quý

quý ông; quý ngài

quý bà

quý vị

sir; ma'am; everyone; you; our honorable audience

Kính thưa quý vị và các bạn.

quý ông bà anh chị em

Quý khách có muốn dùng gì nữa không ạ?

Is there anything else you would like, sir/ma'am/our honorable customers?

(honorific, only in fixed expressions) honorific prefix


quý

thành tích quý 1


đánh vần

[ʔɗajŋ̟˧˦ vən˨˩]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ vəŋ˦˩]

[ʔɗan˦˥ vəŋ˨˩]

[ʔɗan˦˥ jəŋ˨˩]

Cách đánh vần từ "toán": o a nờ oan, tờ oan toan sắc toán

(linguistics) to spell a Vietnamese syllable as you pronounce it


vần

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 韻 (“rhyme”, SV: vận).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vận</i>

vi-etym-sino

vần bằng

a syllable with either the ngang or the huyền tone

vần trắc

(colloquial, alphabetical sorting) an initial letter


âm tiết

[ʔəm˧˧ tiət̚˧˦]

[ʔəm˧˧ tiək̚˦˧˥]

[ʔəm˧˧ tiək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm tiết.wav

Sino-Vietnamese word from 音節, composed of 音 (“sound”) and 節 (“segment”).


hiệp vần

[hiəp̚˧˨ʔ vən˨˩]

[hiəp̚˨˩ʔ vəŋ˦˩]

[hip̚˨˩˨ vəŋ˨˩]

[hip̚˨˩˨ jəŋ˨˩]

(poetry, of lines) to "rhyme", by ending in rhymes with the same trắc or bằng tones (e.g. ngang-ngang or huyền-ngang, but not ngang-sắc), and mostly the same, but sometimes permissible loosely similar, vowel-consonant sequences


gội

From Proto-Vietic *c-goːlʔ. Cognate with Muong cổl.

gội đầu

tắm gội

to wash oneself thoroughly (literally, “to wash both one's body and hair”)


nút

From Proto-Vietic *t-n-uːt (“bung”), a nasal infixed form of *tuːt (whence đút).

nút chai rượu vang

graphical user interface
graphical user interface


trỏng

[t͡ɕawŋ͡m˧˩]

Word formation with distal denotation by adding hỏi tone to the root trong (“inside”) in Southern Vietnamese and certain dialects of Thanh Hoá.

vi-etym-hoi

Hang tối om à, đừng có vô trỏng!

That cave is very dark, you shouldn't go there!

(Southern Vietnam) in there; inside that place


mọt sách

[mɔt̚˧˨ʔ sajk̟̚˧˦]

[mɔk̚˨˩ʔ ʂat̚˦˧˥]

[mɔk̚˨˩ʔ sat̚˦˧˥]

[mɔk̚˨˩˨ ʂat̚˦˥]

[mɔk̚˨˩˨ sat̚˦˥]


mô-men

[mow˧˧ mɛŋ˧˧]

[mow˧˧ mɛŋ˧˧]

Perhaps from Latin momentum (English moment)


lâu đài

[ləw˧˧ ʔɗaːj˨˩]

[ləw˧˧ ʔɗaːj˦˩]

[ləw˧˧ ʔɗaːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 樓臺, composed of 樓 (“storied building”) and 臺 (“tower; platform”).


súp

A now common corruption of xúp that arose either by the fact that northern Vietnamese dialects have an x-s merger, or that people from southern Vietnam have certain degrees of hyperforeignism when attempting to imitate the spelling of the source word, the French soupe. Hyperforeignism is not unusual in Vietnam, especially in the South where English spellings have been increasingly adopted over transcriptions.


giê

Borrowed from French gé or Portuguese gê.

The name of the Latin-script letter G/g.


xê

The name of the Latin-script letter C/c.


e-lờ

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

The name of the Latin-script letter L/l.


ích-xì

[ʔïk̟̚˧˦ si˨˩]

[ʔɨt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɨt̚˦˥ sɪj˨˩]

The name of the Latin-script letter X/x.


en-nờ

[ʔɛn˧˧ nəː˨˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˦˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˨˩]

The name of the Latin-script letter N/n.


e-rờ

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ zəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

The name of the Latin-script letter R/r.


i ngắn

[ʔi˧˧ ŋan˧˦]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˥]

The name of the Latin-script letter I/i.


i dài

[ʔi˧˧ zaːj˨˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˦˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˨˩]

The name of the Latin-script letter Y/y.


em-mờ

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

[ʔɛm˧˧ məː˦˩]

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

The name of the Latin-script letter M/m.


ét-sì

[ʔɛt̚˧˦ si˨˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ ʂɪj˦˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɛk̚˦˥ ʂɪj˨˩]

[ʔɛk̚˦˥ sɪj˨˩]

From French esse. The letters S and s represent /ʂ/ in Vietnamese, therefore their name was modeled to orthographically reflect that fact, rather than the original French pronunciation.

The name of the Latin-script letter S/s.


Sing

(colloquial) Singapore (an island and city-state in Southeast Asia)


chiêm tinh học

[t͡ɕiəm˧˧ tïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəm˧˧ tɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]


gà công nghiệp

[ɣaː˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[ɣaː˦˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[ɣaː˨˩ kəwŋ͡m˧˧ ŋip̚˨˩˨]

gà (“chicken”) + công nghiệp (“industry”).

com

(figurative) a child who lacks common sense due to parental protectiveness


hải sư

[haːj˧˩ sɨ˧˧]

[haːj˧˨ ʂɨ˧˧]

[haːj˧˨ sɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ sɨ˧˧]


tò vò

Tò vò mà nuôi con nhện
Đến khi nó lớn, nó quyện nhau đi
Tò vò ngồi khóc tỉ ti
Nhện ơi! Nhện hỡi! Mày đi đằng nào?
If a wasp were to raise a spider
When it be grown up, it would leave
The wasp would sit there weeping
O spider! My spider! Whither art thou gone?


Song Nam

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

[sɔŋ˧˧ naːm˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 雙 (“double”) and 男 (“male”).

vi-etym-sino

(astrology, astronomy) Synonym of Song Tử (“Gemini”)


Thất Nữ

[tʰət̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰək̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[tʰək̚˦˥ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thất Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 室女, composed of 室 (“house”) and 女 (“female”). In Chinese, 室女 as a common noun means unmarried female virgin although this use is dated and is not attested in Vietnamese.

(astrology, astronomy) Synonym of Xử Nữ (“Virgo”)


Kim Ngưu

[kim˧˧ ŋɨw˧˧]

[kim˧˧ ŋɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Kim Ngưu.wav

Sino-Vietnamese word from 金牛 (“golden bull”).


Cự Giải

[kɨ˧˨ʔ zaːj˧˩]

[kɨ˨˩ʔ jaːj˧˨]

[kɨ˨˩˨ jaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cự Giải.wav

Sino-Vietnamese word from 巨蟹 (“giant crab”).


Sư Tử

[ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɨ˨˩˦]


Trinh Nữ

[t͡ɕïŋ˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈɨn˧˧ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Trinh Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 貞女 (“female virgin”).


Thiên Bình

[tʰiən˧˧ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓɨn˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 天平 (“scales”).


Song Tử

[sawŋ͡m˧˧ tɨ˧˩]

[ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˧˨]

[sɔŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

[sawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Tử.wav

Sino-Vietnamese word from 雙子 (“two children”).


Xử Nữ

[sɨ˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[sɨ˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 處女 (“female virgin”).


Thiên Xứng

[tʰiən˧˧ sɨŋ˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ sɨŋ˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ sɨŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Xứng.wav

Sino-Vietnamese word from 天秤 (“scales”).

(astrology, astronomy) Synonym of Thiên Bình (“Libra”)


Bắc Giải

[ʔɓak̚˧˦ zaːj˧˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ jaːj˧˨]

[ʔɓak̚˦˥ jaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bắc Giải.wav

Sino-Vietnamese word from 北 (“north”) and 蟹 (“crab”). Compare Nam Dương (“Capricorn”, literally “southern goat”).

(astrology, astronomy) Synonym of Cự Giải (“Cancer”)


Thủy Bình

Alternative spelling of Thuỷ Bình (“Aquarius”)


nhân mã

[ɲən˧˧ maː˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ maː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ maː˨˩˦]

(Greek mythology, Roman mythology) centaur


Bạch Dương

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[ʔɓat̚˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[ʔɓat̚˨˩˨ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bạch Dương.wav

Sino-Vietnamese word from 白羊 (“white sheep”).


bọ cạp

[ʔɓɔ˧˨ʔ kaːp̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ʔ kaːp̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˨ kaːp̚˨˩˨]

Unknown. Perhaps from bọ (“bug”) + cạp (“outer ring of a basket”).

af

a scorpion (any of various arachnids of the order Scorpiones)


xạ thủ

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]


Thiên Hạt

[tʰiən˧˧ haːt̚˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ haːk̚˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ haːk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Hạt.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天蝎 (SV: Thiên Hiết).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Hiết</i>

vi-etym-sino

Alternative form of Thiên Yết (“Scorpio”)

Alternative form of Thiên Yết (“Scorpius”)


Hoàng Đế

[hwaːŋ˨˩ ʔɗe˧˦]

[hwaːŋ˦˩ ʔɗej˨˩˦]

[waːŋ˨˩ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 黃帝, composed of 黃 (“yellow”) and 帝 (“emperor”).


Bọ Cạp

[ʔɓɔ˧˨ʔ kaːp̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ʔ kaːp̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˨ kaːp̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bọ Cạp.wav

(astrology) Synonym of Thiên Yết (“Scorpio”)

(astronomy) Synonym of Thiên Yết (“Scorpius”)


Thần Nông

[tʰən˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˦˩ nəwŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thần Nông.wav

Sino-Vietnamese word from 神農, composed of 神 (“godly”) and 農 (“farming”), from Chinese 神農／神农 (Shénnóng).

họ Thần Nông / Thần Nông thị

Con cháu Thần Nông thị là Đế Minh lấy con gái Vụ Tiên mà sinh Kinh Dương Vương, tức là thủy tổ của Bách Việt.

1993, Lê Văn Hưu with Phan Thu Tiên, Ngô Sĩ Liên, “Kỷ Hồng Bàng Thị [The Age of the Hongbangites]”, in Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, transl., Đại Việt sử ký toàn thư [The Complete Annals of Great Viet], volume 1:

Emperor Minh was a Shennongite, and he married Vụ Tiên's daughter and begat Kinh Dương Vương, the progenitor of the Baiyue.


Bảo Bình

[ʔɓaːw˧˩ ʔɓïŋ˨˩]

[ʔɓaːw˧˨ ʔɓɨn˦˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bảo Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 寶瓶 (“precious vase”).


Nhân Mã

[ɲən˧˧ maː˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ maː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ maː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nhân Mã.wav

Sino-Vietnamese word from 人馬 (“centaur”).


Song Ngư

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[sɔŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Ngư.wav

Sino-Vietnamese word from 雙魚 (“two fish”).


Thiên Hiết

[tʰiən˧˧ hiət̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ hiək̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ hiək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Hiết.wav


Xạ Thủ

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Xạ Thủ.wav

Sino-Vietnamese word from 射手 (“shooter”). Compare Japanese 射手座 (Iteza).

(astrology, astronomy) Synonym of Nhân Mã (“Sagittarius”)


Thiên Yết

[tʰiən˧˧ ʔiət̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʔiək̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ ʔiək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Yết.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天蠍 (SV: Thiên Hiết).


Ma Kết

[maː˧˧ ket̚˦˧˥]

[maː˧˧ kəːt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ma Kết.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 摩羯 (SV: Ma Yết, Ma Kiết)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Ma Yết, Ma Kiết</i>


Nam Dương

Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 羊 (“caprid”). Compare Bắc Giải (“Cancer”, literally “northern crab”).

[naːm˧˧ zɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Dương.wav

(astrology) Synonym of Ma Kết (“Capricorn”)

(astronomy) Synonym of Ma Kết (“Capricornus”)


Nam Dương

Sino-Vietnamese word from 南洋 (“to/in the south of the ocean”). Compare Đông Dương (“Indochina”, literally “with the ocean to the east”).

[naːm˧˧ zɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

(obsolete) Synonym of In-đô-nê-xi-a: Indonesia


Nam Dương

Sino-Vietnamese word from 南陽, from Chinese 南陽／南阳 (Nányáng).

[naːm˧˧ zɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]


hình học

[hïŋ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 形學, composed of 形 (“shape”) and 學 (“study”).


vật lí học

[vət̚˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[jək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


Cân Xứng

[kən˧˧ sɨŋ˧˦]

[kəŋ˧˧ sɨŋ˦˧˥]

[kəŋ˧˧ sɨŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cân Xứng.wav

Sino-Vietnamese word from 斤 (“catty”) and 秤 (“scale”).


Phi Mã

[fi˧˧ maː˦ˀ˥]

[fɪj˧˧ maː˧˨]

[fɪj˧˧ maː˨˩˦]


Thiên Nga

[tʰiən˧˧ ŋaː˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ŋaː˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ ŋaː˧˧]


Thiên Mã

[tʰiən˧˧ maː˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ maː˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ maː˨˩˦]


số học

[ʂow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số học.wav

Sino-Vietnamese word from 數學 (“mathematics”). Compare toán học (“mathematics”).


Hải Sư

[haːj˧˩ sɨ˧˧]

[haːj˧˨ ʂɨ˧˧]

[haːj˧˨ sɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ sɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hải Sư.wav

Sino-Vietnamese word from 海獅 (“sea lion”).

(astrology, astronomy) Synonym of Sư Tử (“Leo”)


Thuỷ Bình

[tʰwi˧˩ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰwɪj˧˨ ʔɓɨn˦˩]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thuỷ Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 水瓶 (“water vase”).

(astrology, astronomy) Synonym of Bảo Bình (“Aquarius”)


Nam Tào

Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 曹 (“lord”). Alternatively known as Nam Đẩu, in contrast to Bắc Đẩu.


Bắc Đẩu

[ʔɓak̚˧˦ ʔɗəw˧˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗəw˧˨]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɗəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 北斗, composed of 北 (“northern”) and 斗 (“dipper”).

Coordinate term: Nam Tào

Bắc Đẩu Tinh quân

Coordinate term: Nam Đẩu

Bắc Đẩu Thất Tinh


bạt

Sino-Vietnamese word from 跋 (“epilogue”).


phép trừ

[fɛp̚˧˦ t͡ɕɨ˨˩]

[fɛp̚˦˧˥ ʈɨ˦˩]

[fɛp̚˦˥ ʈɨ˨˩]

phép (法, “arithmetic operation”) + trừ (除, “to eliminate”).
Calque of Chinese 減法／减法 (giảm pháp).
Compare phép chia (“division”).


thuật toán

[tʰwət̚˧˨ʔ twaːn˧˦]

[tʰwək̚˨˩ʔ twaːŋ˦˧˥]

[tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾aːŋ˦˥]

Unknown. Perhaps nativized from Chinese 算術／算术 (toán thuật, “arithmetic”), or a calque of Chinese 算法 (toán pháp, “algorithm”).


thủ dâm

[tʰu˧˩ zəm˧˧]

[tʰʊw˧˨ jəm˧˧]

[tʰʊw˨˩˦ jəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thủ dâm.wav


角鬥

chữ Hán form of giác đấu (“to wrestle”).


say sóng

[ʂaj˧˧ ʂawŋ͡m˦˧˥]

[saj˧˧ sɔŋ˦˧˥]

[ʂa(ː)j˧˧ ʂawŋ͡m˦˥]


say xe

[ʂaj˧˧ sɛ˧˧]

[ʂa(ː)j˧˧ sɛ˧˧]

From say (“to get drunk”) + xe (“wheeled-vehicle”). Compare Japanese 車酔い (literally “car drunkenness”).


擴散

chữ Hán form of khuếch tán (“diffusion”).


擴散

chữ Hán form of khuếch tán (“to diffuse”).


擴散

chữ Hán form of khuếch tán (“diffusive”).


thư kí

[tʰɨ˧˧ ki˧˦]

[tʰɨ˧˧ kɪj˨˩˦]

[tʰɨ˧˧ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 書記, Chinese 書記／书记 (shūjì, “communist secretary”). Compare bí thư (“communist secretary”). Vietnamese uses an opposite distinction to Chinese's as to whether the secretary in question works for the communist government or not.

der

Nó làm thư kí ở công ti A.


bí thư

[ʔɓi˧˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[ʔɓɪj˦˥ tʰɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bí thư.wav

Sino-Vietnamese word from 秘書, Chinese 秘書／秘书 (mìshū, “non-communist secretary”). Compare thư kí (“non-communist secretary”). Vietnamese uses an opposite distinction to Chinese's as to whether the secretary in question works for the communist government or not.

bí thư tỉnh uỷ/thành uỷ
the secretary of a provincial committee/committee of a thành phố trực thuộc trung ương of the Communist Party


分類學

chữ Hán form of phân loại học (“taxonomy”).


民主社會主義

dân chủ xã hội chủ nghĩa
dân chủ xã hội chủ nghĩa#Vietnamese

democratic socialism
democratic socialism

chữ Hán form of dân chủ xã hội chủ nghĩa (“democratic socialism”).


móc lốp

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-móc lốp.wav

móc (“to put your hand in and take something out”) + lốp (“tire”), perhaps in reference to how repairers fix tires or inner tubes.


tục biên

[tʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tục biên

Sequel to the Historical Records of the Great Viet


tiền truyện

[tiən˨˩ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Bảo Liên Đăng tiền truyện

(literary, narratology) prequel; prelude


Văn Lang

[vaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

[vaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

[jaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

(history) the first nation of the ancient Vietnamese people, ruled by Hùng kings


異教

chữ Hán form of dị giáo (“heresy; heretic”).


tiền biên

[tiən˨˩ ʔɓiən˧˧]

[tiəŋ˦˩ ʔɓiəŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tiền biên

Prequel to the Historical Records of the Great Viet


thế giới ngữ

[tʰe˧˦ zəːj˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[tʰej˦˥ jəːj˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 世界語, composed of 世界 and 語.


景致

chữ Hán form of cảnh trí (“scenery; surroundings”).


tiên đề

[tiən˧˧ ʔɗe˨˩]

[tiəŋ˧˧ ʔɗej˦˩]

[tiəŋ˧˧ ʔɗej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 先 (“before; previous”) and 題 (“title”).

Tiên đề Ơ-clít về đường thẳng song song: qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng, có một và chỉ một đưởng thẳng song song với đường thẳng đó.

Euclidean axiom on parallel lines: through a point that's not on a line, there's one and only one line that's parallel with that line.

(philosophy, mathematics, logic, proof theory) an axiom


khảo cổ học

[kʰaːw˨˩˦ kow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


nhân khẩu học

[ɲən˧˧ xəw˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ kʰəw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ xəw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ kʰəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]

[ɲəŋ˧˧ xəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


hàng không vũ trụ

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧ vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧ jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 航空宇宙, composed of 航空 (“aviation”) and 宇宙 (“space”).


tinh thể học

[tïŋ˧˧ tʰe˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˧ tʰej˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


sinh vật học

[sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


định lí

[ʔɗïŋ˧˨ʔ li˧˦]

[ʔɗɨn˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[ʔɗɨn˨˩˨ lɪj˦˥]

Định lý Huygen cho phép tìm mômen quán tính của một vật thể đối với trục đã cho Oz₁ trong trường hợp đã biết mômen quán tính của vật thể đó đối với trục bất kỳ Az₂ song song với Oz₁.

1979, S.M. Targ, translated by Phạm Huyền, Giáo trình giản yếu cơ học lý thuyết, NXB đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội, page 339:

Huygens' theorem allows to find the moment of inertia of some body relative to a given axis Oz₁ in the case the moment of inertia of that body relative to an arbitrary axis Az₂ parallel to Oz₁ is known.


công lí

[kəwŋ͡m˧˧ li˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ lɪj˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ lɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公理 (“common sense; axiom”).

justice, especially as regards the rule of law


khoa học ứng dụng

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ ʔɨŋ˧˦ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ ʔɨŋ˦˧˥ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɨŋ˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ ʔɨŋ˦˥ jʊwŋ͡m˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khoa học ứng dụng.wav

khoa học (“science”) + ứng dụng (“to apply; application, app”), a calque of Chinese 應用科學／应用科学 (ứng dụng khoa học).


thủy văn học

Traditional tone placement spelling of thuỷ văn học.


hóa học hữu cơ

hoá học hữu cơ
hoá học hữu cơ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of hoá học hữu cơ.


hóa học vô cơ

Traditional tone placement spelling of hoá học vô cơ.


hải dương học

[haːj˧˩ zɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[haːj˧˨ jɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[haːj˨˩˦ jɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


cổ sinh vật học

[ko˧˩ sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kow˧˨ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˧˨ sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kow˨˩˦ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[kow˨˩˦ sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


khí hậu học

[xi˧˦ həw˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kʰɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[xɪj˨˩˦ həw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kʰɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[xɪj˦˥ həw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


hàng không

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˦˩ xəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[haːŋ˨˩ xəwŋ͡m˧˧]


địa lí học

[ʔɗiə˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


nha khoa

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ kʰwaː˧˧]

[ɲaː˧˧ xwaː˧˧]


lâm nghiệp

[ləm˧˧ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[ləm˧˧ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[ləm˧˧ ŋip̚˨˩˨]

nông, lâm, ngư nghiệp
agriculture, forestry and fishing


khoa học vũ trụ

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-khoa học vũ trụ.wav

khoa học (“science”) + vũ trụ (“universe”), a calque of Chinese 宇宙科學／宇宙科学 (vũ trụ khoa học).


khoa học tự nhiên

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ ɲiən˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

khoa học (“science”) + tự nhiên (“nature”), a calque of Chinese 自然科學／自然科学 (tự nhiên khoa học).


dược học

[zɨək̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jɨək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jɨək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


giải phẫu học

[zaːj˧˩ fəw˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːj˨˩˦ fəw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


khoáng vật học

[xwaːŋ˧˦ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kʰwaːŋ˦˧˥ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[xwaːŋ˦˧˥ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kʰwaːŋ˦˥ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[xwaːŋ˦˥ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


đại số tuyến tính

[ʔɗaːj˧˨ʔ so˧˦ twiən˧˦ tïŋ˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʂow˨˩˦ twiəŋ˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩ʔ sow˨˩˦ twiəŋ˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʂow˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ tɨn˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ sow˦˥ t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ tɨn˦˥]

đại số (“algebra”) + tuyến tính (“linear”), a calque of Chinese 線性代數／线性代数 (tuyến tính đại số).


điện từ học

[ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


địa chấn học

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕən˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕəŋ˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ cəŋ˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


sinh lí học

[sïŋ˧˧ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʂɨn˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[sɨn˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʂɨn˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[sɨn˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


dược lí học

[zɨək̚˧˨ʔ li˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[jɨək̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[jɨək̚˨˩˨ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]


lượng giác

[lɨəŋ˧˨ʔ zaːk̚˧˦]

[lɨəŋ˨˩ʔ jaːk̚˦˧˥]

[lɨəŋ˨˩˨ jaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 量角, composed of 量 (“measure”) and 角 (“corner”).


thuỷ văn học

[tʰwɪj˧˨ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ vaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ jaŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


vũ trụ học

[vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


vũ trụ luận

[vu˦ˀ˥ t͡ɕu˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʈʊw˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʈʊw˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


quang phổ học

[waːŋ˧˧ fow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


cơ học

[kəː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[kəː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[kəː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 機學, composed of 機 (“mechanic”) and 學 (“study”).


nhân chủng học

[ɲən˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ cʊwŋ͡m˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


vi sinh vật học

[vi˧˧ sïŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ sɨn˧˧ vək̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[vɪj˧˧ ʂɨn˧˧ vək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

[jɪj˧˧ sɨn˧˧ jək̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


đại số

[ʔɗaːj˧˨ʔ so˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʂow˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ sow˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʂow˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại số.wav


khoa học xã hội

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ saː˧˨ hoj˨˩ʔ]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ saː˨˩˦ hoj˨˩˨]

khoa học (“science”) + xã hội (“society”), a calque of Chinese 社會科學／社会科学 (xã hội khoa học).


ngữ nghĩa học

[ŋɨ˦ˀ˥ ŋiə˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ ŋiə˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ ŋiə˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


khoa học thần kinh

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tʰən˨˩ kïŋ˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰəŋ˦˩ kɨn˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰəŋ˦˩ kɨn˧˧]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰəŋ˨˩ kɨn˧˧]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰəŋ˨˩ kɨn˧˧]

Calque of Chinese 神經科學／神经科学 (thần kinh khoa học).


văn phạm

[vaŋ˧˧ faːm˨˩ʔ]

[vaŋ˧˧ faːm˨˩˨]

[jaŋ˧˧ faːm˨˩˨]


địa mạo học

[ʔɗiə˧˨ʔ maːw˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ maːw˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ maːw˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


xã hội học

[saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[saː˨˩˦ hoj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 社會學, from Japanese 社会学 (shakaigaku), a calque of French sociologie.


hoá học hữu cơ

head

hoá học hữu cơ • (化學有機)

vi-noun

hoá học hữu cơ • (化學有機)

[hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ hiw˦ˀ˥ kəː˧˧]

[hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ hɨw˧˨ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ hɨw˨˩˦ kəː˧˧]

hoá học (“chemistry”) + hữu cơ (“organic”), a calque of Chinese 有機化學／有机化学 (hữu cơ hoá học).


phân tâm

[fən˧˧ təm˧˧]

[fəŋ˧˧ təm˧˧]

[fəŋ˧˧ təm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân tâm.wav

Sino-Vietnamese word from 分心 (“to distract”).


hoá học vô cơ

head

hoá học vô cơ • (化學無機)

vi-noun

hoá học vô cơ • (化學無機)

[hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vo˧˧ kəː˧˧]

[hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ vow˧˧ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ vow˧˧ kəː˧˧]

[waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨ jow˧˧ kəː˧˧]

hoá học (“chemistry”) + vô cơ (“inorganic”), a calque of Chinese 無機化學／无机化学 (vô cơ hoá học).


quang học

[waːŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 光學, composed of 光 (“light”) and 學 (“-logy; -graphy; -ics”).


khẩu âm

[xəw˧˩ ʔəm˧˧]

[kʰəw˧˨ ʔəm˧˧]

[xəw˧˨ ʔəm˧˧]

[kʰəw˨˩˦ ʔəm˧˧]

[xəw˨˩˦ ʔəm˧˧]


tâm lí học

[təm˧˧ lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[təm˧˧ lɪj˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 心理學, Japanese 心理学 (shinrigaku). See tâm lí for more.


hình vị

[hïŋ˨˩ vi˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ vɪj˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ vɪj˨˩˨]

[hɨn˨˩ jɪj˨˩˨]


tình dục học

[tïŋ˨˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨn˦˩ jʊwk͡p̚˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨn˨˩ jʊwk͡p̚˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tình dục học.wav

Sino-Vietnamese word from 情慾學, composed of 情慾 (“sexual desire”) and 學 (“study”).


phân tâm học

[fən˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ təm˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân tâm học.wav

Sino-Vietnamese word from 分心學. Blend of 分析 (phân tích, “to analyze”) + 心理 (tâm lí, “psychology”) + 學 (học, “study”).
Compare 精神分析学 (“psychoanalysis”).


đánh trống lảng

[ʔɗajŋ̟˧˦ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ laːŋ˧˩]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʈəwŋ͡m˦˧˥ laːŋ˧˨]

[ʔɗan˦˥ ʈəwŋ͡m˦˥ laːŋ˨˩˦]

(literally) to drum the beats of digression

(idiomatic) for someone, to change the subject of a conversation when they don't really want to talk about it


tiền tệ

[tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ tej˨˩˨]


kinh tế học

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 經濟學, Japanese 経済学 (keizaigaku).

nhà kinh tế học


tâm lí

[təm˧˧ lɪj˨˩˦]

[təm˧˧ lɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tâm lí.wav

Sino-Vietnamese word from 心理, composed of 心 (“heart; mind”) and 理 (“workings”), Japanese 心理 (shinri, “psychological”, literally “workings of the mind”). The Japanese term was also used to mean "intellectual" in contrast with 物理 (butsuri, vật lí, “naturalist; physical”, literally “workings of things”), as a type of discipline that concerned theology, philosophy, politics and law. Compare sinh lí (“physiology”, literally “workings of life”) and địa lí (“geography”, literally “workings of the earth”).

bor

tâm lí người tiêu dùng

psyche, especially concerns, hang-ups or baggage


tâm lí

[təm˧˧ lɪj˨˩˦]

[təm˧˧ lɪj˦˥]


mật mã học

[mət̚˧˨ʔ maː˦ˀ˥ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[mək̚˨˩ʔ maː˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[mək̚˨˩˨ maː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


nhân loại học

[ɲən˧˧ lwaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ lwaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


ngữ dụng học

[ŋɨ˦ˀ˥ zʊwŋ͡m˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ jʊwŋ͡m˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]


dạ dày

From dạ (“internal organs, stomach”) + dày (“thick”).

com

Con đường ngắn nhất đến trái tim người đàn ông là đi qua dạ dày.

The shortest way to a man's heart is through his stomach.


rừng thưa

[zɨŋ˨˩ tʰɨə˧˧]

[ʐɨŋ˦˩ tʰɨə˧˧]

[ɹɨŋ˨˩ tʰɨə˧˧]

rừng (“forest”) + thưa (“clear; not dense”), a calque of Chinese 疏林 sơ lâm.


vịt giời

[vit̚˧˨ʔ zəːj˨˩]

[vit̚˨˩ʔ jəːj˦˩]

[vɨt̚˨˩˨ jəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩˨ jəːj˨˩]

vịt (“duck”) + giời (“sky; celestial; heavenly”).

Northern Vietnam form of vịt trời (“wigeon”)

Nhà tôi có năm con vịt giời.

Oh boy, I've got five little princesses.

(Northern Vietnam, humorous or disapproving) a daughter, whom a family may be disappointed to have because of patriarchy (that favors boys to take care of their immediate families and extended families, and to maintain their family names), or who may possess disapproved stereotypically feminine qualities such as talkativeness, whining and nagging that's likened to a duck's or goose's quacking


Trung Kì

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ki˨˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kɪj˦˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kɪj˨˩]


Trung Hoa Dân quốc

Trung Hoa Dân Quốc
Trung Hoa Dân Quốc#Vietnamese

Republic of China
Republic of China#English

Alternative letter-case form of Trung Hoa Dân Quốc (“Republic of China”)


Trung Hoa Đài Bắc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ ʔɗaːj˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧ ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中華臺北, composed of 中華 (“China”) and 臺北 (“Taipei”), from Mandarin 中華臺北／中华台北 (Zhōnghuá Táiběi).

zh-l

中華臺北／中华台北 (Zhōnghuá Táiběi)


Nam Kì

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Kì.wav


Nam Kì

(informal) pertaining to Southern Vietnam


ngan

head

岸, 狺, 鴳, 𪃛, 𪇩

vi-noun

岸, 狺, 鴳, 𪃛, 𪇩

con (classifier)
岸 (CJK)
狺 (CJK)
鴳 (CJK)
𪃛 (CJK)
𪇩 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 雁 (“wild goose”, SV: nhạn). Doublet of nhạn.
Likely meant "wild goose" initially.
Sense "muscovy duck" (from the Americas) is attested in Phạm Đình Hổ's 1827 dictionary Nhật dụng thường đàm (日用常談 "Common Words Used Daily") , wherein ngan 鴳 was glossed as 赤靣鴨 (SV: xích diện áp) "red-faced duck" http://nomfoundation.org/common/show.php?detail=2269&uiLang=vn.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhạn</i>


vịt trời

[vit̚˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[vit̚˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[vɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vịt trời.wav

vịt (“duck”) + trời (“sky; wild of birds”), literally "wild duck". Compare Chinese 天 (tiān, “sky”) as in 天鵝／天鹅 (thiên nga, “swan”, literally “sky goose”).

compound

hai người đàn bà và một con vịt thành cái chợ

Nhà tôi có năm con vịt trời.

(humorous or disapproving) a daughter, with implied disappointment in the fact that she's a girl, or that she might have stereotypically disapproved feminine qualities such as nagging or loquacity


開胃

chữ Hán form of khai vị (“to be consumed at the start of a meal to stimulate the appetite”).


thủ thuật

[tʰu˧˩ tʰwət̚˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 手術 (“surgery; medical operation”), etymologically literally means "handy techniques".


không tưởng

[xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˩]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

[xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 空想 (“utopian; fantasy”).


huyền thoại

[hwiəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[wiəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


trang trí

[t͡ɕaːŋ˧˧ t͡ɕi˧˦]

[ʈaːŋ˧˧ ʈɪj˨˩˦]

[ʈaːŋ˧˧ ʈɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 裝置 (“to equip; to fit; device”).

trang trí cây thông Nô-en


thần thoại

[tʰən˨˩ tʰwaːj˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 神話, composed of 神 (“god”) and 話 (“story”).


danh từ chung

[zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jɛɲ˧˧ tɨ˦˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[jan˧˧ tɨ˨˩ cʊwŋ͡m˧˧]


cụm động từ

[kum˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[kum˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[kʊm˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Blend of cụm từ (“phrase”) + động từ (“verb”).


trợ động từ

[t͡ɕəː˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʈəː˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʈəː˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 助動詞, composed of 助 (“to help”) and 動詞 (“verb”).

vi-etym-sino

Phần lớn động từ tiếng Pháp đi kèm trợ động từ avoir.

Most French verbs go with the auxiliary avoir.


phân từ hiện tại

[fən˧˧ tɨ˨˩ hiən˧˨ʔ taːj˧˨ʔ]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ hiəŋ˨˩ʔ taːj˨˩ʔ]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ hiəŋ˨˩˨ taːj˨˩˨]

Calque of Chinese 現在分詞／现在分词 (hiện tại phân từ), from phân từ (“participle”) + hiện tại (“present”).

af

present participle
present participle#English


động danh từ

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 動名詞, blend of động từ (“verb”) + danh từ (“noun”).

blend

(dated) Synonym of danh động từ (“gerund”)


động từ cụm

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩ kum˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩ kum˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩ kʊm˨˩˨]

Blend of động từ (“verb”) + cụm từ (“phrase”), calque of English phrasal verb.


quá khứ phân từ

[kwaː˧˦ xɨ˧˦ fən˧˧ tɨ˨˩]

[kwaː˨˩˦ kʰɨ˨˩˦ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[kwaː˨˩˦ xɨ˨˩˦ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[waː˦˥ kʰɨ˦˥ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

[waː˦˥ xɨ˦˥ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 過去分詞, composed of 過去 (“past”) and 分詞 (“participle”).

vi-etym-sino

phân từ quá khứ
phân từ quá khứ#Vietnamese

(dated, grammar) Synonym of phân từ quá khứ (“past participle”)


danh động từ

[zajŋ̟˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tɨ˨˩]

[jɛɲ˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tɨ˦˩]

[jan˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 名動詞, blend of danh từ (“noun”) + động từ (“verb”).


hiện tại phân từ

[hiən˧˨ʔ taːj˧˨ʔ fən˧˧ tɨ˨˩]

[hiəŋ˨˩ʔ taːj˨˩ʔ fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[hiəŋ˨˩˨ taːj˨˩˨ fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 現在分詞, composed of 現在 (“present”) and 分詞 (“participle”).

vi-etym-sino

phân từ hiện tại
phân từ hiện tại#Vietnamese

(dated, grammar) Synonym of phân từ hiện tại (“present participle”)


đại từ

[ʔɗaːj˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ tɨ˨˩]


cụm danh từ

[kum˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[kum˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[kʊm˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Blend of cụm từ (“phrase”) + danh từ (“noun”)


phân từ quá khứ

[fən˧˧ tɨ˨˩ kwaː˧˦ xɨ˧˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ kwaː˨˩˦ kʰɨ˨˩˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩ kwaː˨˩˦ xɨ˨˩˦]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ waː˦˥ kʰɨ˦˥]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩ waː˦˥ xɨ˦˥]

Calque of Chinese 過去分詞／过去分词 (quá khứ phân từ), from phân từ (“participle”) + quá khứ (“past”)


tuyệt thực

[twiət̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[twiək̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 絕食, composed of 絕 (“to cut off”) and 食 (“to eat”).

vi-etym-sino

to stop eating for religious fasting, protest or a hunger strike


phân từ

[fən˧˧ tɨ˨˩]

[fəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[fəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 分詞, composed of 分 (“to divide”) and 詞 (“word”).


中圻

chữ Hán form of Trung Kì (“(historical, French protectorate) Annam”).


danh từ riêng

[zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩ ziəŋ˧˧]

[jɛɲ˧˧ tɨ˦˩ ʐiəŋ˧˧]

[jan˧˧ tɨ˨˩ ɹiəŋ˧˧]

danh từ (“noun”) + riêng (“private; specific”)


đại danh từ

[ʔɗaːj˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ jɛɲ˧˧ tɨ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ jan˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 代名詞, composed of 代 (“representative”) and 名詞 (“noun”).


yên sĩ phi lý thuần

yên sĩ phi lí thuần
yên sĩ phi lí thuần#Vietnamese

Alternative spelling of yên sĩ phi lí thuần.


xà cột

[saː˨˩ kot̚˧˨ʔ]

[saː˦˩ kok̚˨˩ʔ]

[saː˨˩ kok̚˨˩˨]


đấm bốc

[ʔɗəm˧˦ ʔɓəwk͡p̚˧˦]

[ʔɗəm˦˧˥ ʔɓəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɗəm˦˥ ʔɓəwk͡p̚˦˥]


liên từ

[liən˧˧ tɨ˨˩]

[liəŋ˧˧ tɨ˦˩]

[liəŋ˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 連詞, composed of 連 (“to join”) and 詞 (“word”).


bành tô

[ʔɓajŋ̟˨˩ to˧˧]

[ʔɓɛɲ˦˩ tow˧˧]


xắc cốt

[sak̚˦˧˥ kok̚˦˧˥]


xa-tanh

[saː˧˧ tajŋ̟˧˧]

[saː˧˧ tɛɲ˧˧]


quán từ

[kwaːŋ˦˧˥ tɨ˦˩]

[waːŋ˦˥ tɨ˨˩]


phéc-mơ-tuya

[fɛk̚˧˦ məː˧˧ twiə˧˧]

[fɛk̚˦˧˥ məː˧˧ twiə˧˧]

[fɛk̚˦˥ məː˧˧ t⁽ʷ⁾iə˧˧]

Borrowed from French fermeture (“fastener”).


xanh-tuya

[sɛɲ˧˧ twiə˧˧]

[san˧˧ t⁽ʷ⁾iə˧˧]


tạp dề

[taːp̚˧˨ʔ ze˨˩]


coóc-xê

[kɔk̚˧˦ se˧˧]

[kɔk̚˦˧˥ sej˧˧]


sơn dương

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 山羊, composed of 山 (“mountain”) and 羊 (“goat”).

(by extension) some other goat-like ungulates that live in mountains, such as the chamois or the ibex


xốt vang

[sot̚˧˦ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˧˥ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˥ vaːŋ˧˧]

[sok̚˦˥ jaːŋ˧˧]

Borrowed from French sauce au vin, or simply a compound of xốt + vang, from sauce and vin respectively.


Mạnh Đức Tư Cưu

[majŋ̟˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦ tɨ˧˧ kiw˧˧]

[mɛɲ˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥ tɨ˧˧ kɨw˧˧]

[man˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥ tɨ˧˧ kɨw˧˧]


Phật Lãng Sa

[fət̚˧˨ʔ laːŋ˦ˀ˥ saː˧˧]

[fək̚˨˩ʔ laːŋ˧˨ ʂaː˧˧]

[fək̚˨˩ʔ laːŋ˧˨ saː˧˧]

[fək̚˨˩˨ laːŋ˨˩˦ ʂaː˧˧]

[fək̚˨˩˨ laːŋ˨˩˦ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 弗朗沙, a transcription of French France; misreading of Phất Lãng Sa


yên sĩ phi lí thuần

[ʔiən˧˧ si˦ˀ˥ fi˧˧ li˧˦ tʰwən˨˩]

[ʔiəŋ˧˧ ʂɪj˧˨ fɪj˧˧ lɪj˨˩˦ tʰwəŋ˦˩]

[ʔiəŋ˧˧ sɪj˧˨ fɪj˧˧ lɪj˨˩˦ tʰwəŋ˦˩]

[ʔiəŋ˧˧ ʂɪj˨˩˦ fɪj˧˧ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩]

[ʔiəŋ˧˧ sɪj˨˩˦ fɪj˧˧ lɪj˦˥ tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 煙士披里純, a transcription of English inspiration


thán từ

[tʰaːn˧˦ tɨ˨˩]

[tʰaːŋ˦˧˥ tɨ˦˩]

[tʰaːŋ˦˥ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 嘆詞, composed of 嘆 (“to sigh; to chant”) and 詞 (“word”).


giắc-két

[zak̚˧˦ kɛt̚˧˦]

[jak̚˦˧˥ kɛt̚˦˧˥]

[jak̚˦˥ kɛk̚˦˥]


soọc

Borrowed from French short, from English short.


mũ bê-rê

[mu˦ˀ˥ ʔɓe˧˧ ɹe˧˧]

[mu˦ˀ˥ ʔɓe˧˧ ze˧˧]

[mʊw˧˨ ʔɓej˧˧ ɹej˧˧]

[mʊw˨˩˦ ʔɓej˧˧ ɹej˧˧]


ca-lô

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng…

A little boy
Who wore a cute satchel
Who was quick on his feet
Who blissfully banged his head
Who wore a lopsided forage cap
Who whistled loud and proud
Like a robin
Hopping on the yellow road…


mạo từ

[maːw˧˨ʔ tɨ˨˩]

[maːw˨˩ʔ tɨ˦˩]

[maːw˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 帽 (“hat; cap”) and 詞 (“word”), as if the article is a “cap” on the noun that follows. Compare quán từ (literally “hat-word”).

mạo từ xác định/hạn định

mạo từ bất định/không xác định/không hạn định


xi-líp

[sɪj˧˧ lip̚˦˧˥]


xu-chiêng

[su˧˧ t͡ɕiəŋ˧˧]

[sʊw˧˧ t͡ɕiəŋ˧˧]

[sʊw˧˧ ciəŋ˧˧]

Borrowed from French soutien-gorge (literally “supports-breasts”).


phó từ

[fɔ˨˩˦ tɨ˦˩]

Sino-Vietnamese word from 副詞, composed of 副 (“secondary”) and 詞 (“word”).

vi-etym-sino

(grammar) Synonym of trạng từ (“adverb”)


vét-tông

[vɛt̚˧˦ təwŋ͡m˧˧]

[vɛt̚˦˧˥ təwŋ͡m˧˧]

[vɛk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]

[jɛk̚˦˥ təwŋ͡m˧˧]


song sinh

[sawŋ͡m˧˧ sïŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

[sɔŋ˧˧ sɨn˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-song sinh.wav

anh trai song sinh

(of one of such a couple) belonging to twins


công thức

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ tʰɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公式, composed of 公 (“public; common”) and 式 (“ritual; type”).

Công thức 1

công thức nấu ăn


phu-la

[fʊw˧˧ laː˧˧]

[fʊw˧˧ laː˧˧]


giới từ

[zəːj˧˦ tɨ˨˩]

[jəːj˨˩˦ tɨ˦˩]

[jəːj˦˥ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 介詞, composed of 介 (“to connect”) and 詞 (“word”).


găng

Kéo dây găng thế này thì đứt mất.

If you stretch the cord this taut, it'll snap.


găng

găng Nam Bộ

Aidia cochinchinensis; Canthium cochinchinense

Several species of flowering plants of the family Rubiaceae:

Species of the genus Aidia, especially Aidia chantonea


Song Sinh

[sawŋ͡m˧˧ sïŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

[sɔŋ˧˧ sɨn˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Sinh.wav

(astrology, astronomy) Synonym of Song Tử (“Gemini”)


góc phương vị

[ɣawk͡p̚˧˦ fɨəŋ˧˧ vi˧˨ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ fɨəŋ˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˥ fɨəŋ˧˧ vɪj˨˩˨]

[ɣawk͡p̚˦˥ fɨəŋ˧˧ jɪj˨˩˨]

góc (“angle”) + phương vị (“direction”).


sàn nhà

[saːn˨˩ ɲaː˨˩]

[ʂaːŋ˦˩ ɲaː˦˩]

[saːŋ˦˩ ɲaː˦˩]

[ʂaːŋ˨˩ ɲaː˨˩]

[saːŋ˨˩ ɲaː˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sàn nhà.wav


trạng từ

[t͡ɕaːŋ˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʈaːŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʈaːŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 狀 (“state”) and 詞 (“word”).


Sơn Dương

Sino-Vietnamese word from 山羊, composed of 山 (“mountain”) and 羊 (“caprid”), from Chinese 山羊 (shānyáng, “goat”), common reading of San Dương. Compare Miên Dương (“Aries”, literally “sheep”).

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Sơn Dương.wav

(astrology) Synonym of Ma Kết (“Capricorn”)

(astronomy) Synonym of Ma Kết (“Capricornus”)


Sơn Dương

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sơn Dương, the name of various places in Vietnam

Shanyang, the name of various places in China


cánh tả

[kajŋ̟˧˦ taː˧˩]

[kɛɲ˦˧˥ taː˧˨]

cánh (“wing”) + Sino-Vietnamese word from 左 (“left”), a calque of English left-wing


cánh hữu

[kɛɲ˦˧˥ hɨw˧˨]

cánh (“wing”) + Sino-Vietnamese word from 右 (“right”), a calque of English right-wing.


đoá

Sino-Vietnamese word from 朵/朶 (“cluster of flower”)

Nếu là hoa, tôi sẽ là một đoá hướng dương.

If I were to be a flower, I wish I were a sunflower.


mạ lị

[maː˧˨ʔ li˧˨ʔ]

[maː˨˩ʔ lɪj˨˩ʔ]

[maː˨˩˨ lɪj˨˩˨]


留戀

chữ Hán form of lưu luyến (“to be emotionally attached to; to be unwilling to part (with)”).


e hèm

[ʔɛ˧˧ hɛm˨˩]

[ʔɛ˧˧ hɛm˦˩]

[ʔɛ˧˧ hɛm˨˩]


gấy

North Central form with different path of diphthongization of mainstream gái.
As with nhôông (“husband”), originally just meant "man, male", gấy/cấy originally (and still) meant just "woman, female".

cấy

in North Central dialects less affected by lenition

North Central Vietnam form of gái (“girls; female”)


cấy

From Proto-Vietic *-keːʔ (“woman; female”); compare gấy.

North Central Vietnam form of cái (“female”)


cấy

From Proto-Vietic *kəlʔ. Related to cây.


kì lân biển

[ki˨˩ lən˧˧ ʔɓiən˧˩]

[kɪj˦˩ ləŋ˧˧ ʔɓiəŋ˧˨]

[kɪj˨˩ ləŋ˧˧ ʔɓiəŋ˨˩˦]

kì lân (“qilin; unicorn”) + biển (“sea”)


cá heo

[kaː˧˦ hɛw˧˧]

[kaː˨˩˦ hɛw˧˧]

[kaː˦˥ hɛw˧˧]

From cá (“fish”) + heo (“pig”). For the semantic relationship, compare Chinese 海豚 (hǎitún) and English mereswine.

a dolphin-like cetacean (such as the porpoise)


Tứ Linh

[tɨ˧˦ lïŋ˧˧]

[tɨ˨˩˦ lɨn˧˧]

[tɨ˦˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 四靈, 四 (“four”) and 靈 (“spirit”).

vi-etym-sino

the Four Holy Beasts, including Long (“Dragon”), Lân (“Vietnamese Qilin”), Quy (“Turtle”) and Phụng/Phượng (“Male Fenghuang”)


dũng cảm

[zʊwŋ͡m˦ˀ˥ kaːm˧˩]

[jʊwŋ͡m˧˨ kaːm˧˨]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ kaːm˨˩˦]

lòng dũng cảm


bom tấn

[ʔɓɔm˧˧ tən˧˦]

[ʔɓɔm˧˧ təŋ˦˧˥]

[ʔɓɔm˧˧ təŋ˦˥]


thông minh

[tʰəwŋ͡m˧˧ mïŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ mɨn˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ mɨn˧˧]


ngữ nguyên

[ŋɨ˦ˀ˥ ŋwiən˧˧]

[ŋɨ˧˨ ŋwiəŋ˧˧]

[ŋɨ˨˩˦ ŋwiəŋ˧˧]


từ nguyên

[tɨ˨˩ ŋwiən˧˧]

[tɨ˦˩ ŋwiəŋ˧˧]

[tɨ˨˩ ŋwiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 辭源 or 詞源／词源 (cíyuán).


ngữ nguyên học

[ŋɨ˦ˀ˥ ŋwiən˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋɨ˧˨ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋɨ˨˩˦ ŋwiəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


tấn công

[tən˧˦ kəwŋ͡m˧˧]

[təŋ˦˧˥ kəwŋ͡m˧˧]

[təŋ˦˥ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 進攻 with the Southern reading of the first character. This compound can also be read as tiến công, with the Northern reading of the first character, although the meaning shifted to "to advance, to march forward" under the influence of tiến.
This originally Southern form is now the chief word for "to attack" in written Vietnamese.


vực

bờ vực

a (natural) ledge near a very steep fall

bị đẩy đến bờ vực tuyệt chủng


phòng thủ

[fawŋ͡m˦˩ tʰʊw˧˨]

[fɔŋ˦˩ tʰʊw˧˨]

[fawŋ͡m˨˩ tʰʊw˨˩˦]


đại pháo

[ʔɗaːj˧˨ʔ faːw˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ faːw˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ faːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大砲 (“cannon”).


xe ca

[sɛ˧˧ kaː˧˧]

[sɛ˧˧ kaː˧˧]

[sɛ˧˧ kaː˧˧]

xe (“wheeled vehicle”) + French autocar.


ô tô

chiếc (classifier)
cái (classifier)
烏蘇 (CJK)


bị cáo

[ʔɓi˧˨ʔ kaːw˧˦]

[ʔɓɪj˨˩ʔ kaːw˨˩˦]

[ʔɓɪj˨˩˨ kaːw˦˥]


bị cáo

[ʔɓi˧˨ʔ kaːw˧˦]

[ʔɓɪj˨˩ʔ kaːw˨˩˦]

[ʔɓɪj˨˩˨ kaːw˦˥]

Bị cáo rất hối hận về tội lỗi của mình.

I am very sorry for the crime I committed.


bộ trưởng

[ʔɓo˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ʔɓow˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 部長, composed of 部 (“ministry”) and 長 (“chief”), from Chinese 部長／部长 (bùzhǎng). The use of Literary Chinese 部 (bù) for modern ministries are unique to China, Vietnam and South Korea, but only the former two use Chinese 部長／部长 (bùzhǎng), while South Korea uses a more etymologically generic term, 장관 (janggwan, literally “chief official”). Japanese 部長 (buchō, “division chief; club president”) and Korean 부장 (bujang, “division chief”) make use of other senses of Literary Chinese 部 (bù).

cog

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

(Baonghean.vn) -Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tuyên bố khả năng nổ ra một cuộc chiến mới ở châu Âu không còn là điều không thể tưởng tượng được và xã hội Đức phải thích ứng với thực tế này, đồng thời kêu gọi chính phủ tăng chi tiêu quân sự.

2023 October 31, “Bộ trưởng Quốc phòng Đức cho rằng cần thích ứng với khả năng nổ ra chiến tranh [Germany Minister of Defense Emphasized Need for Adapting to War Potential]”, in Nghệ An:

Baonghean.vn: Minister of Defense Boris Pistorius claimed the potential for a new war in Europe is no longer hypothetical and Germany must adapt to this new reality, while calling on the government to increase military spending.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin, 70 tuổi, đã nhập viện tại Trung tâm Quân y Quốc gia Walter Reed ở bang Maryland vào ngày 22-12-2023 để điều trị ung thư tuyến tiền liệt.

2024 January 1, “Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin xuất viện [Secretary of Defense Lloyd Austin Was Discharged]”, in Quân đội nhân dân [The People's Army]:

70-year-old Secretary of Defense Lloyd Austin was admitted to the Walter Reed Army Medical Center in Maryland on Decemeber 22 2023 for prostate cancer.

(government) a minister or secretary (head of a department of government)


蘇格蘭

chữ Hán form of Tô Cách Lan (“Scotland”).


lượng từ

[lɨəŋ˧˨ʔ tɨ˨˩]

[lɨəŋ˨˩ʔ tɨ˦˩]

[lɨəŋ˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 量詞, composed of 量 (“to measure”) and 詞 (“word”).

vi-etym-sino

(grammar) a plurality particle, such as các or những


tải xuống

[taːj˧˩ suəŋ˧˦]

[taːj˧˨ suəŋ˦˧˥]

[taːj˨˩˦ suəŋ˦˥]

Calque of Chinese 下載／下载 (hạ tải) or English download.


HSD

Initialism of hạn sử dụng (“expiry date”).


rừng rú

head

棱/𡼹/𡹃 + 柘/𧀓/𡀿

vi-noun

棱/𡼹/𡹃 + 柘/𧀓/𡀿

[zɨŋ˨˩ zu˧˦]

[ʐɨŋ˦˩ ʐʊw˨˩˦]

[ɹɨŋ˨˩ ɹʊw˦˥]

From rừng (“forest”) + rú (fossil word from Proto-Vietic *b-ruːʔ (“forest, mountain”)). The use of synonymous elements conveys genericity or plurality. Compare xe cộ, muông thú.

af

fossil word from Proto-Vietic <i class="Latn mention" lang="mkh-vie-pro">*b-ruːʔ</i> (“forest, mountain”)


xí ngầu

cục (classifier)
hột (classifier)
viên (classifier)

[si˧˦ ŋəw˨˩]

[sɪj˨˩˦ ŋəw˦˩]

[sɪj˦˥ ŋəw˨˩]

Contracted from xập xí xập ngầu, probably from Cantonese 十四 (sap6 sei3; thập tứ, “fourteen”) + 十五 (sap6 ng5; thập ngũ, “fifteen”); pronunciation may also have been influenced by Teochew

bor

die (polyhedron used in games of chance)


tờ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tờ.wav

Sino-Vietnamese word from 詞 (“word; statement”). Doublet of từ, now the modern common reading of the character.


tờ

Indicates paper sheet-based items, such as newspapers (báo), magazines (tạp chí), political flyers (truyền đơn), etc.


thuỷ

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


hoả

thuỷ khắc hoả

hoả khắc kim

mộc sinh hoả

hoả sinh thổ


phen

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 番 (SV: phiên).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phiên</i>


cực quang

[kɨk̚˧˨ʔ kwaːŋ˧˧]

[kɨk̚˨˩ʔ kwaːŋ˧˧]

[kɨk̚˨˩˨ waːŋ˧˧]


cà phê đá

[kaː˨˩ fe˧˧ ʔɗaː˧˦]

[kaː˦˩ fej˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[kaː˨˩ fej˧˧ ʔɗaː˦˥]


vòi rồng

[vɔj˨˩ zəwŋ͡m˨˩]

[vɔj˦˩ ʐəwŋ͡m˦˩]

[vɔj˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩]

[jɔj˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩]

Probably a calque of Chinese 龍捲／龙卷 (long quyển, literally “dragon roll”), equivalent to vòi (“hose; tube”) + rồng (“dragon”). Compare Japanese 竜巻 (tatsumaki).

cal

Trong Lễ trao giải Ấn tượng VTV, Hình ảnh tàu Trung Quốc phun vòi rồng tấn công tàu Việt Nam trên vùng biển Hoàng Sa phát sóng trong Bản tin Thời sự 19h00 đã vượt qua các đề cử khác để xuất sắc giành giải Hình ảnh Thời sự ấn tượng. Đây là giải thưởng dành cho các quay phim của Ban Thời sự, Trung tâm THVN tại Đà Nẵng và Huế.

2014 September 6, Thùy Hương, “Hình ảnh Thời sự ấn tượng: “Tàu Trung Quốc phun vòi rồng vào tàu Việt Nam ở Hoàng Sa" [Impressive News Photo: “Chinese Vessel Blasts High-Pressure Water at Vietnamese Vessel at Paracel Islands”]”, in VTV ONLINE:

During the VTV Impression Awards, the photo of a Chinese vessel blasting high-pressure water at a Vietnamese vessel in the waters near the Paracel Islands, which was aired on the 19-o'-Clock News, beat other nominations and took the Impressive News Photo award. This award was earned by the Current Events Divisions of the Danang and Hue Centers for Vietnamese Television.


trái đất

Alternative letter-case form of Trái Đất


吐谷渾

chữ Hán form of Thổ Dục Hồn (“Tuyuhun”).


果敢

chữ Hán form of quả cảm (“heroically brave or courageous”).


新婚

chữ Hán form of tân hôn (“being newly married”).


xăng-ti-mét

[saŋ˧˧ ti˧˧ mɛt̚˧˦]

[saŋ˧˧ tɪj˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[saŋ˧˧ tɪj˧˧ mɛk̚˦˥]


thời tiết

[tʰəːj˨˩ tiət̚˧˦]

[tʰəːj˦˩ tiək̚˦˧˥]

[tʰəːj˨˩ tiək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 時節, composed of 時 (“time, moment, season”) and 節 (“period”).

vi-etym-sino

dự báo thời tiết


gọi

gọi điện (thoại)

gọi xe tắc xi

gọi món

to hail a waiting person and place a food order

cái gọi là


bà con

[ʔɓaː˨˩ kɔn˧˧]

[ʔɓaː˦˩ kɔŋ˧˧]

[ʔɓaː˨˩ kɔŋ˧˧]

(collective, familiar) one's rural townspeople


bà con

[ʔɓaː˨˩ kɔn˧˧]

[ʔɓaː˦˩ kɔŋ˧˧]

[ʔɓaː˨˩ kɔŋ˧˧]

Trước hết tôi xin cám ơn bà con đã có mặt đầy đủ tại buổi họp thôn hôm nay.

First, I would like to thank everyone for attending this town meeting.


khái

From Proto-Vietic *k-haːlʔ / *kʰaːlʔ, from Proto-Mon-Khmer *klaʔ. Cognate with whence Khmer ខ្លា (khlaa), Bahnar kla, Khasi khla, Mon ကၠ. Doublet of hổ.
Compare also Khmer ខាល (khaal, “Year of the Tiger”), which was a Vietic loan.

Panthera tigris
Panthera tigris#Translingual

(North Central Vietnam) a tiger (The mammal Panthera tigris)


quần thể

[kwəŋ˦˩ tʰej˧˨]

[wəŋ˨˩ tʰej˨˩˦]

quần thể danh thắng Tràng An


ống hút

[ʔəwŋ͡m˧˦ hut̚˧˦]

[ʔəwŋ͡m˦˧˥ hʊk̚˦˧˥]

[ʔəwŋ͡m˦˥ hʊk͡p̚˦˥]


vẹt

con (classifier)
𩿠 (CJK)
𪀚 (CJK)
𪆧 (CJK)
𪇴 (CJK)

(chiefly Northern Vietnam, zoology) parrot


vẹt

Bruguiera, six species of mangrove plants of coastal areas from east Africa to northern Australia.


xúi quẩy

Probably from Cantonese 衰鬼 (seoi1 gwai2; suy quỷ, “inauspicious or contemptible person”).

bor

Cái hồi cậu Joe đó mùng Một Tết vác bịch mực khô đến nhà đã biết ngay là xúi quẩy rồi mà. Cậu ta chưa hiểu văn hoá thôi, nhưng… rõ là xúi quẩy.

2012, Joe Ruelle, “Hội chứng Tây sợ Tết [Westerners' Tetophobia]”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way], page 247:

I knew it was a jinx when that Joe guy brought a sack of dry squid over on the first Lunar New Year's day. He didn't know the etiquette, but man, what a jinx.


kem đánh răng

[kɛm˧˧ ʔɗajŋ̟˧˦ zaŋ˧˧]

[kɛm˧˧ ʔɗɛɲ˦˧˥ ʐaŋ˧˧]

[kɛm˧˧ ʔɗan˦˥ ɹaŋ˧˧]

kem (“cream”) + đánh răng (“brush one's teeth”)


hư cấu

[hɨ˧˧ kəw˧˦]

[hɨ˧˧ kəw˨˩˦]

[hɨ˧˧ kəw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 虛構 (“to fabricate”).

vi-etym-sino

nhân vật hư cấu

Thằng này hư cấu vãi!


thành công

[tʰajŋ̟˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˦˩ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰan˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 成功 (“success”).

sự thành công


thành công

[tʰajŋ̟˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰɛɲ˦˩ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰan˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

gặt hái nhiều thành công

Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết! Thành công, thành công, đại thành công!


bản chất

[ʔɓaːn˧˩ t͡ɕət̚˧˦]

[ʔɓaːŋ˧˨ t͡ɕək̚˦˧˥]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ cək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 本質 (“essence”).


thần học

[tʰən˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


trăm trận trăm thắng

[t͡ɕam˧˧ t͡ɕən˧˨ʔ t͡ɕam˧˧ tʰaŋ˧˦]

[ʈam˧˧ ʈəŋ˨˩ʔ ʈam˧˧ tʰaŋ˦˧˥]

[ʈam˧˧ ʈəŋ˨˩˨ ʈam˧˧ tʰaŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trăm trận trăm thắng.wav

Calque of Chinese 百戰百勝／百战百胜 (bǎizhànbǎishèng).

2014, "Vị tướng lỗi lạc của thời đại Hồ Chí Minh (An Eminent General from Hồ Chí Minh's time)", Hà Nội Mới (New Hanoi) Online
Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhận định: "Lê Trọng Tấn là vị tướng trận mạc. Ông luôn có mặt ở những chiến trường gai góc, ác liệt và nóng bỏng nhất. Ông có khả năng làm xoay chuyển cục diện trận đánh, trăm trận trăm thắng".
Colonel general Nguyễn Thành Cung, Deputy Minister of Defense, remarked: "Lê Trọng Tấn was a battlefield's general. He was always present at the most perilous, most violent, and most fierce battles. He possessed the ability to turn the tide of a battle and win one hundred victories in one hundred battles / be ever-victorious".

"Fight a hundred battles, win all those hundred"; to win every fight; to be ever-victorious


bách chiến bách thắng

[ʔɓajk̟̚˧˦ t͡ɕiən˧˦ ʔɓajk̟̚˧˦ tʰaŋ˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɓat̚˦˧˥ tʰaŋ˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ ciəŋ˦˥ ʔɓat̚˦˥ tʰaŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách chiến bách thắng.wav

Điều đáng nói, vị tướng này dường như là truyền nhân của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Đây là vị tướng có nhiều nét tương đồng với Trần Quốc Tuấn, cả về tài năng chỉ huy quân sự, lẫn lòng trung thành với vua, với đất nước. Họ đều là những người bách chiến, bách thắng.

2020, Nguyễn Hưng " (Thông điệp từ lịch sử) Phạm Ngũ Lão - vị tướng bách chiến, bách thắng (A message from history) Phạm Ngũ Lão - The Ever-Victorious General" Kinh Tế & Đô Thị (Economics and Urban Affairs)

It's worth mentioning that this general was seemingly the successor of the Great Hưng Đạo Prince Trần Quốc Tuấn. This general shared many similarities with Trần Quốc Tuấn, both being skillful at commanding armies and loyal to the Emperors and the country. They both were ever-victorious.


quân tình nguyện

[kwən˧˧ tïŋ˨˩ ŋwiən˧˨ʔ]

[kwəŋ˧˧ tɨn˦˩ ŋwiəŋ˨˩ʔ]

[wəŋ˧˧ tɨn˨˩ ŋwiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 軍情願, composed of 軍 (“troops”) and 情願 (“volunteer”).


mật khẩu

[mət̚˧˨ʔ xəw˧˩]

[mək̚˨˩ʔ kʰəw˧˨]

[mək̚˨˩ʔ xəw˧˨]

[mək̚˨˩˨ kʰəw˨˩˦]

[mək̚˨˩˨ xəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 密口, composed of 密 (“secret”) and 口 (“mouth”).


trợ từ

[t͡ɕəː˧˨ʔ tɨ˨˩]

[ʈəː˨˩ʔ tɨ˦˩]

[ʈəː˨˩˨ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 助詞, composed of 助 (“to assist”) and 詞 (“word”).

(grammar) Synonym of lượng từ (“classifier; counter”)


thanh

đồng thanh

vô thanh (無聲) - (phonetics, phonology) voiceless


thanh

(somewhat literary or formal) Indicates long, thin, inflexible objects, such as swords, planks, metal strips, etc.


thanh

Sino-Vietnamese word from 青. Doublet of xanh.

(only in compounds) grue (green or blue)

thanh mai trúc mã

relating to falling in love with a childhood friend


thanh

(chiefly in compounds, literary as a free morpheme) clear; pure; fine


nước dừa

[nɨək̚˧˦ zɨə˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ jɨə˦˩]

[nɨək̚˦˥ jɨə˨˩]


nước mía

head

nước mía • (渃𣖙)

vi-noun

nước mía • (渃𣖙)

[nɨək̚˧˦ miə˧˦]

[nɨək̚˦˧˥ miə˨˩˦]

[nɨək̚˦˥ miə˦˥]


trốc

head

祿, 築, 𫠼, 𩠸, 𬳕

vi-noun

祿, 築, 𫠼, 𩠸, 𬳕

cái (classifier)
祿 (CJK)
築 (CJK)
𫠼 (CJK)
𩠸 (CJK)
𬳕 (CJK)

From Proto-Vietic *k-loːk. Cognate with Muong tlốc.
The distribution of this word seems to be from southern Thanh Hoá, throughout the four North Central provinces south of Thanh Hoá, and some rural dialects of Thừa Thiên Huế.
Displaced by đầu in most major dialects.

[t͡ɕəwk͡p̚˧˦]

[ʈəwk͡p̚˦˧˥]


trốc

[t͡ɕəwk͡p̚˧˦]

[ʈəwk͡p̚˦˧˥]

nhà trốc mái

cây trốc rễ


không sao

[xəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʂaːw˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ ʂaːw˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ saːw˧˧]


đồng bằng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩]

đồng (“field”) + bằng (“flat”), probably a calque of Chinese 平野 (bình dã).


huỳnh

Sino-Vietnamese word from 螢 (“firefly”).


đom đóm

[ʔɗɔm˧˧ ʔɗɔm˧˦]

[ʔɗɔm˧˧ ʔɗɔm˦˧˥]

[ʔɗɔm˧˧ ʔɗɔm˦˥]

Reduplication of đóm. Compare bươm bướm (“butterfly”) < bướm, nhền nhện (“spider”) < nhện.
Unlike the mentioned cases, the root *đóm is not in use as a free morpheme.


xế độp

[se˧˦ ʔɗop̚˧˨ʔ]

[sej˨˩˦ ʔɗop̚˨˩ʔ]

[sej˦˥ ʔɗop̚˨˩˨]


xế điếc

[se˧˦ ʔɗiək̚˧˦]

[sej˨˩˦ ʔɗiək̚˦˧˥]

[sej˦˥ ʔɗiək̚˦˥]


canh tân

[kajŋ̟˧˧ tən˧˧]

[kɛɲ˧˧ təŋ˧˧]

[kan˧˧ təŋ˧˧]

(obsolete) to renovate; to modernise; to reform (politics, society, etc.)


đi nhờ

[ʔɗi˧˧ ɲəː˨˩]

[ʔɗɪj˧˧ ɲəː˦˩]

[ʔɗɪj˧˧ ɲəː˨˩]


người xin có giang

[ŋɨəj˨˩ sin˧˧ kɔ˧˦ zaːŋ˧˧]

[ŋɨj˦˩ sin˧˧ kɔ˨˩˦ jaːŋ˧˧]

[ŋɨj˨˩ sɨn˧˧ kɔ˦˥ jaːŋ˧˧]


lò bánh mì

[lɔ˨˩ ʔɓajŋ̟˧˦ mi˨˩]

[lɔ˦˩ ʔɓɛɲ˦˧˥ mɪj˦˩]

[lɔ˨˩ ʔɓan˦˥ mɪj˨˩]


古生物學

cổ sinh vật học
cổ sinh vật học#Vietnamese

chữ Hán form of cổ sinh vật học (“paleontology”).


sửa chữa

[sɨə˧˩ t͡ɕɨə˦ˀ˥]

[ʂɨə˧˨ t͡ɕɨə˧˨]

[sɨə˧˨ t͡ɕɨə˧˨]

[ʂɨə˨˩˦ cɨə˨˩˦]

[sɨə˨˩˦ cɨə˨˩˦]


bến xe buýt

[ʔɓen˧˦ sɛ˧˧ ʔɓwit̚˧˦]

[ʔɓen˦˧˥ sɛ˧˧ ʔɓwɨt̚˦˧˥]

[ʔɓəːn˦˥ sɛ˧˧ ʔɓwɨt̚˦˥]


trạm xe buýt

[t͡ɕaːm˧˨ʔ sɛ˧˧ ʔɓwit̚˧˦]

[ʈaːm˨˩ʔ sɛ˧˧ ʔɓwɨt̚˦˧˥]

[ʈaːm˨˩˨ sɛ˧˧ ʔɓwɨt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trạm xe buýt.wav

Audio (Hà Nội)


vòi

cái (classifier)
𦞑 (CJK)
𦟷 (CJK)
𦠽 (CJK)

From Middle Vietnamese uòi (“trunk”), from Proto-Vietic *vɔːj. Related to voi (“elephant”).

Con vỏi con voi, / Cái vòi đi trước,[…]

1971, Nguyễn Tấn Long, Phan Canh, Thi Ca Bình Dân Việt Nam, volumes 4 – Sinh Hoạt Thi Ca, NXB Sống Mới, page 364:

Elephant, elephant, / Its trunk comes first, […]

(anatomy, of an elephant or a tapir) a trunk

vòi muỗi

(anatomy, by extension) any tube-like organ

vòi tắm


ngón tay cái

[ŋɔn˧˦ taj˧˧ kaːj˧˦]

[ŋɔŋ˦˧˥ taj˧˧ kaːj˨˩˦]

[ŋɔŋ˦˥ ta(ː)j˧˧ kaːj˦˥]

ngón tay (“finger”) + cái (“female; big, main”). Compare Chinese 拇指 (mǔzhǐ) < 拇 (mǔ, “thumb”) < 母 (mǔ, “mother”), Khmer មេដៃ (mei day), Thai หัวแม่มือ (hǔua-mɛ̂ɛ-mʉʉ), Malay ibu jari.

ncog

Thai หัวแม่มือ (hǔua-mɛ̂ɛ-mʉʉ)


kiết lị

[kiət̚˧˦ li˧˨ʔ]

[kiək̚˦˧˥ lɪj˨˩ʔ]

[kiək̚˦˥ lɪj˨˩˨]

kiết (“dysentery”) + lị (“dysentery”). For another similarly structured compound denoting a sickness, compare hen suyễn (“asthma”).


cha nội

[t͡ɕaː˧˧ noj˧˨ʔ]

[t͡ɕaː˧˧ noj˨˩ʔ]

Làm gì thế cha nội?


nạ

Attested in the Annan Jishi (安南即事, 13th centry) as 娜 (MC naX).
Might be related to the Tai etymology represented by Thai น้า (náa), as well as Yue 乸 (naa²).


Trung Hoa

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧]


Trung Hoa

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧]


gặp gỡ

[ɣap̚˧˨ʔ ɣəː˦ˀ˥]

[ɣap̚˨˩ʔ ɣəː˧˨]

[ɣap̚˨˩˨ ɣəː˨˩˦]

gặp (“to meet”) + gỡ, from Bahnar agŏu (“to meet together”)


bầm

(certain dialects of Northern Vietnam) mother


bừa bãi

[ʔɓɨə˨˩ ʔɓaːj˦ˀ˥]

[ʔɓɨə˦˩ ʔɓaːj˧˨]

[ʔɓɨə˨˩ ʔɓaːj˨˩˦]

bừa (“disorganized”) + bãi, from Khmer ល្បែ (lbae, “confusion; disorder; foolishness”).


tối tăm

head

啐/晬/對/𣋁/𥊴 + 𣅵/𨠉

vi-adj

啐/晬/對/𣋁/𥊴 + 𣅵/𨠉


tăm tối

head

𣅵/𨠉 + 啐/晬/對/𣋁/𥊴

vi-adj

𣅵/𨠉 + 啐/晬/對/𣋁/𥊴


tiền mặt

[tiəŋ˦˩ mak̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ mak̚˨˩˨]

cash (money in the form of notes/bills and coins)


đăm chiêu

[ʔɗam˧˧ t͡ɕiəw˧˧]

[ʔɗam˧˧ t͡ɕiw˧˧]

(of the look on a face) anxious; worried


lôi thôi

head

㵢/檑/𨆢/𡀂 + 慛/𡀰

lôi thôi • (㵢/檑/𨆢/𡀂 + 慛/𡀰) (reduplication lôi tha lôi thôi, lôi thôi la tha)

vi-adv

㵢/檑/𨆢/𡀂 + 慛/𡀰

Probably related to Khmer ឡូយថូយ (louythouy).

carelessly (in the appearance or the way things are organized)


đồi mồi

head

đồi mồi • (玳瑁)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 玳瑁 (SV: đại mội). Compare Mandarin 玳瑁 (dàimào, đại mạo / dàimèi, đại mội), Cantonese 玳瑁 (doi⁶ mui⁶, đại mội), Japanese 玳瑁 (taimai, đại mội), Korean 대모 (daemo, from Chinese 玳瑁 (đại mạo)). Compare also loài and loại, vì and vị, mùi and vị, từ and tự, ngoài and ngoại.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đại mội</i>

cog

from Chinese <i class="Hani mention" lang="zh">玳瑁</i> (đại mạo)

hawksbill sea turtle
hawksbill sea turtle#English


đồi mồi

head

đồi mồi • (玳瑁)

vi-noun

đồi mồi • (玳瑁)


chiêu

Compare Muong chiêu, Proto-Central Bahnaric *-ʔiəw, Proto-Northern-Bahnaric *(ŋ)ʔiaw, Proto-West-Bahnaric *cʔiaw, Proto-South-Bahnaric *gʔiəw, and Middle Chinese 昭 (MC tsyew, “left side of an ancestral shrine”)

ltc-l

Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (Sutra of Filial Piety); 15th century Vietnamese by unknown translator, 24b
埋招梗吒埋󰝡梗媄
Carry [one's] father on the left shoulder; carry [one's] mother on the right shoulder.
Vai chiêu gánh cha, vai đăm gánh mẹ.

16th century, Nguyễn Thế Nghi (attributed) Vietnamese translation of "The Story of the Young Woman in Nam Xương" Truyền kỳ mạn lục ("Casual Record of Transmitted Strange-Tales") by Nguyễn Dữ.
几昭󰝡庄羅拯𠱤𠸂哭沙渃𪾺
Kẻ chiêu đăm chăng là chẳng sùi sụt khóc sa nước mắt.
Every one left and right, all sobbed and wept, their tears falling down.


sấm

head

渗, 滲, 𢀮, 𩆐, 𩆠, 𩆷, 𩇆

vi-noun

渗, 滲, 𢀮, 𩆐, 𩆠, 𩆷, 𩇆

渗 (CJK)
滲 (CJK)
𢀮 (CJK)
𩆐 (CJK)
𩆠 (CJK)
𩆷 (CJK)
𩇆 (CJK)

From Proto-Vietic *k-rǝmʔ, from Proto-Mon-Khmer *grəm(ʔ) ~ *gram() (“to thunder; to rumble”); cognate with Tho [Cuối Chăm] kʰrʌm⁴, Pacoh crứm (“thunder”), Bahnar grơ̆m (“distant thunder”) and Khmer គ្រុម (krum, “sound of thunder”).


chớp

[t͡ɕəːp̚˦˧˥]

From Proto-Vietic *k-ɟəːp or *k-cəːp (“lightning”).


chớp

[t͡ɕəːp̚˦˧˥]


võng mạc

[vawŋ͡m˦ˀ˥ maːk̚˧˨ʔ]

[vawŋ͡m˧˨ maːk̚˨˩ʔ]

[vɔŋ˧˨ maːk̚˨˩ʔ]

[vawŋ͡m˨˩˦ maːk̚˨˩˨]

[jawŋ͡m˨˩˦ maːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 網膜, composed of 網 (“net”) and 膜 (“membrane”).


toà lãnh sự

[twaː˨˩ lajŋ̟˦ˀ˥ sɨ˧˨ʔ]

[twaː˦˩ lɛɲ˧˨ ʂɨ˨˩ʔ]

[twaː˦˩ lɛɲ˧˨ sɨ˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ lan˨˩˦ ʂɨ˨˩˨]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ lan˨˩˦ sɨ˨˩˨]

Synonym of lãnh sự quán (“consulate”) (an office of a government, comparable to an embassy)


bắp chân

[ʔɓap̚˧˦ t͡ɕən˧˧]

[ʔɓap̚˦˧˥ t͡ɕəŋ˧˧]

[ʔɓap̚˦˥ cəŋ˧˧]

bắp (“banana-blossom/muscle”) + chân (“leg”).

com

a calf (lower segment of the leg which contains the gastrocnemius)


trở lại

[t͡ɕəː˧˩ laːj˧˨ʔ]

[ʈəː˧˨ laːj˨˩ʔ]

[ʈəː˨˩˦ laːj˨˩˨]

trở lại vấn về chính...


sử dụng

[sɨ˧˩ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˨ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[sɨ˧˨ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʂɨ˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˨]

[sɨ˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 使用, composed of 使 (“to use”) and 用 (“to use”).

vi-etym-sino

Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

Read the usage instructions carefully before use.

Anh biết sử dụng máy tính chứ?

sử dụng kiến thức của mình vào mục đích chính trị

to use one's knowledge for political ends

Nhiều năm qua due to đã được sử dụng rộng rãi như một giới từ kép.

“Due to” has been widely used for many years as a compound preposition.

các điều khoản sử dụng

độc quyền sử dụng cái gì

to be the sole user of something; to have an exclusive right to use something


khác nhau

[xaːk̚˧˦ ɲaw˧˧]

[kʰaːk̚˦˧˥ ɲaw˧˧]

[xaːk̚˦˧˥ ɲaw˧˧]

[kʰaːk̚˦˥ ɲa(ː)w˧˧]


đăm

head

đăm • (抌, 眈, 㴷)

vi-adj

đăm • (抌, 眈, 㴷)

From Proto-Vietic *dam ~ *tam, from Proto-Mon-Khmer *st₁am ~ *st₁uum (“right hand”); cognate with Muong tăm, Pacoh atâm, Khmer ស្ដាំ (sdam), Mang tam⁴ and Old Mon stūm.


đánh bại

[ʔɗajŋ̟˧˦ ʔɓaːj˧˨ʔ]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʔɓaːj˨˩ʔ]

[ʔɗan˦˥ ʔɓaːj˨˩˨]

đánh + bại. Compare Chinese 打敗／打败 (dǎbài).


in ấn

[ʔin˧˧ ʔən˧˦]

[ʔin˧˧ ʔəŋ˦˧˥]

[ʔɨn˧˧ ʔəŋ˦˥]


số phức

[so˧˦ fɨk̚˧˦]

[ʂow˨˩˦ fɨk̚˦˧˥]

[sow˨˩˦ fɨk̚˦˧˥]

[ʂow˦˥ fɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số phức.wav


số thực

[so˧˦ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ʂow˨˩˦ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[sow˨˩˦ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ʂow˦˥ tʰɨk̚˨˩˨]

[sow˦˥ tʰɨk̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số thực.wav

số (“number”) + thực (“real”), a calque of Chinese 實數／实数 (thật số)


số tự nhiên

[so˧˦ tɨ˧˨ʔ ɲiən˧˧]

[ʂow˨˩˦ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[sow˨˩˦ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[ʂow˦˥ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

[sow˦˥ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-số tự nhiên.wav

số (“number”) + tự nhiên (“nature”), calque of Chinese 自然數／自然数 (tự nhiên số)

(mathematics, set theory) a natural number


cơn

(physiology, psychology) Indicates some types of negative physiological/psychological condition, such as pain, anger, etc.: sudden attack; bout

nỗi

(weather) Indicates some types of weather phenomena, such as winds, rains, storms, hurricanes, cyclones, whirlwinds, etc.


báu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 寶 (“precious”, SV: bảo).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bảo</i>


chân nam đá chân xiêu

[t͡ɕən˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˧˦ t͡ɕən˧˧ siəw˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˨˩˦ t͡ɕəŋ˧˧ siw˧˧]

[cəŋ˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˦˥ cəŋ˧˧ siw˧˧]

chân đăm đá chân chiêu
chân đăm đá chân chiêu#Vietnamese

Misconstruction of chân đăm đá chân chiêu


chân nam đá chân chiêu

[t͡ɕən˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˧˦ t͡ɕən˧˧ t͡ɕiəw˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˨˩˦ t͡ɕəŋ˧˧ t͡ɕiw˧˧]

[cəŋ˧˧ naːm˧˧ ʔɗaː˦˥ cəŋ˧˧ ciw˧˧]


chân đăm đá chân chiêu

[t͡ɕən˧˧ ʔɗam˧˧ ʔɗaː˧˦ t͡ɕən˧˧ t͡ɕiəw˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ ʔɗam˧˧ ʔɗaː˨˩˦ t͡ɕəŋ˧˧ t͡ɕiw˧˧]

[cəŋ˧˧ ʔɗam˧˧ ʔɗaː˦˥ cəŋ˧˧ ciw˧˧]

chân ("foot/leg") + đăm ("right") + đá ("kick") + chân ("foot/leg") + chiêu ("left").

(literal) the right foot kicking the left foot

(figurative) the person in question is/was walking very unstably; the person in question is/was drunk as a lord


nghê

Sino-Vietnamese word from 猊, contracted from Chinese 狻猊 (Toan Nghê), one of the 龍生九子／龙生九子 (Long sinh cửu tử, “Nine sons of the dragon”).

a creature that has the traits of a dog and a lion, serves as a guardian of temples, similar to a Chinese guardian lion


buôn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 販 (“to deal in; to trade in”, SV: phiến).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phiến</i>


buôn

village of a minor ethnic group, especially one of the Rade people or other peoples of Tây Nguyên


瞳子

chữ Hán form of đồng tử (“pupil of the eye”).


ngày cá tháng tư

[ŋaj˨˩ kaː˧˦ tʰaːŋ˧˦ tɨ˧˧]

[ŋaj˦˩ kaː˨˩˦ tʰaːŋ˦˧˥ tɨ˧˧]

[ŋa(ː)j˨˩ kaː˦˥ tʰaːŋ˦˥ tɨ˧˧]

ngày (“day; date”) + cá (“fish”) + tháng tư (“April”), probably a calque of French poisson d’avril (“April fool”, literally “April's fish”).


căn

(only in compounds) root; cause, origin, source

căn bậc 2

Căn bậc 2 của 4 bằng 2.

căn bậc 3

(arithmetic) (clipping of căn thức) root

Căn (của) 4 bằng 2.

căn (thức) bậc hai
căn bậc hai#Vietnamese

(arithmetic, colloquial, usually not followed by của (“of”)) (short for căn (thức) bậc hai) square root


căn

(pathology) indicates diseases, illnesses


căn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 間 (SV: gian).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">gian</i>


căn

căn đều hai bên

đứng căn giờ

to align; to time (to choose when something begins)


choa

(regular usage in North Central Vietnam, humorous in other dialects) we; us (exclusive)


金石學

chữ Hán form of kim thạch học (“epigraphy”).


ván

tấm (classifier)
板 (CJK)
版 (CJK)
𥯈 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 板 (SV: bản).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bản</i>

vi-etym-sino

ván ép

a plank (long, broad and thick piece of timber)


ván

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 盤 (SV: bàn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bàn</i>

vi-etym-sino

đánh 2 ván bài/cờ

to play 2 card games/games of xiangqi/chess


thái độ

[tʰaːj˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[tʰaːj˨˩˦ ʔɗow˨˩ʔ]

[tʰaːj˦˥ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 態度, composed of 態 (“attitude”) and 度 (“degree”).

Thái độ của con vậy là không được.

thái độ sống


chờ

The name of the Latin-script letter Ch/ch.


kí

Sino-Vietnamese word from 記 (“to record; to sign”). Doublet of ghi.


kí

Sáng Thế Ký

Xuất Ê-díp-tô Ký


chỗ

head

𡓇, 𡊲, 󱢙, 󱰯, 祖

vi-noun

𡓇, 𡊲, 󱢙, 󱰯, 祖

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chỗ.wav

Sometimes compared to Chinese 處 (MC tsyhoH).


公訴

chữ Hán form of công tố (“to prosecute”).


gâu

(onomatopoeia) bark; ruff; arf; woof; au au; bow-wow


oẳng

Onomatopoeic. Compare Japanese ワン (wan).

(onomatopoeia) The cry of dog when it's scared


trở về

[t͡ɕəː˧˩ ve˨˩]

[ʈəː˧˨ vej˦˩]

[ʈəː˨˩˦ vej˨˩]

[ʈəː˨˩˦ jej˨˩]

đã trở về

(slightly formal) to come back, to go back, to return


ủn ỉn

head

ủn ỉn • (穩 + 稳/穩)

vi-int

ủn ỉn • (穩 + 稳/穩)

[ʔun˧˩ ʔin˧˩]

[ʔun˧˨ ʔin˧˨]

[ʔʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɨn˨˩˦]


chiếp

[t͡ɕiəp̚˦˧˥]


cà uồm

[kaː˨˩ ʔuəm˨˩]

[kaː˦˩ ʔuəm˦˩]

[kaː˨˩ ʔuəm˨˩]

(onomatopoeia, of a leopard) growl; roar


cục ta cục tác

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ taː˧˧ kʊwk͡p̚˧˨ʔ taːk̚˧˦]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ taː˧˧ kʊwk͡p̚˨˩ʔ taːk̚˦˧˥]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ taː˧˧ kʊwk͡p̚˨˩˨ taːk̚˦˥]


ò ó o

[ʔɔ˨˩ ʔɔ˧˦ ʔɔ˧˧]

[ʔɔ˦˩ ʔɔ˨˩˦ ʔɔ˧˧]

[ʔɔ˨˩ ʔɔ˦˥ ʔɔ˧˧]


cục tác

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ taːk̚˧˦]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ taːk̚˦˧˥]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ taːk̚˦˥]

From Proto-Vietic *k-taːk, from Proto-Austroasiatic *ktaat (“to cluck”), ultimately onomatopoeic. Cognates within Vietic include Muong [Hoà Bình] kuk⁸ taːk⁷, Tho [Cuối Chăm] kuk⁸ taːk⁷, Chut kutaːk⁷, and Arem kutæːk. Other cognates include Mon ကတတ် (“to cluck, cackle”), Nyah Kur [Northern] kǝták ("cackling (of a hen)"), Khmer ខ្តត (khtɑɑt, “to cluck, cackle”), Bahnar kơtak (“cluck, cackle”), Ngeq katoːc ("to crow; to cackle"), Semai kutok (“to cackle, cluck (of a hen)”), Cua takɔːt ("cackle of chicken").


giám mục

[zaːm˧˦ mʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːm˦˧˥ mʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[jaːm˦˥ mʊwk͡p̚˨˩˨]


thuế quan

[tʰ⁽ʷ⁾ej˦˥ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 稅關 (“customs, customhouse”).


稅關

chữ Hán form of thuế quan (“customs, customhouse”).


méo

From Proto-Vietic *ɓɛːwʔ, from Proto-Mon-Khmer *ɓiəwʔ (“askew”); cognate with Muong bẻo, Pacoh tarbeau (“deformed, ill-shaped”). Possibly related to vẹo. Compare Zhuang mbeuj.


méo

(onomatopoeia) The cry of a cat when it's scared or in pain; a yowl


nhà thờ

vi-noun

(classifier cái, căn, ngôi) nhà thờ • (茹祠)

cái (classifier)
căn (classifier)
ngôi (classifier)
茹祠 (CJK)

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

[ɲaː˦˩ tʰəː˦˩]

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

đóng tiền xây nhà thờ họ

to contribute to building a family's house of worship

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri

the Notre-Dame de Paris (literally, “the Cathedral of Our Lady in Paris”)

Mộ-phần của ông (lập ở trong vường, gần ngay căn nhà tranh ông ở lúc sinh-thời) do ông Huỳnh-Thúc-Kháng đứng lên trông-nom việc xây cất. Nhờ số tiền quyên-trợ, ông Huỳnh-Thúc-Kháng còn cho làm thêm được một nhà thờ nhỏ lợp ngói để thờ ông, thay vào túp lều tranh trước kia ông dùng làm thư-phòng.

1964, Trọng-Đức, “hoài-niệm nhà chí-sĩ phan-bội-châu (1867-1940) [in memory of the intellect phan bội châu (1867-1940)]”, in VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN [MONTHLY CULTURE], volume 13, Bộ Quốc-gia Giáo-dục:

The construction of his tomb (in the garden, next to the thatched shack he lived in) was supervised by Huỳnh Thúc Kháng. Thanks a donation, Huỳnh Thúc Kháng also had a small tiled house of worship made for him, in place of the thatched tent he used as a study.

Hiếm có nhà thờ tổ của dòng họ nào ở Việt Nam lại có quy mô lớn như thế. Nhà thờ họ nằm ngoài cánh đồng, bề thế như một ngôi đình làng với hậu cung, đại bái, tả mạc, hữu mạc, sân tế… đủ sức chứa cho 500 người về hành hương.

2005, Lê Trung Vũ with Lê Hồng Lý, “Nghệ An”, in Nguyễn Minh Tiến, editor, Lễ hội Việt Nam [Vietnamese Festivals], Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin:

Rare are any families' ancestral houses of worship in Vietnam with such scale. The family house of worship is in the open paddy, as grand as a village shrine with a back house, a main house, a left wing, a right wing, a courtyard, etc. with a housing capacity for 500 pilgrims.

Nhà thờ họ thường là nơi giúp họ nhớ lại những đỉnh cao vinh quang của dòng họ, những tấm gương sáng của tổ tiên và đồng thời những ước vọng của mỗi còn[sic] người trong dòng họ được nguyện cầu tại đây.

(Can we date this quote?), “Nhà thờ họ thờ ai và một số lưu ý khi thiết kế nhà thờ họ [The Worshipped and Other Things to Keep in Mind When Designing a Family House of Worship]”, in Bàn Thờ Việt [Viet Altar]:

A family house of worship is where the family keep remembrances of their glory and the role models among their ancestors, as well as keep the wishes of each member who prays there.

Hiện nay ở Bạc Liêu có 15 nhà thờ, trong đó có 12 nhà thờ Công giáo, 3 nhà thờ Tin Lành. Các nhà thờ này chủ yếu do người Kinh xây dựng từ giữa thế kỷ XIX đến nay.

2010, Trương Minh Chiến, Nguyễn Quang Ân, editors, Từ điển địa chí Bạc Liêu [The Encyclopedia of Bạc Liêu], Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia:

Currently, there are 15 churches in Bạc Liêu, including 12 Catholic and 3 Protestant ones. These churches were built mainly by the Kinh from the middle 19th century to this day.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

house of worship
house of worship#English


mở nắp chai

[məː˧˩ nap̚˧˦ t͡ɕaːj˧˧]

[məː˧˨ nap̚˦˧˥ t͡ɕaːj˧˧]

[məː˨˩˦ nap̚˦˥ caːj˧˧]

mở nắp (“to take off a lid”) + chai (“bottle”)


mũi tên

[muj˨˩˦ təːn˧˧]


vị hôn thê

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚妻, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 妻 (“wife”).


vị hôn phu

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚夫, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 夫 (“husband; man”).


nhập cư

[ɲəp̚˧˨ʔ kɨ˧˧]

[ɲəp̚˨˩ʔ kɨ˧˧]

[ɲəp̚˨˩˨ kɨ˧˧]


nhập cư

[ɲəp̚˧˨ʔ kɨ˧˧]

[ɲəp̚˨˩ʔ kɨ˧˧]

[ɲəp̚˨˩˨ kɨ˧˧]


nỏ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 弩 (“crossbow”, SV: nỗ) (Haudricourt, 1954: 24). Doublet of ná.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nỗ</i>


nỏ

From Proto-Vietic *-nɔh.
This word is attested in the poems of Nguyễn Trãi, who was a native of Northern Vietnam, showing that it used to have wider distribution in the past.

固𧵑恒朱吏固通
積饒𡥵𡥙怒󱪬

15th century, Nguyễn Trãi, “寶鏡警戒 Bảo kính cảnh giới 3”, in Quốc âm thi tập (國音詩集):

"Having wealth is everything", it is often thought,
Accumulate them but the progeny just keep squandering (lit. do not look after them).

Có của hằng cho lại có thông,
Tích nhiều con cháu nỏ trông.


văn phòng

[vaŋ˧˧ fɔŋ˦˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-văn phòng.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-văn phòng.wav

văn phòng ảo

Văn phòng được chia thành nhiều phòng khác nhau với các chức năng làm việc khác nhau.

(Can we date this quote?), “Chia sẻ cách bố trí văn phòng làm việc khoa học & nghệ thuật”, in Atalink:

The office is divided into many different rooms for different types of work.

(by extension) any space used for non-manual work


Võ

Sino-Vietnamese word from 武, common reading of Vũ.


Hường

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紅 (“rose”, SV: hồng). Doublet of Hồng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hồng</i>


hường

Possibly arose to avoid voicing out the etymologically unrelated homophone hồng (洪) in the taboo name Nguyễn Phúc Hồng Nhậm (阮福洪任) of Emperor Tự Đức.

(dialectal, also humorous or slang) Alternative form of hồng


cúi

From Proto-Vietic *guːrʔ ~ *kuːrʔ; cognates with Muong củi, Chut cûl, Chut [Maleng] kuːl⁴ and Tho [Pong] kuːl⁴. Also compare Angkorian Old Khmer កុរ៑ (kur), a loan from an unidentified Vietic source, whence Khmer កុរ (kol, “Year of the Pig”) and Thai กุน (gun, “Year of the Pig”). (Ferlus, 2013) Additionally, 亥 (OC *[ɡ]ˤəʔ) (B-S) (SV: hợi) is a possible cognate, see there for more.


cúi

head

儈, 𠁚, 𣍋, 𨆝, 𩠠, 𩠴

vi-verb

儈, 𠁚, 𣍋, 𨆝, 𩠠, 𩠴

儈 (CJK)
𠁚 (CJK)
𣍋 (CJK)
𨆝 (CJK)
𩠠 (CJK)
𩠴 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 跪 (“to kneel, kowtow”, SV: quỵ).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">quỵ</i>


水文學

chữ Hán form of thuỷ văn học (“hydrology”).


phù rể

[fʊw˦˩ ʐej˧˨]

[fʊw˨˩ ɹej˨˩˦]

chàng phù rể


phù dâu

[fʊw˦˩ jəw˧˧]

[fʊw˨˩ jəw˧˧]

cô phù dâu


hình vuông

[hïŋ˨˩ vuəŋ˧˧]

[hɨn˦˩ vuəŋ˧˧]

[hɨn˨˩ vuəŋ˧˧]

[hɨn˨˩ juəŋ˧˧]


hình thoi

[hïŋ˨˩ tʰɔj˧˧]

[hɨn˦˩ tʰɔj˧˧]

[hɨn˨˩ tʰɔj˧˧]

hình (“shape”) + thoi (“weaving shuttle”)


hình bình hành

[hïŋ˨˩ ʔɓïŋ˨˩ hajŋ̟˨˩]

[hɨn˦˩ ʔɓɨn˦˩ hɛɲ˦˩]

[hɨn˨˩ ʔɓɨn˨˩ han˨˩]

hình (“shape”) + Chinese 平行 (píngxíng, “parallel”)


hình thang

[hïŋ˨˩ tʰaːŋ˧˧]

[hɨn˦˩ tʰaːŋ˧˧]

[hɨn˨˩ tʰaːŋ˧˧]

(geometry) trapezoid/trapezium (with a pair of parallel sides)


tứ giác

[tɨ˧˦ zaːk̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ jaːk̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ jaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ giác.wav

Sino-Vietnamese word from 四角 (“four corners of a rectangle”), from Japanese 四角 (“square; rectangular”)


xa lộ

[saː˧˧ lo˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 車路, composed of 車 (“wheeled vehicle”) and 路 (“road”). Compare French autoroute


tam giác vuông

[taːm˧˧ zaːk̚˧˦ vuəŋ˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥ vuəŋ˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˥ vuəŋ˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˥ juəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam giác vuông.wav

tam giác (“triangle”) + vuông (“right”).

right-angled triangle
right-angled triangle

(geometry) right triangle/right-angled triangle


góc tù

[ɣawk͡p̚˦˧˥ tʊw˦˩]

[ɣawk͡p̚˦˥ tʊw˨˩]


so le trong

[sɔ˧˧ lɛ˧˧ t͡ɕawŋ͡m˧˧]

[ʂɔ˧˧ lɛ˧˧ ʈawŋ͡m˧˧]

[sɔ˧˧ lɛ˧˧ ʈɔŋ˧˧]

[ʂɔ˧˧ lɛ˧˧ ʈawŋ͡m˧˧]

[sɔ˧˧ lɛ˧˧ ʈawŋ͡m˧˧]


tam giác cân

[taːm˧˧ zaːk̚˧˦ kən˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥ kəŋ˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˥ kəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam giác cân.wav

tam giác (“triangle”) + cân (“balanced”)


góc vuông

[ɣawk͡p̚˧˦ vuəŋ˧˧]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ vuəŋ˧˧]

[ɣawk͡p̚˦˥ vuəŋ˧˧]

[ɣawk͡p̚˦˥ juəŋ˧˧]


hình trụ

[hïŋ˨˩ t͡ɕu˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ ʈʊw˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ ʈʊw˨˩˨]

(geometry) a cylinder (a shape with a surface area)


hình nón

[hïŋ˨˩ nɔn˧˦]

[hɨn˦˩ nɔŋ˦˧˥]

[hɨn˨˩ nɔŋ˦˥]


tam giác long

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥ lawŋ͡m˧˧]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥ lɔŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam giác long.wav


tứ diện

[tɨ˧˦ ziən˧˨ʔ]

[tɨ˨˩˦ jiəŋ˨˩ʔ]

[tɨ˦˥ jiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ diện.wav

Sino-Vietnamese word from 四面 (“four sides”).


tam giác đều

[taːm˧˧ zaːk̚˧˦ ʔɗew˨˩]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥ ʔɗew˦˩]

[taːm˧˧ jaːk̚˦˥ ʔɗew˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam giác đều.wav

tam giác (“triangle”) + đều (“equally; evenly”)

compound

equilateral triangle
equilateral triangle


góc nhọn

[ɣawk͡p̚˧˦ ɲɔn˧˨ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ ɲɔŋ˨˩ʔ]

[ɣawk͡p̚˦˥ ɲɔŋ˨˩˨]


hình lập phương

[hïŋ˨˩ ləp̚˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[hɨn˦˩ ləp̚˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[hɨn˨˩ ləp̚˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

(geometry) a cube, as regards its surface areas only


quay tay

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-quay tay.wav

(slang) to masturbate, to fap, to jack off


hình cầu

[hïŋ˨˩ kəw˨˩]

[hɨn˦˩ kəw˦˩]

[hɨn˨˩ kəw˨˩]

hình (“shape”) + Chinese 球 (qiú, “sphere”).


hình chóp

[hïŋ˨˩ t͡ɕɔp̚˧˦]

[hɨn˦˩ t͡ɕɔp̚˦˧˥]

[hɨn˨˩ cɔp̚˦˥]


tam giác

[taːm˧˧ jaːk̚˦˧˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam giác.wav

Sino-Vietnamese word from 三角 (“triangle; triangular; three horns”).


lăng trụ đứng

[laŋ˧˧ t͡ɕu˧˨ʔ ʔɗɨŋ˧˦]

[laŋ˧˧ ʈʊw˨˩ʔ ʔɗɨŋ˦˧˥]

[laŋ˧˧ ʈʊw˨˩˨ ʔɗɨŋ˦˥]


lăng trụ

[laŋ˧˧ t͡ɕu˧˨ʔ]

[laŋ˧˧ ʈʊw˨˩ʔ]

[laŋ˧˧ ʈʊw˨˩˨]


hải tặc

[haːj˨˩˦ tak̚˨˩˨]


đồng vị

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ vi˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ vɪj˨˩˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 同位 (“par”). Compare Chinese 同位素 (đồng vị tố, “isotope”), Japanese 同位体 (dōitai, đồng vị thể, “isotope”).


đồng vị

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ vi˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ vɪj˨˩˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ jɪj˨˩˨]


màn cửa

[maːn˨˩ kɨə˧˩]

[maːŋ˦˩ kɨə˧˨]

[maːŋ˨˩ kɨə˨˩˦]


cơ mà

[kəː˧˧ maː˨˩]

[kəː˧˧ maː˦˩]

[kəː˧˧ maː˨˩]


phù thủy

Traditional tone placement spelling of phù thuỷ.


danh từ hoá

[zajŋ̟˧˧ tɨ˨˩ hwaː˧˦]

[jɛɲ˧˧ tɨ˦˩ hwaː˨˩˦]

[jan˧˧ tɨ˨˩ waː˦˥]


ảo thuật

[ʔaːw˧˩ tʰwət̚˧˨ʔ]

[ʔaːw˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ]

[ʔaːw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ảo thuật.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 幻術 (SV: huyễn thuật), from Japanese 幻術 (genjutsu, “magic trick”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">huyễn thuật</i>

vi-etym-sino

nhà ảo thuật


sóc chuột

[sawk͡p̚˧˦ t͡ɕuət̚˧˨ʔ]

[ʂawk͡p̚˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[sawk͡p̚˦˧˥ t͡ɕuək̚˨˩ʔ]

[ʂawk͡p̚˦˥ cuək̚˨˩˨]


ảo thuật gia

[ʔaːw˧˩ tʰwət̚˧˨ʔ zaː˧˧]

[ʔaːw˧˨ tʰwək̚˨˩ʔ jaː˧˧]

[ʔaːw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ jaː˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 幻術家 (SV: huyễn thuật gia), equivalent to ảo thuật (“illusionist magic”) + -gia (“-ist”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">huyễn thuật gia</i>

suf

magician; illusionist; one who performs magic tricks


dế nhũi

[ze˧˦ ɲuj˦ˀ˥]


chuột chũi

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ t͡ɕuj˦ˀ˥]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ t͡ɕuj˧˨]

[cuək̚˨˩˨ cuj˨˩˦]


dế chũi

[ze˧˦ t͡ɕuj˦ˀ˥]


chuột chù

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ t͡ɕu˨˩]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ t͡ɕʊw˦˩]

[cuək̚˨˩˨ cʊw˨˩]


dế trũi

[ze˧˦ t͡ɕuj˦ˀ˥]


cào cào

Lý hạng ca dao 里巷歌謠 ("Folk-ballads from the hamlets and alleys"), folio 162b

Ye grasshopper, pound rice for me! I'll sew red and black robes for you

Cào cào' giã gạo tao xem. Tao may áo đỏ áo đen cho mày.

Exodus 10:4; 1926 Vietnamese translation by Phan Khôi; English translation from the New Revised Standard Version
For if you refuse to let my people go, tomorrow I will bring locusts into your country.
Nếu từ chối, không cho dân ta đi, nầy, ngày mai ta sẽ sai cào cào đến địa phận ngươi;

(taxonomy) a locust (a grasshopper of the family Acrididae)


tủ

head

tủ • (䈹, 匬, 𣗿, 󰊤)

cái (classifier)
䈹 (CJK)
匬 (CJK)
𣗿 (CJK)

Perhaps non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廚 (SV: trù). Compare Khmer ទូ (tuu), Lao ຕູ້ (tū), Thai ตู้ (dtûu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trù</i>

vi-etym-sino

cabinet; cupboard; wardrobe; chest; safe

(figurative, colloquial) something valuable and useful that is kept by people to themselves, and only shown or used in times of need to win over others; stock-in-trade

(figurative) part of a subject deemed to be high-yield in exams and chosen as the focus of one's study/exam preparation


tủ

(Central Vietnam) to cover (with); to overlay (with)


bùa

lá (classifier)
cái (classifier)
符 (CJK)
苻 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 符 (“charm”, SV: phù).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phù</i>


châu chấu

head

蛛 + 䖡/蛀/蛁/𧋀/𧍌/𧎝

vi-noun

蛛 + 䖡/蛀/蛁/𧋀/𧍌/𧎝

(classifier con) châu chấu • (蛛 + 䖡/蛀/蛁/𧋀/𧍌/𧎝)

[t͡ɕəw˧˧ t͡ɕəw˧˦]

[t͡ɕəw˧˧ t͡ɕəw˨˩˦]

[cəw˧˧ cəw˦˥]

Reduplicated from earlier *chấu, from Proto-Vietic *coːʔ; cognates including Chứt cucùː⁴, Thổ cow¹ cow³, Hoà Bình Muong coː¹ coː³, Sơn La Muong kɔːn¹ coː³, Thanh Hoá Muong coː¹ coː³, Muong Bi chồ chồ coː³ coː³.

Nực cười châu chấu đá xe;
Tưởng rằng chấu ngã, ai dè xe nghiêng
How ludicrous it is: the grasshopper kicking the cart;
'Twas thought the grasshopper would fall, who foresaw the cart rolling over instead?

Exodus 10:4; 2011 Vietnamese translation; English translation from the New Revised Standard Version
For if you refuse to let my people go, tomorrow I will bring locusts into your country.
Vì nếu ngươi từ chối không cho dân Ta đi, ngày mai Ta sẽ đem châu chấu vào trong đất nước ngươi.

(taxonomy) a grasshopper (an insect of the suborder Caelifera)


hò

head

hò • (㗅, 呼, 胡)

vi-noun

hò • (㗅, 呼, 胡)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 呼 (SV: hô). Doublet of hô.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hô</i>

vi-etym-sino

hò Huế

traditional river boat songs of Hue Province


hò

head

hò • (㗅, 呼, 胡)

vi-verb

hò • (㗅, 呼, 胡)

to sing a traditional Vietnamese work song


Lan

a female given name from Chinese, a middle name


thánh đường

[tʰajŋ̟˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖堂, composed of 聖 (“holy”) and 堂 (“hall”).

vi-etym-sino

thánh đường Công giáo/Hồi giáo/Do Thái giáo

a Catholic church/Islamic mosque/Jewish synagogue

Thánh đường Cologne

(Catholicism, Islam, Judaism) a house of worship


kim loại

[kim˧˧ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-kim loại.wav

Sino-Vietnamese word from 金 (“gold; metal”) and 類 (“kind”). Compare Chinese 金屬／金属 (kim thuộc, literally “gold class”), Japanese 金属 (kinzoku), Korean 금속 (geumsok).


bào ngư

[ʔɓaːw˨˩ ŋɨ˧˧]

[ʔɓaːw˦˩ ŋɨ˧˧]

[ʔɓaːw˨˩ ŋɨ˧˧]


bồng chanh

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[ʔɓəwŋ͡m˦˩ t͡ɕɛɲ˧˧]

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ can˧˧]


bọ xít

[ʔɓɔ˧˨ʔ sit̚˧˦]

[ʔɓɔ˨˩ʔ sit̚˦˧˥]

[ʔɓɔ˨˩˨ sɨt̚˦˥]


cá chuồn

[kaː˧˦ t͡ɕuən˨˩]

[kaː˨˩˦ t͡ɕuəŋ˦˩]

[kaː˦˥ cuəŋ˨˩]


hoa bia

[hwaː˧˧ ʔɓiə˧˧]

[hwaː˧˧ ʔɓiə˧˧]

[waː˧˧ ʔɓiə˧˧]

hop, hops - flower used in brewing beer for its bitter taste


chụp

From Proto-Mon-Khmer *cap ~ *caap ~ *ciəp ~ *cip ~ *cup (“to seize”); cognate with Semai cap, Khmer ចាប់ (cap), Central Nicobarese [Nancowry] shâpa, Chong cʰap.
Doublet of chộp.


bọ rùa

[ʔɓɔ˧˨ʔ zuə˨˩]

[ʔɓɔ˨˩ʔ ʐuə˦˩]

[ʔɓɔ˨˩˨ ɹuə˨˩]


bìm bịp

[ʔɓim˨˩ ʔɓip̚˧˨ʔ]

[ʔɓim˦˩ ʔɓip̚˨˩ʔ]

[ʔɓim˨˩ ʔɓip̚˨˩˨]

Reduplicated form of the earlier *bịp, probably of imitative origin. Compare bịp bịp.


cá chép

[kaː˧˦ t͡ɕɛp̚˧˦]

[kaː˨˩˦ t͡ɕɛp̚˦˧˥]

[kaː˦˥ cɛp̚˦˥]


cà cuống

[kaː˨˩ kuəŋ˧˦]

[kaː˦˩ kuəŋ˦˧˥]

[kaː˨˩ kuəŋ˦˥]


cái ghẻ

[kaːj˧˦ ɣɛ˧˩]

[kaːj˨˩˦ ɣɛ˧˨]

[kaːj˦˥ ɣɛ˨˩˦]


ụm bò

[ʔum˧˨ʔ ʔɓɔ˨˩]

[ʔum˨˩ʔ ʔɓɔ˦˩]

[ʔʊm˨˩˨ ʔɓɔ˨˩]


cá nhà táng

[kaː˧˦ ɲaː˨˩ taːŋ˧˦]

[kaː˨˩˦ ɲaː˦˩ taːŋ˦˧˥]

[kaː˦˥ ɲaː˨˩ taːŋ˦˥]

Probably from cá (“fish”) + nhà táng (“a kind of structure, placed above a coffin”).


cá quả

head

cá quả • (𩵜𩸄)

[kaː˨˩˦ kwaː˧˨]

[kaː˦˥ waː˨˩˦]


cá đuối

cá đuối • (𩵜𩼷)

[kaː˧˦ ʔɗuəj˧˦]

[kaː˨˩˦ ʔɗuj˨˩˦]

[kaː˦˥ ʔɗuj˦˥]

a ray; batoid (fish of the superorder Batoidea)


cá bơn

[kaː˧˦ ʔɓəːn˧˧]

[kaː˨˩˦ ʔɓəːŋ˧˧]

[kaː˦˥ ʔɓəːŋ˧˧]


cá mè

cá mè • (个/𩵜 + 䱊/𩹪)

[kaː˧˦ mɛ˨˩]

[kaː˨˩˦ mɛ˦˩]

[kaː˦˥ mɛ˨˩]


cá phổi

cá (“fish”) + phổi (“lung”), calque of English lungfish.


bạc má

[ʔɓaːk̚˧˨ʔ maː˧˦]

[ʔɓaːk̚˨˩ʔ maː˨˩˦]

[ʔɓaːk̚˨˩˨ maː˦˥]


cá hồi

From cá (“fish”) + hồi, the latter is Sino-Vietnamese word from 回 (“to return”), so called for the way they "return" upstream to spawn.


bách thanh

[ʔɓajk̟̚˧˦ tʰajŋ̟˧˧]

[ʔɓat̚˦˧˥ tʰɛɲ˧˧]

[ʔɓat̚˦˥ tʰan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 百 (“hundred”) and 聲 (“sound, voice”).
Semantically, compare Japanese 百舌 (mozu, “shrike”), where both the actual etymology and the consequent spelling contain an element meaning "hundred". Compare also Chinese 伯勞／伯劳 (bóláo, “shrike”), where the first element can be read in Sino-Vietnamese as bách (aside from the more common bá).


chim di

[t͡ɕim˧˧ jɪj˧˧]


cầu gai

[kəw˨˩ ɣaːj˧˧]

[kəw˦˩ ɣaːj˧˧]

[kəw˨˩ ɣaːj˧˧]


chào mào

[t͡ɕaːw˨˩ maːw˨˩]

[t͡ɕaːw˦˩ maːw˦˩]

The second element is mào (“crest”), while the first element is fairly obscure.


cheo cheo

[t͡ɕɛw˧˧ t͡ɕɛw˧˧]

[t͡ɕɛw˧˧ t͡ɕɛw˧˧]

[cɛw˧˧ cɛw˧˧]

chevrotain; mouse deer (of the family Tragulidae)


bói cá

[ʔɓɔj˧˦ kaː˧˦]

[ʔɓɔj˨˩˦ kaː˨˩˦]

[ʔɓɔj˦˥ kaː˦˥]

From bói (“to divine, to fortune-telling”) + cá (“fish”), literally "fish fortune teller".


chim sâu

[t͡ɕim˧˧ səw˧˧]

[t͡ɕim˧˧ ʂəw˧˧]

[t͡ɕim˧˧ səw˧˧]

[cim˧˧ ʂəw˧˧]


cá ngựa

[kaː˧˦ ŋɨə˧˨ʔ]

[kaː˨˩˦ ŋɨə˨˩ʔ]

[kaː˦˥ ŋɨə˨˩˨]


bồ các

[ʔɓo˨˩ kaːk̚˧˦]

[ʔɓow˦˩ kaːk̚˦˧˥]

[ʔɓow˨˩ kaːk̚˦˥]

Element các is from Proto-Mon-Khmer *kʔaak ~ *kʔaik (“crow; to caw”), wherefrom also Proto-Vietic *ʔaːk (“crow”) > ác (“crow”).
Element bồ is found in several birds' names like bồ cốc (“cormorant”), bồ nông (“pelican”), bồ chao (“white-crested laughingthrush”), bồ cắt (“falcon”), bồ câu (“dove, pigeon”).


cá bống

[kaː˧˦ ʔɓəwŋ͡m˧˦]

[kaː˨˩˦ ʔɓəwŋ͡m˦˧˥]

[kaː˦˥ ʔɓəwŋ͡m˦˥]

里巷歌謠 Lý hạng ca dao (Folk-ballads from the hamlets and alleys), folio 16b
些𧗱些攕𥬊鈎
鈎𥙩𩵜𩸮𤍇蒌集翔
Ta về ta sắm cần câu.
Câu lấy cá bống, nấu rau tập tàng.
I'll return and buy a fishing rod;
To fish for gobies to cook alongsides mixed greens.


bắt cô trói cột

[ʔɓat̚˧˦ ko˧˧ t͡ɕɔj˧˦ kot̚˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ kow˧˧ ʈɔj˨˩˦ kok̚˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ kow˧˧ ʈɔj˦˥ kok̚˨˩˨]

Onomatopoeic; literally "catch the lady/aunt and tie her to the pillar/column"


bắt cô trói cột

[ʔɓat̚˧˦ ko˧˧ t͡ɕɔj˧˦ kot̚˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ kow˧˧ ʈɔj˨˩˦ kok̚˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ kow˧˧ ʈɔj˦˥ kok̚˨˩˨]

(onomatopoeia) The cry of an Indian cuckoo


chích bông

[t͡ɕïk̟̚˧˦ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[t͡ɕɨt̚˦˧˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧]

[cɨt̚˦˥ ʔɓəwŋ͡m˧˧]


cá trắm cỏ

head

个/𩵜 + 簪/𩻛/𩻕 + 苦/𦹯/𦹵

vi-noun

个/𩵜 + 簪/𩻛/𩻕 + 苦/𦹯/𦹵

(classifier con) cá trắm cỏ • (个/𩵜 + 簪/𩻛/𩻕 + 苦/𦹯/𦹵)

[kaː˧˦ t͡ɕam˧˦ kɔ˧˩]

[kaː˨˩˦ ʈam˦˧˥ kɔ˧˨]

[kaː˦˥ ʈam˦˥ kɔ˨˩˦]


bồ nông

[ʔɓo˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˦˩ nəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓow˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

From nông (“pelican (obsolete)”) and prefix bồ found in several birds' names like bồ cốc (“cormorant”), bồ các (“Eurasian magpie”), bồ chao (“white-crested laughingthrush”), bồ cắt (“falcon”), bồ câu (“dove, pigeon”)


mai hoa

red avadavat; red munia; strawberry finch


chèo bẻo

[t͡ɕɛw˨˩ ʔɓɛw˧˩]

[t͡ɕɛw˦˩ ʔɓɛw˧˨]

[cɛw˨˩ ʔɓɛw˨˩˦]


ác là

[ʔaːk̚˧˦ laː˨˩]

[ʔaːk̚˦˧˥ laː˦˩]

[ʔaːk̚˦˥ laː˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ác là.wav

ác is derived from Proto-Vietic *ʔaːk (“crow”), from Proto-Mon-Khmer *kʔaak ~ *kʔaik (“crow; to caw”); cognate with Semai eu'ak, Bahnar ak, Khmer ក្អែក (kʼaek). Compare also bồ các.


chuột lang

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ laːŋ˧˧]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ laːŋ˧˧]

[cuək̚˨˩˨ laːŋ˧˧]


cá trê

head

个/𩵜 + 徹/鯔/𩵾/𩸴

vi-noun

个/𩵜 + 徹/鯔/𩵾/𩸴

(classifier con) cá trê • (个/𩵜 + 徹/鯔/𩵾/𩸴)

[kaː˧˦ t͡ɕe˧˧]

[kaː˨˩˦ ʈej˧˧]

[kaː˦˥ ʈej˧˧]

From cá (“fish”) + trê, the latter from Proto-Vietic *c-lɛːl; cognate with Muong tliêl and Chut [Rục] calèɛl².

airbreathing catfish
airbreathing catfish


cú lợn

[ku˧˦ ləːn˧˨ʔ]

[kʊw˨˩˦ ləːŋ˨˩ʔ]

[kʊw˦˥ ləːŋ˨˩˨]


cá vàng

[kaː˧˦ vaːŋ˨˩]

[kaː˨˩˦ vaːŋ˦˩]

[kaː˦˥ vaːŋ˨˩]

[kaː˦˥ jaːŋ˨˩]

1984, Hà Hải, "Cá Vàng Bơi (The Swimming Goldfish)"; performances by Đặng Nhật Anh and Lan Hương
Hai vây xinh xinh, cá vàng bơi trong bể nước; ngoi lên, lặn xuống, cá vàng múa tung tăng

Its two fins so pretty, the goldfish swims in the tank; rising up, diving down, the goldfish dances around joyfully.


chuồn chuồn kim

[t͡ɕuən˨˩ t͡ɕuən˨˩ kim˧˧]

[t͡ɕuəŋ˦˩ t͡ɕuəŋ˦˩ kim˧˧]

[cuəŋ˨˩ cuəŋ˨˩ kim˧˧]

chuồn chuồn (“dragonfly”) + kim (“needle”).


chích choè

[t͡ɕïk̟̚˧˦ t͡ɕwɛ˨˩]

[t͡ɕɨt̚˦˧˥ t͡ɕwɛ˦˩]

[cɨt̚˦˥ c⁽ʷ⁾ɛ˨˩]

(zoology) a magpie-robin; shama (Copsychus spp.)

Old World flycatcher
Old World flycatcher

(zoology, by extension) any Old World flycatcher (Muscicapidae spp.)


bọ ngựa

[ʔɓɔ˧˨ʔ ŋɨə˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ʔ ŋɨə˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˨ ŋɨə˨˩˨]

bọ (“bug”) + ngựa (“horse”).
Compounds for "mantis" that contain "horse" seem to be rather common all over Asia. Compare the synonym ngựa trời (literally “sky/heavenly horse”), Khmer កណ្ដូបសេះ (kɑɑkɑndoup seh, literally “horse grasshopper”), Chinese 天馬／天马 (tiānmǎ, literally “sky/heavenly horse”), Taiwanese Hakka 草馬仔／草马仔 (literally “grass horse”), Zhuang daekmax (literally “horse grasshopper”), Awaji Japanese ホトケウマ (hotokeuma, literally “the dead's horse”), Turkmen hudaýaty (literally “God's horse”), Crimean Tatar şeytan atı (literally “Satan's/devil's horse”).


chuồn chuồn

[t͡ɕuən˨˩ t͡ɕuən˨˩]

[t͡ɕuəŋ˦˩ t͡ɕuəŋ˦˩]

[cuəŋ˨˩ cuəŋ˨˩]

Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.

It will be sunny if dragonflies fly high, rainy if low, cloudy if just not too high or too low.


cun cút

[kun˧˧ kʊk̚˦˧˥]

[kʊwŋ͡m˧˧ kʊk͡p̚˦˥]


chim cánh cụt

[t͡ɕim˧˧ kajŋ̟˧˦ kut̚˧˨ʔ]

[t͡ɕim˧˧ kɛɲ˦˧˥ kʊk̚˨˩ʔ]

chim (“bird”) + cánh (“wing”) + cụt (“shortened, cut off”).


đại bàng

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓaːŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓaːŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 大鵬 (SV: đại bằng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đại bằng</i>


cá thu

[kaː˧˦ tʰu˧˧]

[kaː˨˩˦ tʰʊw˧˧]

[kaː˦˥ tʰʊw˧˧]

The second element is from a Tai language. Compare Thai ทู (tuu).
Curiously, the Pacific saury, also known as the mackerel pike, is called cá thu đao in Vietnamese, corresponding to 秋刀魚／秋刀鱼 (qiūdāoyú) (SV: thu đao ngư) in Chinese.
The thu elements in cá thu ("mackerel") and cá thu đao ("mackerel pike") are therefore seemingly unrelated, with the former being a Tai loan, while the latter is the Sino-Vietnamese reading of 秋 (qiū).


chuột bạch

[t͡ɕuət̚˧˨ʔ ʔɓajk̟̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuək̚˨˩ʔ ʔɓat̚˨˩ʔ]

[cuək̚˨˩˨ ʔɓat̚˨˩˨]

chuột (“mouse, rat”) + bạch (“white”), calque of Chinese 白鼠 (bạch thử). Chinese 白 (“white”) was likely not translated to trắng in order to indicate that the compound refers specifically white laboratory mouse and not just any white mouse or rat.

a white mouse, especially a white laboratory mouse

(figuratively) a guinea pig; a lab rat (living experimental subject)


đèn pin

cái (classifier)
chiếc (classifier)
cây (classifier)

[ʔɗɛn˨˩ pin˧˧]

[ʔɗɛŋ˦˩ pin˧˧]

[ʔɗɛŋ˨˩ pɨn˧˧]


người lạ

[ŋɨəj˨˩ laː˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ laː˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ laː˨˩˨]

a stranger (person whom one does not know); compare người dưng (“non-relative”)


xe kéo

Khmer: ឆែកែវ (cʰae kaev)

[sɛ˧˧ kɛw˧˦]

[sɛ˧˧ kɛw˨˩˦]

[sɛ˧˧ kɛw˦˥]

xe (“wheeled vehicle”) + kéo (“to pull”)


nước Lào

[nɨək̚˧˦ laːw˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ laːw˦˩]

[nɨək̚˦˥ laːw˨˩]


ễnh ương

[ʔəjŋ̟˦ˀ˥ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔen˧˨ ʔɨəŋ˧˧]

[ʔəːn˨˩˦ ʔɨəŋ˧˧]

Probably onomatopoeic. Compare Thai อึ่งอ่าง (ʉ̀ng-àang).


đầu rìu

[ʔɗəw˨˩ ziw˨˩]

[ʔɗəw˦˩ ʐiw˦˩]

[ʔɗəw˨˩ ɹiw˨˩]


dúi

Y vừa nói vừa bước tới bước lui, chợt sơ ý đạp lên vũng rượu cạnh Khưu Xử Cơ, huỵch một tiếng, ngã dúi vào người Khưu Xử Cơ.

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Speaking and going to and fro at the same time, suddenly he inadvertently stepped in the puddle of rice wine besides Qiū Chǔjī and with a thwack he fell head first into Qiū Chǔjī.


môi

From Proto-Vietic *c-ɓuːjʔ ~ *c-ɓuːj. Compare Chut [Rục] cəboːj³.


môi

From Proto-Mon-Khmer *kɓooj; cognate with Khmer បោយ (baoy).


chìa vôi

[t͡ɕiə˨˩ voj˧˧]

[t͡ɕiə˦˩ voj˧˧]

a tool for spreading lime (on a betel leaf)


chìa vôi

[t͡ɕiə˨˩ voj˧˧]

[t͡ɕiə˦˩ voj˧˧]

(by extension) any birds of the family Motacillidae


chìa vôi

vi-noun

(classifier quả, trái, hoa, cây) chìa vôi • (𢹌梖)

quả (classifier)
trái (classifier)
hoa (classifier)
cây (classifier)
𢹌梖 (CJK)

[t͡ɕiə˨˩ voj˧˧]

[t͡ɕiə˦˩ voj˧˧]

Operculina turpethum
Wikispecies:Operculina turpethum


An-giê

[ʔaːn˧˧ ze˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧]


Ăng-gô-la

[ʔaŋ˧˧ ɣo˧˧ laː˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ɣow˧˧ laː˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ɣow˧˧ laː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Angola.wav

Borrowed from Portuguese Angola or French Angola.


Ca-bun

[kaː˧˧ ʔɓun˧˧]

[kaː˧˧ ʔɓun˧˧]

[kaː˧˧ ʔɓʊwŋ͡m˧˧]

Borrowed from Russian Кабу́л (Kabúl) or English Kabul.


Liên bang Xô viết

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ so˧˧ viət̚˧˦]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ sow˧˧ viək̚˦˧˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ sow˧˧ viək̚˦˥]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ sow˧˧ jiək̚˦˥]

liên bang (“union”) + Xô viết (“Soviet”)


thuỷ lợi

[tʰwi˧˩ ləːj˧˨ʔ]

[tʰwɪj˧˨ ləːj˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ləːj˨˩˨]


Can-be-ra

[kaːn˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

[kaːn˧˧ ʔɓɛ˧˧ zaː˧˧]

[kaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

[kaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

Australian Capital Territory
Australian Capital Territory#English

Canberra (the capital city of Australia; located in the Australian Capital Territory)


Thành Cát Tư Hãn

[tʰajŋ̟˨˩ kaːt̚˧˦ tɨ˧˧ haːn˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˩ kaːk̚˦˧˥ tɨ˧˧ haːŋ˧˨]

[tʰan˨˩ kaːk̚˦˥ tɨ˧˧ haːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 成吉思汗, from Literary Chinese 成吉思汗 (Chéngjísīhán), from Mongolian ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ
ᠬᠠᠭᠠᠨ (činggis qaɣan), Чингис хаан (Čingis xaan). Compare Mandarin 成吉思汗 (Chéngjísī Hán).

der

ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ


Ô-xtrây-li-a

[ʔo˧˧ stɹəj˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ô-xtrây-li-a.wav

Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)

(geology) Australia (a continent consisting of the islands of Australia, New Guinea and intervening islands)


Ô-xtrây-li-a

[ʔo˧˧ stɹəj˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Nam Việt

[naːm˧˧ viət̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ viək̚˨˩˨]

[naːm˧˧ jiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南越, composed of 南 (“south”) and 越 (“Yue”).

vi-etym-sino

- “Dạ, bẩm lạy Trời con xin thưa
Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn
Quê ở Á Châu và Địa cầu
Sông Đà núi Tản nước Nam Việt”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- Your Augustness, my Lord
My given name's Khắc Hiếu, my family name Nguyễn
I'm from Asia, Earth
I live near the Đà River and Tản Peak in Nanyue.

(obsolete) Synonym of Việt Nam (“Vietnam”)

Coordinate term: Bắc Việt

(miền) Nam Việt Nam
Nam Việt Nam#Vietnamese

(obsolete) Synonym of (miền) Nam Việt Nam (“southern Vietnam; South Vietnam”)


bọ hung

[ʔɓɔ˧˨ʔ hʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɔ˨˩ʔ hʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓɔ˨˩˨ hʊwŋ͡m˧˧]


Áp-ga-ni-xtan

[ʔaːp̚˧˦ ɣaː˧˧ ni˧˧ staːn˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ ɣaː˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ ɣaː˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

Afghanistan (A landlocked country between Central Asia and South Asia)


ngộ ái nị

[ŋo˧˨ʔ ʔaːj˧˦ ni˧˨ʔ]

[ŋow˨˩ʔ ʔaːj˨˩˦ nɪj˨˩ʔ]

[ŋow˨˩˨ ʔaːj˦˥ nɪj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngộ ái nị.wav

Partly from Cantonese 我愛你／我爱你 (ngo5 oi3 nei5) (SV: ngã ái nhĩ).


thuỷ ngân

[tʰwi˧˩ ŋən˧˧]

[tʰwɪj˧˨ ŋəŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ŋəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水銀, composed of 水 (“water”) and 銀 (“silver”), from Chinese 水銀／水银 (shuǐyín).


phúc âm

[fʊwk͡p̚˧˦ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˧˥ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phúc âm.wav

Sino-Vietnamese word from 福音 (“gospel”).


bao tử

[ʔɓaːw˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓaːw˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓaːw˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 包子, composed of 包 (“to wrap”) and 子 (“noun suffix”).

Ăn chậm nhai kĩ kẻo đau bao tử.

Take slow and thorough bites, or else you'll get a stomachache.

Nhưng nếu bạn vẫn chưa quen thêm gia vị cay vào thức ăn, thì cũng đừng nên thử nó, vì bao tử của bạn không chịu được chất cay nóng của những gia vị này, sẽ khiến tình trạng bệnh bao tử của bạn càng tồi tệ hơn.

2017, “9 loại thực phẩm người bệnh đau bao tử nên tránh”, in VOH Online:

But if you are not used to spicy food, then do not try it, because your stomach cannot tolerate the spices and it will make your stomach disease even worse.

(anatomy, Central Vietnam and Southern Vietnam) stomach


vị ngữ

[vi˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[vɪj˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[vɪj˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

[jɪj˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]


chủ ngữ

[t͡ɕu˧˩ ŋɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋɨ˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋɨ˨˩˦]


phụ âm

[fu˧˨ʔ ʔəm˧˧]

[fʊw˨˩ʔ ʔəm˧˧]

[fʊw˨˩˨ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phụ âm.wav

Sino-Vietnamese word from 輔音, composed of 輔 (“to assist”) and 音 (“sound”).


móng chân

[mawŋ͡m˧˦ t͡ɕən˧˧]

[mawŋ͡m˦˧˥ t͡ɕəŋ˧˧]

[mɔŋ˦˧˥ t͡ɕəŋ˧˧]

[mawŋ͡m˦˥ cəŋ˧˧]


周禮

chữ Hán form of Chu lễ (“the Rites of Zhou”).


tử vong

[tɨ˧˩ vawŋ͡m˧˧]

[tɨ˧˨ vawŋ͡m˧˧]

[tɨ˧˨ vɔŋ˧˧]

[tɨ˨˩˦ vawŋ͡m˧˧]

[tɨ˨˩˦ jawŋ͡m˧˧]

Hiện đã có 150 ca tử vong.

(formal, of someone who suffered a deadly disease or injury) to die


cảnh

(cinematography, television, theater) scene (so much of a play as passes without change of locality or time)

(film) shot (single unbroken sequence of photographic film exposures)

uốn cây thế làm cảnh

(music) A traditional Vietnamese cymbal found in chầu văn that is placed on the floor and struck with wooden beaters.


cảnh

cây cảnh

cây ớt cảnh

vườn cảnh

chó cảnh

chim cảnh

cá cảnh

chuột cảnh

gà cảnh

động mạch cảnh


cảnh

Sino-Vietnamese word from 警.
The noun sense is a clipping of cảnh sát (警察). Compare Japanese サツ (satsu, “cop”), which is from the second element instead.


móng

vi-noun

(classifier cái, chiếc) móng • (𧅭, 𤔻, 𤔾, 𤔽)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
𧅭 (CJK)
𤔻 (CJK)
𤔾 (CJK)
𤔽 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-móng.wav

From Proto-Vietic *-mɔːŋʔ (“nail; hoof; claw”), from Proto-Mon-Khmer *t₁m(uə)ŋʔ (“nail; claw”). Cognate with Muong mỏng, Khmu tmʰmɔːŋ.

inh

vi:Móng (công trình xây dựng)
vi:Móng (địa chất)
vi:Móng (động vật)

móng ngựa

vành móng ngựa

a platform with a fence that curves like a horseshoe in a courtroom, where the defendant is supposed to stand

(anatomy, of a non-primate animal) a claw, talon or hoof

nền móng

(literal) the floor and the foundation; (figurative) a foundation (that upon which anything is founded)

cá đớp móng

fish breaking the water surface to gasp air


chủ nghĩa tư bản

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

chủ nghĩa (“doctrine”) + tư bản (“capital”), a calque of Chinese 資本主義／资本主义 (tư bản chủ nghĩa).


tư bản chủ nghĩa

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]


tư bản chủ nghĩa

[tɨ˧˧ ʔɓaːn˧˩ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨]

[tɨ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦]


cú pháp

[kʊw˨˩˦ faːp̚˦˧˥]

[kʊw˦˥ faːp̚˦˥]


đồng nghĩa

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ŋiə˦ˀ˥]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ŋiə˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ŋiə˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 同義 (“synonymous”).

vi-etym-sino

từ đồng nghĩa


đơn vị

[ʔɗəːn˧˧ vi˧˨ʔ]

[ʔɗəːŋ˧˧ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɗəːŋ˧˧ vɪj˨˩˨]

[ʔɗəːŋ˧˧ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 單位, misreading of đan vị. Borrowed from Japanese 単位 (tan'i), from Middle Chinese 單位 (tan hwijᴴ).

danh từ chỉ đơn vị

unit (organisation, establishment, enterprise, place of employment, administrative unit, etc.)

đơn vị đo lường
đơn vị đo lường#Vietnamese

Short for đơn vị đo lường (“unit of measure”).


mạo hiểm

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mạo hiểm.wav

Sino-Vietnamese word from 冒險, composed of 冒 (“to brave”) and 險 (“danger”).

vốn mạo hiểm

du lịch mạo hiểm

thể thao mạo hiểm


bếp

bếp lò


和談

chữ Hán form of hòa đàm (“peace talks”).


băng hà

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˦˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]


băng hà

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˦˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]


gan bàn tay

[ɣaːn˧˧ ʔɓaːn˨˩ taj˧˧]

[ɣaːŋ˧˧ ʔɓaːŋ˦˩ taj˧˧]

[ɣaːŋ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩ ta(ː)j˧˧]


nắm đấm

[nam˧˦ ʔɗəm˧˦]

[nam˦˧˥ ʔɗəm˦˧˥]

[nam˦˥ ʔɗəm˦˥]


lò

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 爐 (SV: lô).
Doublet of lẩu.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lô</i>

vi-etym-sino

bếp lò

cái lò


nhảy dây

[ɲaj˧˩ zəj˧˧]

[ɲaj˧˨ jəj˧˧]

[ɲa(ː)j˨˩˦ jəj˧˧]

to jump a turning rope(s); to skip, to jump rope, to do double Dutch, etc.


gân

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 筋 (“tendon”, SV: cân). Compare Japanese 筋 (“muscle or tendon”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">cân</i>


tiếng mẹ đẻ

[tiəŋ˧˦ mɛ˧˨ʔ ʔɗɛ˧˩]

[tiəŋ˦˧˥ mɛ˨˩ʔ ʔɗɛ˧˨]

[tiəŋ˦˥ mɛ˨˩˨ ʔɗɛ˨˩˦]

tiếng (“language”) + mẹ đẻ (“biological mother”); compare Sino-Xenic 母語／母语 (mẫu ngữ); adding đẻ (“to give birth”) probably to avoid confusion.

compound

mother tongue; first language; native language; native tongue


nghề nghiệp

[ŋe˨˩ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[ŋej˦˩ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[ŋej˨˩ ŋip̚˨˩˨]

nghề (“occupation, profession”) + nghiệp (“occupation, trade”). Compare Chinese 藝業／艺业 (nghệ nghiệp).


vĩ

Sino-Vietnamese word from 緯 (“latitude”).


nệm

cái (classifier)
tấm (classifier)
𧛋 (CJK)

From an infixed form of a root that gave rise to đệm.


Liên bang Nga

[liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ŋaː˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ŋaː˧˧]

[liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ŋaː˧˧]

liên bang (“federation”) + Nga (“Russia, Russian”)


giờ đây

[zəː˨˩ ʔɗəj˧˧]

[jəː˦˩ ʔɗəj˧˧]

[jəː˨˩ ʔɗəj˧˧]


Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam#Vietnamese

Socialist Republic of Vietnam
Socialist Republic of Vietnam

Alternative spelling of Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (“Socialist Republic of Vietnam”).


quân chủ chuyên chế

[kwən˧˧ t͡ɕu˧˩ t͡ɕwiən˧˧ t͡ɕe˧˦]

[kwəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ t͡ɕwiəŋ˧˧ t͡ɕej˨˩˦]

[wəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ cej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 君主專制, composed of 君主 (“monarch”) and 專制 (“autocracy”), from Chinese 君主專制／君主专制 (jūnzhǔ zhuānzhì).


quốc kì

[kuək̚˦˧˥ kɪj˦˩]

[wək̚˦˥ kɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 國旗, composed of 國 (“country.”) and 旗 (“flag”).


quốc hiệu

[kuək̚˧˦ hiəw˧˨ʔ]

[kuək̚˦˧˥ hiw˨˩ʔ]

[wək̚˦˥ hiw˨˩˨]

Quốc-hiệu nước ta thay-đổi đã nhiều lần, tuy rằng ngày nay ta vẫn theo thói quen dùng hai chữ An-nam 安 南, nhưng vì hai chữ ấy có ngụ ý phải thần-phục nước Tàu, vậy thì ta nên nhất định lấy tên Việt-nam 越 南 mà gọi nước nhà.

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 4:

The name of our country has changed many times; we still follow the custom of using the two characters Annam 安 南, but, as they carry the connotation of bending the knee to China, we should definitely use the name Vietnam 越 南 for our nation.

(history) the name of a country (such as the historical name Đại Việt for Vietnam)

Khi viết đơn thì phải bắt đầu bằng quốc hiệu và tiêu ngữ.

Every application or request form must start with the official name and motto of the country.

the official name of a country (such as Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (“Socialist Republic of Vietnam”))


quốc huy

[kuək̚˦˧˥ hwɪj˧˧]

[wək̚˦˥ wɪj˧˧]