大南 (literally "Great South").

A former name for Vietnam, used between 1839 and 1945.


中東

chữ Hán form of Trung Đông (“Middle East”).


英國

chữ Hán form of Anh Quốc (“United Kingdom”).


Giê-su

Partial orthographic borrowing from Italian Gesù or French Jésus. The purely phonetic transcription, Giê-xu, is used in reader-friendlier Protestant translations.

obor

(Đức) Giê-su Ki-tô

Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu tổ phụ Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 1 [The Gospel According to Saint Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

This is the genealogy of Jesus Christ, a descendant of King David and the patriarch Abraham:

Tôi đau lòng tột cùng và điên tiết khi chứng kiến cảnh vợ con mỗi lần ăn cơm phải làm dấu thánh giá cám ơn Chúa, trong khi có được những bữa ăn ngon là do vợ chồng tôi vất vã lao động mới có được; chứng kiến Chủ nhật hàng tuần vợ con phải ngoan ngoãn đi nhà thờ ca ngợi, mang ơn Chúa Giêsu, một tên tội phạm bị xử tử đóng đinh trên cây thập giá gần 2000 năm nay; chứng kiến cảnh ông bà già vợ suốt ngày lẫm bẩm đọc kinh những câu phi nghĩa: “Kính mừng Maria đầy ơn phước, đức Chúa Trời ở cùng bà, bà có phước lạ hơn mọi người nữ và Giêsu con lòng…”, “Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, xin Cha cho chúng con lương thực, hàng ngày…”.

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

It pained and infuriated me to no end watching my wife and child cross themselves and thank God at mealtime, even though the good meals were earned by us working our asses off; watching them mindlessly go to church every Sunday, praise and be grateful to Jesus Christ, a criminal who was executed by crucifixion 2000 years ago; watching my parents-in-law mumble nonsensical prayers like “Blessed be the gracious Mary and the Heavenly Lord with her, for she gained more miraculous blessings than any woman and Jesus as her only son…,” or “Dear our Father in heaven, we pray in Your glorious name, so You grant us food every day…”

(biblical, Catholicism, Jehovah's Witnesses) Jesus


百越

chữ Hán form of Bách Việt (“Baiyue the "hundred tribes" regarded as the mythological ancestors of the Vietnamese people”).


黃帝

chữ Hán form of Hoàng Đế (“(Chinese mythology) the Yellow Emperor (legendary Chinese sovereign)”).


北部

chữ Hán form of Bắc Bộ (“Northern Vietnam”).


南越

chữ Hán form of Nam Việt (“Nanyue (204 BC-111 BC)”).


Nam Phi

South Africa (a country in Southern Africa)


Liên Xô

Contraction of Liên bang Xô viết (“Soviet Union”), which is a contraction of Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (“Union of Soviet Socialist Republics”). Compare Mandarin 蘇聯／苏联 (Sūlián), Japanese ソ連 (Soren), Korean 소련 (Soryeon).

Liên bang Xô viết
Liên bang Xô viết#Vietnamese

Clipping of Liên bang Xô viết; the USSR; the Soviet Union


Thuỵ Điển

[tʰwi˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 瑞典, perhaps from Hokkien 瑞典 (Sūi-tián). Compare Thuỵ Sĩ.


Đức

Contracted from Chinese 德國／德国 (Đức quốc), in turn contracted from Mandarin 德意志 (Déyìzhì, Đức Ý Chí) + 國／国 (quốc, “country”), from German deutsch (“German”, adjective) or Deutsch (“German language”).

der

Déyìzhì, Đức <i class="Latn mention" lang="vi">Ý Chí</i>

Béc-lin là thủ đô và là một trong 16 tiểu bang của Cộng hòa liên bang Đức

Berlin is the capital and one of the 16 constituent states of Federal Republic of Germany

Béc-giê là giống chó Đức

German Shepherd is a German breed of dog

Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


昇龍

chữ Hán form of Thăng Long (“an ancient name of Hanoi”).


Thăng Long

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lɔŋ˧˧]

[tʰaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 昇龍, composed of 昇 (“ascending”) and 龍 (“dragon”).

vi-etym-sino

(historical) the name of the capital of various historical kingdoms in Vietnam, now known as Hanoi

a commune of Kinh Môn district, Hải Dương province

a commune of Đông Hưng district, Thái Bình province

a commune of Nông Cống district, Thanh Hóa province

a commune of Hiệp Đức district, Quảng Nam province


Quan Thế Âm

[kwaːn˧˧ tʰe˧˦ ʔəm˧˧]

[kwaːŋ˧˧ tʰej˨˩˦ ʔəm˧˧]

[waːŋ˧˧ tʰej˦˥ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 觀世音, composed of 觀 (“to view”), 世 (“world”) and 音 (“sound”), from Literary Chinese 觀世音 (Guānshìyīn, literally “to look at the sounds of the world”), from Sanskrit अवलोकितस्वर (avalokitasvara).

der

Nam mô đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn Quan Thế Âm Bồ Tát
Namo Avalokiteshvara, the Most Merciful and Compassionate Savior

Trong kinh, đức Phật gọi Quan Âm là “thiện nam tử”. Nhưng chúng ta thường thấy hình ảnh Ngài là một vị nữ nhân mặc áo trắng. Không ít người vẫn đang thắc mắc: Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ? Đức Phật nói rằng Quan Thế Âm cứu khổ chúng sinh bằng cách hóa thân thành 32 tướng khác nhau để tùy ứng với hoàn cảnh.

2020 June 1, Châu Thanh Thùy, “Vẻ đẹp của Quán Thế Âm Bồ Tát [Avalokiteshvara Bodhisattva’s Beauty]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

In Scripture, the Buddha refers to Avalokiteshvara as a “good man.” But we often see Them depicted as a woman in white. Many are still asking: is Avalokiteshvara a man or a woman? The Buddha said Avalokiteshvara carried out salvation by manifesting as 32 distinct forms according to the given circumstances.

Synonym of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”)


觀世音

chữ Hán form of Quán Thế Âm (“(Buddhism) Guanyin”).


大乘佛教

Đại thừa Phật giáo
Đại thừa Phật giáo#Vietnamese

chữ Hán form of Đại thừa Phật giáo (“(Buddhism) Mahayana Buddhism”).


阮朝

chữ Hán form of Nguyễn triều (“Nguyen dynasty”).


Khổng Phu Tử

[xəwŋ͡m˧˩ fu˧˧ tɨ˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˨ fʊw˧˧ tɨ˧˨]

[xəwŋ͡m˧˨ fʊw˧˧ tɨ˧˨]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ fʊw˧˧ tɨ˨˩˦]

[xəwŋ͡m˨˩˦ fʊw˧˧ tɨ˨˩˦]


Ngũ Đại Thập Quốc

[ŋu˦ˀ˥ ʔɗaːj˧˨ʔ tʰəp̚˧˨ʔ kuək̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ tʰəp̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨ tʰəp̚˨˩˨ wək̚˦˥]


Khổng Tử

[xəwŋ͡m˧˩ tɨ˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˨ tɨ˧˨]

[xəwŋ͡m˧˨ tɨ˧˨]

[kʰəwŋ͡m˨˩˦ tɨ˨˩˦]

[xəwŋ͡m˨˩˦ tɨ˨˩˦]

Trong đạo Nho, đức Khổng Tử cũng có lần nói: "Trời có nói gì đâu? - thiên hà ngôn tại?"

2009, Thích Nhất Hạnh, Trái tim của Bụt, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, page 140:

In Confucianism, Confucius once said, "Does heaven speak? – tiān hé yán zāi?"


孔夫子

chữ Hán form of Khổng Phu Tử (“Confucius”).


Ý

Sino-Vietnamese word from 意. As for the country name, contracted from Mandarin 意大利 (Yìdàlì, Ý Đại Lợi), from a transcription from a European language.

Yìdàlì, Ý Đại Lợi

(colloquial) Italy (a country in Southern Europe)


五代十國

Ngũ Đại Thập Quốc
Ngũ Đại Thập Quốc#Vietnamese


Hồ Chí Minh

[ho˨˩ t͡ɕi˧˦ mïŋ˧˧]

[how˦˩ t͡ɕɪj˨˩˦ mɨn˧˧]

Hồ (a common Vietnamese surname; from Sino-Vietnamese 胡) + Chí Minh ("enlightened will"; from Sino-Vietnamese 志明). It is the most common pseudonym of Nguyễn Sinh Cung (1890-1969), the founder of modern Vietnam.

Tôi sống ở Hồ Chí Minh.

Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh#Vietnamese

Short for Thành phố Hồ Chí Minh (“Ho Chi Minh City”).


Chợ Lớn

→ English: Cholon

→ French: Cholon

[t͡ɕəː˧˨ʔ ləːn˧˦]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[cəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

Đắk Lắk
Đắk Lắk

Cholon, the Chinese district in Ho Chi Minh City

Bình Tây Market (Chợ Bình Tây), the market around which Cholon is formed

(historical) A former province of Đại Nam and South Vietnam from 1899 to 1951.


Thành phố Hồ Chí Minh

desc

→ Chinese: 胡志明市 (Hú Zhìmíng Shì) (calque)

→ English: Ho Chi Minh City (calque)

→ German: Ho-Chi-Minh-Stadt (calque)

→ French: Hô-Chi-Minh-Ville (calque)

→ Italian: città di Hồ Chí Minh (calque)

→ Japanese: ホーチミン市 (Hō Chi Min-shi) (calque)

→ Korean: 호찌민 시 (Hojjimin si) (calque)

→ Portuguese: Cidade de Ho Chi Minh (calque)

→ Russian: Хошимин (Xošimin)

→ Spanish: Ciudad Ho Chi Minh (calque)

[tʰajŋ̟˨˩ fo˧˦ ho˨˩ t͡ɕi˧˦ mïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˩ fow˨˩˦ how˦˩ t͡ɕɪj˨˩˦ mɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thành phố Hồ Chí Minh.wav

From thành phố (“city”) + Hồ Chí Minh (first president of Vietnam).

af

Ho Chi Minh City
Ho Chi Minh City#English


Mê Kông

[me˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

From Thai แม่โขง, literally "Mother-River Khong" (short for แม่น้ำโขง, "Mother Khong").


Phú Xuân

[fʊw˨˩˦ swəŋ˧˧]

[fʊw˦˥ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 富春 (“abundant spring”).

vi-etym-sino

an ancient name for the city of Huế, Vietnam


深圳

chữ Hán form of Thâm Quyến (“Shenzhen”).


黃河

chữ Hán form of Hoàng Hà (“Yellow River”).


珍珠港

Trân Châu Cảng
Trân Châu Cảng#Vietnamese

chữ Hán form of Trân Châu Cảng (“Pearl Harbor”).


廣東

chữ Hán form of Quảng Đông (“Guangdong”).


女眞

chữ Hán form of Nữ Chân (“the Jurchen people”).


名家

chữ Hán form of Danh gia (“School of Names”).


tiếng Đức

[tiəŋ˧˦ ʔɗɨk̚˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[tiəŋ˦˥ ʔɗɨk̚˦˥]


夫餘

chữ Hán form of Phù Dư (“an ancient Korean kingdom existing between the 2nd century BC and 494; Buyeo”).


東海

chữ Hán form of Đông Hải (“East China Sea”).


Sankt-Peterburg

[sajŋ̟˧˧ pe˧˧ tɛk̚˧˦ ʔɓuə˧˧]

[sɛɲ˧˧ pej˧˧ tɛk̚˦˧˥ ʔɓuə˧˧]

[san˧˧ pej˧˧ tɛk̚˦˥ ʔɓuə˧˧]

Saint Petersburg
Saint Petersburg#English

Saint Petersburg (a federal city of Russia)


國際歌

chữ Hán form of Quốc tế ca (“The Internationale”).


國民黨

chữ Hán form of Quốc dân Đảng (“Kuomintang”).


Bắc Kinh

[ʔɓak̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bắc Kinh.wav

Beijing (a direct-administered municipality, the capital city of China)


廣州

chữ Hán form of Quảng Châu (“Guangzhou”).


天主教

Thiên Chúa giáo
Thiên Chúa giáo#Vietnamese

chữ Hán form of Thiên Chúa giáo (“Catholicism”).


天主

chữ Hán form of Thiên Chúa (“God, the Lord of Heaven”).


Châu

Sino-Vietnamese word from 周, alternate reading of Chu (see usage notes at 周).


Cộng hoà Nam Phi

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ naːm˧˧ fi˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ naːm˧˧ fɪj˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ naːm˧˧ fɪj˧˧]

Republic of South Africa
Republic of South Africa


立夏

chữ Hán form of Lập hạ (“first day of summer, beginning of summer (one of the solar terms”).


南亞

chữ Hán form of Nam Á.: South Asia (a region of Asia)


南部

chữ Hán form of Nam Bộ (“Southern Vietnam”).


Hồng Kông

[həwŋ͡m˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ kəwŋ͡m˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

From Cantonese 香港 (hoeng¹ gong²), influenced by English Hong Kong.


俄羅斯

chữ Hán form of Nga La Tư (“(obsolete) Russia”).


Viêng Chăn

[viəŋ˧˧ t͡ɕan˧˧]

[viəŋ˧˧ t͡ɕaŋ˧˧]

[viəŋ˧˧ caŋ˧˧]

[jiəŋ˧˧ caŋ˧˧]


紐約

head

紐約 • (Nữu Ước)

vi-proper noun

紐約 • (Nữu Ước)

chữ Hán form of Nữu Ước (“dated form for New York”).


Tây Tạng

[təj˧˧ taːŋ˧˨ʔ]

[təj˧˧ taːŋ˨˩ʔ]

[təj˧˧ taːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 西藏, from Chinese 西藏 (Xīzàng).


閩南

chữ Hán form of Mân Nam (“Southern Min”).


外蒙古

chữ Hán form of Ngoại Mông Cổ (“Outer Mongolia”).


Hy Lạp

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Alternative spelling of Hi Lạp: Greece (a country in Southeast Europe)


Cộng hòa Séc

Czech Republic
Czech Republic#English:_Q213

Alternative spelling of Cộng hoà Séc: Czech Republic (a country in Central Europe)


Bỉ

Sino-Vietnamese word from 比, contracted from Chinese 比利時／比利时 (Bỉ Lợi Thì).

Belgium (a country in Western Europe that has borders with the Netherlands, Germany, Luxembourg and France)


Bắc Triều Tiên

[ʔɓak̚˧˦ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北朝鮮, from Korean 북조선 (Bukjoseon).


Thụy Sĩ

Traditional tone placement spelling of Thuỵ Sĩ.


Ai Cập

[ʔaːj˧˧ kəp̚˧˨ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩˨]

Egypt (a country in North Africa and Western Asia)


Đan Mạch

[ʔɗaːn˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩˨]


Na Uy

[naː˧˧ ʔwi˧˧]

[naː˧˧ ʔwɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 挪威, possibly from Mandarin 挪威 (Nuówēi) or Hokkien 挪威 (Nô͘-ui)


Úc

[ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 澳, contracted from 澳大利 (Úc Đại Lợi), from Mandarin 澳大利亞／澳大利亚 (Àodàlìyà, phonetically properly in Sino-Vietnamese Áo Đại Lợi Á). The reading úc (“inlet”) is used perhaps to avoid confusion with Áo (“Austria”).

cog

(colloquial) Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


Phần Lan

[fəŋ˦˩ laːŋ˧˧]

[fəŋ˨˩ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phần Lan.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 芬蘭 (SV: Phân Lan), perhaps euphemistically altered due to phân (“feces”) and the influence of phần (“part; portion”), from Mandarin 芬蘭／芬兰 (Fēnlán).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Phân Lan</i>


Nga

→ Tai Dam: ꪈꪱ

Orthographic borrowing from Chinese 俄 (short for 俄羅斯／俄罗斯 (Éluósī)), from Manchu ᠣᡵᠣᠰ (oros), from Classical Mongolian ᠣᠷᠤᠰ (orus), from Middle Mongol 斡羅思 (oros), from Old East Slavic Рꙋсь (Rusĭ), from Proto-Finnic *roocci.

obor

Russia (A transcontinental country in Eastern Europe and North Asia; official name: Liên bang Nga)


Síp

Cyprus (an island and country in the Mediterranean Sea, normally considered politically part of Southeast Europe but geographically part of Western Asia)


Trung Quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中國, composed of 中 (“center”) and 國 (“country”). Doublet of Tung Của.

vi-etym-sino

(history, only by the Nguyễn Dynasty) the self-denomination of Vietnam during Nguyễn dynasty independence period (19ᵗʰ century).


阿爾及利亞

A Nhĩ Cập Lợi Á
A Nhĩ Cập Lợi Á#Vietnamese

chữ Hán form of A Nhĩ Cập Lợi Á (“Algeria”).


華盛頓

chữ Hán form of Hoa Thịnh Đốn (“Washington”).


Cát Lâm

[kaːt̚˧˦ ləm˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ ləm˧˧]

[kaːk̚˦˥ ləm˧˧]

Jilin, Jilin City (a city in Jilin province, China)


漢城

chữ Hán form of Hán Thành (“(historical) Hanseong (Seoul during the Joseon dynasty)”).


新西蘭

chữ Hán form of Tân Tây Lan (“New Zealand”).


大虞

chữ Hán form of Đại Ngu (“the official name of Vietnam from 1400 to 1428”).


基督教

chữ Hán form of Cơ đốc giáo (“Christianity”).


內蒙古

chữ Hán form of Nội Mông Cổ (“Inner Mongolia”).


Brigitta

[ʔɓɹi˧˧ zit̚˧˦ taː˧˧]

[ʔɓɹɪj˧˧ jit̚˦˧˥ taː˧˧]

[ʔɓɹɪj˧˧ jɨt̚˦˥ taː˧˧]

From Italian Brigitta. Cognate with English Bridget.


trăng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trăng.wav

From Proto-Vietic *b-laŋ. This is Central-Southern form, now also the most common written form.
The Northern Middle Vietnamese form is attested as blang in Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651).
Most likely a false cognate of Proto-Austronesian *bulaN (“moon”) (whence Malay bulan, Javanese wulan, Tagalog buan and Malagasy volana) and Proto-Tai *ɓlɯənᴬ (“moon”) (whence Thai เดือน (dʉʉan), Saek เบรี๋ยน, Zhuang ndwen), see more at the entry *b-laŋ.

cog

Saek เบรี๋ยน


Ngân Hà

[ŋən˧˧ haː˨˩]

[ŋəŋ˧˧ haː˦˩]

[ŋəŋ˧˧ haː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 銀河 (“Milky Way; galaxy”).


Sài Gòn

English: Saigon

zh-l

西貢／西贡 (Xīgòng)

Chinese: 西貢／西贡 (Xīgòng)

→ French: Saïgon

→ German: Saigon

Japanese: サイゴン (Saigon)

Khmer: សៃហ្គន (saygɔɔn)

Portuguese: Saigão

[saːj˨˩ ɣɔn˨˩]

[ʂaːj˦˩ ɣɔŋ˦˩]

[saːj˦˩ ɣɔŋ˦˩]

[ʂaːj˨˩ ɣɔŋ˨˩]

[saːj˨˩ ɣɔŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Sài Gòn.wav

Ang Nan
Chey Chettha IV
Chợ Lớn
Citadel of Saigon
Francis Garnier
Lê Quý Đôn
Phủ biên tạp lục
Post-Angkor period
vi:Thành phố Hồ Chí Minh

Uncertain.
The original toponym behind Sài Gòn, was attested earliest as 柴棍, with two phonograms whose Sino-Vietnamese readings are sài and côn respectively, in Lê Quý Đôn's Phủ biên tạp lục (撫邊雜錄 "Miscellaneous Chronicles of the Pacified Frontier", c. 1776), wherein Lê relates that, in 1674, Cambodian prince Ang Sor was installed as king over 高綿 (Cao Miên) and his brother Ang Nan as vice-king in 柴棍 (Sài Gòn) by Vietnamese forces.
柴棍 also appears later in Trịnh Hoài Đức's Gia Định thành thông chí (嘉定城通志 "Comprehensive Records about the Gia Định Citadel", c. 1820), Nam quốc địa dư giáo khoa thư (南國地輿教科書 "Textbook on the Geography of the Southern Country", 1908), etc.
Adrien Launay's Histoire de la Mission de Cochinchine (1688−1823), "Documents Historiques II: 1728 - 1771" (1924: 190) cites 1747 documents containing the toponyms: provincia Rai-gon, Rai-gon thong (for *Sài Gòn thượng "Upper Saigon"), & Rai-gon-ha (for *Sài Gòn hạ "Lower Saigon").
It is probably a transcription of Khmer ព្រៃនគរ (prɨy nɔɔnɔkɔɔ), or Khmer ព្រៃគរ (preykôr).
The proposal that Sài Gòn is from non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 堤岸 (“embankment”, SV: đê ngạn) (e.g. by Francis Garnier and Vương Hồng Sển, etc.) has been critiqued as folk-etymological, as: (1) Garnier states that the Chinese settlement Tai-ngon or Tin-gan (i.e. 堤岸 Đê Ngạn ~ Đề Ngạn) – the Chinese name for Chợ Lớn – was found in 1778, yet the underlying toponym had possibly been known to Vietnamese as early as 1674, transcribed as 柴棍, then preserved in Phủ biên tạp lục (c. 1776); (2) 堤岸 has variant form 提岸, thus suggesting that both were transcriptions of a local toponym and thus are cognates to, not originals of, Sài Gòn.

bor

Khmer ព្រៃនគរ (prɨy nɔɔnɔkɔɔ)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đê ngạn</i>

vi-etym-sino

(sông ～) A river in southern Vietnam that rises near Phum Daung in southeastern Cambodia and empties into the Nhà Bè River, which in its turn empties into the East Sea northeast of the Mekong Delta.

A train station in Ward 3, Ho Chi Minh City


紫禁城

chữ Hán form of Tử Cấm Thành (“Forbidden City”).


Mát-xcơ-va

[maːt̚˧˦ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˧˥ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ jaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mát-xcơ-va.wav

Moscow (a federal city, the capital of Russia)

Moscow (an oblast of Russia, surrounding the city of Moscow)


Mạc Tư Khoa

[maːk̚˧˨ʔ tɨ˧˧ xwaː˧˧]

[maːk̚˨˩ʔ tɨ˧˧ kʰwaː˧˧]

[maːk̚˨˩ʔ tɨ˧˧ xwaː˧˧]

[maːk̚˨˩˨ tɨ˧˧ kʰwaː˧˧]

[maːk̚˨˩˨ tɨ˧˧ xwaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mạc Tư Khoa.wav

Sino-Vietnamese word from 莫斯科, from Mandarin 莫斯科 (Mòsīkē), from Russian Москва́ (Moskvá).

Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh
Listening to a Nghệ-Tĩnh Yodel in Moscow

(obsolete, now literary) Synonym of Mát-xcơ-va (“Moscow”), the federal city, the capital of Russia


Campuchia

Alternative spelling of Cam-pu-chia: Cambodia (a country in Southeast Asia)


Ý Đại Lợi

[ʔi˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ]

[ʔɪj˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ]

[ʔɪj˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ləːj˨˩˨]

Bởi các nước thảy Pháp quốc một ngày một lớn thêm thì trong lòng không yên, chẳng biết chừng nào cho đầy túi tham Napoléon, gồm thâu Thoại sỉ, Hoa-lang lại lấy luôn Ý-đại-lợi nên nước nào cũng lo sợ mà dấy binh.

1918, Văn Thơm Lê, Đại-Pháp cong-thần: Livre de lecture en quốc-ngữ avec sommaires en français, à lúsage des Ecoles provinciales et cantonales de Cochinchine, page 120:

Because the nations felt uneasy at the rise of Napoleon, not knowing how long Napoleon's greed would be sated, having annexed first Switzerland, then the Netherlands and Italy, they all feared for their fates and raised their war banners.

(obsolete) Italy (a country in Southern Europe)


Lào

Nước Lào là nước nào ?


Mông Cổ

[məwŋ͡m˧˧ ko˧˩]

[məwŋ͡m˧˧ kow˨˩˦]


Mi-an-ma

[mi˧˧ ʔaːn˧˧ maː˧˧]

[mɪj˧˧ ʔaːŋ˧˧ maː˧˧]

[mɪj˧˧ ʔaːŋ˧˧ maː˧˧]


Miến Điện

[miən˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[miəŋ˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[miəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 緬甸 (“Myanmar”). Compare Diến Điện, now obsolete, which uses the alternative reading for the character 緬／缅 (miǎn), with *mj- > j-.

Trong đại lễ, còn có đại diện Phật giáo của các nước như Việt Nam, Miến Điện, Ấn Độ, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Gia Nã Đại v.v…

In the ceremony, there were also Buddhist representatives from countries such as Vietnam, Myanmar, India, Japan, Turkey, Canada, etc.

Dân Việt Nam lại tiếp tục sống với lợi tức bình quân $3,600 đô la một năm, gần bằng Phi Luật Tân, bằng một phần ba lợi tức dân Malaysia, một nửa dân Thái Lan, chỉ giàu hơn dân ba nước Campuchia, Lào và Miến Điện.

2021 December 13, Ngô Nhân Dụng, “Xây dựng chỉnh đốn mãi chưa xong [Still not finished building back better]”, in Voice of America, Washington, D.C., retrieved 2022-02-05:

Vietnamese people continue to live with an average income of US$3,600 a year, approximately equal to the Philippines, a third of the income of Malaysians, half of Thais, and only higher than that of citizens of the three countries Cambodia, Laos, and Burma.

Myanmar, Burma (a country in Southeast Asia)


Thái Lan

[tʰaːj˨˩˦ laːŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 泰蘭, composed of 泰 (“Thai”) and 蘭 (“-land”), coined with the phonetic morpheme 蘭／兰 (lán) by analogy with the European names of Thailand. In proper Mandarin, the country is known as 泰國／泰国 (Tàiguó), with the semantic morpheme 國／国 (guó, “country; state; -land”) instead.


Úc Đại Lợi

[ʔʊwk͡p̚˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ]

[ʔʊwk͡p̚˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ]

[ʔʊwk͡p̚˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ləːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Úc Đại Lợi.wav

Sino-Vietnamese word from 澳大利 (“Australia”).

(dated) Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


滿洲國

chữ Hán form of Mãn Châu quốc (“(historical) Manchukuo”).


Anh

Sino-Vietnamese word from 英. As for the country name, contracted from Chinese 英國／英国 (Anh quốc, “United Kingdom”), from Chinese 英 (Anh) (as in Mandarin 英吉利 (Yīngjílì, Anh Cát Lợi, “England”) or 英格蘭／英格兰 (Yīnggélán, Anh Cách Lan, “England”)) + 國／国 (quốc, “country”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">Anh quốc</i>

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Anh.wav

Anh quốc

Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ai-len

United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

đội tuyển bóng đá Anh


北冰洋

Bắc Băng Dương
Bắc Băng Dương#Vietnamese

chữ Hán form of Bắc Băng Dương (“Arctic Ocean”).


道德經

chữ Hán form of Đạo Đức Kinh (“Tao Te Ching”).


國際語

chữ Hán form of quốc tế ngữ (“Esperanto”).


太原

chữ Hán form of Thái Nguyên (“Thái Nguyên”).


大連

chữ Hán form of Đại Liên (“Dalian (a major subprovincial city in Liaoning, in northeastern China)”).


法輪大法

Pháp Luân Đại Pháp
Pháp Luân Đại Pháp#Vietnamese

chữ Hán form of Pháp Luân Đại Pháp (“Falun Dafa, Synonym of 法輪功”).


美洲

chữ Hán form of Mĩ châu (“America; the Americas”).


法輪功

Pháp Luân Công
Pháp Luân Công#Vietnamese

chữ Hán form of Pháp Luân Công (“Falun Gong”).


Sen

The demotic name (tên Nôm) for the village, from Old Chinese 蓮 (OC *k.[r]ˤe[n]) (B-S) (SV: liên).

(historical, làng ~) Kim Liên (a village in Kim Liên, Nam Đàn district, Nghệ An, Vietnam)


南美

chữ Hán form of Nam Mĩ (“South America”).


南非

chữ Hán form of Nam Phi (“South Africa”).


荷蘭

Holland (a traditional region in the Netherlands formed by two modern provinces, North Holland and South Holland)

Holland, the Netherlands (a country in Western Europe)


三位一體

Tam Vị Nhất Thể
Tam Vị Nhất Thể#Vietnamese

chữ Hán form of Tam Vị Nhất Thể (“Trinity; Trimurti”).


Nguyễn

→ Czech: Nguyen

→ English: Nguyen

→ French: Nguyen

→ German: Nguyen


Quảng Đông

[kwaːŋ˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[kwaːŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[waːŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Quảng Đông.wav

Bắc giáp nước Tàu, liền với tỉnh Quảng-đông, Quảng-tây và Vân-nam.

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 4:

To the north lies the country of the Chinamen, with the provinces of Guangdong, Guangxi and Yunnan immediately bordering [Vietnam].


Cơ đốc

Alternative letter-case form of Cơ Đốc (“Christ”)


Liên Hiệp Quốc

[liən˧˧ hiəp̚˧˨ʔ kuək̚˧˦]

[liəŋ˧˧ hiəp̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ hip̚˨˩˨ wək̚˦˥]

Alternative form of Liên Hợp Quốc (“United Nations”)


Thiên Sơn

[tʰiən˧˧ səːn˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ səːŋ˧˧]


Hoàng Hải

[waːŋ˨˩ haːj˨˩˦]


Biển Đông

[ʔɓiən˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


黃海

chữ Hán form of Hoàng Hải (“Yellow Sea”).


四書

chữ Hán form of Tứ thư (“The Four Books (Confucian texts)”).


Chiến tranh thế giới thứ hai

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ haːj˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ haːj˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ haːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ hai.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ hai (“second”).


Chiến tranh lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]


Thánh Linh

[tʰajŋ̟˧˦ lïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thánh Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 聖靈, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 靈 (“spirit”).

vi-etym-sino

(Christianity) the Holy Spirit; the Holy Ghost


chủ nghĩa Quốc xã

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kuək̚˧˦ saː˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kuək̚˦˧˥ saː˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ wək̚˦˥ saː˨˩˦]


Chiến tranh Lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh Lạnh.wav


Thánh Thần

[tʰajŋ̟˧˦ tʰən˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖神, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 神 (“god”).

(Christianity) Synonym of Thánh Linh (“Holy Spirit; Holy Ghost”)


Chiến tranh thế giới thứ nhất

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ ɲət̚˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ ɲək̚˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ ɲək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ nhất.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ nhất (“first”)


內蒙

chữ Hán form of Nội Mông (“Inner Mongolia”).


聖靈

chữ Hán form of Thánh Linh (“Holy Spirit; Holy Ghost”).


Hán

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Hán


聖神

chữ Hán form of Thánh Thần (“Holy Spirit; Holy Ghost”).


世尊

chữ Hán form of Thế Tôn (“(Buddhism) the World-Honored One, an honorific name for the Gautama Buddha; an indigenous agricultural deity often associated with the Buddha”).


中庸

Four Books
w:Four Books and Five Classics

chữ Hán form of Trung Dung (“the Doctrine of the Mean (one of the Four Books of Confucianism)”).


Giáo hội Công giáo

[zaːw˧˦ hoj˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[jaːw˨˩˦ hoj˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[jaːw˦˥ hoj˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Giáo hội Công giáo.wav

giáo hội (“non-Protestant church”) + Công giáo (“Catholic”).


Đức Bà

[ʔɗɨk̚˧˦ ʔɓaː˨˩]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ ʔɓaː˦˩]

[ʔɗɨk̚˦˥ ʔɓaː˨˩]

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri


Công giáo

[kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公教, composed of 公 (“public”) and 教 (“religion”), Chinese 公教 (gōngjiào).

vi-etym-sino

Holonym: Ki-tô giáo


Thị

Sino-Vietnamese word from 氏 (“clan; née”).

a female given name from Chinese, a middle name


Văn

Sino-Vietnamese word from 文 (“literature”); implies an educated or scholarly person.

Sai rồi, ông Trần Văn Trật!

a male given name from Chinese, a middle name


Xô viết

From French soviet, from Russian совет (sovet).

Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết


head

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ so˧˧ viət̚˧˦]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ sow˧˧ viək̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sow˧˧ viək̚˦˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sow˧˧ jiək̚˦˥]

liên bang (“union”) + cộng hoà (“republics”) + xã hội chủ nghĩa (“socialist”) + Xô viết (“Soviet”).

com

Union of Soviet Socialist Republics
Union of Soviet Socialist Republics

vi:Liên bang Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô viết


Con đường tơ lụa

[kɔn˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ təː˧˧ luə˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩ təː˧˧ luə˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ təː˧˧ luə˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Con đường tơ lụa.wav


Đông Nam Á

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˦˥]


印度洋

chữ Hán form of Ấn Độ Dương (“Indian Ocean”).


Đài Bắc

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʔɗaːj˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đài Bắc.wav


Bình Nhưỡng

[ʔɓïŋ˨˩ ɲɨəŋ˦ˀ˥]

[ʔɓɨn˦˩ ɲɨəŋ˧˨]

[ʔɓɨn˨˩ ɲɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 平壤, from Korean 평양 (Pyeong'yang).

Pyongyang (the capital city of North Korea)


金邊

chữ Hán form of Kim Biên (“(rare) Phnom Penh”).


萬象

chữ Hán form of Vạn Tượng (“Vientiane”).


Thượng Hải

[tʰɨəŋ˧˨ʔ haːj˧˩]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ haːj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ haːj˨˩˦]

Shanghai (a major port city and direct-administered municipality of China, the largest urban area in China)


重慶

chữ Hán form of Trùng Khánh (“Chongqing”).


tiếng Thái

[tiəŋ˧˦ tʰaːj˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ tʰaːj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ tʰaːj˦˥]


浙江

chữ Hán form of Chiết Giang (“Zhejiang”).


Viên

Vienna (the capital city of Austria; state of Austria)


天安門

chữ Hán form of Thiên An Môn (“Tian'anmen”).


仰光

chữ Hán form of Ngưỡng Quang (“Yangon”).


嫦娥

chữ Hán form of Thường Nga (“moon goddess”).


公教

chữ Hán form of Công giáo (“Catholicism; Catholic”).


花旗國

United States of America
United States of America

chữ Hán form of Hoa Kỳ quốc (“United States of America”).


花旗

chữ Hán form of Hoa Kỳ (“United States, United States of America”).


中共

chữ Hán form of Trung Cộng (“Communist China”).


phạm

Sino-Vietnamese word from 范 (canonical)
Phạm (canonical)


史記

chữ Hán form of Sử ký (“Records of the Grand Historian”).


西歐

chữ Hán form of Tây Âu (“Western Europe”).


中歐

chữ Hán form of Trung Âu (“Central Europe”).


北歐

chữ Hán form of Bắc Âu (“Northern Europe”).


Châu Úc

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

[cəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˥]

Alternative form of châu Úc: Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


本草綱目

Bản thảo cương mục
Bản thảo cương mục#Vietnamese

chữ Hán form of Bản thảo cương mục (“Compendium of Materia Medica”).


Hải Phòng

[haːj˧˨ fɔŋ˦˩]

Sino-Vietnamese word from 海防 (“Coastal Defense”).


Đà Nẵng

head

Đà Nẵng • (沱㶞)

vi-proper noun

Đà Nẵng • (沱㶞)

[ʔɗaː˨˩ naŋ˦ˀ˥]

[ʔɗaː˦˩ naŋ˧˨]

[ʔɗaː˨˩ naŋ˨˩˦]

Possibly from Eastern Cham đanak (“mouth of a river”), đarak (“large river”), or from Western Cham đaknan, đaknưn, from đak (“water”) + nưng (“wide”), after the Hàn River.

Da Nang, Danang (a large city in Central Vietnam)


Thiên Chúa

[tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天主 (“Heavenly Lord”, SV: Thiên Chủ), from Chinese 天主 (Tiānzhǔ, “Catholic God”). Doublet of Thiên Chủ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Chủ</i>

vi-etym-sino

Exodus 20:2; Vietnamese translation by Kinh Thánh ấn bản 2011 (KPA) version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version
Ta là Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, đã đưa ngươi ra khỏi đất Ai Cập, khỏi cảnh nô lệ.

I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.


Đông Dương

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東洋, composed of 東 (“east”) and 洋 (“ocean”). Compare Japanese 東洋 (Tōyō, “the East; East Asia”) and 西洋 (Seiyō, Tây Dương, “the West; Euro-America”).


鮮卑

chữ Hán form of Tiên Ti (“Xianbei (group of northern nomadic peoples)”).


賢人

chữ Hán form of hiền nhân (“virtuous person”).


釋迦牟尼

Thích-ca Mâu-ni
Thích-ca Mâu-ni#Vietnamese

chữ Hán form of Thích-ca Mâu-ni (“Sakyamuni”).


新島

chữ Hán form of Tân Đảo (“New Hebrides, Vanuatu”).


盤古

chữ Hán form of Bàn Cổ (“(Chinese mythology) Pangu”).


廣義

chữ Hán form of Quảng Ngãi (“Quảng Ngãi”).


清明

chữ Hán form of Thanh minh (“Qingming”).


萬里長城

Vạn Lý Trường Thành
Vạn Lý Trường Thành#Vietnamese

chữ Hán form of Vạn Lý Trường Thành (“the Great Wall of China”).


玄武

chữ Hán form of Huyền Vũ (“Black Tortoise, literally "Black Warrior", one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


白虎

chữ Hán form of Bạch Hổ (“White Tiger, one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


朱雀

chữ Hán form of Chu Tước (“Vermilion Bird, one of the Four Symbols in the Chinese constellations”).


大雪

chữ Hán form of Đại tuyết (“literally, “heavy snow”; one of the solar terms”).


Hợp chúng quốc Hoa Kì

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ kuək̚˧˦ hwaː˧˧ ki˨˩]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ kuək̚˦˧˥ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[həːp̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˦˥ wək̚˦˥ waː˧˧ kɪj˨˩]

United States of America
United States of America#English

United States of America (a country in North America)


Bon

Vượt qua 226 thí sinh đến từ các trường y dược trên toàn quốc, Đỗ Thế Bon - sinh viên ngành Bác sĩ đa khoa, ĐH Duy Tân đã xuất sắc giành giải nhất tại cuộc thi học thuật về y tế.

2020, Thái Trà, “ĐH Duy Tân giành giải nhất cuộc thi học thuật về y tế”, in Zing news:

Beating 226 other contestants from medical schools all over the country, Đỗ Thế Bon — a General Practitioner student at Duy Tân University — outstandingly won the first prize in a medical scholarship contest.


天壇

chữ Hán form of Thiên Đàn (“the Temple of Heaven”).


東洋

chữ Hán form of Đông Dương (“Indochina”).


日本國

chữ Hán form of Nhật Bản Quốc (“State of Japan”).


白露

chữ Hán form of Bạch lộ (“A solar term around 8 September, traditionally heralding cold weather across China”).


福祿壽

chữ Hán form of Phúc Lộc Thọ (“Fu Lu Shou, the Three Lucky Gods in Chinese mythology”).


成吉思汗

Thành Cát Tư Hãn
Thành Cát Tư Hãn#Vietnamese


quốc tế ngữ

[kuək̚˧˦ te˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[wək̚˦˥ tej˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國際語 (“Interlingua”).


安南

chữ Hán form of An Nam (“Annam (the former name of Vietnam)”).


Ca Li

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

Clipping of Ca-li-pho-ni-a, Ca-li-phoóc-ni-a, from English California. Compare English Cali.

Hơn nữa, anh thấy ngại ngừng nghĩ đến chuyện trở về Ca Li…

1990, Mai Kim Ngọc, Thuyền nhân, Letters and Arts Publishing House, page 469:

Moreover, he felt reluctant about returning to California…

Đến Cali, bỗng nhớ Sài Gòn!
Một thuở đăng trình, giấc mộng con
Giữa chốn phồn hoa, vui đại ẩn
Mặc đời lộn lạo, giữ lòng son.

2010 May, Tâm Chơn, “Miễn nhớ”, in Bóng trúc bên thềm, Hanoi: Cultural and Information Publishing House, page 148:

How I miss Saigon at California!
When I was in the Army, a little dream
Amidst the hustle and bustle of the city,
Detached from its chaos, I keep my heart loyal.

Chẳng hạn như khi một người dân New York đến Cali, người ấy phải tuân theo luật lệ của Cali và không thể bừa bãi như vậy. Phải vậy không? Khi đến Cali, tôi cảm thấy vô cùng thoải mái; chung quanh, chỗ nào cũng đầy những “Thánh”, Santa Clara, San José, San Francisco.

2016 June 29, Thanh Hải Vô Thượng Sư, Bí Quyết Tức Khắc Khai Ngộ - Hiện Đời Giải Thoát, volume Khai Thị 8, The Supreme Master Ching Hai Publishing, page 137:

For example, when a New Yorker comes to California, they must act according to the laws of California and cannot be so rash. Right? When in California, I feel utterly relaxed; around me, the places are full of "Saints": Santa Clara, San José, San Francisco.

Con Nguyệt, con gái Bà, nói nó ở thành phố San Diego, tiểu bang Ca-li, một thành phố đẹp lắm.

2021 January 23, Phan Đức Minh, “Bà Năm đi Mỹ [Mrs. Năm goes to America]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

Her daughter Nguyệt says she lives in San Diego, California, a beautiful city.

(colloquial) California (a state of the United States)


Phật Đản

[fət̚˧˨ʔ ʔɗaːn˧˩]

[fək̚˨˩ʔ ʔɗaːŋ˧˨]

[fək̚˨˩˨ ʔɗaːŋ˨˩˦]


富士

chữ Hán form of Phú Sĩ.: Mount Fuji (The highest mountain in Japan)

chữ Hán form of Phú Sĩ.: Fuji (a city in Shizuoka Prefecture, Japan)


高句麗

chữ Hán form of Cao Câu Li (“Goguryeo”).


Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam#Vietnamese

Socialist Republic of Vietnam
Socialist Republic of Vietnam

Traditional tone placement spelling of Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (“Socialist Republic of Vietnam”).


Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa#Vietnamese

Alternative spelling of Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa


Nam Mĩ

[naːm˧˧ mɪj˨˩˦]


Nam Kinh

[naːm˧˧ kïŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Kinh.wav

Nanjing (a major city, the provincial capital of Jiangsu, China)


Đông Kinh

→ English: Tonkin

→ French: Tonkin

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đông Kinh.wav

Sino-Vietnamese word from 東京, composed of 東 (“eastern”) and 京 (“capital”).

(obsolete) a former name of Đông Kết, a rural commune in Hưng Yên, Vietnam

Đông Kinh Nghĩa thục

(historical) former name of Hanoi, capital city of Vietnam

Thủ đô của Nhật là Tô-ki-ô (Đông Kinh), tên cũ là Ê-đô (Giang Hộ), nằm về phía đông đảo lớn Hôn-xiu.

1981, Nghiên cứu Nghệ thuật [Research into Art]:

Japan's capital is Tokyo, formerly known as Edo, located to the west of Honshu.

Phú Sĩ sơn là ngọn núi cao nhất và đẹp của Nhật Bản ở gần Đông Kinh (Tô-ki-ô); Hồ Tỳ Bà cũng là cảnh đẹp có tiếng của Nhật Bản ở gần Kyoto.

1997, Vũ Văn Sạch with Vũ Thị Minh Hương and Philippe Papin, VĂN THƠ ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC [POSE AND POETRY FROM TONKIN FREE SCHOOL], Nhà xuất bản Văn hóa, page 149:

Mount Fuji is the highest and most beautiful mountain in Japan, located near Tokyo; Lake Biwa is also a notably beautiful feature of Japan, near Kyoto.

Obsolete form of Tô-ki-ô (“Tokyo (a prefecture, the capital city of Japan)”).

Tô-ki-ô

(historical) Synonym of Khai Phong (“Kaifeng (a prefecture-level city in Henan, China; former capital of China)”)

Khai Phong

(historical) Synonym of Hưng Khánh (“Xingqing”)

(historical) Synonym of Liêu Dương (“Liaoyang (a prefecture-level city in Liaoning, China; former capital from 1621 to 1625 of China)”)

Liêu Dương

(historical) Gyeongju, Donggyeong (the ancient capital of the Korean kingdom of Goryeo, from 987 to 1012; now a modern city in South Korea)


公元

chữ Hán form of Công Nguyên (“Common Era”).


三國演義

Tam quốc diễn nghĩa
Tam quốc diễn nghĩa#Vietnamese

chữ Hán form of Tam quốc diễn nghĩa (“The Romance of the Three Kingdoms”).


水滸傳

Thủy hử truyện
Thủy hử truyện#Vietnamese

chữ Hán form of Thủy hử truyện (“Water Margin, one of China's Four Great Classical Novels”).


西遊記

chữ Hán form of Tây du kí (“(history) Journey to the West”).


紅樓夢

chữ Hán form of Hồng lâu mộng (“Dream of the Red Chamber”).


三國

chữ Hán form of Tam Quốc (“the Three Kingdoms (220–280 CE)”).


端午

chữ Hán form of Đoan ngọ (“Duanwu festival”).


四大名著

Tứ đại danh tác
Tứ đại danh tác#Vietnamese

chữ Hán form of Tứ đại danh tác (“Four Classic Novels”).


立春

chữ Hán form of Lập xuân (“the first day of spring according to the traditional lunisolar calendar”).

立春; 雨水; 驚蟄; 春分; 清明; 穀雨

立夏; 小滿; 芒種; 夏至; 小暑; 大暑

立秋; 處暑; 白露; 秋分; 寒露; 霜降

立冬; 小雪; 大雪; 冬至; 小寒; 大寒


戰國

chữ Hán form of Chiến Quốc (“Warring States”).


始皇帝

chữ Hán form of Thủy Hoàng Đế (“Shi Huangdi”).


Tây Ban Nha

[təj˧˧ ʔɓaːn˧˧ ɲaː˧˧]

[təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西班牙, from Mandarin 西班牙 (Xībānyá, “Spain”), from Latin Hispania (“Iberia”).

những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

1985, Thanh Thảo, Đàn ghi ta của Lor-ca [Lorca’s Guitar]:

the bubbly sounds of the guitar
Spain, a crimson cape
lee la lee la lee la
trekking to the lonely realm
with the dizzy moon
on exhausted horseback

Spain (a country in Southern Europe, including most of the Iberian peninsula)


Nhật Bổn

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓon˧˩]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓoŋ˧˨]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓoŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nhật Bổn.wav

Sino-Vietnamese word from 日本, from Japanese 日本, with mixed Northern-Southern reading. The humorous effect is due to the usage of bổn, whose usage has been greatly reduced to some fringe cases, as is the case with some other originally literary Sino-Vietnamese readings.

Vua Minh Trị là vua có danh tiếng công đức của Nhật Bổn, mà cuối năm hiệu Minh Trị, ông ta còn bị cái hiềm thích khách; mà năm mới rồi đây, quan tể tướng Nhật Bổn bị giết trong ga xe lửa cũng vì cớ ấy.

2005, “Thư thất điều [The Epistle of the Seven Things]”, in Phan Châu Trinh - toàn tập [Phan Châu Trinh's Complete Biography], volume 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng, page 140:

Emperor Meiji was a notedly virtuous monarch of Japan, and still in a late Meiji year, he was at risk of assassination; just recently, Japan’s Chancellor has been killed in a train station for the same reason.


Nhật

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Hiện nay có nước Anh, nước Bỉ và nước Nhật đang theo chính thể ấy. Dân trí hai nước trên đã tiến tới nhiều, cho nên quyền vua cũng đã tiến tới nhiều, cho nên quyền vua cũng giảm bớt nhưng dân cũng thương vua mà vua cũng vẫn yêu dân. Nước Nhật thì có kém thua nhưng đã theo chính thể lập hiến thì trước sau rồi cũng tới nơi vậy.
Currently, Britain, Belgium and Japan are practicing such governance. The first two are more advanced, their monarchies are also more advanced, their monarchies are becoming more limited, but their subjects love their monarchs and vice versa. Japan is less advanced, but as long as it keeps this constitutional governance, it will get there eventually.

Clipping of Nhật Bản or Nhật Bổn (“Japan”)

(only in compounds) Japano-; Nippo-; Japan


mạng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 網 (“web, net”, SV: võng). Doublet of võng and màng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">võng</i>

vi-etym-sino

Audio (Hà Nội)

lên mạng


Đài Loan

[ʔɗaːj˨˩ lwaːn˧˧]

[ʔɗaːj˦˩ lwaːŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ l⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]


Tam quốc diễn nghĩa

[taːm˧˧ kuək̚˧˦ ziən˦ˀ˥ ŋiə˦ˀ˥]

[taːm˧˧ kuək̚˦˧˥ jiəŋ˧˨ ŋiə˧˨]

[taːm˧˧ wək̚˦˥ jiəŋ˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 三國演義 (“The Romance of the Three Kingdoms”).

(literature) The Romance of the Three Kingdoms, one of China's Four Great Classical Novels

The Romance of the Three Kingdoms
vi:Tam quốc diễn nghĩa


聖母

chữ Hán form of Thánh Mẫu (“(Catholicism) Virgin Mary”).


大黑天

chữ Hán form of Đại Hắc Thiên (“Mahakala”).


論語

chữ Hán form of Luận Ngữ (“Lunyu, the Analects of Confucius (one of the Four Books (四書) of Confucianism)”).


天山

chữ Hán form of Thiên Sơn (“Tian Shan”).


Mônica

[moŋ˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧]

[moŋ˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧]

From Portuguese Mónica, from Latin Monica. Cognate with English Monica.


東南亞

chữ Hán form of Đông Nam Á.: Southeast Asia (a region of Asia)


Thất Tịch

[tʰət̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 七夕 (“Double Seventh Festival”).

Double Seventh Festival, the East Asian Valentine's Day


西半球

chữ Hán form of Tây Bán cầu (“Western Hemisphere (hemisphere of the Earth)”).


東半球

chữ Hán form of Đông Bán cầu (“Eastern Hemisphere (hemisphere of the Earth)”).


大韓民國

Đại Hàn Dân Quốc
Đại Hàn Dân Quốc#Vietnamese

chữ Hán form of Đại Hàn Dân Quốc (“Republic of Korea”).


南韓

chữ Hán form of Nam Hàn (“South Korea”).


北韓

chữ Hán form of Bắc Hàn (“North Korea”).


南朝鮮

Nam Triều Tiên
Nam Triều Tiên#Vietnamese

chữ Hán form of Nam Triều Tiên (“South Korea”).


順化

chữ Hán form of Thuận Hóa (“Hue (city, province of Vietnam)”).


Đại Ngu

[ʔɗaːj˧˨ʔ ŋu˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ŋʊw˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ŋʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大虞, composed of 大 (“great”) and 虞. The first element is typical in exalted names in the Chinese cultural sphere. The second element is rather obscure, with literal meanings ranging from "to anticipate", "to doubt", "to deceive", to the name of an ancient Chinese fiefdom ruled by Emperor Shun. The character is occasionally used as an alternative for 娛／娱 (ngu, “joy”), which is the most popular interpretation, hence "Great Joy".

the official name of Vietnam from 1400 to 1428 under the Hồ dynasty


西域

chữ Hán form of Tây Vực (“Western Regions”).


神戶

chữ Hán form of Thần Hộ (“Kobe”)., the capital city of Hyōgo Prefecture, Japan


中亞

chữ Hán form of Trung Á.: Central Asia (a region of Asia)


突厥

chữ Hán form of Đột Quyết (“Turk; Göktürk”).


Địa Cầu

[ʔɗiə˧˨ʔ kəw˨˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ kəw˦˩]

[ʔɗiə˨˩˨ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 地球, composed of 地 (“earth”) and 球 (“sphere”).

(chiefly literary or in compounds) Synonym of Trái Đất (“Earth”)


二十八宿

nhị thập bát tú
nhị thập bát tú#Vietnamese

chữ Hán form of nhị thập bát tú (“the Twenty-Eight Mansions”).


嘉定

chữ Hán form of Gia Định (“former name of Saigon (Ho Chi Minh City); former province of Vietnam during Nguyen dynasty”).


Ba Tây

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

Năm 2013, Đức Thánh Cha Phanxicô mới đăng quang, Ngài đã thực hiện chuyến Tông du đầu tiên tham dự Đại hội Giới Trẻ Thế giới tại Rio de Janeiro nước Ba tây.

2022 January 20, “Cậu bé vượt hàng rào chạy ra ôm Đức Thánh Cha Phanxicô trong Ngày Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2013 đã quyết định đi tu [The boy who snuck past a fence to hug Pope Francis at World Youth Day 2013 has decided to enter the seminary]”, in Thanh Quảng, transl., VietCatholic News, Garden Grove, California, sourced from Aleteia, AFP, retrieved 2022-02-05:

In 2013, a newly installed Holy Father Pope Francis embarked on his first pastoral visit to attend World Youth Day in Rio de Janeiro, Brazil.

(dated) Brazil (A large Portuguese-speaking country in South America)


Á Căn Đình

[ʔaː˧˦ kan˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[ʔaː˨˩˦ kaŋ˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[ʔaː˦˥ kaŋ˧˧ ʔɗɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 阿根廷 (“Argentina”).

Trước đó, năm 1999, thi thể đông lạnh của ba em đã do các nhà nhân chủng và khảo cổ học tìm thấy trên đỉnh một ngọn núi lửa tên Llullaillaco ở Á Căn Đình (Argentina) gần biên giới Chí Lợi (Chile).

2015 February 27, Trịnh Thanh Thủy, “Tìm Về ‘Thành Phố Mất Tích’ Của Người Inca”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-14:

Earlier, in 1999, the frozen corpses of the three sisters were discovered by anthropologists and archaeologists atop a peak named Llullaillaco in Argentina near the border with Chile.

(dated) Argentina (a country in South America)


Thanh Long

[tʰajŋ̟˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ lɔŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 青龍, composed of 青 (“blue”) and 龍 (“dragon”), from Literary Chinese 青龍 (qīnglóng).

A commune of Hà Quảng district, Cao Bằng, Vietnam

A commune of Yên Mỹ district, Hưng Yên, Vietnam

A commune of Văn Lãng district, Lạng Sơn, Vietnam

A commune of Thanh Chương district, Nghệ An, Vietnam


Trung Hoa Dân Quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ zən˧˧ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ jəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧ jəŋ˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中華民國, composed of 中華 (“China”) and 民國 (“republic”), from Mandarin 中華民國／中华民国 (Zhōnghuá Mínguó), coined by Sun Yat-sen, who deliberately avoided the term 共和国 (kyōwakoku, “republic”) popularly established by the Japanese. 民國／民国 (mínguó) was later adopted by the Provisional Government of the Republic of Korea for the republican name of Korea (now, only South Korea), 대한민국 (Daehanmin'guk), whence Vietnamese Đại Hàn Dân Quốc. Despite Sun's intention, the very first articles of the current Constitutions of both countries still reference 民國／民国 (mínguó, “republic”), 民主 (mínzhǔ, “republican; democratic”) and 共和國／共和国 (gònghéguó, “republic”), terms which were more or less interchangeable when they were first adopted.
第一條 中華民國基於三民主義，為民有民治民享之民主共和國。
Article 1 The Republic of China, founded on the Three Principles of the People, shall be a democratic republic of the people, to be governed by the people and for the people.

quote

第一條 中華民國基於三民主義，為民有民治民享之民主共和國。


愛新覺羅

Ái Tân Giác La
Ái Tân Giác La#Vietnamese

chữ Hán form of Ái Tân Giác La (“Aisin Gioro”).


濟州

chữ Hán form of Tế Châu (“Jeju (island, province and its capital in South Korea)”).


Ba Lê

[ʔɓaː˧˧ le˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

Luân Đôn và Ba Lê
London and Paris

(obsolete) Paris (the capital and largest city of France)


Luân Đôn

[lwən˧˧ ʔɗon˧˧]

[lwəŋ˧˧ ʔɗoŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɗoŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Luân Đôn.wav

London (the capital city of the United Kingdom; capital city of England)


Nam Tư

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Tư.wav

Sino-Vietnamese word from 南斯, contracted from Mandarin 南斯拉夫 (Nán Sīlāfū, Nam Tư Lạp Phu, literally “Southern Slav”). Compare Serbo-Croatian Jugòslāvija (literally “land of the Southern Slavs”).


Hoa Thịnh Đốn

[hwaː˧˧ tʰïŋ˧˨ʔ ʔɗon˧˦]

[hwaː˧˧ tʰɨn˨˩ʔ ʔɗoŋ˦˧˥]

[waː˧˧ tʰɨn˨˩˨ ʔɗoŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hoa Thịnh Đốn.wav

Sino-Vietnamese word from 華盛頓. Compare Cantonese 華盛頓／华盛顿 (waa⁴ sing⁶ deon⁶).

Ngày 24 tháng 12 năm 1799 ông Hoa-thịnh-Đốn mất.

20th century, Ngô Đức Kế, “Truyện Hoa-Thịnh-Đốn [Washington]”, in Đông-Tây vĩ-nhân, volume 2, page 51:

On December 24, 1799, Washington passed away.

Cả thế-giới cũng biết rằng người nước Pháp vẫn có cảm-tình riêng với tổ-quốc ông Hoa-thịnh-đốn.

1917 July, Phạm Quỳnh, “Thời-đàm”, in Nam Phong tạp chí (Việc nhớn thế-giới), volume 1, number 1, page 65:

The whole world knew that the French had a special sympathy for Washington's homeland.

Song có lẽ vì tôi không cùng lứa tuổi với chị, cũng chưa bao giờ bị chị ta làm cho đắm đuối, cho nên mới quên bẵng đi. Nhưng cái “com-pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn gì vậy!

2012 [1921], 鲁迅 [Lu Xun], translated by Trương Chính, Cố hương [Hometown], translation of 故鄉 (in Chinese):

But maybe because I was not of her age and had never been infatuated by her, I had kind of forgotten about her. But the [compass-shaped woman] was not amused at all; she smirked at me like you would at a French person ignorant of Napoleon or at an American ignorant of Washington!

(obsolete) George Washington (first president of the US)

Chúng tôi hy-vọng sẽ gặp được Chị vào cuối tháng 7 năm nay tại Thủ-đô Hoa-Thịnh-Đốn.

1982 May 1, Lê-Hoàng-Ân, “Kính gởi Bà Lê-Thị-Anh”, in (Please provide the book title or journal name), Hội Tranh Đấu cho Nhân Quyền tại Việt Nam:

We are looking forward to seeing you in Washington, D.C., at the end of this coming July.

Chuyện bầu cử ở Mỹ đã xong nhưng còn nhiều chuyện khác về chính trị nước Mỹ mà người Việt chúng ta cần suy nghĩ và bàn luận, trong đó việc lá cờ Việt Nam Cộng Hòa còn gọi là cờ Vàng đã xuất hiện trong cuộc biểu tình tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ngày 6/1/2021 vừa qua.

2021 January 23, Nguyễn Quang Duy, “Quanh Chuyện Cờ Việt Nam Cộng Hòa Trong Bão Tố Chính Trị Hoa Kỳ [About the Issue of the Republic of Vietnam Flag in an American Political Storm]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-22:

The election is over in America, but there are still plenty of other issues in American politics for us Vietnamese to think about and debate, including the appearance of the Republic of Vietnam flag, also known as the Yellow Flag, in a protest at the capital city Washington this past January 6, 2021.

Washington, D.C.
Washington, D.C.#English

(dated) Washington, D.C. (the capital city of the United States)

Eileen Wilkinson, 100 tuổi, sống tại tiểu bang Hoa Thịnh Đốn.

2017 October 21, “Cụ bà 100 tuổi mở ‘văn phòng’ chuyên cho lời khuyên [100-year-old woman opens an 'office' specializing in giving advice]”, in Nam Phố, transl., Calitoday, San Jose, California, archived from the original on 2021-02-10:

Eileen Wilkinson, 100, lives in Washington State.

(dated) Washington (a state of the United States)

(dated, figuratively, metonymically) Washington (federal government or administrative authority of the United States)


Phú Sĩ

[fʊw˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[fʊw˨˩˦ sɪj˧˨]

[fʊw˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[fʊw˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 富士, from Japanese 富士 (Fuji).

núi Phú Sĩ


Cam-pu-chia

[kaːm˧˧ pu˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[kaːm˧˧ pʊw˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[kaːm˧˧ pʊw˧˧ ciə˧˧]


Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

head

Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên • (共和民主人民朝鮮)

共和民主人民朝鮮 (CJK)

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ zən˧˧ t͡ɕu˧˩ ɲən˧˧ zən˧˧ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

cộng hoà (“republic”) + dân chủ (“democratic”) + nhân dân (“people”) + Triều Tiên (“Korea”), calque of Korean 조선민주주의인민공화국 (Joseonminjujuuiinmin'gonghwaguk) (in Sino-Korean vocabulary, 朝鮮民主主義人民共和國 (Triều Tiên Dân chủ Chủ nghĩa Nhân dân Cộng hoà quốc)).

cal

^조선민주주의인민공화국

Democratic People's Republic of Korea#English

the Democratic People's Republic of Korea


Trái Đất

head

Trái Đất • (𧀞𡐙)

[t͡ɕaːj˧˦ ʔɗət̚˧˦]

[ʈaːj˨˩˦ ʔɗək̚˦˧˥]

[ʈaːj˦˥ ʔɗək̚˦˥]

trái (classifier for round objects) + đất (“earth”); also probably a calque of Chinese 地球 (Địa Cầu)

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Địa Cầu</i>

Trên trái đất trụi trần / Không dáng cây ngọn cỏ

1978, Xuân Quỳnh, “Chuyện cổ tích về loài người [The Myth of Humanity]”, in Lời ru trên mặt đất [The Lullaby on the Face of the Earth]:

On the bare earth / There was not a single plant

Trái đất này là của chúng mình. / Vàng, trắng, đen, tuy khác màu da.

(Can we date this quote?), “Trái đất này là của chúng mình [This Earth is Ours]”, Định Hải (lyrics), Trương Quang Lục (music):

This Earth is ours. / Yellow, white, black, we may have different skin colors.

- Tuy nhiên, tôi với bà, chúng ta đang sống chung trong một ngôi nhà : trái đất. Trái đất đích thực là ngôi nhà của chúng ta.

2014, Linh Quân Cao, “Bác sĩ Y-éc-xanh [Dr. Yersin]”, in Tiếng Việt 3 [Vietnamese 3], 10th edition, volume 2, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam:

"However, you and I, we live together in the same home: the earth. The earth is indeed our home.


Vác-sa-va

[vaːk̚˧˦ saː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˧˥ ʂaː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˧˥ saː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˥ ʂaː˧˧ vaː˧˧]

[jaːk̚˦˥ saː˧˧ jaː˧˧]

Warsaw (a city, the capital city of Poland)


Than Đá

[tʰaːn˧˧ ʔɗaː˧˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[tʰaːŋ˧˧ ʔɗaː˦˥]

than (“coal”) + đá (“rock”), calque of Chinese 石炭 (thạch thán, “coal”), from Chinese 石炭紀／石炭纪 (Thạch Thán kỉ).

(geology, dated) Synonym of Các-bon (“Carboniferous”)


Phấn Trắng

[fən˧˦ t͡ɕaŋ˧˦]

[fəŋ˦˧˥ ʈaŋ˦˧˥]

[fəŋ˦˥ ʈaŋ˦˥]

phấn (“chalk”) + trắng (“white”), calque of Chinese 白堊／白垩 (bạch ác, “chalk”), from Chinese 白堊紀／白垩纪 (Bạch Ác kỉ).

(geology, dated) Synonym of Crê-ta (“Cretaceous”)


Tam Điệp

Sino-Vietnamese word from 三疊 (“threefold”), from Chinese 三疊紀／三叠纪 (Tam Điệp kỉ, “Triassic”).

der

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗip̚˨˩˨]

(geology, dated) Synonym of Tri-át (“Triassic”)


Tam Điệp

Sino-Vietnamese word from 三疊 (“threefold”), translated from its tên Nôm Ba Dội.

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗip̚˨˩˨]


Gia Tô

Sino-Vietnamese word from 耶穌, from Mandarin 耶穌／耶稣 (Yēsū). This form is a misspelling because it does not follow the sound conversion pattern (to which there are basically no exceptions), Middle Chinese y /j/ → Vietnamese , as applied to every other Sino-Vietnamese syllable such as yæX → , ye → , yuw → , yek → , yang → , etc. Thiều Chửu's dictionary also notes that is more of a popular spelling than a correct one, and lists it as a secondary spelling along with . Nevertheless, is more common than and is even used in history textbooks published by Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. This is perhaps because the syllable da is usually perceived as non-Sino-Vietnamese (it is homophonous with the native word meaning "skin"), its pronunciation is identical to that of gia in most modern accents, and gia is otherwise perceived as Sino-Vietnamese (in fact, it can only be found in given names and Sino-Vietnamese compounds such as gia vị, gia đình, Gia Định). Other words that suffer this kind of common misspelling include *thiếu gia (thiếu da), *lão gia (lão da), *thái gia (thái da), etc.

(obsolete) Obsolete form of Giê-su (“Jesus”).


Xi-bia

[si˧˧ ʔɓiə˧˧]

[sɪj˧˧ ʔɓiə˧˧]

[sɪj˧˧ ʔɓiə˧˧]


người Thái

[ŋɨəj˨˩ tʰaːj˧˦]

[ŋɨj˦˩ tʰaːj˨˩˦]

[ŋɨj˨˩ tʰaːj˦˥]

Thai people, an ethnic group in Vietnam which originates in Thailand


Bạch Nga

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ŋaː˧˧]

[ʔɓat̚˨˩ʔ ŋaː˧˧]

[ʔɓat̚˨˩˨ ŋaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 白俄, contracted from Mandarin 白俄羅斯／白俄罗斯 (Bái'éluósī, Bạch Nga La Tư). Compare Mandarin 俄羅斯／俄罗斯 (Éluósī, Nga La Tư, “Russia”).

cog

(obsolete) Belarus (a country in Eastern Europe)


Bắc Kì

[ʔɓak̚˧˦ ki˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɪj˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ kɪj˨˩]


An Nam

→ French: Annam

→ English: Annam

[ʔaːn˧˧ naːm˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ naːm˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ naːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-An Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 安南, composed of 安 (“pacified”) and 南 (“south”), officially 安南都護府／安南都护府 (An Nam Đô hộ phủ, “Annam Protectorate”). Reborrowed from French Annam which itself is from Vietnamese, used satirically along with the French derivative An-nam-mít (from French Annamite).

vi-etym-sino

(history) Annam, a former colonial province of China, now part of Vietnam's present-day Tonkin

(historical or sarcastic, now offensive) Annam, one of the French protectorates in Vietnam, located in Central Vietnam

Yêu sách của nhân dân An Nam

An Nam Cộng sản Đảng

(historical or sarcastic, now offensive) Synonym of Việt Nam (“Vietnam”)


Sông Hồng

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

sông (“river”) + hồng (“red”), calque of French fleuve Rouge. The Sinicized Hồng Hà was also calqued from the same source.
The native/colloquial name (tên Nôm) of the river was sông Cái, literally "great/big river"; this word was transliterated by the French as Song-Koï and Song-Coï. The literary name(s) (tên chữ) of the river was 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ) (textual evidence) and 珥河 (Nhị/Nhĩ hà); both the readings nhĩ and nhị for the first character were in use, although nhị seems to be more common.
Since 紅河 (Hồng Hà) was adopted late (during the colonial period), it is not clear if it ever sufficiently replaced 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ) and 珥河 (Nhị/Nhĩ hà) as the administrative tên chữ. Some of the earlier works attesting the spread of sông Hồng (Hà/Giang) as the vernacular name of the river including Nam Hải dị nhân liệt truyện (1909) and Việt Nam sử lược (1920). With the spread of sông Hồng, both the native tên Nôm sông Cái and the administrative-literary tên chữ 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ)/珥河 (Nhị/Nhĩ hà) were rendered obsolete.

Red River (a river in northern Vietnam and Yunnan, southern China)


vịnh Bắc Bộ

[vïŋ˧˨ʔ ʔɓak̚˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[vɨn˨˩ʔ ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ]

[vɨn˨˩˨ ʔɓak̚˦˥ ʔɓow˨˩˨]

[jɨn˨˩˨ ʔɓak̚˦˥ ʔɓow˨˩˨]

vịnh (“gulf”) + Bắc Bộ (“Northern Vietnam”).


Thiên Trúc

[tʰiən˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʈʊwk͡p̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ ʈʊwk͡p̚˦˥]


Nam cực

[naːm˧˧ kɨk̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南極 (“South Pole”).


Bắc cực

[ʔɓak̚˧˦ kɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ kɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 北極 (“North Pole”).


Ấn Độ Dương

[ʔən˧˦ ʔɗo˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˥ ʔɗow˨˩˨ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ấn Độ Dương.wav

Sino-Vietnamese word from 印度洋, composed of 印度 (“India”) and 洋 (“ocean”).


Nam Đại Dương

[naːm˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ ʔɗaːj˨˩˨ jɨəŋ˧˧]


Sác-lô

[ʂaːk̚˦˧˥ low˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ low˧˧]

Nó qua nhà hàng xóm xem phim Sác-lô.

She's at the neighbor's for some Charlie Chaplin.


Bắc Băng Dương

[ʔɓak̚˧˦ ʔɓaŋ˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓaŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɓaŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北冰洋, composed of 北 (“north”), 冰 (“ice”) and 洋 (“ocean”).


Đại Tây Dương

[ʔɗaːj˧˨ʔ təj˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ təj˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ təj˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大西洋, composed of 大 (“great”) and 西洋 (“western ocean”), in contrast with 小西洋 (“Indian Ocean”, literally “lesser western ocean”).


Trân Châu Cảng

[t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˩]

[ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˨]

[ʈəŋ˧˧ cəw˧˧ kaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 珍珠港, composed of 珍珠 (“pearl”) and 港 (“port; harbor”), from Chinese 珍珠港 (Zhēnzhūgǎng). Compare Japanese 真珠湾 (Shinjuwan, Chân Châu loan), Japanese 真珠港 (Shinjukō, Chân Châu cảng), Korean 진주만 (Jinjuman).


Thái Bình Dương

[tʰaːj˧˦ ʔɓïŋ˨˩ zɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˨˩˦ ʔɓɨn˦˩ jɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ ʔɓɨn˨˩ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 太平洋, composed of 太平 (“peace”) and 洋 (“ocean”).


Mặc Tây Ca

[mak̚˧˨ʔ təj˧˧ kaː˧˧]

[mak̚˨˩ʔ təj˧˧ kaː˧˧]

[mak̚˨˩˨ təj˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 墨西哥 (“Mexico”). Compare Hakka 墨西哥 (Me̍t-sî-kô).

(obsolete) Synonym of Mê-hi-cô (“Mexico”)


Ác-hen-ti-na

[ʔaːk̚˧˦ hɛn˧˧ ti˧˧ naː˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ hɛŋ˧˧ tɪj˧˧ naː˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ hɛŋ˧˧ tɪj˧˧ naː˧˧]


Mê-hi-cô

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mê-hi-cô.wav


lễ Tạ Ơn

[le˦ˀ˥ taː˧˨ʔ ʔəːn˧˧]

[lej˧˨ taː˨˩ʔ ʔəːŋ˧˧]

[lej˨˩˦ taː˨˩˨ ʔəːŋ˧˧]


đảo Phục Sinh

[ʔɗaːw˧˩ fʊwk͡p̚˧˨ʔ sïŋ˧˧]

[ʔɗaːw˧˨ fʊwk͡p̚˨˩ʔ ʂɨn˧˧]

[ʔɗaːw˧˨ fʊwk͡p̚˨˩ʔ sɨn˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˦ fʊwk͡p̚˨˩˨ ʂɨn˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˦ fʊwk͡p̚˨˩˨ sɨn˧˧]

đảo (“island”) + (lễ) Phục Sinh (“Easter”).


Cộng hoà Đô-mi-ni-ca-na

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ ʔɗo˧˧ mi˧˧ ni˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ ʔɗow˧˧ mɪj˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ ʔɗow˧˧ mɪj˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

cộng hoà (“republic”) + Đô-mi-ni-ca-na, calque of Spanish República Dominicana.

Dominican Republic
Dominican Republic#English

Dominican Republic (a country in the Caribbean)


Thụy Điển

Traditional tone placement spelling of Thuỵ Điển.


Công-gô

[kəwŋ͡m˧˧ ɣo˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɣow˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɣow˧˧]

Republic of the Congo
Republic of the Congo

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Congo (a country in Central Africa, smaller and to the west of the Democratic Republic of the Congo)


An-giê-ri

[ʔaːn˧˧ ze˧˧ ɹi˧˧]

[ʔaːn˧˧ ze˧˧ zi˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧]


Tuy-ni-di

[twɪj˧˧ nɪj˧˧ jɪj˧˧]

[t⁽ʷ⁾ɪj˧˧ nɪj˧˧ jɪj˧˧]


Ma-rốc

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ zəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˧˥]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˥]


Ha-mai-ca

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

Jamaica (an island and country in the Caribbean)


Li-băng

[li˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

Lebanon (a country in Western Asia, in the Middle East)


Chi-lê

[t͡ɕi˧˧ le˧˧]

[t͡ɕɪj˧˧ lej˧˧]


Xi-xin

[sɪj˧˧ sɨn˧˧]


Xi-xi-li-a

[si˧˧ si˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[sɪj˧˧ sɪj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[sɪj˧˧ sɪj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

From Italian Sicilia. The Italian phoneme /tʃ/ is generally rendered as the Vietnamese letter ⟨x⟩ and phoneme /s/, as if the Italian letter ⟨c⟩ was supposed to be pronounced like a "soft c" in French. Compare Phi-bô-na-xi (“Fibonacci”). French also influences how German names are rendered in Vietnamese.


I-ta-li-a

[ʔi˧˧ taː˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ taː˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ taː˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Giơ-ne-vơ

[zəː˧˧ nɛ˧˧ vəː˧˧]

[jəː˧˧ nɛ˧˧ vəː˧˧]

[jəː˧˧ nɛ˧˧ vəː˧˧]

[jəː˧˧ nɛ˧˧ jəː˧˧]

Hiệp định Giơ-ne-vơ

Geneva (the capital city of Geneva canton, Switzerland)


Bra-xin

[ʔɓɹaː˧˧ sin˧˧]

[ʔɓɹaː˧˧ sin˧˧]

[ʔɓɹaː˧˧ sɨn˧˧]

Brazil (A large Portuguese-speaking country in South America)


Vơ-ni-dơ

[vəː˧˧ ni˧˧ zəː˧˧]

[vəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

[vəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

[jəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

Venice (the capital city of Veneto, Italy)

Venice (a metropolitan city of Veneto, Italy)


Nhã Điển

[ɲaː˦ˀ˥ ʔɗiən˧˩]

[ɲaː˧˨ ʔɗiəŋ˧˨]

[ɲaː˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 雅典, from Mandarin 雅典 (Yǎdiǎn).

(obsolete) Athens (the capital city of Greece)


Rô-ma

[ɹo˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]

Rô-ma, thủ đô của Ý

Rô-ma cổ đại

Thư gửi tín hữu Rô-ma


La Mã

[laː˧˧ maː˦ˀ˥]

[laː˧˧ maː˧˨]

[laː˧˧ maː˨˩˦]

(obsolete) Rome (the capital city of Italy)

(obsolete) Rome (a former province of Italy)


Bờ Biển Ngà

[ʔɓəː˨˩ ʔɓiən˧˩ ŋaː˨˩]

[ʔɓəː˦˩ ʔɓiəŋ˧˨ ŋaː˦˩]

[ʔɓəː˨˩ ʔɓiəŋ˨˩˦ ŋaː˨˩]

bờ biển (“coast”) + ngà (“tusk; ivory”), calque of French Côte d’Ivoire.

Ivory Coast, Côte d'Ivoire (a country in West Africa)


Cốt Đi-voa

[kot̚˧˦ ʔɗi˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˧˥ ʔɗɪj˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˥ ʔɗɪj˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˥ ʔɗɪj˧˧ jwaː˧˧]


Hi Lạp

[hi˧˧ laːp̚˧˨ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩˨]


A-ten

[ʔaː˧˧ tɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ tɛŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ tɛŋ˧˧]


Kếp Tao

Cape Town (the capital city of South Africa)


An-ba-ni

[ʔaːn˧˧ ʔɓaː˧˧ ni˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧]

Southeast Europe
Southeast Europe#English


Lít-va

[lit̚˦˧˥ vaː˧˧]

[lɨt̚˦˥ vaː˧˧]

[lɨt̚˦˥ jaː˧˧]

From Russian Литва́ (Litvá), from Lithuanian Lietuvà.

Lithuania (a country in Eastern Europe; capital: Vilnius)


Nhà Bầu Dục

[ɲaː˨˩ ʔɓəw˨˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʔɓəw˦˩ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʔɓəw˨˩ jʊwk͡p̚˨˩˨]


Ni-giê-ri-a

[ni˧˧ ze˧˧ ɹi˧˧ ʔaː˧˧]

[ni˧˧ ze˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[nɪj˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nɪj˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Nigeria (a country in West Africa, south of the country of Niger)


A-déc-bai-gian

[ʔaː˧˧ zɛk̚˧˦ ʔɓaːj˧˧ zaːn˧˧]

[ʔaː˧˧ jɛk̚˦˧˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ jɛk̚˦˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

From Russian Азербайджа́н (Azerbajdžán).

bor

Азербайджа́н


Lầu Năm Góc

[ləw˦˩ nam˧˧ ɣawk͡p̚˦˧˥]

lầu (“building, high-rise”) + năm (“five”) + góc (“angle, corner”), calque of Chinese 五角樓／五角楼 (Wǔjiǎolóu).


Xa-va-na-khẹt

[saː˧˧ vaː˧˧ naː˧˧ xɛt̚˧˨ʔ]

[saː˧˧ vaː˧˧ naː˧˧ kʰɛt̚˨˩ʔ]

[saː˧˧ vaː˧˧ naː˧˧ xɛt̚˨˩ʔ]

[saː˧˧ vaː˧˧ naː˧˧ kʰɛk̚˨˩˨]

[saː˧˧ jaː˧˧ naː˧˧ xɛk̚˨˩˨]


Ban-căng

[ʔɓaːn˧˧ kaŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ kaŋ˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˧ kaŋ˧˧]


Lát-vi-a

[laːt̚˧˦ vi˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˧˥ vɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˥ vɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˥ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Cai-rô

[kaːj˧˧ ɹo˧˧]


Bun-ga-ri

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ ɹi˧˧]

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ zi˧˧]

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʔɓʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

Bulgaria (a country in Southeast Europe)


Bê-lô-ru-xi-a

[ʔɓe˧˧ lo˧˧ ɹu˧˧ si˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɓe˧˧ lo˧˧ zu˧˧ si˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ low˧˧ ɹʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɓej˧˧ low˧˧ ɹʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Va-ti-căng

[vaː˧˧ ti˧˧ kaŋ˧˧]

[vaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

[vaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

[jaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

Vatican City (a city-state in Southern Europe, an enclave within the city of Rome, Italy)


Cao Li

Như nước Cao Ly, hễ Mãn Châu tới thì theo Mãn Châu, Mông Cổ tới thì theo Mông Cổ, đến khi Nhật Bản tới thì Nhật Bản lấy.

(Can we date this quote?), Phan Châu Trinh, Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:

Like Korea for example: the Manchus came, they followed, the Mongols came, they followed, the Japanese came, the Japanese took over.


Bê-la-rút

[ʔɓe˧˧ laː˧˧ ɹut̚˧˦]

[ʔɓe˧˧ laː˧˧ zut̚˧˦]

[ʔɓej˧˧ laː˧˧ ɹʊk̚˦˧˥]

[ʔɓej˧˧ laː˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bê-la-rút.wav


Cư-rơ-gư-xtan

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːn˧˧]

[kɨ˧˧ zəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːn˧˧]

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːŋ˧˧]

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːŋ˧˧]

Kyrgyzstan (a country in Central Asia, bordering on Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan and China)


Môn-đa-vi

[mon˧˧ ʔɗaː˧˧ vi˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗaː˧˧ vɪj˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗaː˧˧ vɪj˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗaː˧˧ jɪj˧˧]


An-đô-ra

[ʔaːn˧˧ ʔɗo˧˧ ɹaː˧˧]

[ʔaːn˧˧ ʔɗo˧˧ zaː˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗow˧˧ ɹaː˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗow˧˧ ɹaː˧˧]

Andorra (a microstate in Southern Europe, between Spain and France)


Hung-ga-ri

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹi˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ zi˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]


Lúc-xăm-bua

[lʊwk͡p̚˧˦ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

[lʊwk͡p̚˦˧˥ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

[lʊwk͡p̚˦˥ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

Luxembourg (a small country in Western Europe)

Luxembourg (a province of Wallonia, Belgium)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)

Luxembourg (One of the twelve cantons of the country of Luxembourg, which includes its capital city)


Ru-ma-ni

[ɹu˧˧ maː˧˧ ni˧˧]

[ɹʊw˧˧ maː˧˧ nɪj˧˧]

[ɹʊw˧˧ maː˧˧ nɪj˧˧]

Borrowed from French Roumanie, ultimately from Latin Rōmānia.


Môn-đô-va

[mon˧˧ ʔɗo˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ jaː˧˧]

From English Moldova, from Romanian Moldova.


Gru-di-a

[ɣɹu˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[ɣɹʊw˧˧ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ɣɹʊw˧˧ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Gru-di-a.wav

Georgia (A transcontinental country in the Caucasus region of Europe and Asia, on the coast of the Black Sea, often considered to belong politically to Europe)


Tát-gi-ki-xtan

[taːk̚˦˧˥ jɪj˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[taːk̚˦˥ jɪj˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From Russian Таджикиста́н (Tadžikistán).

bor

Таджикиста́н


Cô-oét

[ko˧˧ ʔwɛt̚˧˦]

[kow˧˧ ʔwɛk̚˦˧˥]

Tổng Lãnh sự quán Cô-oét

Kuwait (a country in Western Asia, in the Middle East)


Ác-mê-ni-a

[ʔaːk̚˧˦ me˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ mej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ mej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Borrowed from Russian Арме́ния (Arménija).

Armenia (A country in the South Caucasus region of Asia, sometimes considered to belong politically to Europe)


U-dơ-bê-ki-xtan

[ʔu˧˧ zəː˧˧ ʔɓe˧˧ ki˧˧ staːn˧˧]

[ʔʊw˧˧ jəː˧˧ ʔɓej˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[ʔʊw˧˧ jəː˧˧ ʔɓej˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]


Tuốc-mê-ni-xtan

[tuək̚˦˧˥ mej˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[tuək̚˦˥ mej˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From Russian Туркмениста́н (Turkmenistán).

Туркмениста́н

Turkmenistan (a country in Central Asia)


Cáp Ve

[kaːp̚˧˦ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˧˥ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˥ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˥ jɛ˧˧]

Borrowed from French Cap-Vert (“Green Cape”).

Cape Verde (an archipelago and country in West Africa)


Poóc-tô Ri-cô

[pɔk̚˧˦ to˧˧ ɹi˧˧ ko˧˧]

[pɔk̚˧˦ to˧˧ zi˧˧ ko˧˧]

[pɔk̚˦˧˥ tow˧˧ ɹɪj˧˧ kow˧˧]

[pɔk̚˦˥ tow˧˧ ɹɪj˧˧ kow˧˧]


Ê-cu-a-đo

[ʔe˧˧ ku˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʔej˧˧ kʊw˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʔej˧˧ kʊw˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]


Pa-ki-xtan

[paː˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[paː˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From English Pakistan, from Urdu پاکستان.

Urdu پاکستان


Ca-ta

[kaː˧˧ taː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧]

From Arabic قطر, from English Qatar, from French Qatar.

Qatar (a country in Western Asia, in the Middle East)


Kê-ni-a

[ke˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[kej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[kej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Pa-le-xtin

[paː˧˧ lɛ˧˧ stɨn˧˧]

From English Palestine and French Palestine.


Ghi-nê Xích Đạo

[ɣi˧˧ ne˧˧ sïk̟̚˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ sɨt̚˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ sɨt̚˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

Ghi-nê (“Guinea”) + xích đạo (“equator”)

compound

Equatorial Guinea
Equatorial Guinea#English:_Q983

Equatorial Guinea (a country in Central Africa)


Ghi-nê Bít-xao

[ɣi˧˧ ne˧˧ ʔɓit̚˧˦ saːw˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ ʔɓit̚˦˧˥ saːw˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ ʔɓɨt̚˦˥ saːw˧˧]

Guinea-Bissau (a country in West Africa)


Ghi-nê

[ɣɪj˧˧ nej˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧]


Xi-ri

[sɪj˧˧ ɹɪj˧˧]

[sɪj˧˧ ɹɪj˧˧]

Syria (a country in West Asia, in the Middle East)


U-crai-na

[ʔu˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

[ʔʊw˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

[ʔʊw˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-U-crai-na.wav

Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


Ca-dắc-xtan

[kaː˧˧ jak̚˦˧˥ staːŋ˧˧]

[kaː˧˧ jak̚˦˥ staːŋ˧˧]


bài Ma-ghích

[ʔɓaːj˨˩ maː˧˧ ɣïk̟̚˧˦]

[ʔɓaːj˦˩ maː˧˧ ɣɨt̚˦˧˥]

[ʔɓaːj˨˩ maː˧˧ ɣɨt̚˦˥]

bài (“card, card game”) + mispronunciation of English magic

(card games, colloquial) Yu-Gi-Oh! Trading Card Game


Bác Hồ

[ʔɓaːk̚˧˦ ho˨˩]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ how˦˩]

[ʔɓaːk̚˦˥ how˨˩]

bác (“uncle”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

af

(informal, endearing) Uncle Ho (the Vietnamese's affectionate nickname for Ho Chi Minh)


Véc-xai

[vɛk̚˧˦ saːj˧˧]

[vɛk̚˦˧˥ saːj˧˧]

[vɛk̚˦˥ saːj˧˧]

[jɛk̚˦˥ saːj˧˧]


Hô-me-rơ

[ho˧˧ mɛ˧˧ ɹəː˧˧]

[ho˧˧ mɛ˧˧ zəː˧˧]

[how˧˧ mɛ˧˧ ɹəː˧˧]

[how˧˧ mɛ˧˧ ɹəː˧˧]


Mác-xây

[maːk̚˧˦ səj˧˧]

[maːk̚˦˧˥ səj˧˧]

[maːk̚˦˥ səj˧˧]

Provence-Alpes-Côte d'Azur
Provence-Alpes-Côte d'Azur#English

Marseille (the capital city of the Bouches-du-Rhône department, France; capital city of the region of Provence-Alpes-Côte d'Azur)


Rê-ki-a-vích

[ɹe˧˧ ki˧˧ ʔaː˧˧ vïk̟̚˧˦]

[ɹej˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧ vɨt̚˦˧˥]

[ɹej˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧ vɨt̚˦˥]

[ɹej˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧ jɨt̚˦˥]


Ô-đi-xê

[ʔo˧˧ ʔɗi˧˧ se˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɗɪj˧˧ sej˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɗɪj˧˧ sej˧˧]


Pa-ri

[paː˧˧ ɹi˧˧]

[paː˧˧ ɹɪj˧˧]

[paː˧˧ ɹɪj˧˧]

Hiệp định Pa-ri

Paris (the capital and largest city of France)


Uy-lít-xơ

[ʔwi˧˧ lit̚˧˦ səː˧˧]

[ʔwɪj˧˧ lit̚˦˧˥ səː˧˧]

[(ʔ)wɪj˧˧ lɨt̚˦˥ səː˧˧]

Borrowed from French Ulysse (“Ulysses”).

(Greek mythology, Roman mythology) Odysseus; Ulysses


I-li-át

[ʔi˧˧ li˧˧ ʔaːt̚˧˦]

[ʔɪj˧˧ lɪj˧˧ ʔaːk̚˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ lɪj˧˧ ʔaːk̚˦˥]


Tơ-roa

[təː˧˧ ɹwaː˧˧]

[təː˧˧ zwaː˧˧]

[təː˧˧ ɹwaː˧˧]

[təː˧˧ ɹwaː˧˧]

(literary) Troy (an ancient city in far northwestern Asia Minor, in modern Turkey)


Hô-me

From French Homère. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted".


A-sin

[ʔaː˧˧ sin˧˧]

[ʔaː˧˧ ʂin˧˧]

[ʔaː˧˧ sin˧˧]

[ʔaː˧˧ ʂɨn˧˧]

[ʔaː˧˧ sɨn˧˧]

(Greek mythology, Roman mythology, literature) Achilles


Héc-quin

Alternative spelling of Héc-quyn (“Hercules”)


Bê-ô-grát

[ʔɓe˧˧ ʔo˧˧ ɣɹaːt̚˧˦]

[ʔɓej˧˧ ʔow˧˧ ɣɹaːk̚˦˧˥]

[ʔɓej˧˧ ʔow˧˧ ɣɹaːk̚˦˥]


Héc-quyn

[hɛk̚˦˥ wɨn˧˧]

From French Hercule (“Hercules; Heracles”). As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French. The "Forbidden One" sense comes from the fact that this "Forbidden One" has infinite attack strength, and that the manga series as well as the card game Yu-Gi-Oh!, in its Chinese bootleg form, peaked during the same period as the airing of the TV show Hercules: The Legendary Journeys.

(colloquial, card games) "Forbidden One", a series of 5 cards in the Yu-Gi-Oh! Trading Card Game


ngựa thành Tơ-roa

[ŋɨə˧˨ʔ tʰajŋ̟˨˩ təː˧˧ ɹwaː˧˧]

[ŋɨə˧˨ʔ tʰajŋ̟˨˩ təː˧˧ zwaː˧˧]

[ŋɨə˨˩ʔ tʰɛɲ˦˩ təː˧˧ ɹwaː˧˧]

[ŋɨə˨˩˨ tʰan˨˩ təː˧˧ ɹwaː˧˧]

ngựa (“horse”) + thành (“castle; fort; city”) + Tơ-roa (“Troy”), calque of French cheval de Troie.


Mĩ

Tai Dam: ꪢꪲ꫁

Sino-Vietnamese word from 美; contracted from 美國／美国 (Mĩ Quốc), in turn contracted from Mandarin 美利堅／美利坚 (Měilìjiān, Mĩ Lợi Kiên) + 國／国 (quốc, “country”), from English American.

der

(informal, colloquial) United States; America


Niu Oóc

[niw˧˧ ʔɔk̚˧˦]

[niw˧˧ ʔɔk̚˦˧˥]

[niw˧˧ ʔɔk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Niu Oóc.wav

Tiểu bang: A-la-ba-ma · A-lát-xca · A-ri-xô-na · A-can-xò · Ca-li-phoóc-ni-a · Cô-lô-ra-đô · Con-nếch-ti-cớt · Đe-la-oe · Phlo-ri-đa · Gióoc-gia · Ha-oai · Ai-đa-hô · I-li-noi · In-đi-a-na · Ai-ô-oa · Can-xát · Ken-tắc-ky · Lu-i-di-a-na · Mên · Me-ri-len · Me-xơ-chu-xít · Mi-si-gân · Min-nê-xô-ta · Mít-xi-xi-pi · Mít-xu-ri · Môn-ta-na · Nê-brát-xca · Nê-va-đa · Niu Hem-sơ · Niu Giơ-xi · Niu Mê-hi-cô · Niu Oóc · Bắc Ca-rô-li-na · Bắc Đa-cô-ta · Ô-hai-ô · Ốc-la-hô-ma · Ô-rê-gân · Pen-xin-va-ni-a · Rốt Ai-len · Nam Ca-rô-li-na · Nam Đa-cô-ta · Ten-nét-xi · Tếch-dớt · U-ta · Vơ-môn · Vơ-gi-ni-a · Oa-sinh-tơn · Tây Vơ-gi-ni-a · Uýt-côn-xin · Oai-ô-minh

Lãnh thổ: Xa-moa thuộc Mĩ · Gu-am · quần đảo Bắc Ma-ri-a-na · Pu-éc-tô Ri-cô · Các tiểu đảo xa của Hoa Kì · quần đảo Vơ-gin thuộc Mĩ


Khăn Đỏ

[xan˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[kʰaŋ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[xaŋ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[kʰaŋ˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[xaŋ˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

Cô Bé Quàng Khăn Đỏ
Cô Bé Quàng Khăn Đỏ#Vietnamese

Little Red Riding Hood
Little Red Riding Hood#English

Short for Cô Bé Quàng Khăn Đỏ (“Little Red Riding Hood”). (the main character in this story)


Bạch Tuyết

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ twiət̚˧˦]

[ʔɓat̚˨˩ʔ twiək̚˦˧˥]

[ʔɓat̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 白雪, composed of 白 (“white”) and 雪 (“snow”)

vi-etym-sino

Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn


Lọ Lem

[lɔ˧˨ʔ lɛm˧˧]

[lɔ˨˩ʔ lɛm˧˧]

[lɔ˨˩˨ lɛm˧˧]

lọ (“soot”) + lem (“to be blurred; to be contaminated”).

af

Cô bé Lọ Lem


Bạch Mã

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ maː˦ˀ˥]

[ʔɓat̚˨˩ʔ maː˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 白馬 (“white horse”).

vi-etym-sino

Đà Nẵng
Đà Nẵng

A mountain range in Vietnam, lying between Thừa Thiên-Huế Province and Đà Nẵng City

a national park named after the mountain range


Hê-ra-clét

Borrowed from French Héraclès. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.


Bạch Mã Hoàng Tử

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ maː˦ˀ˥ hwaːŋ˨˩ tɨ˧˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ maː˧˨ hwaːŋ˦˩ tɨ˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ maː˨˩˦ waːŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 白馬 (“white horse”) and 皇子 (“imperial prince”), from Chinese 白馬王子／白马王子 (Bạch Mã Vương Tử).


Cô Bé Quàng Khăn Đỏ

[ko˧˧ ʔɓɛ˧˦ kwaːŋ˨˩ xan˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[kow˧˧ ʔɓɛ˨˩˦ kwaːŋ˦˩ kʰaŋ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[kow˧˧ ʔɓɛ˨˩˦ kwaːŋ˦˩ xaŋ˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[kow˧˧ ʔɓɛ˦˥ waːŋ˨˩ kʰaŋ˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[kow˧˧ ʔɓɛ˦˥ waːŋ˨˩ xaŋ˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

cô bé (“little girl”) + quàng (“to wear around the neck”) + khăn (“scarf”) + đỏ (“red”)