lãng-mạn

Chủ-trương của Tự-lực Văn-Đoàn[sic] không những không tiến-bộ mà còn phản tiến-bộ. Nó không có công mà có tội với nhân-dân. Sau thất bại[sic] cách-mạng tư-sản, nhân-dân càng bị áp-bức và mê-muội, Tự-lực Văn-đoàn tung ra khẩu-hiệu « yêu đời », « vui vẻ trẻ trung » và nêu nhãn hiệu « cải-cách » để lôi kéo từng lớp thanh-niên tiểu tư-sản đang hoang-mang trước thời-cục. Văn, thơ, tiểu-thuyết của nó đề cao những tư-tưởng phi vô-sản, đưa thanh-niên vào con đường lãng-mạn, buông thả tự-do cá-nhân thoát-ly đấu-tranh, trốn-tránh thực-tế…

1954, Nghiêm Kế Tổ, VIỆT-NAM MÁU LỬA [VIETNAM ABLAZE], Nhà xuất-bản Mai-lĩnh, page 408:

The principles of the Self-Reliant Literary Association is not only not progressive but antiprogressive. It does not do good, but do harm to our people. After the failed bourgeois revolution, our people were increasingly oppressed and blinded, the Association peddled such slogans as “love your life” and “fun and youthful,” as well as a brand of “reform,” to attract the young petite bourgeoisie who were anxious facing the status quo. Its prose, verse and novels promote antiproletarian ideolgy and lead the youth toward the path of romanticism, an indulgent sense of personal freedom detached from struggling, a form of escapism from reality…

Thêm vào đó, nạn cờ bạc và đĩ điếm cũng như những loại lãng-mạn, kiếm-hiệp và những phim ảnh khiêu dâm đã xô đẩy thanh-niên ta vào vòng hoan-mê trụy-lạc.

1956, TỔNG-KẾT THÀNH-TÍCH ĐỆ NHỊ CHU NIÊN Của CHÁNH-PHỦ VIỆT-NAM CỘNG-HOÀ [SUMMARY OF THE SECOND YEAR’S ACHIEVEMENTS Of THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF VIETNAM], page 191:

In addition, gambling and prostitution as well as romantic and chilvary fiction and pornography have pushed our youth toward the hedonistic cycle.

Obsolete spelling of lãng mạn (“romantic”).


đi bậy

[ʔɗi˧˧ ʔɓəj˧˨ʔ]

[ʔɗɪj˧˧ ʔɓəj˨˩ʔ]

[ʔɗɪj˧˧ ʔɓəj˨˩˨]


hành thích

[hajŋ̟˨˩ tʰïk̟̚˧˦]

[hɛɲ˦˩ tʰɨt̚˦˧˥]

[han˨˩ tʰɨt̚˦˥]


vũ đạo

[vu˦ˀ˥ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 舞 (“to dance”) and 道 (“way”).


bức bí

[ʔɓɨk̚˧˦ ʔɓi˧˦]

[ʔɓɨk̚˦˧˥ ʔɓɪj˨˩˦]

[ʔɓɨk̚˦˥ ʔɓɪj˦˥]

Lúc này ở lâu trong phòng khiến cậu rất bức bí, muốn ra ngoài cho sảng khoái.

2017, Phan Cuồng, Lý triều dị truyện, →ISBN:

Having been in the room for so long made him feel very hemmed in, and he wanted to go out for a breath of fresh air.

feeling hemmed in, suffering a feeling that one's movements are being restricted


thầy tào

[tʰəj˨˩ taːw˨˩]

[tʰəj˦˩ taːw˦˩]

[tʰəj˨˩ taːw˨˩]

Lão thầy tào tuy ở vùng hoang sơ nhưng cũng có chút kiến thức, biết chuyện Đại Điên vừa bị Từ Đạo Hạnh yểm cho mất mạng, không thể đầu thai được ở kinh sư.

Although the old village priest lived far from things, he did know some stuff, and he knew that Đại Điên had just been killed by exorcism by Từ Đạo Hạnh and could not reincarnate in the capital.

person who officiates rituals in certain ethnic minorities in northern Vietnam


ẩn danh

[ʔən˧˩ zajŋ̟˧˧]

[ʔəŋ˧˨ jɛɲ˧˧]

[ʔəŋ˨˩˦ jan˧˧]


lãnh địa

[lajŋ̟˦ˀ˥ ʔɗiə˧˨ʔ]

[lɛɲ˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ]

[lan˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 領地 (“territory”).


huy hoàng

[wɪj˧˧ waːŋ˨˩]


thọa

Traditional tone placement spelling of thoạ.


thoạ

[tʰ⁽ʷ⁾aː˨˩˨]

(Central Vietnam) drawer (open-topped box that can be slid in and out of the cabinet that contains it)


váng vất

[vaːŋ˧˦ vət̚˧˦]

[vaːŋ˦˧˥ vək̚˦˧˥]

[vaːŋ˦˥ vək̚˦˥]

[jaːŋ˦˥ jək̚˦˥]

Rượu, mệt mỏi, chán ngán và cả ủ mê, chẳng thiết gì nữa, sự váng vất cuối cùng đã khiến cô thả lỏng chân tay ra, mắt nhắm lại.

2001, Chu Lai, chapter 9, in Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học:

Rice wine, fatigue, boredom, even infatuation, she cared no longer; the uncomfortable dizziness finally made her relax her limbs and close her eyes.


Da-Tô

trước/sau Da-Tô


Ky Tô

(Mormonism) Alternative spelling of Ki-tô (“Christ”)


đoạn-đầu-đài

head

đoạn-đầu-đài

vi-noun

đoạn-đầu-đài

Nhưng theo giáo-sử, trước khi mưu phản để chuốc lấy đoạn-đầu-đài, Tống-thị còn phạm một tội vô cùng nặng nề khác : đổ máu môn-đệ Chúa Ki-tô.

1959, Phạm Đình Nghiêm, NGƯỜI CHỨNG THỨ NHẤT - LỊCH-SỬ TÔN-GIÁO CHÍNH-TRỊ MIỀN NAM ĐẦU THẾ-KỶ XVII, HAY LÀ, THẦY GIẢNG AN-RÊ PHÚ-YÊN - TIÊN KHỞI TỬ ĐẠO (1625-1644) [THE FIRST WITNESS: A HISTORY OF RELIGIOUS POLITICS IN THE SOUTH IN THE 17th CENTURY, OR, PREACHER ANDREW IN PHÚ YÊN, THE FIRST MARTYR (1625-1644)], Lam-Hồng:

But according to religious records, before her conspiracy that resulted in her execution on the scaffold, Tống Thị commited another grave crime: causing the bloodshed of Christians.

Obsolete spelling of đoạn đầu đài (“a scaffold”).


đạo Da-tô

– Đạo Da-tô : Tương tự như Cơ Đốc, danh xưng đạo Da-tô (耶蘇教) cũng là do phiên âm Hán – Việt của từ Christos mà ra.

[(Can we date this quote?), Nguyễn Khắc Thuần, ĐẠI CƯƠNG LỊCH SỬ VĂN HÓA VIỆT NAM [INTRODUCTION TO THE HISTORY OF VIETNAMESE CULTURE], volume IV:

– Đạo Da-tô: Like Cơ Đốc, đạo Da-tô (耶蘇教) was also transcribed with Sino-Vietnamese from Christos.

Obsolete spelling of đạo Gia Tô (“Christianity”).


đạo Gia Tô

Calque of Chinese 耶蘇教／耶苏教 (literally “Jesusism”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō)

cal

(Christianity) Synonym of Gia Tô giáo (“Christianity”)


dã-thú

Với cái nhột, các nhà khảo-cứu ước-mong sẽ đoạt được giải-đáp nên đã nhờ nhiều ngành khoa-học khác trợ giúp mình. Không ai ngờ, họ đã cầu-cứu đến nhân-chủng học để điều-tra về một khía cạnh của vấn-đề : « cái nhột có nghĩa gì đối với nhân-loại, khi còn sống như bầy dã-thú trong rừng sâu và hang đá ? »

1968, Dương Tấn Tươi, CƯỜI - NGUYÊN-NHÂN VÀ THỰC-CHẤT [LAUGHTER: CAUSES AND EXPLANATIONS]:

As for ticklishness, researchers wanted to find an answer so they sought it in other disciplines. Surprisingly, they deferred to anthropology to look into one facet of the question, “What does ticklishness have to do with humanity, even when it was merely bestial in jungles and caves?”

Obsolete spelling of dã thú (“a wild animal”).


nhân sinh

Sino-Vietnamese word from 人生, composed of 人 (“human”) and 生 (“life”).


nghệ-thuật vị nghệ-thuật

Quan-niệm « nghệ-thuật vị nghệ-thuật » hay « nghệ-thuật vị nhân-sinh » chỉ là những phát-biểu tuy đơn-giản, nhưng không thể nói hết được ý-nghĩa sâu-xa của công-tác văn-nghệ.

1963, VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN - TẬP-SAN NGHIÊN-CỨU VÀ PHỔ-THÔNG [MONTHLY CULTURE: A POPULAR RESEARCH PERIODICAL]:

Such adages as “art for art’s sake” or “art for life’s sake” are simplistic claims that cannot express the deep meaning of literary performance.

nghệ thuật vị nghệ thuật
nghệ thuật vị nghệ thuật#Vietnamese

art for art's sake
art for art's sake#English

Obsolete spelling of nghệ thuật vị nghệ thuật (“art for art's sake”).


nghệ thuật vị nghệ thuật

Sino-Vietnamese word from 藝術 (“art”), 為 (“for”) and 藝術

Các nhà khảo cổ học đánh giá, pho tượng Phật Đồng Dương chính là mỹ thuật tiêu biểu cho kỹ thuật đúc đồng tinh xảo kết hợp với nghệ thuật tạo hình độc đáo mang tính bản địa, đã làm cho phong cách nghệ thuật của tượng đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật, nếu các pho tượng Phật của một số nước mang phong cách nghệ thuật vị tôn giáo, thì Phật Chămpa mang trong mình hai thiên hướng nghệ thuật vị nghệ thuật, nghệ thuật vị nhân sinh, có những nét tương đồng với nghệ thuật Hellienique[sic] của Hy Lạp.

2018 November 9, Thích Nhật Từ with Thích Bửu Chánh, Trương Văn Chung, and Nguyễn Công Lý, “PHẬT GIÁO CHĂMPA QUA HÌNH TƯỢNG PHẬT ĐỒNG DƯƠNG [CHAMPA BUDDHISM THROUGH THE ĐỒNG DƯƠNG STATUE]”, in PHẬT GIÁO VÙNG MÊ-KÔNG - DI SẢN VÀ VĂN HÓA [MEKONG BUDDHISM: LEGACY AND CULTURE], page 282:

Archaeologists have said of the Đồng Dương Buddha statue as the prime fine-art example of intricate copper metallurgy and unique figurative craftsmanship with a strong indigenous sense of identity, which pushes its artistic style to the acme of art; if other countries' Buddha statues are indicative of art for religion's sake, Champa statues represent art for art's and life's sake, with similarities to Hellenic art.


Đông-Kinh

Các thanh-niên này đều thụ-huấn ở Trấn-Võ học-hiệu là một trường quân-sự lớn nhất của Phù-Tang thuở ấy tại Đông-Kinh.

1984, Hoàng Trọng Thược, Hồ-sơ vua Duy-Tân [Emperor Duy Tân's File]:

These youngsters went to Shinbu School, the then largest military school in Japan, located in Tokyo.


quày quả

Cô quày quả bỏ đi, mặc kệ gã đàn ông đang chết sững.

2014, Nguyễn Ngọc Tư, “Củi mục trôi về”, in Đảo, Trẻ:

She carelessly left, ignoring the stunned man.

to turn around and leave with an attitude as if one has better things to do


Giang Hộ

Sino-Vietnamese word from 江戶, composed of 江 (“river”) and 戶 (“door”), orthographic borrowing from Japanese 江戸 (Edo)

obor

Thủ đô của Nhật là Tô-ki-ô (Đông Kinh), tên cũ là Ê-đô (Giang Hộ), nằm về phía đông đảo lớn Hôn-xiu.

1981, Nghiên cứu Nghệ thuật [Research into Art]:

Japan's capital is Tokyo, formerly known as Edo, located to the west of Honshu.

(historical) Obsolete form of Ê-đô (“Edo (the historical capital of Japan)”).


Nại Lương

Sino-Vietnamese word from 奈良, orthographic borrowing from Japanese 奈良 (Nara)

Obsolete form of Na-ra (“Nara (a prefecture of Japan)”).

Obsolete form of Na-ra (“Nara (the capital of Nara Prefecture, Japan)”).


Đại Phản

Sino-Vietnamese word from 大阪, composed of 大 (“great”) and 阪 (“slope”), orthographic borrowing from Japanese 大阪 (Ōsaka).

obor

Obsolete form of Ô-xa-ca (“Osaka (a prefecture of Japan)”).

Ngài chịu lưu đày qua 10 tháng thì có lệnh xá miễn vào tháng 12 cùng năm ấy, nhưng không cho phép ngài về kinh. Ngài liền đến ở chùa Thắng Vĩ thuộc phủ Đại Phản, tiếp tục truyền dạy pháp môn niệm Phật.

2019 March 14, Đoàn Trung Còn with Nguyễn Minh Tiến, “TỊNH ĐỘ TÔNG [PURE LAND SECT]”, in CÁC TÔNG PHÁI ĐẠO PHẬT [THE SECTS OF BUDDHISM], page 125:

He was in exile for ten months and was pardoned in the twelfth month that year, but not allowed back in the capital. He then relocated at the Katsuo Temple in Osaka Prefecture and continued to preach the gate to the dharma.

Obsolete form of Ô-xa-ca (“Osaka (the capital of Osaka Prefecture, Japan)”).


vườn thượng uyển

[vɨən˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔwiən˧˩]

[vɨəŋ˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔwiəŋ˧˨]

[vɨəŋ˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨ (ʔ)wiəŋ˨˩˦]

[jɨəŋ˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨ (ʔ)wiəŋ˨˩˦]

vườn + thượng uyển. Attested in Vịnh hoa yên tự phú (詠花煙寺賦), attributed to Huyền Quang (1254-1334).
A so-called "redundant" construction, because both vườn and uyển (苑) are morphemes that mean "garden"; thượng uyển (上苑) itself is also attested as a free noun in texts.

園上苑花唭貝𪹷
𡓃𠫾𧗱埃庄朝螉

18th century, Nguyễn Gia Thiều (阮嘉韶) (1741-1798), Cung oán ngâm khúc (宮怨吟曲), Phú Văn đường tàng (富文堂藏), printed in 1866 edition:

In the royal garden, flowers joyfully basked in the sun,
[But] why did they not tend to the bees by the walking path?

Vườn thượng uyển hoa cười với nắng,
Lối đi về ai chẳng chiều ong.


mồm mép

[mom˦˩ mɛp̚˦˧˥]

mồm (“mouth”) + mép (“corner of mouth”).

có mồm có mép

gift of the gab, ability to speak readily and glibly

Used other than figuratively or idiomatically: see mồm, mép.


mồm mép tép nhảy

[mom˨˩ mɛp̚˧˦ tɛp̚˧˦ ɲaj˧˩]

[mom˦˩ mɛp̚˦˧˥ tɛp̚˦˧˥ ɲaj˧˨]

[mom˨˩ mɛp̚˦˥ tɛp̚˦˥ ɲa(ː)j˨˩˦]

mồm mép (“gift of the gab”) + tép nhảy (“dancing shrimp”).

com

Cô ta đã quá quen với những người đàn ông mồm mép tép nhảy hoặc là đàng hoàng đứng đắn,[…]

2016, chapter 3, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part II, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

She was more than familiar with glib-tongued and with scrupulous men, […]

having the gift of the gab, speaking a lot and glibly


bỗ bã

[ʔɓo˦ˀ˥ ʔɓaː˦ˀ˥]

[ʔɓow˧˨ ʔɓaː˧˨]

[ʔɓow˨˩˦ ʔɓaː˨˩˦]

Cô ta tính tình cởi mở, thậm chí còn hơi bỗ bã, khi làm việc thì khá cẩu thả.

She was open-hearted verging on rude, and quite careless in her work.


thuyết thông linh

[tʰwiət̚˧˦ tʰəwŋ͡m˧˧ lïŋ˧˧]

[tʰwiək̚˦˧˥ tʰəwŋ͡m˧˧ lɨn˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ tʰəwŋ͡m˧˧ lɨn˧˧]

(philosophy) Spiritism (a religious and philosophical doctrine concerned with communication with the dead)


sát gái

[saːt̚˧˦ ɣaːj˧˦]

[ʂaːk̚˦˧˥ ɣaːj˨˩˦]

[saːk̚˦˧˥ ɣaːj˨˩˦]

[ʂaːk̚˦˥ ɣaːj˦˥]

[saːk̚˦˥ ɣaːj˦˥]

sát (“to kill”) + gái (“girls”), perhaps a calque of English ladykiller. See also sát cá, a similar construction.

Tuấn Anh làm hỏng Iphone X của Thư thì sẵn sàng nhận mọi tội lỗi, còn làm hỏng cửa nhà vệ sinh của trường thì lúc đầu chối bỏ trách nhiệm, sát gái thì cũng phải bình đẳng chứ, ai lại sát mỗi Thư mà không sát Thảo? Tức quá mà!

(Can we date this quote?), Sapis, “Chương 20: Bình đẳng sát gái [Chapter 20: Equitable Ladykilling]”, in Nó thích mày [She Likes You]:

When Tuấn Anh broke Thư’s iPhone X he fessed up about it, but when he broke the school’s bathroom door he refused accountability. Ladykilling should be equitable, if he’s killing Thư, he should be killing Thảo too. What the hell, man!


ô môi

It has been claimed that the "lesbian" sense comes from a misreading of French homo, in which case the hyphenated spelling would be justified.

Coordinate term: pê-đê

Ví dụ, có gia đình mong con trai thì sinh toàn con gái. Có gia đình mong sinh con gái nhưng toàn sinh con trai quậy phá. Có người muốn sinh con trai hoặc con gái cũng được nhưng lại sinh ra ô môi và pê-đê.

2018 May 20, Thích Nhật Từ, THIỀN VIPASSANĀ - BỐN NỀN TẢNG CHÁNH NIỆM [VIPASSANĀ MEDITATION: FOUR MINDFULNESS FOUNDATIONS]:

For example, some families want sons but only have daughters. Some want daughters but only have naughty sons. Some people want sons or daughters but end up having gays and lesbians.

(informal, derogatory) lesbian, tomboyish or butch


với chả

[vəːj˧˦ t͡ɕaː˧˩]

[vəːj˨˩˦ t͡ɕaː˧˨]

[vəːj˦˥ caː˨˩˦]

[jəːj˦˥ caː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với chả.wav

Nhặt lại ngúng nguẩy:
— Mày với chả tao ! Chị Tèo bảo phải gọi nhau là bạn chứ.

1978, Phan Thị Thanh Nhàn, HOA MẶT TRỜI [FLOWERS OF THE SUN], Nhà xuất bản Phụ nữ:

Nhặt protested.
“Enough with all that mày and tao ! Chị Bèo said we were supposed to address each other as bạn.”

Điên! Nhìn cái mặt nham nhở của Minh thế kia thì giận với chả dỗi gì cơ chứ? Tôi thấy mình bị hớ, cắm cổ đạp xe về phía trước. Minh đuổi theo sau, miệng gọi với theo.
- Người yêu ơi, đi chậm đợi tớ với.

(Can we date this quote?), Cẩm Thương, Vai thứ chính [The Main Supporting Role]:

What’s wrong with this guy? Look at Minh’s fugly mug, who’s he to be mad? I felt embarrassed and pedaled on. Minh chased after me and yelled.
“Babe, slow down, wait up.”

“Nhưng, bố ơi!” Lydia thét lên. “Công với chả việc gì mà lại thế! Nói thẳng ra là làm một người mẫu khỏa thân!”

(Can we date this quote?), Kiều Như, transl., bố là bà giúp việc [daddy’s the housekeeper], translation of Madame Doubtfire:

“But daddy!” Lydia screamed. “What kind of job is that? Just say you’re a nude model!”

“Cô ấy học cùng trường với em - chẳng là có đứa nào tung tin đồn nhảm về em và cô ấy…” Tôi không có gì phải giấu chồng nên kể hết từ chuyện cãi cọ dớ dẩn với lão giám đốc trở đi.
“Trường với chả lớp! Nếu cô ấy đẹp thì tôi cũng muốn gặp cho biết!” Chồng tôi đùa.

2017, Tanizaki Jun’ichirō, translated by Nam Từ, CHỮ VẠN [SWASTIKA], Nhà xuất bản Hội Nhà văn, translation of 卍(まんじ) (Manji):

“She went to the same school as I did. It’s just someone spread rumors about me and her…” I had nothing to hide from my husband, so I told him everything, from the point of that silly argument with that president.
“Who cares about school? If she’s good-looking I’d love to see her!” he kidded.

Cố Danh Hán trong lòng cũng đang nghĩ về cái tin mà Chu Tử Dương nói cho mình, chả còn lòng dạ nào mà chơi với chả bời, chủ động đứng lên cáo từ.

2023 April 5, Sỹ Đồ Phong Lưu [A Smooth Career Path]:

Gu Minghan was occupied with the news Zhou Ziyang broke to him, he was in no mood for playing, so he took the initiative and bid farewell.


phỏng sinh học

[fawŋ͡m˧˩ sïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˧˨ ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fɔŋ˧˨ sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˨˩˦ ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

[fawŋ͡m˨˩˦ sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


loại suy

[lwaːj˨˩ʔ ʂwɪj˧˧]

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧]

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ s⁽ʷ⁾ɪj˧˧]


loại suy

[lwaːj˨˩ʔ ʂwɪj˧˧]

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧]

[l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ s⁽ʷ⁾ɪj˧˧]


ba cái

[ʔɓaː˧˧ kaːj˧˦]

[ʔɓaː˧˧ kaːj˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ kaːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba cái.wav

ba (“three”) + cái (generic classifier). ba seems to occur in generalizing or dismissive expressions, like dăm ba (literally “five and three”) for example.

Used other than figuratively or idiomatically: see ba, cái.


ba cái

[ʔɓaː˧˧ kaːj˧˦]

[ʔɓaː˧˧ kaːj˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ kaːj˦˥]

ba cái đồ nhôm nhựa

all that junk; junk and stuff; junk or whatever

Tao đéo cần biết ba cái đồ nữ trang của mày.

I don't give a fuck about your jewelry shit.

ba cái chuyện vặt vãnh

ba cái trò con nít

Lớn rồi, đừng có chơi ba cái trò con nít nữa.

You're a grown-ass man, quit screwing around like a kid.

Dẹp cha nó ba cái vụ Vũng Tàu với vũng ghe đi! Bộ thằng Hai Hùng để tao mặc quần đùi bộ đội xuống biển, xuống đến đâu sủi bong bóng ra đến đó hả. Dẹp! Cùng đi, cùng vô, cùng về.

1995, Chu Lai, Đi tìm dĩ vãng [Seeking the Past], Nhà xuất bản Hội Nhà văn:

To hell with all that Vũng Tàu shit! Does Hai Hùng really expect me to dive into the ocean in trunks and froth all over my mouth? Fuck that! We go in and go out, together!

all that/those; and stuff; and shit; or whatever (expressing uninterest, indifference or apathy about what is being mentioned)


cắng

Vừa mưa vừa nắng
Cái cắng đánh nhau
Bồ câu ra chữa
Chút nữa lại tạnh


choại

[t͡ɕwaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕwaːj˨˩ʔ]

[c⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


choại

[t͡ɕwaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕwaːj˨˩ʔ]

[c⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


𠈘

ghim (Hán-Nôm)
găm (Hán-Nôm)
kim (Hán-Nôm)


tà-vẹt

[taː˨˩ vɛt̚˧˨ʔ]

[taː˦˩ vɛt̚˨˩ʔ]

[taː˨˩ vɛk̚˨˩˨]

[taː˨˩ jɛk̚˨˩˨]


oản

[(ʔ)waːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 碗 (“bowl-like object”).

vi-etym-sino

truncated conical-shaped sticky rice or cake, used as votive offering


chiềng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 呈 (SV: trình).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trình</i>

vi-etym-sino

(archaic) to tell somebody something in a respectful way


sõng

vi-noun

(classifier cái, chiếc) sõng • (腫, 𦪃, 𦪐)

cái (classifier)
chiếc (classifier)
腫 (CJK)
𦪃 (CJK)
𦪐 (CJK)


cà vom

[kaː˨˩ vɔm˧˧]

[kaː˦˩ vɔm˧˧]

[kaː˨˩ vɔm˧˧]

[kaː˨˩ jɔm˧˧]


ghe lườn

[ɣɛ˧˧ lɨən˨˩]

[ɣɛ˧˧ lɨəŋ˦˩]

[ɣɛ˧˧ lɨəŋ˨˩]


bình-yên

Obsolete spelling of bình yên (“tranquil; peaceful”).


bằng yên

Obsolete form of bình yên (“tranquil; peaceful”).


an bình

Alternative form of yên bình (“tranquil; peaceful”)


xiệp

(fishing) type of fishing net consisted of a V-shaped bamboo frame that supports the loose hanging net in-between


Yên Bằng

Sino-Vietnamese word from 安平 (“peaceful”). Doublet of yên bình, Yên Bình, and An Bình.

doublet

A commune of Ý Yên district, Nam Định, Vietnam


Bằng An

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), from Literary Chinese 平安. Doublet of bình yên, Bình Yên, and Bình An.


bằng an

Một người con gái đã và đang yêu, nhưng không được chung thủy của tình yêu, thôi đành để tình yêu chắp cánh bay cao, và với hiện tại này tôi muốn tìm một người anh hay bạn hay… để an ủi, hầu tìm lại sự bằng an cho tâm hồn đã một lần khóc cho tình yêu.

1975, Tuần báo văn nghệ Tiền phong [The Vanguard, A Weekly Literary Periodical]:

As a girl who has been and is still in love but has never been able to see it through, so I’ve resigned myself to let love fly away, and today I only seek a brother or friend or… to comfort me, so I can find peace again for a soul who once cried for love.

Alternative form of bình yên (“tranquil; peaceful”)


kiền kiền

[kiəŋ˦˩ kiəŋ˦˩]

[kiəŋ˨˩ kiəŋ˨˩]


mù u

[mʊw˦˩ ʔʊw˧˧]

[mʊw˨˩ ʔʊw˧˧]

Calophyllum inophyllum
Calophyllum inophyllum#Translingual


Thỏ

From thỏ, and from the Telex input of English Thor, where the r adds a hook above Tho by default, and the r key must be double-tapped otherwise.

(fiction) the stock name for an anthropomorphic rabbit or hare

(fandom slang) either the Marvel Cinematic Universe's Thor or his actor Chris Hemsworth


cần xé

[kən˨˩ sɛ˧˦]

[kəŋ˦˩ sɛ˨˩˦]

[kəŋ˨˩ sɛ˦˥]


Bình Yên

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), Literary Chinese 平安. Doublet of bình yên, Bình An, and Bằng An.

A commune of Thạch Thất district, Hanoi, Vietnam

A commune of Định Hóa district, Thái Nguyên, Vietnam

A commune of Sơn Dương district, Tuyên Quang, Vietnam


xiếm

cái (classifier)
chiếc (classifier)
cây (classifier)


Nhật-Bản

Obsolete spelling of Nhật Bản (“Japan”).


Bình-An

Dưới thời NẠI-LƯƠNG các chùa thường làm lẫn với phố xá nơi thị tứ nhưng sang thời Bình-An thời chùa lại làm cách biệt mãi vào trong núi trong rừng.

1960, Nguyễn Văn Tần, NHẬT-BẢN SỬ-LƯỢC [AN ABRIDGED HISTORY OF JAPAN]:

During the NARA period, temples were erected in shopping towns, but during the Heian period, they were secluded far away in the mountains and the woods.


Nại-Lương

Obsolete spelling of Nại Lương (“Nara”).


Yên Bình

Sino-Vietnamese, from yên bình. Doublet of yên bình, An Bình, and Yên Bằng.

A commune of Yên Bình district, Yên Bái, Vietnam

A commune-level town in Quang Bình district, Hà Giang, Vietnam

A commune-level town in Yên Bình district, Yên Bái, Vietnam

A commune of Hữu Lũng district, Lạng Sơn, Vietnam

A commune of Vĩnh Tường district, Vĩnh Phúc, Vietnam


Nhật-bản

Theo thỏa-ước này thì Nhật-bản quyết-định trợ giúp cho VN một số bác-sĩ, chuyên-viên tới phục vụ[sic] tại Việt-Nam và cấp học-bổng để các bác-sĩ và y-tá Việt-Nam qua Nhật-bản nghiên cứu[sic], tu nghiệp[sic]. Ngoài ra Nhật-bản còn xây cất một khu giải-phẫu thần-kinh và trang-bị dụng-cụ y-khoa giúp Việt-Nam. Được biết Chánh-phủ Nhật đã dự-trù một kinh-phí là 1.100.000 Mỹ-kim để thi hành phần đầu của chương-trình hợp-tác y-tế này.

1967, “TIN VẮN [BRIEFING]”, in TRỜI NAM [THE SOUTHERN SKIES], volume 1, number 6:

According to this agreement, Japan has decided to provide Vietnam with a number of doctors and specialists, as well as a grant for Vietnamese doctors and nurses to study and work in Japan. Furthermore, Japan was to build a mental surgery department and supply medical equipment to Vietnam. It is reported that the Japanese Government has earmarked a budget of USD 1,100,000 for the first stage of this collaborative medical program.


Phù-tang

Muôn ngàn thiếu nữ Phù-tang,
Thướt-tha cười với thiên đàng vào xuân.

1994, Lê Bạch Lựu, Thơ HỒN NON NƯỚC [Poems on THE SOUL OF THE NATION], volume 1:

Thousands of Japanese maidens,
Elegantly smile with heaven into spring.

Obsolete spelling of Phù Tang (“Fusang; Japan”).


Ngọc-nữ

Êm như lót tiếng tơ tình
Đẹp như Ngọc-nữ uốn mình trong không

1965, Trần-Nhật-Tân, “mĩ-từ-pháp [fine wordsmithing]”, in VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN [MONTHLY CULTURE], volume XIV, Bộ Văn-hoá Giáo-dục:

Soft as if lined with sounds of tender love
Fine as the Jade Girl twisting in the air


Tiên Đồng

Sino-Vietnamese word from 仙 (“Chinese immortal”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 仙童.

vi-etym-sino

Coordinate term: tiên nữ

Synonym of Kim Đồng (“Jintong (mythology)”)


Thiện Tài

Sino-Vietnamese word from 善財, composed of 善 (“good”) and 財 (“wealth”), from Literary Chinese 善財 (Shàncái)


Long Nữ

Sino-Vietnamese word from 龍 (“dragon”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 龍女


Nhật-Bổn

CAO-ĐẲNG Học-đường Hợp-tác-xã tại Nhật-Bổn được thành-lập năm 1925. Cho đến năm 1947, Học-đường này đã đào-tạo trên 700 chuyên-viên giúp việc cho phong-trào Hợp-tác-xã Nhật-Bổn, và cũng kể từ năm 1947, Học-đường này được công-nhận chính-thức dưới sự kiểm-soát của một Ủy-Ban Quản-trị thành-phần gồm có các đại-diện của những tổ-chức như LIÊN-HIỆP TRUNG-ƯƠNG HỢP-TÁC-XÃ, QUỐC-GIA HIỆP-HỘI NÔNG-PHẨM THƯƠNG-DỊCH HTX, và NGÂN-HÀNG TRUNG-ƯƠNG HTX NÔNG-LÂM.

1958, “CAO-ĐẲNG HỌC-ĐƯỜNG HỢP-TÁC-XÃ TẠI NHẬT-BỔN [HIGH SCHOOL CO-OPERATIVE IN JAPAN]”, in nội-san HỢP-TÁC VÀ NÔNG-TÍN [the internal journal of COLLABORATION AND AGRO-NEWS], page 21:

THE High School Co-operative was founded in 1925 in Japan. By 1947, the School had trained over 700 specialists for the Japan’s Co-operatives movement, and since then, it had been officially recognized under the supervision of an administrative commission which included representatives from such organizations as the ASSOCIATED CENTRAL CO-OPERATIVE, the PRODUCE TRADE CO-OPERATIVE of the NATIONAL FEDERATION, and the AGRO-FORESTRY CO-OPERATIVE of the CENTRAL BANK.

Obsolete spelling of Nhật Bổn (“Japan”).


Tiên-Đồng

Hồi xưa Thái-Hậu, trước khi thụ thai, nằm mơ đến chỗ Thượng-Đế, nghe truyền mệnh cho Tiên-Đồng xuống trần, làm vua nước Nam ; cùng Ngọc-Nữ kết hôn[sic], Tiên-Đồng dùng-dằng không chịu vâng theo ngay, Thương-Đế giận, ném viên ngọc khuê vào trán, Tiên-Đồng lạy tạ vâng mệnh, xin cho người giúp.

1968, “89 — VIỆC LẠ ĐỜI HỒNG-ĐỨC [89 — STRANGE HAPPENING IN THE HỒNG ĐỨC ERA]”, in Hồ-Đắc-Ý, transl., DÃ-SỬ [A NON-CANONICAL HISTORY], Trung-tâm Học-liệu, page 117:

Long ago, before the Empress Dowager conceived, she dreamt that the Overlord would send the Immortal Lad to the mortal realm and reign over the Southern Land; betrothed to the Jade Girl, the Immortal Lad resisted at first, which enraged the Overlord so much that he threw a fine jade at his forehead, only then did he capitulate and request for assistance.


buồm lòng

[ʔɓuəm˨˩ lawŋ͡m˨˩]

[ʔɓuəm˦˩ lawŋ͡m˦˩]

[ʔɓuəm˦˩ lɔŋ˦˩]

[ʔɓuəm˨˩ lawŋ͡m˨˩]


Phục-hy

1. Vá trời: tục truyền rằng bà Nữ-oa, em gái vua Phục-hy ở đời thượng cổ nước Tầu thường luyện đá ngũ sắc để vá trời (theo sách Liệt-tử).

1974, Phan Huy Chú, “Quyển XLV [Book XLV]”, in Nguyễn Thọ Dực, transl., LỊCH TRIỀU HIẾN CHƯƠNG LOẠI CHÍ, volume IX, Bộ Văn hóa Giáo dục và Thanh niên, translation of 歷朝憲章類誌, page 210:

1. Patching the heavens: legend has it that Nüwa, Fuxi’s younger sister in prehistoric China, used to synthesize five-colored rocks to patch up the heavens (according to the book Liezi).


Bình An

Sino-Vietnamese word from 平安 (“peaceful”), Literary Chinese 平安, also a semantic loan from Mandarin 平安 (Píng'ān) and semantic loan from Japanese 平安 (Heian). Doublet of bình yên, Bình Yên, and Bằng An.

doublet

A commune of Bắc Bình district, Bình Thuận, Vietnam

A commune of Long Thành district, Đồng Nai, Vietnam

A commune of Lộc Hà district, Hà Tĩnh, Vietnam

A commune of Châu Thành district, Kiên Giang, Vietnam

A commune of Kiên Lương district, Kiên Giang, Vietnam

A commune of Thủ Thừa district, Long An, Vietnam

A commune of Thăng Bình district, Quảng Nam, Vietnam

A commune of Bình Sơn district, Quảng Ngãi, Vietnam

A commune of Lâm Bình district, Tuyên Quang, Vietnam

Ping'an (a district of Haidong, Qinghai, China)

Năm 803, Truyền giáo Đại sư vâng chiếu chỉ của Nhật hoàng sang Trung Hoa học đạo. Khi về nước, ngài mang theo rất nhiều kinh luận của Thiên Thai tông, rồi truyền bá giáo lý của tông này ở Nhật, lập thành một trong hai tông phái mạnh nhất của thời đại Bình An (794 - 1186). Các nhà nghiên cứu thường dùng danh xưng “Bình An nhị tông” để chỉ cho hai tông mạnh nhất vào thời đại Bình An, đó chính là Thiên Thai tông và Chân ngôn tông.

2019 March 14, Đoàn Trung Còn with Nguyễn Minh Tiến, “THIÊN THAI TÔNG [TIANTAI SECT]”, in CÁC TÔNG PHÁI ĐẠO PHẬT [THE SECTS OF BUDDHISM], page 88:

In 803, the Dengyō Daishi received the mandate from the Emperor and left for China to study religion there. When he returned, he brought with him the many theories of the Tiantai/Tendai sect, and he went on to preach its doctrine in Japan, in the process establishing one of the two most influential sects during the Heian period (794-1186). Researchers have dubbed them the “two sects of Heian,” and they were Tendai and Shingon.


Kim Đồng

Sino-Vietnamese word from 金 (“gold”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 金童

vi-etym-sino

« […] Tùy theo bản cáo trạng phân xử, có những hồn trở về trần gian để hóa kiếp làm thú vật, có những hồn phải đền tội ở dưới các tầng địa ngục. Còn những hồn vô tội, hiền đức, thì được Kim Đồng, Ngọc Nữ đưa lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Thiên Đường là gì ? » Diêm Vương : « Thiên Đường là ánh sáng. Những ai cõi lòng trong trắng đều lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Địa Ngục là gì ? » Diêm Vương : « Địa Ngục là bóng tối. Những ai cõi lòng nhơ bợn đều xuống Địa Ngục. »

1959, Hoàng Trọng Miên, VIỆT NAM VĂN HỌC TOÀN THƯ - CỔ TÍCH [ENCYCLOPAEDIA OF VIETNAMESE LITERATURE: FOLKLORE]:

“[…] Depending on the sentencing, some souls return to the mortal realm and get reincarnated as beasts, others have to pay for their sins on the levels of hell. As for the blameless and virtuous souls, they are escorted by the Gold Lad and Jade Girl to Heaven.” The student asked, “What is Heaven?” Yama answered, “Heaven is light. Those with pure hearts go to Heaven.” The student asked, “What is Hell?” Yama answered, “Hell is darkness. Those with impure hearts go to Hell.”


dị giới

Sino-Vietnamese word from 異 (“different”) and 界 (“world”), clipping of dị thế giới.

(neologism, manga, anime, Chinese fiction) an isekai


dị thế giới

Sino-Vietnamese word from 異世界, composed of 異 (“different”) and 世界 (“world”), from Japanese 異世界 (isekai).

(manga, anime, Chinese fiction) Synonym of dị giới (“an isekai”)


Địa Ngục

Alternative letter-case form of địa ngục (“Hell”)


Trung Huê

Bên Tàu, mà cho đến bên Nhựt Bổn cũng thế. Kể đến xưa hơn nữa thì không rõ, chớ nội khoảng ba trăm năm nay thì có nhiều người Trung Huê còn lưu truyền nhựt ký lại đến ngày nay.

2010, Phan Khôi, TÁC PHẨM đăng báo 1932 [WORKS that made the paper in 1932]:

Whether in China or Japan, it’s not clear how things went in ancient times, but within the last 300 years, the Chinese have still been passing down journals to this day.


Ngọc Nữ

Sino-Vietnamese word from 玉女, composed of 玉 (“gem”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 玉女 (yùnǚ). Doublet of ngọc nữ.


đại thần

Sino-Vietnamese word from 大臣, composed of 大 (“great”) and 臣 (“courtier”)

ngoại vụ đại thần

(historical, feudalism, in feudal East Asia or obsolete, of modern Japan) a minister


tổng lí đại thần

Sino-Vietnamese word from 総理大臣, composed of 総理 (“general director”) and 大臣 (“minister”)

Đông dương tổng lý đại thần

(historical, feudalism, colonialism) a chancellor or prime minister


Nhựt-bản

Năm 1909, nhân vụ nhà Cách-mạng Triều-tiên là An-trọng-Căn ám sát viên Tổng-giám (từc[sic] Tuyền-quyền) nước Nhựt-bản là Y-Đằng Bác-Văn nên bị án tử-hình, Mai-sơn Tiên-sinh có làm đôi câu-đối truy-điệu nhà Cách-mạng Triều-tiên như sau :
« Thân tại Tam-Hàn danh vạn quốc.
Sinh phi bách tuế tử thiên thu. »
Nghĩa là :
« Người tuy ở đất Tam-Hàn, mà thanh-danh thì lẫy-lừng vạn quốc.
Sống tuy không đầy trăm tuổi, nhưng thác còn lưu tiếng đến ngàn thu. »

1965, “NGÀY XUÂN [SPRING DAY]”, in MINH TÂN, page 58:

In 1909, in the wake of the assassination of Japan’s Prime Minister Itō Hirobumi at the hands of the Korean revolutionary An Jung-geun, which resulted in his execution, Mr. Mai Sơn dedicated a duilian to the Korean revolutionary:
“Body in the Three Han, name in the myriad lands.
Life not 100 years, death 1000 autumns.”
That is to say:
“While your person was in Korea, your renown was international.
While your life did not last 100 years, your death shall be remembered forever.”

Obsolete spelling of Nhựt Bản (“Japan”).


Phục Hi

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ hi˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ hɪj˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ hɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 伏羲, from Literary Chinese 伏羲 (Fúxī).

Coordinate term: Nữ Oa

- Phục Hi (cũng gọi là Thái Hạo), đặt ra bát quái, căn bản của Kinh Dịch.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hiến Lê, sử Trung Quốc [a history of China], Nhà xuất bản Văn nghệ:

- Fuxi (also known as Taihao), who created the eight trigrams, the foundation of the I Ching.


hương bản

[hɨəŋ˧˧ ʔɓaːn˧˩]

[hɨəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˨]

[hɨəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Caretaker of public assets in the village.


Đông dương

Alternative letter-case form of Đông Dương (“Indochina”); obsolete spelling of Đông Dương.


buồm ưng

[ʔɓuəm˨˩ ʔɨŋ˧˧]

[ʔɓuəm˦˩ ʔɨŋ˧˧]

[ʔɓuəm˨˩ ʔɨŋ˧˧]

buồm (“sail”) + ưng (of uncertain origins)


vạn quốc

Sino-Vietnamese word from 萬國, composed of 萬 (“ten thousand”) and 國 (“countries”), from Chinese 萬國／万国 (wànguó)

vi-etym-sino

(obsolete) all the countries in the world


chuôm

plants' debris on the surface of a pond, serving as hiding places for fish


cột buồm

[kot̚˧˨ʔ ʔɓuəm˨˩]

[kok̚˨˩ʔ ʔɓuəm˦˩]

[kok̚˨˩˨ ʔɓuəm˨˩]


An Bình

Sino-Vietnamese, from an bình, also a semantic loan from Mandarin 安平 (Ānpíng). Doublet of yên bình, Yên Bình, and Yên Bằng.

doublet

A ward of Ninh Kiều district, Cần Thơ, Vietnam

A ward of Thuận Thành, Bắc Ninh, Vietnam

A commune of Thoại Sơn district, An Giang, Vietnam

A commune of Phú Giáo district, Bình Dương, Vietnam

A commune of Cao Lãnh district, Đồng Tháp, Vietnam

A commune of Nam Sách district, Hải Dương, Vietnam

A commune of Lạc Thủy district, Hòa Bình, Vietnam

A commune of Châu Thành district, Tây Ninh, Vietnam

A commune of Kiến Xương district, Thái Bình, Vietnam

A commune of Long Hồ district, Vĩnh Long, Vietnam

A commune of Văn Yên district, Yên Bái, Vietnam

Anping (a county of Hengshui, Hebei, China)

Anping (an urban town in Lianyuan, Loudi, Hunan, China)


thiếu-nữ

Liên-Hoa giật mình : nàng chưa trông thấy bao giờ một người đẹp như thế ! mắt[sic] thiếu-nữ trong như gương nước hồ sen, tóc nàng buông xuôi, đẹp như một làn mây mờ và mỏng.

(Can we date this quote?), Minh Chiếu, editor, Truyện cổ PHẬT GIÁO [Old BUDDHIST Tales]:

Liên Hoa was taken a back. Never had she witnessed such a beauty! The maiden’s eyes were as clear as the water in a lotus pond, her hair worn loose, as fuzzy and fine as a wisp of cloud.

Obsolete spelling of thiếu nữ (“a maiden”).


ki-mô-nô

Khi chàng bước vào thì đã thấy một thiếu nữ trẻ măng, mặc chiếc ki-mô-nô màu trắng có thêu hoa đào từ từ bước ra đón tiếp. Thiếu nữ có một nhan sắc mê hồn, khiến cho Trọng thoáng nhìn mà đã thấy lòng ngây ngất, như vừa nhập một hớp rượu mạnh.

1980, Tô Ngọc, Hầm giết người [A Murderous Dungeon]:

As soon as we walked in, he saw youthful maiden, dressed in a white kimono embroidered with a cherry blossom pattern, come out to receive him. The maiden had a breathtaking beauty, one that made Trọng’s heart skip a beat even at a single glimpse, as if he had just taken a sip of potent sake.


thiếu-nam

— Chi-đoàn thiếu-nam, gồm các thiếu niên từ 14 đến 18 tuổi.
— Chi-đoàn thiếu-nữ, gồm các thiếu nữ từ 14 đến 17 tuổi.

1963, Lê Văn An, TỔ-CHỨC HÀNH-CHÁNH VIỆT-NAM [ADMINISTRATIVE ORGANIZATION IN VIETNAM], Saigon: Học-viện Quốc-gia Hành-chánh, page 388:

— The Boy Division, which includes boys from 14 to 18 years old.
— The Girl Division, which includes girls from 14 to 17 years old.

Obsolete spelling of thiếu nam (“a lad”).


Thiên Đường

Alternative letter-case form of thiên đường (“Heaven”)


thiếu nam

Sino-Vietnamese word from 少男, composed of 少 (“young”) and 男 (“male person”).

vi-etym-sino

Truyền thông đã tạo ra một hình ảnh về tuổi thiếu nam và thiếu nữ (như trong thời chiến họ tạo ra chân dung lính Mỹ, lại dùng ngôn ngữ lính tráng đã được biên tập đáng kể) và họ buộc trẻ em hoặc là chấp nhận hoặc là hung hăng cưỡng lại hình ảnh của chíng mình.

(Can we date this quote?), Thiên Nga, transl., đám đông cô đơn, Nhà xuất bản Tri Thức, translation of the lonely crowd:

The media has created an image of boyhood and girlhood (like the portrait of an American serviceman, with heavily edited militaristic language), and forced children to either accept or aggressively resist their own image.

Đơn vị của Gia đình Phật tử là GIA ĐÌNH. Trên hết là Gia trưởng thay mặt cho sáu đoàn: Nam Phật tử, Nữ Phật tử (cho thanh niên nam nữ trên 18 tuổi). Thiếu nam, Thiếu nữ (cho các thiếu niên nam nữ từ 13 đến 17 tuổi). Nam Oanh vũ, Nữ Oanh vũ (từ 6 đến 12 tuổi) trong việc đối ngoại. Mỗi đoàn có một Đoàn trưởng và một Đoàn phó phụ trách cả 4 đội (mỗi đội từ 8 đến 12 em). Cả sáu đoàn đặt dưới sự điều khiển của Liên Đoàn trưởng.

(Can we date this quote?), Người Áo Lam, SỨ MỆNH GIA ĐÌNH PHẬT TỬ [THE MISSIONS OF THE BUDDHIST FAMILY]:

The unit of the Buddhist Family is the FAMILY. Leading each is the Head who handles external affairs for each of the six divisions: Male and Female Buddhists (male and female youths aged 18 and above), Male and Female Adolescents (adolescents aged 13 to 17), Male and Female Oanh vũ (6 to 12). Each division has one Captain and one Deputy who are responsible for its four squads (each squad consists of 8 to 12 children). All six divisions are under the control of a Commander.

(rare, literary) Synonym of thiếu niên (“a lad”) (a boy or young man)

Từ bốn nghi này tiếp tục hình thành nên Bát quái Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn với bốn cặp đối xứng nhau, tức: Càn là cha, Khôn là mẹ; Chấn là trưởng nam, Tốn là trưởng nữ; Khảm là trung nam, Ly là trung nữ; Cấn là thiếu nam, Đoài là thiếu nữ.

2009, BÁT TRẠCH MINH KÍNH, Nhà xuất bản Hà Nội, translation of 八宅明鏡, page 26:

From these four modes, the Eight Trigrams, the Creative, the Joyous, the Clinging, the Arousing, the Gentle, the Abysmal, the Keeping Still and the Receptive, form four contrastive pairs: the Creative is the father, the Receptive is the mother; the Arousing is the eldest son, the Gentle is the eldest daughter; the Abysmal is the middle son, the Clinging is the middle daughter; the Keeping Still is the youngest son, the Joyous is the youngest daughter.


tùm lum tà la

[tʊm˨˩ lʊm˧˧ taː˨˩ laː˧˧]


vời vợi

[vəːj˨˩ vəːj˧˨ʔ]

[vəːj˦˩ vəːj˨˩ʔ]

[vəːj˨˩ vəːj˨˩˨]

[jəːj˨˩ jəːj˨˩˨]


thanh-nữ

Bổn phận của anh chị em nặng lắm đấy và mỗi thanh-niên thanh-nữ cũng như chúng ta đồng hi sinh, linh động bớt một hoặc hai giờ mỗi tuần, sau bữa cơm tối, liên-đới mỗi người thăm vài gia-đình lối xóm, giúp các con em nhà nghèo. Chị thanh-nữ nầy vui với năm ba em nhỏ từ 5 đến 12 tuổi. Anh thanh-niên kia thăm vài gia-đình khác, giúp năm ba em khác tuổi từ 12, 15, 17 tới 18.

1963, “THẢO-LUẬN VÀ BIỂU-QUYẾT TOÀN BỘ NGÂN-SÁCH QUỐC-GIA 1963. [DELIBERATION AND VOTE ON THE NATIONAL BUDGET FOR 1963.]”, in NỘI-SAN QUỐC-HỘI [THE NATIONAL ASSEMBLY’S INTERNAL PERIODICAL], volume 2, Sở Thông-tin Quốc-hội, page 640:

You have many obligations, and each youth, male and female, like the rest of us, is obliged to take a share in our sacrifice, by setting aside one or two hours a week after dinner, delegating each person to visit a few families in the neighborhood and to help poor children. A female youth can play with some 5-to-12-year-old children. A male youth can visit some other families and help some other children aged 12, 15, 17 to 18.

Obsolete spelling of thanh nữ (“a female youth”).


thanh-niên

Obsolete spelling of thanh niên (“youth; a male youth”).


thanh-nam

Ý thức rõ sứ mạng lịch sử, Thanh-nam Thanh-nữ Việt Nam đã tức khắc đảm nhận trách nhiệm của mình. Thanh-nam, Thanh-nữ xung phong bảo vệ làng ấp cùng với các huynh trưởng dũng cảm chiến đấu đánh bọn cộng phỉ khủng bố phá hoại.

1962, “THÔNG-ĐIỆP của Tổng-Thống Việt-Nam Cộng-Hòa đọc tại Quốc-Hội trong buổi khai mạc khóa họp thường lệ [THE ADDRESS of the President of the Republic of Vietnam at the Opening of the Regular Conference]”, in THÀNH TÍCH TÁM NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA CHÁNH PHỦ [EIGHT-YEAR ACHIEVEMENTS OF THE GOVERNMENT], page III:

With a clear vision of their historic mission, the Youth of Vietnam, male and female, immediately assumed their responsibilities. They proactively defended settlements, and alongside brave leaders, fended off the terrorizing and destructive communist scum.

Obsolete spelling of thanh nam (“a male youth”).


lão-nam

— Chi-đoàn lão-nam, gồm các công-dân nam từ 51 tuổi trở lên.
— Chi-đoàn lão-nữ, gồm các công-dân nữ từ 51 tuổi trở lên.

1963, Lê Văn An, TỔ-CHỨC HÀNH-CHÁNH VIỆT-NAM [ADMINISTRATIVE ORGANIZATION IN VIETNAM], Saigon: Học-viện Quốc-gia Hành-chánh, page 387:

— The Old-Man Division, which includes male citizens 51 years old and above.
— The Old-Woman Division, which includes female citizens 51 years old and above.

Obsolete spelling of lão nam (“an old man”).


lão nữ

Sino-Vietnamese word from 老女, composed of 老 (“old”) and 女 (“female person”)


thanh nam

Sino-Vietnamese word from 青 (“grue; youthful”) and 男 (“male person”), used as a less ambiguous equivalent of thanh niên (“youth or male youth”) on the same model as thiếu nam (“male adolescent”) and thiếu nữ (“female adolescent”).

(obsolete) Synonym of thanh niên (“a male late teenager or young adult”)


lão-nữ

Obsolete spelling of lão nữ (“an old woman; an old lady”).


xù lông nhím

xù (“to raise”) + lông (“hair”) + nhím (“porcupine”), in reference to porcupines raising their spines as a defense mechanism.

af

Tao đùa thôi, không cần gì phải xù lông nhím như thế.

I’m kidding, no need to be so triggered.

(humorous) to get triggered and on the attack


lão nam

Sino-Vietnamese word from 老 (“old”) and 男 (“male person”).


thanh nữ

Sino-Vietnamese word from 青 (“grue; youthful”) and 女 (“female person”), used as the specifically female equivalent of thanh niên (“male youth”) on the same model as thiếu niên (“male adolescent”) and thiếu nữ (“female adolescent”).

Tuổi của thanh niên phải định lại từ 18 đến 29. Về thanh nữ thì từ 18 đến 25.

2001, the Communist Party of Vietnam, “CHỈ THỊ CỦA TRUNG ƯƠNG Về việc củng cố Thanh niên cứu quốc, phát triển Đoàn Thanh niên Việt Nam để thống nhất mặt trận thanh niên [THE CENTRAL DIRECTIVE Regarding improving the Youth’s Save-the-Nation movement and maturing the Vietnamese Youth Union to unify youth’s battlefronts]”, in VĂN KIỆN ĐẢNG TOÀN TẬP [THE PARTY’S COMPLETE RECORDS], volume 9, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, page 357:

The age of male youths must be re-established as 18 to 29. As for female youths, 18 to 25.

(obsolete) a female late teenager or young adult


gặp phải

[ɣap̚˧˨ʔ faːj˧˩]

[ɣap̚˨˩ʔ faːj˧˨]

[ɣap̚˨˩˨ faːj˨˩˦]

Không gặp phải khó khăn thì đã xong việc rồi.

If he had not met with difficulties, he would have done his job.

(transitive) to meet with, to encounter (difficulties, bad luck)


𠉏

bong (Hán-Nôm)
bồng (Hán-Nôm)
phồng (Hán-Nôm)


quan ải

[kwaːŋ˧˧ ʔaːj˧˨]

[waːŋ˧˧ ʔaːj˨˩˦]

(literary) mountain pass (that is located in a strategic position)


quan tái

[kwaːŋ˧˧ taːj˨˩˦]

[waːŋ˧˧ taːj˦˥]


Quán Âm

Alternative form of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin; Kannon”)


Phật tổ

Sino-Vietnamese word from 佛祖, composed of 佛 (“Buddha”) and 祖 (“ancestor; founder”)

Phật tổ Như Lai/Thích Ca Mâu Ni
our Founder Tagathata/Shakyamuni

the Founder of Buddhism (the title of the Buddha)


tiến-hoá

Xã-hội tiến-hoá thì văn-tự ngữ-ngôn cũng tiến-hoá theo.

As society evolves, writing and language evolve as well.

Obsolete spelling of tiến hoá (“to evolve”).


tấn hóa

Trái lại, dân tộc nào mà giữ thói dã man, không mong tấn hóa, ôm lấy giấc mộng Hy Hoàng thì họ cứ để mặc kệ, chỉ dùng pháp luật tương đương để cai trị mà thôi.

2005, Phan Châu Trinh, “HIỆN TRẠNG VẤN ĐỀ [THE STATUS QUO]”, in Phan Châu Trinh - toàn tập [Phan Châu Trinh's Complete Biography], volume 2, Nhà xuất bản Đà Nẵng, page 67:

On the contrary, when dealing with peoples who insist on barbarism, resist advancement, embrace the delusion of ancient glory, they did not care and simply used their equivalent law to rule over them.

Obsolete form of tiến hoá (“to evolve”).


Nam Việt Nam

Either a Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 越南 (“Vietnam”), or simply clipped from miền Nam (“the South”) + Việt Nam.

Coordinate term: Bắc Việt Nam

Cộng hoà (miền) Nam Việt Nam


Hy Hoàng

Alternative spelling of Hi Hoàng (“Fuxi”)


Hy-Hoàng

Người nước ta hiếu cổ, coi nhẹ kim, thậm chí có người muốn sống như đời Hy-Hoàng trở về trước, không biết rằng Hy-Hoàng trở về trước là thời đại dã man, sao lại hâm mộ?

1997, Vũ Văn Sạch with Vũ Thị Minh Hương and Philippe Papin, VĂN THƠ ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC [POSE AND POETRY FROM TONKIN FREE SCHOOL], Nhà xuất bản Văn hóa:

Folks in our country love the good old days and scorn the present days, some even want to live like the age of Fuxi and the Yellow Emperor and older, not knowing it was an age of barbarism, nothing to admire.


khiên cưỡng

[xiən˧˧ kɨəŋ˦ˀ˥]

[kʰiəŋ˧˧ kɨəŋ˧˨]

[xiəŋ˧˧ kɨəŋ˧˨]

[kʰiəŋ˧˧ kɨəŋ˨˩˦]

[xiəŋ˧˧ kɨəŋ˨˩˦]

[…] cho nên những hành vi như là suy luận khiên cưỡng, đánh tráo khái niệm, đưa số liệu sai vào báo cáo có khả năng đều là do bọn họ cố ý làm ra.

2016, chapter 4, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part II, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

[…] therefore their actions –far-fetched arguments, mixing up concepts, entering false data in the report– were possibly all intentional.


Hi Hoàng

Sino-Vietnamese word from 羲 (“Fuxi”) and 皇 (“sovereign”)

Coordinate term: Oa Hoàng

(Chinese mythology) Synonym of Phục Hi (“Fuxi”)


Hi Hoàng

Sino-Vietnamese word from 羲 and 黄 (“yellow”), blend of Phục Hi (“Fuxi”) + Hoàng Đế (“Yellow Emperor”)

blend

(Chinese mythology) of the times of mythological creators and civilization founders, including the gods Fuxi and the Yellow Emperor


quỹ tích

[kwi˦ˀ˥ tïk̟̚˧˦]

[kwɪj˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[wɪj˨˩˦ tɨt̚˦˥]


Thiên Chủ

Sino-Vietnamese word from 天主, composed of 天 (“heaven; a deva”) and 主 (“lord”), literally "Heavenly Lord" or "Lord of the Devas," from Literary Chinese 天主. Doublet of Thiên Chúa.

vi-etym-sino

Thiên Chủ (Đế) Thích/Thích Đề Hoàn Nhân
Sakra, Lord of the Devas

the Lord of the Devas (the title of Sakra)

Rare form of Thiên Chúa (“Catholic God”).


關塞

chữ Hán form of quan tái (“frontier pass and fortress”).


bình bình

[ʔɓïŋ˨˩ ʔɓïŋ˨˩]

[ʔɓɨn˦˩ ʔɓɨn˦˩]

[ʔɓɨn˨˩ ʔɓɨn˨˩]


Phù-Tang

Các thanh-niên này đều thụ-huấn ở Trấn-Võ học-hiệu là một trường quân-sự lớn nhất của Phù-Tang thuở ấy tại Đông-Kinh.

1984, Hoàng Trọng Thược, Hồ-sơ vua Duy-Tân [Emperor Duy Tân's File]:

These youngsters went to Shinbu School, the then largest military school in Japan, located in Tokyo.


𠉝

𠉝: Nôm readings: nghĩ (canonical)
nghỉ (canonical)

(nghĩ) to think, to brood over something


sắt son

[ʂak̚˦˧˥ ʂɔŋ˧˧]

[sak̚˦˧˥ sɔŋ˧˧]

[ʂak̚˦˥ ʂɔŋ˧˧]

[sak̚˦˥ sɔŋ˧˧]

From sắt (“iron”) + son (“lipstick”), literally “[strong as] iron, [red as] lipstick”.

com

Nhưng vân đề ở đây là tại sao anh ta lại bằng lòng trở về bên cạnh Vũ Tú Thần và kết hôn vói cô ta, hơn nữa còn sắt son với cô ta như thế?

2016, chapter 5, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part II, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

But the problem here is: why was he willing return to Yǔ Xiùchén and marry her, and even be so unshakably faithful to her?


đêôxiribônuclêic

[ʔɗe˧˧ ʔo˧˧ si˧˧ ɹi˧˧ ʔɓo˧˧ nu˧˧ kle˧˧ ʔïk̟̚˧˦]

[ʔɗe˧˧ ʔo˧˧ si˧˧ zi˧˧ ʔɓo˧˧ nu˧˧ kle˧˧ ʔïk̟̚˧˦]

[ʔɗej˧˧ ʔow˧˧ sɪj˧˧ ɹɪj˧˧ ʔɓow˧˧ nʊw˧˧ klej˧˧ ʔïk̟̚˦˧˥]

[ʔɗej˧˧ ʔow˧˧ sɪj˧˧ ɹɪj˧˧ ʔɓow˧˧ nʊw˧˧ klej˧˧ ʔïk̟̚˦˥]

Borrowed from French désoxyribonucléique.


axit đêôxiribônuclêic

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦ ʔɗe˧˧ ʔo˧˧ si˧˧ ɹi˧˧ ʔɓo˧˧ nu˧˧ kle˧˧ ʔïk̟̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦ ʔɗe˧˧ ʔo˧˧ si˧˧ zi˧˧ ʔɓo˧˧ nu˧˧ kle˧˧ ʔïk̟̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˦˧˥ ʔɗej˧˧ ʔow˧˧ sɪj˧˧ ɹɪj˧˧ ʔɓow˧˧ nʊw˧˧ klej˧˧ ʔïk̟̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sɨt̚˦˥ ʔɗej˧˧ ʔow˧˧ sɪj˧˧ ɹɪj˧˧ ʔɓow˧˧ nʊw˧˧ klej˧˧ ʔïk̟̚˦˥]

Borrowed from French acide désoxyribonucléique.

deoxyribonucleic acid
deoxyribonucleic acid

(biochemistry, genetics) deoxyribonucleic acid


tuyên án

[twiəŋ˧˧ ʔaːŋ˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ ʔaːŋ˦˥]

to declare a sentence in front of other courtroom participants


uẩn khúc

[ʔwən˧˩ xʊwk͡p̚˧˦]

[ʔwəŋ˧˨ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔwəŋ˧˨ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[(ʔ)wəŋ˨˩˦ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[(ʔ)wəŋ˨˩˦ xʊwk͡p̚˦˥]

Việc này có nhiều uẩn khúc ở bên trong.

This has many hidden intricacies on the inside.

a complex, difficult matter or issue still being kept in secret and which hasn't been expressed or made clear yet


thâu tóm

[tʰəw˧˧ tɔm˧˦]

[tʰəw˧˧ tɔm˦˧˥]

[tʰəw˧˧ tɔm˦˥]

Tác phẩm thâu tóm những đặc trưng cơ bản của thời đại.

The work captures the basic characteristics of the era.

to encompass; to hold; to contain (the gist or basics)


tội danh

[toj˨˩ʔ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 罪名, composed of 罪 and 名.

vi-etym-sino

(law) the name of a criminal offence that is codified in a criminal code


quân khu

[kwəŋ˧˧ kʰʊw˧˧]

[kwəŋ˧˧ xʊw˧˧]

[wəŋ˧˧ kʰʊw˧˧]

[wəŋ˧˧ xʊw˧˧]

(military) an area of territory protected by a state's armed forces

(Vietnam, military) a large-scale military unit of the People's Army of Vietnam responsible for a certain area of Vietnam's territory


Đế Thích

Sino-Vietnamese word from 帝釋, composed of 帝 (“emperor”) and 釋 (“Sakra”), Literary Chinese 帝釋 (Dìshì)


A Tư Đà

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 阿私陀, transcribed from Sanskrit [Term?] or Pali [Term?]


Đại Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 大辯才 (“Sarasvati”) and 天女 (“Devi”)


Đế Thích Thiên

Sino-Vietnamese word from 帝釋天, composed of 帝釋 (“Shakra”) and 天 (“deva”), Literary Chinese 帝釋天


Tát La Tát Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 薩羅薩伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Đại Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 辯才 (“eloquence”)


Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 辯才, composed of 辯 (“to speak”) and 才 (“talent”), Literary Chinese 辯才 (“eloquence”), calqued from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Sa La Thất Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 娑羅室伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Thích Đề Hoàn Nhân

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 釋提桓因, transcribed from Sanskrit शक्रो देवानं इन्द्रः (śakro devānaṃ indraḥ, literally “Strength, Lord of the Devas”)

der

शक्रो देवानं इन्द्रः


Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天女 (“a devi”), Literary Chinese 辯才天女


Biện Tài Thiên

Sino-Vietnamese word from 辯才天, composed of 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天 (“a deva/devi”), Literary Chinese 辯才天


Đại Hắc

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 黑 (“black”), Literary Chinese 大黑


Mĩ Âm

Sino-Vietnamese word from 美 (“beautiful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 美音


thiên chủ

Alternative letter-case form of Thiên Chủ


Diệu Âm Nhạc

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 音楽 (“music”), Literary Chinese 妙音楽


Thất Lợi

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 室利, transcribed from Sanskrit श्री (śrī)


Diệu Đức

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 德 (“virtue”), Literary Chinese 妙德, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)

Văn Thù Sư Lợi
Văn Thù Sư Lợi#Vietnamese


biết thế

Anh nói thế thì em biết thế.

Used other than figuratively or idiomatically: see biết, thế.

Biết thế thì tao chả đến đâu.


Công Đức

Sino-Vietnamese word from 功德 (“virtue”), Literary Chinese 功德 (gōngdé), calqued from Sanskrit श्री (śrī)


Diệu Âm

Sino-Vietnamese word from 妙音, composed of 妙 (“wonderful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 妙音 (miàoyīn)

Diệu Âm Thiên Nữ
Sarasvati the Devi

Diệu Âm Phật Mẫu


Diệu Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 妙吉祥, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)


cho rồi

Dẹp mẹ nó đi cho rồi !

Làm đại đi cho rồi !

“Vậy thì mày dẹp mẹ cái tình yêu gà chết của mày lại cho rồi!”

2005, VẪN XANH MÀU ÁO [OUR UNIFORMS ARE STILL GREEN], Nhà xuất bản Trẻ:

“How ‘bout you fuck right off with your sloppy love!?”

Tiêu Tinh tìm chỗ ngồi xuống, chống tay lên bàn, nhăn nhó kể lể: “Tôi nói với anh, tôi đúng là xui xẻo không gì bằng. Hôm qua về khách sạn cắm sạc điện thoại, vừa mở máy thì nhận được điện thoại của mẹ. Mẹ bảo tôi suy nghĩ thật kỹ chuyện đính hôn với Quân Tắc, còn nói bố tôi rất ủng hộ tôi lấy Thẩm Quân Tắc. Haizz, không biết vì sao đột nhiên sự tình lại biến thành thế này. Sớm biết thế tôi cứ tắt máy cho rồi. Haizz… đúng là xui xẻo hết chỗ nói!”.

(Can we date this quote?), 蝶之灵, “Chương 5: Kế hoạch tác chiến xem mặt [Chapter 5: Strategic Matchmaking Plan]”, in Chờ một ngày nắng [Waiting for a Sunny Day], volume 1, Nhà xuất bản Văn học:

Xiaoxing found a seat, put her elbow on the table and whined, “I’m telling you, I have the worst of luck. I came back to the hotel yesterday to charge my phone, opened it up and immediately got a call from my mother. She told me to agonize over the engagement with Junze, that my father really approved of Shen Junze. Ah geez, why the hell did it turn out like this? If I’d known I’d've hung up then and there. Ah geez… This blows!”

(at the end of a clause) just so that I/we can forget about this and move on


Oa-hoàng

Nữ-oa là vị Vua đàn bà thượng-cổ, lại kêu là Oa-hoàng, luyện đá năm màu để vá trời.

1971, Hoàng-Văn-Suất, Nguyệt Hoa Vấn đáp [Q&A under Moonlight], Ủy ban Dịch thuật, page 74:

Nüwa was a primordial female monarch, also known as the Wa Sovereign, and she synthesized five-colored rocks to patch the heavens.


Oa Hoàng

Sino-Vietnamese word from 媧皇, composed of 媧 (“Nüwa”) and 皇 (“sovereign”)

Coordinate term: Hi Hoàng


Đại Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 吉祥 (“luck”)

TÔI NGHE NHƯ VẦY:
Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Thế giới Cực Lạc, cùng với vô lượng chư đại Bồ-tát vây quanh ở trước sau, và Ngài thuyết Pháp cho họ.
Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Đại Bồ-tát, Thiên nữ Đại Cát Tường, và chư đại Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy và đến chỗ của Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ với trán chạm sát chân của Ngài, rồi mỗi vị ngồi qua một bên.

2021 June 13, “Kinh 12 Danh Hiệu của Thiên nữ Đại Cát Tường [The Sutra of the Twelve Epithets of Shri the Devi]”, in Đại Tạng Kinh [The Great Basket Sutra]:

I HAVE HEARD:
One time, the Buddha was in the World of Absolute Bliss, surrounded by countless Bodhisattavas, as He preached the Dharma to them.
At this point, Avalokiteshvara the Bodhisattva, Shri the Devi, and the other Bodhisattavas stood up, came to the Lord, bowed deeply so that their foreheads touched His feet, then sat back down aside.


Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 吉祥 (jíxiáng), calqued from Sanskrit श्री (śrī)

Như Ý - Cát Tường

(literally, “Ruyi and Jixiang; Lucky in the Exact Way You Wish”)

Nguyễn Trí Cát Tường

Họa sĩ Nguyễn Cát Tường sinh năm 1911 ở Sơn Tây, một tỉnh cũ ở địa phận miền Bắc. Bạn bè gọi anh là "Lemur" — trong tiếng Pháp có nghĩa là "bức tường" — theo tên tiếng Việt của mình.

2022 February 9, Phạm Linh, “Chuyện về danh họa Nguyễn Cát Tường, người thiết kế nên chiếc áo dài đầu tiên của Việt Nam [The Story of the Great Artist Nguyễn Cát Tường, Who Designed the First Aodai in Vietnam]”, in Sàigòneer:

The artist Nguyễn Cát Tường was born in 1911 in Sơn Tây, a former district in the North. His friends called him "Lemur," French for "the wall", because his name happened to sound like the Vietnamese word for "wall."


thiên nữ

Sino-Vietnamese word from 天女, composed of 天 (“heaven; deva/devi”) and 女 (“female person”), Literary Chinese 天女 (tiānnǚ)

(Đại (Thánh)) Biện Tài / Diệu Âm / Mĩ Âm Thiên (nữ)

Synonym of thiên (“a devi”) (female deva)

Truyền thuyết thiên nữ

(literally, “Legend of the Celestial Maiden”)

(Chinese mythology) a female inhabitant of heaven


Thế Tôn

Sino-Vietnamese word from 世尊, composed of 世 (“life; world”) and 尊 (“highness”).

Pháp Loa Thế Tôn
Lord Pháp Loa


Thế Tôn

(Đức) Thế Tôn


Thế Tôn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 世宗 (SV: Thế Tông). See tôn giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thế Tông</i>

vi-etym-sino

(historical, Southern Vietnam) Misconstruction of Thế Tông (a temple name)


nhuần

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 潤 (“to moisten”, SV: nhuận).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhuận</i>


ngờ ngợ

[ŋəː˨˩ ŋəː˧˨ʔ]

[ŋəː˦˩ ŋəː˨˩ʔ]

[ŋəː˨˩ ŋəː˨˩˨]

to be not quite certain, to be still doubtful


du di

[jʊw˧˧ jɪj˧˧]

[jʊw˧˧ jɪj˧˧]

Phạm lỗi bao nhiêu lần rồi, du di gì nữa trời?

Nope, I can't let this one slide. Do you know how many times has he done goofed?

(colloquial) to let a mistake or mishap slide


sổ hồng

sổ (“record”) + hồng (“pink”), literally “pink-covered record”

af

(informal) Synonym of giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (“a certificate of landownership”)


sổ đỏ

sổ (“record”) + đỏ (“red”), literally “red-covered record”

(informal) Synonym of sổ hộ khẩu (“a book that lists the hukou of all members of a family”)


𣇄

昇龍定𣇄

Variant of 鼎, see there for more details.


𧻍

𧻍: Hán Việt readings: khởi (canonical)
khỉ (canonical)

徴女王𧻍

Variant of 起, see there for more details.


𠎣

Following the way, serving the gods and xian

道事神𠎣

Variant of 僊, see there for more details.


mồn mồn

[moŋ˦˩ moŋ˦˩]

[moŋ˨˩ moŋ˨˩]

(Thanh Hoá) a kind of red land crab found in Thanh Hoá


tập xác định

[təp̚˧˨ʔ saːk̚˧˦ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[təp̚˨˩ʔ saːk̚˦˧˥ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[təp̚˨˩˨ saːk̚˦˥ ʔɗɨn˨˩˨]

tập (“set”) + xác định (“to determine”).

(mathematics, set theory) a domain (the set on which a function is defined)


cộng hòa liên bang

cộng hoà liên bang
cộng hoà liên bang#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of cộng hoà liên bang (“federal republic”).


tôm càng xanh

[tom˧˧ kaːŋ˨˩ sajŋ̟˧˧]

[tom˧˧ kaːŋ˦˩ sɛɲ˧˧]

tôm (“shrimp”) + càng (“crustacean claw, pincer”) + xanh (“blue”).

com

giant freshwater prawn (Macrobrachium rosenbergii)


Cộng hoà Liên bang Đức

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ʔɗɨk̚˦˥]

Federal Republic of Germany
Federal Republic of Germany


công cốc

[kəwŋ͡m˧˧ kəwk͡p̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwk͡p̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ kəwk͡p̚˦˥]

(informal) something that you have put a lot of effort in but yields no result


binh biến

[ʔɓïŋ˧˧ ʔɓiən˧˦]

[ʔɓɨn˧˧ ʔɓiəŋ˦˧˥]

[ʔɓɨn˧˧ ʔɓiəŋ˦˥]


cộng hoà liên bang

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

cộng hoà (“republic”) + liên bang (“federal”).


kết đoàn

[ket̚˧˦ ʔɗwaːn˨˩]

[ket̚˦˧˥ ʔɗwaːŋ˦˩]

[kəːt̚˦˥ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 結團, syllable metathesis of 團結 (đoàn kết).


xương cùng

[sɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˨˩]

[sɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˦˩]

[sɨəŋ˧˧ kʊwŋ͡m˨˩]


xương đe

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɛ˧˧]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɛ˧˧]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɛ˧˧]


xương búa

[sɨəŋ˧˧ ʔɓuə˧˦]

[sɨəŋ˧˧ ʔɓuə˨˩˦]

[sɨəŋ˧˧ ʔɓuə˦˥]


xương đòn

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɔn˨˩]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɔŋ˦˩]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗɔŋ˨˩]


xương bàn đạp

[sɨəŋ˧˧ ʔɓaːn˨˩ ʔɗaːp̚˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˦˩ ʔɗaːp̚˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˨˩ ʔɗaːp̚˨˩˨]


xương lá mía

[sɨəŋ˧˧ laː˧˦ miə˧˦]

[sɨəŋ˧˧ laː˨˩˦ miə˨˩˦]

[sɨəŋ˧˧ laː˦˥ miə˦˥]

xương (“bone”) + lá (“leaf”) + mía (“sugarcane”).


xương lệ

[sɨəŋ˧˧ le˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ lej˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ lej˨˩˨]

From xương (“bone”) + lệ (“tear”), calque of Chinese 淚骨／泪骨 (lệ cốt).


Cộng hoà Dân chủ Đức

head

Cộng hoà Dân chủ Đức • (共和民主德)

vi-proper noun

Cộng hoà Dân chủ Đức • (共和民主德)

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ zən˧˧ t͡ɕu˧˩ ʔɗɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ ʔɗɨk̚˦˥]

cộng hoà (“republic”) + dân chủ (“democratic”) + Đức (“Germany”).

compound

German Democratic Republic
German Democratic Republic


半島東洋

bán đảo Đông Dương
bán đảo Đông Dương#Vietnamese

chữ Hán form of bán đảo Đông Dương (“mainland Southeast Asia”).


xương nguyệt

[sɨəŋ˧˧ ŋwiət̚˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ŋwiək̚˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ŋwiək̚˨˩˨]


xương sên

[sɨəŋ˧˧ sen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ ʂen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ sen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ ʂəːn˧˧]

[sɨəŋ˧˧ səːn˧˧]


xương tháp

[sɨəŋ˧˧ tʰaːp̚˧˦]

[sɨəŋ˧˧ tʰaːp̚˦˧˥]

[sɨəŋ˧˧ tʰaːp̚˦˥]


東回

chữ Hán form of Đông Hồi (“East Pakistan”).


xương thang

[sɨəŋ˧˧ tʰaːŋ˧˧]

[sɨəŋ˧˧ tʰaːŋ˧˧]

[sɨəŋ˧˧ tʰaːŋ˧˧]


xương thê

[sɨəŋ˧˧ tʰe˧˧]

[sɨəŋ˧˧ tʰej˧˧]

[sɨəŋ˧˧ tʰej˧˧]

From xương (“bone”) + thê (“梯, trapezoid”)


xương đậu

[sɨəŋ˧˧ ʔɗəw˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗəw˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ ʔɗəw˨˩˨]


xương hộp

[sɨəŋ˧˧ hop̚˧˨ʔ]

[sɨəŋ˧˧ hop̚˨˩ʔ]

[sɨəŋ˧˧ hop̚˨˩˨]


xương cả

[sɨəŋ˧˧ kaː˧˩]

[sɨəŋ˧˧ kaː˧˨]

[sɨəŋ˧˧ kaː˨˩˦]


xương thuyền

[sɨəŋ˧˧ tʰwiən˨˩]

[sɨəŋ˧˧ tʰwiəŋ˦˩]

[sɨəŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]


xương móc

[sɨəŋ˧˧ mawk͡p̚˧˦]

[sɨəŋ˧˧ mawk͡p̚˦˧˥]

[sɨəŋ˧˧ mawk͡p̚˦˥]


tân kiến tạo

[tən˧˧ kiən˧˦ taːw˧˨ʔ]

[təŋ˧˧ kiəŋ˦˧˥ taːw˨˩ʔ]

[təŋ˧˧ kiəŋ˦˥ taːw˨˩˨]


nội thuỷ

[noj˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


tài phán

[taːj˦˩ faːŋ˦˧˥]

[taːj˨˩ faːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 裁判, composed of 裁 and 判.


vùng đặc quyền kinh tế

[vʊwŋ͡m˨˩ ʔɗak̚˧˨ʔ kwiən˨˩ kïŋ˧˧ te˧˦]

[vʊwŋ͡m˦˩ ʔɗak̚˨˩ʔ kwiəŋ˦˩ kɨn˧˧ tej˨˩˦]

[vʊwŋ͡m˨˩ ʔɗak̚˨˩˨ wiəŋ˨˩ kɨn˧˧ tej˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩ ʔɗak̚˨˩˨ wiəŋ˨˩ kɨn˧˧ tej˦˥]

vùng (“region, area”) + đặc quyền (“privilege”) + kinh tế (“economic”).


clohiđric

[klɔ˧˧ hi˧˧ ʔɗɹïk̟̚˧˦]

[klɔ˧˧ hɪj˧˧ ʔɗɹïk̟̚˦˧˥]

[klɔ˧˧ hɪj˧˧ ʔɗɹïk̟̚˦˥]


toàn thắng

[twaːŋ˦˩ tʰaŋ˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰaŋ˦˥]


axit clohiđric

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦ klɔ˧˧ hi˧˧ ʔɗɹïk̟̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˦˧˥ klɔ˧˧ hɪj˧˧ ʔɗɹɨt̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sɨt̚˦˥ klɔ˧˧ hɪj˧˧ ʔɗɹɨt̚˦˥]

Borrowed from French acide chlorhydrique.


西回

chữ Hán form of Tây Hồi (“West Pakistan”).


dãy núi Trường Sơn

[zaj˦ˀ˥ nuj˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩ səːn˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ ʈɨəŋ˦˩ ʂəːŋ˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ ʈɨəŋ˦˩ səːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ ʂəːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ səːŋ˧˧]

dãy núi (“mountain range”) + Trường Sơn.


đồng bằng duyên hải

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ zwiən˧˧ haːj˧˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ jwiəŋ˧˧ haːj˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ haːj˨˩˦]

đồng bằng (“plain”) + duyên hải (“coastal”).


glucôzơ

Alternative spelling of glucozơ (“glucose”).


đồng bằng duyên hải miền Trung

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ zwiən˧˧ haːj˧˩ miən˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ jwiəŋ˧˧ haːj˧˨ miəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ haːj˨˩˦ miəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

đồng bằng duyên hải (“coastal plain”) + miền Trung (“Central Vietnam”).


tăng trưởng kinh tế

[taŋ˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˩ kïŋ˧˧ te˧˦]

[taŋ˧˧ ʈɨəŋ˧˨ kɨn˧˧ tej˨˩˦]

[taŋ˧˧ ʈɨəŋ˨˩˦ kɨn˧˧ tej˦˥]

tăng trưởng (“to grow; to develop”) + kinh tế (“economy”).

(economics) to grow or develop economically


đồng bằng sông Cửu Long

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ kiw˧˩ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ ʂəwŋ͡m˧˧ kɨw˧˨ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ səwŋ͡m˧˧ kɨw˧˨ lɔŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ ʂəwŋ͡m˧˧ kɨw˨˩˦ lawŋ͡m˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ kɨw˨˩˦ lawŋ͡m˧˧]

đồng bằng (“delta”) + sông Cửu Long (“Mekong River”).


miền Nam

[miəŋ˦˩ naːm˧˧]

[miəŋ˨˩ naːm˧˧]


miền Nam

[miəŋ˦˩ naːm˧˧]

[miəŋ˨˩ naːm˧˧]


Đồng Hới

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ həːj˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ həːj˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ həːj˦˥]

Although this placename was spelled as 洞海 (MC duwngH xojX) (SV: Động Hải), this is obviously just the common usage of phonograms and has no bearing on the actual etymology.

Đồng Hới (a city in Quảng Bình, Vietnam)


miền Trung

[miən˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]


miền Trung

[miən˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[miəŋ˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧]


sông Lô

[səwŋ͡m˧˧ lo˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ low˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ low˧˧]

Lô River (a river in northern Vietnam and Yunnan, southern China)


glucozơ

[ɣlu˧˧ ko˧˧ zəː˧˧]

[ɣlʊw˧˧ kow˧˧ zəː˧˧]

[ɣlʊw˧˧ kow˧˧ jəː˧˧]

[ɣlʊw˧˧ kow˧˧ zəː˧˧]

[ɣlʊw˧˧ kow˧˧ jəː˧˧]


hợp lưu

[həːp̚˧˨ʔ liw˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ lɨw˧˧]

[həːp̚˨˩˨ lɨw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 合流, composed of 合 and 流.

vi-etym-sino

(of a river) to join, flow into another river to form a single stream


hợp lưu

[həːp̚˧˨ʔ liw˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ lɨw˧˧]

[həːp̚˨˩˨ lɨw˧˧]


sông Đồng Nai

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩ naːj˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩ naːj˧˧]

[ʂəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

[səwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩ naːj˧˧]

Đồng Nai River (a river in southern Vietnam)


mũi Cà Mau

Cape Cà Mau (a cape in Cà Mau, Mekong Delta, Vietnam)


miền Bắc

[miən˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[miəŋ˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[miəŋ˨˩ ʔɓak̚˦˥]


miền Bắc

[miən˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[miəŋ˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[miəŋ˨˩ ʔɓak̚˦˥]


chàng ràng

[t͡ɕaːŋ˨˩ zaːŋ˨˩]

[t͡ɕaːŋ˦˩ ʐaːŋ˦˩]

[caːŋ˨˩ ɹaːŋ˨˩]

(intransitive) to procrastinate, to draw out

(intransitive) to loaf around, to do nothing of value


dãy núi Hoàng Liên Sơn

[zaj˦ˀ˥ nuj˧˦ hwaːŋ˨˩ liən˧˧ səːn˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ hwaːŋ˦˩ liəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jaj˧˨ nuj˨˩˦ hwaːŋ˦˩ liəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ waːŋ˨˩ liəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ja(ː)j˨˩˦ nuj˦˥ waːŋ˨˩ liəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

com

dãy núi (“mountain range”) + Hoàng Liên Sơn (“?”)

Hoang Lien Mountains
Hoang Lien Mountains#English

Hoang Lien Mountains (a mountain range in northwestern Vietnam)


anđehit

Alternative spelling of anđêhit (“aldehyde”).


axeton

[ʔaː˧˧ se˧˧ ton˧˧]


ađênôzin

[ʔaː˧˧ ʔɗe˧˧ no˧˧ zin˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ zin˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ jin˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ zɨn˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ jɨn˧˧]

(biochemistry, genetics, organic chemistry) adenosine


ràng ràng

[zaːŋ˨˩ zaːŋ˨˩]

[ʐaːŋ˦˩ ʐaːŋ˦˩]

[ɹaːŋ˨˩ ɹaːŋ˨˩]


ràng ràng

[zaːŋ˨˩ zaːŋ˨˩]

[ʐaːŋ˦˩ ʐaːŋ˦˩]

[ɹaːŋ˨˩ ɹaːŋ˨˩]

(North Central Vietnam) clearly, plainly


ađênôzin triphotphat

[ʔaː˧˧ ʔɗe˧˧ no˧˧ zin˧˧ tɹi˧˧ fot̚˧˦ faːt̚˧˦]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ zin˧˧ tɹɪj˧˧ fok̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ jin˧˧ tɹɪj˧˧ fok̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ zɨn˧˧ tɹɪj˧˧ fok̚˦˥ faːk̚˦˥]

[ʔaː˧˧ ʔɗej˧˧ now˧˧ jɨn˧˧ tɹɪj˧˧ fok̚˦˥ faːk̚˦˥]

Borrowed from French adénosine triphosphate.

adenosine triphosphate
adenosine triphosphate


axit axetic

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦ ʔaː˧˧ se˧˧ tïk̟̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˦˧˥ ʔaː˧˧ sej˧˧ tɨt̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sɨt̚˦˥ ʔaː˧˧ sej˧˧ tɨt̚˦˥]


triphotphat

[tɹi˧˧ fot̚˧˦ faːt̚˧˦]

[tɹɪj˧˧ fok̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥]

[tɹɪj˧˧ fok̚˦˥ faːk̚˦˥]


axetic

[ʔaː˧˧ se˧˧ tïk̟̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sej˧˧ tïk̟̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sej˧˧ tïk̟̚˦˥]


Biên Hoà

[ʔɓiən˧˧ hwaː˨˩]

[ʔɓiəŋ˧˧ hwaː˦˩]

[ʔɓiəŋ˧˧ waː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 邊和, composed of 邊 and 和.

vi-etym-sino

Biên Hoà (the capital city of Đồng Nai, Vietnam)


tinh sương

sương probably means "frost" as in "early morning frost," but not likely related to Chinese 星霜 (tinh sương, “a year”, literally “stars and frost”).


phụ lưu

[fʊw˨˩ʔ lɨw˧˧]

[fʊw˨˩˨ lɨw˧˧]


phenolphtalein

[fe˧˧ non˧˧ fəː˨˩ taː˧˧ le˧˧ ʔin˧˧]

[fej˧˧ non˧˧ fəː˦˩ taː˧˧ lej˧˧ ʔin˧˧]

[fej˧˧ non˧˧ fəː˨˩ taː˧˧ lej˧˧ ʔɨn˧˧]

(organic chemistry, pharmacology) phenolphthalein


𡗊

Phono-semantic compound (形聲／形声): semantic 多 (“many; much”) + abbreviated phonetic 饒 (nhiêu).


phố Tây

phố (“street”) + Tây (“West, Westerner”); compare phố tàu (“Chinatown”).

compound

Đều đặn mỗi chiều thứ Bảy, sau khi sắp xếp công việc cá nhân tại một nhà hàng chay ở phố Tây An Thượng, chị Ánh lại cùng các thành viên lên đường với găng tay, bao tải, gậy gắp rác…

2024, Lâm Viên, “Khi khách "Tây" dọn rác”, in Đà Nẵng online:

Every single Saturday afternoon after finishing her work at a vegetarian restaurant in Westerners' area An Thượng, Ms Ánh hits the road to meet the members with gloves, bags, and trash pickers.

neighbourhood or street with a high concentration of Westerners, usually travellers


𠊈

lênh (Hán-Nôm)
lanh (Hán-Nôm)
liệng (Hán-Nôm)
lành (Hán-Nôm)
lình (Hán-Nôm)
loanh (Hán-Nôm)
lệnh (Hán-Nôm)
lịnh (Hán-Nôm)
linh (Hán-Nôm)


chữ khẩu

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ xəw˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ kʰəw˧˨]

[t͡ɕɨ˧˨ xəw˧˨]

[cɨ˨˩˦ kʰəw˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ xəw˨˩˦]

chữ + khẩu; literally, “the character 口”.

nhà chữ khẩu

hình chữ khẩu


chữ khẩu

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ xəw˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ kʰəw˧˨]

[t͡ɕɨ˧˨ xəw˧˨]

[cɨ˨˩˦ kʰəw˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ xəw˨˩˦]

Used other than figuratively or idiomatically: see chữ, khẩu.


補任

chữ Hán form of bổ nhiệm (“to appoint; designate”).


透到

chữ Hán form of thấu đáo (“thoroughly; inside out”).


Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội#Vietnamese

Alternative spelling of Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (“Standing Committee of the National Assembly”).


tướng lĩnh

[tɨəŋ˧˦ lïŋ˦ˀ˥]

[tɨəŋ˦˧˥ lɨn˧˨]

[tɨəŋ˦˥ lɨn˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 將領, composed of 將 and 領.

vi-etym-sino

(military) high-ranking military officer; commander-in-chief; high-ranking commander


võ tướng

[vɔ˦ˀ˥ tɨəŋ˧˦]

[vɔ˧˨ tɨəŋ˦˧˥]

[vɔ˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

[jɔ˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 武將, composed of 武 and 將.

(historical, military) a historical military leader


tha hóa

Traditional tone placement spelling of tha hoá.


tha hoá

[tʰaː˧˧ hwaː˧˦]

[tʰaː˧˧ hwaː˨˩˦]

[tʰaː˧˧ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 他 (“other, alien”) and 化 (“to change; -ize; -ate”); calque of German Entfremdung (“estrangement, alienation”).
Its original meaning "to alienate, to estrange" – now only found in philosophical, especially Marxist, literature – evolves to "to turn into the opposite of something" and "to change for the worse, to worsen".

calque

Karl Marx (1968) [1844] “Die entfremdete Arbeit”, in Ökonomisch-philosophische Manuskripte aus dem Jahre 1844 (Mark-Engels Werke), volume 40, page 516; English translation from Martin Milligan, transl. (1959), Economic and Philosophic Manuscripts of 1844, page 68; Vietnamese translation from C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 42, 2000, page 135
Lao động tha hoá của con người tha hoá 1) giới tự nhiên, 2) bản thân con người, chức năng hoạt động của bản thân con người, hoạt động sinh sống của con người, do đó cũng tha hoá loài với con người: nó biến đời sống tính loài của con người thành phương tiện để duy trì đời sống cá nhân. Một là, nó tha hoá đời sống có tính loài và đời sống cá nhân, và hai là nó làm cho đời sống cá nhân, dưới hình thức trừu tượng, trở thành mục đích của đời sống có tính loài cũng dưới hình thức trừu tượng và bị tha hoá.
In estranging from man (1) nature, and (2) himself, his own active functions, his life activity, estranged labor estranges the species from man. It changes for him the life of the species into a means of individual life. First it estranges the life of the species and individual life, and secondly it makes individual life in its abstract form the purpose of the life of the species, likewise in its abstract and estranged form.

(of humans) to worsen; to degenerate; to deteriorate


Cách mạng Tháng Tám

[kajk̟̚˧˦ maːŋ˧˨ʔ tʰaːŋ˧˦ taːm˧˦]

[kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ tʰaːŋ˦˧˥ taːm˦˧˥]

[kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ tʰaːŋ˦˥ taːm˦˥]

cách mạng (“revolution”) + tháng tám (“August”).

com

Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2013 December 11, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [Constitution of the Socialist Republic of Vietnam]”, in Cổng Thông tin điện tử Chính phủ [Vietnam Government Portal], page 1:

In the wake of the triumph of the August Revolution, on 2 September 1945, President Ho Chi Minh announced the Declaration of Independence, declaring the birth of the Democratic Republic of Vietnam which is now the Socialist Republic of Vietnam.

(historical) the August Revolution (16 August – 30 August 1945)


Nam Đàn

[naːm˧˧ ʔɗaːn˨˩]

[naːm˧˧ ʔɗaːŋ˦˩]

[naːm˧˧ ʔɗaːŋ˨˩]

Nam Đàn (a district of eastern Nghệ An, Vietnam)

Nam Đàn (a township and capital of Nam Đàn district, Nghệ An, Vietnam).


Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

[ʔwi˧˩ ʔɓaːn˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vu˧˨ʔ kuək̚˧˦ hoj˧˨ʔ]

[ʔwɪj˧˨ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˦˩ vʊw˨˩ʔ kuək̚˦˧˥ hoj˨˩ʔ]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ vʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

[(ʔ)wɪj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ jʊw˨˩˨ wək̚˦˥ hoj˨˩˨]

uỷ ban (“committee”) + thường vụ (“standing”) + quốc hội (“national assembly”).

(Vietnam, politics) the Standing Committee of the National Assembly (the highest standing body of the National Assembly of Vietnam)


sầm

certain plants of the family Memecylaceae


盡用

chữ Hán form of tận dụng (“to take full advantage of; to make the most of”).


tiểu vùng

[tiəw˧˩ vʊwŋ͡m˨˩]

[tiw˨˩˦ vʊwŋ͡m˨˩]

[tiw˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩]

(geography) a subregion with distinct features


mãng

(historical) a kind of mandarin's robe decorated with serpentine imagery


kinh tế tuần hoàn

[kïŋ˧˧ te˧˦ twən˨˩ hwaːn˨˩]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ twəŋ˦˩ hwaːŋ˦˩]

[kɨn˧˧ tej˦˥ t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ waːŋ˨˩]

kinh tế (“economy”) + tuần hoàn (“circular”).


gốc Việt

[ɣəwk͡p̚˧˦ viət̚˧˨ʔ]

[ɣəwk͡p̚˦˧˥ viək̚˨˩ʔ]

[ɣəwk͡p̚˦˥ viək̚˨˩˨]

[ɣəwk͡p̚˦˥ jiək̚˨˩˨]

người Mỹ gốc Việt

of Vietnamese ancestry; particularly those who are emigrants, second-generation and/or of mixed heritage


nây

nơi nào. 2 Can be used on its own

where; no longer completely true in the modern language

where; this much; where *C is nonspecific consonant

đâu. 3 From earlier *C-raːw. 4 Placed before the head: bây nhiêu ()

bao nhiêu. 5 Placed after the head: nhanh vầy ()


kinh tế số

[kïŋ˧˧ te˧˦ so˧˦]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ ʂow˨˩˦]


tên tục

[təːn˧˧ tʊwk͡p̚˨˩˨]

tên (“name”) + tục (“vulgar”). In ancient times, people would give their newborns insulting names to avoid drawing the jealousy of evil spirits.

home name, child's nickname used when still little or for use in the household


sơn vé

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

[səːn˧˧ vɛ˧˦]

[ʂəːŋ˧˧ vɛ˨˩˦]

[səːŋ˧˧ vɛ˨˩˦]

[ʂəːŋ˧˧ vɛ˦˥]

[səːŋ˧˧ jɛ˦˥]


trai lí

[t͡ɕaːj˧˧ li˧˦]

[ʈaːj˧˧ lɪj˨˩˦]

[ʈaːj˧˧ lɪj˦˥]


tai chua

[taːj˧˧ t͡ɕuə˧˧]

[taːj˧˧ t͡ɕuə˧˧]


𠊙

nghè (Hán-Nôm)
hầu (Hán-Nôm)
nghê (Hán-Nôm)


𠊡

𠊡: Nôm readings: vửng (canonical)
vững (canonical)

Nôm form of vững (“stable, steady, assured, sure, confident, positive, certain”).


𡬷

𡬷: Nôm readings: tấc (canonical)
gang (canonical)

Phono-semantic compound (形聲／形声): phonetic 則 (tắc) + semantic 寸.


tên húy

Traditional tone placement spelling of tên huý.


lên thớt

[len˧˧ tʰəːt̚˧˦]

[len˧˧ tʰəːk̚˦˧˥]

[ləːn˧˧ tʰəːk̚˦˥]

to be about to be punished; to be due for the chopping block


bấy nhiêu

[ʔɓəj˧˦ ɲiəw˧˧]

[ʔɓəj˨˩˦ ɲiw˧˧]

[ʔɓəj˦˥ ɲiw˧˧]

Anh không thể đếm
Đã có bấy nhiêu đêm phải kiếm tìm
Kiếm thêm một lí do
Cho cuộc tình không tên

2023 October 2, Đăng Duy Tân (lyrics and music), “Cắt đôi nỗi sầu [Cut the sorrow in half]”:

I couldn’t count
How many nights I've had to seek,
To find another reason
For this nameless love


đàn cò

[ʔɗaːn˨˩ kɔ˨˩]

[ʔɗaːŋ˦˩ kɔ˦˩]

[ʔɗaːŋ˨˩ kɔ˨˩]

Ơi cô em lái đò à
Sao em nỡ làm ngơ
Anh mang theo tiếng đàn cò
Văn xuất khẩu thành thơ

2024 January 31, “Căn nhà tranh mái lá [Thatched house]”, performed by Tibicon ft. Deagle and Dub P:

Dear young woman on the boat,
why are you ignoring me?
I'm bringing the melodies of the two-string fiddle,
turning prose into poetry.


áo dầu

[ʔaːw˧˦ zəw˨˩]

[ʔaːw˨˩˦ jəw˦˩]

[ʔaːw˦˥ jəw˨˩]

(Huế) a waterproof coat or cloak that is usually worn in rain or other liquid precipitations such as a raincoat; rainsuit and rainjacket


khái quát hóa

Traditional tone placement spelling of khái quát hoá.


trừu tượng hóa

trừu tượng hoá
trừu tượng hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of trừu tượng hoá.


khái quát hoá

[kʰaːj˨˩˦ kwaːk̚˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[xaːj˨˩˦ kwaːk̚˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[kʰaːj˦˥ waːk̚˦˥ waː˦˥]

[xaːj˦˥ waːk̚˦˥ waː˦˥]

khái quát (“to generalise”) + -hoá (“-ize”).


sông Hậu

[səwŋ͡m˧˧ həw˧˨ʔ]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həw˨˩ʔ]

[səwŋ͡m˧˧ həw˨˩ʔ]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həw˨˩˨]

[səwŋ͡m˧˧ həw˨˩˨]

sông (“river”) + hậu (“behind; rear; back”). Piecewise doublet of Hậu Giang.

com

Bassac River (a distributary of the Tonlé Sap and Mekong River)


sông Tiền

[səwŋ͡m˧˧ tiən˨˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ tiəŋ˦˩]

[səwŋ͡m˧˧ tiəŋ˦˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ tiəŋ˨˩]

[səwŋ͡m˧˧ tiəŋ˨˩]

Tiền River (a distributary of the Mekong River)


Ba Chúc

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓaː˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓaː˧˧ cʊwk͡p̚˦˥]

Ba Chúc (a town in Tịnh Biên district, An Giang, Vietnam)

Ba Chúc (a commune of Tri Tôn district, An Giang, Vietnam)


khách thể

[kʰat̚˦˧˥ tʰej˧˨]

[kʰat̚˦˥ tʰej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 客體, composed of 客 and 體.


trừu tượng hoá

[t͡ɕiw˨˩ tɨəŋ˧˨ʔ hwaː˧˦]

[ʈɨw˦˩ tɨəŋ˨˩ʔ hwaː˨˩˦]

[ʈɨw˨˩ tɨəŋ˨˩˨ waː˦˥]

trừu tượng (“abstract”) + -hoá (“suffix”).


Xi-ha-núc-vin

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˧˥ vin˧˧]

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˥ vɨn˧˧]

[sɪj˧˧ haː˧˧ nʊwk͡p̚˦˥ jɨn˧˧]

Sihanoukville (a city, the provincial capital of Sihanoukville, Cambodia)


bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học (“periodic table of the elements”).


Tây Á

[təj˧˧ ʔaː˧˦]

[təj˧˧ ʔaː˨˩˦]

[təj˧˧ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 西亞, composed of 西 (“west”) and 亞 (“Asia”).


Tây Á

[təj˧˧ ʔaː˧˦]

[təj˧˧ ʔaː˨˩˦]

[təj˧˧ ʔaː˦˥]


khách sạn ngàn sao

[xajk̟̚˧˦ saːn˧˨ʔ ŋaːn˨˩ saːw˧˧]

[kʰat̚˦˧˥ ʂaːŋ˨˩ʔ ŋaːŋ˦˩ ʂaːw˧˧]

[xat̚˦˧˥ saːŋ˨˩ʔ ŋaːŋ˦˩ saːw˧˧]

[kʰat̚˦˥ ʂaːŋ˨˩˨ ŋaːŋ˨˩ ʂaːw˧˧]

[xat̚˦˥ saːŋ˨˩˨ ŋaːŋ˨˩ saːw˧˧]


cợt

to kid around; to mess around; to tease playfully


copernixi

[kɔ˧˧ pəː˧˧ ni˧˧ si˧˧]

[kɔ˧˧ pəː˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧]

[kɔ˧˧ pəː˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧]

Ultimately from New Latin copernicium, with the suffix -um removed as with most chemical elements.


xe ben

[sɛ˧˧ ʔɓɛn˧˧]

[sɛ˧˧ ʔɓɛŋ˧˧]

[sɛ˧˧ ʔɓɛŋ˧˧]

xe (“car”) + ben (“cabin”). The second element is borrowed from French benne.


xe bù ệt

[sɛ˧˧ ʔɓu˨˩ ʔet̚˧˨ʔ]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˦˩ ʔet̚˨˩ʔ]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˨˩ ʔəːt̚˨˩˨]


đoác

[ʔɗwaːk̚˦˧˥]

From an Austronesian source. Compare Proto-Malayo-Polynesian *tuak (“palm wine”).

cog

Arenga pinnata
Arenga pinnata#Translingual


bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

[ʔɓaːŋ˧˩ twən˨˩ hwaːn˨˩ kaːk̚˧˦ ŋwiən˧˧ to˧˦ hwaː˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˧˨ twəŋ˦˩ hwaːŋ˦˩ kaːk̚˦˧˥ ŋwiəŋ˧˧ tow˨˩˦ hwaː˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ waːŋ˨˩ kaːk̚˦˥ ŋwiəŋ˧˧ tow˦˥ waː˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

bảng (“table”) + tuần hoàn (“periodic”) + các (“plural marker”) + nguyên tố (“chemical element”) + hoá học (“chemical”).

com

(chemistry) periodic table of the elements

liquid

Color of the number (state of matter at STP)


Truồi

(sông ～) A river in Thừa Thiên Huế, Vietnam.


bảng tuần hoàn

[ʔɓaːŋ˧˩ twən˨˩ hwaːn˨˩]

[ʔɓaːŋ˧˨ twəŋ˦˩ hwaːŋ˦˩]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ waːŋ˨˩]

bảng (“table”) + tuần hoàn (“periodic”).

(chemistry) Short for bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học (“periodic table of the elements”).


điện quang

[ʔɗiən˧˨ʔ kwaːŋ˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩ʔ kwaːŋ˧˧]

[ʔɗiəŋ˨˩˨ waːŋ˧˧]


vọ

head

vọ • (䳱, 鵡, 鶩, 𫪗)

con (classifier)
䳱 (CJK)
鵡 (CJK)
鶩 (CJK)
𫪗 (CJK)

From Proto-Vietic *poːʔ (“owl”). Cognate with Arem pɔːʔ and Chut [Sách] poː³.


trống cơm

[t͡ɕəwŋ͡m˧˦ kəːm˧˧]

[ʈəwŋ͡m˦˧˥ kəːm˧˧]

[ʈəwŋ͡m˦˥ kəːm˧˧]

trống (“drum”) + cơm (“rice”), literally "rice drum".

a kind of traditional barrel-shaped Vietnamese drum


cửu vĩ hồ

[kɨw˨˩˦ vɪj˨˩˦ how˨˩]

[kɨw˨˩˦ jɪj˨˩˦ how˨˩]


siểm

to flatter someone by belittling someone else


hướng trung

[hɨəŋ˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[hɨəŋ˦˧˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[hɨəŋ˦˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

người hướng trung


đường sữa

[ʔɗɨəŋ˨˩ sɨə˦ˀ˥]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʂɨə˧˨]

[ʔɗɨəŋ˦˩ sɨə˧˨]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʂɨə˨˩˦]

[ʔɗɨəŋ˨˩ sɨə˨˩˦]


chí chương

[t͡ɕi˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[cɪj˦˥ cɨəŋ˧˧]

From Cantonese 辣椒醬／辣椒酱 (SV: lạt tiêu tương).

(Hải Phòng) a kind of hot sauce popular in Hải Phòng


xì dách

[sɪj˦˩ jat̚˦˧˥]


ngụy đời

Traditional tone placement spelling of nguỵ đời.


chi chiết

[t͡ɕi˧˧ t͡ɕiət̚˧˦]

[t͡ɕɪj˧˧ t͡ɕiək̚˦˧˥]

[cɪj˧˧ ciək̚˦˥]


trù tính

[t͡ɕu˨˩ tïŋ˧˦]

[ʈʊw˦˩ tɨn˦˧˥]

[ʈʊw˨˩ tɨn˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 籌省 (SV: trù tỉnh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trù tỉnh</i>

vi-etym-sino

Sau khi đưa ra quyết định, tôi liền bắt đầu trù tính kế hoạch.

2016, chapter 3, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part I, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

Once my decision was taken, I started drawing up plans right away.


trưng dụng

[t͡ɕɨŋ˧˧ zʊwŋ͡m˧˨ʔ]

[ʈɨŋ˧˧ jʊwŋ͡m˨˩ʔ]

[ʈɨŋ˧˧ jʊwŋ͡m˨˩˨]

Đất của công ty chế biến thực phẩm sắp được chính phủ trưng dụng rồi,[…]

The government is about to expropriate the food processing company's lands; […]


hát tuồng

[haːt̚˧˦ tuəŋ˨˩]

[haːk̚˦˧˥ tuəŋ˦˩]

[haːk̚˦˥ tuəŋ˨˩]

hát (“to sing”) + tuồng (“look, appearance”).

com

classical Vietnamese opera (a form of Vietnamese theatre)


hát chèo

[haːt̚˧˦ t͡ɕɛw˨˩]

[haːk̚˦˧˥ t͡ɕɛw˦˩]

[haːk̚˦˥ cɛw˨˩]


búa và liềm

[ʔɓuə˧˦ vaː˨˩ liəm˨˩]

[ʔɓuə˨˩˦ vaː˦˩ liəm˦˩]

[ʔɓuə˦˥ vaː˨˩ lim˨˩]

[ʔɓuə˦˥ jaː˨˩ lim˨˩]


đường vàng

[ʔɗɨəŋ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ vaːŋ˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ jaːŋ˨˩]


đường vàng

[ʔɗɨəŋ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ vaːŋ˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ vaːŋ˨˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ jaːŋ˨˩]


nguỵ đời

[ŋwi˧˨ʔ ʔɗəːj˨˩]

[ŋwɪj˨˩ʔ ʔɗəːj˦˩]

[ŋwɪj˨˩˨ ʔɗəːj˨˩]

(Huế) very strange, odd, unusual or weird


ngầu pín

[ŋəw˨˩ pin˧˦]

[ŋəw˦˩ pin˦˧˥]

[ŋəw˨˩ pɨn˦˥]

From Cantonese 牛鞭 (ngau⁴ bin¹, “bull pizzle”) (SV: ngưu tiên).

bor

the male genitals (penis or testicles) of certain animals, most often bulls, boars or billy goats, used as food


búa liềm

[ʔɓuə˧˦ liəm˨˩]

[ʔɓuə˨˩˦ liəm˦˩]

[ʔɓuə˦˥ lim˨˩]

Biểu tượng búa liềm là biểu tượng chính của Liên Xô. Nó tượng trưng cho liên minh công nhân và nông dân.
Nghệ sĩ Eugene Kamzolkin [Yevgeny Kamzolkin] (1885-1957) là người đầu tiên gợi ý sử dụng hình búa và liềm vắt chéo vào nhau để trang trí cho một quận của thành phố Moscow khi kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5 vào năm 1918.
Trước đó, người ta sử dụng một biểu tượng khác để thể hiện liên minh công nông – búa và cày, nhưng biểu tượng này không phổ biến. Biểu tượng búa liềm súc tích hơn, cụ thể hơn, và có tính biểu tượng hơn. Hiến pháp Liên Xô 1924 xác lập búa liềm là một phần trong biểu tượng quốc gia của Liên Xô.

2021 June 23, Russia Beyond, Nguồn gốc và ý nghĩa của lá cờ Liên Xô có nền đỏ, hình búa liềm và ngôi sao 5 cánh, archived from the original on 2024-05-04:


cơm lam

[kəːm˧˧ laːm˧˧]

[kəːm˧˧ laːm˧˧]

[kəːm˧˧ laːm˧˧]

cơm (“cooked rice”) + lam; the second syllable is from Tai, compare Lao ເຂົ້າຫລາມ (khao lām), Thai ข้าวหลาม (kâao-lǎam).

rice (usually glutinous rice) cooked in bamboo tubes


gờ-rác

[ɣəː˨˩ zaːk̚˧˦]

[ɣəː˦˩ ʐaːk̚˦˧˥]

[ɣəː˨˩ ɹaːk̚˦˥]

(Huế) non-hail ice, frozen liquid water, an ice cube, ice as used for consumption or refrigeration


dấu ngoặc nhọn

[zəw˧˦ ŋwak̚˧˨ʔ ɲɔn˧˨ʔ]

[jəw˨˩˦ ŋwak̚˨˩ʔ ɲɔŋ˨˩ʔ]

[jəw˦˥ ŋwak̚˨˩˨ ɲɔŋ˨˩˨]


dấu ngoặc vuông

[zəw˧˦ ŋwak̚˧˨ʔ vuəŋ˧˧]

[jəw˨˩˦ ŋwak̚˨˩ʔ vuəŋ˧˧]

[jəw˦˥ ŋwak̚˨˩˨ vuəŋ˧˧]

[jəw˦˥ ŋwak̚˨˩˨ juəŋ˧˧]


nhạc đỏ

[ɲaːk̚˧˨ʔ ʔɗɔ˧˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʔɗɔ˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʔɗɔ˨˩˦]

nhạc (“music”) + đỏ (“red”), literally "red music".


tuyển đế hầu

[twiən˧˩ ʔɗe˧˦ həw˨˩]

[twiəŋ˧˨ ʔɗej˨˩˦ həw˦˩]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ ʔɗej˦˥ həw˨˩]

a prince-elector, a member of the electoral college of the Holy Roman Empire


選帝侯

chữ Hán form of tuyển đế hầu (“prince-elector”).


dịch chuyển tức thời

[zïk̟̚˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˩ tɨk̚˧˦ tʰəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩ʔ t͡ɕwiəŋ˧˨ tɨk̚˦˧˥ tʰəːj˦˩]

[jɨt̚˨˩˨ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ tɨk̚˦˥ tʰəːj˨˩]

dịch chuyển (“to move”) + tức thời (“instant”). The alternative form with tức thì is rather rare, although as a free morpheme, tức thì is more common.


dịch chuyển tức thời

[zïk̟̚˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˩ tɨk̚˧˦ tʰəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩ʔ t͡ɕwiəŋ˧˨ tɨk̚˦˧˥ tʰəːj˦˩]

[jɨt̚˨˩˨ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ tɨk̚˦˥ tʰəːj˨˩]


tích trượng

[tïk̟̚˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˨ʔ]

[tɨt̚˦˧˥ ʈɨəŋ˨˩ʔ]

[tɨt̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˨]


thiền trượng

[tʰiən˨˩ t͡ɕɨəŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˦˩ ʈɨəŋ˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˨˩ ʈɨəŋ˨˩˨]


Nhật Bản thư kỷ

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩ tʰɨ˧˧ ki˧˩]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨ tʰɨ˧˧ kɪj˧˨]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦ tʰɨ˧˧ kɪj˨˩˦]

The Chronicles of Japan (Japan's famous mythological and historical text, written mostly in Literary Chinese)


的名

chữ Hán form of đích danh (“one's own name”).


Thiên Đàn

[tʰiən˧˧ ʔɗaːn˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗaːŋ˨˩]

the Temple of Heaven (religious complex in Beijing)


的實

chữ Hán form of đích thực (“genuine, authentic”).


Huấn dân chính âm

[hwən˧˦ zən˧˧ t͡ɕïŋ˧˦ ʔəm˧˧]

[hwəŋ˦˧˥ jəŋ˧˧ t͡ɕɨn˦˧˥ ʔəm˧˧]

[wəŋ˦˥ jəŋ˧˧ cɨn˦˥ ʔəm˧˧]

(historical) Hunmin Jeongeum (document introducing the hangul script for Korean in 1446)


bợm nhậu

[ʔɓəːm˧˨ʔ ɲəw˧˨ʔ]

[ʔɓəːm˨˩ʔ ɲəw˨˩ʔ]

[ʔɓəːm˨˩˨ ɲəw˨˩˨]


thuyền rồng

[tʰwiən˨˩ zəwŋ͡m˨˩]

[tʰwiəŋ˦˩ ʐəwŋ͡m˦˩]

[tʰ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩]


ngụy trang

Traditional tone placement spelling of nguỵ trang.


tờ mây

[təː˨˩ məj˧˧]

[təː˦˩ məj˧˧]

[təː˨˩ məj˧˧]

(obsolete) a kind of paper for writing letters, said to have cloud patterns as decoration

(by extenstion, obsolete, probably literary when it was in use) a letter


vẻ mặt

[vɛ˧˩ mat̚˧˨ʔ]

[vɛ˧˨ mak̚˨˩ʔ]

[vɛ˨˩˦ mak̚˨˩˨]

[jɛ˨˩˦ mak̚˨˩˨]

Trông ông ta già khọm, người tiều tuỵ, vẻ mặt chán nản, râu tóc bờm xờm.

He looked old and bent, with an emaciated body, a sad mien, and his beard and hair were shaggy.

facial expression; look (on someone's face)


GTVT

Bộ GTVT

Initialism of Giao thông Vận tải (“Traffic and Transport”).


ĐCSTQ

Đảng Cộng sản Trung Quốc
Đảng Cộng sản Trung Quốc#Vietnamese

Initialism of Đảng Cộng sản Trung Quốc (“Communist Party of China”).


sen đá

[sɛn˧˧ ʔɗaː˧˦]

[ʂɛŋ˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[sɛŋ˧˧ ʔɗaː˨˩˦]

[ʂɛŋ˧˧ ʔɗaː˦˥]

[sɛŋ˧˧ ʔɗaː˦˥]


gia huấn

[jaː˧˧ hwəŋ˦˧˥]

[jaː˧˧ wəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 家訓, composed of 家 and 訓.

vi-etym-sino

(dated) family education; family instruction; family discipline


tuyến tính

[twiən˧˦ tïŋ˧˦]

[twiəŋ˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˦˥ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 線性, composed of 線 and 性.

linear (having the form of a line; straight; following a direct course)


đảng cộng sản

[ʔɗaːŋ˧˩ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 黨 (“party”) and 共產 (“communist”).


khoa học thực phẩm

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ fəm˧˩]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ fəm˧˨]

[kʰwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ fəm˨˩˦]

[xwaː˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ fəm˨˩˦]


trung niên

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ niən˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ niəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ niəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中年, composed of 中 (“middle”) and 年 (“year”). Compare Japanese 中年 (chūnen, “middle age”).


trung niên

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ niən˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ niəŋ˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ niəŋ˧˧]


kịch nói

[kïk̟̚˧˨ʔ nɔj˧˦]

[kɨt̚˨˩ʔ nɔj˨˩˦]

[kɨt̚˨˩˨ nɔj˦˥]


𠶁

(dỡ) unload merchandise, to load and unload

(dở) to leave unfinished; inconclusive; be interrupted of fail half-way


giao tử

[zaːw˧˧ tɨ˧˩]

[jaːw˧˧ tɨ˧˨]

[jaːw˧˧ tɨ˨˩˦]


sinh sản hữu tính

[sïŋ˧˧ saːn˧˩ hiw˦ˀ˥ tïŋ˧˦]

[ʂɨn˧˧ ʂaːŋ˧˨ hɨw˧˨ tɨn˦˧˥]

[sɨn˧˧ saːŋ˧˨ hɨw˧˨ tɨn˦˧˥]

[ʂɨn˧˧ ʂaːŋ˨˩˦ hɨw˨˩˦ tɨn˦˥]

[sɨn˧˧ saːŋ˨˩˦ hɨw˨˩˦ tɨn˦˥]

sinh sản (“to reproduce”) + hữu tính, calque of Chinese 有性生殖 (hữu tính sinh sản).


Đại Việt sử ký toàn thư

[ʔɗaːj˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ sɨ˧˩ ki˧˦ twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ sɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ viək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ jiək̚˨˩˨ sɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大越史記全書, composed of 大越史記 (“Annals of Đại Việt”) and 全書 (“thesaurus”).


Đại Việt sử kí toàn thư

Đại Việt sử ký toàn thư
Đại Việt sử ký toàn thư#Vietnamese

Alternative spelling of Đại Việt sử ký toàn thư (“Complete Annals of Đại Việt”).


sức khỏe tâm thần

sức khoẻ tâm thần
sức khoẻ tâm thần#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of sức khoẻ tâm thần (“mental health”).


sức khỏe tinh thần

sức khoẻ tinh thần
sức khoẻ tinh thần#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of sức khoẻ tinh thần (“mental health”).


sức khoẻ tinh thần

[sɨk̚˧˦ xwɛ˧˩ tïŋ˧˧ tʰən˨˩]

[ʂɨk̚˦˧˥ kʰwɛ˧˨ tɨn˧˧ tʰəŋ˦˩]

[sɨk̚˦˧˥ xwɛ˧˨ tɨn˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ʂɨk̚˦˥ kʰwɛ˨˩˦ tɨn˧˧ tʰəŋ˨˩]

[sɨk̚˦˥ xwɛ˨˩˦ tɨn˧˧ tʰəŋ˨˩]

sức khoẻ (“health”) + tinh thần (“mind”).


sức khoẻ tâm thần

[sɨk̚˧˦ xwɛ˧˩ təm˧˧ tʰən˨˩]

[ʂɨk̚˦˧˥ kʰwɛ˧˨ təm˧˧ tʰəŋ˦˩]

[sɨk̚˦˧˥ xwɛ˧˨ təm˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ʂɨk̚˦˥ kʰwɛ˨˩˦ təm˧˧ tʰəŋ˨˩]

[sɨk̚˦˥ xwɛ˨˩˦ təm˧˧ tʰəŋ˨˩]

sức khoẻ (“health”) + tâm thần (“mental, mind”).


大越史記全書

chữ Hán form of Đại Việt sử ký toàn thư (“Complete Annals of Đại Việt”).


ria mép

[ziə˧˧ mɛp̚˧˦]

[ʐiə˧˧ mɛp̚˦˧˥]

[ɹiə˧˧ mɛp̚˦˥]


Sử ký

[ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[sɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

[sɨ˨˩˦ kɪj˦˥]


大越史記

Đại Việt sử kí
Đại Việt sử kí#Vietnamese

chữ Hán form of Đại Việt sử kí (“Annals of Đại Việt”).


nhóng

Bà Dursley thì ốm nhom, tóc vàng, với một cái cổ dài gấp đôi bình thường, rất tiện cho bà nhóng qua hàng rào để dòm ngó nhà hàng xóm.

2017, J. K. Rowling, chapter 1, in Lý Lan, transl., Harry Potter Và Hòn Đá Phù Thủy [Harry Potter and the Sorcerer's Stone], 29 edition, volume 1, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, →ISBN, →OCLC:

Mrs. Dursley was thin and blonde and had nearly twice the usual amount of neck, which came in very useful as she spent so much of her time craning over garden fences, spying on the neighbors.

(dialectal) to stretch; to crane; to raise

(dialectal) to wait for (with impatience); to expect


anđêhit

[ʔaːn˧˧ ʔɗe˧˧ hit̚˧˦]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗej˧˧ hit̚˦˧˥]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗej˧˧ hɨt̚˦˥]


trông mong

[t͡ɕəwŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˧˧]

[ʈəwŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˧˧]

[ʈəwŋ͡m˧˧ mɔŋ˧˧]

[ʈəwŋ͡m˧˧ mawŋ͡m˧˧]

Bà con đừng trông mong gì họ tin vào những chuyện kỳ lạ hay bí ẩn, đơn giản là vì họ chẳng hơi đâu bận tâm đến mấy trò vớ vẩn đó.

They were the last people you'd expect to be involved in anything strange or mysterious, because they just didn't hold with such nonsense.


quý tử

[kwɪj˨˩˦ tɨ˧˨]

[wɪj˦˥ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 貴子, composed of 貴 and 子.

vi-etym-sino

Hai ông bà Dursley có một cậu quý tử tên là Dudley, mà theo ý họ thì không thể có đứa bé nào trên đời này ngoan hơn được nữa.

The Dursleys had a small son called Dudley and in their opinion there was no finer boy anywhere.


ốm nhom

[ʔom˧˦ ɲɔm˧˧]

[ʔom˦˧˥ ɲɔm˧˧]

[ʔom˦˥ ɲɔm˧˧]

Bà Dursley thì ốm nhom, tóc vàng, với một cái cổ dài gấp đôi bình thường […]

Mrs. Dursley was thin and blonde and had nearly twice the usual amount of neck […]

(Southern Vietnam) as thin as a lath; very thin or skinny


nhong nhong

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]

[ɲɔŋ˧˧ ɲɔŋ˧˧]

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]

Nhong nhong ngựa ông đã về

(onomatopoeia) a tinkling sound of a horse-harness bell


nhong nhong

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]

[ɲɔŋ˧˧ ɲɔŋ˧˧]

[ɲawŋ͡m˧˧ ɲawŋ͡m˧˧]


𠶄

to try to approach (someone); to make a pass at


𠶅

(chiu) very little; sound of cartridge when flying


𡅒

nhẩu (Hán-Nôm)
nhéo (Hán-Nôm)
ngọng (Hán-Nôm)


đạo Hồi

head

đạo Hồi • (道回)

vi-noun

đạo Hồi • (道回)

[ʔɗaːw˧˨ʔ hoj˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ hoj˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ hoj˨˩]

đạo (“religion”) + Hồi (“Hui”), literally "religion of the Hui".

(informal) Synonym of Hồi giáo (“Islam”)


Nhất thiết kinh

[ɲət̚˧˦ tʰiət̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ tʰiək̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ɲək̚˦˥ tʰiək̚˦˥ kɨn˧˧]

(Buddhism) Chinese Buddhist canon; Tripitaka


Tạng kinh

[taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 藏經, composed of 藏 and 經, from Chinese 藏經／藏经 (Zàngjīng).

vi-etym-sino

Abbreviation of Đại tạng kinh (“Chinese Buddhist canon; Tripitaka”).


Đại tạng kinh

[ʔɗaːj˧˨ʔ taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大藏經, composed of 大 and 藏經, from Chinese 大藏經／大藏经 (Dàzàngjīng).


Long Thụ

[lawŋ͡m˧˧ tʰu˧˨ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lɔŋ˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 龍樹, from Chinese 龍樹／龙树 (Lóngshù), from Sanskrit नागार्जुन (nāgārjuna).

(Buddhism) Nagarjuna, a second century Buddhist philosopher from India


nối gót

[noj˧˦ ɣɔt̚˧˦]

[noj˨˩˦ ɣɔk̚˦˧˥]

[noj˦˥ ɣɔk̚˦˥]

nối (“to join, to continue”) + gót (“heel”).

com

follow in someone's footsteps
follow in someone's footsteps

(idiomatic) follow in someone's footsteps


minh xác

[mïŋ˧˧ saːk̚˧˦]

[mɨn˧˧ saːk̚˦˧˥]

[mɨn˧˧ saːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 明確, composed of 明 (“clear”) and 確 (“real; certain”).


minh xác

[mïŋ˧˧ saːk̚˧˦]

[mɨn˧˧ saːk̚˦˧˥]

[mɨn˧˧ saːk̚˦˥]

to verify; to confirm; to determine; to establish


王舍城

Vương Xá Thành
Vương Xá Thành#Vietnamese

chữ Hán form of Vương Xá Thành (“Rajgir (a historical town in Nalanda district, Bihar, India)”).


nắn nót

[naŋ˦˧˥ nɔk̚˦˧˥]

[naŋ˦˥ nɔk̚˦˥]

viết nắn nót

(of chiefly writing or drawing) intently and carefully


đấu tố

[ʔɗəw˧˦ to˧˦]

[ʔɗəw˨˩˦ tow˨˩˦]

[ʔɗəw˦˥ tow˦˥]

cuội đấu tố

Năm 1973 ông nội tôi bị người ta mắng chửi đến chết trong một cuộc đấu tố, người hại ông còn được biểu dương giống như anh hùng vậy.

2016, chapter 10, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part II, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

In 1973, my grandfather was scolded and abused until he died in a struggle session, and the one who did this to him was even commended as if they were a hero.

to publicly accuse, specifically of being a class enemy during a struggle session


đáng gờm

[ʔɗaːŋ˧˦ ɣəːm˨˩]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ ɣəːm˦˩]

[ʔɗaːŋ˦˥ ɣəːm˨˩]

đáng (“deserving”) + gờm (“to be fearsome”).

com

Anh ta là một đối thủ đáng gờm.


mẫm bóng

[məm˦ˀ˥ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[məm˧˨ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[məm˧˨ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[məm˨˩˦ ʔɓawŋ͡m˦˥]

Ðôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.

1941, Tô Hoài, chapter 1, in Dế Mèn phiêu lưu ký [Diary of a cricket]:

My hind legs are plump and firm. The pincers at my legs and at the back of my knees are getting harder and pointier.


nhậm chức

[ɲəm˧˨ʔ t͡ɕɨk̚˧˦]

[ɲəm˨˩ʔ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[ɲəm˨˩˨ cɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 任職, composed of 任 and 職.


mở hàng

[məː˧˩ haːŋ˨˩]

[məː˧˨ haːŋ˦˩]

[məː˨˩˦ haːŋ˨˩]

to make the first purchase or sale in the day (seen as a sign of a good business day)

(colloquial) to give money or gifts to children during Lunar New Year


chiến đấu cơ

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗəw˧˦ kəː˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦ kəː˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʔɗəw˦˥ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 戰鬥機, composed of 戰鬥 and 機.


Sơn Vi

[səːn˧˧ vi˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[səːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ vɪj˧˧]

[səːŋ˧˧ jɪj˧˧]

Sơn Vi (a commune of Lâm Thao district, Phú Thọ, Vietnam)

Sơn Vi (a village in Sơn Vi, Lâm Thao district, Phú Thọ, Vietnam)


LHQ

Initialism of Liên Hợp Quốc (“the United Nations”).


vũ thuật

Alternative form of võ thuật (“martial art; wushu”)


kỳ cựu

Alternative spelling of kì cựu (“veteran; seasoned”).


tân chủ tịch

[tən˧˧ t͡ɕu˧˩ tïk̟̚˧˨ʔ]

[təŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ tɨt̚˨˩ʔ]

[təŋ˧˧ cʊw˨˩˦ tɨt̚˨˩˨]

Blend of tân cử (“-elect”) + chủ tịch (“president”).

blend

president-elect (of a communist/socialist country)


phó thủ tướng

[fɔ˧˦ tʰu˧˩ tɨəŋ˧˦]

[fɔ˨˩˦ tʰʊw˧˨ tɨəŋ˦˧˥]

[fɔ˦˥ tʰʊw˨˩˦ tɨəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 副 and 首相; phó + thủ tướng.

a deputy prime minister; a vice prime minister


đáng khinh

[ʔɗaːŋ˧˦ xïŋ˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ kʰɨn˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˧˥ xɨn˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˥ kʰɨn˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˥ xɨn˧˧]

đáng (“deserving”) + khinh (“to scorn”).

abject; ignominious; contemptible; despicable


Soi Nhụ

[sɔj˧˧ ɲu˧˨ʔ]

[ʂɔj˧˧ ɲʊw˨˩ʔ]

[sɔj˧˧ ɲʊw˨˩ʔ]

[ʂɔj˧˧ ɲʊw˨˩˨]

[sɔj˧˧ ɲʊw˨˩˨]

Soi Nhụ (an archaeological site in Bái Tử Long Bay, Gulf of Tonkin, South China Sea)

(văn hoá ~) Soi Nhụ culture (the oldest culture of Hạ Long Bay, 18.000 –7.000 BCE)


tê giác xám

[tej˧˧ jaːk̚˦˧˥ saːm˦˧˥]

(risk management) grey rhinoceros (a metaphor for a highly probable, high impact yet neglected threat)


sự tình

[sɨ˧˨ʔ tïŋ˨˩]

[ʂɨ˨˩ʔ tɨn˦˩]

[sɨ˨˩ʔ tɨn˦˩]

[ʂɨ˨˩˨ tɨn˨˩]

[sɨ˨˩˨ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 事情, composed of 事 and 情.


đối đãi

[ʔɗoj˧˦ ʔɗaːj˦ˀ˥]

[ʔɗoj˨˩˦ ʔɗaːj˧˨]

[ʔɗoj˦˥ ʔɗaːj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 對待, composed of 對 and 待.


danh lợi

[zajŋ̟˧˧ ləːj˧˨ʔ]

[jɛɲ˧˧ ləːj˨˩ʔ]

[jan˧˧ ləːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 名利, composed of 名 and 利.


buông thả

[ʔɓuəŋ˧˧ tʰaː˧˩]

[ʔɓuəŋ˧˧ tʰaː˧˨]

[ʔɓuəŋ˧˧ tʰaː˨˩˦]

to loosen completely; self-indulgent; unrestrained; dissolute


nhàn rỗi

[ɲaːn˨˩ zoj˦ˀ˥]

[ɲaːŋ˦˩ ʐoj˧˨]

[ɲaːŋ˨˩ ɹoj˨˩˦]

(of labour or capital) unused; unemployed


nhàn rỗi

[ɲaːn˨˩ zoj˦ˀ˥]

[ɲaːŋ˦˩ ʐoj˧˨]

[ɲaːŋ˨˩ ɹoj˨˩˦]


xa hoa

[saː˧˧ waː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 奢華, composed of 奢 and 華.


thu nạp

[tʰu˧˧ naːp̚˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˧ naːp̚˨˩ʔ]

[tʰʊw˧˧ naːp̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 收納, composed of 收 and 納.


quẫn bách

[kwən˦ˀ˥ ʔɓajk̟̚˧˦]

[kwəŋ˧˨ ʔɓat̚˦˧˥]

[wəŋ˨˩˦ ʔɓat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 窘迫, composed of 窘 and 迫.


lưu tâm

[lɨw˧˧ təm˧˧]

[lɨw˧˧ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 留心, composed of 留 and 心.

to look out for; to keep an eye out for; to pay attention to; to take care of; to be mindful of


miệng ăn núi lở

[miəŋ˧˨ʔ ʔan˧˧ nuj˧˦ ləː˧˩]

[miəŋ˨˩ʔ ʔaŋ˧˧ nuj˨˩˦ ləː˧˨]

[miəŋ˨˩˨ ʔaŋ˧˧ nuj˦˥ ləː˨˩˦]

Literally "just by eating, one can break up a mountain".

(idiomatic) to spend one's money without generating any income; to fritter away a great fortune


ánh mắt

[ʔajŋ̟˧˦ mat̚˧˦]

[ʔɛɲ˦˧˥ mak̚˦˧˥]


thất thần

[tʰət̚˧˦ tʰən˨˩]

[tʰək̚˦˧˥ tʰəŋ˦˩]

[tʰək̚˦˥ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 失神, composed of 失 (“to lose something”) and 神 (“spirit; mind; expression”).

to lose spirit; to be absent-minded; to be despondent


nghĩa phụ

[ŋiə˦ˀ˥ fu˧˨ʔ]

[ŋiə˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[ŋiə˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 義父, composed of 義 (“adoptive”) and 父 (“father”).


bụp giấm

[ʔɓup̚˧˨ʔ zəm˧˦]

[ʔɓup̚˨˩ʔ jəm˦˧˥]

[ʔɓʊp̚˨˩˨ jəm˦˥]


một tỷ

Alternative spelling of một tỉ (“billion; milliard”).


một trăm

[mot̚˧˨ʔ t͡ɕam˧˧]

[mok̚˨˩ʔ ʈam˧˧]

[mok̚˨˩˨ ʈam˧˧]


một tỉ

[mok̚˨˩ʔ tɪj˧˨]

[mok̚˨˩˨ tɪj˨˩˦]


một triệu

[mot̚˧˨ʔ t͡ɕiəw˧˨ʔ]

[mok̚˨˩ʔ ʈiw˨˩ʔ]

[mok̚˨˩˨ ʈiw˨˩˨]


được ăn cả, ngã về không

[ʔɗɨək̚˧˨ʔ ʔan˧˧ kaː˧˩ ŋaː˦ˀ˥ ve˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩ʔ ʔaŋ˧˧ kaː˧˨ ŋaː˧˨ vej˦˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩ʔ ʔaŋ˧˧ kaː˧˨ ŋaː˧˨ vej˦˩ xəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ ʔaŋ˧˧ kaː˨˩˦ ŋaː˨˩˦ vej˨˩ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗɨək̚˨˩˨ ʔaŋ˧˧ kaː˨˩˦ ŋaː˨˩˦ jej˨˩ xəwŋ͡m˧˧]

it's all-or-nothing; you either go big or go home


𨒟

đong (Hán-Nôm)
đông (Hán-Nôm)
giong (Hán-Nôm)

(giong) to set sail; to lead a buffalo to the rice-field


cá ngão

[kaː˧˦ ŋaːw˦ˀ˥]

[kaː˨˩˦ ŋaːw˧˨]

[kaː˦˥ ŋaːw˨˩˦]

predatory carp (Chanodichthys erythropterus)


cờ xí

[kəː˨˩ si˧˦]

[kəː˦˩ sɪj˨˩˦]

[kəː˨˩ sɪj˦˥]

From cờ (“flag, banner”) + xí (“banner”).


lụa là

[luə˧˨ʔ laː˨˩]

[luə˨˩ʔ laː˦˩]

[luə˨˩˨ laː˨˩]


trốt

cơn (classifier)
con (classifier)
卒 (CJK)
啐 (CJK)
律 (CJK)


ru hời

[zu˧˧ həːj˨˩]

[ʐʊw˧˧ həːj˦˩]

[ɹʊw˧˧ həːj˨˩]

From ru (“to lull with cradlesong”) + hời (possibly non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 孩 (“to regard as a child; to have affection for”, SV: hài)).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hài</i>

com

(collective, literary) lullaby; cradlesong


𠯋

chữ Hán form of hề (“to grin broadly (naively or one's embarrassment away)”).

chữ Hán form of hễ (“to do what I said”).

chữ Hán form of rè (“(of bell) to round cracked”).


𬮙

Simplified Nôm character of 𨷈.
Doublet of vạn, vàn, and man.


cá biển

[kaː˧˦ ʔɓiən˧˩]

[kaː˨˩˦ ʔɓiəŋ˧˨]

[kaː˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]


cá tuyết

[kaː˨˩˦ twiək̚˦˧˥]

[kaː˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˦˥]

From cá (“fish”) + tuyết (“snow”), calque of Chinese 鱈魚／鳕鱼 (xuěyú).


cá chẽm

[kaː˧˦ t͡ɕɛm˦ˀ˥]

[kaː˨˩˦ t͡ɕɛm˧˨]

[kaː˦˥ cɛm˨˩˦]


cá hố

[kaː˨˩˦ how˨˩˦]

Trichiurus lepturus
Trichiurus lepturus#Translingual

largehead hairtail, cutlassfish (Trichiurus lepturus)

(by extension) various species of cutlassfish


cá vược

head

cá vược • (个/𩵜 + 䱛/鰔)

[kaː˧˦ vɨək̚˧˨ʔ]

[kaː˨˩˦ vɨək̚˨˩ʔ]

[kaː˦˥ vɨək̚˨˩˨]

[kaː˦˥ jɨək̚˨˩˨]

com

Sino-Vietnamese word from <i class="Hani mention" lang="vi">䱛</i> ?

cá (“fish”) + vược (Sino-Vietnamese word from 䱛 ?)


Bố Đại

[ʔɓo˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ ʔɗaːj˨˩˨]


tứ trụ

[tɨ˧˦ t͡ɕu˧˨ʔ]

[tɨ˨˩˦ ʈʊw˨˩ʔ]

[tɨ˦˥ ʈʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 四柱, composed of 四 (“four”) and 柱 (“pillar”).

vi-etym-sino

the four highest-ranking court officials in imperial Vietnam and China

(Vietnamese politics, informal) the four most important bureaucrats in the Communist Party and government


tập hợp rỗng

[təp̚˧˨ʔ həːp̚˧˨ʔ zəwŋ͡m˦ˀ˥]

[təp̚˨˩ʔ həːp̚˨˩ʔ ʐəwŋ͡m˧˨]

[təp̚˨˩˨ həːp̚˨˩˨ ɹəwŋ͡m˨˩˦]


Bờ Tây

[ʔɓəː˨˩ təj˧˧]

[ʔɓəː˦˩ təj˧˧]

[ʔɓəː˨˩ təj˧˧]


căn bậc ba

[kan˧˧ ʔɓək̚˧˨ʔ ʔɓaː˧˧]

[kaŋ˧˧ ʔɓək̚˨˩ʔ ʔɓaː˧˧]

[kaŋ˧˧ ʔɓək̚˨˩˨ ʔɓaː˧˧]

From căn (根, “root”) + bậc (“degree”) + ba (“three”).


thịt lợn muối

[tʰit̚˧˨ʔ ləːn˧˨ʔ muəj˧˦]

[tʰit̚˨˩ʔ ləːŋ˨˩ʔ muj˨˩˦]

[tʰɨt̚˨˩˨ ləːŋ˨˩˨ muj˦˥]

From thịt lợn (“pork”) + muối (“to pickle”).


Biển Chết

[ʔɓiən˧˩ t͡ɕet̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˨ t͡ɕet̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ cəːt̚˦˥]

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


CĐDC

chất độc da cam
chất độc da cam#Vietnamese

Initialism of chất độc da cam (“Agent Orange”).


cá hề

From cá (“fish”) + hề (“clown”), calque of English clownfish.


cá cúi

[kaː˨˩˦ kuj˨˩˦]

From cá (“fish”) + cúi (“pig”), literally “pig fish”.


𠶌

căn (Hán-Nôm)
cặn (Hán-Nôm)
gặng (Hán-Nôm)


𠲮

beautiful looking; supercilious; be at odds with


Tháp nghiêng Pisa

[tʰaːp̚˧˦ ŋiəŋ˧˧ pi˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

Leaning Tower of Pisa
Leaning Tower of Pisa


Vương quốc Thái Lan

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ tʰaːj˧˦ laːn˧˧]

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ tʰaːj˨˩˦ laːŋ˧˧]

[vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]

[jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]


Tượng Nữ thần Tự do

[tɨəŋ˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩ʔ nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩˨ nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]


Vương quốc Tây Ban Nha

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ təj˧˧ ʔɓaːn˧˧ ɲaː˧˧]

[vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]


Ai Cập cổ đại

[ʔaːj˧˧ kəp̚˧˨ʔ ko˧˩ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩ʔ kow˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩˨ kow˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨]

Compound of Ai Cập (“Egypt”) + cổ đại (“ancient”).


chúa hề

[t͡ɕuə˧˦ he˨˩]

[t͡ɕuə˨˩˦ hej˦˩]

Compound of chúa + hề, of unknown origin. Widely used since 2020.

Các ông các bà chúa hề ơi, sao lại buồn cười thế!

(neologism, Internet slang) a clown (a person who is hilarious, capable of causing laughter, always creating jokes; or use sarcasm on people who think they are funny.)


số chính phương

[so˧˦ t͡ɕïŋ˧˦ fɨəŋ˧˧]

[ʂow˨˩˦ t͡ɕɨn˦˧˥ fɨəŋ˧˧]

[sow˨˩˦ t͡ɕɨn˦˧˥ fɨəŋ˧˧]

[ʂow˦˥ cɨn˦˥ fɨəŋ˧˧]

[sow˦˥ cɨn˦˥ fɨəŋ˧˧]

Compound of số (“number”) + chính phương (“square”).