Thích Ca

Sino-Vietnamese word from 釋迦, from Literary Chinese 釋迦 (shìjiā, “Shakya(muni)”). Compare Japanese 釈迦 (Shaka) and Korean 석가 (Seokga).

der

Thích Ca Mâu Ni
Thích Ca Mâu Ni#Vietnamese

Clipping of Thích Ca Mâu Ni (“Shakyamuni”).


Quán Tự Tại

Sino-Vietnamese word from 觀自在, from Literary Chinese 觀自在

Synonym of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”)


Văn Thù

Sino-Vietnamese word from 文殊, from Literary Chinese 文殊 (Wénshū)

Ngài được xem là một trong tứ đại Bồ tát của Phật giáo (tứ đại Bồ tát là Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Địa Tạng và Bồ tát Phổ Hiền). Ngài và Bồ tát Văn Thù là thị giả của Phật Thích Ca Mâu Ni. Bồ tát Văn Thù cưỡi sư tử đứng thị giả ở bên trái và Bồ tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng đứng thị giả ở bên phải.

2019 March 31, “Bồ tát Phổ Hiền là ai? [Who's the Bodhisattva Samantabhadra]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

He is conceived of as one of the Four Great Bodhisattva of Buddhism (which include Avalokiteshvara, Manjushri, Kshitigarbha and Samantabhadra). He and the Bodhisattva Manjushri are the attendants of the Buddha Shakyamuni. The Bodhisattva Manjushri rides a lion on the left, and the Bodhisattva Samantabhadra rides a white elephant on the right.

Văn Thù Sư Lợi
Văn Thù Sư Lợi#Vietnamese

Clipping of Văn Thù Sư Lợi (“Manjushri”).


Địa Tạng

Sino-Vietnamese word from 地藏, composed of 地 (“earth”) and 藏 (“storage”), from Literary Chinese 地藏 (dìzàng), calqued from Sanskrit क्षितिगर्भ (kṣitigarbha, literally “Earthly Womb”)


Thích Ca Mâu Ni

Sino-Vietnamese word from 釋迦牟尼, from Literary Chinese 釋迦牟尼 (Shìjiāmóuní), transcribed from Sanskrit शाक्यमुनि (śākyamuni, literally “Sage of the Shakyas”). Compare Japanese 釈迦牟尼 (Shakamuni) and Korean 석가모니 (Seokgamoni).


Dược Vương

Sino-Vietnamese word from 藥王, composed of 藥 (“medicine”) and 王 (“king”), from Literary Chinese 藥王 (Yàowáng, literally “Medicine King”), calqued from Sanskrit भैषज्यराज (bhaiṣajyarāja)


Đắc Đại Thế

Sino-Vietnamese word from 得 (“to earn”), 大 (“great”) and 勢 (“might”), from Literary Chinese 得大勢 (literally “Earn Great Might”), calqued from Sanskrit महास्थामप्राप्त (mahāsthāmaprāpta)

der

महास्थामप्राप्त

Synonym of Đại Thế Chí (“Mahāsthāmaprāpta”)


Hư Không Tạng

Sino-Vietnamese word from 虛空藏, composed of 虛空 (“empty; void; heaven”) and 藏 (“storage”), from Literary Chinese 虛空藏 (Xūkōngzàng), calqued from Sanskrit आकाशगर्भ (ākāśagarbha, literally “Heavenly Womb”)


Đại Thế Chí

Sino-Vietnamese word from 大勢至, composed of 大 (“great”), 勢 (“might”) and 至 (“to reach”), from Literary Chinese 大勢至 (Dàshìzhì, literally “Great Might Reaching”), calqued from Sanskrit महास्थामप्राप्त (mahāsthāmaprāpta)

der

महास्थामप्राप्त


La-xa-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of La-da-rô (“Lazarus”)


Chíp-rơ

French Chypre and partial orthographic borrowing from French Chypre

obor

(Protestantism) Alternative form of Síp (“Cyprus”)


Xê-bê-đê

(biblical, Protestantism) Alternative form of Dê-bê-đê (“Zebedee”)


A-phê

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-phê (“Alphaeus”)


Ba-tê-lê-my

Partial orthographic borrowing from French Barthélemy

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-tô-lô-mê-ô (“Bartholomew”)


Tha-đê

Partial orthographic borrowing from French Thaddée

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ta-đê-ô (“Thaddaeus”)


Ga-li-lê

Ga-li-lê-ô Ga-li-lê


An-rê

Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 4 [The Gospel According to Saint Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

He was walking along the Sea of Galilee, and he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Anh-rê

Khi Ngài đang đi dọc theo mé biển Ga-li-lê, thấy hai anh em kia, là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, với em là Anh-rê, đương thả lưới dưới biển, vì hai anh em vốn là người đánh cá.

1925, “Ma-thi-ơ 4 [Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

When he was walking along the coast of Galilee, he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-rê (“Andrew”)


Thô-ma

Parital orthographic borrowing from French Thomas

(biblical, Protestantism) Alternative form of Tô-ma (“Thomas”)


Jêsus

Partial orthographic borrowing from French Jésus.

(biblical, Protestantism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Sýp

(Catholicism) Alternative spelling of Síp (“Cyprus”)


Tăng Trưởng

Sino-Vietnamese word from 增長 (“to grow”), from Literary Chinese 增長 (zēngzhǎng), calqued from Sanskrit विरूढक (virūḍhaka, literally “Growth”)

der

(Nam phương) Tăng Trưởng Thiên (Vương)

The Growth Deva / Heavenly King (of the South)


Tì Lưu Bác Xoa

Sino-Vietnamese word from 毘楼博叉, from Literary Chinese 毘楼博叉, transcribed from Sanskrit विरूपाक्ष (virūpākṣa, literally “Multieyes”)


Tì Sa Môn

Sino-Vietnamese word from 毗沙門, from Literary Chinese 毗沙門, transcribed from Sanskrit वैश्रवण (vaiśravaṇa, literally “All-Hearing”)


Tì Lâu Lặc Xoa

Sino-Vietnamese word from 毘楼勒叉, from Literary Chinese 毘楼勒叉, transcribed from Sanskrit विरूढक (virūḍhaka, literally “Growth”)

Synonym of Tăng Trưởng (“Virūḍhaka (Heavenly King)”)


Đề Đầu Lại Tra

Sino-Vietnamese word from 提頭頼吒, from Literary Chinese 提頭頼吒, transcribed from Sanskrit धृतराष्ट्र (dhṛtarāṣṭra, literally “Upholding Land”)


Trì Quốc

Sino-Vietnamese word from 持 (“to uphold”) and 國 (“country”), from Literary Chinese 持國, calqued from Sanskrit धृतराष्ट्र (dhṛtarāṣṭra, literally “Upholding Land”)

vi-etym-sino

(Ðông phương) Trì Quốc Thiên (Vương)

The Land-Keeping Deva / Heavenly King (of the East)


Quảng Mục

Sino-Vietnamese word from 廣 (“broad”) and 目 (“eye”), from Literary Chinese 廣目, calqued from Sanskrit विरूपाक्ष (virūpākṣa, literally “Multieyes”)

(Tây phương) Quảng Mục Thiên (Vương)

The All-Seeing Deva / Heavenly King (of the West)


Gô-li-át

(biblical, Protestantism) Alternative form of Go-li-át (“Goliath”)


Chuẩn Đề

Sino-Vietnamese word from 準提, Literary Chinese 準提 (Zhǔntí), transcribed from Sanskrit चुन्दा (cundā)

Bồ tát/Phật mẫu Chuẩn Đề


Sa-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xa-ra (“Sarah”)


Đơ-vô-ra

Hebrew דְבוֹרָה.

bor

Hebrew דְבוֹרָה


Ê-va

(biblical, Protestantism) Alternative form of E-và (“Eve”)


Y-sác

Y-sác yêu Ê-sau, vì người có tánh ưa ăn thịt rừng; nhưng Rê-bê-ca lại yêu Gia-cốp.

1925, “Sáng-thế Ký 25 [Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau, for he had a taste for game meat; but Rebecca loved Jacob.

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xa-ác (“Isaac”)


Đê-bô-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Đơ-vô-ra (“Deborah”)


Ra-chên

Partial orthographic borrowing from French Rachel

obor

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ra-khen (“Rachel”)


Jésus Christ

Partial orthographic borrowing from French Jésus-Christ

NGŨ CHI:
Ngôi Giáo Tông, Chưởng Pháp, Đầu Sư tượng trưng: Nhơn Đạo.
Đức Khương Thượng tượng trưng: Thần Đạo.
Đức Jésus Christ tượng trưng: Thánh Đạo.
Đức Lý Thái Bạch tượng trưng: Tiên Đạo.
Đức Thích Ca tượng trưng: Phật Đạo.

1970, “Hình thức Đại Đạo [The Formalities of the Great Way]”, in Giáo lý [The Doctrine], The Tây Ninh Holy See:

The FIVE BRANCHES:
The Pope, Cardinals and Bishops represent: the Human Way.
Jiang Shang represents: the Divine Way.
Jesus Christ represents: the Saintly Way.
Li Taibai represents: the Immortal Way.
Shakyamuni represents: the Buddhist Way.

(Caodaism) Alternative form of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


I-xa-ác

Ông I-xa-ác thương Ê-xau vì ông thích ăn thịt rừng, còn bà Rê-bê-ca thì thương Gia-cóp.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 25 [The Book of Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau for he liked game meat, while Rebecca loved Jacob.


Phi-li-tin

(Protestantism) Alternative form of Phi-li-tinh (“Philistia”)


Đa Văn

Sino-Vietnamese word from 多聞, composed of 多 (“multi-”) and 聞 (“to hear”), from Literary Chinese 多聞, calqued from Sanskrit वैश्रवण (vaiśravaṇa, literally “All-Hearing”)

vi-etym-sino

(Bắc phương) Đa Văn Thiên (Vương)

The All-Hearing Deva / Heavenly King (of the North)


Ê-sau

Partial orthographic borrowing from French Ésaü

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ê-xau (“Esau”)


Phi-li-tinh

French philistin (adjective). Compare La-tinh.


Ê-xau

Hebrew עֵשָׂו, French Ésaü or Italian Esaù

bor

Hebrew עֵשָׂו


Khương Thượng

A ward of Đống Đa district, Hanoi, Vietnam


Jêsus Christ

Vì luật pháp đã ban cho bởi Môi-se, còn ơn và lẽ thật bởi Đức Chúa Jêsus Christ mà đến.

1925, “Giăng 1 [John 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

For the law was given unto Moses, grace and truth came from the Lord Jesus Christ.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Giu-đít

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đi-tha (“Judith”)


Toà Thánh

Calque of Chinese 聖座／圣座 (Thánh Toạ, literally “Holy Seat”)

cal

Toà Thánh Tây Ninh
the Tây Ninh Holy See

(Roman Catholicism, Caodaism) the Holy See


Cơ-tu-ra

Hebrew קְטוּרָה

bor

Hebrew קְטוּרָה


Kê-tu-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Cơ-tu-ra (“Keturah”)


Sô-đôm

Coordinate term: Gô-mô-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xơ-đôm (“Sodom”)


Xơ-đôm

Coordinate term: Gô-mô-ra


Mi-kha-ên

Hebrew מִיכָאֵל

Hebrew מִיכָאֵל

(biblical, Catholicism, Numbers, Chronicles and Ezra) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”) (non-angelic character)

Numbers; Chronicles and Ezra; Numbers; Chronicles and Ezra


Mi-ca-en

(biblical, Catholicism, Daniel, Jude and Revelation) Michael (archangel)

Daniel; Jude and Revelation; Daniel; Jude and Revelation


Gô-mô-rơ

Coordinate term: Sô-đôm

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gô-mô-ra (“Gomorrah”)


Gáp-ri-ên

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gáp-ri-en (“Gabriel”)


Mi-chen

Partial orthographic borrowing from French Michel

obor

(biblical, Protestantism, Jude and Revelation) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)


Gô-mô-ra

Italian Gomorra, Portuguese Gomorra or Latin Gomorra

Coordinate term: Xơ-đôm


Nô-ê

French Noé, Italian Noè, Portuguese Noé or Latin Nōē


Mi-ca-ên

French Micaël. French and other non-English Bible translations also distinguish the Old Testament's Michaels from the archangel. Compare Italian Micael (Old Testament) and Italian Michele (Old and New Testaments), Portuguese Micael (Old Testament) and Portuguese Miguel (Old and New Testaments).

cog

(biblical, Protestantism, Numbers, Chronicles, Ezra and Daniel) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)

Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel; Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel


Sin-a

Hebrew שִׁנְעָר

bor

Hebrew שִׁנְעָר

(biblical, Catholicism) Shinar; Babylonia


Ba-bên

(biblical, Protestantism, Genesis) Alternative form of Ba-ben (“Babel; Babylon”)


Ba-by-lon

Partial orthographic borrowing from French Babylone

obor

(biblical, Catholicism) Alternative spelling of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-by-lôn

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-ben

French Babel. Used in Genesis for "Babylon" since the Vietnamese Catholic translation deferred to older European translations, unlike the New International Version. Doublet of Ba-bi-lon.

(biblical, Catholicism, Genesis) Babel; Babylon


Si-nê-a

(biblical, Protestantism) Alternative form of Sin-a (“Shinar; Babylonia”)


Ba-bi-lon

French Babylone. Doublet of Ba-ben (“Babel”).

vườn treo Ba-bi-lon

(historical) Babylon (the historical capital of Babylonia)


Giê Su

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Giê Su Ky Tô

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Giê Ru Sa Lem

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-ru-xa-lem (“Jerusalem”)


Giê Hô Va

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-hô-va (“Jehovah”)


Trung Ðông

Sino-Vietnamese word from 中東, composed of 中 (“middle”) and 東 (“east”)


Giu-đê

French Judée. Doublet of Do Thái (“Jewish”).


Giê-ru-xa-lem

Nhiều nước ở khu vực Trung Ðông cũng lên án tình trạng bạo lực tại Giê-ru-xa-lem. I-ran, I-rắc, Gioóc-đa-ni, Thổ Nhĩ Kỳ... kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng sức ép buộc I-xra-en chấm dứt bạo lực với người Pa-le-xtin. A-rập Xê-út chỉ trích các hành vi chiếm đất, buộc người Pa-le-xtin rời nơi ở tại Giê-ru-xa-lem.

2021 May 10, “Lên án bạo lực ở Giê-ru-xa-lem [Condemning Violence in Jerusalem]”, in Nhân dân [The People]:

Middle Eastern countries are condemning the violence in Jerusalem. Iran, Iraq, Jordan, Turkey, etc. are calling on the international community to mount pressure and compel Israel to end the violence against Palestinians. Saudi Arabia is also criticizing the settlement and displacement of the Palestinians in Jerusalem.

Jerusalem (the claimed (and de-facto) capital city of Israel; the claimed capital city of Palestine)


Hải Vân

[haːj˧˨ vəŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ vəŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ jəŋ˧˧]

hầm Hải Vân

(đèo ~) A mountain pass between Da Nang and Thừa Thiên Huế province, Vietnam.

(xã ~) A commune of Hải Hậu district, Nam Định province, Vietnam.


lễ Ngũ Tuần

Calque of Chinese 五旬節／五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“10 days”) used with its original Chinese meaning


lễ Thất Tuần

Calque of Chinese 五旬節／五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“7 days”) used with its Vietnamese meaning, hence ngũ (“five”) was changed to thất (“seven”) to yield 49 days instead, which is close enough to 50.

(uncommon, Protestantism) Synonym of lễ Ngũ Tuần (“Pentecost”)


Pháp quốc

[faːp̚˧˦ kuək̚˧˦]

[faːp̚˦˧˥ kuək̚˦˧˥]

[faːp̚˦˥ wək̚˦˥]

Từ khi Bắc Kỳ do chính phủ Pháp bảo hộ và Hà Nội trở thành nhượng địa vào năm 1888, thì các quy định của triều Nguyễn không có giá trị trong đời sống, dân Hà Nội sống theo luật Pháp quốc và luật nước Pháp cấm giết, ăn thịt chó.

2015, Nguyễn Ngọc Tiến, chapter 5, in Đi Xuyên Hà Nội [Traversing Hanoi]:

Ever since Tonkin became a French protectorate and Hanoi was ceded in 1888, the Nguyễn dynasty's laws held no value in daily life; the Hanoians lived by the French law and the law of France prohibited killing and eating dog meat.

(rare) France (a country in Western Europe)


Hà-nội

Hà-nội gọi các đại-diện ngoại-giao về. Từ 15 tới 20 đại diện[sic] ngoại-giao cao-cấp của Bắc-Việt (trong số 30 sứ-quán và toà đại diện[sic] của BV trên toàn-thế-giới) đã từ Bắc-kinh, Vác-sa-va, Pra-ha và Dja-kác-ta, v.v. và được triệu hồi về Hà-nội, có lẽ để tham-gia vào một cuộc họp lớn về chính-sách ngoại-giao của BV.

1967, Trời Nam [The Southern Firmament], volume 1, number 6:

Hanoi to call upon diplomats. 15 to 20 top-ranking diplomats of North Vietnam (among 30 ambassadors and embassies of North Vietnam all over the world) from Beijing, Warsaw, Prague, Jakarta, etc. have been summoned to Hanoi, perhaps for a grand assembly regarding North Vietnam's foreign policy.


Cơ Đốc

[kəː˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[kəː˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[kəː˧˧ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese, orthographic borrowing from Japanese 基督 (Kirisuto).


Bác Tôn

[ʔɓaːk̚˧˦ ton˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ toŋ˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ toŋ˧˧]

bác (“uncle”) + Tôn (surname of Tôn Đức Thắng).

af

(informal, endearing) Uncle Tôn (the Vietnamese's affectionate nickname for Tôn Đức Thắng)


Cụ Hồ

cụ (“revered old person”, literally “great-grandparent”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

bộ đội/lính Cụ Hồ
Great-grandpa Ho's soldier(s); a soldier who's faithful to Ho Chi Minh's cause

Theo suy nghĩ của tôi (Hoàng Xuân Hãn) thì mặc dù đi hai con đường khác nhau nhưng giữa cụ Phan Châu Trinh và Cụ Hồ có nhiều mối tương đồng hơn là bất đồng như một số học giả nhấn mạnh.

2005, “Phụ lục V [Appendix V]”, in Phan Châu Trinh - toàn tập [Phan Châu Trinh's Complete Biography], volume 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng, page 334:

To me (Hoàng Xuân Hãn), even though they trod two different paths, Mr Phan Châu Trinh and Mr Hồ had much more in common than some scholars have stressed.

(formal, respectful) Great-grandpa Ho (another nickname for Ho Chi Minh)


Da-Tô

trước/sau Da-Tô


Ky Tô

(Mormonism) Alternative spelling of Ki-tô (“Christ”)


đạo Da-tô

– Đạo Da-tô : Tương tự như Cơ Đốc, danh xưng đạo Da-tô (耶蘇教) cũng là do phiên âm Hán – Việt của từ Christos mà ra.

[(Can we date this quote?), Nguyễn Khắc Thuần, ĐẠI CƯƠNG LỊCH SỬ VĂN HÓA VIỆT NAM [INTRODUCTION TO THE HISTORY OF VIETNAMESE CULTURE], volume IV:

– Đạo Da-tô: Like Cơ Đốc, đạo Da-tô (耶蘇教) was also transcribed with Sino-Vietnamese from Christos.

Obsolete spelling of đạo Gia Tô (“Christianity”).


Đông-Kinh

Các thanh-niên này đều thụ-huấn ở Trấn-Võ học-hiệu là một trường quân-sự lớn nhất của Phù-Tang thuở ấy tại Đông-Kinh.

1984, Hoàng Trọng Thược, Hồ-sơ vua Duy-Tân [Emperor Duy Tân's File]:

These youngsters went to Shinbu School, the then largest military school in Japan, located in Tokyo.


Giang Hộ

Sino-Vietnamese word from 江戶, composed of 江 (“river”) and 戶 (“door”), orthographic borrowing from Japanese 江戸 (Edo)

obor

Thủ đô của Nhật là Tô-ki-ô (Đông Kinh), tên cũ là Ê-đô (Giang Hộ), nằm về phía đông đảo lớn Hôn-xiu.

1981, Nghiên cứu Nghệ thuật [Research into Art]:

Japan's capital is Tokyo, formerly known as Edo, located to the west of Honshu.

(historical) Obsolete form of Ê-đô (“Edo (the historical capital of Japan)”).


Nại Lương

Sino-Vietnamese word from 奈良, orthographic borrowing from Japanese 奈良 (Nara)

Obsolete form of Na-ra (“Nara (a prefecture of Japan)”).

Obsolete form of Na-ra (“Nara (the capital of Nara Prefecture, Japan)”).


Đại Phản

Sino-Vietnamese word from 大阪, composed of 大 (“great”) and 阪 (“slope”), orthographic borrowing from Japanese 大阪 (Ōsaka).

obor

Obsolete form of Ô-xa-ca (“Osaka (a prefecture of Japan)”).

Ngài chịu lưu đày qua 10 tháng thì có lệnh xá miễn vào tháng 12 cùng năm ấy, nhưng không cho phép ngài về kinh. Ngài liền đến ở chùa Thắng Vĩ thuộc phủ Đại Phản, tiếp tục truyền dạy pháp môn niệm Phật.

2019 March 14, Đoàn Trung Còn with Nguyễn Minh Tiến, “TỊNH ĐỘ TÔNG [PURE LAND SECT]”, in CÁC TÔNG PHÁI ĐẠO PHẬT [THE SECTS OF BUDDHISM], page 125:

He was in exile for ten months and was pardoned in the twelfth month that year, but not allowed back in the capital. He then relocated at the Katsuo Temple in Osaka Prefecture and continued to preach the gate to the dharma.

Obsolete form of Ô-xa-ca (“Osaka (the capital of Osaka Prefecture, Japan)”).


Bằng An

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), from Literary Chinese 平安. Doublet of bình yên, Bình Yên, and Bình An.


Thỏ

From thỏ, and from the Telex input of English Thor, where the r adds a hook above Tho by default, and the r key must be double-tapped otherwise.

(fiction) the stock name for an anthropomorphic rabbit or hare

(fandom slang) either the Marvel Cinematic Universe's Thor or his actor Chris Hemsworth


Bình Yên

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), Literary Chinese 平安. Doublet of bình yên, Bình An, and Bằng An.

A commune of Thạch Thất district, Hanoi, Vietnam

A commune of Định Hóa district, Thái Nguyên, Vietnam

A commune of Sơn Dương district, Tuyên Quang, Vietnam


Nhật-Bản

Obsolete spelling of Nhật Bản (“Japan”).


Bình-An

Dưới thời NẠI-LƯƠNG các chùa thường làm lẫn với phố xá nơi thị tứ nhưng sang thời Bình-An thời chùa lại làm cách biệt mãi vào trong núi trong rừng.

1960, Nguyễn Văn Tần, NHẬT-BẢN SỬ-LƯỢC [AN ABRIDGED HISTORY OF JAPAN]:

During the NARA period, temples were erected in shopping towns, but during the Heian period, they were secluded far away in the mountains and the woods.


Nại-Lương

Obsolete spelling of Nại Lương (“Nara”).


Yên Bằng

Sino-Vietnamese word from 安平 (“peaceful”). Doublet of yên bình, Yên Bình, and An Bình.

doublet

A commune of Ý Yên district, Nam Định, Vietnam


Phù-tang

Muôn ngàn thiếu nữ Phù-tang,
Thướt-tha cười với thiên đàng vào xuân.

1994, Lê Bạch Lựu, Thơ HỒN NON NƯỚC [Poems on THE SOUL OF THE NATION], volume 1:

Thousands of Japanese maidens,
Elegantly smile with heaven into spring.

Obsolete spelling of Phù Tang (“Fusang; Japan”).


Nhật-bản

Theo thỏa-ước này thì Nhật-bản quyết-định trợ giúp cho VN một số bác-sĩ, chuyên-viên tới phục vụ[sic] tại Việt-Nam và cấp học-bổng để các bác-sĩ và y-tá Việt-Nam qua Nhật-bản nghiên cứu[sic], tu nghiệp[sic]. Ngoài ra Nhật-bản còn xây cất một khu giải-phẫu thần-kinh và trang-bị dụng-cụ y-khoa giúp Việt-Nam. Được biết Chánh-phủ Nhật đã dự-trù một kinh-phí là 1.100.000 Mỹ-kim để thi hành phần đầu của chương-trình hợp-tác y-tế này.

1967, “TIN VẮN [BRIEFING]”, in TRỜI NAM [THE SOUTHERN SKIES], volume 1, number 6:

According to this agreement, Japan has decided to provide Vietnam with a number of doctors and specialists, as well as a grant for Vietnamese doctors and nurses to study and work in Japan. Furthermore, Japan was to build a mental surgery department and supply medical equipment to Vietnam. It is reported that the Japanese Government has earmarked a budget of USD 1,100,000 for the first stage of this collaborative medical program.


Yên Bình

Sino-Vietnamese, from yên bình. Doublet of yên bình, An Bình, and Yên Bằng.

A commune of Yên Bình district, Yên Bái, Vietnam

A commune-level town in Quang Bình district, Hà Giang, Vietnam

A commune-level town in Yên Bình district, Yên Bái, Vietnam

A commune of Hữu Lũng district, Lạng Sơn, Vietnam

A commune of Vĩnh Tường district, Vĩnh Phúc, Vietnam


Nhật-Bổn

CAO-ĐẲNG Học-đường Hợp-tác-xã tại Nhật-Bổn được thành-lập năm 1925. Cho đến năm 1947, Học-đường này đã đào-tạo trên 700 chuyên-viên giúp việc cho phong-trào Hợp-tác-xã Nhật-Bổn, và cũng kể từ năm 1947, Học-đường này được công-nhận chính-thức dưới sự kiểm-soát của một Ủy-Ban Quản-trị thành-phần gồm có các đại-diện của những tổ-chức như LIÊN-HIỆP TRUNG-ƯƠNG HỢP-TÁC-XÃ, QUỐC-GIA HIỆP-HỘI NÔNG-PHẨM THƯƠNG-DỊCH HTX, và NGÂN-HÀNG TRUNG-ƯƠNG HTX NÔNG-LÂM.

1958, “CAO-ĐẲNG HỌC-ĐƯỜNG HỢP-TÁC-XÃ TẠI NHẬT-BỔN [HIGH SCHOOL CO-OPERATIVE IN JAPAN]”, in nội-san HỢP-TÁC VÀ NÔNG-TÍN [the internal journal of COLLABORATION AND AGRO-NEWS], page 21:

THE High School Co-operative was founded in 1925 in Japan. By 1947, the School had trained over 700 specialists for the Japan’s Co-operatives movement, and since then, it had been officially recognized under the supervision of an administrative commission which included representatives from such organizations as the ASSOCIATED CENTRAL CO-OPERATIVE, the PRODUCE TRADE CO-OPERATIVE of the NATIONAL FEDERATION, and the AGRO-FORESTRY CO-OPERATIVE of the CENTRAL BANK.

Obsolete spelling of Nhật Bổn (“Japan”).


Tiên Đồng

Sino-Vietnamese word from 仙 (“Chinese immortal”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 仙童.

vi-etym-sino

Coordinate term: tiên nữ

Synonym of Kim Đồng (“Jintong (mythology)”)


Ngọc-Nữ

Hồi xưa Thái-Hậu, trước khi thụ thai, nằm mơ đến chỗ Thượng-Đế, nghe truyền mệnh cho Tiên-Đồng xuống trần, làm vua nước Nam ; cùng Ngọc-Nữ kết hôn[sic], Tiên-Đồng dùng-dằng không chịu vâng theo ngay, Thương-Đế giận, ném viên ngọc khuê vào trán, Tiên-Đồng lạy tạ vâng mệnh, xin cho người giúp.

1968, “89 — VIỆC LẠ ĐỜI HỒNG-ĐỨC [89 — STRANGE HAPPENING IN THE HỒNG ĐỨC ERA]”, in Hồ-Đắc-Ý, transl., DÃ-SỬ [A NON-CANONICAL HISTORY], Trung-tâm Học-liệu, page 117:

Long ago, before the Empress Dowager conceived, she dreamt that the Overlord would send the Immortal Lad to the mortal realm and reign over the Southern Land; betrothed to the Jade Girl, the Immortal Lad resisted at first, which enraged the Overlord so much that he threw a fine jade at his forehead, only then did he capitulate and request for assistance.


Thiện Tài

Sino-Vietnamese word from 善財, composed of 善 (“good”) and 財 (“wealth”), from Literary Chinese 善財 (Shàncái)


Long Nữ

Sino-Vietnamese word from 龍 (“dragon”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 龍女


Phục-hy

1. Vá trời: tục truyền rằng bà Nữ-oa, em gái vua Phục-hy ở đời thượng cổ nước Tầu thường luyện đá ngũ sắc để vá trời (theo sách Liệt-tử).

1974, Phan Huy Chú, “Quyển XLV [Book XLV]”, in Nguyễn Thọ Dực, transl., LỊCH TRIỀU HIẾN CHƯƠNG LOẠI CHÍ, volume IX, Bộ Văn hóa Giáo dục và Thanh niên, translation of 歷朝憲章類誌, page 210:

1. Patching the heavens: legend has it that Nüwa, Fuxi’s younger sister in prehistoric China, used to synthesize five-colored rocks to patch up the heavens (according to the book Liezi).


Thiên Đường

« […] Tùy theo bản cáo trạng phân xử, có những hồn trở về trần gian để hóa kiếp làm thú vật, có những hồn phải đền tội ở dưới các tầng địa ngục. Còn những hồn vô tội, hiền đức, thì được Kim Đồng, Ngọc Nữ đưa lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Thiên Đường là gì ? » Diêm Vương : « Thiên Đường là ánh sáng. Những ai cõi lòng trong trắng đều lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Địa Ngục là gì ? » Diêm Vương : « Địa Ngục là bóng tối. Những ai cõi lòng nhơ bợn đều xuống Địa Ngục. »

1959, Hoàng Trọng Miên, VIỆT NAM VĂN HỌC TOÀN THƯ - CỔ TÍCH [ENCYCLOPAEDIA OF VIETNAMESE LITERATURE: FOLKLORE]:

“[…] Depending on the sentencing, some souls return to the mortal realm and get reincarnated as beasts, others have to pay for their sins on the levels of hell. As for the blameless and virtuous souls, they are escorted by the Gold Lad and Jade Girl to Heaven.” The student asked, “What is Heaven?” Yama answered, “Heaven is light. Those with pure hearts go to Heaven.” The student asked, “What is Hell?” Yama answered, “Hell is darkness. Those with impure hearts go to Hell.”

Alternative letter-case form of thiên đường (“Heaven”)


Kim Đồng

Sino-Vietnamese word from 金 (“gold”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 金童


Địa Ngục

Alternative letter-case form of địa ngục (“Hell”)


Ngọc Nữ

Sino-Vietnamese word from 玉女, composed of 玉 (“gem”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 玉女 (yùnǚ). Doublet of ngọc nữ.


Trung Huê

Bên Tàu, mà cho đến bên Nhựt Bổn cũng thế. Kể đến xưa hơn nữa thì không rõ, chớ nội khoảng ba trăm năm nay thì có nhiều người Trung Huê còn lưu truyền nhựt ký lại đến ngày nay.

2010, Phan Khôi, TÁC PHẨM đăng báo 1932 [WORKS that made the paper in 1932]:

Whether in China or Japan, it’s not clear how things went in ancient times, but within the last 300 years, the Chinese have still been passing down journals to this day.


Phục Hi

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ hi˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ hɪj˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ hɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 伏羲, from Literary Chinese 伏羲 (Fúxī).

Coordinate term: Nữ Oa

- Phục Hi (cũng gọi là Thái Hạo), đặt ra bát quái, căn bản của Kinh Dịch.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hiến Lê, sử Trung Quốc [a history of China], Nhà xuất bản Văn nghệ:

- Fuxi (also known as Taihao), who created the eight trigrams, the foundation of the I Ching.


Bình An

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), Literary Chinese 平安, also a semantic loan from Mandarin 平安 (Píng'ān) and semantic loan from Japanese 平安 (Heian). Doublet of bình yên, Bình Yên, and Bằng An.

doublet

A commune of Bắc Bình district, Bình Thuận, Vietnam

A commune of Long Thành district, Đồng Nai, Vietnam

A commune of Lộc Hà district, Hà Tĩnh, Vietnam

A commune of Châu Thành district, Kiên Giang, Vietnam

A commune of Kiên Lương district, Kiên Giang, Vietnam

A commune of Thủ Thừa district, Long An, Vietnam

A commune of Thăng Bình district, Quảng Nam, Vietnam

A commune of Bình Sơn district, Quảng Ngãi, Vietnam

A commune of Lâm Bình district, Tuyên Quang, Vietnam

Ping'an (a district of Haidong, Qinghai, China)

Năm 803, Truyền giáo Đại sư vâng chiếu chỉ của Nhật hoàng sang Trung Hoa học đạo. Khi về nước, ngài mang theo rất nhiều kinh luận của Thiên Thai tông, rồi truyền bá giáo lý của tông này ở Nhật, lập thành một trong hai tông phái mạnh nhất của thời đại Bình An (794 - 1186). Các nhà nghiên cứu thường dùng danh xưng “Bình An nhị tông” để chỉ cho hai tông mạnh nhất vào thời đại Bình An, đó chính là Thiên Thai tông và Chân ngôn tông.

2019 March 14, Đoàn Trung Còn with Nguyễn Minh Tiến, “THIÊN THAI TÔNG [TIANTAI SECT]”, in CÁC TÔNG PHÁI ĐẠO PHẬT [THE SECTS OF BUDDHISM], page 88:

In 803, the Dengyō Daishi received the mandate from the Emperor and left for China to study religion there. When he returned, he brought with him the many theories of the Tiantai/Tendai sect, and he went on to preach its doctrine in Japan, in the process establishing one of the two most influential sects during the Heian period (794-1186). Researchers have dubbed them the “two sects of Heian,” and they were Tendai and Shingon.


Ngọc-nữ

Êm như lót tiếng tơ tình
Đẹp như Ngọc-nữ uốn mình trong không

1965, Trần-Nhật-Tân, “mĩ-từ-pháp [fine wordsmithing]”, in VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN [MONTHLY CULTURE], volume XIV, Bộ Văn-hoá Giáo-dục:

Soft as if lined with sounds of tender love
Fine as the Jade Girl twisting in the air


An Bình

Sino-Vietnamese, from an bình, also a semantic loan from Mandarin 安平 (Ānpíng). Doublet of yên bình, Yên Bình, and Yên Bằng.

A ward of Ninh Kiều district, Cần Thơ, Vietnam

A ward of Thuận Thành, Bắc Ninh, Vietnam

A commune of Thoại Sơn district, An Giang, Vietnam

A commune of Phú Giáo district, Bình Dương, Vietnam

A commune of Cao Lãnh district, Đồng Tháp, Vietnam

A commune of Nam Sách district, Hải Dương, Vietnam

A commune of Lạc Thủy district, Hòa Bình, Vietnam

A commune of Châu Thành district, Tây Ninh, Vietnam

A commune of Kiến Xương district, Thái Bình, Vietnam

A commune of Long Hồ district, Vĩnh Long, Vietnam

A commune of Văn Yên district, Yên Bái, Vietnam

Anping (a county of Hengshui, Hebei, China)

Anping (an urban town in Lianyuan, Loudi, Hunan, China)


Đông dương

Alternative letter-case form of Đông Dương (“Indochina”); obsolete spelling of Đông Dương.


Nhựt-bản

Năm 1909, nhân vụ nhà Cách-mạng Triều-tiên là An-trọng-Căn ám sát viên Tổng-giám (từc[sic] Tuyền-quyền) nước Nhựt-bản là Y-Đằng Bác-Văn nên bị án tử-hình, Mai-sơn Tiên-sinh có làm đôi câu-đối truy-điệu nhà Cách-mạng Triều-tiên như sau :
« Thân tại Tam-Hàn danh vạn quốc.
Sinh phi bách tuế tử thiên thu. »
Nghĩa là :
« Người tuy ở đất Tam-Hàn, mà thanh-danh thì lẫy-lừng vạn quốc.
Sống tuy không đầy trăm tuổi, nhưng thác còn lưu tiếng đến ngàn thu. »

1965, “NGÀY XUÂN [SPRING DAY]”, in MINH TÂN, page 58:

In 1909, in the wake of the assassination of Japan’s Prime Minister Itō Hirobumi at the hands of the Korean revolutionary An Jung-geun, which resulted in his execution, Mr. Mai Sơn dedicated a duilian to the Korean revolutionary:
“Body in the Three Han, name in the myriad lands.
Life not 100 years, death 1000 autumns.”
That is to say:
“While your person was in Korea, your renown was international.
While your life did not last 100 years, your death shall be remembered forever.”

Obsolete spelling of Nhựt Bản (“Japan”).


Quán Âm

Alternative form of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin; Kannon”)


Nam Việt Nam

Either a Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 越南 (“Vietnam”), or simply clipped from miền Nam (“the South”) + Việt Nam.

vi-etym-sino

Coordinate term: Bắc Việt Nam

Cộng hoà (miền) Nam Việt Nam


Hy Hoàng

Alternative spelling of Hi Hoàng (“Fuxi”)


Hi Hoàng

Sino-Vietnamese word from 羲 (“Fuxi”) and 皇 (“sovereign”)

Coordinate term: Oa Hoàng

(Chinese mythology) Synonym of Phục Hi (“Fuxi”)


Thiên Chủ

Sino-Vietnamese word from 天主, composed of 天 (“heaven; a deva”) and 主 (“lord”), literally "Heavenly Lord" or "Lord of the Devas," from Literary Chinese 天主. Doublet of Thiên Chúa.

Thiên Chủ (Đế) Thích/Thích Đề Hoàn Nhân
Sakra, Lord of the Devas

the Lord of the Devas (the title of Sakra)

Rare form of Thiên Chúa (“Catholic God”).


Đế Thích

Sino-Vietnamese word from 帝釋, composed of 帝 (“emperor”) and 釋 (“Sakra”), Literary Chinese 帝釋 (Dìshì)


Đại Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 大辯才 (“Sarasvati”) and 天女 (“Devi”)


Đế Thích Thiên

Sino-Vietnamese word from 帝釋天, composed of 帝釋 (“Shakra”) and 天 (“deva”), Literary Chinese 帝釋天


A Tư Đà

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 阿私陀, transcribed from Sanskrit [Term?] or Pali [Term?]


Sa La Thất Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 娑羅室伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Đại Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 辯才 (“eloquence”)


Diệu Âm Nhạc

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 音楽 (“music”), Literary Chinese 妙音楽


Mĩ Âm

Sino-Vietnamese word from 美 (“beautiful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 美音


Tát La Tát Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 薩羅薩伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 辯才, composed of 辯 (“to speak”) and 才 (“talent”), Literary Chinese 辯才 (“eloquence”), calqued from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Đại Hắc

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 黑 (“black”), Literary Chinese 大黑


Biện Tài Thiên

Sino-Vietnamese word from 辯才天, composed of 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天 (“a deva/devi”), Literary Chinese 辯才天


Thích Đề Hoàn Nhân

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 釋提桓因, transcribed from Sanskrit शक्रो देवानं इन्द्रः (śakro devānaṃ indraḥ, literally “Strength, Lord of the Devas”)

der

शक्रो देवानं इन्द्रः


Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天女 (“a devi”), Literary Chinese 辯才天女


Diệu Âm

Sino-Vietnamese word from 妙音, composed of 妙 (“wonderful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 妙音 (miàoyīn)

Diệu Âm Thiên Nữ
Sarasvati the Devi

Diệu Âm Phật Mẫu


Diệu Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 妙吉祥, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)


Diệu Đức

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 德 (“virtue”), Literary Chinese 妙德, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)


Công Đức

Sino-Vietnamese word from 功德 (“virtue”), Literary Chinese 功德 (gōngdé), calqued from Sanskrit श्री (śrī)


Oa-hoàng

Nữ-oa là vị Vua đàn bà thượng-cổ, lại kêu là Oa-hoàng, luyện đá năm màu để vá trời.

1971, Hoàng-Văn-Suất, Nguyệt Hoa Vấn đáp [Q&A under Moonlight], Ủy ban Dịch thuật, page 74:

Nüwa was a primordial female monarch, also known as the Wa Sovereign, and she synthesized five-colored rocks to patch the heavens.


Oa Hoàng

Sino-Vietnamese word from 媧皇, composed of 媧 (“Nüwa”) and 皇 (“sovereign”)

Coordinate term: Hi Hoàng


Đại Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 吉祥 (“luck”)

TÔI NGHE NHƯ VẦY:
Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Thế giới Cực Lạc, cùng với vô lượng chư đại Bồ-tát vây quanh ở trước sau, và Ngài thuyết Pháp cho họ.
Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Đại Bồ-tát, Thiên nữ Đại Cát Tường, và chư đại Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy và đến chỗ của Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ với trán chạm sát chân của Ngài, rồi mỗi vị ngồi qua một bên.

2021 June 13, “Kinh 12 Danh Hiệu của Thiên nữ Đại Cát Tường [The Sutra of the Twelve Epithets of Shri the Devi]”, in Đại Tạng Kinh [The Great Basket Sutra]:

I HAVE HEARD:
One time, the Buddha was in the World of Absolute Bliss, surrounded by countless Bodhisattavas, as He preached the Dharma to them.
At this point, Avalokiteshvara the Bodhisattva, Shri the Devi, and the other Bodhisattavas stood up, came to the Lord, bowed deeply so that their foreheads touched His feet, then sat back down aside.


Thế Tôn

Sino-Vietnamese word from 世尊, composed of 世 (“life; world”) and 尊 (“highness”).

(Đức) Thế Tôn


Thế Tôn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 世宗 (SV: Thế Tông). See tôn giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thế Tông</i>

vi-etym-sino

(historical, Southern Vietnam) Misconstruction of Thế Tông (a temple name)


Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 吉祥 (jíxiáng), calqued from Sanskrit श्री (śrī)

Như Ý - Cát Tường

(literally, “Ruyi and Jixiang; Lucky in the Exact Way You Wish”)

Nguyễn Trí Cát Tường

Họa sĩ Nguyễn Cát Tường sinh năm 1911 ở Sơn Tây, một tỉnh cũ ở địa phận miền Bắc. Bạn bè gọi anh là "Lemur" — trong tiếng Pháp có nghĩa là "bức tường" — theo tên tiếng Việt của mình.

2022 February 9, Phạm Linh, “Chuyện về danh họa Nguyễn Cát Tường, người thiết kế nên chiếc áo dài đầu tiên của Việt Nam [The Story of the Great Artist Nguyễn Cát Tường, Who Designed the First Aodai in Vietnam]”, in Sàigòneer:

The artist Nguyễn Cát Tường was born in 1911 in Sơn Tây, a former district in the North. His friends called him "Lemur," French for "the wall", because his name happened to sound like the Vietnamese word for "wall."


Thất Lợi

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 室利, transcribed from Sanskrit श्री (śrī)


Cộng hoà Liên bang Đức

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˦˥]

Federal Republic of Germany
Federal Republic of Germany


Cộng hoà Dân chủ Đức

head

Cộng hoà Dân chủ Đức • (共和民主德)

vi-proper noun

Cộng hoà Dân chủ Đức • (共和民主德)

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ zən˧˧ t͡ɕu˧˩ ʔɗɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ ʔɗɨk̚˦˥]

cộng hoà (“republic”) + dân chủ (“democratic”) + Đức (“Germany”).

compound

German Democratic Republic
German Democratic Republic


東回

chữ Hán form of Đông Hồi (“East Pakistan”).


西回

chữ Hán form of Tây Hồi (“West Pakistan”).


dãy núi Trường Sơn

[zaj˦ˀ˥ nuj˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩ səːn˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ ʈɨəŋ˦˩ ʂəːŋ˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ ʈɨəŋ˦˩ səːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ ʂəːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ səːŋ˧˧]

dãy núi (“mountain range”) + Trường Sơn.


đồng bằng duyên hải miền Trung

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ zwiən˧˧ haːj˧˩ miən˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ jwiəŋ˧˧ haːj˧˨ miəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ haːj˨˩˦ miəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

đồng bằng duyên hải (“coastal plain”) + miền Trung (“Central Vietnam”).


đồng bằng sông Cửu Long

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ kiw˧˩ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ ʂəwŋ͡m˧˧ kɨw˧˨ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ səwŋ͡m˧˧ kɨw˧˨ lɔŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ ʂəwŋ͡m˧˧ kɨw˨˩˦ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ kɨw˨˩˦ lawŋ͡m˧˧]

đồng bằng (“delta”) + sông Cửu Long (“Mekong River”).


miền Nam

[miəŋ˦˩ naːm˧˧]

[miəŋ˨˩ naːm˧˧]


miền Bắc

[miən˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[miəŋ˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[miəŋ˨˩ ʔɓak̚˦˥]


miền Trung

[miən˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]


mũi Cà Mau

Cape Cà Mau (a cape in Cà Mau, Mekong Delta, Vietnam)


sông Lô

[səwŋ͡m˧˧ lo˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ low˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ low˧˧]

Lô River (a river in northern Vietnam and Yunnan, southern China)


sông Đồng Nai

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩ naːj˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩ naːj˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

Đồng Nai River (a river in southern Vietnam)


Đồng Hới

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ həːj˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ həːj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ həːj˦˥]

Although this placename was spelled as 洞海 (MC duwngH xojX) (SV: Động Hải), this is obviously just the common usage of phonograms and has no bearing on the actual etymology.

Đồng Hới (a city in Quảng Bình, Vietnam)


dãy núi Hoàng Liên Sơn

[zaj˦ˀ˥ nuj˧˦ hwaːŋ˨˩ liən˧˧ səːn˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ hwaːŋ˦˩ liəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ hwaːŋ˦˩ liəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ waːŋ˨˩ liəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ waːŋ˨˩ liəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

dãy núi (“mountain range”) + Hoàng Liên Sơn (“?”)

Hoang Lien Mountains
Hoang Lien Mountains#English

Hoang Lien Mountains (a mountain range in northwestern Vietnam)


Biên Hoà

[ʔɓiən˧˧ hwaː˨˩]

[ʔɓiəŋ˧˧ hwaː˦˩]

[ʔɓiəŋ˧˧ waː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 邊和, composed of 邊 and 和.

vi-etym-sino

Biên Hoà (the capital city of Đồng Nai, Vietnam)


Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội#Vietnamese

Alternative spelling of Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (“Standing Committee of the National Assembly”).


Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

[ʔwi˧˩ ʔɓaːn˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vu˧˨ʔ kuək̚˧˦ hoj˧˨ʔ]

[ʔwɪj˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˦˩ vʊw˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ hoj˨˩ʔ]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ jʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

uỷ ban (“committee”) + thường vụ (“standing”) + quốc hội (“national assembly”).

com

(Vietnam, politics) the Standing Committee of the National Assembly (the highest standing body of the National Assembly of Vietnam)


Cách mạng Tháng Tám

[kajk̟̚˧˦ maːŋ˧˨ʔ tʰaːŋ˧˦ taːm˧˦]

[kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ tʰaːŋ˦˧˥ taːm˦˧˥]

[kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ tʰaːŋ˦˥ taːm˦˥]

cách mạng (“revolution”) + tháng tám (“August”).

Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2013 December 11, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [Constitution of the Socialist Republic of Vietnam]”, in Cổng Thông tin điện tử Chính phủ [Vietnam Government Portal], page 1:

In the wake of the triumph of the August Revolution, on 2 September 1945, President Ho Chi Minh announced the Declaration of Independence, declaring the birth of the Democratic Republic of Vietnam which is now the Socialist Republic of Vietnam.

(historical) the August Revolution (16 August – 30 August 1945)


Nam Đàn

[naːm˧˧ ʔɗaːn˨˩]

[naːm˧˧ ʔɗaːŋ˦˩]

[naːm˧˧ ʔɗaːŋ˨˩]

Nam Đàn (a district of eastern Nghệ An, Vietnam)

Nam Đàn (a township and capital of Nam Đàn district, Nghệ An, Vietnam).


Xi-ha-núc-vin

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˧˥ vin˧˧]

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˥ vɨn˧˧]

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˥ jɨn˧˧]

Sihanoukville (a city, the provincial capital of Sihanoukville, Cambodia)


sông Tiền

[səwŋ͡m˧˧ tiən˨˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ tiəŋ˦˩]

[səwŋ͡m˧˧ tiəŋ˦˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ tiəŋ˨˩]

[səwŋ͡m˧˧ tiəŋ˨˩]

Tiền River (a distributary of the Mekong River)


sông Hậu

[səwŋ͡m˧˧ həw˧˨ʔ]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həw˨˩ʔ]

[səwŋ͡m˧˧ həw˨˩ʔ]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həw˨˩˨]

[səwŋ͡m˧˧ həw˨˩˨]

sông (“river”) + hậu (“behind; rear; back”). Piecewise doublet of Hậu Giang.

Bassac River (a distributary of the Tonlé Sap and Mekong River)


Ba Chúc

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓaː˧˧ cʊwk͡p̚˦˥]

Ba Chúc (a town in Tịnh Biên district, An Giang, Vietnam)

Ba Chúc (a commune of Tri Tôn district, An Giang, Vietnam)


Tây Á

[təj˧˧ ʔaː˧˦]

[təj˧˧ ʔaː˨˩˦]

[təj˧˧ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 西亞, composed of 西 (“west”) and 亞 (“Asia”).


Truồi

(sông ～) A river in Thừa Thiên Huế, Vietnam.


Nhật Bản thư kỷ

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩ tʰɨ˧˧ ki˧˩]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨ tʰɨ˧˧ kɪj˧˨]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦ tʰɨ˧˧ kɪj˨˩˦]

The Chronicles of Japan (Japan's famous mythological and historical text, written mostly in Literary Chinese)


Thiên Đàn

[tʰiən˧˧ ʔɗaːn˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˨˩]

the Temple of Heaven (religious complex in Beijing)


Huấn dân chính âm

[hwən˧˦ zən˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ ʔəm˧˧]

[hwəŋ˦˧˥ jəŋ˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ ʔəm˧˧]

[wəŋ˦˥ jəŋ˧˧ cɨn˦˥ ʔəm˧˧]

(historical) Hunmin Jeongeum (document introducing the hangul script for Korean in 1446)


ĐCSTQ

Đảng Cộng sản Trung Quốc
Đảng Cộng sản Trung Quốc#Vietnamese

Initialism of Đảng Cộng sản Trung Quốc (“Communist Party of China”).


Đại Việt sử ký toàn thư

[ʔɗaːj˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ sɨ˧˩ ki˧˦ twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ sɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ viək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ jiək̚˨˩˨ sɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大越史記全書, composed of 大越史記 (“Annals of Đại Việt”) and 全書 (“thesaurus”).


Đại Việt sử kí toàn thư

Đại Việt sử ký toàn thư
Đại Việt sử ký toàn thư#Vietnamese

Alternative spelling of Đại Việt sử ký toàn thư (“Complete Annals of Đại Việt”).


大越史記全書

chữ Hán form of Đại Việt sử ký toàn thư (“Complete Annals of Đại Việt”).


Sử ký

[ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[sɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

[sɨ˨˩˦ kɪj˦˥]


大越史記

Đại Việt sử kí
Đại Việt sử kí#Vietnamese

chữ Hán form of Đại Việt sử kí (“Annals of Đại Việt”).


Nhất thiết kinh

[ɲət̚˧˦ tʰiət̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ tʰiək̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ɲək̚˦˥ tʰiək̚˦˥ kɨn˧˧]

(Buddhism) Chinese Buddhist canon; Tripitaka


Đại tạng kinh

[ʔɗaːj˧˨ʔ taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大藏經, composed of 大 and 藏經, from Chinese 大藏經／大藏经 (Dàzàngjīng).


Tạng kinh

[taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 藏經, composed of 藏 and 經, from Chinese 藏經／藏经 (Zàngjīng).

Abbreviation of Đại tạng kinh (“Chinese Buddhist canon; Tripitaka”).


Long Thụ

[lawŋ͡m˧˧ tʰu˧˨ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lɔŋ˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 龍樹, from Chinese 龍樹／龙树 (Lóngshù), from Sanskrit नागार्जुन (nāgārjuna).

(Buddhism) Nagarjuna, a second century Buddhist philosopher from India


LHQ

Initialism of Liên Hợp Quốc (“the United Nations”).


Sơn Vi

[səːn˧˧ vi˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[səːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[səːŋ˧˧ jɪj˧˧]

Sơn Vi (a commune of Lâm Thao district, Phú Thọ, Vietnam)

Sơn Vi (a village in Sơn Vi, Lâm Thao district, Phú Thọ, Vietnam)


Soi Nhụ

[sɔj˧˧ ɲu˧˨ʔ]

[ʂɔj˧˧ ɲʊw˨˩ʔ]

[sɔj˧˧ ɲʊw˨˩ʔ]

[ʂɔj˧˧ ɲʊw˨˩˨]

[sɔj˧˧ ɲʊw˨˩˨]

Soi Nhụ (an archaeological site in Bái Tử Long Bay, Gulf of Tonkin, South China Sea)

(văn hoá ~) Soi Nhụ culture (the oldest culture of Hạ Long Bay, 18.000 –7.000 BCE)


王舍城

Vương Xá Thành
Vương Xá Thành#Vietnamese

chữ Hán form of Vương Xá Thành (“Rajgir (a historical town in Nalanda district, Bihar, India)”).


Bố Đại

[ʔɓo˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ ʔɗaːj˨˩˨]


Bờ Tây

[ʔɓəː˨˩ təj˧˧]

[ʔɓəː˦˩ təj˧˧]

[ʔɓəː˨˩ təj˧˧]


Biển Chết

[ʔɓiən˧˩ t͡ɕet̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˨ t͡ɕet̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ cəːt̚˦˥]

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


Vương quốc Tây Ban Nha

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ təj˧˧ ʔɓaːn˧˧ ɲaː˧˧]

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]


Tượng Nữ thần Tự do

[tɨəŋ˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩ʔ nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩˨ nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]


Vương quốc Thái Lan

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ tʰaːj˧˦ laːn˧˧]

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ tʰaːj˨˩˦ laːŋ˧˧]

[vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]

[jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]


Ai Cập cổ đại

[ʔaːj˧˧ kəp̚˧˨ʔ ko˧˩ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩ʔ kow˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩˨ kow˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨]

Compound of Ai Cập (“Egypt”) + cổ đại (“ancient”).


Tháp nghiêng Pisa

[tʰaːp̚˧˦ ŋiəŋ˧˧ pi˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

Leaning Tower of Pisa
Leaning Tower of Pisa


Sếch-xpia

[səjk̟̚˧˦ spiə˧˧]

[ʂet̚˦˧˥ spiə˧˧]

[ʂəːt̚˦˥ spiə˧˧]

[səːt̚˦˥ spiə˧˧]

A transliteration of the English surname Shakespeare


Vương quốc Na Uy

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ naː˧˧ ʔwi˧˧]

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ naː˧˧ ʔwɪj˧˧]

[vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ naː˧˧ (ʔ)wɪj˧˧]

[jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ naː˧˧ (ʔ)wɪj˧˧]


Liên minh châu Phi

[liən˧˧ mïŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ fi˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ t͡ɕəw˧˧ fɪj˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ cəw˧˧ fɪj˧˧]


Biển Na Uy

[ʔɓiən˧˩ naː˧˧ ʔwi˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˨ naː˧˧ ʔwɪj˧˧]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ naː˧˧ (ʔ)wɪj˧˧]


Biển Bắc

[ʔɓiən˧˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɓak̚˦˥]


chiến tranh chống Mĩ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ mi˦ˀ˥]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ mɪj˧˨]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ mɪj˨˩˦]

Compound of chiến tranh (“war”) + chống (“to resist; to oppose”) + Mĩ (“United States; America”).


chiến tranh Việt Nam

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Compound of chiến tranh (“war”) + Việt Nam (“Vietnam”).


Dương Châu

[zɨəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ cəw˧˧]

Yangzhou (a prefecture-level city in Jiangsu, in eastern China).


Hoả Lò

[hwaː˧˩ lɔ˨˩]

[hwaː˧˨ lɔ˦˩]

[waː˨˩˦ lɔ˨˩]

The demotic name (tên Nôm) for the village. Named after an eponymous steet, due to the concentration of stores selling wood stoves and coal-fire stoves along the street in pre-colonial times. Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 火爐 (SV: hoả lô).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hoả lô</i>

vi-etym-sino

nhà tù Hoả Lò

(historical) Phụ Khánh (a historical village in Vĩnh Xương canton, Thọ Xương district, Hanoi, Vietnam)


Hỏa Lò

Traditional tone placement spelling of Hoả Lò.


Kim Liên

→ English: Kim Liên

→ German: Kim Lien

Sino-Vietnamese word from 金蓮, composed of 金 and 蓮.

Kim Liên (a ward of Đống Đa district, Hanoi, Vietnam).

Kim Liên (a rural commune of Kim Thành district, Hải Dương, Vietnam).

Kim Liên (a village and rural commune of Nam Đàn district, Nghệ An, Vietnam).


VKSND

Viện kiểm sát nhân dân
Viện kiểm sát nhân dân#Vietnamese

Initialism of Viện kiểm sát nhân dân (“People's Procuracy”).


chùa Một Cột

[t͡ɕuə˨˩ mot̚˧˨ʔ kot̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuə˦˩ mok̚˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ]

[cuə˨˩ mok̚˨˩˨ kok̚˨˩˨]

chùa (“temple”) + một (“one”) + cột (“pillar”).

com

the One Pillar Pagoda (a temple in Đội Cấn, Ba Đình district, Hanoi, Vietnam)


Bình Trị Thiên

[ʔɓïŋ˨˩ t͡ɕi˧˨ʔ tʰiən˧˧]

[ʔɓɨn˦˩ ʈɪj˨˩ʔ tʰiəŋ˧˧]

[ʔɓɨn˨˩ ʈɪj˨˩˨ tʰiəŋ˧˧]

Blend of Quảng Bình + Quảng Trị + Thừa Thiên.

blend

Thừa Thiên Huế
Thừa Thiên Huế#Vietnamese

the collective name of Quảng Bình, Quảng Trị and Thừa Thiên Huế, three provinces that, along with Nghệ Tĩnh, form the North Central Coast


基移吹蘇

(Catholicism) Nôm form of Ki-ri-xi-tô (“Christ”).


Huệ Châu

[hwe˧˨ʔ t͡ɕəw˧˧]

[hwej˨˩ʔ t͡ɕəw˧˧]

Huizhou (a prefecture-level city in southeastern Guangdong, China)


Nhu Nhiên

[ɲu˧˧ ɲiən˧˧]

[ɲʊw˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[ɲʊw˧˧ ɲiəŋ˧˧]

(historical) Rouran (a khaganate that ruled much of present-day Mongolia, northern China and southern Siberia from the mid-4th to the mid-6th centuries, formed from a tribal confederation of pre-Mongolic peoples of Donghu origin)

(historical) Rouran (the language of the Rouran khaganate)


Vọng Các

[vawŋ͡m˧˨ʔ kaːk̚˧˦]

[vawŋ͡m˨˩ʔ kaːk̚˦˧˥]

[vɔŋ˨˩ʔ kaːk̚˦˧˥]

[vawŋ͡m˨˩˨ kaːk̚˦˥]

[jawŋ͡m˨˩˨ kaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese reading of 望閣, a phonetic transliteration from Thai บางกอก (baang-gɔ̀ɔk).


Trảng Bàng

[t͡ɕaːŋ˧˩ ʔɓaːŋ˨˩]

[ʈaːŋ˧˨ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʈaːŋ˨˩˦ ʔɓaːŋ˨˩]

Trảng Bàng (a town in Tây Ninh, Vietnam)


Truông Mít

[t͡ɕuəŋ˧˧ mit̚˧˦]

[ʈuəŋ˧˧ mit̚˦˧˥]

[ʈuəŋ˧˧ mɨt̚˦˥]

truông (“wild grassland”) + mít (“jackfruit”).

com

Truông Mít (a commune of Dương Minh Châu district, Tây Ninh, Vietnam)


Bến Cát

→ English: Bến Cát

[ʔɓen˧˦ kaːt̚˧˦]

[ʔɓen˦˧˥ kaːk̚˦˧˥]

[ʔɓəːn˦˥ kaːk̚˦˥]


sông Chảy

[səwŋ͡m˧˧ t͡ɕaj˧˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ t͡ɕaj˧˨]

[səwŋ͡m˧˧ t͡ɕaj˧˨]

[ʂəwŋ͡m˧˧ ca(ː)j˨˩˦]

sông (“river”) + chảy (“to flow”).
A tên chữ (“literary name”) of this river was 㵢江 (now common read in Sino-Vietnamese as Lôi giang), where the first element is a phonogram for the verb trôi (“to float”).

Chảy River (a river in northern Vietnam)


Đình Bảng

[ʔɗïŋ˨˩ ʔɓaːŋ˧˩]

[ʔɗɨn˦˩ ʔɓaːŋ˧˨]

[ʔɗɨn˨˩ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Mechanical Sino-Vietnamese reading of the Vietnamese phrase 亭榜 (đình Báng, “Báng village shrine”), located in the historical Báng village (Kẻ Báng), whose name derived from the word for sugar palm (Arenga pinnata).
Said shrine is now formally called đình Đình Bảng, with the first two elements both being đình (“village shrine”).


Tây An

[təj˧˧ ʔaːn˧˧]

[təj˧˧ ʔaːŋ˧˧]

[təj˧˧ ʔaːŋ˧˧]


Hoàng Su Phì

→ English: Hoàng Su Phì

[hwaːŋ˦˩ ʂʊw˧˧ fɪj˦˩]

[hwaːŋ˦˩ sʊw˧˧ fɪj˦˩]

[waːŋ˨˩ ʂʊw˧˧ fɪj˨˩]

[waːŋ˨˩ sʊw˧˧ fɪj˨˩]

Hoàng Su Phì (a rural district of Hà Giang, Vietnam)


Đông Hồ

→ English: Đông Hồ

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ho˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ how˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ how˨˩]

tranh Đông Hồ

Đông Hồ (a village in Song Hồ, Thuận Thành district, Bắc Ninh, Vietnam)

Đông Hồ (a ward of Hà Tiên, Kiên Giang, Vietnam)


Thanh Đảo

[tʰajŋ̟˧˧ ʔɗaːw˧˩]

[tʰɛɲ˧˧ ʔɗaːw˧˨]

[tʰan˧˧ ʔɗaːw˨˩˦]

Qingdao (a major prefecture-level city and subprovincial city in eastern Shandong, in eastern China)


Vu Gia

→ English: Vu Gia

[vʊw˧˧ jaː˧˧]

[vʊw˧˧ jaː˧˧]

[jʊw˧˧ jaː˧˧]

(sông ～) A river in Đại Lộc district, Quảng Nam province, Vietnam.


Đại Lộc

→ English: Đại Lộc

[ʔɗaːj˧˨ʔ ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ləwk͡p̚˨˩˨]

A district of Quảng Nam province, Vietnam.


Thoan

[tʰ⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]


Ngã Bảy

→ English: Ngã Bảy

[ŋaː˦ˀ˥ ʔɓaj˧˩]

[ŋaː˧˨ ʔɓaj˧˨]

[ŋaː˨˩˦ ʔɓa(ː)j˨˩˦]

ngã (“intersection”) + bảy (“seven”). The city centre is where seven local canals meet.


Cây Trường II

→ English: Cây Trường II

[kəj˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩ haːj˧˧]

[kəj˧˧ ʈɨəŋ˦˩ haːj˧˧]

[kəj˧˧ ʈɨəŋ˨˩ haːj˧˧]

cây (classifier for trees) + trường (“wild lychee”) + II.
This commune and the surrounding areas used to consist of several truông (“wild bush or grassland”): the first truông cây trường ("wild lychee bushland") is now part of Trừ Văn Thố commune, the second is the area of the current Commune People's Committee, and the third is now at Bà Tứ hamlet.

Cây Trường II (a commune of Bàu Bàng district, Bình Dương, Vietnam)


Uông Bí

→ English: Uông Bí

[ʔuəŋ˧˧ ʔɓi˧˦]

[ʔuəŋ˧˧ ʔɓɪj˨˩˦]

[ʔuəŋ˧˧ ʔɓɪj˦˥]

Uông + Bí.
Uông and Bí were names of two clusters of villages. The Uông villages seemingly took their name from the Uông, a tributary of the Bạch Đằng River. The Bí villages were part of the canton of Bí Giàng.


Hoành Sơn

[hwajŋ̟˨˩ səːn˧˧]

[hwɛɲ˦˩ ʂəːŋ˧˧]

[hwɛɲ˦˩ səːŋ˧˧]

[wan˨˩ ʂəːŋ˧˧]

[wan˨˩ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 橫山, composed of 橫 (“horizonal”) and 山 (“mountain”).
The distinct tên Nôm (“demotic name”) of this range has seemingly been lost, although it can probably be assumed to be *núi Ngang, survived in the name of Ngang Pass (đèo Ngang).


biển Đông

Alternative letter-case form of Biển Đông


Tứ Pháp

[tɨ˧˦ faːp̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ faːp̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ faːp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”) and 法 (“dharma, phenomenon”).

安南四法
羅𦊚法像渃南法雲法雨法雷法電四大菩薩在北寕鎮古洲寺古来祈雨顯應又附石華光王母羅𱙘𥒥古法雲像腹中亦顯靈應

1827, Phạm Đình Hổ, “釋教門 (Thích giáo môn)”, in 日用常談 (Nhật dụng thường đàm):

The Tứ Pháp of An Nam
are four statues of phenomena in our Southern country: the Phenomenon of Cloud, the Phenomenon of Rain, the Phenomenon of Thunder, and the Phenomenon of Lightning; they are the four great bodhisattvas at Cổ Châu temple in Bắc Ninh, and have been very effective for praying of rain since the old days. Addendum: Thạch Hoa Quang Vương Mẫu, the Old Stone Lady, is in the belly of the Pháp Vân statue, and also very effective.

An Nam Tứ Pháp
là bốn Pháp tượng nước Nam: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi; tứ đại bồ tát tại Bắc Ninh trấn, Cổ Châu tự, cổ lai kì vũ hiển ứng. Hựu phù: Thạch Hoa Quang Vương Mẫu là bà Đá Cổ, Pháp Vân tượng phục trung diệc hiển linh ứng.

(Buddhism) the four bodhisattvas and/or devis: Pháp Vân (法雲)/Bà Dâu, Pháp Vũ (法雨)/Bà Đậu, Pháp Điện (法雷)/Bà Dàn, Pháp Lôi (法電)/Bà Tướng, who are also goddesses of natural phenomena and patron goddesses


Giêsu Maria

[ze˧˧ su˧˧ maː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Giêsu (“Jesus”) + Maria (“Mary”). Compare English Jesus, Mary and Joseph.

(Roman Catholicism) a male Christian name


A Nhĩ Ba Ni Á

[ʔaː˧˧ ɲi˦ˀ˥ ʔɓaː˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔaː˧˧ ɲɪj˧˨ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔaː˧˧ ɲɪj˨˩˦ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 阿爾巴尼亞 (“Albania”), from English Albania.

Southeast Europe
Southeast Europe#English


Hung Gia Lợi

[hʊwŋ͡m˧˧ zaː˧˧ ləːj˧˨ʔ]

[hʊwŋ͡m˧˧ jaː˧˧ ləːj˨˩ʔ]

[hʊwŋ͡m˧˧ jaː˧˧ ləːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 匈加利 (“Hungary”),from English Hungary.


Hồng Nha Lợi

[həwŋ͡m˨˩ ɲaː˧˧ ləːj˧˨ʔ]

[həwŋ͡m˦˩ ɲaː˧˧ ləːj˨˩ʔ]

[həwŋ͡m˨˩ ɲaː˧˧ ləːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 洪牙利 (“Hungary”),orthographic borrowing from Japanese 洪牙利 (Hangarī)

obor

(rare) Synonym of Hung Nha Lợi (“Hungary”)


Bảo Gia Lợi Á

[ʔɓaːw˧˩ zaː˧˧ ləːj˧˨ʔ ʔaː˧˦]

[ʔɓaːw˧˨ jaː˧˧ ləːj˨˩ʔ ʔaː˨˩˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ jaː˧˧ ləːj˨˩˨ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 保加利亞 (“Bulgaria”), from English Bulgaria.

vi-etym-sino

Bulgaria (a country in Southeast Europe)


Hung Nha Lợi

[hʊwŋ͡m˧˧ ɲaː˧˧ ləːj˧˨ʔ]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɲaː˧˧ ləːj˨˩ʔ]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɲaː˧˧ ləːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 匈牙利 (“Hungary”), from English Hungary.


A Nhĩ Cập Lợi Á

[ʔaː˧˧ ɲi˦ˀ˥ kəp̚˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ ʔaː˧˦]

[ʔaː˧˧ ɲɪj˧˨ kəp̚˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ ʔaː˨˩˦]

[ʔaː˧˧ ɲɪj˨˩˦ kəp̚˨˩˨ ləːj˨˩˨ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 阿爾及利亞 (“Algeria”), from English Algeria.

the Maghreb region of North Africa#English

Algeria (a country in the Maghreb region of North Africa)


Bạch Nhĩ Nghĩa

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ɲi˦ˀ˥ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɓat̚˨˩ʔ ɲɪj˧˨ ŋiə˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ ɲɪj˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 白耳義, orthographic borrowing from Japanese 白耳義 (Berugī)


Khoa Đặc Địch Ngoã

[xwaː˧˧ ʔɗak̚˧˨ʔ ʔɗïk̟̚˧˨ʔ ŋwaː˦ˀ˥]

[kʰwaː˧˧ ʔɗak̚˨˩ʔ ʔɗɨt̚˨˩ʔ ŋwaː˧˨]

[xwaː˧˧ ʔɗak̚˨˩ʔ ʔɗɨt̚˨˩ʔ ŋwaː˧˨]

[kʰwaː˧˧ ʔɗak̚˨˩˨ ʔɗɨt̚˨˩˨ ŋwaː˨˩˦]

[xwaː˧˧ ʔɗak̚˨˩˨ ʔɗɨt̚˨˩˨ ŋwaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 科特迪瓦 (“Côte d'Ivoire”), from French Côte d’Ivoire.


Tượng Nha Hải Ngạn

[tɨəŋ˧˨ʔ ɲaː˧˧ haːj˧˩ ŋaːn˧˨ʔ]

[tɨəŋ˨˩ʔ ɲaː˧˧ haːj˧˨ ŋaːŋ˨˩ʔ]

[tɨəŋ˨˩˨ ɲaː˧˧ haːj˨˩˦ ŋaːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 象牙海岸 (“Côte d'Ivoire”), from French Côte d’Ivoire


đồng bằng sông Hồng

đồng bằng Sông Hồng
đồng bằng Sông Hồng#Vietnamese

Alternative letter-case form of đồng bằng Sông Hồng


sông Hồng

Alternative letter-case form of Sông Hồng


匈加利

chữ Hán form of Hung Gia Lợi (“Hungary”).


A Bố Cáp Tư

[ʔaː˧˧ ʔɓo˧˦ kaːp̚˧˦ tɨ˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɓow˨˩˦ kaːp̚˦˧˥ tɨ˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɓow˦˥ kaːp̚˦˥ tɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 阿布哈茲 (“Abkhazia”), from Russian Абхазия (Abxazija).Compare Cantonese 阿布哈茲／阿布哈兹 (Aa3 bou3 haa1 zi1).


Bảo Gia Lợi Á nhũ can khuẩn

[ʔɓaːw˧˩ zaː˧˧ ləːj˧˨ʔ ʔaː˧˦ ɲu˦ˀ˥ kaːn˧˧ xwən˧˩]

[ʔɓaːw˧˨ jaː˧˧ ləːj˨˩ʔ ʔaː˨˩˦ ɲʊw˧˨ kaːŋ˧˧ kʰwəŋ˧˨]

[ʔɓaːw˧˨ jaː˧˧ ləːj˨˩ʔ ʔaː˨˩˦ ɲʊw˧˨ kaːŋ˧˧ xwəŋ˧˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ jaː˧˧ ləːj˨˩˨ ʔaː˦˥ ɲʊw˨˩˦ kaːŋ˧˧ kʰwəŋ˨˩˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ jaː˧˧ ləːj˨˩˨ ʔaː˦˥ ɲʊw˨˩˦ kaːŋ˧˧ xwəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 保加利亞乳桿菌 (“Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus””)


Bắc Hà Lan

[ʔɓak̚˧˦ haː˨˩ laːn˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ haː˦˩ laːŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ haː˨˩ laːŋ˧˧]

North Holland (a province of the Netherlands)


Nam Hà Lan

[naːm˧˧ haː˦˩ laːŋ˧˧]

[naːm˧˧ haː˨˩ laːŋ˧˧]

South Holland (a province of the Netherlands)


Yên

(sông ～) A river in Quảng Nam province and Da Nang, Vietnam.

(sông ～) A river in Thanh Hoá province, Vietnam.


Mân Đàn

[mən˧˧ ʔɗaːn˨˩]

[məŋ˧˧ ʔɗaːŋ˦˩]

[məŋ˧˧ ʔɗaːŋ˨˩]

From Man Đần (“Manchester United”), generated through the nói lái process.

vi-etym-lai

(soccer, derogatory) Alternative form of Man Đần (“Manchester United”)


Man Đần

[maːn˧˧ ʔɗən˨˩]

[maːŋ˧˧ ʔɗəŋ˦˩]

[maːŋ˧˧ ʔɗəŋ˨˩]

Clipping of Man ngu si đần, from English Mancunian, with phono-semantic matching with ngu si (“extremely stupid”) and đần (“dull-witted”).

Tối qua có coi Man Đần tấu hài không?

(soccer, derogatory) Manchester United and/or its supporters