thổ tả

[tʰo˧˩ taː˧˩]

[tʰow˨˩˦ taː˨˩˦]

(literary and colloquial) garbage, shitty and useless

(politics, literary, colloquial and derogatory, especially amongst Overseas Vietnamese and democracy activists) leftarded


khi dễ

[kʰɪj˧˧ jej˨˩˦]

(colloquial) to belittle, to see as lightweight


tai biến

[taːj˧˧ ʔɓiən˧˦]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[taːj˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]

(literary) accident, disaster, catastrophe

tai biến mạch máu não
tai biến mạch máu não#Vietnamese

(medicine) Short for tai biến mạch máu não.


nhân giống

[ɲən˧˧ zəwŋ͡m˧˦]

[ɲəŋ˧˧ jəwŋ͡m˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ jəwŋ͡m˦˥]


sâm Ngọc Linh

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˧˨ʔ lïŋ˧˧]

[ʂəm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩ʔ lɨn˧˧]

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩ʔ lɨn˧˧]

[ʂəm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩˨ lɨn˧˧]

[səm˧˧ ŋawk͡p̚˨˩˨ lɨn˧˧]


vô tính

[vo˧˧ tïŋ˧˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vô tính.wav

Sino-Vietnamese word from 無性, composed of 無 (“no”) and 性 (“sex”).

vi-etym-sino

nhân giống vô tính


Kiêu

Kiêu, trợ lý tác chiến, với cái dáng cao lớn, đi tới:[…]

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Kiêu, the tall deputy operations officer, went over.


mị nương

[mi˧˨ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩˨ nɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 媚 (“pretty; darling”) and 娘 (“daughter”).


Bàn Cổ

[ʔɓaːn˨˩ ko˧˩]

[ʔɓaːŋ˦˩ kow˧˨]

[ʔɓaːŋ˨˩ kow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 盤古, from Chinese 盤古／盘古 (Pángǔ).

烝(Chưng)初(xưa)𠁀(đời)混(hỗn)茫(mang) 渚(chưa)支(chia)𡗶(trời)坦(đất)
𤤰(Vua)盤(Bàn)古(Cổ)頭(đầu)生(sanh)𦋦(ra) 買(mới)𢬦(rẽ)氣(khí)陰(âm)氣(khí)陽(dương)

1882, by Anonymous, 初學問津 (Sơ học vấn tân):

Around the time of the primodial chaos, when heaven and earth were yet not separate,
[this is when] the great Bàn Cổ (Pangu) was born and began to divide Yin [from] Yang.


棋逢敵手

kì phùng địch thủ
kì phùng địch thủ#Vietnamese


kính nể

[kïŋ˧˦ ne˧˩]


thứ lỗi

[tʰɨ˧˦ loj˦ˀ˥]

[tʰɨ˨˩˦ loj˧˨]

[tʰɨ˦˥ loj˨˩˦]


đột nhập

[ʔɗot̚˧˨ʔ ɲəp̚˧˨ʔ]

[ʔɗok̚˨˩ʔ ɲəp̚˨˩ʔ]

[ʔɗok̚˨˩˨ ɲəp̚˨˩˨]


ú tim

[ʔʊw˨˩˦ tim˧˧]

[ʔʊw˦˥ tim˧˧]

Cả ngày đêm đầu óc chỉ tập trung lo lừa nhau với nó từng miếng trong trò chơi ú tim chết người, còn thì giờ đâu mà vẩn vơ cái khác?

1978, Chu Lai, chapter 5, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

All day and night their minds were only focused on tricking them at every turn in this deadly game of hide-and-seek; how could there be any time left for other frivolities?


xung kích

[sʊwŋ͡m˧˧ kïk̟̚˧˦]

[sʊwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˧˥]

[sʊwŋ͡m˧˧ kɨt̚˦˥]


hoạt cảnh

[hwaːt̚˧˨ʔ kajŋ̟˧˩]

[hwaːk̚˨˩ʔ kɛɲ˧˨]

[waːk̚˨˩˨ kan˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 活景, composed of 活 and 景.

theatrical vignette of educational character, often about a historical event, the origins of some institution, and the like


NGƯT

nhà giáo ưu tú
nhà giáo ưu tú#Vietnamese


Ngưỡng Quang

[ŋɨəŋ˦ˀ˥ kwaːŋ˧˧]

[ŋɨəŋ˧˨ kwaːŋ˧˧]

[ŋɨəŋ˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 仰光 (“Yangon”), from Burmese ရန်ကုန် (rankun).


Thừa Thiên

[tʰɨə˨˩ tʰiən˧˧]

[tʰɨə˦˩ tʰiəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ tʰiəŋ˧˧]

(history) an feudal province of Vietnam, later part of Bình Trị Thiên Province (along with Quảng Bình and Quảng Trị), now part of Thừa Thiên Huế Province


phòng khách

[fawŋ͡m˦˩ kʰat̚˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ xat̚˦˧˥]

phòng (“room”) + khách (“guest”), i.e. "room for guests".


傘圓山聖

Tản Viên Sơn Thánh
Tản Viên Sơn Thánh#Vietnamese


朔天王

Sóc Thiên vương
Sóc Thiên vương#Vietnamese


扶董天王

Phù Đổng Thiên Vương
Phù Đổng Thiên Vương#Vietnamese


柳杏公主

Liễu Hạnh Công Chúa
Liễu Hạnh Công Chúa#Vietnamese


林宮聖母

Lâm Cung Thánh Mẫu
Lâm Cung Thánh Mẫu#Vietnamese


Tứ bất tử

[tɨ˧˦ ʔɓət̚˧˦ tɨ˧˩]

[tɨ˨˩˦ ʔɓək̚˦˧˥ tɨ˧˨]

[tɨ˦˥ ʔɓək̚˦˥ tɨ˨˩˦]


Liễu Hạnh

[liəw˦ˀ˥ hajŋ̟˧˨ʔ]

[liw˧˨ hɛɲ˨˩ʔ]

one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Tản Viên Sơn Thánh

[taːn˧˩ viən˧˧ səːn˧˧ tʰajŋ̟˧˦]

[taːŋ˧˨ viəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

[taːŋ˧˨ viəŋ˧˧ səːŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

[taːŋ˨˩˦ viəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧ tʰan˦˥]

[taːŋ˨˩˦ jiəŋ˧˧ səːŋ˧˧ tʰan˦˥]

Sơn Tinh, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Chử Đồng Tử

[t͡ɕɨ˧˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˦˩ tɨ˧˨]

[cɨ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 褚童子 (“boy of the Chử family”, SV: Trữ Đồng Tử).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Trữ Đồng Tử</i>

vi-etym-sino

Chử Đồng Tử, a poor young man who had to share a loincloth with his father, lucky enough to marry a princess, learned magic and became a sage


Lâm Cung Thánh Mẫu

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]

Mẫu Thượng Ngàn, a goddess in Vietnamese mythology


Liễu Hạnh Công Chúa

[liəw˦ˀ˥ hajŋ̟˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[liw˧˨ hɛɲ˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[liw˨˩˦ han˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ cuə˦˥]

Liễu Hạnh, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Sóc Thiên vương

[sawk͡p̚˧˦ tʰiən˧˧ vɨəŋ˧˧]

[ʂawk͡p̚˦˧˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[sawk͡p̚˦˧˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[ʂawk͡p̚˦˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[sawk͡p̚˦˥ tʰiəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Thánh Gióng, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Thuận Thiên

[tʰwən˧˨ʔ tʰiən˧˧]

[tʰwəŋ˨˩ʔ tʰiəŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ tʰiəŋ˧˧]

mythical sword of Vietnamese king Lê Lợi (lit. 'Heaven's will')


天后聖母

Thiên Hậu Thánh Mẫu
Thiên Hậu Thánh Mẫu#Vietnamese


水龍聖母

Thủy Long Thánh Mẫu
Thủy Long Thánh Mẫu#Vietnamese


陆宮聖母

Lục Cung Thánh Mẫu
Lục Cung Thánh Mẫu#Vietnamese


Mẫu Tổ

[məw˦ˀ˥ to˧˩]

[məw˨˩˦ tow˨˩˦]


Thiên Hậu

[tʰiən˧˧ həw˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩˨]


Phù Đổng Thiên Vương

[fu˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˩ tʰiən˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˦ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˦ tʰiəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 扶董天王, composed of 扶董 and 天王, i.e. "Heavenly King/Prince of Phù Đổng". Phù Đổng 扶董 (MC bju tuwngX) is the rendition of a sesquisyllabic Vietnamese word ancestral to Dóng (in Thánh Dóng).
This whole phrase is probably a calque of Thánh Dóng.


Thiên Hậu Thánh Mẫu

[tʰiən˧˧ həw˧˨ʔ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩ʔ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩˨ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Thiên Thượng Thánh Mẫu

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Thánh Gióng

[tʰajŋ̟˧˦ zawŋ͡m˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jawŋ͡m˦˧˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ jɔŋ˦˧˥]

thánh + Dóng. Dóng is the modern form of a word attested written as 扶董 (MC bju tuwngX, “Phù Đổng”) in Chinese characters, with typical lenition of medial stop.
Dóng was probably the village name and not the personal name of the character in the legend. The tên Nôm of the village of Phù Đổng was Dóng.
The spelling ‹Gióng› is unetymological but more commonly used than ‹Dóng›. Compare also giềng (as in láng giềng), a word now commonly spelled with ‹gi› but attested as diềng in Middle Vietnamese.


Đạo Mẫu

[ʔɗaːw˧˨ʔ məw˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ məw˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ məw˨˩˦]

worship of mother goddesses in Vietnamese religion


Thủy Long Thánh Mẫu

[tʰwi˧˩ lawŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰwɪj˧˨ lawŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰwɪj˧˨ lɔŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ lawŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]

a mother goddess in Vietnamese mythology


nhân thần

[ɲən˧˧ tʰən˨˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 人神, composed of 人 (“human”) and 神 (“deity”).

tutelary deity in Vietnamese folk religion


thánh lễ

[tʰajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ lej˧˨]


nhiên thần

[ɲiən˧˧ tʰən˨˩]

[ɲiəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ɲiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 然神, composed of 然 (“natural”) and 神 (“deity”).


thánh tích

[tʰajŋ̟˧˦ tïk̟̚˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ tɨt̚˦˧˥]

[tʰan˦˥ tɨt̚˦˥]


Thánh Mẫu

[tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Lục Cung Thánh Mẫu

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Tứ Phủ

[tɨ˨˩˦ fʊw˧˨]

[tɨ˦˥ fʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 四府, composed of 四 (“four”) and 府 (“residence”).

Four Palaces in Vietnamese folk religion


Tam Quốc

[taːm˧˧ kuək̚˦˧˥]

[taːm˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 三國, composed of 三 (“three”) and 國 (“kingdoms”).


Mẫu Đệ Nhất

[məw˦ˀ˥ ʔɗe˧˨ʔ ɲət̚˧˦]

[məw˧˨ ʔɗej˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥]

[məw˨˩˦ ʔɗej˨˩˨ ɲək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 母 (“mother”) and 第一 (“first”).

First Mother Goddess in Vietnamese folk religion


thiên thượng

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]


Nê-đéc-lan

[ne˧˧ ʔɗɛk̚˧˦ laːn˧˧]

[nej˧˧ ʔɗɛk̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

[nej˧˧ ʔɗɛk̚˦˥ laːŋ˧˧]


五位尊官

Ngũ Vị Tôn Quan
Ngũ Vị Tôn Quan#Vietnamese


當任

chữ Hán form of đương nhiệm (“incumbent”).


phi tần

[fɪj˧˧ təŋ˦˩]

[fɪj˧˧ təŋ˨˩]


tiền âm phủ

[tiən˨˩ ʔəm˧˧ fu˧˩]

[tiəŋ˦˩ ʔəm˧˧ fʊw˧˨]

[tiəŋ˨˩ ʔəm˧˧ fʊw˨˩˦]


nịnh thần

[nïŋ˧˨ʔ tʰən˨˩]

[nɨn˨˩ʔ tʰəŋ˦˩]

[nɨn˨˩˨ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 佞臣, composed of 佞 (“flattery”) and 臣 (“courtier”).

(archaic, derogatory) a feudal courtier that would humor the monarch only to further his own agenda


tần ngự

[tən˨˩ ŋɨ˧˨ʔ]

[təŋ˦˩ ŋɨ˨˩ʔ]

[təŋ˨˩ ŋɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 嬪御, composed of 嬪 (“court lady”) and 御 (“imperial”).


Ngũ Vị Tôn Quan

[ŋu˦ˀ˥ vi˧˨ʔ ton˧˧ kwaːn˧˧]

[ŋʊw˧˨ vɪj˨˩ʔ toŋ˧˧ kwaːŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ vɪj˨˩˨ toŋ˧˧ waːŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ jɪj˨˩˨ toŋ˧˧ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”), 位, 尊 (“noble”) and 官 (“official”).

Five Honored Commanders in Vietnamese folk religion


Xuân Thu

[swəŋ˧˧ tʰʊw˧˧]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ tʰʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 春秋, composed of 春 (“spring”) and 秋 (“autumn”).

Analects, XIV.15; 1972, Vietnamese translation and annotations by Nguyễn Hiến Lê
Dịch. – Khổng tử nói: “Tấn Văn Công xảo quyệt mà không chính đại; Tề Hoàn Công chính đại mà không xảo quyệt.” Chú thích. – Tấn Văn Công và Tề Hoàn Công đều là những “Bá” đời Xuân Thu.
Translation: "Confucius said: 'Duke Wen of Jin was wily and not upright; Duke Huan of Qi was upright and not wily'." Annotation: Both Duke Wen of Jin and Duke Huan of Qi were "Hegemons" in the Spring and Autumn period.

the Spring and Autumn period (770–476 BC)

1995, Preface to Vietnamese partial translation (by Phan Kỳ Nam et al.) of Zuo Zhuan, c. late 4th century CE
Theo cách nói truyền thống, Xuân Thu có ba truyện, tức Tả Truyện, Công Dương truyện, Cốc Lương truyện.
In traditional parlance, the Spring and Autumn Annals have three zhuans, namely: Zuo Zhuan, Gongyang Zhuan, and Guliang Zhuan.

a commune in Sóc Sơn district, Hanoi, Vietnam


mả mẹ

[maː˧˩ mɛ˧˨ʔ]

[maː˧˨ mɛ˨˩ʔ]

[maː˨˩˦ mɛ˨˩˨]

mả (“grave”) + mẹ (“mother”), something to the effect of "curse your dead mother or ancestors"

Mả mẹ nó!


tên Nôm

tên (“name”) + Nôm (“Southern, Vietnamese, vernacular”).

com

Làng Đông Hồ tên Nôm là làng Mái, tên chữ cổ là làng Đông Mại, (nay thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) nổi tiếng về nghề làm hàng mã và nghề làm tranh.

2019 October 25, Đỗ Hữu Bảng, “Vài nét về tranh dân gian Đông Hồ [A Few Bits about Đông Hồ Folk Paintings]”, in Bảo Tàng Bắc Ninh [Bac Ninh Provincial Museum]:

Đông Hồ village, whose demotic name is Mái and whose ancient literary name is Đông Mại, (now belonging to Song Hồ commune, Thuận Thành district, Bắc Ninh province), is famous for making votive paper objects and paintings.

(historical) a demotic name, used by the locals to colloquially refer to a place name, as opposed to tên chữ (“formal name, literary name”)


天上聖母

Thiên Thượng Thánh Mẫu
Thiên Thượng Thánh Mẫu#Vietnamese


mả cha

[maː˧˩ t͡ɕaː˧˧]

[maː˧˨ t͡ɕaː˧˧]

[maː˨˩˦ caː˧˧]

mả (“grave”) + cha (“father”), something to the effect of "curse your dead father or ancestors"

Mả cha bay!


Tây Liêu

(historical) the Western Liao dynasty (1124–1218 C.E.)

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty


高台仙翁大菩薩摩訶薩

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát#Vietnamese

chữ Hán form of Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát (“the name of God in the Cao Dai religion”).


Đức Phật Mẫu

[ʔɗɨk̚˧˦ fət̚˧˨ʔ məw˦ˀ˥]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ fək̚˨˩ʔ məw˧˨]

[ʔɗɨk̚˦˥ fək̚˨˩˨ məw˨˩˦]

alternative name of Queen Mother of the West in the Cao Dai religion (goddess)


Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

head

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗaːw˧˨ʔ taːm˧˧ ki˨˩ fo˧˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ taːm˧˧ kɪj˦˩ fow˧˨ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨ taːm˧˧ kɪj˨˩ fow˨˩˦ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大道 (“great faith”), 三 (“three”), 期 (“periods”) and 普度 (“to save”).


thiên thượng thiên hạ, bác ái công bình

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ tʰiən˧˧ haː˧˨ʔ ʔɓaːk̚˧˦ ʔaːj˧˦ kəwŋ͡m˧˧ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ tʰiəŋ˧˧ haː˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔaːj˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ tʰiəŋ˧˧ haː˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥ ʔaːj˦˥ kəwŋ͡m˧˧ ʔɓɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 天上 (“heaven”), 天下 (“earth”), 博愛 (“fraternity”) and 公平 (“justice”).

Divine Covenant of the Cao Dai religion (rendered into English as 'God and Humanity [for] Love and Justice.')


Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát

head

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát • (高台仙翁大菩薩摩訶薩)

高台仙翁大菩薩摩訶薩 (CJK)

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˨˩ tiən˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦ maː˧˧ haː˧˧ taːt̚˧˦]

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˦˩ tiəŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥ maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˧˥]

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˨˩ tiəŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥ maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 高台 (“Cao Dai”), 仙翁 (“highest rank in Taoism”), 大菩薩 (“great Boddhisattva”) and 摩訶薩 (“Mahāsattva”).


Tây Vương Mẫu

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˦ˀ˥]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˧˨]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

[təj˧˧ jɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

(Chinese religion, Chinese mythology) Queen Mother of the West (goddess)


uyên ương

[ʔwiən˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔwiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[(ʔ)wiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鴛鴦 (“mandarin duck”).

Aix galericulata
Aix galericulata#Translingual

(zoology) a mandarin duck (a perching duck of the species Aix galericulata)

(zoology) a duck of the genus Aix (generally)


uyên ương

[ʔwiən˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔwiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

[(ʔ)wiəŋ˧˧ ʔɨəŋ˧˧]

(figurative) a lovebird; member of a romantic couple


軍情願

quân tình nguyện
quân tình nguyện#Vietnamese

chữ Hán form of quân tình nguyện (“volunteer”).


濫用情慾

lạm dụng tình dục
lạm dụng tình dục#Vietnamese

Nôm form of lạm dụng tình dục (“sexual abuse”).


關係情慾

quan hệ tình dục
quan hệ tình dục#Vietnamese

Nôm form of quan hệ tình dục (“sexual intercourse”).


情慾學

chữ Hán form of tình dục học (“sexology”).


đúc rút

[ʔɗʊwk͡p̚˧˦ zut̚˧˦]

[ʔɗʊwk͡p̚˦˧˥ ʐʊk̚˦˧˥]

[ʔɗʊwk͡p̚˦˥ ɹʊk͡p̚˦˥]

Sinh viên sẽ đúc rút được những kinh nghiệm, kiến thức về kinh doanh.

Students will be able to acquire experience and knowledge of business.


tranh tài

[t͡ɕajŋ̟˧˧ taːj˨˩]

[ʈɛɲ˧˧ taːj˦˩]


giập giờn

[zəp̚˧˨ʔ zəːn˨˩]

[jəp̚˨˩ʔ jəːŋ˦˩]

[jəp̚˨˩˨ jəːŋ˨˩]

Anh đứng dậy, lảng ra hố bom, ngồi nhìn trân trân mấy mảng rong xanh giập giờn trong lòng nước.

1978, Chu Lai, chapter 2, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

He got up, sneaked away to the bomb crater, and sat down to unmovingly look at the patches of green algae bobbing in and out of sight in the water.


立程

chữ Hán form of lập trình (“programming”).


立程

chữ Hán form of lập trình (“to program”).


情伴

chữ Hán form of tình bạn (“friendship”).


Đông Âu

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東歐, composed of 東 (“east”) and 歐 (“Europe”).


Đông Âu

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]


Nam Âu

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 南歐, composed of 南 (“south”) and 歐 (“Europe”).


Nam Âu

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]

[naːm˧˧ ʔəw˧˧]


Tây Âu

[təj˧˧ ʔəw˧˧]

[təj˧˧ ʔəw˧˧]

[təj˧˧ ʔəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西歐, composed of 西 (“west”) and 歐 (“Europe”).


Tây Âu

[təj˧˧ ʔəw˧˧]

[təj˧˧ ʔəw˧˧]

[təj˧˧ ʔəw˧˧]


Trung Âu

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中歐, composed of 中 (“center”) and 歐 (“Europe”).


Trung Âu

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔəw˧˧]


đồng tình

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tïŋ˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ tɨn˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 同情, composed of 同 (“same”) and 情 (“sentiment”).

Có ai đồng tình với nó không?


đít chai

[ʔɗit̚˧˦ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɗit̚˦˧˥ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɗɨt̚˦˥ caːj˧˧]

Mới không gặp có tháng mà giờ đeo đít chai rồi à?

We got out of touch for just a month but now you're already wearing those glasses, huh?

(humorous or sarcastic) glasses (spectacles)


bố cục

[ʔɓo˧˦ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ kʊwk͡p̚˨˩˨]

(art, drawing, painting, photography, film, television) composition


bố cục

[ʔɓo˧˦ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ kʊwk͡p̚˨˩˨]


Mĩ châu

[mi˦ˀ˥ t͡ɕəw˧˧]

[mɪj˧˨ t͡ɕəw˧˧]

[mɪj˨˩˦ cəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 美洲, composed of 美 (“America”) and 洲 (“continent”).


名藍勝景

danh lam thắng cảnh
danh lam thắng cảnh#Vietnamese


Phi châu

[fi˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[fɪj˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[fɪj˧˧ cəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 非洲, composed of 非 (“Africa”) and 洲 (“continent”).


hảo

Sino-Vietnamese word from 好. This is the adjectival form, derived from 好 (MC xawX, “good”). The verbal form, derived from 好 (MC xawH, “to like”), is hiếu.

hảo ngọt

(only in compounds, nowadays also humorous) good


cảnh sát biển

[kajŋ̟˧˩ saːt̚˧˦ ʔɓiən˧˩]

[kɛɲ˧˨ ʂaːk̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[kɛɲ˧˨ saːk̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[kan˨˩˦ ʂaːk̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]

[kan˨˩˦ saːk̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]

tàu Cảnh sát biển Việt Nam


tuần duyên

[twəŋ˦˩ jwiəŋ˧˧]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

Blend of tuần (“to patrol”) + duyên hải (“coastal areas”). Superficially Sino-Vietnamese word from 巡 and 沿.

blend

con tàu Tuần duyên Hoa Kỳ


chủng loại

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ lwaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ lwaːj˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


huyết quản

[hwiək̚˦˧˥ kwaːŋ˧˨]

[wiək̚˦˥ waːŋ˨˩˦]


bài tập

[ʔɓaːj˨˩ təp̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˦˩ təp̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˨˩ təp̚˨˩˨]

bài (“lesson; exercise”) + tập (“to train”).

com

bài tập thể dục

bài tập toán

bài tập về nhà


tự luận

[tɨ˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[tɨ˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 緒論 (“preamble”).

vi-etym-sino

Chết cha! Tiếng Pháp kì này thi tự luận!

Crap! We're gonna do French writing tests this semester!


Thái Bình Thiên Quốc

[tʰaːj˧˦ ʔɓïŋ˨˩ tʰiən˧˧ kuək̚˧˦]

[tʰaːj˨˩˦ ʔɓɨn˦˩ tʰiəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[tʰaːj˦˥ ʔɓɨn˨˩ tʰiəŋ˧˧ wək̚˦˥]

Taiping Heavenly Kingdom
Taiping Heavenly Kingdom


lục giác

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ zaːk̚˧˦]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ jaːk̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục giác.wav

Sino-Vietnamese word from 六角, composed of 六 (“six”) and 角 (“angles”).


ngũ giác

[ŋu˦ˀ˥ zaːk̚˧˦]

[ŋʊw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[ŋʊw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngũ giác.wav

Sino-Vietnamese word from 五角, composed of 五 (“five”) and 角 (“angles”).


bát giác

[ʔɓaːt̚˧˦ zaːk̚˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ jaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːk̚˦˥ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bát giác.wav

Sino-Vietnamese word from 八角, composed of 八 (“eight”) and 角 (“angles”).


cửu giác

[kɨw˧˨ jaːk̚˦˧˥]

[kɨw˨˩˦ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cửu giác.wav

Sino-Vietnamese word from 九角, composed of 九 (“nine”) and 角 (“angles”).


đông chí

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕi˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕɪj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ cɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 冬至, composed of 冬 (“winter”) and 至 (“extremity”).


trần bì

[t͡ɕən˨˩ ʔɓi˨˩]

[ʈəŋ˦˩ ʔɓɪj˦˩]

[ʈəŋ˨˩ ʔɓɪj˨˩]


tuấn mã

[twən˧˦ maː˦ˀ˥]

[twəŋ˦˧˥ maː˧˨]

[t⁽ʷ⁾əŋ˦˥ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 駿馬, composed of 駿 (“excellent horse”) and 馬 (“horse”).

(literary) excellent horse, prized horse


trấn

See rận. In the mainstream dialects, the presyllable was lost, therefore the modern initial is /r/, meanwhile this North Central form went through the distinct North Central shift *C-r- > *C-l-, yielding modern /ʈ/.

North Central Vietnam form of rận (“body louse”)


hứng khởi

[hɨŋ˧˦ xəːj˧˩]

[hɨŋ˦˧˥ kʰəːj˧˨]

[hɨŋ˦˧˥ xəːj˧˨]

[hɨŋ˦˥ kʰəːj˨˩˦]

[hɨŋ˦˥ xəːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 興起 (“to spring up”).

Nấu ăn là một công việc góp phần tạo nên niềm hứng khởi.

Cooking is a job that contributes to creating cheerful feelings.


bần cùng

[ʔɓən˨˩ kʊwŋ͡m˨˩]

[ʔɓəŋ˦˩ kʊwŋ͡m˦˩]

[ʔɓəŋ˨˩ kʊwŋ͡m˨˩]


ngoài cùng

[ŋwaːj˨˩ kʊwŋ͡m˨˩]

[ŋwaːj˦˩ kʊwŋ͡m˦˩]

[ŋwaːj˨˩ kʊwŋ͡m˨˩]

Trong hình có tôi (ngoài cùng bên trái) với chồng (thứ hai từ bên phải).

In the picture one sees me (leftmost) and my husband (second from right).


ngáng

Né ra, đừng có mà ngáng đường.

(literally, “Get out, don't you block my way.”)

(in certain expressions) to hinder; to impede


đại não

[ʔɗaːj˧˨ʔ naːw˦ˀ˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ naːw˧˨]

[ʔɗaːj˨˩˨ naːw˨˩˦]


trung não

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ naːw˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ naːw˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ naːw˨˩˦]


đế quốc chủ nghĩa

[ʔɗe˧˦ kuək̚˧˦ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɗej˨˩˦ kuək̚˦˧˥ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[ʔɗej˦˥ wək̚˦˥ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]


主義帝國

chủ nghĩa đế quốc
chủ nghĩa đế quốc#Vietnamese

Nôm form of chủ nghĩa đế quốc (“imperialism”).


主義資本

chủ nghĩa tư bản
chủ nghĩa tư bản#Vietnamese

Nôm form of chủ nghĩa tư bản (“capitalism”).


跌冰

Nôm form of trượt băng (“to ice skate”).


báo ứng

[ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


nhân quả báo ứng

[ɲən˧˧ kwaː˧˩ ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨ ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦ ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


trượt băng

[t͡ɕɨət̚˧˨ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩˨ ʔɓaŋ˧˧]

trượt (“to slide”) + băng (“ice”), perhaps a calque of Chinese 滑冰 (to ice skate).


trượt băng

[t͡ɕɨət̚˧˨ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩ʔ ʔɓaŋ˧˧]

[ʈɨək̚˨˩˨ ʔɓaŋ˧˧]

trượt băng nghệ thuật


nhân quả

[ɲən˧˧ kwaː˧˩]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦]

cause and effect
cause and effect#English

(Buddhism) the principle of karmic cause and effect regarding human conduct: a specific act or deed (nhân) shall return a justly positive or negative repercussion (quả)

nguyên nhân và kết quả

non-Buddhist cause and effect; Marxian cause and effect


lưu manh

tên (classifier)
kẻ (classifier)
đứa (classifier)

[lɨw˧˧ mɛɲ˧˧]


đầu sỏ

[ʔɗəw˨˩ sɔ˧˩]

[ʔɗəw˦˩ ʂɔ˧˨]

[ʔɗəw˦˩ sɔ˧˨]

[ʔɗəw˨˩ ʂɔ˨˩˦]

[ʔɗəw˨˩ sɔ˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 頭首 (SV: đầu thủ) or simply đầu (“head”) + sỏ (“animal head”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đầu thủ</i>


vô thường

[vo˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˦˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[jow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]


thất thường

[tʰət̚˧˦ tʰɨəŋ˨˩]

[tʰək̚˦˧˥ tʰɨəŋ˦˩]

[tʰək̚˦˥ tʰɨəŋ˨˩]

thời tiết thất thường


hùng hục

[hʊwŋ͡m˨˩ hʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[hʊwŋ͡m˦˩ hʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[hʊwŋ͡m˨˩ hʊwk͡p̚˨˩˨]


ăn dầm nằm dề

[ʔaŋ˧˧ jəm˦˩ nam˦˩ jej˦˩]

[ʔaŋ˧˧ jəm˨˩ nam˨˩ jej˨˩]


tuyến đầu

[twiən˧˦ ʔɗəw˨˩]

[twiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ ʔɗəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 線頭, composed of 線 and 頭.


quần quật

[kwən˨˩ kwət̚˧˨ʔ]

[kwəŋ˦˩ kwək̚˨˩ʔ]

[wəŋ˨˩ wək̚˨˩˨]


đảm đương

[ʔɗaːm˧˩ ʔɗɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːm˧˨ ʔɗɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːm˨˩˦ ʔɗɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 擔當. Doublet of đảm đang.

to take on, to assume (a task, responsibility, risk, charge…)


nội khí quản

[noj˨˩ʔ kʰɪj˨˩˦ kwaːŋ˧˨]

[noj˨˩ʔ xɪj˨˩˦ kwaːŋ˧˨]

[noj˨˩˨ kʰɪj˦˥ waːŋ˨˩˦]

[noj˨˩˨ xɪj˦˥ waːŋ˨˩˦]


tao khang

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ kʰaːŋ˧˧]

[taːw˧˧ xaːŋ˧˧]

(literary, dated, idiomatic) A wife who stayed with her partner since the beginning through thick and thin


去蟲

chữ Hán form of khử trùng (“to disinfect, to decontaminate”).


hậu vệ

[həw˧˨ʔ ve˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ vej˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ vej˨˩˨]

[həw˨˩˨ jej˨˩˨]

hậu vệ cánh


nam cực

[naːm˧˧ kɨk̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ kɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南極 (“south pole”).


hải mã

[haːj˧˩ maː˦ˀ˥]

[haːj˨˩˦ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 海馬, composed of 海 (“sea”) and 馬 (“horse”).


cường điệu

[kɨəŋ˨˩ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[kɨəŋ˦˩ ʔɗiw˨˩ʔ]

[kɨəŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]

Phim nó cường điệu quá, coi hơi khó nghiêm túc.

The movie had so many exaggerated things, it's a bit hard for me to watch it seriously.


放釋

chữ Hán form of phóng thích (“to release”).


phóng hỏa

Traditional tone placement spelling of phóng hoả.


phóng đãng

[fawŋ͡m˧˦ ʔɗaːŋ˦ˀ˥]

[fawŋ͡m˦˧˥ ʔɗaːŋ˧˨]

[fɔŋ˦˧˥ ʔɗaːŋ˧˨]

[fawŋ͡m˦˥ ʔɗaːŋ˨˩˦]

doing as one wants without restraint, often with regard to alcohol and women; dissipation, debauchery


phóng đại

[fawŋ͡m˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ ʔɗaːj˨˩˨]


cốt nhục

[kot̚˧˦ ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[kok̚˦˧˥ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[kok̚˦˥ ɲʊwk͡p̚˨˩˨]

(literary) one's own flesh and blood, a blood relative


khổ nhục kế

[xo˧˩ ɲʊwk͡p̚˧˨ʔ ke˧˦]

[kʰow˧˨ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[xow˧˨ ɲʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[kʰow˨˩˦ ɲʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

[xow˨˩˦ ɲʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khổ nhục kế.wav

Sino-Vietnamese word from 苦肉計. Stratagem #34 in the Thirty-Six Stratagems.

the ruse of inflicting an injury upon oneself to win the trust of one's enemy


phóng túng

[fawŋ͡m˧˦ tʊwŋ͡m˧˦]

[fawŋ͡m˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fɔŋ˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fawŋ͡m˦˥ tʊwŋ͡m˦˥]


phóng túng

[fawŋ͡m˧˦ tʊwŋ͡m˧˦]

[fawŋ͡m˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fɔŋ˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fawŋ͡m˦˥ tʊwŋ͡m˦˥]


phóng túng

[fawŋ͡m˧˦ tʊwŋ͡m˧˦]

[fawŋ͡m˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fɔŋ˦˧˥ tʊwŋ͡m˦˧˥]

[fawŋ͡m˦˥ tʊwŋ͡m˦˥]


nội bất xuất, ngoại bất nhập

[noj˧˨ʔ ʔɓət̚˧˦ swət̚˧˦ ŋwaːj˧˨ʔ ʔɓət̚˧˦ ɲəp̚˧˨ʔ]

[noj˨˩ʔ ʔɓək̚˦˧˥ swək̚˦˧˥ ŋwaːj˨˩ʔ ʔɓək̚˦˧˥ ɲəp̚˨˩ʔ]

[noj˨˩˨ ʔɓək̚˦˥ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ŋwaːj˨˩˨ ʔɓək̚˦˥ ɲəp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 内 (“inside”), 不出 (“to not come out”), 外 (“outside”) and 不入 (“to not come in”).

(literal) nothing inside can come out, nothing outside can come in

the place in question is sealed shut or heavily guarded


hát bè

[haːt̚˧˦ ʔɓɛ˨˩]

[haːk̚˦˧˥ ʔɓɛ˦˩]

[haːk̚˦˥ ʔɓɛ˨˩]


đạo cụ

[ʔɗaːw˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʊw˨˩˨]

(theater, film) prop, theatrical property


空國籍

không quốc tịch
không quốc tịch#Vietnamese

chữ Hán form of không quốc tịch (“stateless”).


空國籍

chữ Hán form of không quốc tịch (“statelessness”).


binh pháp

[ʔɓïŋ˧˧ faːp̚˧˦]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˧˥]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˥]


空國家

không quốc gia
không quốc gia#Vietnamese

chữ Hán form of không quốc gia (“stateless”).


空國家

chữ Hán form of không quốc gia (“statelessness”).


vô quốc tịch

[vo˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[vow˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[vow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[jow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 無國籍, composed of 無 (“-less”) and 國籍 (“nationality”).


vô quốc tịch

[vo˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[vow˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[vow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[jow˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]


không quốc tịch

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

không (空) (“no; to lack”) + quốc tịch (國籍) (“nationality”), calque of Chinese 無國籍／无国籍 (wúguójí).


không quốc tịch

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ tïk̟̚˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ tɨt̚˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ tɨt̚˨˩˨]


biệt đội

[ʔɓiət̚˧˨ʔ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɓiək̚˨˩˨ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 別隊, composed of 別 and 隊.


không quốc gia

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]

không (空) (“no; to lack”) + quốc gia (國家) (“state, nation”), calque of English stateless.


không quốc gia

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦ zaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥ jaː˧˧]


đại ngàn

[ʔɗaːj˧˨ʔ ŋaːn˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ŋaːŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ ŋaːŋ˨˩]


sinh khối

[sïŋ˧˧ xoj˧˦]

[ʂɨn˧˧ kʰoj˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ kʰoj˦˥]


đặc hữu

[ʔɗak̚˧˨ʔ hiw˦ˀ˥]

[ʔɗak̚˨˩ʔ hɨw˧˨]

[ʔɗak̚˨˩˨ hɨw˨˩˦]


trực quan

[t͡ɕɨk̚˧˨ʔ kwaːn˧˧]

[ʈɨk̚˨˩ʔ kwaːŋ˧˧]

[ʈɨk̚˨˩˨ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 直觀, composed of 直 (“direct”) and 觀 (“sense”), from Japanese 直観 (chokkan, “intuition”).

vi-etym-sino

what you see is what you get
what you see is what you get

very intuitive; very easy to grasp; what you see is what you get


đắc lực

[ʔɗak̚˧˦ lɨk̚˧˨ʔ]

[ʔɗak̚˦˧˥ lɨk̚˨˩ʔ]

[ʔɗak̚˦˥ lɨk̚˨˩˨]

trợ thủ đắc lực


nội tiểu bang

[noj˧˨ʔ tiəw˧˩ ʔɓaːŋ˧˧]

[noj˨˩ʔ tiw˧˨ ʔɓaːŋ˧˧]

[noj˨˩˨ tiw˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧]

(chiefly Overseas Vietnamese) intrastate


thịnh vượng chung

[tʰïŋ˧˨ʔ vɨəŋ˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩ʔ vɨəŋ˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩˨ vɨəŋ˨˩˨ cʊwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˨˩˨ jɨəŋ˨˩˨ cʊwŋ͡m˧˧]

thịnh vượng (“prosperity”) + chung (“common”).

com

Tổng thư ký Thịnh vượng chung Virginia

Secretary of the Commonwealth of Virginia


mạch lạc

[majk̟̚˧˨ʔ laːk̚˧˨ʔ]

[mat̚˨˩ʔ laːk̚˨˩ʔ]

[mat̚˨˩˨ laːk̚˨˩˨]

Nó không nói được câu nào mạch lạc.

He can't seem to form a coherent sentence.

(of ideas, words, thoughts, etc.) coherent


luận tội

[lwəŋ˨˩ʔ toj˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ toj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 論罪, composed of 論 and 罪.

vi-etym-sino

to judge, to assess, to weigh the crime(s) of an individual

việc luận tội

cuộc luận tội

to impeach (to bring a legal proceeding against a public official)


dung tha

[zʊwŋ͡m˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊwŋ͡m˧˧ tʰaː˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 容赦 (SV: dung xá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">dung xá</i>


đàn hặc

[ʔɗaːn˨˩ hak̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˦˩ hak̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˨˩ hak̚˨˩˨]

việc đàn hặc

cuộc đàn hặc

Cũng xin được nói thêm rằng, mặc dù một số nước vẫn quy định Quốc hội, chủ yếu là Thượng viện, cũng có quyền xét xử, mà trong một số sách vẫn gọi là thủ tục “đàn hặc” như ở Mỹ, những chí xét xử các quan chức hàng chính khách trở lên cho đến Tổng thống, mà trên thực tế những trường hợp này rất ít xảy ra.

2004, Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền, National University of Hanoi Publishing House, page 47:

Note also that, although some countries still provide that the National Assembly, particularly the Senate, also has the authority to decide cases in a process called “impeachment” just as in the U.S., where administration officials all the way up to the President can be tried, in reality these cases are very rare.

Trong lịch sử đã có hai tổng thống Mỹ bị Hạ Viện đàn hặc nhưng chưa có ai bị truất phế vì không đủ 2/3 phiếu chấp thuận ở Thượng Viện.

2017 March 24, “Truy tố hay đàn hặc? [Sue or impeach?]”, in Người Việt, Westminster, California, retrieved 2021-01-14:

Historically, two American presidents have been impeached by the House, but none has been removed from office because it has not achieved the two-thirds majority required in the Senate.

Một số nghị sĩ Cộng hoà không ủng hộ quyết định đàn hặc dù đa phần không bênh vực lời nói và hành động của Tổng thống Trump.

2021 January 14, “Hạ viện kiên quyết đàn hặc Tổng thống Trump [House passes resolution impeaching President Trump]”, in Voice of America, Washington, D.C., sourced from Reuters, retrieved 2021-01-14:

Some Republican representatives did not support the resolution to impeach, though most did not defend President Trump's words and actions.


chảy máu chất xám

[t͡ɕaj˧˩ maw˧˦ t͡ɕət̚˧˦ saːm˧˦]

[t͡ɕaj˧˨ maw˨˩˦ t͡ɕək̚˦˧˥ saːm˦˧˥]


nha chu

[ɲaː˧˧ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˧˧ cʊw˧˧]


sứt môi

[ʂɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[sɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[ʂɨk̚˦˥ moj˧˧]

(medicine) having cleft lip, having harelip


sứt môi

[ʂɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[sɨk̚˦˧˥ moj˧˧]

[ʂɨk̚˦˥ moj˧˧]


hở hàm ếch

[həː˧˩ haːm˨˩ ʔəjk̟̚˧˦]

[həː˧˨ haːm˦˩ ʔet̚˦˧˥]

[həː˨˩˦ haːm˨˩ ʔəːt̚˦˥]

hở (“uncovered, half-open”) + hàm ếch (“palate”).


hở hàm ếch

[həː˧˩ haːm˨˩ ʔəjk̟̚˧˦]

[həː˧˨ haːm˦˩ ʔet̚˦˧˥]

[həː˨˩˦ haːm˨˩ ʔəːt̚˦˥]


đạo Khổng

[ʔɗaːw˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʰəwŋ͡m˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ xəwŋ͡m˨˩˦]

đạo (“religion”) + Khổng (“Confucius”), calque of Chinese 孔教 (Khổng giáo).

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Từ nãy đến giờ tôi chỉ trích luân lý của ta, khen ngợi luân lý của Âu Tây, chắc anh em nghe lạ tai, cho tôi là người bội đạo Khổng Mạnh chăng? Xin thưa rằng từ khi tôi hiểu được chút ít đạo đức của Khổng Mạnh thì tôi rất sùng bái lắm. Vẫn biết đạo Khổng Mạnh hay thật nhưng bây giờ ta biết kiếm nơi đâu? Qua Tàu đem về chăng? Kiếm trong các sử sách Việt Nam này chăng? Tưởng thắp đuốc tìm cũng không thấy nữa, là vì nước Nam, nước Tàu bỏ mất đạo ấy đã lâu rồi.
Đạo Khổng Mạnh không phải là cách chuyên chế của các nhà vua mà anh em đã mộng tưởng đâu. Đạo Khổng Mạnh dạy quân dân tịnh trọng (vua dân đều trọng) và rất bình đẳng; vua và dân đều cần có đạo đức luân lý, nghĩa là dân phải kính trọng vua như cha mẹ mà vua cũng suy lòng đó mà yêu dấu dân như con đỏ vậy.
I've been going on criticizing our ethics, praising European ethics, you guys are probably thinking I've betrayed Confucianist-Mencianist values. I'd like to tell you this, I had held Confucianist-Mencianist morality in high regard ever since I learned a thing or two about it. Surely, Confucianism-Mencianism is good, but where are we going to look for it now? Bring it back from China? Search for it in Vietnamese records? I don't think we could find it even if we lit up some torches, because Vietnam as well as China have long abandoned it.
Confucianism-Mencianism is not the monarchs' authoritarianism you guys think it is, no. Confucianism-Mencianism teaches reciprocal respect among monarchs and subjects, it's actually about equity; monarchs and subjects all need morality and ethics, meaning that subjects have to respect their monarchs like their own parents, and monarchs also have to love their subjects like their own children.


khoái lạc

[kʰwaːj˨˩˦ laːk̚˨˩ʔ]

[xwaːj˨˩˦ laːk̚˨˩ʔ]

[kʰwaːj˦˥ laːk̚˨˩˨]

chủ nghĩa khoái lạc

(now often has negative connotation) pleasure, delight, satisfaction


chạy nước rút

[t͡ɕaj˧˨ʔ nɨək̚˧˦ zut̚˧˦]

[t͡ɕaj˨˩ʔ nɨək̚˦˧˥ ʐʊk̚˦˧˥]

[ca(ː)j˨˩˨ nɨək̚˦˥ ɹʊk͡p̚˦˥]


chạy nước rút

[t͡ɕaj˧˨ʔ nɨək̚˧˦ zut̚˧˦]

[t͡ɕaj˨˩ʔ nɨək̚˦˧˥ ʐʊk̚˦˧˥]

[ca(ː)j˨˩˨ nɨək̚˦˥ ɹʊk͡p̚˦˥]


cơ giới

[kəː˧˧ zəːj˧˦]

[kəː˧˧ jəːj˨˩˦]

[kəː˧˧ jəːj˦˥]


kị binh

[ki˧˨ʔ ʔɓïŋ˧˧]

[kɪj˨˩ʔ ʔɓɨn˧˧]

[kɪj˨˩˨ ʔɓɨn˧˧]


Pa-lét-xtin

[paː˧˧ lɛt̚˦˧˥ stin˧˧]

[paː˧˧ lɛk̚˦˥ stɨn˧˧]


danh từ hóa

Traditional tone placement spelling of danh từ hoá.


名詞化

chữ Hán form of danh từ hóa (“nominalization”).


bỏ mối

[ʔɓɔ˧˩ moj˧˦]

[ʔɓɔ˧˨ moj˨˩˦]

[ʔɓɔ˨˩˦ moj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bỏ mối.wav

Quyết định này sẽ biến đổi phần lớn cách kinh doanh của các tiệm food-to-go và những người sản xuất bỏ mối. Vì chỉ riêng thì giờ lái xe bỏ mối đã chiếm nhiều trong thời lượng 4 giờ trưng bán cho phép.

2005 July 14, “Quận Cam Xiết Gắt Kỹ Nghệ Thực Phẩm Vn [Orange County intensely tightens Vietnamese food production]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-01-18:

This decision will affect most business at food-to-go shops and people who make [food for] consignment, because the driving time for consignment alone takes up much of the four hours allowed for sale.

Được coi gần như là “bà trùm” trong bỏ mối bánh chưng cho các đại lý ở chợ Vườn Ươm, một số nhà hàng trên địa bàn thành phố, bánh chưng bà Nam những ngày này cũng đang tất bật vào vụ.

2016 February 6, “Nghề nấu bánh chưng "chạy đua" ngày cận Tết [The bánh chưng industry “races” in the days leading up to the Lunar New Year]”, in Báo Hà Tĩnh, Hà Tĩnh, retrieved 2021-01-18:

Seen as almost the “master” of consigning bánh chưng to vendors at Vườn Ươm market and some restaurants around the city, Mrs. Nam’s bánh chưng is also very busy nowadays.

(business) to consign (to transfer to the custody of for sale)


cả gan

[kaː˧˩ ɣaːn˧˧]

[kaː˧˨ ɣaːŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ ɣaːŋ˧˧]


nhổ giò

[ɲow˧˨ jɔ˦˩]

[ɲow˨˩˦ jɔ˨˩]

Dậy thì phát là nhổ giò liền hầy?

You've just hit puberty but you're really growing, aren't you?


cách cách

[kat̚˦˧˥ kat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 格格, Mandarin 格格 (gége), from Manchu ᡤᡝᡤᡝ (gege).

(Chinese fiction) the title of a Manchu Qing princess


tản bộ

[taːn˧˩ ʔɓo˧˨ʔ]

[taːŋ˧˨ ʔɓow˨˩ʔ]

[taːŋ˨˩˦ ʔɓow˨˩˨]


lọng

cái (classifier)
挵 (CJK)
𠑋 (CJK)
𢃈 (CJK)


tấy

See rái.
In spite of a phonological discrepancy, rái and tấy are both regular reflexes of the Proto-Vietic word in terms of dialectal development, wih most Vietnamese dialects spirantized medial *-s- to ‹r› while the North Central dialects kept the *-s- (that later regularly shifted to ‹t›) unaffected by the presyllable *p-. For the ‹ay›-‹ây› (< *eː) correspondence, compare North Central gấy vs. standard written gái, trấy vs. trái, cây vs. gai.

North Central Vietnam form of rái (“otter”)


ba chìm bảy nổi

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕim˨˩ ʔɓaj˧˩ noj˧˩]

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕim˦˩ ʔɓaj˧˨ noj˧˨]

[ʔɓaː˧˧ cim˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ noj˨˩˦]

(literal) sunk down three times, floated up seven times

Hồ Xuân Hương, Bánh trôi nước [Floating Cake]
Thân em thời trắng phận em tròn,
Bảy nổi ba chìm mấy nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Nhưng em vẫn giữ tấm lòng son.
I was born pure and beautiful,
Yet my life's full of struggles.
My fate is in entirely in the hands of the elites, the powerful,
Yet I will never lose faith.
(literally, “My body's pasty, my fate well-rounded,
I've been adrift in all this water.
Whether I remain solid or become mushy, it's up to my maker,
Nevertheless, my heart will forever be blood-red.”)

(figurative, of people or their lives) adrift or unstable, full of struggling


Anh văn

[ʔajŋ̟˧˧ van˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 英文 (“written English”).

vi-etym-sino

học Anh văn

(education) English, especially English taught at a private English-language school


bản doanh

[ʔɓaːn˧˩ zwajŋ̟˧˧]

[ʔɓaːŋ˧˨ jwɛɲ˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ j⁽ʷ⁾an˧˧]


điện cơ

[ʔɗiən˧˨ʔ kəː˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ kəː˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ kəː˧˧]


vui chơi

[vuj˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[vuj˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

khu vui chơi


trầm mặc

[t͡ɕəm˨˩ mak̚˧˨ʔ]

[ʈəm˦˩ mak̚˨˩ʔ]

[ʈəm˨˩ mak̚˨˩˨]


kính coong

[kïŋ˧˦ kɔŋ˧˧]

[kɨn˦˧˥ kɔŋ͡m˧˧]

[kɨn˦˥ kɔŋ˧˧]


超實

chữ Hán form of siêu thực (“surrealistic”).


siêu hiện thực

[siəw˧˧ hiən˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂiw˧˧ hiəŋ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[siw˧˧ hiəŋ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ hiəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

[siw˧˧ hiəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]


giãn cách xã hội

[zaːn˦ˀ˥ kajk̟̚˧˦ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[jaːŋ˧˨ kat̚˦˧˥ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩˦ kat̚˦˥ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

Calque of English social distance, social distancing, giãn cách (“to stay away from each other; to spread out”) + xã hội (“society”).


dị

(Central Vietnam) embarrassed, shy, bashful


nhân cách

[ɲən˧˧ kajk̟̚˧˦]

[ɲəŋ˧˧ kat̚˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ kat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 人格, composed of 人 (“human”) and 格 (“status”), from Japanese 人格 (jinkaku).

vi-etym-sino

mất nhân cách

rối loạn đa nhân cách


amoniac

[ʔaː˧˧ mo˧˧ ni˧˧ ʔak̚˧˦]

[ʔaː˧˧ mow˧˧ nɪj˧˧ ʔak̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ mow˧˧ nɪj˧˧ ʔak̚˦˥]


缺名

chữ Hán form of khuyết danh (“anonymous”).


tan hoang

[taːŋ˧˧ hwaːŋ˧˧]

[taːŋ˧˧ waːŋ˧˧]


hàm ếch

[haːm˨˩ ʔəjk̟̚˧˦]

[haːm˦˩ ʔet̚˦˧˥]

[haːm˨˩ ʔəːt̚˦˥]

Một số khu vực sóng đánh trơ rễ nhiều cây to và tạo thành hàm ếch khoét sâu dưới chân đường , tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.

2016, Lê Sen, “Biến đổi khí hậu: Nước biển xâm thực đe dọa cuộc sống người dân Kiên Giang”, in Bnews:

In several areas, the waves pound into the roots of many big trees and create vaults boring deep under the road, with a potential risk of landslides.


tẻ nhạt

[tɛ˧˩ ɲaːt̚˧˨ʔ]

[tɛ˧˨ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[tɛ˨˩˦ ɲaːk̚˨˩˨]


đường sắt nhẹ

[ʔɗɨəŋ˨˩ sat̚˧˦ ɲɛ˧˨ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʂak̚˦˧˥ ɲɛ˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˦˩ sak̚˦˧˥ ɲɛ˨˩ʔ]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʂak̚˦˥ ɲɛ˨˩˨]

[ʔɗɨəŋ˨˩ sak̚˦˥ ɲɛ˨˩˨]


越南學

chữ Hán form of Việt Nam học (“Vietnam studies”).


đông phương học

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


Phận

Còn thằng Lang, đồng chí Phận đưa về phẫu cấp cứu…

1978, Chu Lai, chapter 8, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

And Lang and comrade Phận, bring them in for emergency surgery.


clây-mo

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

[kləj˧˧ mɔ˧˧]

Địch chấm clây-mo một loạt mấy chục trái, như bom B.52.

The enemy had placed dozens of Claymore mines at once, like B-52 bombs.


東方學

đông phương học
đông phương học#Vietnamese

chữ Hán form of đông phương học (“Oriental studies”).


đại đội

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗoj˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗoj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại đội.wav

Sino-Vietnamese word from 大隊, composed of 大 (“large”) and 隊 (“team”).


cậu ấm

[kəw˧˨ʔ ʔəm˧˦]

[kəw˨˩ʔ ʔəm˦˧˥]

[kəw˨˩˨ ʔəm˦˥]

(colloquial, somewhat derogatory) a rich kid


tầm soát

[təm˦˩ ʂwaːk̚˦˧˥]

[təm˦˩ swaːk̚˦˧˥]

[təm˨˩ ʂ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

[təm˨˩ s⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]


nghị sự

[ŋi˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[ŋɪj˨˩˨ sɨ˨˩˨]

chương trình nghị sự

business (matters that come before a body for deliberation or action)


chị đại

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[cɪj˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨]


nghị trình

[ŋi˧˨ʔ t͡ɕïŋ˨˩]

[ŋɪj˨˩ʔ ʈɨn˦˩]

[ŋɪj˨˩˨ ʈɨn˨˩]

Blend of hội nghị + chương trình. Sino-Vietnamese word from 議程.

agenda (a list of matters to be taken up (as at a meeting))


vũ lực

[vu˦ˀ˥ lɨk̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]


Thọ

Nhà có bàn thờ ông Thọ.


Lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]

ông Lộc


Lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]


hạ giới

[haː˧˨ʔ zəːj˧˦]

[haː˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[haː˨˩˨ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 下界, composed of 下 (“below”) and 界 (“world”).

- “Trời nghe hạ giới ai ngâm nga,
Tiếng ngâm vang cả sông Ngân Hà!
Làm Trời mất ngủ, Trời đương mắng
Có hay lên đọc, Trời nghe qua”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- The Lord heard someone reciting in the realm below,
Such recital echoed across the Milky Way!
It disturbed His slumber, it made Him mad
If you're so good, come to Heaven and recite to Him.


thiện

người thiện/việc thiện

(literary) morally/ethically good, especially utilitarianly or humanitarianly good


thiện

(literary) moral/ethical goodness, especially utilitarian or humanitarian good


tạm dịch

[taːm˧˨ʔ zïk̟̚˧˨ʔ]

[taːm˨˩ʔ jɨt̚˨˩ʔ]

[taːm˨˩˨ jɨt̚˨˩˨]

tạm (“temporary”) + dịch (“to translate”).


đô hội

[ʔɗo˧˧ hoj˧˨ʔ]

[ʔɗow˧˧ hoj˨˩ʔ]

[ʔɗow˧˧ hoj˨˩˨]

(literary) characteristic of a major city, urban and lively


gấu trắng

[ɣəw˧˦ t͡ɕaŋ˧˦]

[ɣəw˨˩˦ ʈaŋ˦˧˥]

[ɣəw˦˥ ʈaŋ˦˥]

Ursus maritimus
Ursus maritimus#Translingual

white bear, polar bear (Ursus maritimus)


khươm

Possibly from Sino-Tibetan, but the coda is hard to explain.

Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong.

The clothes, all rags and tatters and hanging for nine or ten years in a corner, have been brought out into the yard to dry.

(probably obsolete, chiefly pig traders' cant) nine

probably obsolete; chiefly pig traders' cant; probably obsolete; chiefly pig traders' cant


thảo mộc

[tʰaːw˧˩ məwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰaːw˧˨ məwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰaːw˨˩˦ məwk͡p̚˨˩˨]

(uncommon) grasses and trees; vegetation; plants


thảo mộc

[tʰaːw˧˩ məwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰaːw˧˨ məwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰaːw˨˩˦ məwk͡p̚˨˩˨]

trà thảo mộc


畜積

chữ Hán form of súc tích (“to contain, to store”).


giao hợp

[zaːw˧˧ həːp̚˧˨ʔ]

[jaːw˧˧ həːp̚˨˩ʔ]

[jaːw˧˧ həːp̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-giao hợp.wav

(formal, of people) to engage in sexual intercourse


phân viện

[fən˧˧ viən˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ viəŋ˨˩˨]

[fəŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân viện.wav


vấn đáp

[vən˧˦ ʔɗaːp̚˧˦]

[vəŋ˦˧˥ ʔɗaːp̚˦˧˥]

[vəŋ˦˥ ʔɗaːp̚˦˥]

[jəŋ˦˥ ʔɗaːp̚˦˥]


tượng Nữ thần Tự do

[tɨəŋ˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩ʔ nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩˨ nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

Calque of Chinese 自由女神像 (Zìyóunǚshénxiàng), tượng (“statue”) + nữ thần (“goddess”) + tự do (“liberty”).


khải hoàn môn

[kʰaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[xaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

[xaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 凱 (“victorious”), 還 (“return”) and 門 (“gate”). Compare Chinese 凱旋門／凯旋门 (kǎixuánmén, “triumphal arch”).


Khải Hoàn Môn

[kʰaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[xaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

[xaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]


khải hoàn

[kʰaːj˧˨ hwaːŋ˦˩]

[kʰaːj˨˩˦ waːŋ˨˩]

[xaːj˨˩˦ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 凱 (“victorious”) and 還 (“return”). Compare Chinese 凱旋／凯旋 (kǎixuán, “to return in triumph”).

ncog

(ca) khúc khải hoàn / khải hoàn ca

(rare) to return from a victorious battle


tiền trảm hậu tấu

[tiən˨˩ t͡ɕaːm˧˩ həw˧˨ʔ təw˧˦]

[tiəŋ˦˩ ʈaːm˧˨ həw˨˩ʔ təw˨˩˦]

[tiəŋ˨˩ ʈaːm˨˩˦ həw˨˩˨ təw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 前斬後奏. Compare Chinese 先斬後奏／先斩后奏 (tiên trảm hậu tấu).

(literal) to chop heads first and report later to the authority

Nó không có ở đây, thôi thì ta cứ tiền trảm hậu tấu.

She's not here, we might as well just do it and tell her later.

(figurative) to proceed first and ask or report to the responsible party later


ngã đường

[ŋaː˦ˀ˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ŋaː˧˨ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ŋaː˨˩˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

intersection (junction of two or more streets or highways)


mỗi người một nẻo

[moj˦ˀ˥ ŋɨəj˨˩ mot̚˧˨ʔ nɛw˧˩]

[moj˧˨ ŋɨj˦˩ mok̚˨˩ʔ nɛw˧˨]

[moj˨˩˦ ŋɨj˨˩ mok̚˨˩˨ nɛw˨˩˦]

mỗi (“each”) + người (“person”) + một (“one”) + nẻo (“way”).

compound

to each his own (every person is entitled to his or her personal preferences and tastes)


tâm địa

[təm˧˧ ʔɗiə˧˨ʔ]

[təm˧˧ ʔɗiə˨˩ʔ]

[təm˧˧ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 心地, composed of 心 (“heart”) and 地 (“earth”).

vi-etym-sino

tâm địa độc ác/hiểm độc


bộ máy

[ʔɓo˧˨ʔ maj˧˦]

[ʔɓow˨˩ʔ maj˨˩˦]

bộ máy nhà nước


đình trệ

[ʔɗïŋ˨˩ t͡ɕe˧˨ʔ]

[ʔɗɨn˦˩ ʈej˨˩ʔ]

[ʔɗɨn˨˩ ʈej˨˩˨]


vận hành

[vən˧˨ʔ hajŋ̟˨˩]

[vəŋ˨˩ʔ hɛɲ˦˩]

[vəŋ˨˩˨ han˨˩]

[jəŋ˨˩˨ han˨˩]


hân hoan

[həŋ˧˧ hwaːŋ˧˧]

[həŋ˧˧ waːŋ˧˧]


gia quyến

[jaː˧˧ kwiəŋ˦˧˥]

[jaː˧˧ wiəŋ˦˥]


đồng bộ

Sino-Vietnamese word from 同步, composed of 同 (“same”) and 步 (“pace”).

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓo˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓow˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓow˨˩˨]

(mechanics, electronics, software) synchronous


đồng bộ

Sino-Vietnamese word from 同 and 部 (“set”), likely based on the homonym above.

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓo˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓow˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓow˨˩˨]

(neologism, computer hardware, of a workstation) prebuilt


giấy than

[zəj˧˦ tʰaːn˧˧]

[jəj˨˩˦ tʰaːŋ˧˧]

[jəj˦˥ tʰaːŋ˧˧]


kẹo kéo

[kɛw˧˨ʔ kɛw˧˦]

[kɛw˨˩ʔ kɛw˨˩˦]

[kɛw˨˩˨ kɛw˦˥]


keo như kẹo kéo

[kɛw˧˧ ɲɨ˧˧ kɛw˧˨ʔ kɛw˧˦]

[kɛw˧˧ ɲɨ˧˧ kɛw˨˩ʔ kɛw˨˩˦]

[kɛw˧˧ ɲɨ˧˧ kɛw˨˩˨ kɛw˦˥]

keo (“stingy”) + như (“like”) + kẹo kéo (“taffy”).


phê như con tê tê

[fe˧˧ ɲɨ˧˧ kɔn˧˧ te˧˧ te˧˧]

[fej˧˧ ɲɨ˧˧ kɔŋ˧˧ tej˧˧ tej˧˧]

[fej˧˧ ɲɨ˧˧ kɔŋ˧˧ tej˧˧ tej˧˧]

phê (“high”) + như (“like”) + con (animal classifier) + tê tê (“armadillo”).

Anh mày đang phê như con tê tê...

(teen rhyming slang) very high or satisfied


Diêm Vương

[ziəm˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jiəm˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jim˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jim˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 閻王, from Chinese 閻王／阎王 (Yánwáng).


thần trụ trời

[tʰən˨˩ t͡ɕu˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[tʰəŋ˦˩ ʈʊw˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[tʰəŋ˨˩ ʈʊw˨˩˨ ʈəːj˨˩]

thần (“god”) + trụ (“pillar”) + trời (“heaven”). The stone pillar was called Khổng Lồ.

a god in some Baiyue mythology who separated heaven and earth with a stone pillar


cho ... xin hai chữ "bình yên"

[t͡ɕɔ˧˧ sin˧˧ haːj˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥ ʔɓïŋ˨˩ ʔiən˧˧]

[t͡ɕɔ˧˧ sin˧˧ haːj˧˧ t͡ɕɨ˧˨ ʔɓɨn˦˩ ʔiəŋ˧˧]

[cɔ˧˧ sɨn˧˧ haːj˧˧ cɨ˨˩˦ ʔɓɨn˨˩ ʔiəŋ˧˧]

(literal) please give me the word "peace"

Thôi bà nội ơi! Cho con/tôi/tao/tớ/mình xin hai chữ "bình yên"!

Oh puh-lease, sista! Gimme a break, will ya?


bệnh viện dã chiến

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ viən˧˨ʔ zaː˦ˀ˥ t͡ɕiən˧˦]

[ʔɓen˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ jaː˧˨ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ viəŋ˨˩˨ jaː˨˩˦ ciəŋ˦˥]

[ʔɓəːn˨˩˨ jiəŋ˨˩˨ jaː˨˩˦ ciəŋ˦˥]


giờ cao su

[zəː˨˩ kaːw˧˧ su˧˧]

[jəː˦˩ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[jəː˦˩ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

[jəː˨˩ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[jəː˨˩ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

Cái thằng đó có tật giờ cao su.

(figurative, humorous) poor punctuality; perpetual tardiness


một nghề cho chín còn hơn chín nghề

[mot̚˧˨ʔ ŋe˨˩ t͡ɕɔ˧˧ t͡ɕin˧˦ kɔn˨˩ həːn˧˧ t͡ɕin˧˦ ŋe˨˩]

[mok̚˨˩ʔ ŋej˦˩ t͡ɕɔ˧˧ t͡ɕin˦˧˥ kɔŋ˦˩ həːŋ˧˧ t͡ɕin˦˧˥ ŋej˦˩]

[mok̚˨˩˨ ŋej˨˩ cɔ˧˧ cɨn˦˥ kɔŋ˨˩ həːŋ˧˧ cɨn˦˥ ŋej˨˩]

(literal) one trade to be chín (“well done; ripe”) is better than chín (“nine”) trades

it's better to be a master of one trade than a jack of all trades


lá chắn

[laː˧˦ t͡ɕan˧˦]

[laː˨˩˦ t͡ɕaŋ˦˧˥]

[laː˦˥ caŋ˦˥]

(figuratively) a protector, person who protect


họa mi

[hwaː˨˩ʔ mɪj˧˧]

[waː˨˩˨ mɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 畫眉.
The second element means eyebrow, but often realized by folk etymology as meaning eyelashes (see Vietnamese mi).

the Garrulax canorus, the hwamei, a bird native to southeastern and central China as well as northern Laos and Vietnam

(colloquial, slang) the penis, male genitalia


khá khen

[xaː˧˦ xɛn˧˧]

[kʰaː˨˩˦ kʰɛŋ˧˧]

[xaː˨˩˦ xɛŋ˧˧]

[kʰaː˦˥ kʰɛŋ˧˧]

[xaː˦˥ xɛŋ˧˧]

Khá khen cho nhà người, dám chống lệnh quan trên.

Thou art bold for defying orders from thy Lord.


sắc lẻm

[ʂak̚˦˧˥ lɛm˧˨]

[sak̚˦˧˥ lɛm˧˨]

[ʂak̚˦˥ lɛm˨˩˦]

[sak̚˦˥ lɛm˨˩˦]

sắc (“sharp”) + lẻm; the second syllable is from Tai (cf. Proto-Tai *ʰleːmᴬ, whence Thai แหลม (lɛ̌ɛm)).


rắn hổ

[ʐaŋ˦˧˥ how˧˨]

[ɹaŋ˦˥ how˨˩˦]

(rắn) hổ mang

(rắn) hổ mang chúa

(rắn) hổ trâu

(rắn) hổ lửa


chơi chữ

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˧˨]

[cəːj˧˧ cɨ˨˩˦]

chơi (“to play”) + chữ (“script; word”).

(rhetoric) to play on words; to make wordplay; to skillfully make puns


chơi chữ

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕəːj˧˧ t͡ɕɨ˧˨]

[cəːj˧˧ cɨ˨˩˦]


rắn đầu

[zan˧˦ ʔɗəw˨˩]

[ʐaŋ˦˧˥ ʔɗəw˦˩]

[ɹaŋ˦˥ ʔɗəw˨˩]

Lê Quý Đôn, Rắn đầu rắn cổ, [Stubborn as Hell / Snake-Headed, Snake-Necked]
Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà!
Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.
Thẹn đèn, hổ lửa, đau lòng mẹ,
Nay thét, mai gầm, rát cổ cha.
Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,
Lằn lưng cam chịu vết roi tra.
Từ rày Châu, Lỗ chăm nghề học,
Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia!
I ain't some lightweight type, my family's still worthy of note!
Stubbornly slacking in study, no one'd tolerate me.
Always ashamed of me, my mother feels hurt,
Daily scolding me, my father's throat's sore.
My dry mouth's habitually lying,
My bruised back's enduring whipping.
By Confucius and Mencius, I swear to work hard from now on,
So that my proud family won't have to be ashamed of me!
(literally, “I ain't lightweight (some grass lizard), my breed's still worthy of note!
Solid-headed (snake-headed), slacking in study, no one'd tolerate.
Lamps shamed, fires embarrassed (a red-necked keelback), my mother feels hurt,
Screaming today, roaring tomorrow (a banded krait), my father's throat's sore.
My dry mouth (Chinese-ratsnake-mouth)'s habitually lying,
My bruised back (lizard-back)'s enduring whipping.
By Zou (the Indian ratsnake) and Lu, I swear to work hard from now on,
So that I won't have to shamefully carry (be a cobra of) my proud family name!”)


hoa lệ

Pa-ri hoa lệ


bò húc

[ʔɓɔ˨˩ hʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓɔ˦˩ hʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓɔ˨˩ hʊwk͡p̚˦˥]

- Vậy cho cháu hai lon Bò Húc!
Huy nhìn tôi không chớp mắt, còn tôi cười hì hì giải thích.
Tớ nghĩ đi nghĩ lại thì, nên uống Bò Húc vẫn hơn. Chiều còn dạy mấy em lớp dưới chơi đàn.

2016, Kio, Chuyện của Ju và Ki [The Story of Ju and Ki], Nhà xuất bản Văn học:

"I'd like two Red Bulls, please!"
Huy looked at me unblinkingly, and I explained to him smilingly.
"I changed my mind, Red Bull's better. I'll be teaching the guitar to some of the underclassmen this afternoon."


tự quản

[tɨ˧˨ʔ kwaːn˧˩]

[tɨ˨˩ʔ kwaːŋ˧˨]

[tɨ˨˩˨ waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 自 (“self-”) and 管 (“management”).

vi-etym-sino

đoạn đường phụ nữ tự quản

this street is under women's self-management

to have some amount of autonomy to self-manage, still under a higher authority


dư chấn

[zɨ˧˧ t͡ɕən˧˦]

[jɨ˧˧ t͡ɕəŋ˦˧˥]

[jɨ˧˧ cəŋ˦˥]

(seismology and also figuratively) aftershock


崩壞

chữ Hán form of băng hoại (“to corrupt”).


chấn động

[t͡ɕən˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[cəŋ˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

vi:Chấn động (hiện tượng tự nhiên)
vi:Chấn động não


chấn động

[t͡ɕən˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ]

[t͡ɕəŋ˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ]

[cəŋ˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨]

(transitive) to shake, to create an impact


bất kể

[ʔɓət̚˧˦ ke˧˩]

[ʔɓək̚˦˧˥ kej˧˨]

[ʔɓək̚˦˥ kej˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 不計 (SV: bất kế), or independently constructed from bất (不) + kể.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bất kế</i>

vi-etym-sino

bất kể ngày đêm


vô đối

[vo˧˧ ʔɗoj˧˦]

[vow˧˧ ʔɗoj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 無 (“without”) and 對 (“match”).


vô đối

[vo˧˧ ʔɗoj˧˦]

[vow˧˧ ʔɗoj˨˩˦]

hay vô đối

Chỉ tay lên trời, hận đời vô đối.

Pointing skyward and hating life immeasurably.


nhi hóa

[ɲi˧˧ hwaː˧˦]

[ɲɪj˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲɪj˧˧ waː˦˥]


Pháp ngữ

[faːp̚˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[faːp̚˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[faːp̚˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 法語, composed of 法 (“French”) and 語 (“language”).

Cộng đồng Pháp ngữ


Ngưu Lang

[ŋiw˧˧ laːŋ˧˧]

[ŋɨw˧˧ laːŋ˧˧]

[ŋɨw˧˧ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 牛郎, composed of 牛 (“cattle”) and 郎 (“boy”), Chinese 牛郎 (niúláng).

(Chinese mythology, folklore) the Cowherd


Chức Nữ

[t͡ɕɨk̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[cɨk̚˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 織女, composed of 織 (“to weave”) and 女 (“girl”), from Chinese 織女／织女 (zhīnǚ). Compare Japanese 織姫 (Orihime, literally “Weaving Lady”).

ncog

(Chinese mythology, folklore) the Weaver Girl


VNCH

[viət̚˧˨ʔ naːm˧˧ kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩]

[viək̚˨˩ʔ naːm˧˧ kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩]

[viək̚˨˩˨ naːm˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩]

[jiək̚˨˩˨ naːm˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩]

Việt Nam Cộng hòa
Việt Nam Cộng hòa#Vietnamese

Initialism of Việt Nam Cộng hòa (“Republic of Vietnam”).


Kha Luân Bố

[xaː˧˧ lwən˧˧ ʔɓo˧˦]

[kʰaː˧˧ lwəŋ˧˧ ʔɓow˨˩˦]

[xaː˧˧ lwəŋ˧˧ ʔɓow˨˩˦]

[kʰaː˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɓow˦˥]

[xaː˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɓow˦˥]

Về sau vào thập-ngũ thế-kỷ, ông Kha luân Bố ( Christophe Colomb ) dùng địa-bàn chỉ nam ( boussole ) định đi qua Đại-tây-dương sang Ấn-độ, rồi tìm thấy châu A-mỹ-lị-gia ( Amé-rique ) ; đến năm 1479, người Bồ-đào-nha ( Portugal ) tên là Vasco de Gama đi vòng qua Hảo-vọng-giác ( Cap de Bonne Espérance ) sang Ấn-độ-dương vào đất Ấn-độ. Năm 1521 lại có người Bồ-đào-nha tên là Magellan đi qua Ấn-độ-dương sang Thái-bình-dương vào đất Phi-luật-tân ( Philippines ).

1919, Trần Trọng Kim, “Người Âu-châu sang nước Việt-Nam”, in Việt Nam sử lược, page 95:

Later in the 16th century, Christopher Columbus used a compass intending to cross the Atlantic Ocean to India, then discovered America; in 1479, the Portuguese Vasco de Gama passed the Cape of Good Hope into the Indian Ocean en route to India. In 1521, another Portuguese named Magellan crossed the Indian Ocean to the Pacific Ocean en route to the Philippines.

Kể từ thế kỷ 15, năm 1492, Kha Luân Bố và thuỷ thủ đoàn tìm ra Châu Mỹ, lần nữa đã xác định trái đất là một khối tròn.

2014 June 8, Nguyễn Văn Phảy, “Hải đồ Mercator [Mercator Nautical Map]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

In the 15th century, in the year 1492, Columbus and his sailors discovered America, in addition to confirming that the Earth is round.

(dated) Christopher Columbus (Italian explorer of the Americas)


Nã Phá Luân

[naː˦ˀ˥ faː˧˦ lwən˧˧]

[naː˧˨ faː˨˩˦ lwəŋ˧˧]

[naː˨˩˦ faː˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

Bấy giờ bên nước Pháp đã lập lại đế-hiệu, cháu ông Nã-phá-luân đệ-nhất là Nã-phá-luân đệ-tam lên làm vua.

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume II, Trung Bắc Tân Văn, page 254:

At this time, France repeated a regnal name, with Napoleon I's grandson Napoleon III ascending to the throne.

Song có lẽ vì tôi không cùng lứa tuổi với chị, cũng chưa bao giờ bị chị ta làm cho đắm đuối, cho nên mới quên bẵng đi. Nhưng cái “com-pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn gì vậy!

2012 [1921], 鲁迅 [Lu Xun], translated by Trương Chính, Cố hương [Hometown], translation of 故鄉 (in Chinese):

But maybe because I was not of her age and had never been infatuated by her, I had kind of forgotten about her. But the [compass-shaped woman] was not amused at all; she smirked at me like you would at a French person ignorant of Napoleon or at an American ignorant of Washington!

(obsolete) Napoleon (Napoleon Bonaparte)


Nam Trung Bộ

[naːm˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ʔɓo˧˨ʔ]

[naːm˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɓow˨˩ʔ]

[naːm˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南中部, composed of 南 (“south”) and 中部 (“Central Vietnam”).


giang san

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

1935, Thế Lữ, “Nhớ rừng (Lời con hổ ở vườn Bách thú) [Longing for the Jungle (As Told by a Zoo Tiger)]”, in Mấy vần thơ [Some Poetry Rhymes]:

Where are now the golden nights by the river
When I would drink the moonlit water?
Where're now the days when it would rain everywhere
When I would silently watch my domain change?
Where're now the dawns when trees would bathe in sunlight
When the birds would sing me to joyous sleep?
Where're now the dusks when the woods would be dyed red
When I would wait for the scorching sun to drop
So I could take over the dark of night?
Good grief! Those awesome times, where are they?

Alternative form of giang sơn (“a country's geography”)


đã và đang

[ʔɗaː˦ˀ˥ vaː˨˩ ʔɗaːŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˨ vaː˦˩ ʔɗaːŋ˧˧]

[ʔɗaː˨˩˦ vaː˨˩ ʔɗaːŋ˧˧]

[ʔɗaː˨˩˦ jaː˨˩ ʔɗaːŋ˧˧]

đã (perfect marker) + và (“and”) + đang (continuous marker).

com

đã và đang phấn đấu

(literary) indicates a perfect continuous aspect


thút thít

[tʰut̚˧˦ tʰit̚˧˦]

[tʰʊk̚˦˧˥ tʰit̚˦˧˥]

[tʰʊk͡p̚˦˥ tʰɨt̚˦˥]

tiếng thút thít


siêu tự nhiên

[siəw˧˧ tɨ˧˨ʔ ɲiən˧˧]

[ʂiw˧˧ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[siw˧˧ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

[siw˧˧ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超自然, composed of 超 (“super-”) and 自然 (“nature”).


siêu nhiên

[siəw˧˧ ɲiən˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲiəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲiəŋ˧˧]


Trấn Vũ

[t͡ɕən˧˦ vu˦ˀ˥]

[ʈəŋ˦˧˥ vʊw˧˨]

[ʈəŋ˦˥ vʊw˨˩˦]

[ʈəŋ˦˥ jʊw˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 真武 (“True Warrior”, SV: Chân Vũ), a misreading that may have been confused with 振武 (chấn/chân vũ/võ, “to exert military might”). Compare Japanese 振武 (shinbu) and Japanese 真武 (Shinbu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Chân Vũ</i>


chăm bẵm

[t͡ɕam˧˧ ʔɓam˦ˀ˥]

[t͡ɕam˧˧ ʔɓam˧˨]

[cam˧˧ ʔɓam˨˩˦]

Thú nuôi được chăm bẵm như thể trẻ con vậy.

The pets was taken care of as if they were children.


Huyền Vũ

[hwiəŋ˦˩ vʊw˧˨]

[wiəŋ˨˩ vʊw˨˩˦]

[wiəŋ˨˩ jʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 玄武, composed of 玄 (“black”) and 武 (“warrior”), from Literary Chinese 玄武 (Xuánwǔ).


giang sơn

[zaːŋ˧˧ səːn˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaːŋ˧˧ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 江山, composed of 江 (“river”) and 山 (“mountain”).


cấp 3

[kəp̚˧˦ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˧˥ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˥ ʔɓaː˧˧]

cấp + 3. The adjective in the sense of "pornographic" comes from the "III" rating in the Hong Kong film rating system.

học cấp 3

(education, colloquial) (senior) high school education


cấp 3

[kəp̚˧˦ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˧˥ ʔɓaː˧˧]

[kəp̚˦˥ ʔɓaː˧˧]

phim cấp 3


lồ ô

certain species of bamboo, such as Bambusa procera


viện trợ

[viən˧˨ʔ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[viəŋ˨˩ʔ ʈəː˨˩ʔ]

[viəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

[jiəŋ˨˩˨ ʈəː˨˩˨]

viện trợ không hoàn lại


thứ nữ

[tʰɨ˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰɨ˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰɨ˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次女, composed of 次 (“next”) and 女 (“female”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, daughter


thứ nam

[tʰɨ˧˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˦˥ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 次男, composed of 次 (“next”) and 男 (“male”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, son


khô khốc

[kʰow˧˧ kʰəwk͡p̚˦˧˥]

[kʰow˧˧ kʰəwk͡p̚˦˥]


ướt nhẹp

[ʔɨət̚˧˦ ɲɛp̚˧˨ʔ]

[ʔɨək̚˦˧˥ ɲɛp̚˨˩ʔ]

[ʔɨək̚˦˥ ɲɛp̚˨˩˨]


không trung

[xəwŋ͡m˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧]

hình chụp từ không trung

bay trong không trung


nhà trẻ

[ɲaː˨˩ t͡ɕɛ˧˩]

[ɲaː˦˩ ʈɛ˧˨]

[ɲaː˨˩ ʈɛ˨˩˦]


lớp mầm

[ləːp̚˧˦ məm˨˩]

[ləːp̚˦˧˥ məm˦˩]

[ləːp̚˦˥ məm˨˩]


mẫu giáo

[məw˦ˀ˥ zaːw˧˦]

[məw˧˨ jaːw˨˩˦]

[məw˨˩˦ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 姆 (“child's governess”) and 教 (“teaching”). Compare French (école) maternelle (literally “maternal (school)”).


lớp chồi

[ləːp̚˧˦ t͡ɕoj˨˩]

[ləːp̚˦˧˥ t͡ɕoj˦˩]

[ləːp̚˦˥ coj˨˩]

(education) second grade in kindergarten


lớp lá

[ləːp̚˧˦ laː˧˦]

[ləːp̚˦˧˥ laː˨˩˦]

[ləːp̚˦˥ laː˦˥]


hoá trang

[hwaː˧˦ t͡ɕaːŋ˧˧]

[hwaː˨˩˦ ʈaːŋ˧˧]

[waː˦˥ ʈaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese from Chinese 化妝／化妆 (huàzhuāng), 化裝／化装 (huàzhuāng, “to put on makeup; to disguise”). Compare Japanese 化粧 (keshō, kesō, hoá trang, “makeup”), Japanese 仮粧 (keshō, kesō, giả trang), Korean 화장 (hwajang, “makeup”).

cog

Halloween không phải là lễ hội Việt Nam, ấy vậy mà người Việt Nam cũng bày đặt hoá trang các kiểu.

Halloween isn't something Vietnamese people authentically observe, but that doesn't stop them from indulging in dress-up.

vũ hội hoá trang

Nữa[sic] đêm, một người trong bọn đang phiên gác bỗng lên cơn sốt rồi sau đó lạnh run, chịu không nổi, anh ta đến rương đồ lấy đại một bộ choàng lên người cho đỡ lạnh, lại đúng nhầm bộ đồ hoá trang làm quỷ La Sát.

2019 March 4, Thị Nguyên Nguyễn Ðình Khôi, “48. Chạy trốn [48. Run]”, in 52 CÂU CHUYỆN DƯỚI CỜ [52 STORIES UNDER THE BANNER]:

At midnight, when one of the troupe was on watch, he got a sudden fever and an unbearable chill, so he went to the costume chest and took out a random piece to wear for warmth, but it turned out to be a Rakshasa costume.

“Lẽ ra anh ta phải giết 500 người” một người phụ nữ Do Thái bận váy dài và quân[sic] khăn đầu lẩm bẩm. Bà đang đi với hai đứa con của bà bận đồ hóa trang cho ngày lễ Purim. Một đứa hóa trang thành cướp biển, mặt vẽ những sọc màu. Không gì có thể làm ngưng lễ hội của họ, dù là một cuộc thảm sát trước cửa nhà họ.

(Can we date this quote?), Anton La Guardia, “7. Nỗi đau của hòa bình [7. The Pain of Peace]”, in Lưu Văn Hy, transl., CUỘC CHIẾN KHÔNG KẾT THÚC Người Israel & Palestine Trong Cuộc Chiến Giành Vùng Đất Hứa [THE NEVER-ENDING WAR: Israelis and Palestinians in the War for the Promised Land], Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, translation of WAR WITHOUT END: Israelis, Palestinians, and the Struggle for a Promised Land:

“He should’ve killed 500 of them,” a Jewish woman in a long dress and headscarf mumbled. She was walking with two of her children who dressed up for Purim. One cosplayed a pirate with colored stripes on the face. Nothing could stop their festival, not even a massacre at their doorsteps.

(clothing) to dress up (to put on a costume portraying oneself as a particular character or figure)

Chúng tôi bố trí 10 hố dấu kín 10 du kích và hoá trang bên bờ giếng Thanh Liên.

1999, HẢI DƯƠNG ĐƯỜNG 5 MỘT THỜI KHÁNG CHIẾN - HỒI KÝ CỦA CỦA CÁC NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ [HẢI DƯƠNG, ROAD 5, A WAR OF ATTRITION: A MEMOIR OF HISTORICAL WITNESSES], volume 4, page 26:

We arranged for 10 guerrillas to be hidden in 10 holes, which are disguised beside the Thanh Liên well.

(obsolete) Synonym of cải trang (“to disguise”)


dã man con ngan

[zaː˦ˀ˥ maːn˧˧ kɔn˧˧ ŋaːn˧˧]

[jaː˧˨ maːŋ˧˧ kɔŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[jaː˨˩˦ maːŋ˧˧ kɔŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

dã man (“very much”) + con (animal classifier) + ngan (“Muscovy duck”).

com

Người đâu đẹp dã man con ngan !

(teen rhyming slang) an awful lot; so friggin' much


đút lót

[ʔɗut̚˧˦ lɔt̚˧˦]

[ʔɗʊk̚˦˧˥ lɔk̚˦˧˥]

[ʔɗʊk͡p̚˦˥ lɔk̚˦˥]

đút (“to slide/slip”) + lót (“to pad”), perhaps from the literal imagery of "slipping" (đút) money or money envelopes in an "underhand" (lót) way. There's also the phrase đút túi (“to pocket (money)”).


phồn hoa

[foŋ˨˩ waː˧˧]


yêu tinh

[ʔiəw˧˧ tïŋ˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]


Nguỵ

(historical) Wei, an ancient Chinese state

(historical) the Northern Wei dynasty (386–535 C.E.)


Chu Tước

[t͡ɕu˧˧ tɨək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˧ tɨək̚˦˧˥]

[cʊw˧˧ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 朱雀, composed of 朱 (“vermilion”) and 雀 (“sparrow”), from Literary Chinese 朱雀 (zhūquè).


Bạch Hổ

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ho˧˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ how˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ how˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 白虎, composed of 白 (“white”) and 虎 (“tiger”), from Literary Chinese 白虎 (báihǔ).

Bạch Hổ Hoạt Lạc Cao


hướng nghiệp

[hɨəŋ˧˦ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[hɨəŋ˦˧˥ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[hɨəŋ˦˥ ŋip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 向 (“to orient”) and 業 (“trade”).

Cuối tuần này có buổi hướng nghiệp ở hội trường.

There's an orientation session in the meeting hall this weekend.


râu dê

[ʐəw˧˧ jej˧˧]

[ɹəw˧˧ jej˧˧]


diệt trừ

[ziət̚˧˨ʔ t͡ɕɨ˨˩]

[jiək̚˨˩ʔ ʈɨ˦˩]

[jiək̚˨˩˨ ʈɨ˨˩]


con giáp

[kɔn˧˧ zaːp̚˧˦]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˧˥]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˥]

con + giáp (“甲, the first heavenly stem”). Probably so named because of the significance of 甲子 (Giáp Tí), the first element in the sexagenary cycle.


cách điệu

[kajk̟̚˧˦ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[kat̚˦˧˥ ʔɗiw˨˩ʔ]

[kat̚˦˥ ʔɗiw˨˩˨]

cách điệu hoạ tiết


cúp điện

[kup̚˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[kup̚˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[kʊp̚˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

cúp (“to cease to provide”) + điện (“electricity”).

compound

vụ cúp điện

Nhà tôi bị cúp điện.


hoàng đạo

[hwaːŋ˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[hwaːŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hoàng đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 黃道, composed of 黃 (“yellow”) and 道 (“path”).


biển người

[ʔɓiən˧˩ ŋɨəj˨˩]

[ʔɓiəŋ˧˨ ŋɨj˦˩]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ŋɨj˨˩]

biển + người, calque of Chinese 人海 (rénhǎi).


phân biệt đối xử

head

phân biệt đối xử • (分別對處)

vi-verb

phân biệt đối xử • (分別對處)

[fən˧˧ ʔɓiət̚˧˨ʔ ʔɗoj˧˦ sɨ˧˩]

[fəŋ˧˧ ʔɓiək̚˨˩ʔ ʔɗoj˨˩˦ sɨ˧˨]

[fəŋ˧˧ ʔɓiək̚˨˩˨ ʔɗoj˦˥ sɨ˨˩˦]

phân biệt (“to distinguish; to discriminate”) + đối xử (“to treat”).

com

phân biệt đối xử đối với người đồng tính / người nhiễm HIV/AIDS

to discriminate against homosexuals / people with HIV/AIDS

to discriminate (to make decisions based on prejudice)


mạo muội

[maːw˧˨ʔ muəj˧˨ʔ]

(literary, humble, of oneself) taking the liberty; bold; presumptious


yên ắng

[ʔiən˧˧ ʔaŋ˧˦]

[ʔiəŋ˧˧ ʔaŋ˦˧˥]

[ʔiəŋ˧˧ ʔaŋ˦˥]

không gian yên ắng


vắng lặng

[vaŋ˧˦ laŋ˧˨ʔ]

[vaŋ˦˧˥ laŋ˨˩ʔ]

[vaŋ˦˥ laŋ˨˩˨]

[jaŋ˦˥ laŋ˨˩˨]


tĩnh lặng

[tïŋ˦ˀ˥ laŋ˧˨ʔ]

[tɨn˧˨ laŋ˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˦ laŋ˨˩˨]


huyên náo

[hwiəŋ˧˧ naːw˨˩˦]

[wiəŋ˧˧ naːw˦˥]


một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ

[mot̚˧˨ʔ nu˧˨ʔ kɨəj˨˩ ʔɓaŋ˨˩ mɨəj˨˩ tʰaːŋ˧˧ tʰuək̚˧˦ ʔɓo˧˩]

[mok̚˨˩ʔ nʊw˨˩ʔ kɨj˦˩ ʔɓaŋ˦˩ mɨj˦˩ tʰaːŋ˧˧ tʰuək̚˦˧˥ ʔɓow˧˨]

[mok̚˨˩˨ nʊw˨˩˨ kɨj˨˩ ʔɓaŋ˨˩ mɨj˨˩ tʰaːŋ˧˧ tʰuək̚˦˥ ʔɓow˨˩˦]

Literally, "one smile or laugh is as good as ten prescriptions of supplements".

Laughter is the best medicine.
laughter is the best medicine


cải thảo

[kaːj˨˩˦ tʰaːw˨˩˦]


đặc cách

[ʔɗak̚˧˨ʔ kajk̟̚˧˦]

[ʔɗak̚˨˩ʔ kat̚˦˧˥]

[ʔɗak̚˨˩˨ kat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 特 (“special”) and 格.

vi-etym-sino

xin đặc cách miễn học phí

to request for special tuition exemption

Nó được đặc cách, không phải đóng học phí.


sáng chế

[saːŋ˧˦ t͡ɕe˧˦]

[ʂaːŋ˦˧˥ t͡ɕej˨˩˦]

[saːŋ˦˧˥ t͡ɕej˨˩˦]

[ʂaːŋ˦˥ cej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 創制 (“to create/to develop”).

bằng sáng chế

nhà sáng chế


liền kề

nhà liền kề


nhị thập bát tú

[ɲi˧˨ʔ tʰəp̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦ tu˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ tʰəp̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥ tʊw˨˩˦]

[ɲɪj˨˩˨ tʰəp̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥ tʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị thập bát tú.wav


Cứu Thế Quân

[kɨw˨˩˦ tʰej˨˩˦ kwəŋ˧˧]

[kɨw˦˥ tʰej˦˥ wəŋ˧˧]


hội trường

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[hoj˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[hoj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hội trường.wav

Sino-Vietnamese word from 會場, composed of 會 (“to gather”) and 場 (“field”).


hội trưởng

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[hoj˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[hoj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 會長, composed of 會 (“group; committee”) and 長 (“head”).

Chủ tịch/Hội trưởng Hội...

the president or chairperson of an organization with hội in its name


sao đỏ

[saːw˧˧ ʔɗɔ˧˩]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[saːw˧˧ ʔɗɔ˧˨]

[ʂaːw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

[saːw˧˧ ʔɗɔ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-sao đỏ.wav

(in an elementary or middle school) students who are tasked with catching and reporting rule breakers


thư lại

[tʰɨ˧˧ laːj˧˨ʔ]

[tʰɨ˧˧ laːj˨˩ʔ]

[tʰɨ˧˧ laːj˨˩˨]

tượng viên thư lại


ớt chuông

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

[ʔəːt̚˧˦ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ʔəːk̚˦˧˥ t͡ɕuəŋ˧˧]

[ʔəːk̚˦˥ cuəŋ˧˧]

ớt + chuông, calque of English bell pepper.


ăn mặn

[ʔaŋ˧˧ maŋ˨˩ʔ]

[ʔaŋ˧˧ maŋ˨˩˨]

Tiệc này không ăn mặn.

There won't be savory refreshments in this party.

to eat salty/savory food, especially in a multi-course meal, usually as opposed to ăn ngọt/tráng miệng (“to eat sweet food, such as fruit or desserts”)

Đừng ăn mặn kẻo đau thận.

Don't eat too much salty food, it'll screw up your kidneys.

to eat too much salty food, in a way that could adversely affect your health

Mình không ăn mặn.
I'm vegan.

to eat animal products and not be a vegan


thật tình

[tʰət̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[tʰək̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[tʰək̚˨˩˨ tɨn˨˩]


thật tình

[tʰət̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[tʰək̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[tʰək̚˨˩˨ tɨn˨˩]


thiệt tình

[tʰiət̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[tʰiək̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[tʰiək̚˨˩˨ tɨn˨˩]


thiệt tình

[tʰiət̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[tʰiək̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[tʰiək̚˨˩˨ tɨn˨˩]


thiệt tình

[tʰiət̚˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[tʰiək̚˨˩ʔ tɨn˦˩]

[tʰiək̚˨˩˨ tɨn˨˩]

Giỡn thì giỡn vừa vừa thôi chứ giỡn gì ghê vậy. Thiệt tình luôn á.

Play harmless jokes, don't play such a cruel joke. Jesus Christ, what's wrong with you?

(Southern Vietnam) honestly; seriously; for Pete's sake


khôn nhà dại chợ

[xon˧˧ ɲaː˨˩ zaːj˧˨ʔ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[kʰoŋ˧˧ ɲaː˦˩ jaːj˨˩ʔ t͡ɕəː˨˩ʔ]

[xoŋ˧˧ ɲaː˦˩ jaːj˨˩ʔ t͡ɕəː˨˩ʔ]

[kʰoŋ˧˧ ɲaː˨˩ jaːj˨˩˨ cəː˨˩˨]

[xoŋ˧˧ ɲaː˨˩ jaːj˨˩˨ cəː˨˩˨]

khôn (“clever”) + nhà (“home”) + dại (“foolish”) + chợ (“market”).

compound

clever at home but foolish out on the street; a smart aleck among family but timid among strangers


giáo dục học

[zaːw˧˦ zʊwk͡p̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ jʊwk͡p̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 教育學, composed of 教育 (“education”) and 學 (“learning, knowledge”).


cả giận, mất khôn

[kaː˧˩ zən˧˨ʔ mət̚˧˦ xon˧˧]

[kaː˧˨ jəŋ˨˩ʔ mək̚˦˧˥ kʰoŋ˧˧]

[kaː˧˨ jəŋ˨˩ʔ mək̚˦˧˥ xoŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ jəŋ˨˩˨ mək̚˦˥ kʰoŋ˧˧]

[kaː˨˩˦ jəŋ˨˩˨ mək̚˦˥ xoŋ˧˧]

losing temper will lead to a lapse in judgment


trung úy

Traditional tone placement spelling of trung uý.


thiếu úy

Traditional tone placement spelling of thiếu uý.


lãnh đạm

[lajŋ̟˦ˀ˥ ʔɗaːm˧˨ʔ]

[lɛɲ˧˨ ʔɗaːm˨˩ʔ]

[lan˨˩˦ ʔɗaːm˨˩˨]

(literary) lukewarm, indifferent, apathetic


thẩm vấn

[tʰəm˧˩ vən˧˦]

[tʰəm˧˨ vəŋ˦˧˥]

[tʰəm˨˩˦ vəŋ˦˥]

[tʰəm˨˩˦ jəŋ˦˥]


Tung Hoành gia

[tʊwŋ͡m˧˧ hwajŋ̟˨˩ zaː˧˧]

[tʊwŋ͡m˧˧ hwɛɲ˦˩ jaː˧˧]

[tʊwŋ͡m˧˧ wan˨˩ jaː˧˧]


Âm Dương gia

[ʔəm˧˧ zɨəŋ˧˧ zaː˧˧]

[ʔəm˧˧ jɨəŋ˧˧ jaː˧˧]

[ʔəm˧˧ jɨəŋ˧˧ jaː˧˧]


cứu hoả

[kɨw˨˩˦ hwaː˧˨]

[kɨw˦˥ waː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 救火, composed of 救 (“to rescue”) and 火 (“fire”).

xe cứu hoả

lính cứu hoả


超形學

chữ Hán form of siêu hình học (“metaphysics”).


hình nhi thượng học

[hïŋ˨˩ ɲi˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

(uncommon, chiefly religion) metaphysics


phô bay

[fo˧˧ ʔɓaj˧˧]


siêu hình học

[siəw˧˧ hïŋ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂiw˧˧ hɨn˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ hɨn˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


tốt khoe xấu che

[tot̚˧˦ xwɛ˧˧ səw˧˦ t͡ɕɛ˧˧]

[tok̚˦˧˥ kʰwɛ˧˧ səw˨˩˦ t͡ɕɛ˧˧]

[tok̚˦˧˥ xwɛ˧˧ səw˨˩˦ t͡ɕɛ˧˧]

[tok̚˦˥ kʰwɛ˧˧ səw˦˥ cɛ˧˧]

[tok̚˦˥ xwɛ˧˧ səw˦˥ cɛ˧˧]

people tend to show what's good about themselves and hide what's bad


bầy tui

[ʔɓəj˨˩ tuj˧˧]

[ʔɓəj˦˩ tuj˧˧]

[ʔɓəj˨˩ tuj˧˧]

(certain dialects in Thanh Hoá) we/us (exclusive)

(Huế, informal, familiar) I/me (used by someone with status equal or higher than his or her conversational partner, but doesn't want to sound too intimate to them)


vô tình

[vo˧˧ tïŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 無情, composed of 無 (“no”) and 情 (“emotion, sentiment”). The second sense derived from "having no sentiment [to do something]".

vun đắp tình bạn trong thế gian vô tình

to maintain friendships in a loveless world


vô tình

[vo˧˧ tïŋ˨˩]


chấu

khối bê tông 4 chấu


sụt lún

[ʂʊk̚˨˩ʔ lun˦˧˥]

[sʊk̚˨˩ʔ lun˦˧˥]

[ʂʊk͡p̚˨˩˨ lʊwŋ͡m˦˥]

[sʊk͡p̚˨˩˨ lʊwŋ͡m˦˥]

(geology) to subside, to be depressed, to sink


vô cảm

Sino-Vietnamese word from 無感, composed of 無 (“no”) and 感 (“feeling”), or Blend of vô + cảm giác, or Blend of vô + cảm xúc.

numb (emotionally unable to feel or respond in a normal way)


超形

chữ Hán form of siêu hình (“metaphysical”).


總祕書

chữ Hán form of tổng bí thư (“general secretary”).


nước ngọt có ga

[nɨək̚˧˦ ŋɔt̚˧˨ʔ kɔ˧˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ ŋɔk̚˨˩ʔ kɔ˨˩˦ ɣaː˧˧]

[nɨək̚˦˥ ŋɔk̚˨˩˨ kɔ˦˥ ɣaː˧˧]

nước ngọt (“sweet drink”) + có (“having, possessing”) + ga (“gas, carbon dioxide”).


倒政

chữ Hán form of đảo chính (“coup d'état”).


倒政

chữ Hán form of đảo chính (“to make a coup”).


rau sam

[ʐaw˧˧ ʂaːm˧˧]

[ɹa(ː)w˧˧ ʂaːm˧˧]

Portulaca oleracea
Portulaca oleracea#Translingual


bình an vô sự

[ʔɓïŋ˨˩ ʔaːn˧˧ vo˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[ʔɓɨn˦˩ ʔaːŋ˧˧ vow˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[ʔɓɨn˦˩ ʔaːŋ˧˧ vow˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[ʔɓɨn˨˩ ʔaːŋ˧˧ vow˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[ʔɓɨn˨˩ ʔaːŋ˧˧ jow˧˧ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 平安無事, composed of 平安 (“peaceful; safe”) and 無事 (“no trouble”).


vô sự

[vo˧˧ sɨ˧˨ʔ]

[vow˧˧ ʂɨ˨˩ʔ]

[vow˧˧ sɨ˨˩ʔ]

[vow˧˧ ʂɨ˨˩˨]

[jow˧˧ sɨ˨˩˨]


thụng

[tʰʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[tʰʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[tʰʊwŋ͡m˨˩˨]


èo uột

[ʔɛw˨˩ ʔuət̚˧˨ʔ]

[ʔɛw˦˩ ʔuək̚˨˩ʔ]

[ʔɛw˨˩ ʔuək̚˨˩˨]

Cây này trông èo uột nhờ.


head

biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe

[ʔɓiət̚˧˦ tʰi˨˩ tʰɨə˧˧ tʰot̚˧˦ xəwŋ͡m˧˧ ʔɓiət̚˧˦ tʰi˨˩ zɨə˧˨ʔ kot̚˧˨ʔ maː˨˩ ŋɛ˧˧]

[ʔɓiək̚˦˧˥ tʰɪj˦˩ tʰɨə˧˧ tʰok̚˦˧˥ kʰəwŋ͡m˧˧ ʔɓiək̚˦˧˥ tʰɪj˦˩ jɨə˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ maː˦˩ ŋɛ˧˧]

[ʔɓiək̚˦˧˥ tʰɪj˦˩ tʰɨə˧˧ tʰok̚˦˧˥ xəwŋ͡m˧˧ ʔɓiək̚˦˧˥ tʰɪj˦˩ jɨə˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ maː˦˩ ŋɛ˧˧]

[ʔɓiək̚˦˥ tʰɪj˨˩ tʰɨə˧˧ tʰok̚˦˥ kʰəwŋ͡m˧˧ ʔɓiək̚˦˥ tʰɪj˨˩ jɨə˨˩˨ kok̚˨˩˨ maː˨˩ ŋɛ˧˧]

[ʔɓiək̚˦˥ tʰɪj˨˩ tʰɨə˧˧ tʰok̚˦˥ xəwŋ͡m˧˧ ʔɓiək̚˦˥ tʰɪj˨˩ jɨə˨˩˨ kok̚˨˩˨ maː˨˩ ŋɛ˧˧]

(literal) if you know about something, do talk about it, if you don't, lean back on a pillar and listen

(figurative) only talk about something if you know about it well, otherwise just keep quiet and listen to what others have to say


CHXHCN Việt Nam

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam#Vietnamese

Initialism of Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (“Socialist Republic of Vietnam”).


bờm xờm

[ʔɓəːm˨˩ səːm˨˩]

[ʔɓəːm˦˩ səːm˦˩]

[ʔɓəːm˨˩ səːm˨˩]


béo nục

[ʔɓɛw˧˦ nʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓɛw˨˩˦ nʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓɛw˦˥ nʊwk͡p̚˨˩˨]


Dân số kí

[jəŋ˧˧ ʂow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ sow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ ʂow˦˥ kɪj˦˥]

[jəŋ˧˧ sow˦˥ kɪj˦˥]


tì hưu

[tɪj˦˩ hɨw˧˧]

[tɪj˨˩ hɨw˧˧]


độc tố

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


ngoại độc tố

[ŋwaːj˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


kháng độc tố

[xaːŋ˧˦ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[kʰaːŋ˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[xaːŋ˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[kʰaːŋ˦˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]

[xaːŋ˦˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]

Sino-Vietnamese word from 抗毒素, composed of 抗 (“to resist”) and 毒素 (“toxin”).


nội độc tố

[noj˧˨ʔ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ to˧˦]

[noj˨˩ʔ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tow˨˩˦]

[noj˨˩˨ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tow˦˥]


thế thân

[tʰe˧˦ tʰən˧˧]

[tʰej˨˩˦ tʰəŋ˧˧]

[tʰej˦˥ tʰəŋ˧˧]


địa cấp thị

[ʔɗiə˧˨ʔ kəp̚˧˦ tʰi˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ kəp̚˦˧˥ tʰɪj˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ kəp̚˦˥ tʰɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 地級市 (“prefecture-level city”).

prefecture-level city
prefecture-level city

prefecture-level city, an administrative division of China immediately below the province level


mịt mù

[mit̚˨˩ʔ mʊw˦˩]

[mɨt̚˨˩˨ mʊw˨˩]


nhuận

tháng nhuận


𣾺

part of the sea away from the shores; the main sea; open sea; high seas


trụ cột

[t͡ɕu˧˨ʔ kot̚˧˨ʔ]

[ʈʊw˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ]

[ʈʊw˨˩˨ kok̚˨˩˨]

(figuratively) backbone, cornerstone, pillar


khánh thành

[xajŋ̟˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[kʰɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

[xɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

cắt băng khánh thành

to cut a ribbon to celebrate a newly built structure

(architecture) to celebrate (a recently finished structure)


mệt quá

[met̚˨˩ʔ kwaː˨˩˦]

[məːt̚˨˩˨ waː˦˥]

(informal) you're so annoying; leave me alone


mù chữ

[mu˨˩ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[mʊw˦˩ t͡ɕɨ˧˨]

[mʊw˨˩ cɨ˨˩˦]

mù (“blind”) + chữ (“letter; character; word”). Compare Chinese 文盲 (wénmáng, literally “writing-blind”).


vạn năng

[vaːn˧˨ʔ naŋ˧˧]

[vaːŋ˨˩ʔ naŋ˧˧]

[vaːŋ˨˩˨ naŋ˧˧]

[jaːŋ˨˩˨ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 萬能, composed of 萬 (“ten thousand”) and 能 (“abilities”).


phải không

[faːj˧˩ xəwŋ͡m˧˧]

[faːj˧˨ kʰəwŋ͡m˧˧]

[faːj˧˨ xəwŋ͡m˧˧]

[faːj˨˩˦ kʰəwŋ͡m˧˧]

[faːj˨˩˦ xəwŋ͡m˧˧]

phải (“true; correct; just”) + không (question marker).

com

Hôm qua không làm bài tập phải không ?

You didn't do your homework yesterday, did you?


làm thịt

[laːm˨˩ tʰit̚˧˨ʔ]

[laːm˦˩ tʰit̚˨˩ʔ]

[laːm˨˩ tʰɨt̚˨˩˨]

làm (“to do; to make”) + thịt (“flesh; meat”).

làm/mần thịt hai con gà

Sợ gì ? Nó không làm thịt mày đâu mà lo.

What are you afraid of? He's not gonna eat you.


Phước

Sino-Vietnamese word from 福. Doublet of phúc.


trúng độc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈʊwŋ͡m˦˥ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨]


trào phúng

[t͡ɕaːw˨˩ fʊwŋ͡m˧˦]

[ʈaːw˦˩ fʊwŋ͡m˦˧˥]

[ʈaːw˨˩ fʊwŋ͡m˦˥]


tiện thể

[tiən˧˨ʔ tʰe˧˩]

[tiəŋ˨˩ʔ tʰej˧˨]

[tiəŋ˨˩˨ tʰej˨˩˦]

Anh đi siêu thị hả ? Tiện thể mua giấy vệ sinh luôn nha.

You're going to the supermarket? Buy some toilet paper while you're at it.


khăn giấy

[kʰaŋ˧˧ jəj˨˩˦]

[xaŋ˧˧ jəj˨˩˦]

[kʰaŋ˧˧ jəj˦˥]

[xaŋ˧˧ jəj˦˥]

khăn (“towel”) + giấy (“paper”). Compare English paper towel.


viễn

See also the first element in viển vông.


viễn

(colloquial) Clipping of viễn thị (“farsighted”).


chúc ngủ ngon

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ ŋu˧˩ ŋɔn˧˧]

[t͡ɕʊwk͡p̚˦˧˥ ŋʊw˧˨ ŋɔŋ˧˧]

[cʊwk͡p̚˦˥ ŋʊw˨˩˦ ŋɔŋ˧˧]

chúc (“to wish”) + ngủ (“to sleep”) + ngon (“well”).

Chúc mẹ ngủ ngon đi con.

(uncommon, usually in translations of Western texts) to wish someone a good night sleep


chúc ngủ ngon

[t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ ŋu˧˩ ŋɔn˧˧]

[t͡ɕʊwk͡p̚˦˧˥ ŋʊw˧˨ ŋɔŋ˧˧]

[cʊwk͡p̚˦˥ ŋʊw˨˩˦ ŋɔŋ˧˧]

chúc (anh/chị/em/bố/mẹ/con/bé/cả nhà) ngủ ngon

good night(, my big bro/big sis/little sibling/dad/mom/child/baby/family)

(uncommon, usually in translations of Western texts) good night


thứ nguyên

[tʰɨ˧˦ ŋwiən˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ ŋwiəŋ˧˧]

[tʰɨ˦˥ ŋwiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 次元, borrowed from Japanese 次元 (jigen).

phân tích thứ nguyên


血色素

chữ Hán form of huyết sắc tố (“haemoglobin”).


quân hạm

[kwəŋ˧˧ haːm˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ haːm˨˩˨]


tiếm quyền

[tiəm˦˧˥ kwiəŋ˦˩]

(chiefly historical) to usurp, to seize power


phong hóa

Traditional tone placement spelling of phong hoá.


lém lỉnh

[lɛm˧˦ lïŋ˧˩]

[lɛm˦˧˥ lɨn˧˨]

[lɛm˦˥ lɨn˨˩˦]

(literary, endearing, of personality) sharp and smart but playful


tiêu thạch

[tiəw˧˧ tʰajk̟̚˧˨ʔ]


phong hoá

[fɔŋ˧˧ hwaː˨˩˦]


thạch cao

[tʰajk̟̚˧˨ʔ kaːw˧˧]

[tʰat̚˨˩ʔ kaːw˧˧]

[tʰat̚˨˩˨ kaːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 石膏, composed of 石 (“rock; stone”) and 膏 (“paste”).


dân chơi

[zən˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[jəŋ˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[jəŋ˧˧ cəːj˧˧]

(slang) a playboy; baller; wealthy pleasure seeker


hớ hênh

[həː˧˦ həjŋ̟˧˧]

[həː˨˩˦ hen˧˧]

[həː˦˥ həːn˧˧]

ăn mặc hớ hênh

ngồi hớ hênh

to spread legs in an immodest or unfeminine way

(usually of girls or women conducting) immodestly or indiscreetly


hớ hênh

[həː˧˦ həjŋ̟˧˧]

[həː˨˩˦ hen˧˧]

[həː˦˥ həːn˧˧]

(usually of girls or women's conduct) immodest or indiscreet


đầu vào

head

đầu vào • (頭𠓨)

vi-noun

đầu vào • (頭𠓨)

[ʔɗəw˨˩ vaːw˨˩]

[ʔɗəw˦˩ vaːw˦˩]

[ʔɗəw˨˩ vaːw˨˩]

[ʔɗəw˨˩ jaːw˨˩]

đầu (“beginning”) + vào (“to enter; join”).

com

Trường đại học đó có đầu vào chất lượng cao.

vi:Đầu vào (máy tính)
vi:Đầu vào/đầu ra
vi:đầu vào


tối kiến

[toj˨˩˦ kiəŋ˦˧˥]

From a jocular interpretation of sáng in sáng kiến (“bright idea”) as, understandably, "bright", which is then contrasted with tối (“dark”).


hữu tình

[hiw˦ˀ˥ tïŋ˨˩]

[hɨw˧˨ tɨn˦˩]

[hɨw˨˩˦ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 有情, composed of 有 (“to exist”) and 情 (“emotion”).

vi-etym-sino

phong cảnh hữu tình


nguyên thuỷ

[ŋwiəŋ˧˧ tʰwɪj˧˨]

[ŋwiəŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Nguyên Thuỷ Thiên Tôn

người nguyên thuỷ

chế độ/chủ nghĩa cộng sản nguyên thuỷ


nhạc trưởng

[ɲaːk̚˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 樂長, composed of 樂 and 長.


ứng cứu

[ʔɨŋ˧˦ kiw˧˦]

[ʔɨŋ˦˧˥ kɨw˨˩˦]

[ʔɨŋ˦˥ kɨw˦˥]


Viễn Tây

[viən˦ˀ˥ təj˧˧]

[viəŋ˧˨ təj˧˧]

[viəŋ˨˩˦ təj˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Viễn Tây.wav

Sino-Vietnamese word from 遠 (“far”) and 西 (“west”).

cao bồi miền Viễn Tây


hiện đại hóa

Traditional tone placement spelling of hiện đại hoá.


hiện đại hoá

[hiən˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ hwaː˧˦]

[hiəŋ˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[hiəŋ˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 現代化, composed of 現代 (“modern”) and 化 (“-ize”).


hiện đại hoá

[hiən˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ hwaː˧˦]

[hiəŋ˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[hiəŋ˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨ waː˦˥]

công nghiệp hoá, hiện đại hoá


cầu được ước thấy

head

cầu được ước thấy

vi-phrase

cầu được ước thấy

[kəw˨˩ ʔɗɨək̚˧˨ʔ ʔɨək̚˧˦ tʰəj˧˦]

[kəw˦˩ ʔɗɨək̚˨˩ʔ ʔɨək̚˦˧˥ tʰəj˨˩˦]

[kəw˨˩ ʔɗɨək̚˨˩˨ ʔɨək̚˦˥ tʰəj˦˥]

(figurative) the person/people in question (has/have) got what they want


tung tẩy

[tʊwŋ͡m˧˧ təj˧˩]

[tʊwŋ͡m˧˧ təj˧˨]

[tʊwŋ͡m˧˧ təj˨˩˦]

Một vài con cá lòng tong tung tẩy vô tư. Ước gì mình cũng thanh thản như loài cá kia!

1978, Chu Lai, chapter 2, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Some rasboras bobbed up and down in a relaxed and carefree fashion. If only I could be as untroubled as that kind of fish!

to bob or move up and down in a relaxed or visually pleasing way


sống mũi

[səwŋ͡m˧˦ muj˦ˀ˥]

[ʂəwŋ͡m˦˧˥ muj˧˨]

[səwŋ͡m˦˧˥ muj˧˨]

[ʂəwŋ͡m˦˥ muj˨˩˦]

[səwŋ͡m˦˥ muj˨˩˦]

Sống mũi cao, hơi nhọn nhọn phía dưới.

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

A high nose bridge, sharpish at the bottom.


trung trinh

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨn˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ ʈɨn˧˧]

Màu xanh ấy và đôi chữ cũng xanh ấy gợi nhớ tới loài hoa thạch-tùng-xoan trung trinh trong lòng anh trai làng vừa tròn mười tám.

The shade of green and those two words, also green, brought memories of the faithful egg-leafed club moss flowers to the heart of the only just eighteen-year-old village boy.


thạch tùng

[tʰajk̟̚˧˨ʔ tʊwŋ͡m˨˩]

[tʰat̚˨˩ʔ tʊwŋ͡m˦˩]

[tʰat̚˨˩˨ tʊwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 石松, composed of 石 and 松.

vi-etym-sino

Lycopodium clavatum
Lycopodium clavatum#Translingual


chù vù

[t͡ɕu˨˩ vu˨˩]

[t͡ɕʊw˦˩ vʊw˦˩]

[cʊw˨˩ vʊw˨˩]

[cʊw˨˩ jʊw˨˩]

ch- reduplication of vù.
The root is rarely or no longer found in isolation, but it remains in sưng vù; its alternative form phù (“to swell”) is still a free morpheme, as well as in derivates like phù nề and phập phù.


năn nỉ

[naŋ˧˧ nɪj˧˨]

[naŋ˧˧ nɪj˨˩˦]

Nó năn nỉ riết mẹ nó mới chịu cho tiền.

He begged for so long that his mother gave in and lent him the money.


rác rến

[ʐaːk̚˦˧˥ ʐen˦˧˥]

[ɹaːk̚˦˥ ɹəːn˦˥]


ô dù

[ʔow˧˧ jʊw˦˩]

[ʔow˧˧ jʊw˨˩]

ô (“umbrella”) + dù (“umbrella”). To defend someone could be thought of as using umbrellas to shield them.

(literal, collective) all kinds of umbrellas


ô dù

[ʔow˧˧ jʊw˦˩]

[ʔow˧˧ jʊw˨˩]

Cần tránh tật bè phái, ô dù.

One needs not form cliques or have too much group identity.

(informal, derogatory) prone to defending or shielding your allies from scrutiny or criticism


chập chờn

[t͡ɕəp̚˧˨ʔ t͡ɕəːn˨˩]

[t͡ɕəp̚˨˩ʔ t͡ɕəːŋ˦˩]

[cəp̚˨˩˨ cəːŋ˨˩]

mạng chập chờn

(archaic) flickering; twinkling; scintillating


mai một

Sino-Vietnamese word from 埋沒 (“to bury, to stifle, to suppress”).

sự mai một ngôn ngữ thiểu số

Các ngành nghề và phong tục truyền thống ở địa phương đang ngày càng mai một.

The crafts and practices in this locality are on the decline.

(of a cultural feature, practice, etc.) to be declining or dying out


vi tảo

[vɪj˧˧ taːw˨˩˦]

[jɪj˧˧ taːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 微藻, composed of 微 (“micro-”) and 藻 (“algae”).


bổ thể

[ʔɓo˧˩ tʰe˧˩]

[ʔɓow˧˨ tʰej˧˨]

[ʔɓow˨˩˦ tʰej˨˩˦]


đáp án

[ʔɗaːp̚˧˦ ʔaːn˧˦]

[ʔɗaːp̚˦˧˥ ʔaːŋ˦˧˥]

[ʔɗaːp̚˦˥ ʔaːŋ˦˥]

Đáp án câu 3 ở trang nào ?

Which page is the answer to problem 3 on?

Sách này có đáp án không ?

(education) the correct answer or solution to a homework or test question or problem


thông hành

[tʰəwŋ͡m˧˧ hajŋ̟˨˩]

[tʰəwŋ͡m˧˧ hɛɲ˦˩]

[tʰəwŋ͡m˧˧ han˨˩]

giấy thông hành


huyết cầu

hồng huyết cầu (紅血球)

bạch huyết cầu (白血球)

[hwiək̚˦˧˥ kəw˦˩]

[wiək̚˦˥ kəw˨˩]


hồng huyết cầu

[həwŋ͡m˨˩ hwiət̚˧˦ kəw˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ hwiək̚˦˧˥ kəw˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ wiək̚˦˥ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 紅血球, composed of 紅 (“red”) and 血球 (“blood cell”).


trớt quớt

[t͡ɕəːt̚˧˦ kwəːt̚˧˦]

[ʈəːk̚˦˧˥ kwəːk̚˦˧˥]

[ʈəːk̚˦˥ wəːk̚˦˥]

(Southern Vietnam, colloquial) futile, anticlimactic, turnt out to be useless


vục

[vʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[vʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[vʊwk͡p̚˨˩˨]

[jʊwk͡p̚˨˩˨]

Anh tụt xuống, chạy ra bờ sông vục mặt xuống nước.

he went down, ran out to the riverbank, and plunged his face into the water.


vợi

Linh ngẩng lên: chỉ thấy đôi mắt ấy vời vợi một điều gì chưa nói…

Linh raised his head: he only saw those two eyes with something indistinct and distant and unsaid…

too high or distant to be made out clearly


sóng sánh

[ʂawŋ͡m˦˧˥ ʂɛɲ˦˧˥]

[sɔŋ˦˧˥ sɛɲ˦˧˥]

[ʂawŋ͡m˦˥ ʂan˦˥]

Mặt nước hố bom chao nghiêng, sóng sánh một mảng sáng còn sót lại trên đỉnh rừng.

The surface of the water in the bomb crater lake tilted, sloshing with the last light coming over the forested mountaintops.

to shake, to slosh in a way that threatens to make the recipient of the liquid overflow


trót lọt

[t͡ɕɔt̚˧˦ lɔt̚˧˨ʔ]

[ʈɔk̚˦˧˥ lɔk̚˨˩ʔ]

[ʈɔk̚˦˥ lɔk̚˨˩˨]

Một lần đột ấp trót lọt về, là một lần tải nặng đường sữa, mì cua, bánh tráng, thịt hộp, thuốc rê… có thể một bán đội xài lai rai cả tuần.

1978, Chu Lai, chapter 5, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Every time they returned from a smooth raid on a hamlet, they were loaded with sugar, milk, crab noodles, rice paper, potted meat, homemade tobacco, and so on, enough to provide a half-team for an entire week if they used it up slowly.


khấp khởi

[xəp̚˧˦ xəːj˧˩]

[kʰəp̚˦˧˥ kʰəːj˧˨]

[xəp̚˦˧˥ xəːj˧˨]

[kʰəp̚˦˥ kʰəːj˨˩˦]

[xəp̚˦˥ xəːj˨˩˦]

Đêm thứ năm, đang khấp khởi mừng vì len lách sắp tới nơi thì bị lộ.

The fifth night, while silently happy because they had almost sneaked to where they needed to go, they were discovered.

happy without showing it, internally elated


dầm dề

Còn lại những giọt nước mồ côi uể oải gõ vào những tấm tăng báo hiệu sắp dứt cái giai điệu dầm dề suốt một ngày một đêm qua.

Just a couple of lonely drops tiredly knocking on the tent were left, signalling the imminent end of the interminable melody that had gone on for a day and a night.


nhân hoá

[ɲən˧˧ hwaː˧˦]

[ɲəŋ˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲəŋ˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 人化, composed of 人 (“human”) and 化 (“-ize”).


gan lì

[ɣaːn˧˧ li˨˩]

[ɣaːŋ˧˧ lɪj˦˩]

[ɣaːŋ˧˧ lɪj˨˩]

Đôi mắt màu xám tro gan lì ấy chưa từng bao giờ quắc lên với đồng đội.

Those ash-grey and intrepid eyes had never yet scowled at a teammate.


bòn rút

[ʔɓɔn˨˩ zut̚˧˦]

[ʔɓɔŋ˦˩ ʐʊk̚˦˧˥]

[ʔɓɔŋ˨˩ ɹʊk͡p̚˦˥]


tội trạng

[toj˧˨ʔ t͡ɕaːŋ˧˨ʔ]

[toj˨˩ʔ ʈaːŋ˨˩ʔ]

[toj˨˩˨ ʈaːŋ˨˩˨]

(criminal law) nature of an offense; criminal charge


quả báo

[kwaː˧˩ ʔɓaːw˧˦]

[kwaː˧˨ ʔɓaːw˨˩˦]

[waː˨˩˦ ʔɓaːw˦˥]

From nhân quả báo ứng (“karma”). Sino-Vietnamese word from 果報.

karma (a force or law of nature which causes one to reap what one sows)


thám hiểm

[tʰaːm˦˧˥ hiəm˧˨]

nhà thám hiểm

chuyến thám hiểm biển sâu

to go on an adventure or expedition to and explore a potentially dangerous place


Hòn Vọng Phu

[hɔn˨˩ vawŋ͡m˧˨ʔ fu˧˧]

[hɔŋ˦˩ vawŋ͡m˨˩ʔ fʊw˧˧]

[hɔŋ˦˩ vɔŋ˨˩ʔ fʊw˧˧]

[hɔŋ˨˩ vawŋ͡m˨˩˨ fʊw˧˧]

[hɔŋ˨˩ jawŋ͡m˨˩˨ fʊw˧˧]

hòn (rock/stone/pebble classifier) + Chinese 望夫 (literally “to wait for the husband”), calque of Chinese 望夫石 (Vọng Phu Thạch, “Amah Rock”), from the myth about a woman who faithfully waited for her husband for so long that she became petrified.


luật định

[lwət̚˧˨ʔ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[lwək̚˨˩ʔ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʔɗɨn˨˩˨]

theo đúng luật định


giải trình

[zaːj˧˩ t͡ɕïŋ˨˩]

[jaːj˧˨ ʈɨn˦˩]

[jaːj˨˩˦ ʈɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 解 and 呈 or blend of giải thích + trình bày.


ăn tạp

[ʔan˧˧ taːp̚˧˨ʔ]

[ʔaŋ˧˧ taːp̚˨˩ʔ]

[ʔaŋ˧˧ taːp̚˨˩˨]

Người, lợn, gấu, v.v. là các loài ăn tạp.

Humans, pigs, bears, etc. are omnivores.


ăn khách

[ʔaŋ˧˧ kʰat̚˦˧˥]

[ʔaŋ˧˧ xat̚˦˧˥]

[ʔaŋ˧˧ kʰat̚˦˥]

[ʔaŋ˧˧ xat̚˦˥]

một bộ phim ăn khách của đạo diễn...


ăn cỏ

[ʔan˧˧ kɔ˧˩]

[ʔaŋ˧˧ kɔ˧˨]

[ʔaŋ˧˧ kɔ˨˩˦]

Con trâu ăn cỏ.


lê thê

bài nói dài lê thê


tạp

tạp nham

ăn tạp

động vật/loài ăn tạp


độc thoại

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 獨 (“lone”) and 話 (“talk”).

vi-etym-sino

độc thoại nội tâm


nhai lại

[ɲaːj˧˧ laːj˧˨ʔ]

[ɲaːj˧˧ laːj˨˩ʔ]

[ɲaːj˧˧ laːj˨˩˨]

Chuyện cũ cứ nhai đi nhai lại hoài !

(derogatory) to bring up old topics again for unwanted discussion

động vật/loài nhai lại


khẩu ngữ

[xəw˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[kʰəw˧˨ ŋɨ˧˨]

[xəw˧˨ ŋɨ˧˨]

[kʰəw˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]

[xəw˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 口語, composed of 口 (“mouth”) and 語 (“speech”).

spoken language, especially colloquialism


trực diện

[t͡ɕɨk̚˧˨ʔ ziən˧˨ʔ]

[ʈɨk̚˨˩ʔ jiəŋ˨˩ʔ]

[ʈɨk̚˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

đánh trực diện


ăn thịt

[ʔan˧˧ tʰit̚˧˨ʔ]

[ʔaŋ˧˧ tʰit̚˨˩ʔ]

[ʔaŋ˧˧ tʰɨt̚˨˩˨]

Có ăn thịt không ?


khào khào

[kʰaːw˦˩ kʰaːw˦˩]

[kʰaːw˨˩ kʰaːw˨˩]

- Anh cứ tin ở tôi. Không tìm được chúng nó… tôi không về đâu… - Hài nói khào khào, đứt quãng.

"Believe me. If I can't find them…, I won't come back…" Hài said hoarsely, weakly, fitfully.


xạm

Nhìn vào cánh tay gầy gò đen xạm, lại tẩn mẩn ngó xuống khoanh ngực lép kẹp, cái bụng chang bang vì sa lách, Linh khẽ cười…

1978, Chu Lai, chapter 4, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Looking at his skinny, tanned, weathered hands, and then spending some time watching his hollow chest and his belly bulging from salads, Linh laughed softly.

Alternative form of sạm (“darkened, tanned, weathered”)


sạm

Suốt ngày lặn lội ngoài bưng, Thúy có vẻ gầy thêm, hai bàn tay sạm đen, gò má hốc hác.

1978, Chu Lai, chapter 10, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Travelling around out in the marshes all day long, Thuý looked skinnier, her hands weathered and tanned, her cheeks gaunt.


u mê

[ʔʊw˧˧ mej˧˧]

[ʔʊw˧˧ mej˧˧]

Rồi với nết mặt kỳ quặc, nửa u mê, nửa thanh thản, anh tẩn mẩn kỳ cọ kỹ từng ngón tay, ngón chân.

Then, with a strange expression – half dull half untroubled – he carefully and meticulously scrubbed each finger and each toe.


lép kẹp

[lɛp̚˧˦ kɛp̚˧˨ʔ]

[lɛp̚˦˧˥ kɛp̚˨˩ʔ]

[lɛp̚˦˥ kɛp̚˨˩˨]


chang bang

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[caːŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]


tẩn mẩn

[tən˧˩ mən˧˩]

[təŋ˧˨ məŋ˧˨]

[təŋ˨˩˦ məŋ˨˩˦]


đứt quãng

[ʔɗɨt̚˧˦ kwaːŋ˦ˀ˥]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ kwaːŋ˧˨]

[ʔɗɨk̚˦˥ waːŋ˨˩˦]


ác khẩu

[ʔaːk̚˧˦ xəw˧˩]

[ʔaːk̚˦˧˥ kʰəw˧˨]

[ʔaːk̚˦˧˥ xəw˧˨]

[ʔaːk̚˦˥ kʰəw˨˩˦]

[ʔaːk̚˦˥ xəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 惡口, composed of 惡 (“bad; evil”) and 口 (“mouth”).

(of people) too eager to say hurtful things; bad-mouthed, tactless, inconsiderate, etc.


câu cửa miệng

[kəw˧˧ kɨə˧˩ miəŋ˧˨ʔ]

[kəw˧˧ kɨə˧˨ miəŋ˨˩ʔ]

[kəw˧˧ kɨə˨˩˦ miəŋ˨˩˨]

câu (“sentence”) + cửa (“door”) + miệng (“mouth”), implying that such sentences or phrases start "from the opening of the mouth", and don't have much thought put into them.

com

colloquialisms or colloquial collocations

(derogatory) colloquialisms or slang that are thought of as unrefined or thoughtless


kì cọ

[ki˨˩ kɔ˧˨ʔ]

[kɪj˦˩ kɔ˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ kɔ˨˩˨]

kì (“to rub off”) + cọ (“to rub; to scrub”).


có vẻ

[kɔ˨˩˦ vɛ˧˨]

[kɔ˦˥ vɛ˨˩˦]

[kɔ˦˥ jɛ˨˩˦]

có (“to have”) + vẻ (“look, appearance”).

có vẻ nóng

Có vẻ chả ai hứng thú với đề xuất của nó.

It seems that no one was interested in his proposal.


rướn

Nhảy một bước tới người ấy, dù rướn chân, Sáu Hoá cũng chỉ đứng tới cổ.

In one jump he was near that person; however much he stretched his legs, Six Hoá was only as tall as the other person's neck.


kịch tính

[kïk̟̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[kɨt̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[kɨt̚˨˩˨ tɨn˦˥]


nườm nượp

[nɨəm˨˩ nɨəp̚˧˨ʔ]

[nɨəm˦˩ nɨəp̚˨˩ʔ]

[nɨəm˨˩ nɨəp̚˨˩˨]

Nhìn hàng ngàn người từ khắp các tỉnh nườm nượp kéo vào phòng thi, ai cũng đẹp trai, đẹp gái, Linh thực sự lo ngại.

Seeing the thousands of people from all provinces pressing into the examination room in great numbers, everyone handsome or pretty, Linh was really worried.


lau lách

Cả ngày đêm chỉ nghe gió xào xạc trên lau lách, nghe ràn rạt nước lớn lại ròng.

Day and night the only sounds were the wind rustling in the reed and the water rising and ebbing.

reed (tall stiff perennial grass-like plants growing together in groups near water)


chai sạn

[t͡ɕaːj˧˧ saːn˧˨ʔ]

[t͡ɕaːj˧˧ ʂaːŋ˨˩ʔ]

[t͡ɕaːj˧˧ saːŋ˨˩ʔ]

[caːj˧˧ ʂaːŋ˨˩˨]

[caːj˧˧ saːŋ˨˩˨]

Xa nhà lâu rồi, lòng chai sạn rồi, gia đình, quê hương cũng chẳng còn là chuyện níu kéo, ràng buộc.

Away from home for a long time, his heart had grown hard, his family and hometown no longer called or bound him.


nhen

Ban ngày họ ngồi kín trong lòng mía, ban đêm từ rừng mía bươn về các thôn ấp nhen lại ngọn lừa phong trào.

1978, Chu Lai, chapter 12, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

During the day they hid among the sugarcane, at night they hurried to the hamlets to kindle the fire of the movement.

Cảm giác tội lỗi trong lòng lại nhen lên chút ít, anh đau lòng vì cô nhiều rồi, làm thế nào mói có thể khiến anh cười?

2015, Cẩm Thương, Ngày ấy vì ai mà đổi thay, NXB Văn học:

The feeling of guilt rose a little more in her; he had suffered a lot for her already, how could could she make him laugh?


phét lác

[fɛt̚˧˦ laːk̚˧˦]

[fɛt̚˦˧˥ laːk̚˦˧˥]

[fɛk̚˦˥ laːk̚˦˥]

- Cậu chỉ được cái phét lác! Chuyện ấy tớ nghe từ tám hoánh rồi, trẻ con nó cũng thuộc chứ quê cậu hồi nào? Mốc xì!

"You're only good at telling tall tales! I've been hearing that one since forever, even the kids know it by heart by now; when did it happen back at your home? Bull!"


tám hoánh

[taːm˦˧˥ hwɛɲ˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tám hoánh.wav

The second element is a fossilized morpheme. For the use of tám (“eight”) with the figurative meaning of "many", see also tám đời vương. Compare Chinese 八 (bā, “eight, many”), Old Japanese 八 (ya, “eight, many”).

Chuyện ấy tớ nghe từ tám hoánh rồi, trẻ con nó cũng thuộc chứ quê cậu hồi nào?

I've been hearing that one since forever, even the kids know it by heart by now; when did it happen back at your home?


chim có tổ, người có tông

[t͡ɕim˧˧ kɔ˧˦ to˧˩ ŋɨəj˨˩ kɔ˧˦ təwŋ͡m˧˧]

[t͡ɕim˧˧ kɔ˨˩˦ tow˧˨ ŋɨj˦˩ kɔ˨˩˦ təwŋ͡m˧˧]

[cim˧˧ kɔ˦˥ tow˨˩˦ ŋɨj˨˩ kɔ˦˥ təwŋ͡m˧˧]

tổ has two meanings, native Vietnamese "nest" and Sino-Vietnamese "ancestor".

(literal) birds have nests, people have lineages

(figurative) one should never forget about one's ancestry


amidan

[ʔaː˧˧ mi˧˧ ʔɗaːn˧˧]

[ʔaː˧˧ mɪj˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ mɪj˧˧ ʔɗaːŋ˧˧]


quân phục

[kwən˧˧ fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ fʊwk͡p̚˨˩˨]


trò trống

[t͡ɕɔ˨˩ t͡ɕəwŋ͡m˧˦]

[ʈɔ˦˩ ʈəwŋ͡m˦˧˥]

[ʈɔ˨˩ ʈəwŋ͡m˦˥]

(chiefly in the negative, of a person) achievement, feat


bi đát

[ʔɓi˧˧ ʔɗaːt̚˧˦]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗaːk̚˦˧˥]

[ʔɓɪj˧˧ ʔɗaːk̚˦˥]

số phận bi đát

(literary, humorous in the colloquial register) sad, pitiable


phim trường

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[fim˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[fim˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phim trường.wav

phim (“film”) + -trường (“field”). Suffixing non-Sino-Vietnamese elements with Sino-Vietnamese ones is still limited to a few neologisms.

Trên phim trường Hollywood


khoan khoái

[kʰwaːŋ˧˧ kʰwaːj˨˩˦]

[kʰwaːŋ˧˧ kʰwaːj˦˥]

Sáu Hóa duỗi dài chân ra, có vẻ khoan khoái lắm.

1978, Chu Lai, chapter 7, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Six Hoá stretched his legs, looking very much at ease.


chành

Đang nổi giận thì người kia nhăn nhở nhìn y cười một tiếng, chành môi lè lưỡi, làm ra vẻ nhát ma rồi quay lại vẫy tay với mọi người, té ra y là Nhị ca của họ.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

As he got angry, the other person looked at him with a boorish grin and gave a laugh; he opened his lips wide and stuck out his tongue, made a scary face and turned around waving to everyone; apparently he was their second brother.


chành bành

[t͡ɕajŋ̟˨˩ ʔɓajŋ̟˨˩]

[t͡ɕɛɲ˦˩ ʔɓɛɲ˦˩]

to open widely, often in a visually unpleasing way


kềnh càng

[kəjŋ̟˨˩ kaːŋ˨˩]

[kəːn˨˩ kaːŋ˨˩]

Người này cao lớn kềnh càng, cũng quần cụt đen.

This person was cumbrously tall and also in black shorts.


khét lẹt

[xɛt̚˧˦ lɛt̚˧˨ʔ]

[kʰɛt̚˦˧˥ lɛt̚˨˩ʔ]

[xɛt̚˦˧˥ lɛt̚˨˩ʔ]

[kʰɛk̚˦˥ lɛk̚˨˩˨]

[xɛk̚˦˥ lɛk̚˨˩˨]

Gạo trong lon cháy khét lẹt, khói mù.

The rice in the can burnt with an unpleasant smell and blinding smoke.


chèng bèng

[t͡ɕɛŋ˨˩ ʔɓɛŋ˨˩]

[t͡ɕɛŋ˦˩ ʔɓɛŋ˦˩]

[cɛŋ˨˩ ʔɓɛŋ˨˩]

Thằng "Sáu còi" hôm nay móc bà già được bộn tiền hay sao mà mồm miệng chèng bèng ra thế?

Did "skinny Six" trick the old lady out of a lot of money or else why is he [laughing] his mouth so wide open?

Alternative form of chành bành (“wide open”)


ruột để ngoài da

[zuət̚˧˨ʔ ʔɗe˧˩ ŋwaːj˨˩ zaː˧˧]

[ʐuək̚˨˩ʔ ʔɗej˧˨ ŋwaːj˦˩ jaː˧˧]

[ɹuək̚˨˩˨ ʔɗej˨˩˦ ŋwaːj˨˩ jaː˧˧]

Literally "leave one's bowels outside one's skin".

- Cái ruột hôi rượu để ngoài da như ông mà cũng đòi bí mật?

"You wear your liquored-up heart on your sleeve and still demand secrecy?"

wearing one's heart on one's sleeve
wear one's heart on one's sleeve

(idiomatic) wearing one's heart on one's sleeve


bồng bềnh

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ ʔɓəjŋ̟˨˩]

[ʔɓəwŋ͡m˦˩ ʔɓen˦˩]

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ ʔɓəːn˨˩]

Người ngồi mũi trẻ hơn, đôi vai rộng, có mái tóc bồng bềnh trước gió sớm và nước da hơi mét.

The person sitting on the prow was younger, his shoulders broad, his hear waving in the early-morning wind, and his complexion slightly pale.

to bob, to wave, to gently move up and down due to a movement of water or wind


coi chừng

[kɔj˧˧ t͡ɕɨŋ˨˩]

[kɔj˧˧ t͡ɕɨŋ˦˩]

[kɔj˧˧ cɨŋ˨˩]

COI CHỪNG CHÓ DỮ

Coi chừng !


𧹋

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 貸 (“borrow”) + phonetic 爲 (OC *ɢʷal, *ɢʷal, *ɢʷals).


trường quốc tế

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kuək̚˧˦ te˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʈɨəŋ˨˩ wək̚˦˥ tej˦˥]

trường (“field; school”) + quốc tế (“international”).

af

vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế

Vietnam's role on the international stage

(economics, diplomacy) the international stage; the global stage


thật tâm

[tʰət̚˧˨ʔ təm˧˧]

[tʰək̚˨˩ʔ təm˧˧]

[tʰək̚˨˩˨ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 實心, composed of 實 (“true”) and 心 (“heart”).

vi-etym-sino

Bây giờ khó nói ra, nhưng thật tâm trong em / Vẫn tin mình có nhau.

2020, Quang Vinh, Bảo Thy, “Vẫn tin mình có nhau [Still Believe We Have Each Other]”:

It's hard to say now, but from the bottom of my heart, / I still believe we have each other.


mệnh đề

[məjŋ̟˧˨ʔ ʔɗe˨˩]

[men˨˩ʔ ʔɗej˦˩]

[məːn˨˩˨ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 命題 (“proposition”), Japanese 命題 (meidai).


đầu bạc răng long

[ʔɗəw˨˩ ʔɓaːk̚˧˨ʔ zaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəw˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ ʐaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəw˦˩ ʔɓaːk̚˨˩ʔ ʐaŋ˧˧ lɔŋ˧˧]

[ʔɗəw˨˩ ʔɓaːk̚˨˩˨ ɹaŋ˧˧ lawŋ͡m˧˧]

nguyện sống bên nhau đến đầu bạc răng long

to vow to be together till both parties are too old to do anything


một cách

[mok̚˨˩ʔ kat̚˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-một cách.wav

Used other than figuratively or idiomatically: see một, cách.


một cách

[mok̚˨˩ʔ kat̚˦˧˥]

một cách ngu xuẩn

(slightly formal) adverbializes adjectives; in a ... way/manner/fashion; -ly


Cộng hòa Liên bang Đức

Cộng hoà Liên bang Đức
Cộng hoà Liên bang Đức#Vietnamese

Federal Republic of Germany
Federal Republic of Germany

Alternative spelling of Cộng hoà Liên bang Đức (“Federal Republic of Germany”)


ong chúa

[ʔawŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[ʔawŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[ʔɔŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[ʔawŋ͡m˧˧ cuə˦˥]


phim chiến tranh

[fim˧˧ t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[fim˧˧ t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧]

[fim˧˧ ciəŋ˦˥ ʈan˧˧]


thủy quân lục chiến

[tʰwi˧˩ kwən˧˧ lʊwk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦]

[tʰwɪj˧˨ kwəŋ˧˧ lʊwk͡p̚˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ wəŋ˧˧ lʊwk͡p̚˨˩˨ ciəŋ˦˥]


bể dâu

[ʔɓe˧˩ zəw˧˧]

[ʔɓej˧˨ jəw˧˧]

[ʔɓej˨˩˦ jəw˧˧]

Short for bãi bể nương dâu. From a Chinese myth in which a goddess said she'd seen the sea turned into mulberry fields multiple times. The notion of 滄海桑田／沧海桑田 (cānghǎisāngtián, “the blue sea and the mulberry fields”) are consolidated in Vietnamese as a compound of bể (“sea”) + dâu (“mulberry”).

𣦆(Trải)戈(qua)没(một)局(cuộc)𣷭(bể)橷(dâu)
仍(Những)調(điều)𬖉(trông)𧡊(thấy)㐌(đã)𤴬(đau)疸(đớn)𢚸(lòng)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 3–4:

A turbulent mulberry-field-covered-by-sea period had passed.
 The things that we saw still deeply pain our hearts.

(rare, poetic) all the vicissitudes of human life