điếu

Sino-Vietnamese word from 吊 (“condole”).


quang

(colloquial) Short for quang học (“optics”).


quang

hanger (used to hold loads at the end of a shoulder pole)


trả

head

把, 呂, 𫭐, 𫡽, 𬩀

vi-verb

把, 呂, 𫭐, 𫡽, 𬩀

Compare Chut pla꞉⁴.
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 把 (MC paeX) (modern SV: bả) and 󰑼, phonetic 羅 (MC la) (modern SV: la). Compare trong (which was something like *klɔŋᴬ¹ at the time), which was also written with characters that leave out the medial liquid.


đợi

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 待 (“to wait for”, SV: đãi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đãi</i>

vi-etym-sino

Hãy đợi đấy!

Well, Just You Wait! (a cartoon series by Soyuzmultfilm)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], Liễu Văn Ðường edition, published 1866, lines 553-554:

I care not how many months and years I must wait, my heart will follow you wherever you go. Oh, my dear! I already suffer at the thought that you are going to be exposed to winds and rains.

Quản bao tháng đợi, năm chờ,
Nghĩ người ăn gió, nằm mưa, xót thầm.


thuốc

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 毒 (“poison”, SV: độc).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">độc</i>

vi-etym-sino

uống thuốc


báo sư tử

head

báo sư tử • (豹獅子)

[ʔɓaːw˧˦ sɨ˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʂɨ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓaːw˨˩˦ sɨ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓaːw˦˥ ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

[ʔɓaːw˦˥ sɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

báo (“leopard; jaguar; cheetah”) + sư tử (“lion”).


cạnh

head

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

vi-noun

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

兢 (CJK)
競 (CJK)
竟 (CJK)
境 (CJK)
梗 (CJK)
𧣲 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cạnh.wav

Related to cánh (as in cánh tay (“arm”)), cf. Khmer កែង (kaeng, “elbow”). In many Austroasiatic languages, the words for "elbow" and "side, edge" have similar phonological shape.
Compare Pacoh akeng (“corner”) and talkeng (“elbow”).
Possibly related to nạnh (as in chống nạnh) through an infixed form.

cạnh bàn


cạnh

head

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲

vi-preposition

兢, 競, 竟, 境, 梗, 𧣲


họ

head

họ • (户, 𢩜, 𣱆)

vi-noun

họ • (户, 𢩜, 𣱆)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-họ.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 戶 (“family”, SV: hộ). Doublet of cửa and hộ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hộ</i>

vi-etym-sino

Dân Đông Á dùng họ trước tên sau. Người Tây dùng tên trước họ sau.

East Asians have their family names come first. Westerners do the opposite.

Hai Bà Trưng họ gì?
Họ Hai!
What was the family name of the Two Ladies Trưng?
Two!


họ

anh/chị họ

a male/female cousin who can be traced back to an ancestor who is/was an elder sibling to yours

em họ

a cousin who can be traced back to an ancestor who is/was a younger sibling to yours


họ

(regular usage in Northern Vietnam, formal in other dialects) they/them (used in formal situations or towards people whom the speaker feels neutral about)


súng liên thanh

vi-noun

(classifier khẩu) súng liên thanh • (銃連聲)

[sʊwŋ͡m˧˦ liən˧˧ tʰajŋ̟˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ liəŋ˧˧ tʰɛɲ˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˥ liəŋ˧˧ tʰan˧˧]

From súng (銃) (“gun”) + liên (連) (“to join; continuously”) + thanh (聲) (“sound”).


đội

Sino-Vietnamese word from 隊 (“team, group”).

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đội.wav


đội

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 戴 (SV: đái).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đái</i>

vi-etym-sino

Nhớ đội nón bảo hiểm khi ra đường nha.

Remember to wear helmet when you're on the road.

đầu đội trời, chân đạp đất

(of a man) having masculine qualities such as strength, determination, decisiveness, etc. (literally, “wearing the sky on the head, planting feet on the ground”)


lịch sử

[lïk̟̚˧˨ʔ sɨ˧˩]

[lɨt̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩ʔ sɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[lɨt̚˨˩˨ sɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lịch sử.wav

1845, Karl Marx & Friedrich Engels, The Holy Family, “Hinrichs No. 2. ‘Criticism’ and ‘Feuerbach’. Condemnation of Philosophy”
Lịch sử không làm gì hết, nó ‘không có tính phong phú vô cùng tận nào cả’, nó ‘không chiến đấu ở trận nào cả’! Không phải ‘lịch sử’, mà chính con người, con người thực sự, con người sống mới là kẻ làm ra tất cả những cái đó, có tất cả những cái đó và chiến đấu cho tất cả những cái đó. ‘Lịch sử’ không phải là một nhân cách đặc thù nào đó sử dụng con người làm phương tiện đạt tới các mục đích của mình. Lịch sử' chẳng qua chỉ là hoạt động của con người theo đuổi mục đích của bản thân mình.
History does nothing, it ‘possesses no immense wealth’, it ‘wages no battles’. It is man, real, living man who does all that, who possesses and fights; ‘history’ is not, as it were, a person apart, using man as a means to achieve its own aims; history is nothing but the activity of man pursuing his aims.

history (aggregate of past events; school subject)


lịch sử

[lïk̟̚˧˨ʔ sɨ˧˩]

[lɨt̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩ʔ sɨ˧˨]

[lɨt̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[lɨt̚˨˩˨ sɨ˨˩˦]

khoảnh khắc lịch sử


đòi

con đòi

昆隊遁楊埃眷

15th century, Nguyễn Trãi, “首尾吟 Thủ vĩ ngâm (A Dity of Head and Tail)”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

The maid fled; meseems someone had enticed her.

(obsolete, historical) maid; maidservant; abigail


đòi

Late 15th century, Tao Đàn nhị thập bát tú (Twenty-Eight Mansions of Tao Đàn), Hồng Đức Quốc Âm thi tập (Collection of Poem in the Nation's Language), folio 69b
唯唯隊㝹郡𦛌𦚐
Dói dói đòi nau quặn ruột rà.
Sharp and keen are the guts' many twistings and writhings.


đòi

to claim back, to demand, to ask, to require


lầu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 樓 (SV: lâu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lâu</i>

vi-etym-sino

8th century CE, Cui Hao, 《黃鶴樓》; Vietnamese translation from Tản Đà, transl. (1937 October 10), Ngày Nay), number 80; English translation from Peter Harris, transl. (2009), Three Hundred Tang Poems, page 39
Hạc vàng ai cưỡi đi đâu?
Mà đây Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ!
Long ago someone rode away on a yellow crane;
All that’s left here, pointlessly, is Yellow Crane Tower.

8th century CE, Li Bai, 《黃鶴樓送孟浩然之廣陵》; Vietnamese translation from Ngô Tất Tố, transl. (1987), “Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng”, in Thơ Đường [Tang Poetry], volume 2; English translation from Andrew Wong, transl. (2010), “At the Yellow Crane Tower to Bid Meng Haoran Bon Voyage [to Guangling]”, in Classical Chinese Poems in English
Bạn từ lầu Hạc lên đường
Giữa mùa hoa khói châu Dương xuôi dòng
At the Yellow Crane Tower, my friend, to the west you said goodbye;
In this misty, flowery glorious spring, downstream for Yangzhou you ply.

lầu 1

the 1st/2nd floor (1 level above the ground story)

nhà lầu

nhảy lầu tự tử

to jump off a high floor to kill oneself

(architecture, chiefly Southern Vietnam) a floor (except the ground floor)


thế

Sino-Vietnamese word from 勢 (“that which is set up”).

thế đứng

cậy thế


thế

Thế à?

final particle used in an interrogative sentence


thế

Sino-Vietnamese word from 替 (“to replace”).


thế

Sino-Vietnamese word from 世 (“era; generation”).

(only in compounds) era; time; generation


đổi

head

對, 𢷮, 対, 𠲝, 𢙪, 𢬭, 𨒻, 𣋇, 𣌒, 󱚺

đổi • (對, 𢷮, 対, 𠲝, 𢙪, 𢬭, 𨒻, 𣋇, 𣌒, 󱚺)

vi-verb

對, 𢷮, 対, 𠲝, 𢙪, 𢬭, 𨒻, 𣋇, 𣌒, 󱚺

đổi • (對, 𢷮, 対, 𠲝, 𢙪, 𢬭, 𨒻, 𣋇, 𣌒, 󱚺)

對 (CJK)
𢷮 (CJK)
対 (CJK)
𠲝 (CJK)
𢙪 (CJK)
𢬭 (CJK)
𨒻 (CJK)
𣋇 (CJK)
𣌒 (CJK)

Cognate with Tho [Cuối Chăm] tɔːl⁵.
Not related to Chinese 代 (dài) (SV: đại). The Vietnamese and Cuối Chăm forms both point to earlier *toːs, so superficially similar words like Khmer ដូរ (dou), Halang tur are almost certainly unrelated as well.


phục

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩˨]


phục

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩˨]


phấn

vi-noun

(classifier cục / viên / hòn (“chalk”)) phấn

cục (classifier)
viên (classifier)
hòn (classifier)

đánh phấn

Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi.
Có hạt bụi nào rơi trên bục giảng?
Có hạt bụi nào vương trên tóc thầy?

Vũ Hoàng (lyrics and music), “Bụi phấn [Chalk Dust]”:

When teacher writes on the board, chalk dust falls.
Is there any speck falling on the platform?
Is there any speck clinging onto his hair?

(piece of) chalk (a piece of chalk used for drawing and on a blackboard)

phấn hoa

thụ phấn

phấn bướm


phấn

(in compounds) to be excited; to be stimulated


thế giới

[tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[tʰej˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thế giới.wav

Sino-Vietnamese word from 世界, composed of 世 (“lifetime; time”) and 界 (“boundary; space”), from Buddhist Literary Chinese 世界 (shìjiè, “realm; domain; universe; reality”, literally “time and space”). Compare thế gian, thời gian and vũ trụ.

der

trên thế giới

tin (tức)/lịch sử/kinh tế thế giới

Hoa hậu Thế giới

thế giới động vật

thế giới bên kia

thế giới ngầm

thế giới ảo

Nhiều người khi đọc đến đây sẽ đặt câu hỏi rằng, đây có phải là mô hình của một thế giới lý tưởng hay chỉ là một thế giới ảo?

2018 November 9, Thích Nhật Từ, “Pháp hội và bản chất Tịnh độ [Memorial and the Nature of Pure Land]”, in Thế giới Cực lạc [The World of Ultimate Bliss], page 19:

Readers at this point may ask, “Is this the model for an ideal world, or simply an imaginary world?”

Thế Giới Đồng Hồ

used in names and signs for specialty stores


pha

From Proto-Vietic *pʰaː (“to mix, to dilute”), from Old Chinese 敷 (OC *pʰ(r)a) (B-S) (SV: phu). Cognate with Muong pha, Tho [Cuối Chăm] pʰaː¹, Arem pʰæː and Chut [Rục] pʰaː¹.

inh

pha cà phê


pha

Vừa rồi quả là một pha ghi bàn ấn tượng!

Quả là một pha nhào lộn ấn tượng!

a short, and astonishing and/or exciting, incident

Pha của dao động cơ là (ωt+φ), trong đó φ là pha ban đầu.
The phase of a mechanical oscillation is (ωt+φ), with φ being the phase constant.

Mỗi nhịp tim có năm pha.


pha

[…] bên cạnh ghi năm chữ tiểu tự "Đông Pha cư sĩ viết", té ra là thủ bút của Tô Đông Pha.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] besides it were five small characters reading "written by Householder Dōngpō"; apparently this was Sū Dōngpō's handwriting.


đanh

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 釘 (“nail”, SV: đinh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đinh</i>

vi-etym-sino

2010, Sứ điệp của Đức Giáo Hoàng Biển Đức 16 gửi các bạn trẻ thế giới nhân dịp Ngày Quốc Tế Giới trẻ thứ 26:2011 (Message of His Holiness Pope Benedict XVI for the Twenty-Sixth World Youth Day (2011), Vietnamese translation by Trần Đức Anh
Chiều tối ngày Lễ Vượt Qua, Chúa hiện ra với các môn đệ, nhưng Tôma không có mặt. Và khi người ta nói với ông rằng Chúa Giêsu vẫn sống và đã hiện ra, ông tuyên bố: ”Nếu tôi không thấy dấu đanh trên bàn tay của Ngài, nếu tôi không xỏ ngón tay tôi trong lỗ đanh ở tay Ngài thì tôi không tin” (Ga 20,25).

That Easter evening when the Lord appeared to the disciples, Thomas was not present. When he was told that Jesus was alive and had shown himself, Thomas stated: “Unless I see the mark of the nails in his hands, and put my finger in the mark of the nails and my hand in his side, I will not believe” (Jn 20:25).

(archaic) Alternative form of đinh (“nail”)

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (Precious manual explicating [important terms]) 28b
碇(Đính)索(tác)紙(dây)釘(đanh)強(càng)卞(bền)防(Phòng)欺(khi)殺(sét)碇(đánh)丕(vậy)連(liền)招(gieo)釘(đanh).
“Đính tác” (碇索 anchor's rope): the tougher anchor’s rope (is, the better). When lightning strikes, just drop the anchor.


đanh

Song thu đã khép cánh ngoài,
Tai còn đồng vọng lấy lời sắt đanh.

1820, Nguyễn Du, Truyện Kiều, line 2074; 1963, English translation by Lê Xuân Thủy, p. 160

Kiều had already closed the outer shutters of the gloomy door, but the echo of the firm promises still rang into her ears.


mại dâm

[maːj˧˨ʔ zəm˧˧]

[maːj˨˩ʔ jəm˧˧]

[maːj˨˩˨ jəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mại dâm.wav


bán dâm

[ʔɓaːn˧˦ zəm˧˧]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ jəm˧˧]

[ʔɓaːŋ˦˥ jəm˧˧]

bán + dâm. Calque of Chinese 賣淫／卖淫 (mại dâm).


giả

tóc giả

răng giả

chân giả

đạo đức giả


giả

Đừng giả ngu!


giả

khán giả


giả

1791-1792, Cao Xueqin & Gao E, Dream of the Red Chamber, Ch. 27; 1962, Vietnamese translation by Vũ Bội Hoàng, Nguyễn Thọ, & Nguyễn Doãn Địch
Ngay trong đám anh chị em, ai tốt với em, thì em tốt giả, bất cứ là con nàng hầu, vợ lẽ.

Among just us brothers and sisters, whoever is kind to me, to them I'll be kind in return; anyone, whether they were a servant's or concubine's child.

Northern Vietnam form of trả (“to return, to give back”)


tâm

Sino-Vietnamese word from 心 (“heart”). Doublet of tim.

(literary, of a person) a heart (humanity or compassion)

Làm gì cũng phải có tâm.

Whatever you do, put your heart into it.

(geometry, of a circle or sphere) a center


giải

head

𢃄, 𦄂, 𦃿, 𧜵, 䙊, 繲

vi-noun

𢃄, 𦄂, 𦃿, 𧜵, 䙊, 繲

𢃄 (CJK)
𦄂 (CJK)
𦃿 (CJK)
𧜵 (CJK)
䙊 (CJK)
繲 (CJK)

From Middle Vietnamese dĕải. The etymological spelling would be *dải, which is not used in Modern Vietnamese.

giải nhất/nhì/ba

Giải Nô-ben

Giải Grammy

Giải Oscar

giải vô địch

mùa giải


giải

to relieve; to alleviate; to break down; to release; to liberate; to free; to raise (a siege)

(mathematics) to solve (a mathematics problem); to answer

Short for đi giải (“to relieve oneself; to pass water”).


giải

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 解 (SV: giái).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giái</i>

vi-etym-sino

to deliver (a criminal); to conduct under escort; to transport under guard


giải

con (classifier)
螮 (CJK)
𩺌 (CJK)
蠏 (CJK)

Sino-Vietnamese word from 蟹 (“crab”). Compare cua đinh (“softshell turtle, 𧍏汀”, literally “crab of the river bank”). Such turtles have shells that resemble smooth crabs rather than hardshell turtles.

a kind of large soft-shell turtle ("various species in the family Trionychidae")


giải

(Northern Vietnam) Alternative form of trải (“to spread out; to lay out”)


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 石, clipping of thạch hoa thái (石花菜) (“Gelidium amansii”), a species of red algae used to make agar. Rau câu (“Gracilaria”), a term designated another genus of red algae and agar source, came to be used in the Southern dialects, while Central dialects use đông sương.


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

(probably obsolete) a unit of volume chiefly for measuring grains, equal to 10 litres


thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]


giò

cái (classifier)
𨃝 (CJK)
𥱰 (CJK)
蓗 (CJK)
𲃛 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-giò.wav


máy bay trực thăng

[maj˧˦ ʔɓaj˧˧ t͡ɕɨk̚˧˨ʔ tʰaŋ˧˧]

[maj˨˩˦ ʔɓaj˧˧ ʈɨk̚˨˩ʔ tʰaŋ˧˧]

[ma(ː)j˦˥ ʔɓa(ː)j˧˧ ʈɨk̚˨˩˨ tʰaŋ˧˧]

máy bay + trực thăng, calque of Chinese 直升飛機／直升飞机 (zhíshēng fēijī).


nhảy

head

𧿆, 跳, 𧻭, 䟢, 𬦮

vi-verb

𧿆, 跳, 𧻭, 䟢, 𬦮

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhảy.wav

nhảy qua hàng rào

Ông ấy nhảy lên làm tổng thống.

He came out of nowhere to become President.

to rise up to a higher position quickly and illegitimately; to come out of nowhere

Chiều nay nhảy không?

to dance as a form of hobby, recreation, or entertainment

Trâu nhảy cái.

The water buffalo [bull] mates with a female [cow].

(of non-human animals, especially pets and livestock) to mate, to copulate


bây

From Proto-Mon-Khmer *piʔ; cognate with Khasi phi, Pacoh ipe, Central Nicobarese [Nancowry] ifē and possibly Mon ဗှ်ေ.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bây.wav


bây

Part of the b-series of demonstratives, along with bao, bấy.

Con cua này chỉ bây lớn thôi.

This (species of) crab only grows to this size.

nơi nào. 2 Can be used on its own

where; no longer completely true in the modern language

where; this much; where *C is nonspecific consonant

đâu. 3 From earlier *C-raːw. 4 Placed before the head: bây nhiêu ()

bao nhiêu. 5 Placed after the head: nhanh vầy ()


vé

tấm (classifier)
tờ (classifier)
chiếc (classifier)
派 (CJK)

vé một lượt


cốt

bê-tông cốt thép

steel-reinforced concrete (literally, “concrete with steel as its core”)

Trong sự thờ là cốt để người sống trông vào, chứ đức Thánh thì ngài có đâu đấy.

1907, Tân Nam Tử (Nguyễn Văn Vĩnh), “Thiếu gạo ăn thừa giấy đốt”, in Đăng Cổ Tùng Báo:

Veneration is really just for the livings to feel good about themselves; as for the gods, it is not like they are there to see.

Bói cốt là đem việc mình mà hỏi quỉ thần, để quyết cái lòng mình ngờ vực, định cái sự mình hồ nghi, cho đặng biết đường hay lẽ phải để theo về đường lành mà lánh đường dữ.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

Divination is essentially asking supernatural beings about matters that directly concern oneself, in order to resolve our doubts, to get to the truth about things we suspect, to follow the good and right path and avoid the path that brings us disasters.


cốt

From etymology above, as seen in the expression ‘[có] căn cốt đồng’ “[to have] the essence / inner quality to be a medium”.

bà cốt

ông cốt

𨔍(Lạ)之(gì)󰜋(một)骨(cốt)󰜋(một)同(đồng)初(xưa)󰅒(nay)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], Liễu Văn Ðường edition, published 1866, line 1162:

Little wonder that the witch and the medium have been working hand in glove with each other!


đùng

(Central Vietnam, Southern Vietnam) a kind of field (for salt production, etc.), or its body of water


kèn túi

[kɛŋ˦˩ tuj˨˩˦]

[kɛŋ˨˩ tuj˦˥]


đồ bơi

[ʔɗo˨˩ ʔɓəːj˧˧]

[ʔɗow˦˩ ʔɓəːj˧˧]

[ʔɗow˨˩ ʔɓəːj˧˧]


giải phóng

[jaːj˧˨ fɔŋ˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 解放, composed of 解 (“to release”) and 放 (“to release”), Japanese 解放 (kaihō).

vi-etym-sino

Giải phóng miền Nam, chúng ta cùng quyết tiến bước.

1961, Lưu Hữu Phước (lyrics and music), “Giải phóng miền Nam”:

To liberate the South, we decided to advance.

giải phóng năng lượng


xe máy

Tai Dam: ꪵꪎꪼꪢ

[sɛ˧˧ maj˨˩˦]

xe (“wheeled vehicle”) + máy (“machine”).

com

a vehicle that is either a mô tô (“high capacity motorcycle”) or a xe gắn máy (“low capacity motorcycle”)


xe hai bánh

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓajŋ̟˧˦]

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓɛɲ˦˧˥]

[sɛ˧˧ haːj˧˧ ʔɓan˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xe hai bánh.wav

xe (“vehicle”) + hai (“two”) + bánh (“wheel”).

Xe hai bánh được phép vượt đèn đỏ bất cứ khi nào ở ngã tư này, nhưng chỉ được phép vượt đèn đỏ khi rẽ phải ở ngã tư kia.

Two-wheelers are allowed to run red lights at any time at this crossroads, but only when they make a right turn at the other crossroads.

(chiefly law) a two-wheeled vehicle such as a bicycle or motorcycle, as opposed to a three-wheeled one such as a rickshaw or a four-wheeled one such as a car or a truck, that is allowed on certain roads or to run certain red lights


tắm

Cognate with Muong Bi thẳm, Khasi sum, Muak Sa-aak sum³. The Austroasiatic root for which these words descended from contains a varieties of forms that are difficult to interpret and connect, see the entry of Pacoh houm for more.

vòi tắm

tắm (cho) chó/con

to give your dog/child a bath or a shower

to wash a live body, usually your own; to bathe, to shower, etc.

tắm nắng

tắm bùn

tắm biển

(by extension) to bathe in something, watery or not


phóng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 仿 (SV: phỏng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phỏng</i>

vi-etym-sino

to write after a model; to draw after a model; to copy; to enlarge; to blow up


giấy bồi

[zəj˧˦ ʔɓoj˨˩]

[jəj˨˩˦ ʔɓoj˦˩]

[jəj˦˥ ʔɓoj˨˩]

giấy (“paper”) + bồi (“to reinforce with layers”).

com

cardboard; pasteboard; card stock (firm paper, especially with multiple layers)


giáo khoa

[jaːw˨˩˦ kʰwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 教科 (“subject”).


xuống

head

𠖈, 𡬈, 𨑜, 𪧍, 𫳭, 𫴋, 𬕹, 𬺗

vi-verb

𠖈, 𡬈, 𨑜, 𪧍, 𫳭, 𫴋, 𬕹, 𬺗

𠖈 (CJK)
𡬈 (CJK)
𨑜 (CJK)
𪧍 (CJK)
𫳭 (CJK)
𫴋 (CJK)
𬕹 (CJK)
𬺗 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-xuống.wav

From Proto-Vietic *tʃɔːŋʔ. Cognate with Tho [Cuối Chăm] cɔːŋ⁴.
See also giuống, probably derived from an affixed form.

xuống xe

xuống tàu

to go to (a less developed area, especially a huyện)


xuống

head

𠖈, 𡬈, 𨑜, 𪧍, 𫳭, 𫴋, 𬕹, 𬺗

vi-adv

𠖈, 𡬈, 𨑜, 𪧍, 𫳭, 𫴋, 𬕹, 𬺗

ngồi xuống

nằm xuống


sách giáo khoa

[ʂat̚˦˧˥ jaːw˨˩˦ kʰwaː˧˧]

[sat̚˦˧˥ jaːw˨˩˦ xwaː˧˧]

[ʂat̚˦˥ jaːw˦˥ kʰwaː˧˧]

sách + giáo khoa, calque of Japanese 教科書 (kyōkasho, giáo khoa thư).


áo tắm hai mảnh

[ʔaːw˧˦ tam˧˦ haːj˧˧ majŋ̟˧˩]

[ʔaːw˨˩˦ tam˦˧˥ haːj˧˧ mɛɲ˧˨]

áo tắm (“swimming suit”) + hai (“two”) + mảnh (“piece”).


mô tô

driver's license
driver's license#English

(vehicles, chiefly law) a motorcycle of maximum speed higher than 50 km/h, or of a cylinder capacity higher than 50 cc, that requires a driver's license to be legally used


phản

Sino-Vietnamese word from 反 (“opposite; to betray”).


phản

phản tác dụng

phản hạt

phản quác


phản

tấm (classifier)
cái (classifier)
板 (CJK)

Perhaps a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 板 (SV: bản).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bản</i>


đồ

head

圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊

đồ • (圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊)

vi-noun

圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊

đồ • (圖, 龱, 徒, 途, 塗, 𣘊)

圖 (CJK)
龱 (CJK)
徒 (CJK)
途 (CJK)
塗 (CJK)
𣘊 (CJK)

(collective) unspecified stuff or things

cái/đồ đánh trứng

a whisk (literally, “the whatsit that's used for whisking eggs”)

(Southern Vietnam) the thing that is used for...; the whatsit that is used for...; -er

đồ tây


đồ

Đồ chó má!

Đồ vũ phu!

Đồ độc ác!

Đồ ngu!

(derogatory) A contemptible person. Used with nouns or adjectives to form insults.


đồ

From Proto-Vietic *doː. Cognate with Muong tồ.

đồ xôi


đồ

Sino-Vietnamese word from 圖 (“diagram; chart; map; picture”).


bồi

Sino-Vietnamese word from 培 (“to bank up; foster; bury”).

to reinforce; to strengthen (especially by pasting on additional layers)

to accrete; to accumulate (especially soil)


bồi

Sino-Vietnamese word from 賠 (“to compensate”).

(only in compounds) to compensate; to reimburse


bồi

Probably from French boy (“male servant”), from English boy (“male servant”).


khoa

Sino-Vietnamese word from 科 (“branch of study; department”).

Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Hà Nội

Khoa Dược, Đại Học Y Dược Tp. Hồ Chí Minh

the Department of Pharmacy, the University of Medicine and Pharmacy at[sic] Ho Chi Minh City

Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Bạch Mai
the Orthopedics Department, Bạch Mai Hospital

Sau đây là danh sách tất cả các khoa tại Bệnh viện Bạch Mai.
The following is a comprehensive list of departments here at Bạch Mai Hospital.

(of a university, college, medical school or hopsital) a faculty or department

college; medical school or hopsital; college; medical school or hopsital


thường

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thường.wav

Cũng thường thôi

frequent; usual; ordinary; common; average

(orthography, of a letter) small; lower-case


phá bỏ

[faː˧˦ ʔɓɔ˧˩]

[faː˨˩˦ ʔɓɔ˧˨]

[faː˦˥ ʔɓɔ˨˩˦]


bõ

to be worthwhile; to be worth (the trouble)


概念

chữ Hán form of khái niệm (“concept; notion”).


phi thường

[fi˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[fɪj˧˧ tʰɨəŋ˦˩]

[fɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 非常 (“unusual, special”).


cốc

From a Sino-Tibetan language. Compare Burmese ခွက် (hkwak), Proto-Loloish *ʔ-kokᴴ (“cup”) (Bradley) and Naxi kual (“bowl”).

[kəwk͡p̚˦˧˥]


cốc

From Proto-Mon-Khmer *kuk ~ *kuək. Cognate with Khmer កុក (kok) and Bahnar klang kok.

[kəwk͡p̚˦˧˥]


sơn

From Proto-Vietic *k-rəːn (“black varnish tree”). Cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰrəːn¹.

inh

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sơn.wav

Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.
Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người.
Good wood is better than good gloss.
Ugliness with good character is better than beauty.


混亂

chữ Hán form of hỗn loạn (“chaotic; disorderly;”).


bỏ

head

補, 捕, 𠬃, 𠬕, 𠬖

bỏ • (補, 捕, 𠬃, 𠬕, 𠬖)

vi-verb

補, 捕, 𠬃, 𠬕, 𠬖

bỏ • (補, 捕, 𠬃, 𠬕, 𠬖)

bỏ chai nước lên bàn

Vậy nhóm quyết định bỏ tiết mục này phải hông?

So we've decided to scrap this performance, correct?

Thằng anh bỏ đi học rồi mà thằng em vẫn chưa thức.

The older brother already left for school but the younger brother is still asleep.

bỏ hút thuốc


bỏ

bỏ đỡ đầu


cứng

head

亘, 勁, 徑, 𠡚, 𦚸

vi-adj

亘, 勁, 徑, 𠡚, 𦚸

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cứng.wav

From Proto-Vietic *kəŋʔ. Compare Khmer កឹង (kəng) and Pacoh câng. Possibly related to nứng (“horny”), through an infixed form.
Similarities to Chinese 勁 (OC *keŋ-s) (SV: kình, kính), 強 (OC *N-kaŋ, *m-kaŋʔ) (SV: cường, cưỡng), 剛 (OC *kˤaŋ) (SV: cương), 堅 (OC *kˤi[ŋ]) (SV: kiên) are probably coincidental. The Austroasiatic words might also be borrowed from another source that gave rise to one of the Sinitic words.
Also a semantic loan from English hard in hardware and hard copy.


phân

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 糞 (SV: phẩn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phẩn</i>

vi-etym-sino

cục phân

đống phân

(formal or euphemistic) stool; faeces; excrement

bón phân

to put fertilizer on the soil; to fertilize

phân NPK

Short for phân bón (“fertiliser; manure”).


phân

Sino-Vietnamese word from 分 (“to divide; various types of units”), from Middle Chinese 分 (pjun). Doublet of phần and phận. Cognate with Mandarin 分 (fēn) and Cantonese 分 (fan1).

(historical) an ancient unit of length, equal to ¹⁄₁₀₀ of a thước

(historical) an ancient unit of weight, equal to ¹⁄₁₀₀ of a lạng and approximately 0.378 g

hundredth-level (centi-) unit, such as centimetre and centigram

(colloquial) Short for phần trăm (“percent”).


phân

(colloquial) Short for phân công (“to share”).


đánh bạc

[ʔɗajŋ̟˧˦ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗan˦˥ ʔɓaːk̚˨˩˨]

đánh (“to beat; to hit”) + bạc (“gamble”, as in cờ bạc).

com

as in <i class="Latn mention" lang="vi">cờ bạc</i>


danh dự

[zajŋ̟˧˧ zɨ˧˨ʔ]

[jɛɲ˧˧ jɨ˨˩ʔ]

[jan˧˧ jɨ˨˩˨]

mất danh dự

honor (recognition of importance or spiritual value; respect; excellence of character, high moral worth, virtue)


đánh cắp

[ʔɗajŋ̟˧˦ kap̚˧˦]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ kap̚˦˧˥]

[ʔɗan˦˥ kap̚˦˥]


con bạc

[kɔn˧˧ ʔɓaːk̚˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩˨]

con (classifier for person held in low respect) + bạc (“gamble”, as in cờ bạc).


lễ nghi

[le˦ˀ˥ ŋi˧˧]

[lej˧˨ ŋɪj˧˧]

[lej˨˩˦ ŋɪj˧˧]


kính lúp

[kïŋ˧˦ lup̚˧˦]

[kɨn˦˧˥ lup̚˦˧˥]

[kɨn˦˥ lʊp̚˦˥]

kính + lúp, the later from French loupe.


quấy rầy

[kwəj˨˩˦ ʐəj˦˩]

[wəj˦˥ ɹəj˨˩]


các tông

[kaːk̚˧˦ təwŋ͡m˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ təwŋ͡m˧˧]

[kaːk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]

thùng các tông


sếu

Compare Khmer ក្រៀល (kriəl, “sarus crane”), Mon ကြေဲ (krea, “sarus crane”).
Probably originally imitative, compare Latin grūs, Yakut туруйа (turuya), Japanese 鶴 (tsuru).


chim ruồi

[t͡ɕim˧˧ ʐuj˦˩]


nghi thức

[ŋi˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[ŋɪj˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[ŋɪj˧˧ tʰɨk̚˦˥]


rầy

(North Central Vietnam) ashamed, embarrassed


前線

chữ Hán form of tiền tuyến (“frontline”).


ruồi

From Proto-Vietic *m-rɔːj, from Proto-Mon-Khmer *ruj ~ *ruuj ~ *ruəj ~ *ruhaj (“fly (insect)”). Cognates include Pacoh riroi, Khmer រុយ (ruy), Car Nicobarese ṛūöi, Bahnar roi, Maleng mơroi.


lễ

Sino-Vietnamese word from 禮 (“ritual; ceremony; etiquette; gift”). Compare lạy.

vi-etym-sino

lễ tốt nghiệp

ceremony, festival, festive day, holiday

vô lễ

thất lễ

impolite (lit. "to have lost [one's] manners")

đáp lễ

(obsolete or only in compounds) etiquette, propriety, decorum, manners

mang lễ lên chùa

trả lễ

to return [a supernatural being's favor[s]] with offerings


lễ

Trước cửa chùa là con rùa to bằng đá, đội bát nhang để du khách thập phương thắp hương trước khi vào lễ Phật.

2006, Đặng Xuân Xuyến, “‘Truyền Thuyết Ngôi Chùa Làng Đá’ trích từ ‘Vào Chùa Lễ Phật - Những Điều Cần Biết’ [‘The Legend of the Stone Village's Temple’, excerpted from ‘Things One Needs to Know [When] Entering Any Temple to Worship the Buddha[s]’]”, in Đạo Phật Ngày Nay [Buddhism today]:

In front of the temple's gate is a large stone turtle carrying an incense bowl for visitors from everywhere to burn their incenses before entering to worship the Buddha[s].


quấy

head

啩, 怪, 撌, 癸, 𠶔, 𢫞, 𢯗

vi-verb

啩, 怪, 撌, 癸, 𠶔, 𢫞, 𢯗

啩 (CJK)
怪 (CJK)
撌 (CJK)
癸 (CJK)
𠶔 (CJK)
𢫞 (CJK)
𢯗 (CJK)


cắp

head

扱, 𢲩, 𠋎, 𢰽, 𠎨

vi-verb

扱, 𢲩, 𠋎, 𢰽, 𠎨

kẻ cắp


cắp

cắp sách đến trường

to go to school bringing one's own books and notes


xe tải

[sɛ˧˧ taːj˧˩]

[sɛ˧˧ taːj˧˨]

[sɛ˧˧ taːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-xe tải.wav

xe (“wheeld vehicle”) + tải (“to load”).


ân hận

[ʔən˧˧ hən˧˨ʔ]

[ʔəŋ˧˧ həŋ˨˩ʔ]

[ʔəŋ˧˧ həŋ˨˩˨]

to feel regret; to feel regretful; to repent


khách sáo

[kʰat̚˦˧˥ ʂaːw˨˩˦]

[xat̚˦˧˥ saːw˨˩˦]

[kʰat̚˦˥ ʂaːw˦˥]


ba gác

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˧˦]

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˥]

xe ba gác

type of three-wheeled motorbike wagon used for deliveries in Vietnam


xe ba gác

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˧˦]

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˧˥]

[sɛ˧˧ ʔɓaː˧˧ ɣaːk̚˦˥]

Commonly refer to a type of three-wheeled motorbike wagon or cart used for deliveries in Vietnam. It can also be referred to a four-wheeled mini truck.


bọc

[ʔɓawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩˨]

bọc trứng


bọc

[ʔɓawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˨˩˨]


dấu sao

[jəw˨˩˦ ʂaːw˧˧]

[jəw˨˩˦ saːw˧˧]

[jəw˦˥ ʂaːw˧˧]


ổ

The letter ô with the hook above (dấu hỏi) to indicate a "mid-falling" tone (thanh hỏi) in its pronunciation.


ổ

ổ vịt xiêm

ổ chuột

2005, Nguyễn Ngọc Tư, Cánh đồng bất tận: "Ơi Cải về đâu", NXB Trẻ
Ông mướn một cái nhà thấp, nhỏ như ổ mối, vừa đủ hai người còm nhom chui ra chui vào.

He rented a house, low and small as a termite colony, just enough for two skinny people to worm themselves in and out of.

(of fowls, rats and certain insects, especially termites) a nest

rats and certain insects; especially termites; rats and certain insects; especially termites

ổ chuột

ổ mại dâm

(by extension, generally, derogatory) a space where a lot of people of the same kind gather


ổ

ổ hamburger

Indicates things that have the slightly squared or elongated form


ngựa vằn

[ŋɨə˧˨ʔ van˨˩]

[ŋɨə˨˩ʔ vaŋ˦˩]

[ŋɨə˨˩˨ vaŋ˨˩]

[ŋɨə˨˩˨ jaŋ˨˩]


kí hiệu

[kɪj˨˩˦ hiw˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 記號, composed of 記 (“to write”) and 號 (“to signal”), Japanese 記号 (kigō).


kính

Sino-Vietnamese word from 鏡 (“mirror”). Doublet of gương.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kính.wav

kính làm bằng thuỷ tinh

Không có kính không phải vì xe không có kính,
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.
Ung dung buồng lái ta ngồi,
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

1970, Tiến Duật Phạm, “Bài thơ về tiểu đội xe không kính [A Poem about the Windshieldless Squad]”, in Vầng trăng quầng lửa [A Fiery-Haloed Moon]:

Those windshieldless trucks didn't come without windshields,
They're not there 'cause of bombardment shockwaves.
Calmly, we sit in the driver's seat
As we look at the ground, at the sky, and straight ahead.

glass that comes in thinnish, flattish sheets (as opposed to, for example, a thick block or a globular shape), used to make doors, windows, eyewear, lenses, etc.; compare thuỷ tinh (“glass as a substance in general”)


kính

(Southern Vietnam) Synonym of gương (“mirror”)


kính

Sino-Vietnamese word from 敬 (“to respect”).

kính trên, nhường dưới

to respect the elderly and consider the young

(rare, chiefly in set phrases) to respect


kính

Kính chào quý khách.

Kính mời ngài đến dự tiệc cưới của con chúng tôi.

You are cordially invited to our children's wedding.

Kính chúc ông bà mạnh khoẻ, sống lâu.

We wish you good health and a long life.

(honorific, before verbs) respectfully; cordially


kính

(only in compounds) path, trait; diameter


trà

Sino-Vietnamese word from 茶. Doublet of lá and chè.

chén uống trà

(Southern Vietnam, Northern Vietnam) tea


xe tăng

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

[sɛ˧˧ taŋ˧˧]

xe (“wheeled vehicle”) + French tank, from English tank.

Từ điển bách khoa Britannica (Anh) ghi nhận trận đánh ở Kursk (miền Tây Liên Xô) từ ngày 5-7 đến [2]3-7-1943 là trận giao chiến xe tăng lớn nhất lịch sử với khoảng 6.000 xe tăng, 2 triệu binh sĩ, 4.000 máy bay của Liên Xô và phát xít Đức tham chiến.

2022, Hoàng Duy Long, “Xe tăng - lịch sử đổi thay - Kỳ 2: Trận đại chiến máu lửa xe tăng ở chiến địa Kursk [Tanks - History of Changes – Part 2: The Great Bloody and Fiery Tank Battle at Kursk]”, in Tuổi Trẻ Online:

Encyclopædia Britannica records that the Battle of Kursk (in western Soviet Union) from 5 July to 23 July 1943 was the largest tank battle in history with about 6,000 tanks, 2,000,000 troops, and 4,000 aircraft – from both the Soviet Union and Nazi Germany – participating.


an toàn

[ʔaːŋ˧˧ twaːŋ˦˩]

[ʔaːŋ˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 安全, composed of 安 (“calm”) and 全 (“all”).

Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy thì rất an toàn.

Wearing a helmet when riding a motorcycle is very safe.


an toàn

[ʔaːŋ˧˧ twaːŋ˦˩]

[ʔaːŋ˧˧ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩]

An toàn là bạn, tai nạn là thù.

Safety is our friend, accidents are our enemies.


合法化

chữ Hán form of hợp pháp hóa (“legalisation”).


禮儀

chữ Hán form of lễ nghi (“rites, rituals”).


tăng

Borrowed from French tank; itself from English tank.

Trận đấu tăng lớn xảy ra vào ngày 12-7 tại Prokhorovka trên mặt trận dài 8km ở hai bên tuyến đường sắt. 1.200 xe tăng và pháo Liên Xô tấn công quân đoàn II SS-Panzer của Đức. Địa hình rất thuận lợi cho cuộc chiến đấu tăng.

A large tank battle erupted on 12 July at Prokhorovka on the eight-kilometre-long front on both sides of the railway. 1,200 Soviet tanks and artillery pieces attacked the German 2nd SS Panzer division. The terrain is very conducive for a tank battle.


danh

Sino-Vietnamese word from 名 (“name”).
See nhất for explanation of the initial.

hữu danh vô thực

the state of being well-known; reputation, renown, fame, infamy, etc.


danh

danh hoạ

danh ca

danh hài

(before Chinese-origin syllables, only in fixed compounds) famous; well-known; renowned


lữ đoàn

[lɨ˦ˀ˥ ʔɗwaːn˨˩]

[lɨ˧˨ ʔɗwaːŋ˦˩]

[lɨ˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lữ đoàn.wav

Sino-Vietnamese word from 旅團, composed of 旅 (“travel”) and 團 (“group”).


trình

(in compounds) to submit; to show; to present; to report


trình

(in compounds) process; journey; regulation

(computing) Short for chương trình (“program”).


nhiễm

Sino-Vietnamese word from 染 (“to dye; to catch something bad”).

nhiễm lạnh

nhiễm bệnh

nhiễm trùng

to inadvertently take in something that's bad for your health


phú

(literary, historical) a poetic genre of rhymed prose; rhapsody; poetic exposition


dấu

From Proto-Vietic *k-toːʔ (“trace, footprint”); compare North Central Vietnamese đấu, Chut [Rục] kataw³ and Arem dawˀ. The meaning "tone" is due to the fact that tones are usually marked with diacritics.

inh

Giờ tôi đang có 2.214 tên lưu trong một chiếc máy điện thoại không còn so sánh với vật liệu xây dựng nữa – bạn bè, bạn của bạn bè, người không biết từ hành tinh nào xuống. Vì thế, mỗi lần lưu “contact” mới tôi viết cụ thể lắm: “Chi Minh Thuy ban cua anh Hai gap o Starbowl hom sinh nhat”, do phần mềm linh hoạt nên tôi có thể viết dài dòng, thêm đại từ chỉ định, kể cả tiếng Việt có dấu, phân biệt giữa các em Thúy, Thủy, Thùy, và Thụy.

2012, Joe Ruelle, “Me, Nguyễn”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way]:

Currently I have 2,214 names saved in my contact list on a phone I no longer compare to a type of building material: of friends, of friends' friends, of aliens from some unknown planets. So every time I save a new contact, I try to be as specific as possible: "Sis Minh Thuy friend of bro Hai met at Starbowl on birthday", and thanks to flexible software, I can be verbose, add demonstratives, use diacritical marks to distinguish between Thúy, Thủy, Thùy and Thụy.


sục sạo

[sʊwk͡p̚˧˨ʔ saːw˧˨ʔ]

[ʂʊwk͡p̚˨˩ʔ ʂaːw˨˩ʔ]

[sʊwk͡p̚˨˩ʔ saːw˨˩ʔ]

[ʂʊwk͡p̚˨˩˨ ʂaːw˨˩˨]

[sʊwk͡p̚˨˩˨ saːw˨˩˨]


võ biền

[vɔ˦ˀ˥ ʔɓiən˨˩]

[vɔ˧˨ ʔɓiəŋ˦˩]

[vɔ˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩]

[jɔ˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 武弁 (“sergeant”).


sục

[sʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[sʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂʊwk͡p̚˨˩˨]

[sʊwk͡p̚˨˩˨]

to search (premises), to scour, to plunge deep into


phị

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 肥 (“fat”, SV: phì).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phì</i>


hơ

head

hơ • (虚, 𤏤, 𪹣)

vi-verb

hơ • (虚, 𤏤, 𪹣)

(transitive) to dry or warm up (something) over or near a heat source


hơ

Hơ? Mi mần chi rứa?


võng

Sino-Vietnamese word from 網 (“web”). Doublet of mạng and màng.

Audio (Hà Nội)


võng

Audio (Hà Nội)


võng

Audio (Hà Nội)


tỏi

củ (classifier)
cây (classifier)
蒜 (CJK)
蕞 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蒜 (“garlic”, SV: toán).
Compare Nong Zhuang soiq (“garlic”). To account for the glide reflex in both languages, the borrowed Sinitic word was probably a dialectal form where earlier *-r-s shifted to *-jH instead of the typical *-nH (if the word was borrowed independently when the liquid still presented, Vietnamese would have *-j while Nong Zhuang would have *-n). However, it is also possible that there was borrowing involved: if the direction was Vietic > Tai, the Chinese form could be an early form with *-r-s (> *-lʰ > -jC) or a later form with *-jH; if the direction was Tai > Vietic, the borrowed Sinitic form must be *-jH.
See also tươi, from Chinese 鮮／鲜, with *-j.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">toán</i>


tập

vi-noun

(classifier cuốn, quyển (“booklet”)) tập


tập

to practice, to drill, to learn, to do exercise, to exercise oneself, to cultivate, to accustom oneself to


va ni

[vaː˧˧ nɪj˧˧]

[vaː˧˧ nɪj˧˧]

[jaː˧˧ nɪj˧˧]


liếc

liếc lên/xuống/sang trái/sang phải

to avert your eyes upward/downward/leftward/rightward

to avert your eyes towards any direction other than forward


thê thảm

[tʰe˧˧ tʰaːm˧˩]

[tʰej˧˧ tʰaːm˨˩˦]


tâng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 增 (SV: tăng). Compare dâng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tăng</i>


ực

nuốt cái ực


ực

Ực đại thuốc đi!


ngọc lan

cây (classifier)
bông (classifier)
hoa (classifier)

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ laːn˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ laːŋ˧˧]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 玉蘭, composed of 玉 (“jade”) and 蘭 (“orchid”).


rỉ

From Proto-Mon-Khmer *cr(ii)h. Cognate with Arem parɛh, Khmer ច្រែះ (creh).

Tôi rời khỏi phòng bệnh, đi tới rỉ tai với Đường Bác Hiên đang chờ bên ngoài phòng bệnh mấy câu,[…]

2016, chapter 10, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part II, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

I left the hospital room and whispered a few words in the ear of Táng Bóxuān, who was waiting outside the hospital room, […]


tháp ngà

[tʰaːp̚˧˦ ŋaː˨˩]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋaː˦˩]

[tʰaːp̚˦˥ ŋaː˨˩]

2016, Nguyễn VIệt Long, "Đi tìm sự thống nhất (Looking for Consistency)", Tuổi Trẻ (Youth) Online
Nhiều người cho rằng chuyện thuật ngữ tiếng Việt lộn xộn, không nhất quán và “đá nhau” chỉ là chuyện hàn lâm trong tháp ngà của mấy ông đeo kính cận dài lưng tốn vải, trong khi cuộc sống còn bao nhiêu việc đáng ưu tiên hơn nhiều.

Many people think that Vietnamese terminologies being confusing, inconsistent, and “conflicting” is just an academic matter in the ivory towers of bespectacled, lazily idle men, while in life there are still many more things worth being prioritized much more.


tra vấn

[t͡ɕaː˧˧ vən˧˦]

[ʈaː˧˧ vəŋ˦˧˥]

[ʈaː˧˧ vəŋ˦˥]

[ʈaː˧˧ jəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 查問 (“inquire about”).


vấn

head

紊, 縝, 𥾸, 問, 𢴌

vi-verb

紊, 縝, 𥾸, 問, 𢴌

Possibly a doublet of quấn, from Proto-Mon-Khmer *wən(ʔ) (“coiled; to wind, bend”). Cognate with Khmer វៀន (viən, “to curl up”) and Mon ဝေန် (wèn, “to be crooked, deformed”).

cog

Sáu Hóa không ăn, ngượng ngập quay đi vấn thuốc.

1978, Chu Lai, Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân, page 48:

Six Hoá did not eat; he awkwardly turned around and rolled a cigarette.


ngà

cái (classifier)
牙 (CJK)
𤘋 (CJK)
𬌘 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 牙 (SV: nha). From Middle Chinese 牙 (MC ngae).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nha</i>


cật

15th century, Hồng Đức quốc âm thi tập (Collection of poems in our nation's language in the Hồng Đức era (1470 - 1497 CE)), folio 61a
𨎠𦛋萌葸恾匝匝
𨕭頭斤雪𤽸披披
Trước cật mảnh tơi mang tướp tướp;
Trên đầu cân tuyết trắng phau phau (phơ phơ).
The palm-leaf coat, rent and torn, is on the loins worn;
A catty of snow, spotless white, is on the head borne.


đất phù sa

[ʔɗət̚˧˦ fu˨˩ saː˧˧]

[ʔɗək̚˦˧˥ fʊw˦˩ ʂaː˧˧]

[ʔɗək̚˦˧˥ fʊw˦˩ saː˧˧]

[ʔɗək̚˦˥ fʊw˨˩ ʂaː˧˧]

[ʔɗək̚˦˥ fʊw˨˩ saː˧˧]


ngợm

Most likely a free noun developed from người ngợm through rebracketing (see below). Various Vietnamese dictionaries try to define this element as if it was a free noun, but inexact semantics and inconsistency between them suggest that this was originally a product of reduplication.

Vậy chúng tôi không phải là con người, chúng tôi là con ngợm chăng?

2011, Phan Đăng, quoting Lê Thụy Hải, “Lại bàn về ông "vua" sân cỏ”, in Công an nhân dân online:

Does that mean we aren't human, that we're brainless brutes or what?

Nguyên là ngợm Lách Cách vốn có tục thờ thần Xương Cuồng.

2017, Phan Cuồng, Lý triều dị truyện, →ISBN:

Originally, the Clatter savages had the custom of worshipping the god Xương Cuồng.

being that looks like a human but lacks basic human decency


ngợm

See the etymology of the corresponding lemma form.

nonlemma

reduplicant of người, only used in người ngợm

reduplicant of nghịch, only used in nghịch ngợm


phù

Compare vù (as in sưng vù).
For some other pairs of plain/lenited vs. aspirated initial forms, compare gảy vs. khảy, quấy vs. khuấy, cứa vs. khứa, bứt vs. phứt, bỏng vs. phỏng.


phe

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 派 (“sect”, SV: phái). Doublet of phái.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phái</i>


ngọc

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩˨]

花唭玉説端莊 / 𩄲輸渃𩯀雪讓牟䏧

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 21–22:

A smile like a flower, speech like jade, very comely. / What are clouds to her hair, what is snow to her complexion?

Hoa cười ngọc thốt đoan trang / Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da


áp

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-áp.wav

Sino-Vietnamese word from 壓. Compare ép, ẹp.

áp chót

(Central Vietnam, Southern Vietnam) to be next to; to be close to


áp

(physics) Short for điện áp (“voltage”).

(medicine) Short for huyết áp (“blood pressure”).


gọng

gọng kính


vô ơn

[vo˧˧ ʔəːn˧˧]

[vow˧˧ ʔəːŋ˧˧]

[vow˧˧ ʔəːŋ˧˧]

[jow˧˧ ʔəːŋ˧˧]


ngu

Tụi Kăply rúm người lại, lấm lét nhìn nhau, cố đoán xem cái "lũ ngu" mà ông K'Tul đang chửi te tua kia có phải là tụi nó hay không.

2006, Nguyễn Nhật Ánh, Chuyện xứ Lang Biang part 2: Biến cố ở trường Đămri, Kim Đồng, chapter 13

Kăply and his friends cringed, furtively looking at each other, trying to guess whether that "idiotic bunch" Mr K'Tul was verbally abusing would be them.


Cơ đốc

Alternative letter-case form of Cơ Đốc (“Christ”)


tổ tiên

[tow˨˩˦ tiəŋ˧˧]


tinh dịch

[tïŋ˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[tɨn˧˧ jɨt̚˨˩˨]


ngu ngốc

[ŋu˧˧ ŋəwk͡p̚˧˦]

[ŋʊw˧˧ ŋəwk͡p̚˦˧˥]

[ŋʊw˧˧ ŋəwk͡p̚˦˥]


công cộng

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨]


trở nên

[t͡ɕəː˧˩ nen˧˧]

[ʈəː˧˨ nen˧˧]

[ʈəː˨˩˦ nəːn˧˧]


gia đình

[zaː˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[jaː˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[jaː˧˧ ʔɗɨn˨˩]

(formal) an immediate family; a household


ngốc

[ŋəwk͡p̚˦˧˥]

Nam quốc phương ngôn tục ngữ bị lục (南國方言俗語備錄 "Records of the Southern Nation's regional adages and common sayings"), 1914 version, 29a
坤独空朋呆弹
Khôn độc không bằng ngốc đàn.
One smart person cannot match a foolish crowd.

(formal, mildly derogatory) foolish; doltish

Chàng ngốc

The Idiot (a novel by Fyodor Dostoevsky)

(informal, mildly derogatory or endearing) dummy; dumb-dumb


bật

Trái banh nó quăng bật thẳng lại vô mặt nó.

The ball that he threw bounced right back into his own face.

(intransitive) to bounce off; to bounce back

Phòng sao tối um vậy? Ai bật đèn lên coi?

This room is pitch-black, can someone just turn the light on?

(transitive) to snap; to switch on (lights)

điều đó làm bật lên một vấn đề khác

bật khóc


siêu nhân

[siəw˧˧ ɲən˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 超人, composed of 超 (“super-”) and 人 (“human”).


tộc

[təwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwk͡p̚˨˩˨]

tộc người

tộc người Hán / Hán tộc


tộc

[təwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwk͡p̚˨˩˨]

thằng/con tộc

dân tộc thiểu số
dân tộc thiểu số#Vietnamese

(dergogatory) Clipping of dân tộc thiểu số (“of an ethnic minority”).


mất

head

末, 𠅍, 𡘮, 𠅎, 𠅐, 秩, 失

vi-verb

末, 𠅍, 𡘮, 𠅎, 𠅐, 秩, 失

末 (CJK)
𠅍 (CJK)
𡘮 (CJK)
𠅎 (CJK)
𠅐 (CJK)
秩 (CJK)
失 (CJK)

From Proto-Vietic *ɓǝt. Cognate with Muong Bi bất, Arem bʉt.

Chuyến đi phải mất một ngày.


mất

head

末, 𠅍, 𡘮, 𠅎, 𠅐, 秩, 失

vi-particle

末, 𠅍, 𡘮, 𠅎, 𠅐, 秩, 失

Bầy ong hoảng hốt nối nhau bay mất không còn một con.

1957, Đoàn Giỏi, chapter 9, in Đất rừng phương Nam, Kim Đồng:

The swarming bees in their panic all together flew away until not one was left.

used to indicate the absence of something after the action expressed in the verb

Dầm mưa miết vầy thì cảm mất.

You will end up with a cold if you keep going out in the rain unprotected like this.

Chết mất thôi.

placed after an adjective or a verb to indicate something considered unfavourable


nhân dân

[ɲən˧˧ zən˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhân dân.wav

Sino-Vietnamese word from 人民 (“people”).

Vì nhân dân quên mình; vì nhân dân hy sinh!
Anh em ơi, vì nhân dân quên mình!

1951, Doãn Quang Khải (lyrics and music), “Vì Nhân Dân Quên Mình [Care Not for Ourselves, but for the People]”performed by Mai Khanh & the Peace Choir:

Care not for ourselves, but for the people; sacrifice ourselves for the people!
 Brothers and sisters, care not for ourselves but for the people!

25 August 1969, Hồ Chí Minh, Gửi Ngài Richard M. Nixon Tổng thống nuớc Mỹ (To His Excellency Richard Milhous Nixon President of the United States)

Our Vietnamese people are deeply devoted to peace, a real peace with independence and real freedom.

Nhân dân Việt Nam chúng tôi yêu chuộng hòa bình, một nền hòa bình chân chính trong độc lập và tự do thực sự.


一元論

nhất nguyên luận
nhất nguyên luận#Vietnamese

chữ Hán form of nhất nguyên luận (“monism”).


ngư

Sino-Vietnamese word from 漁 (“to fish”).


giữ

head

𡨸, 𪧚, 𫳘, 㑏, 𡨹, 𡨺, 𧵤, 𢬇, 拧, 貯

vi-verb

𡨸, 𪧚, 𫳘, 㑏, 𡨹, 𡨺, 𧵤, 𢬇, 拧, 貯

𡨸 (CJK)
𪧚 (CJK)
𫳘 (CJK)
㑏 (CJK)
𡨹 (CJK)
𡨺 (CJK)
𧵤 (CJK)
𢬇 (CJK)
拧 (CJK)
貯 (CJK)

From Middle Vietnamese giữ, from Proto-Vietic *k-cɨh. Cognate with Muong Bi chữ and Chut [Rục] kɨcɨː⁴.

Giữ cái này chặt lại không thôi nó sẽ rớt ra.

Keep this tight or else it will fall out.

giữ khoảng cách an toàn

to keep; to hold and maintain as one's own


đại học

[ʔɗaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大學, from Chinese 大學／大学 (dàxué).

Thành phố này có một trường đại học và ba trường cao đẳng.

There are one university and three junior colleges in this city.

university, college, institution of higher education that awards bachelor's degrees or higher

giáo dục đại học và sau đại học

undergraduate and postgraduate education

university or college education for a bachelor's degree or equivalent


殖民

chữ Hán form of thực dân (“colonists and colonialists”).


儒家

chữ Hán form of nho gia (“Confucianist”).


tinh

Sino-Vietnamese word from 精 (“refined”).

mắt tinh

tinh mắt

tinh ý


tinh

thụ tinh

xuất tinh


牧畜

chữ Hán form of mục súc (“pastoralism”).


同感

chữ Hán form of đồng cảm (“to sympathise”).


叢林

chữ Hán form of tùng lâm (“Zen monastery”).


kì

Compare Proto-Katuic *giil ~ *ʔŋgiil (“to rub”) (whence Pacoh kil (“to rub off or against dirt”)).


kì

Sino-Vietnamese word from 旗 (“flag, banner”).


kì

Sino-Vietnamese word from 期 (“period, term”).

kì thi

Mỗi môn học được giảng dạy trong 03 (ba) kì.

2022, Vietnamese Ministry of Education & Training, Thông tư số 15/2022/TT-BGDĐT, điều 9 §2:

Each subject is taught in 03 (three) terms.

period, term (recurring interval of time)


kì

an area of land equal to 1,000 dặm (miles or leagues)


工業化

công nghiệp hoá
công nghiệp hoá#Vietnamese

chữ Hán form of công nghiệp hoá (“to industrialize”).


工業化

chữ Hán form of công nghiệp hoá (“industrialization”).


giám đốc

[zaːm˧˦ ʔɗəwk͡p̚˧˦]

[jaːm˦˧˥ ʔɗəwk͡p̚˦˧˥]

[jaːm˦˥ ʔɗəwk͡p̚˦˥]

giám đốc điều hành

Ông Dursley là giám đốc một công ty gọi là Grunnings, chuyên sản suất máy khoan.

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

Mr. Dursley was the director of a firm called Grunnings, which made drills.


chó săn

[t͡ɕɔ˧˦ san˧˧]

[t͡ɕɔ˨˩˦ ʂaŋ˧˧]

[t͡ɕɔ˨˩˦ saŋ˧˧]

[cɔ˦˥ ʂaŋ˧˧]

[cɔ˦˥ saŋ˧˧]

(derogatory, figurative) a running dog; lackey; stooge


hiệu trưởng

[hiəw˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[hiw˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[hiw˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 校長, composed of 校 (“school”) and 長 (“head”).

Đó là con đường chính dẫn đến trường Đămri – đường Brabun, tên vị hiệu trưởng đầu tiên của trường.

2006, Nguyễn Nhật Ánh, chapter 10, in Pho tượng của Baltalon (Chuyện xứ Lang Biang; 1), Kim Đồng:

It was the main road to Đămri school – Brabun road, named after the school's first principal.

(of a school) headmaster, principal, provost


trưởng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trưởng.wav

Sino-Vietnamese word from 長. Doublet of trường.


trưởng

trưởng thôn

trưởng nhóm


trưởng

thôn trưởng

lớp trưởng


bác sĩ

[ʔɓaːk̚˧˦ si˦ˀ˥]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʂɪj˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ sɪj˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɓaːk̚˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 博士, composed of 博 (“wide; vast; broad”) and 士 (“-ist”), from Japanese 博士 (hakushi, “doctor”, person who has attained a doctorate), earlier 博士 (hakase, “Japanese court academician”), from Middle Chinese 博士 (pwɑk̚ d͡ʒɨ^X, “Chinese court academician”). Also probably by analogy with European languages, such as English doctor, French docteur (“Ph.D.; M.D.; physician”).

cog

chữ bác sĩ


cương

Audio (Hà Nội)


cương

Audio (Hà Nội)


cương

Audio (Hà Nội)


別離

chữ Hán form of biệt li (“to part; to separate”).


sĩ

sĩ nông công thương

intelligentsia, peasants, craftsmen, and merchants

Holonym: tứ dân

絲毫庄固填恩主
𠰺廊溋𠇍士儒

15th century, Nguyễn Trãi, “言志 Ngôn chí 14”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

I have not the slightest of things to repay my lord's graces;
I'm teaching my neighbors, a few intellectuals and scholars.

Tơ hào chẳng có đền ơn chúa.
Dạy láng giềng mấy sĩ nho.

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (Precious manual explicating [important terms]) 28b
士(Sĩ)固(có)才(tài)䝨(hiền)埃(ai)庄(chẳng)別(biết)名(danh).
The literati possess worthy talents; who is not aware of their reputations?

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Ch. 57; 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính
Nghe tiếng ngài yêu người hiền, trọng kẻ sĩ, nên tôi cũng đến yết kiến.

I've heard that ye reputedly cherish virtuosi and respect literati, so I'm also come for an audience.

(now only in compounds) a learned person, especially someone from the respected intelligentsia

tướng sĩ

liệt sĩ

1759, Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử (Thorough Historical Records of Great Việt); 1973, Vietnamese translation by Lê Mạnh Liêu
Bởi vậy ngài bèn đại hội tướng sĩ, bàn tính việc khởi binh.

Therefore, he held a great meeting with the generals and officers, to discuss raising armies.

(military, in compounds) warrior, soldier, officer (commissioned or non-commissioned)

nghệ sĩ

kị sĩ

(xiangqi) an advisor, a piece labeled with the characters 士 (shì, black) and 仕 (sĩ, red)


sĩ

Không có tiền nhưng chồng tôi rất sĩ.

(colloquial) Short for sĩ diện (“egoistic, snobbish”).


放射

chữ Hán form of phóng xạ (“radioactive”).


放射

chữ Hán form of phóng xạ (“to radiate”).


斟酌

chữ Hán form of châm chước (“to accommodate, to reconcile”).


nổi tiếng

[noj˧˨ tiəŋ˦˧˥]

[noj˨˩˦ tiəŋ˦˥]

celebrated, illustrious, famous, well-known


Liên Hiệp Quốc

[liən˧˧ hiəp̚˧˨ʔ kuək̚˧˦]

[liəŋ˧˧ hiəp̚˨˩ʔ kuək̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ hip̚˨˩˨ wək̚˦˥]

Alternative form of Liên Hợp Quốc (“United Nations”)


nổi danh

[noj˧˨ jɛɲ˧˧]

to become famous, to win widespread fame


Thiên Sơn

[tʰiən˧˧ səːn˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ səːŋ˧˧]


giới thiệu

[zəːj˧˦ tʰiəw˧˨ʔ]

[jəːj˨˩˦ tʰiw˨˩ʔ]

[jəːj˦˥ tʰiw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 介紹 (“to introduce”).


khay

cái (classifier)
𣛣 (CJK)
𥳐 (CJK)
𫣽 (CJK)


liên hiệp

[liən˧˧ hiəp̚˧˨ʔ]

[liəŋ˧˧ hiəp̚˨˩ʔ]

[liəŋ˧˧ hip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 聯合, a variant reading of liên hợp.

to ally; to unite; to combine; to coalesce


Biển Đông

[ʔɓiən˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


khán giả

[kʰaːŋ˦˧˥ jaː˧˨]

[xaːŋ˦˧˥ jaː˧˨]

[kʰaːŋ˦˥ jaː˨˩˦]

[xaːŋ˦˥ jaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 看 (“to watch”) and 者 (“-er; -ist”).

a viewer or spectator of a TV show, movie, performance or event


nản

Sino-Vietnamese word from 戁 (“terrified”).


thân binh

[tʰən˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[tʰəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[tʰəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

Nương tử đừng lo, chung quanh khách điếm này đã có thân binh của ta canh phòng nghiêm ngặt,[…]

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Don't worry; my bodyguards surround the inn and keep a close watch; […]


hợm

to be haughty, to be arrogant, to be conceited, to give oneself airs


hợm

(chiefly of the human figure, in compounds) to be deformed, to be misshaped


逸事

chữ Hán form of dật sự (“anecdote; unknown fact”).


chủ yếu

[t͡ɕu˧˩ ʔiəw˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ʔiw˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ʔiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 主要 (“important, main”).


chủ yếu

[t͡ɕu˧˩ ʔiəw˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ʔiw˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ʔiw˦˥]

Chủ yếu là tôi lo lắng cho nó.

The thing is that I am worried about her.


hom hem

[hɔm˧˧ hɛm˧˧]

[hɔm˧˧ hɛm˧˧]

[hɔm˧˧ hɛm˧˧]

wasted, decrepit, skinny, thin, gaunt, emaciated


Hoàng Hải

[waːŋ˨˩ haːj˨˩˦]


反感

chữ Hán form of phản cảm (“to be tasteless, in poor taste, upsetting, outrageous, or even revolting”).


黃海

chữ Hán form of Hoàng Hải (“Yellow Sea”).


thân

Sino-Vietnamese word from 親 (“close; pro-”).

bạn thân

chơi thân với

to be close/best friends with; to hang out with

người thân


thân

thân Mĩ/Pháp/Nhật


thành phần

[tʰajŋ̟˨˩ fən˨˩]

[tʰɛɲ˦˩ fəŋ˦˩]

[tʰan˨˩ fəŋ˨˩]

component, constituent, composition, background


khai huyệt

[kʰaːj˧˧ hwiək̚˨˩ʔ]

[kʰaːj˧˧ wiək̚˨˩˨]

[xaːj˧˧ wiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 開 (“to open”) and 穴 (“grave”).


triện

Sino-Vietnamese word from 篆 (“seal, stamp”).


nạn

nạn lụt

nạn đói

accident, danger, calamity, disaster, catastrophe, peril


khai mạc

[xaːj˧˧ maːk̚˧˨ʔ]

[kʰaːj˧˧ maːk̚˨˩ʔ]

[xaːj˧˧ maːk̚˨˩ʔ]

[kʰaːj˧˧ maːk̚˨˩˨]

[xaːj˧˧ maːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 開幕 (“to open the curtains; to open an event”).


khai hoá

[kʰaːj˧˧ hwaː˨˩˦]

[kʰaːj˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 開化 (“to civilise”).


giúp

head

執, 𠽃, 𠢞, 𠢟, 𢴇

vi-verb

執, 𠽃, 𠢞, 𠢟, 𢴇

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-giúp.wav

Anh pha cà phê giúp em nha.

(with other verb) to do instead of, to do for


điển

Sino-Vietnamese word from 典 (“law, canon”).

vi-etym-sino

(only in compounds) classical book, classical example, literary allusion


ấn chương

[ʔən˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˧˥ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˥ cɨəŋ˧˧]


phấn sáp

[fən˧˦ saːp̚˧˦]

[fəŋ˦˧˥ ʂaːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˧˥ saːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˥ ʂaːp̚˦˥]

[fəŋ˦˥ saːp̚˦˥]


phấn sáp

[fən˧˦ saːp̚˧˦]

[fəŋ˦˧˥ ʂaːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˧˥ saːp̚˦˧˥]

[fəŋ˦˥ ʂaːp̚˦˥]

[fəŋ˦˥ saːp̚˦˥]


triệt

[t͡ɕiət̚˧˨ʔ]

to suppress; to remove; to exterminate; to withdraw (troops)


khai triển

[xaːj˧˧ t͡ɕiən˧˩]

[kʰaːj˧˧ ʈiəŋ˧˨]

[xaːj˧˧ ʈiəŋ˧˨]

[kʰaːj˧˧ ʈiəŋ˨˩˦]

[xaːj˧˧ ʈiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 開展 (“develop”).

Ông đã tìm ra công thức khai triển hàm số thành chuỗi luỹ thừa, ngày nay gọi là chuỗi Taylo (công thức Taylo).

2005, Từ điển bách khoa Việt Nam T-Z, NXB Từ điển bách khoa, page 75:

He found a formula to expand a function in a power series, now called the Taylor series (Taylor formula).


專門

chữ Hán form of chuyên môn (“expertise”).


專門

chữ Hán form of chuyên môn (“highly prone to; highly inclined to”).


khăm

foul play, something done to lure other into a harmful or awkward situation


bánh quy giòn

[ʔɓajŋ̟˧˦ kwi˧˧ zɔn˨˩]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ kwɪj˧˧ jɔŋ˦˩]

[ʔɓan˦˥ wɪj˧˧ jɔŋ˨˩]


ngu muội

[ŋu˧˧ muəj˧˨ʔ]

[ŋʊw˧˧ muj˨˩ʔ]

[ŋʊw˧˧ muj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 愚昧 (“ignorant”).


khàn

khàn cổ


khàn

(card games) a set of three of the same card


khăn

chiếc (classifier)
cái (classifier)
䘜 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 巾 (“piece of cloth”, SV: cân).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cân</i>

vi-etym-sino

Văn Tấn (lyrics and music), “Chiếc Khăn Tay (The Handkerchief)”; 1995 performance by Yến Trang
Chiếc khăn tay mẹ may cho em; trên cành hoa mẹ thêu con chim.
Em sướng vui có chiếc khăn xinh đẹp, lau bàn tay em giữ sạch hằng ngày.
A handkerchief Mom has sewn for me; on a flowering branch, Mom has sewn a bird.
I'm glad to have a beautiful kerchief, to wipe the hands I keep clean every day.

towel, napkin, handkerchief, kerchief, turban


cho nên

[t͡ɕɔ˧˧ nen˧˧]

[t͡ɕɔ˧˧ nen˧˧]

[cɔ˧˧ nəːn˧˧]


nạo

Cây nạo cầm rất chắc tay.


huyệt

bấm huyệt

to press on pressure points to cure ailments

điểm huyệt

to immobilize, incapacitate or deal internal damage to someone by hitting their pressure points; to perform the touch of death


giòn

Bánh mì nóng đây, bánh mì nóng giòn đây!
Hot baguette, hot and crispy baguette!


kháng cáo

[xaːŋ˧˦ kaːw˧˦]

[kʰaːŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[xaːŋ˦˧˥ kaːw˨˩˦]

[kʰaːŋ˦˥ kaːw˦˥]

[xaːŋ˦˥ kaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 抗告, composed of 抗 (“to resist”) and 告 (“to sue”).

(formal, law) to appeal; to request a retrial with a higher legal body


nạy

to pry something open, to pry, to prize, to prise


tản

Sino-Vietnamese word from 散. This character also has the reading tán (as in giải tán, phát tán, etc.).

Không ai nói gì, người ta dần dần tản đi.

No-one says anything; the people slowly disperse.


tự

Sino-Vietnamese word from 字 (“letter, character, word”).


tự

Sino-Vietnamese word from 自 (“since, from”). Doublet of từ.

tự khi nào


tự

Để tao tự làm.


hồ li

Daji
King Zhou of Shang
huli jing
vi:Hồ ly tinh

Sino-Vietnamese word from 狐狸 (“fox”), shortened from Chinese 狐狸精 (hồ li tinh, “huli jing”, literally “fox spirit”). The most well-known of this kind is a fictitious counterpart of Daji, a female one that allured King Zhou of Shang into a reign of cruelty.

der

<i class="Latn mention" lang="vi">hồ li tinh</i>

(Chinese mythology) a type of fox yaoguai that disguises as a human; a fox in human's clothing


lòng thành

[lawŋ͡m˨˩ tʰajŋ̟˨˩]

[lawŋ͡m˦˩ tʰɛɲ˦˩]

[lɔŋ˦˩ tʰɛɲ˦˩]


chộp

From Proto-Mon-Khmer *cap ~ *caap ~ *ciəp ~ *cip ~ *cup (“to seize”).
Doublet of chụp.

to seize; to snatch; to nab; to grab (quickly)


binh

Sino-Vietnamese word from 兵 (“soldier”).

dùng/dụng binh

(military, only in fixed expression) troops


gò

From Proto-Mon-Khmer *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh (“island”). Cognate with Mon လ္ကံ (kɔˀ) or တ္ကံ (tkɔˀ), Chong kɑʔ and Mal kɔʔ.

cog

Mon လ္ကံ (kɔˀ)

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Cánh đồng bất tận" chapter 4 (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Những ngày sau này, tôi một mình trở lại gò đất, nhưng chờ hoài không thấy ma hiện ra.

The days after, I went back to the earthen knoll on my own, but even though I waited forever, no ghosts appeared.

II. — KHỈ MỒM CÁO (LEMURIENS).
Khỉ ấy nhỏ, có đầu dài giống con cáo, hay trèo cây mà ăn quả hạt cùng sâu bọ, như khỉ hồ (maki) gò Madagascar, hiền lành sạch sẽ và hay ở quen vuối người ta; cu li lờ đờ (louris ou singe paresseux) ở nước Annam. (h. 17)

1920, François Chaize [Cố Thịnh], “Phần II. Hạng vật có xương sống (Vertébrés)”, in Địa cầu vạn vật luận - Động vật (Histoire naturelle - zoologie):

II. — LEMURS (LEMURIENS).
These are small monkeys with long head like that of a fox, they are often arboreal with a diet consists of fruits, nuts and insects, for example, there are the ring-tailed lemurs (maki) on the island of Madagascar, which are both friendly and hygienic and often live alongside people, and the slow lorises (louris ou singe paresseux) in Annam (Figure 17).


gò

Mon လ္ကံ (kɔˀ)


muội

Cognate with Tho [Cuối Tân Hợp] mɔl³¹ˀ (Nguyễn Hữu Hoành et al., 2022).


muội

(Chinese fiction) I; you (refers to the female junior among the speakers)


野人

chữ Hán form of dã nhân (“wild man; uncivilized human”).

chữ Hán form of dã nhơn (“(dated) orangutan”).


nhận

Sino-Vietnamese word from 認 (“to recognise; to acknowledge”).

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhận.wav

to admit (to); to acknowledge; to accept; to confess


nhận

nhận đầu xuống nước


thư

Sino-Vietnamese word from 書 (“document; letter”).

hòm thư điện tử


thư

chứng minh thư

Hậu Hán thư

Đại Việt sử ký toàn thư

(dated or historical) a document, book or compilation


thư

(only in compounds) inactive, idle, unoccupied, free


thư

leisurely, unhurriedly, deliberately, at leisure


ẩn

(of a person) to seclude oneself from the world


ẩn

Clipping of ẩn số (“mathematical unknown”).


校長

chữ Hán form of hiệu trưởng (“principal or headteacher of a school”).


giun

From Northern Middle Vietnamese blun, from Proto-Vietic *p-luːn ~ *p-ruːn, from Proto-Mon-Khmer *(b)ruun. Cognate with Khmer ព្រូន (pruun), Mon မြုန် (pərùn). Originally the Northern form, see giai for the sound change.
Trùn, from a non-Northern Middle Vietnamese form, is still widely used in these dialects.

tẩy/xổ giun

ngủ với giun

to die (literally, “to sleep with worms”)

Nhát gan chỉ núp mà run
Rồi thì cũng ngủ với giun thôi mà

2011, Trịnh Huy Ninh, transl., Viking hung bạo, translation of Horrible Histories: The Vicious Vikings by Terry Deary and Martin Brown, page 49:

Go ahead and hide during every battle
You will drop dead eventually


hoá

hoá thành

hoá đá

to be (literally) petrified; to turn into stone

Người đàn bà hoá đá
Chờ chồng nghìn năm, nhưng người đó đã không quay về
Để nàng sống góa thân mỏi mòn.
Người đàn bà hóa đá
Vì lòng thủy chung còn sắt son
Câu chuyện đó sẽ mãi lưu truyền đến mai sau.

(Can we date this quote?), Trần Lập (lyrics and music), “Người đàn bà hoá đá [The Petrified Woman]”:

The petrified woman
Waited for her husband for a thousand years, but that man never came back
And so she lived forever widowed.
The petrified woman
Remained faithful till the bitter end
And her story will always live on.


hoá

chuẩn hoá

Việt hoá

Latinh hoá

mũi hoá


hoá

(colloquial, education) Clipping of hoá học (“chemistry”).


dân chủ

[zən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Elements of International Law
Henry Wheaton
William Alexander Parsons Martin

Sino-Vietnamese word from 民主, composed of 民 (“people”) and 主 (“lord; master”), from Japanese 民主 (minshu), from Chinese 民主 (mínzhǔ, “republican; republican president”), ultimately from Literary Chinese 民主 (mínzhǔ, “monarch”, literally “lord of the people”). First used in William Alexander Parsons Martin's Chinese translation of Henry Wheaton's Elements of International Law, as the morphological, and innovatively semantic, antonym of Chinese 君主 (jūnzhǔ, “monarchical”) (quân chủ), despite the fact that Literary Chinese 民主 (mínzhǔ) and Literary Chinese 君主 (jūnzhǔ) were synonyms. Later Chinese, Japanese and Korean publications consistently used 民主 (mínzhǔ) for English republic, until it was ultimately settled in the late 20th century that 民主 (mínzhǔ) should be used for English democracy, while 共和 (gònghé) (cộng hoà) for republic.

der

Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ.

2011 [1952], Hồ Chí Minh, “Bài Nói Tại Hội Nghị Cung Cấp Toàn Quân Lần Thứ Nhất [Speech at the First Conference on Supplying All Troops]”, in Hồ Chí Minh Toàn Tập [Hồ Chí Minh – Complete Works], volume 7, page 434:

Ours is a democratic country: the highest status belongs to the people, for the people are in charge [literally, “the people are the masters”].

Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là nhân dân làm chủ

2011 [1961], Hồ Chí Minh, “Bài Nói Chuyện Với Đồng Bào Các Dân Tộc Tỉnh Tuyên Quang [Speech to Our Compatriots of Various Ethnicities in Tuyên Quang Province]”, in Hồ Chí Minh Toàn Tập [Hồ Chí Minh – Complete Works], volume 13, page 83:

Ours is a democratic system, meaning that the people take charge [literally, “the people act as the masters”].


dân chủ

[zən˧˧ t͡ɕu˧˩]

[jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦]

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, bản chất của dân chủ là: dân là chủ và dân làm chủ.

2022, Trần Thị Mai (PhD), “Vận Dụng Quan Điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về ‘Dân Là Chủ Và Dân Làm Chủ’ Trong Phát Huy Quyền Làm Chủ Của Nhân Dân [Applying President Hồ Chí Minh's Viewpoint about ‘The People Being In Charge and Taking Charge’ When Promoting the People's Rights to Take Charge]”, in Tạp Chí Mặt Trận [Front Magazine]:

President Hồ Chí Minh affirms that the essence of democracy is: the people being in charge (literally, “the people being the masters”) and the people taking charge (literally, “the people acting as the masters”).


生薑

chữ Hán form of sinh khương (“fresh ginger”).


世尊

chữ Hán form of Thế Tôn (“(Buddhism) the World-Honored One, an honorific name for the Gautama Buddha; an indigenous agricultural deity often associated with the Buddha”).


開展

chữ Hán form of khai triển (“to develop”).


四書

chữ Hán form of Tứ thư (“The Four Books (Confucian texts)”).


冬至

chữ Hán form of đông chí (“winter solstice”).

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Spring

立春; 雨水; 驚蟄; 春分; 清明; 穀雨

Lập xuân、Vũ thủy、Kinh trập、Xuân phân、Thanh minh、Cốc vũ

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Summer

立夏; 小滿; 芒種; 夏至; 小暑; 大暑

Lập hạ、Tiểu mãn、Mang chủng、Hạ chí、Tiểu thử、Đại thử

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Autumn

立秋; 處暑; 白露; 秋分; 寒露; 霜降

Lập thu、Xử thử、Bạch lộ、Thu phân、Hàn lộ、Sương giáng

Hai mươi tư tiết khí (𠄩𨒒四節氣, “The twenty-four solar terms”); Winter

立冬; 小雪; 大雪; 冬至; 小寒; 大寒

Lập đông、Tiểu tuyết、Đại tuyết、Đông chí、Tiểu hàn、Đại hàn


trây lười

[t͡ɕəj˧˧ lɨəj˨˩]

[ʈəj˧˧ lɨj˦˩]

[ʈəj˧˧ lɨj˨˩]


ưa

head

ưa • (𢖵, 𢛨, 𪦟, 𬱍)

vi-verb

ưa • (𢖵, 𢛨, 𪦟, 𬱍)


rực

bright, glowing, blazing, flaring up brightly, shining bright


thiên

Ảnh thiên về đóng phim hơn, chứ hát thì người thân cũng chẳng dám khen quá trớn.

It's true that he gravitates more towards acting, I think even his relatives would not overpraise his singing ability.


thiên

Tale of Kieu (金雲翹新傳)
曲茄𢬣捛𢧚章没篇薄命吏強𱞐人
Khúc nhà tay lựa nên chương. Một thiên “Bạc mệnh” lại càng não nhân.
She herself composed the song for her singing, a heart-tearing lyric of woman’s sufferings.

(historical) piece of poetry, an article, a song


thiên

Mẫu Thượng Thiên

one of four heavenly mothers in Đạo Mẫu worship

Thuận Thiên

mythical sword of Vietnamese King Lê Lợi, literally Heaven's will


xái

xái thuốc lào


開幕

chữ Hán form of khai mạc (“to start an opening ceremony”).


lười

head

lười • (倈, 唻, 懶, 𢜞)

vi-adj

lười • (倈, 唻, 懶, 𢜞)

From Proto-Mon-Khmer *laaj (“to dissolve; to melt; to become loose; idle”); cognate with Mon လဲာ (lài, “to dissolve, to come loose”).
The noun sense is likely a calque of French paresseux.

cog

Họ không thể cho tôi biết về những gì đang xảy ra ngoài tầm nhìn cùa màn hình bởi ngoài tầm nhìn của màn hình cũng là ngoài tầm nhìn của họ. Nhưng điều đó không bào chữa cho những câu quá lười. […] "Cũng nhiều người nói rằng đội tuyển Anh thiếu sáng tạo” là câu lười.

2012, Joe Ruelle, “Rất nguy hiểm [Very Dangerous]”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way]:

They have no ways to show me what is going on off-screen, because off-screen is outside their field of vision. But still, that is no excuse for awfully lazy comments like this. […] "Some people say the England team is experiencing lack of creativity" is a lazy comment.


lười

head

lười • (倈, 唻, 懶, 𢜞)

con (classifier)
倈 (CJK)
唻 (CJK)
懶 (CJK)
𢜞 (CJK)


bồ

(colloquial) boyfriend; girlfriend; date; romantic partner


bồ

Might be related to the prefixal element in bồ cào, bồ hóng, and bồ nhìn/bù nhìn.

bồ câu (“dove, pigeon”)

bồ nông (“pelican”)

bồ các (“Eurasian magpie”)

bồ cắt (“falcon”)

bồ cốc (“cormorant”)

bồ chao (“white-crested laughing-thrush”)

(non-productive) used to form birds' names


Hán

người Hán

sông Hán

Hán-Tạng

(chiefly Sinology or linguistics) Chinese

(archaic) the self-denomination of Vietnamese during Nguyễn dynasty independence period (19ᵗʰ century), while they called Chinese người Thanh.


Hán

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Hán


thảo

Sino-Vietnamese word from 草. Doublet of tháu.


thảo

生(Sinh)強(càng)𤏣(tỏ)󰞺(nét)強(càng)𠸦(khen)
寫(Tả)情(tình)𢬣(tay)草(thảo)󰜋(một)天(thiên)律(luật)唐(Đường)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], Liễu Văn Ðường edition, published 1866, lines 1313 - 1314:

The young man conceived a great admiration for his sweetheart as he considered her qualities more deeply.
Unable to keep those sentiments to himself, he improved and wrote to her a poem in a particular form of Tang prosody.


thảo

to be pious, to be generous, to be open-handed, to be devoted, to be virtuous, to be dutiful


Chiến tranh thế giới thứ hai

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ haːj˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ haːj˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ haːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ hai.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ hai (“second”).


rượu táo

[ʐɨəw˨˩ʔ taːw˨˩˦]

[ɹɨəw˨˩˨ taːw˦˥]

rượu (“alcoholic drink”) + táo (“apple”).


sữa đặc

[sɨə˦ˀ˥ ʔɗak̚˧˨ʔ]

[ʂɨə˧˨ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[sɨə˧˨ ʔɗak̚˨˩ʔ]

[ʂɨə˨˩˦ ʔɗak̚˨˩˨]

[sɨə˨˩˦ ʔɗak̚˨˩˨]


thứ nhất

[tʰɨ˧˦ ɲət̚˧˦]

[tʰɨ˨˩˦ ɲək̚˦˧˥]

[tʰɨ˦˥ ɲək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thứ nhất.wav

thứ (“-th”) + nhất (“first”). "First" is thứ nhất, never *thứ một.


kính râm

[kïŋ˧˦ zəm˧˧]

[kɨn˦˧˥ ʐəm˧˧]

[kɨn˦˥ ɹəm˧˧]


nhạc cụ

[ɲaːk̚˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[ɲaːk̚˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[ɲaːk̚˨˩˨ kʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhạc cụ.wav

Sino-Vietnamese word from 樂具, composed of 樂 (“music”) and 具 (“instrument”).


Chiến tranh thế giới thứ nhất

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ ɲət̚˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ ɲək̚˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ ɲək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ nhất.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ nhất (“first”)


nội chiến

[noj˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦]

[noj˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ ciəŋ˦˥]


Chiến tranh lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]


Thánh Thần

[tʰajŋ̟˧˦ tʰən˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖神, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 神 (“god”).

vi-etym-sino

(Christianity) Synonym of Thánh Linh (“Holy Spirit; Holy Ghost”)


Thánh Linh

[tʰajŋ̟˧˦ lïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thánh Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 聖靈, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 靈 (“spirit”).

(Christianity) the Holy Spirit; the Holy Ghost


chiến tranh lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]


Quốc xã

[kuək̚˧˦ saː˦ˀ˥]

[kuək̚˦˧˥ saː˧˨]

[wək̚˦˥ saː˨˩˦]

Blend of quốc gia (“national”) + xã hội chủ nghĩa (“socialism”)


chủ nghĩa Quốc xã

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kuək̚˧˦ saː˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kuək̚˦˧˥ saː˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ wək̚˦˥ saː˨˩˦]


Chiến tranh Lạnh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh Lạnh.wav


chủ nghĩa phát xít

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ faːt̚˧˦ sit̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ faːk̚˦˧˥ sit̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ faːk̚˦˥ sɨt̚˦˥]

From chủ nghĩa (“ism”) + phát xít (“fascist”). Compare Mandarin 法西斯主義／法西斯主义 (fǎxīsī zhǔyì, pháp tây tư chủ nghĩa).


chiến tranh thế giới

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chiến tranh thế giới.wav

chiến tranh (“war”) + thế giới (“world”).


phát xít

[faːk̚˦˧˥ sit̚˦˧˥]

[faːk̚˦˥ sɨt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phát xít.wav

2005, Đính Chính, “Mussolini và sự đền tội của một độc tài phát xít (Fascist dictator Mussolini paid for his crimes)”, VnExpress

Benito Mussolini led the first fascist movement in Europe then held power in Italy from 1922 to 1943 and committed many crimes. However, 60 years ago, on 28 April, he was executed by the partisans, who then hung his corpse in the square to be desecrated by all.

Benito Mussolini là lãnh đạo phong trào phát xít đầu tiên ở châu Âu rồi cầm quyền tại Italy từ năm 1922 đến 1943 và gây ra nhiều tội ác. Nhưng vào ngày 28/4 của 60 năm trước, ông ta bị du kích quân hành quyết rồi treo xác trên quảng trường cho mọi người phỉ nhổ.

(humorous, of a person) very strict or uptight


phát xít

[faːk̚˦˧˥ sit̚˦˧˥]

[faːk̚˦˥ sɨt̚˦˥]

1945, Nguyễn Đình Thi, "Diệt phát xít (Destroy the Fascists)", performance by the Voice of Vietnam's Choir
Diệt phát xít! Giết bầy chó đê hèn của chúng! Tiến lên nền dân chủ cộng hòa!

Destroy the fascists! Kill their craven servile dogs! Up with our Democratic Republic!

phát xít Ý

phát xít Đức

phát xít Nhật


chủ nghĩa xã hội

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

chủ nghĩa (“ism”) + xã hội (“society”), calque of Japanese 社会主義 (shakai shugi, xã hội chủ nghĩa).


因果

chữ Hán form of nhân quả (“karma, causality”).


thứ

Sino-Vietnamese word from 次.
Note that in spite of superficial similarity, this word is unrelated to Khmer ទី (tii), Thai ที่ (tîi), Japanese 第 (dai), all from Chinese 第 (MC dejH) (SV: đệ).

inferior in quality, second, second vice, under


thứ

Indicates things of the same category, such as languages (tiếng)


thứ

(chiefly in compounds, literary) to pardon, to forgive


狡猾

chữ Hán form of giảo hoạt (“cunning, treacherous”).


đặc

From Proto-Mon-Khmer *dak (“viscous”); cognate with Chong dɨːk.


râm

From Proto-Vietic *-jəm (“black”). The unusual onset change is most likely due to the taboo of mentioning dâm. See also the compound dâm bụt (“hibiscus”).
Genetically unrelated to Thai ร่ม (rôm) and Chinese 陰 (MC 'im) (SV: âm) (although could be contaminated). The original meaning of the word was "black", as recorded in minor Vietic languages and Old Vietnamese itself, not "shady".


內戰

chữ Hán form of nội chiến (“civil war”).


內蒙

chữ Hán form of Nội Mông (“Inner Mongolia”).


xã hội

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 社會, composed of 社 (“god of earth”) and 會 (“gathering”), from Japanese 社会 (shakai), from Middle Chinese 社會 (MC dzyaeX hwajH, “festival devoted to the earth god”). See also xã tắc.

ltc-l

Bên xã hội có bốn môn: văn, sử, địa, công dân.

There are four subjects of social sciences: literature, history, geography, and civil education.

(education) Short for môn xã hội (“social science subjects”).


vô ích

[vo˧˧ ʔïk̟̚˧˦]

[vow˧˧ ʔɨt̚˦˧˥]

[vow˧˧ ʔɨt̚˦˥]

[jow˧˧ ʔɨt̚˦˥]


sự thực

[sɨ˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂɨ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[sɨ˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂɨ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

[sɨ˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 事實 (SV: sự thật).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sự thật</i>


chủ nghĩa nhân văn

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ɲən˧˧ van˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

chủ nghĩa (“ism”) + nhân văn (“humanistic”)


quân phiệt

[kwən˧˧ fiət̚˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ fiək̚˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ fiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍閥 (“warlord”).


chủ nghĩa vô chính phủ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ vo˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ vow˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ vow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

chủ nghĩa (“ism”) + vô chính phủ (“anarchy”), a calque of Chinese 無政府主義／无政府主义 (vô chính phủ chủ nghĩa).


聖靈

chữ Hán form of Thánh Linh (“Holy Spirit; Holy Ghost”).


目標

chữ Hán form of mục tiêu (“goal, objective, target”).


vô chính phủ

[vo˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[vow˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[vow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

[jow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]


vô chính phủ

[vo˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ fu˧˩]

[vow˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ fʊw˧˨]

[vow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]

[jow˧˧ cɨn˦˥ fʊw˨˩˦]


chủ nghĩa dân tộc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ zən˧˧ təwk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jəŋ˧˧ təwk͡p̚˨˩˨]

From chủ nghĩa (主義, “doctrine, -ism”) and dân tộc (民族, “nationality, ethnic group”), thus "the doctrine of the nationality." Compare Chinese 民族主義／民族主义 (dân tộc chủ nghĩa, “nationalism”).


chủ nghĩa nam nữ bình quyền

主義男女平權 (CJK)

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ naːm˧˧ nɨ˦ˀ˥ ʔɓïŋ˨˩ kwiən˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ naːm˧˧ nɨ˧˨ ʔɓɨn˦˩ kwiəŋ˦˩]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ naːm˧˧ nɨ˨˩˦ ʔɓɨn˨˩ wiəŋ˨˩]

From chủ nghĩa (主義, “doctrine, -ism”), nam nữ (男女, “male and female”) and bình quyền (平權, “equal rights”).


Đức Bà

[ʔɗɨk̚˧˦ ʔɓaː˨˩]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ ʔɓaː˦˩]

[ʔɗɨk̚˦˥ ʔɓaː˨˩]

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri


Công giáo

[kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公教, composed of 公 (“public”) and 教 (“religion”), Chinese 公教 (gōngjiào).

vi-etym-sino

Holonym: Ki-tô giáo


nhân văn

[ɲən˧˧ van˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 人文, composed of 人 (“human”) and 文 (“nature; pattern; phenomenon; behavior”). Compare thiên văn (“astronomy”, literally “heavenly behaviors”) and thuỷ văn (“hydrology”, literally “water behaviors”).

lòng nhân văn


nhân văn

[ɲən˧˧ van˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ vaŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jaŋ˧˧]

Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

the University of Social Sciences and Humanities

(rare, only in compounds) the humanities


văn

Hán văn

classical Chinese literature; literary Chinese

(education) Clipping of ngữ văn (“secondary Vietnamese”).

giỏi văn

văn hay chữ đẹp

eloquent expression, beautiful handwriting

văn vẻ

đạo văn

văn nói

văn viết


giáo hội

Sino-Vietnamese word from 教會, composed of 教 (“teaching; religion”) and 會 (“assembly”).

Thay mặt lãnh đạo Bộ Công an đón nhận những lẵng hoa tươi thắm và lời chúc mừng tốt đẹp mà Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) dành cho toàn thể lực lượng CAND, Thứ trưởng Lương Tam Quang gửi lời cảm ơn chân thành và chúc sức khỏe, lời chúc năm mới an lành, hạnh phúc đến toàn thể tăng ni, phật tử, cùng các chức sắc, tín đồ Tin lành Việt Nam.

2024 January 30, Quang Khải, “Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) chúc mừng lực lượng Công an nhân dịp năm mới [Central Headquarters of Buddhist Sangha of Vietnam and Northern Evangelical Church of Vietnam to Wish Public Security Happy New Year]”, in Cổng thông tin điện tử Bộ Công an [The Portal of the Ministry of Public Security]:

On behalf of the Ministry of Public Security to take fresh bouquets and good wishes from the Headquarters of the Buddhist Sangha of Vietnam and the Evangelical Church of Vietnam (Northern branch) to the whole body of the People's Public Security, Deputy Minister Lương Tam Quang sent his sincere thanks, godspeed and happy new year wishes to all bhikkhus and bhikkhunis and children of the Buddha, as well as the Evangelical clergy and believers.

(Buddhism) a sangha (Buddhist congregation)

Giáo hội Công giáo

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Catholicism, Mormonism, Orthodoxy) a church (a particular denomination of Christianity)

Hội thánh/Giáo hội Cơ-đốc Phục lâm ngày thứ bảy

(uncommon, Protestantism) Synonym of hội thánh (“a church”) (a particular denomination of Christianity)


thần

(archaic, to royalty) I/me, your royal/imperial servant


Giáo hội Công giáo

[zaːw˧˦ hoj˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[jaːw˨˩˦ hoj˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[jaːw˦˥ hoj˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Giáo hội Công giáo.wav

giáo hội (“non-Protestant church”) + Công giáo (“Catholic”).


中庸

Four Books
w:Four Books and Five Classics

chữ Hán form of Trung Dung (“the Doctrine of the Mean (one of the Four Books of Confucianism)”).


聖神

chữ Hán form of Thánh Thần (“Holy Spirit; Holy Ghost”).


linh

Sino-Vietnamese word from 靈 (“spirit; soul”).

vi-etym-sino

[…] "đền thiêng lắm, linh lắm, cầu gì được nấy"[…]

2021, Nguyệt Cát, “Về thăm đền Tranh Hải Dương linh thiêng 'cầu gì được nấy' [Returning to Visit Hải Dương's Numinous Cogon-grass Temple, where All Wishes Made Are Fulfilled]”, in Lữ Hành Việt Nam:

[…] "the temple is very numinous, very divine; all wishes [made here] shall be fulfilled" […]

Còn trì chú khởi đầu là tin sự huyền bí của câu chú. Như chú này linh lắm, khi trì chú này được các vị thần ủng hộ, ma quỷ chạy hết.

2002, Thích Thanh Từ, “Niệm Phật, Trì Chú, Tọa Thiền [Buddha-Mindfulness, Mantra-Chanting, Sitting Meditation]”, in Thiền Viện Thường Chiếu:

Mantra-chanting, it begins with believing in the mantra's mystery; like: this mantra is very numinously efficacious; when chanting this mantra, one shall be backed up by the gods [while] fiends and ghosts will all run away.

Cái thằng này linh thiệt! Tụi tao vừa mới nhắc mày là mày tới liền!

You literally are the devil! We were just talking about you and you showed up!

(by extension, informal, of a person) (unexpectedly appearing as soon as you speak of them)


linh

Một trăm linh hai

Hai nghìn (không trăm) linh tư

Bảy nghìn năm trăm linh chín

Seven thousand five hundred and nine (7509)

(cardinal number, only in compounds, only in the tenths, ten-thousandths, etc. places) zero; oh

ten-thousandths; etc. places; ten-thousandths; etc. places


linh

Vị độ giả, linh độ 未 度 者，令 度: Ai chưa độ, thì khiến được độ.

1940, Trần Trọng Kim, Phật lục, Ed. Le-Thang, page 43:

Wèi dù zhě, lìng dù 未度者，令度: Set free those who are not yet free.

Sino-Vietnamese reading of 令 (“to cause someone or something to do or be something”)


vân

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紋 (SV: văn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">văn</i>

vi-etym-sino

vân tay

silk cloth with woven design (of clouds)


Thị

Sino-Vietnamese word from 氏 (“clan; née”).

a female given name from Chinese, a middle name


Văn

Sino-Vietnamese word from 文 (“literature”); implies an educated or scholarly person.

Sai rồi, ông Trần Văn Trật!

a male given name from Chinese, a middle name


mơ tây

[məː˧˧ təj˧˧]

[məː˧˧ təj˧˧]

[məː˧˧ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mơ tây.wav

Audio (Hà Nội)


dưa vàng

[zɨə˧˧ vaːŋ˨˩]

[jɨə˧˧ vaːŋ˦˩]

[jɨə˧˧ vaːŋ˨˩]

[jɨə˧˧ jaːŋ˨˩]


sơ ri

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[səː˧˧ ɹi˧˧]

[səː˧˧ zi˧˧]

[ʂəː˧˧ ɹɪj˧˧]

[səː˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʂəː˧˧ ɹɪj˧˧]

[səː˧˧ ɹɪj˧˧]


cúc vu

[kʊwk͡p̚˦˧˥ vʊw˧˧]

[kʊwk͡p̚˦˥ vʊw˧˧]

[kʊwk͡p̚˦˥ jʊw˧˧]


hành tây

[hajŋ̟˨˩ təj˧˧]

[hɛɲ˦˩ təj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hành tây.wav

Audio (Hà Nội)

hành (“scallion, spring onion”) + tây (“Western”).


súp lơ

[sup̚˧˦ ləː˧˧]

[ʂup̚˦˧˥ ləː˧˧]

[sup̚˦˧˥ ləː˧˧]

[ʂʊp̚˦˥ ləː˧˧]

[sʊp̚˦˥ ləː˧˧]


bảy

[ʔɓa(ː)j˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bảy.wav

From Proto-Vietic *pəs, from Proto-Mon-Khmer *d₁puulh, *d₁puəlh, *d₁pəlh; cognates include Bahnar tơpơh and Bolyu pei⁵⁵.


sầu đâu

[səw˨˩ ʔɗəw˧˧]

[ʂəw˦˩ ʔɗəw˧˧]

[səw˦˩ ʔɗəw˧˧]

[ʂəw˨˩ ʔɗəw˧˧]

[səw˨˩ ʔɗəw˧˧]

Borrowed from a neighbouring language. Compare Khmer ស្ដៅ (sdaw), Thai สะเดา (sà-dao).


cải xoong

[kaːj˧˩ sɔŋ˧˧]

[kaːj˧˨ sɔŋ͡m˧˧]

[kaːj˨˩˦ sɔŋ˧˧]


sáu

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sáu.wav

From Proto-Vietic *p-ruːʔ, from Proto-Mon-Khmer *t₁praw; cognate with Muong khảu, Koho prau, Mon တရဴ and Khasi hynriew (through an infixed form).
Attested in Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經) as 破了 (MC phaH lewX) (modern SV: phá liễu) and 老 (MC lawX) (modern SV: lão).


chín

From Proto-Vietic *ciːnʔ, from Proto-Mon-Khmer *dciinʔ. Cognates include Muong chỉn, Bahnar tơsĭn, Mang θiːn² and Bolyu ɕən⁵³.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chín.wav


chín

head

㐱, 𠃩, 𤇪, 𤒙, 𤇢

vi-adj

㐱, 𠃩, 𤇪, 𤒙, 𤇢

From Proto-Vietic *ciːnʔ (“cooked; ripe”), from Proto-Mon-Khmer *ciinʔ (“cooked”). Cognates include Muong chỉn, Khmer ឆ្អិន (chʼən), Mon စိန်, Bahnar sĭn, Pacoh chein, Mang θiːn² and Bolyu tɕin⁵³.


hộ tịch

[ho˧˨ʔ tïk̟̚˧˨ʔ]

[how˨˩ʔ tɨt̚˨˩ʔ]

[how˨˩˨ tɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戶籍 (“household register”).


cải bắp

[kaːj˧˩ ʔɓap̚˧˦]

[kaːj˧˨ ʔɓap̚˦˧˥]

[kaːj˨˩˦ ʔɓap̚˦˥]


bao vây

[ʔɓaːw˧˧ vəj˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ vəj˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ vəj˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ jəj˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 包圍 (SV: bao vi)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bao vi</i>


tám

From Proto-Vietic *saːmʔ, from Proto-Mon-Khmer *t₁haam (Shorto). Cognate with Muong thảm, Bahnar tơhngam/hngam, Mon ဒ္စာံ (həcam), Bolyu saːm⁵³.
This word occurs in several compounds with the figurative meaning of "many". Compare Chinese 八 (bā, “eight, many”), Old Japanese 八 (ya, “eight, many”). See also the similar usage of "seven" for "many, all" in other languages (seven seas (“all the seas”), city of seven hills (“hilly city”), etc.).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tám.wav


tám

Perhaps related to Etymology 1. Compare bà tám (“very talkative woman”), Chinese 八 (bát, “eight; to gossip”).


toàn

Sino-Vietnamese word from 全.
The expected reflex of the Middle Chinese form would be tuyền (cf. 緣 (MC ywen) > duyên, 川 (MC tsyhwen) > xuyên, 專 (MC tsywen) > chuyên); đen tuyền (“deep black”) is the singular case where its usage persists in all dialects. The now dominant form toàn is a Northern innovation, displaced the earlier common form tuyền. Aside from the aforementioned exception, the form tuyền was still used to some extent in the Southern dialects until the 20th century (both as a stand-alone morpheme and in compounds such as vẹn tuyền).
toàn (tŏàn) as a reading of 全 (MC dzjwen) is attested once, in quan tŏàn ſát (“supreme judicial officer”) in Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651), a dictionary chiefly based on the Northern dialects, while tuyèn is attested thrice (once as header, twice in ſao᷄ tuyèn, an indirect predecessor of modern song toàn). In Dictionarium Anamitico-Latinum (1838), a dictionary based chiefly on the Southern dialects, the form toàn has no entry, while tuyền is abundantly attested.
The Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651) has this about the similar sounding word tiền:
1651, Alexandre de Rhodes, Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum [Vietnamese-Portuguese-Latin Dictionary]:
[…] quia quædam Gubernatrix exempli cauſa habuit ab infantia nomen, tién^([sic]), quòd monetam ſignificat, non licet in domo illius, neque extra domum, eius domeſticis vti nomine, tièn, ſed debent dicere, tŏàn […]
 […] because a certain Governor, for example, had from her childhood the name tién^([sic]), which means "money", neither in her house nor outside of it, is it allowed for [other people] to use the name tièn, but they must say tŏàn […]

quote-book

[…] quia quædam Gubernatrix exempli cauſa habuit ab infantia nomen, tién^(􂃖sic􂃗), quòd monetam ſignificat, non licet in domo illius, neque extra domum, eius domeſticis vti nomine, tièn, ſed debent dicere, tŏàn […]

[…] because a certain Governor, for example, had from her childhood the name <i class="Latn mention" lang="vi">tién</i>^(􂃖sic􂃗), which means "money", neither in her house nor outside of it, is it allowed for 􂀿other people􂁀 to use the name tièn, but they must say tŏàn […]

toàn khu vực

toàn công ti

tuyền

originally common between all dialects, latter Southern Vietnam


貢獻

chữ Hán form of cống hiến (“contribution”).


貢獻

chữ Hán form of cống hiến (“to contribute”).


戶籍

chữ Hán form of hộ tịch (“civil status; legal status”).


原則

chữ Hán form of nguyên tắc (“principle”).


liệu

to think about; to consider; to weigh in one's mind


chính biến

[t͡ɕïŋ˧˦ ʔɓiən˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[cɨn˦˥ ʔɓiəŋ˦˥]

a coup d'état; government overthrow; political upheaval

vi:Chính biến Canh Ngọ
vi:Chính biến Thiên Hưng


光榮

chữ Hán form of quang vinh (“honor; glory”).


光榮

chữ Hán form of quang vinh (“glorious”).


lũng đoạn

[lʊwŋ͡m˦ˀ˥ ʔɗwaːn˧˨ʔ]

[lʊwŋ͡m˧˨ ʔɗwaːŋ˨˩ʔ]

[lʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɗwaːŋ˨˩˨]


pháo binh

[faːw˧˦ ʔɓïŋ˧˧]

[faːw˨˩˦ ʔɓɨn˧˧]

[faːw˦˥ ʔɓɨn˧˧]


ngư lôi

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

[ŋɨ˧˧ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 魚雷, composed of 魚 (“fish”) and 雷 (“thunder”).


hạm

ăn như hạm


trung tâm

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中心 (“center”).

trung tâm tiếng Anh

(colloquial) private school of a foreign language


phồn thể

[foŋ˨˩ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 繁體, from Chinese 繁體／繁体 (fántǐ).

(sinology, of Chinese characters) traditional


tiên tiến

[tiəŋ˧˧ tiəŋ˦˧˥]

[tiəŋ˧˧ tiəŋ˦˥]


nhân tạo

[ɲən˧˧ taːw˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ taːw˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ taːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 人造 (“artificial”).


vệ tinh

[ve˧˨ʔ tïŋ˧˧]


vệ tinh

[ve˧˨ʔ tïŋ˧˧]


vệ

vệ đường


thể

Sino-Vietnamese word from 體 (“body; style; form”).

thể miêu tả/tự sự/nghị luận/kí

thể rắn/lỏng/khí

thể bị/thụ động


thể

(only in compounds) can; may; to be able to


dĩa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 碟 (“plate; dish; saucer; disc”, SV: điệp). Doublet of đĩa.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điệp</i>

vi-etym-sino

(chiefly Southern Vietnam) a plate, a dish, a saucer, etc.

(dated, chiefly Southern Vietnam) a disc, a disk, etc.


khuyên

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 勸 (“to advise”, SV: khuyến).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">khuyến</i>


khuyên

Sino-Vietnamese word from 圈 (“circle, ring, loop, pen, sty, fold”)


khuyên

From Etymology 2, referring to the white ring of feathers around the birds' eyes.

white-eye, any of the passerine birds of the family Zosteropidae, native to Africa, Asia, and Australasia, typically having a ring of tiny white feathers around their eyes


phiếm

chẳng cần hát hò gì, chỉ cần livestream chia sẻ phiếm với người hâm mộ là đã có thể tạo thành trào lưu

no need to sing, (you) only need livestream to share widely with fans to be able to create a trend

chuyện phiếm

mạo từ phiếm định

(only in compounds) idle; aimless; general; indefinite; widely


Xô viết

From French soviet, from Russian совет (sovet).

Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết


head

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ so˧˧ viət̚˧˦]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ sow˧˧ viək̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sow˧˧ viək̚˦˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ sow˧˧ jiək̚˦˥]

liên bang (“union”) + cộng hoà (“republics”) + xã hội chủ nghĩa (“socialist”) + Xô viết (“Soviet”).

com

Union of Soviet Socialist Republics
Union of Soviet Socialist Republics

vi:Liên bang Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Xô viết


liên bang

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聯邦, composed of 聯 (“unified; united”) and 邦 (“state”).

vi-etym-sino

Liên bang Nga

a federation (array of nations or states that are unified under one central authority)

Liên bang Thuỵ Sĩ

a confederation (union or alliance of states or political organizations)

Liên bang Cô-mo

a union (country that is formed by a combination of states)

Liên bang Ô-xtrây-li-a

Liên bang Mi-crô-nê-di


liên bang

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

Cộng hoà Liên bang Đức

Cộng hoà Liên bang Bra-xin


xã hội chủ nghĩa

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 社會主義, composed of 社會 (“society”) and 主義 (“-ism”), from Japanese 社會主義 (shakai shugi). The strictly adjectival use of this word, as opposed to chủ nghĩa xã hội (“socialism”, noun), is evident, although communist teachings may insist on some sort of politically poetic semantic distinction between the two. For example, that xã hội chủ nghĩa is meant to mean "yet to be fully socialist, but on the way there", while chủ nghĩa xã hội is "the ideology, or the full-fledged socialist reality". The argument is based solely on the order of the compounding elements somehow dictating the meaning of the whole expression, and whether xã hội comes first or last, with no basis on how either Chinese or Vietnamese works regarding head directionality. If this is considered as a purely Chinese/Sino-Vietnamese expression, then such interpretation is incorrect, as there's no *主義社會 chủ nghĩa xã hội in Chinese proper; if it is considered a Vietnamese expression (with Chinese elements), it would be analyzed as a compound of xã hội + chủ nghĩa, and its literal meaning would nonsensically be "doctrine society", with xã hội being the head element and chủ nghĩa being the modifier. Earlier adopters of the term, who were well-versed in Chinese learnings, evidently used it (although not exactly in a Marxist-Leninist sense as it's now used) as a Sino-Vietnamese compound with xã hội being the modifier and chủ nghĩa being the head.
Compare other pairs such as tư bản chủ nghĩa (“capitalist”, adjective)/chủ nghĩa tư bản (“capitalism”, noun), cộng sản chủ nghĩa (“communist”, adjective)/chủ nghĩa cộng sản (“communism”, noun), and phép biện chứng duy vật (“materialist dialectic”)/chủ nghĩa duy vật biện chứng (“dialectical materialism”).

nhà nước xã hội chủ nghĩa

Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam


xã hội chủ nghĩa

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]

Nay muốn một ngày kia nước Việt Nam được tự do độc lập thì trước hết dân Việt Nam phải có đoàn thể đã. Mà muốn có đoàn thể thì có chi hay hơn là truyền bá xã hội chủ nghĩa trong dân Việt Nam này.

1925, Phan Chu Trinh, Đạo đức và luân lý Đông tây:

If we wish that Vietnam be free and independent one day, the Vietnamese people need organization first of all. And if we want organization, what is better than propagating socialism among the Vietnamese people?


nhẫn thuật

[ɲən˦ˀ˥ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 忍術 (“ninjutsu”), from Japanese 忍術


kiệu

bông (classifier)
củ (classifier)
cây (classifier)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 韭 (SV: cửu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cửu</i>

vi-etym-sino

Allium chinense
Allium chinense#Translingual


đũa cả

[ʔɗuə˦ˀ˥ kaː˧˩]

[ʔɗuə˧˨ kaː˧˨]

[ʔɗuə˨˩˦ kaː˨˩˦]

a pair of large, flat chopsticks used to serve rice from a pot


bánh quy

[ʔɓajŋ̟˧˦ kwi˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ kwɪj˧˧]

[ʔɓan˦˥ wɪj˧˧]


quốc trưởng

[kuək̚˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[kuək̚˦˧˥ ʈɨəŋ˧˨]

[wək̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國 (“country”) and 長 (“head, chief”).


lữ hành

[lɨ˦ˀ˥ hajŋ̟˨˩]

[lɨ˧˨ hɛɲ˦˩]

[lɨ˨˩˦ han˨˩]


thị thực

[tʰi˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[tʰɪj˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[tʰɪj˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

Vietnamese-made Sino-Vietnamese word from 視實, composed of 視 (“to view”) and 實 (“true; real”).


phiến

Sino-Vietnamese word from 片 (“sheet, slab”).


ủi

head

ủi • (熨, 墛, 埣)

vi-verb

ủi • (熨, 墛, 埣)

→ Eastern Mnong: uih

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 熨 (SV: uất, uý).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">uất, uý</i>

vi-etym-sino

(Central Vietnam, Southern Vietnam) to iron; to press (clothing)


quân đội

[kwən˧˧ ʔɗoj˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍隊 (“armed forces”).


hải quân

[haːj˧˨ kwəŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ wəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hải quân.wav

Sino-Vietnamese word from 海軍, composed of 海 (“sea”) and 軍 (“army”).


hải quan

[haːj˨˩˦ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 海關, composed of 海 (“sea”) and 關 (“checkpoint”).

customs (customs checks at a border checkpoint)


không quân

[xəwŋ͡m˧˧ kwən˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧]

Quân chủng Phòng không – Không quân

Tướng Đỗ Mậu gửi giấy qua bộ Tư Lệnh Không Quân cho tôi lên Đại Tá vì có công với cách mệnh.

2012, Trần Đỗ Cung, chapter 20, in Tâm thư một dân Việt nhập cư Mỹ Quốc:

General Đỗ Mậu sent a letter through Airforce command that I be raised to coronel for my efforts with the revolution.


quân

quân bồi

quân mã

Used for playing cards and pieces in certain board games

quân côn đồ

(slightly literary) Used for villains, thugs, gangsters and the like


Con đường tơ lụa

[kɔn˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ təː˧˧ luə˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩ təː˧˧ luə˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ təː˧˧ luə˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Con đường tơ lụa.wav


tơ lụa

[təː˧˧ luə˧˨ʔ]

[təː˧˧ luə˨˩ʔ]

[təː˧˧ luə˨˩˨]

tơ (“silk”, the raw material) + lụa (“silk”, the finished fabric).

com

silk (the finished fabric, not the raw material)


Đông Nam Á

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˦˥]


Đông Nam Á

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˦˥]


sọc

[ʂawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂawk͡p̚˨˩˨]


vằn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紋 (“stripe”, SV: văn).


印度洋

chữ Hán form of Ấn Độ Dương (“Indian Ocean”).


tê giác

Sino-Vietnamese word from 犀角 (“rhinoceros horn”).


cũng

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cũng.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 共 (SV: cộng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cộng</i>


sổ

cuốn (classifier)
quyển (classifier)
數 (CJK)


sổ

head

sổ • (𢼂, 數, 𬃈)

vi-verb

sổ • (𢼂, 數, 𬃈)


sổ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 竪 (“vertical”, SV: thụ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thụ</i>

vi-etym-sino

nét sổ ngang

nét sổ dọc


diên vĩ

[jiəŋ˧˧ vɪj˧˨]

[jiəŋ˧˧ vɪj˨˩˦]

[jiəŋ˧˧ jɪj˨˩˦]


bồ công anh

[ʔɓo˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔajŋ̟˧˧]

[ʔɓow˦˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔɛɲ˧˧]

[ʔɓow˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ʔan˧˧]


mộc tê

[məwk͡p̚˧˨ʔ te˧˧]


ngô

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ngô.wav


bão cát

[ʔɓaːw˦ˀ˥ kaːt̚˧˦]

[ʔɓaːw˧˨ kaːk̚˦˧˥]

[ʔɓaːw˨˩˦ kaːk̚˦˥]


tình yêu

[tïŋ˨˩ ʔiəw˧˧]

[tɨn˦˩ ʔiw˧˧]

[tɨn˨˩ ʔiw˧˧]

From tình (情, “affection, love”) and yêu (“to love”).


giai

See trai. The sound change from *p-l and *b-l to ‹gi-› is a regular sound change in Northern Vietnamese; compare giồng, giầu, giời, giăng, gio, giả, giở and giun. The inland dialects seem to have undergone this shift more thoroughly (although not completely), with the coastal Northern dialects being much more diverse in their treatment of *C-l- cluster.
This is one of several dialectal features of Northern Vietnamese that are quickly disappearing (especially in urban areas) due to dialect leveling, being replaced by the modern standard written forms of Southern origin. Among words with ‹gi-› onset originated from labial-lateral clusters, only giai, giời and a few words that originated from the Northern region but have become "standard" or "co-standard" in written language (like giun and giở) seem to be holding out among younger generations.

(originally the dialects of inland Northern Vietnam) Alternative form of trai (“boys and men; male”)

lai

coastal Northern Vietnam, likely obsolete

trai

originally Central Vietnam, Southern Vietnam, now widespread


ca ngợi

[kaː˧˧ ŋəːj˧˨ʔ]

[kaː˧˧ ŋəːj˨˩ʔ]

[kaː˧˧ ŋəːj˨˩˨]

From ca (歌, “song; to sing”) and ngợi (“to praise”).


khúc khích

[xʊwk͡p̚˧˦ xïk̟̚˧˦]

[kʰʊwk͡p̚˦˧˥ kʰɨt̚˦˧˥]

[xʊwk͡p̚˦˧˥ xɨt̚˦˧˥]

[kʰʊwk͡p̚˦˥ kʰɨt̚˦˥]

[xʊwk͡p̚˦˥ xɨt̚˦˥]


tình ca

[tïŋ˨˩ kaː˧˧]

[tɨn˦˩ kaː˧˧]

[tɨn˨˩ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 情歌, composed of 情 (“love”) and 歌 (“song”).

Câu chuyện là một bản tình ca hùng tráng, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước.

The story is an epic that evokes palpable love for one's home, one's country.

(literary, music, poetry, literature) a song, poem or narrative that evokes a strong feeling of love (romantic, patriotic, nostalgic or otherwise)


khích

Sino-Vietnamese word from 激.
The aspiration of the initial velar is unusual. Compare the alternative reading kích and the homonymous 擊 (MC kek), which also gave the expected reading.


hột xoàn

[hok̚˨˩ʔ swaːŋ˦˩]

[hok̚˨˩˨ s⁽ʷ⁾aːŋ˨˩]

(Central Vietnam, Southern Vietnam) diamond (gemstone)


ngọc lục bảo

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːw˧˩]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːw˧˨]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːw˨˩˦]


đá quý

[ʔɗaː˧˦ kwi˧˦]

[ʔɗaː˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[ʔɗaː˦˥ wɪj˦˥]

vàng bạc đá quý


kim cương

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-kim cương.wav

Audio (Hà Nội)

Sino-Vietnamese word from 金剛, composed of 金 (“gold; metal”) and 剛 (“hard”), from Chinese 金剛／金刚 (jīngāng).


ngọc thạch

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ tʰajk̟̚˧˨ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ tʰat̚˨˩ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ tʰat̚˨˩˨]


xăng

Clipping of ét-xăng, from French essence.

xe chạy xăng

đổ xăng

đổ đầy xăng

Xe gần hết xăng rồi.

Xe tốn nhiều xăng quá.


Đài Bắc

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʔɗaːj˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đài Bắc.wav