diễu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 繞 (SV: nhiễu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhiễu</i>

vi-etym-sino

to march past; to walk along; to walk up and down; to stroll

Anh hề diễu vui ghê!


láu lỉnh

[law˧˦ lïŋ˧˩]


lững thững

[lɨŋ˦ˀ˥ tʰɨŋ˦ˀ˥]

[lɨŋ˧˨ tʰɨŋ˧˨]

[lɨŋ˨˩˦ tʰɨŋ˨˩˦]

Chiều ăn cơm xong đi lững thững trên bờ hồ

To stroll on the lake's shore on an evening after dinner

to walk with deliberate steps; to stroll; to amble


nắng chói

[naŋ˧˦ t͡ɕɔj˧˦]

[naŋ˦˧˥ t͡ɕɔj˨˩˦]

[naŋ˦˥ cɔj˦˥]


nhà tranh

[ɲaː˨˩ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[ɲaː˦˩ ʈɛɲ˧˧]

[ɲaː˨˩ ʈan˧˧]

Căn nhà tranh mái lá làm sao có giá được trăm cây vàng nà
Cò bay lơi bay lả cò mang thiếp về ngay cho chàng nà

2024 January 31, “Căn nhà tranh mái lá [Thatched house]”, performed by Tibicon ft. Deagle and Dub P:

How can a thatched house be worth a hundred pieces of gold, oh.
Stork, fly fly away, bring the mistress back to me now, oh.


nhạc nhẽo

[ɲaːk̚˧˨ʔ ɲɛw˦ˀ˥]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ɲɛw˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ɲɛw˨˩˦]

Cái album mới của nhóm đó nhạc nhẽo như hạch.

[The music from] That band's new album sucks ass.

(colloquial, derogatory) this particular music; this goddamn music


vấn vương

[vən˧˦ vɨəŋ˧˧]

[vəŋ˦˧˥ vɨəŋ˧˧]

[vəŋ˦˥ vɨəŋ˧˧]

[jəŋ˦˥ jɨəŋ˧˧]


tráo đổi

[t͡ɕaːw˧˦ ʔɗoj˧˩]

[ʈaːw˨˩˦ ʔɗoj˧˨]

[ʈaːw˦˥ ʔɗoj˨˩˦]

to switch; to swap without getting noticed


chữ mềm

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ mem˨˩]

[t͡ɕɨ˧˨ mem˦˩]

[cɨ˨˩˦ mem˨˩]

chữ (“character”) + mềm (“soft”). Coined as both a counterpart to chữ cứng (“katakana, "hard characters"”) and because hiragana look "softer" since they derived from cursive phonograms.


chữ cứng

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ kɨŋ˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ kɨŋ˦˧˥]

[cɨ˨˩˦ kɨŋ˦˥]

chữ (“character”) + cứng (“hard”). Possibly a calque of Japanese 片仮名 (katakana), with reinterpretation of 片 (kata) as if it is from 固い (katai, “hard”).


thường hay

[tʰɨəŋ˨˩ haj˧˧]

[tʰɨəŋ˦˩ haj˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩ ha(ː)j˧˧]


bịp bợm

[ʔɓip̚˧˨ʔ ʔɓəːm˧˨ʔ]

[ʔɓip̚˨˩ʔ ʔɓəːm˨˩ʔ]

[ʔɓip̚˨˩˨ ʔɓəːm˨˩˨]

con người bịp bợm

thủ đoạn bịp bợm

dishonest; tricky; swindling; knavish; roguish; cheating; engaging in foul play


coi bói

[kɔj˧˧ ʔɓɔj˧˦]

[kɔj˧˧ ʔɓɔj˨˩˦]

[kɔj˧˧ ʔɓɔj˦˥]

to consult a fortune-teller; to have one's fortune told


bóng ma

[ʔɓawŋ͡m˧˦ maː˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˦˧˥ maː˧˧]

[ʔɓɔŋ˦˧˥ maː˧˧]

[ʔɓawŋ͡m˦˥ maː˧˧]

trừ bỏ bóng ma của nạn đói

bóng ma chiến tranh

bóng ma của hạnh phúc


ma quái

Sino-Vietnamese word from 魔怪, composed of 魔 and 怪.

tin có ma quỷ


chưng diện

[t͡ɕɨŋ˧˧ ziən˧˨ʔ]

[t͡ɕɨŋ˧˧ jiəŋ˨˩ʔ]

[cɨŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]

ăn mặc chưng diện

nhà cửa chưng diện


chàng trai

[t͡ɕaːŋ˨˩ t͡ɕaːj˧˧]

[t͡ɕaːŋ˦˩ ʈaːj˧˧]

[caːŋ˨˩ ʈaːj˧˧]

Gina không đẹp lắm nhưng có nhiều chàng trai thích vì cô ấy có duyên thầm.

Gina is not very pretty but many guys like her because she has a unique (litt. secret) charm.


tử thù

[tɨ˧˩ tʰu˨˩]

[tɨ˧˨ tʰʊw˦˩]

[tɨ˨˩˦ tʰʊw˨˩]

Trong thế chiến thứ II, Hitler coi dân Do Thái như kẻ tử thù.

During World War II, Hitler regarded the Jews as the mortal enemy.

(literary) an eternal enemy; a mortal enemy


chân đồi

[t͡ɕən˧˧ ʔɗoj˨˩]

[t͡ɕəŋ˧˧ ʔɗoj˦˩]

[cəŋ˧˧ ʔɗoj˨˩]


từ giã

[tɨ˨˩ zaː˦ˀ˥]

[tɨ˦˩ jaː˧˨]

[tɨ˨˩ jaː˨˩˦]

Ngọc từ giã Lan rồi lững thững đi xuống chân đồi.

Ngoc said goodbye to Lan and then walked slowly down the hill.

(literary) to bid farewell; to take one's leave from


thiếu phụ

[tʰiəw˧˦ fu˧˨ʔ]

[tʰiw˨˩˦ fʊw˨˩ʔ]

[tʰiw˦˥ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 少婦, composed of 少 and 婦.

Cô ấy đã trở thành một thiếu phụ xinh đẹp.

She has blossomed into a lovely young woman.

Người thiếu phụ sững sờ khi thấy chồng về sau chiến tranh.

The young woman was stunned to see her husband returning from the war.


giở trò

[zəː˧˩ t͡ɕɔ˨˩]

[jəː˧˨ ʈɔ˦˩]

[jəː˨˩˦ ʈɔ˨˩]


tủa

tủa gai

nhành cây gai tua tủa

a tree branch covered all over in thorns

Ong vỡ tổ, tủa ra khắp nơi.

The beehive got demolished, so the bees scattered in all directions.


phong ba

[fawŋ͡m˧˧ ʔɓaː˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ ʔɓaː˧˧]

[fɔŋ˧˧ ʔɓaː˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ ʔɓaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 風波, composed of 風 and 波.

Cuộc đời phong ba

(figuratively) the vicissitudes of life; the reverses or tricks of fortune; the ups and downs

nồi cơm phong ba


tảo tần

[taːw˧˨ təŋ˦˩]

[taːw˨˩˦ təŋ˨˩]

Ông ta sống rất phong lưu nhờ có bà vợ biết buôn bán, tảo tần.

He lived a very affluent life thanks to his wife who knew how to do business and be thrifty.

diligent and parsimonious; economical; thrifty; saving up


tảo tần

[taːw˧˨ təŋ˦˩]

[taːw˨˩˦ təŋ˨˩]

(rare, literary) a type of algae, often used in antiquity for rituals


tần tảo

[təŋ˦˩ taːw˧˨]

[təŋ˨˩ taːw˨˩˦]


tần tảo

[təŋ˦˩ taːw˧˨]

[təŋ˨˩ taːw˨˩˦]

(historical) a kind of sacrificial offering


thinh không

[tʰïŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[tʰɨn˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

From thinh + không; the 1st element is likely non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 清 (“quiet, still”, SV: thanh) while the 2nd is Sino-Vietnamese word from 空 (“emptiness; → space, heaven (in compounds)”).
Compare yêng hùng, whose 1st element is a southern dialectal & non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 英 (SV: anh) & chầu văn, whose 1st element is non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 朝 (SV: triều).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thanh</i>

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">anh</i>

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">triều</i>

vi-etym-sino

Thinh Không

Ether (a musical composition by Lương Huệ Trinh & Halla Steinunn Stefánsdóttir)

Chuông ngân nhịp nhàng giữa đêm vắng, thinh không sứ thần hát vang, mời gọi toàn dân mau mau đến chầu, hoà lời tụng ca Chúa ta.

Nhịp Đàn Đêm Giáng Sinh (Harps' Rhythms on Christmas Eve), Đỗ Vy Hạ's contrafactum of Marcel Dazin's Rassemblez-vous bonnes gens (Gather ye, good folks!)

The bells rang rhythmically in the empty night, in heaven the angels sang resoundingly, inviting all people to quickly come and pay homage, and harmonize praises for our Lord.

(rare, literary) sky, heaven, atmosphere, space, ether

Khi hơi thở hóa thinh không

When Breaths Become Air (a non-fiction autobiography by American neurosurgeon Paul Kalanithi)


sử địa

[sɨ˧˩ ʔɗiə˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ]

[sɨ˧˨ ʔɗiə˨˩ʔ]

[ʂɨ˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨]

[sɨ˨˩˦ ʔɗiə˨˩˨]

Short for lịch sử địa phương (“local history”).


khuấy rối

[kʰwəj˨˩˦ ʐoj˨˩˦]

[xwəj˨˩˦ ʐoj˨˩˦]

[kʰwəj˦˥ ɹoj˦˥]

Bọn càn khuấy rối hàng phố.

Hooligans provoked an uproar in the streets.

to provoke an uproar in; to behave rowdily in


nhan đề

[ɲaːn˧˧ ʔɗe˨˩]

[ɲaːŋ˧˧ ʔɗej˦˩]

[ɲaːŋ˧˧ ʔɗej˨˩]

nhan đề một quyển sách


lâng lâng

head

凌凌, 󱈦󱈦, 㖫㖫, 淩淩

lâng lâng • (凌凌, 󱈦󱈦, 㖫㖫, 淩淩)

vi-adj

凌凌, 󱈦󱈦, 㖫㖫, 淩淩

lâng lâng • (凌凌, 󱈦󱈦, 㖫㖫, 淩淩)

[ləŋ˧˧ ləŋ˧˧]

[ləŋ˧˧ ləŋ˧˧]

[ləŋ˧˧ ləŋ˧˧]


thông thiên

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiən˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 通天, composed of 通 and 天.

vi-etym-sino

(botany) yellow oleander (Cascabela thevetia)


thông thiên

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiən˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[tʰəwŋ͡m˧˧ tʰiəŋ˧˧]


ta đây

[taː˧˧ ʔɗəj˧˧]

[taː˧˧ ʔɗəj˧˧]

[taː˧˧ ʔɗəj˧˧]

朗𡎢渗󰣇𡴯頭
些低沛摱埃兜麻浪
娘陀別典些庒
𣷭沉淪垃朱平買催

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)):

He listened, then nodded:
"With me here, you don't need to talk to anyone else!
You came here when you knew about me,
[To help you,] I would destroy even the sea of misery!"

Lặng ngồi thấm thía gật đầu:
"Ta đây phải mượn ai đâu mà rằng!
Nàng đà biết đến ta chăng,
Bể trầm luân, lấp cho bằng mới thôi!"

19th century, Nguyễn Đình Chiểu, Tale of Lục Vân Tiên:
些低拱固𠬠昆𠸜𱺵裴儉奴群於京
Ta đây cũng có một con,Tên là Bùi Kiệm, nó còn ở kinh.
I (focusing) also have a son,His name is Bùi Kiệm; he's still at the capital.

(typically men's speech, self-elevating or topic-marking when used in historical texts, rare and pompous when used in real life) I; me

typically men's speech; self-elevating or topic-marking when used in historical texts; rare and pompous when used in real life; typically men's speech; self-elevating or topic-marking when used in historical texts; rare and pompous when used in real life


khơi mào

[xəːj˧˧ maːw˨˩]

[kʰəːj˧˧ maːw˦˩]

[xəːj˧˧ maːw˦˩]

[kʰəːj˧˧ maːw˨˩]

[xəːj˧˧ maːw˨˩]

khơi mào làn sóng phản đối

to initiate; to cause (a movement, a reaction, etc.)


chủ nghĩa trọng thương

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʈawŋ͡m˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʈɔŋ˨˩ʔ tʰɨəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʈawŋ͡m˨˩˨ tʰɨəŋ˧˧]

Calque of Chinese 重商主義／重商主义 (trọng thương chủ nghĩa).


Lê-nin

Vla-đi-mia I-lích Lê-nin

Ле́нин Ленин#Russian

A transliteration of the Russian surname Ле́нин (Lénin), Lenin


kinh tế học tài chính

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ taːj˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[kɨn˧˧ tej˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

kinh tế học (“economics”) + tài chính (“finance”).


kinh tế học vĩ mô

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vi˦ˀ˥ mo˧˧]

kinh tế học (“economics”) + vĩ mô (“macroscopic”).


Ngân hàng Thế giới

[ŋən˧˧ haːŋ˨˩ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˦˩ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ŋəŋ˧˧ haːŋ˨˩ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

ngân hàng (“bank”) + thế giới (“world”).


kinh tế học vi mô

[kïŋ˧˧ te˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ vi˧˧ mo˧˧]

kinh tế học (“economics”) + vi mô (“microscopic”).


tiền tệ dự trữ

[tiən˨˩ te˧˨ʔ zɨ˧˨ʔ t͡ɕɨ˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ jɨ˨˩ʔ ʈɨ˧˨]

[tiəŋ˨˩ tej˨˩˨ jɨ˨˩˨ ʈɨ˨˩˦]

tiền tệ (“currency”) + dự trữ (“reserve”).


bản vị

[ʔɓaːn˧˩ vi˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˧˨ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ vɪj˨˩˨]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 本位, composed of 本 and 位.


bản vị

[ʔɓaːn˧˩ vi˧˨ʔ]

[ʔɓaːŋ˧˨ vɪj˨˩ʔ]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ vɪj˨˩˨]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ jɪj˨˩˨]


đánh địt

[ʔɗajŋ̟˧˦ ʔɗit̚˧˨ʔ]

[ʔɗɛɲ˦˧˥ ʔɗit̚˨˩ʔ]

[ʔɗan˦˥ ʔɗɨt̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đánh địt.wav


trái với

[t͡ɕaːj˧˦ vəːj˧˦]

[ʈaːj˨˩˦ vəːj˨˩˦]

[ʈaːj˦˥ vəːj˦˥]

[ʈaːj˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trái với.wav

hành động trái với nguyên tắc của mình

Trái với dự đoán của chúng tôi, họ...

against; contrary to; in opposition to; as opposed to

Quan điểm anh ta hoàn toàn trái với tôi.

His views are diametrically opposed to mine.


bảng mẫu tự phiên âm quốc tế

head

bảng mẫu tự phiên âm quốc tế • (榜母字翻音國際)

榜母字翻音國際 (CJK)

[ʔɓaːŋ˧˩ məw˦ˀ˥ tɨ˧˨ʔ fiən˧˧ ʔəm˧˧ kuək̚˧˦ te˧˦]

[ʔɓaːŋ˧˨ məw˧˨ tɨ˨˩ʔ fiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˦ məw˨˩˦ tɨ˨˩˨ fiəŋ˧˧ ʔəm˧˧ wək̚˦˥ tej˦˥]

From bảng (“table”) + mẫu tự (“letter, symbol”) + phiên âm (“to transcribe phonetically”) + quốc tế (“international”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet


trà bơ

[t͡ɕaː˨˩ ʔɓəː˧˧]

[ʈaː˦˩ ʔɓəː˧˧]

[ʈaː˨˩ ʔɓəː˧˧]

28/04/2015, Nguyên Thảo, Tụi con còn sống giữa động đất Nepal, Thanh Niên Online

The butter tea spilled on the steps made few people tumble down, I ran out and luckily I wasn't injured.

Trà bơ đổ tràn trên bật thềm làm vài người ngã lăn lốc, tôi chạy thoát ra ngoài mà may mắn không bị thương.


khủng hoảng tài chính

vi-noun

(classifier cuộc, vụ) khủng hoảng tài chính

[xʊwŋ͡m˧˩ hwaːŋ˧˩ taːj˨˩ t͡ɕïŋ˧˦]

[kʰʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[xʊwŋ͡m˧˨ hwaːŋ˧˨ taːj˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥]

[kʰʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦ taːj˨˩ cɨn˦˥]

[xʊwŋ͡m˨˩˦ waːŋ˨˩˦ taːj˨˩ cɨn˦˥]

khủng hoảng (“crisis”) + tài chính (“finance”).


Tổ chức Thương mại Thế giới

[to˧˩ t͡ɕɨk̚˧˦ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[tow˧˨ t͡ɕɨk̚˦˧˥ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[tow˨˩˦ cɨk̚˦˥ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

tổ chức (“organization”) + thương mại (“trade”) + thế giới (“world”).

World Trade Organization
World Trade Organization


sảnh

Likely non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廳 (“hall, office”, SV: thinh).
Its pronunciation is possibly due to the influence of 省 (MC srjaengX) "palace (obsolete)".

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thinh</i>


hàng hóa

Traditional tone placement spelling of hàng hoá.


sùng bái hàng hoá

[sʊwŋ͡m˨˩ ʔɓaːj˧˦ haːŋ˨˩ hwaː˧˦]

[ʂʊwŋ͡m˦˩ ʔɓaːj˨˩˦ haːŋ˦˩ hwaː˨˩˦]

[sʊwŋ͡m˦˩ ʔɓaːj˨˩˦ haːŋ˦˩ hwaː˨˩˦]

[ʂʊwŋ͡m˨˩ ʔɓaːj˦˥ haːŋ˨˩ waː˦˥]

[sʊwŋ͡m˨˩ ʔɓaːj˦˥ haːŋ˨˩ waː˦˥]

sùng bái (“to venerate, to revere, to worship”) + hàng hoá (“goods”).

com

sự sùng bái hàng hoá


sùng bái hàng hóa

sự sùng bái hàng hóa

Trong nền kinh tế dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, quan hệ kinh tế giữa người với người biểu hiện thành quan hệ giữa vật với vật. Hiện tượng vật thống trị người gọi là sự sùng bái hàng hóa, khi tiền tệ xuất hiện thì đỉnh cao của sự sùng bái hàng hóa là sự sùng bái tiền tệ.

2023, Phạm Thị Phương Thanh, “Hàng hóa là gì? Hàng hóa có mấy thuộc tính cơ bản? [What Is a Commodity? How Many Basic Attributes Does a Commodity Have?]”, in Công Ty Luật TNHH Minh Khuê [Minh Khuê Law Firm Co., Ltd.]:

In an economy based on the private ownership of the means of production, the economic relations between people manifest as relations between things. The phenomenon of things ruling over people is called commodity fetishism; when money appears, then the pinnacle of commodity fetishism is money fetishism.

sùng bái hàng hoá
sùng bái hàng hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of sùng bái hàng hoá.


súng hoả mai

[sʊwŋ͡m˧˦ hwaː˧˩ maːj˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˧˥ hwaː˧˨ maːj˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˧˥ hwaː˧˨ maːj˧˧]

[ʂʊwŋ͡m˦˥ waː˨˩˦ maːj˧˧]

[sʊwŋ͡m˦˥ waː˨˩˦ maːj˧˧]

súng (“gun”) + hoả mai (“fuse”); the second element is obsolete in its original meaning.


hoả mai

[waː˨˩˦ maːj˧˧]


hoả mai

[waː˨˩˦ maːj˧˧]


xạ thủ bắn tỉa

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩ ʔɓan˧˦ tiə˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨ ʔɓaŋ˦˧˥ tiə˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦ ʔɓaŋ˦˥ tiə˨˩˦]

xạ thủ (“professional athletic shooter”) + bắn tỉa (“sniper”).


ngu dân

[ŋu˧˧ zən˧˧]

[ŋʊw˧˧ jəŋ˧˧]

[ŋʊw˧˧ jəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 愚民, composed of 愚 and 民.

vi-etym-sino

to keep the people ignorant; to stultify the masses; to engage in obscurantism


súng hỏa mai

Traditional tone placement spelling of súng hoả mai.


hỏa mai

Traditional tone placement spelling of hoả mai.


chè đậu đỏ

[t͡ɕɛ˨˩ ʔɗəw˧˨ʔ ʔɗɔ˧˩]

[t͡ɕɛ˦˩ ʔɗəw˨˩ʔ ʔɗɔ˧˨]

[cɛ˨˩ ʔɗəw˨˩˨ ʔɗɔ˨˩˦]

chè + đậu đỏ.

com

chè + đậu đỏ


nghệ thuật ẩm thực

[ŋe˧˨ʔ tʰwət̚˧˨ʔ ʔəm˧˩ tʰɨk̚˧˨ʔ]

[ŋej˨˩ʔ tʰwək̚˨˩ʔ ʔəm˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ]

[ŋej˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʔəm˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨]

nghệ thuật (“art”) + ẩm thực (“cuisine”).


ẩm thực phân tử

[ʔəm˧˩ tʰɨk̚˧˨ʔ fən˧˧ tɨ˧˩]

[ʔəm˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ fəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔəm˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ fəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

ẩm thực (“gastronomy”) + phân tử (“molecule”).

molecular gastronomy
molecular gastronomy


thượng lộ bình an

[tʰɨəŋ˧˨ʔ lo˧˨ʔ ʔɓïŋ˨˩ ʔaːn˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ low˨˩ʔ ʔɓɨn˦˩ ʔaːŋ˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩˨ low˨˩˨ ʔɓɨn˨˩ ʔaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 上路平安. This is very similar to Chinese 一路平安 (nhất lộ bình an).
Note that although 上 here acts as a verb, the reading thượng is used, not the verbal thướng.

(idiomatic) may you have a safe journey; bon voyage


ngắm nghía

[ŋam˧˦ ŋiə˧˦]

[ŋam˦˧˥ ŋiə˨˩˦]

[ŋam˦˥ ŋiə˦˥]

to enthusiastically stare at; to inspect with one's eyes


tổng duyệt

[təwŋ͡m˧˩ zwiət̚˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jwiək̚˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ j⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

dress rehearsal, final rehearsal before a performance


Hồng Mao

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 紅毛, composed of 紅 (“red”) and 毛 (“hair”).

vi-etym-sino

Thưa ông, tôi là thông ngôn vua mà cắt nghiã tiếng Hồng mao, tiếng Pha lang sa, tiếng Bút tu ghe, và tiếng Latinh.

1838, Jean-Louis Taberd, Dictionarium latino-anamiticum:

I am interpreter to the king in the English, French, Portuguese and Latin languages.

Xem như cách trong mười năm nay, nước Nam-phi-châu (le Transwaal), cự lại với nước Hồng-mao (l'Angleterre), đến hai năm giời nước Hồng-mao cũng đã tốn đến hơn 300 triệu, thế mà cứ đánh mãi mà không chịu thôi, về sau nước Nam-phi-châu cũng là phải chịu sự bảo-hộ.

1910, Hoàng Cao Khải, “Tiết thứ ba”, in Gương sử Nam:

Like ten years ago, South Africa[n Repulic] (le Transwaal) waged war with England (l'Angleterre), and within two years England had lost 300 million [pounds], yet they continued to fight on, eventually South Africa had to become a protectorate.


sinh học tiến hóa

sinh học tiến hoá
sinh học tiến hoá#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of sinh học tiến hoá.


nhân tế bào

[ɲən˧˧ te˧˦ ʔɓaːw˨˩]

[ɲəŋ˧˧ tej˨˩˦ ʔɓaːw˦˩]

[ɲəŋ˧˧ tej˦˥ ʔɓaːw˨˩]


giảm phân

[jaːm˧˨ fəŋ˧˧]

[jaːm˨˩˦ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 減 (“to reduce, to decrease”) and 分 (“to divide”).


biểu hiện gen

[ʔɓiəw˧˩ hiən˧˨ʔ zɛn˧˧]

[ʔɓiəw˧˩ hiən˧˨ʔ ɣɛn˧˧]

[ʔɓiw˧˨ hiəŋ˨˩ʔ jɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˧˨ hiəŋ˨˩ʔ ɣɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˨˩˦ hiəŋ˨˩˨ jɛŋ˧˧]

[ʔɓiw˨˩˦ hiəŋ˨˩˨ ɣɛŋ˧˧]

biểu hiện (“to express”) + gen (“gene”).


nguyên phân

[ŋwiən˧˧ fən˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ fəŋ˧˧]

[ŋwiəŋ˧˧ fəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 原 (“entire, complete”) and 分 (“to divide”).


sinh học tiến hoá

[sïŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ tiən˧˦ hwaː˧˦]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tiəŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ tiəŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[ʂɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tiəŋ˦˥ waː˦˥]

[sɨn˧˧ hawk͡p̚˨˩˨ tiəŋ˦˥ waː˦˥]

sinh học (“biology”) + tiến hoá (“to evolve”).

com

evolutionary biology
evolutionary biology

(evolutionary theory) evolutionary biology


chu kì tế bào

[t͡ɕu˧˧ ki˨˩ te˧˦ ʔɓaːw˨˩]

[t͡ɕʊw˧˧ kɪj˦˩ tej˨˩˦ ʔɓaːw˦˩]

[cʊw˧˧ kɪj˨˩ tej˦˥ ʔɓaːw˨˩]


Vụ Nổ Lớn

[vu˧˨ʔ no˧˩ ləːn˧˦]

[vʊw˨˩ʔ now˧˨ ləːŋ˦˧˥]

[vʊw˨˩˨ now˨˩˦ ləːŋ˦˥]

[jʊw˨˩˨ now˨˩˦ ləːŋ˦˥]


liệu pháp hành vi nhận thức

[liəw˧˨ʔ faːp̚˧˦ hajŋ̟˨˩ vi˧˧ ɲən˧˨ʔ tʰɨk̚˧˦]

[liw˨˩ʔ faːp̚˦˧˥ hɛɲ˦˩ vɪj˧˧ ɲəŋ˨˩ʔ tʰɨk̚˦˧˥]

[liw˨˩˨ faːp̚˦˥ han˨˩ vɪj˧˧ ɲəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]

[liw˨˩˨ faːp̚˦˥ han˨˩ jɪj˧˧ ɲəŋ˨˩˨ tʰɨk̚˦˥]

liệu pháp (“therapy”) + hành vi (“behavior”) + nhận thức (“cognition”).

cognitive behavioral therapy
cognitive behavioral therapy

(psychology) cognitive behavioral therapy


Lê Chân

[le˧˧ t͡ɕən˧˧]

[lej˧˧ t͡ɕəŋ˧˧]

[lej˧˧ cəŋ˧˧]

Lê Chân (an urban district of Haiphong, Vietnam)


a-đê-nô-xin tri-phốt-phát

ađênôzin triphotphat
ađênôzin triphotphat#Vietnamese

Alternative spelling of ađênôzin triphotphat.


陽京

chữ Hán form of Dương Kinh (“Dương Kinh”).


青光

chữ Hán form of Thanh Quang (“Thanh Quang”).


tri-phốt-phát

[t͡ɕi˧˧ fot̚˧˦ faːt̚˧˦]

[ʈɪj˧˧ fok̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥]

[ʈɪj˧˧ fok̚˦˥ faːk̚˦˥]


Dương Kinh

[zɨəŋ˧˧ kïŋ˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨn˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨn˧˧]

Dương Kinh (an urban district of Haiphong, Vietnam)


Thanh Quang

[tʰajŋ̟˧˧ kwaːŋ˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ kwaːŋ˧˧]

[tʰan˧˧ waːŋ˧˧]

Thanh Quang (a commune of Nam Sách, Hải Dương, Vietnam)

Thanh Quang (a commune of Thanh Hà, Hải Dương, Vietnam)


Hải An

[haːj˧˩ ʔaːn˧˧]

[haːj˧˨ ʔaːŋ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʔaːŋ˧˧]

Hải An (an urban district of Haiphong, Vietnam)


Đồ Sơn

[ʔɗo˨˩ səːn˧˧]

[ʔɗow˦˩ ʂəːŋ˧˧]

[ʔɗow˦˩ səːŋ˧˧]

[ʔɗow˨˩ ʂəːŋ˧˧]

[ʔɗow˨˩ səːŋ˧˧]

Đồ Sơn (an urban district of Haiphong, Vietnam)

Đồ Sơn (a district-level town of Haiphong, Vietnam).

Đồ Sơn (a peninsula in Haiphong, Vietnam).


Cát Dài

[kaːk̚˦˧˥ jaːj˦˩]

cát (“sand”) + dài (“long”).
Named after the main street in the area, now formally called Hai Bà Trưng street, which used to be a sandy route.

Cát Dài (a ward of Lê Chân district, Haiphong, Vietnam)


塗山

Đồ Sơn
Đồ Sơn


Kiến An

[kiən˧˦ ʔaːn˧˧]

[kiəŋ˦˧˥ ʔaːŋ˧˧]

[kiəŋ˦˥ ʔaːŋ˧˧]

vi:Kiến An
vi:Kiến An (xã)
vi:Kiến An, Hứa Xương

Kiến An (an urban district of Haiphong, Vietnam)

Kiến An (a rural commune of Chợ Mới district, An Giang, Vietnam)

(historical) Kiến An (a former province in Northern Vietnam, which is nowadays a part of Haiphong)

Jian'an (a district of Xuchang, Henan, China)

Chinese era name from the reign of Emperor Xian of Han, 196–220

Chinese era name from the reign of Emperor Baoding of Dali, 1083–1091


sẩy thai

[səj˧˩ tʰaːj˧˧]

[ʂəj˧˨ tʰaːj˧˧]

[səj˧˨ tʰaːj˧˧]

[ʂəj˨˩˦ tʰaːj˧˧]

[səj˨˩˦ tʰaːj˧˧]


ngã xuống

[ŋaː˦ˀ˥ suəŋ˧˦]

[ŋaː˧˨ suəŋ˦˧˥]

[ŋaː˨˩˦ suəŋ˦˥]

ngã (“to fall; to topple; to trip; to collapse”) + xuống (“down”).

tưởng nhớ các anh hùng đã ngã xuống/hi sinh trong chiến tranh

to remember the heroes who fell in the war


phá thai

[faː˧˦ tʰaːj˧˧]

[faː˨˩˦ tʰaːj˧˧]

[faː˦˥ tʰaːj˧˧]


a-xê-tôn

Alternative spelling of axeton (“acetone”).


ankin

[ʔaːŋ˧˧ kin˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ kɨn˧˧]


lưỡng tính

[lɨəŋ˦ˀ˥ tïŋ˧˦]

[lɨəŋ˧˨ tɨn˦˧˥]

[lɨəŋ˨˩˦ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 兩性, composed of 兩 and 性.


lưỡng tính

[lɨəŋ˦ˀ˥ tïŋ˧˦]

[lɨəŋ˧˨ tɨn˦˧˥]

[lɨəŋ˨˩˦ tɨn˦˥]


nhà Nguyễn

[ɲaː˨˩ ŋwiən˦ˀ˥]

[ɲaː˦˩ ŋwiəŋ˧˨]

[ɲaː˨˩ ŋwiəŋ˨˩˦]

(historical) the Nguyễn dynasty (1802–1945 C.E.)

An Dương Vương
Early Lê dynasty
Early Lý dynasty
Hồ dynasty
Hồng Bàng dynasty
Later Trần dynasty
Lê dynasty
Lý dynasty
Mạc dynasty
Nguyễn dynasty
Ngô dynasty
Revival Lê dynasty
Triệu dynasty
Trần dynasty
Tây Sơn dynasty
Đinh dynasty


Nguyễn triều

[ŋwiən˦ˀ˥ t͡ɕiəw˨˩]

[ŋwiəŋ˧˨ ʈiw˦˩]

[ŋwiəŋ˨˩˦ ʈiw˨˩]


ý thức giai cấp

[ʔi˧˦ tʰɨk̚˧˦ zaːj˧˧ kəp̚˧˦]

[ʔɪj˨˩˦ tʰɨk̚˦˧˥ jaːj˧˧ kəp̚˦˧˥]

[ʔɪj˦˥ tʰɨk̚˦˥ jaːj˧˧ kəp̚˦˥]

ý thức (“consciousness; awareness”) + giai cấp (“class”).

com

class consciousness
class consciousness#English


hào hùng

[haːw˨˩ hʊwŋ͡m˨˩]

[haːw˦˩ hʊwŋ͡m˦˩]

[haːw˨˩ hʊwŋ͡m˨˩]


vũ công

[vu˦ˀ˥ kəwŋ͡m˧˧]

[vʊw˧˨ kəwŋ͡m˧˧]

[vʊw˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

[jʊw˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 舞 (“to dance”) and 工 (“work”).

vi-etym-sino

a dancer, especially, but not limited to, one of traditional or artistic dance


ankanol

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]

[ʔaːn˧˧ kaː˧˧ non˧˧]


Bách Độ

[ʔɓajk̟̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɓat̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɓat̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 百度, composed of 百 and 度.

13 January 2010, PV, “Trung Quốc kêu gọi cư dân mạng không tấn công các trang web nước ngoài (China Exhorts Net Denizens Not to Attack Foreign Webpages)”, Báo Điện Tử Đài Tiếng Nói Việt Nam (Voice of Vietnam Online Newspaper)

As the situation thus develops, the Baidu company has exhorted Chinese net denizens to keep their cool and not attack foreign websites in retaliation.

Trước diễn biến này, Công ty Bách Độ đã kêu gọi cư dân mạng Trung Quốc giữ bình tĩnh, không nên tấn công trả đũa các trang web nước ngoài.

(trademark) Baidu (a Chinese multinational technology company specializing in Internet-related services and products)

Sáng qua (12/1), trang web công cụ tìm kiếm hàng đầu của Trung Quốc là trang Bách Độ bị hacker tấn công. Theo đó, khi truy cập vào trang web Bách Độ (địa chỉ www.baidu.com), giao diện của trang web này không hiện ra như bình thường, thay vào đó là hình quốc kỳ Iran trên đó có dòng chữ “Trang web này đã bị quân đoàn vi tính Iran tấn công”.
Yesterday morning (12 January), China's leading search engine – Baidu – was attacked by hackers. According to that (report), when the web page Baidu (whose address is www.baidu.com) was accessed, its interface was not properly displayed; instead, there appeared the national flag of Iran, on which was scribbled the sentence “This webpage has been attacked by the Iranian Cyber Army”.

(Internet) Baidu (a search engine that popularized the company of the same name)


thời thế tạo anh hùng

[tʰəːj˨˩ tʰe˧˦ taːw˧˨ʔ ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[tʰəːj˦˩ tʰej˨˩˦ taːw˨˩ʔ ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[tʰəːj˨˩ tʰej˦˥ taːw˨˩˨ ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]


quấy phá

[kwəj˨˩˦ faː˨˩˦]

[wəj˦˥ faː˦˥]

quấy phá quân địch

Lại thêm một ngày bình yên trong xưởng bị bà B quấy phá!

Yet another quiet day in the workshop ruined by Mrs B!


cận huyết

[kən˧˨ʔ hwiət̚˧˦]

[kəŋ˨˩ʔ hwiək̚˦˧˥]

[kəŋ˨˩˨ wiək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 近 (“close”) and 血 (“blood”).


năm xưa

[nam˧˧ sɨə˧˧]

[nam˧˧ sɨə˧˧]

[nam˧˧ sɨə˧˧]


nao lòng

[naːw˧˧ lɔŋ˦˩]

to be stirred; to be moved (emotionally etc.)


đặt chân

[ʔɗat̚˧˨ʔ t͡ɕən˧˧]

[ʔɗak̚˨˩ʔ t͡ɕəŋ˧˧]

[ʔɗak̚˨˩˨ cəŋ˧˧]

Tôi chưa bao giờ đặt chân đến nhà họ.

khi họ đặt chân lên đất Pháp


sành sỏi

[sajŋ̟˨˩ sɔj˧˩]

[ʂɛɲ˦˩ ʂɔj˧˨]

[sɛɲ˦˩ sɔj˧˨]

[ʂan˨˩ ʂɔj˨˩˦]

Ông cũng là một nghệ sĩ sành sỏi các nhạc cụ dân tộc như đàn nguyệt, đàn tranh, và sáo.

He was also a well-versed specialist in ethnic instruments like the moon lute, the zither, and the bamboo flute.


nguyên tử lực

[ŋwiən˧˧ tɨ˧˩ lɨk̚˧˨ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ tɨ˧˨ lɨk̚˨˩ʔ]

[ŋwiəŋ˧˧ tɨ˨˩˦ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 原子力, composed of 原子 and 力.


nhóc con

[ɲawk͡p̚˧˦ kɔn˧˧]

[ɲawk͡p̚˦˧˥ kɔŋ˧˧]

[ɲawk͡p̚˦˥ kɔŋ˧˧]


cầm bút

[kəm˨˩ ʔɓut̚˧˦]

[kəm˦˩ ʔɓʊk̚˦˧˥]

[kəm˨˩ ʔɓʊk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 擒 and 筆, lit. "hold the pen".


lỗi lạc

[loj˦ˀ˥ laːk̚˧˨ʔ]

[loj˨˩˦ laːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 磊落, composed of 磊 and 落.

Ngô Viết Thụ không những là một kiến trúc sư lỗi lạc, mà còn là một hoạ sĩ xuất sắc.
Ngô Viết Thụ was not only a brilliant architect, but also an excellent painter.

outstanding; eminent; distinguished; brilliant


trúng số

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ so˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˧˥ ʂow˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˧˥ sow˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˥ ʂow˦˥]

[ʈʊwŋ͡m˦˥ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trúng số.wav

trúng số độc đắc

to win the first prize (in a raffle/lottery); (fig.) to earn big money, to hit the jackpot

to win a lottery, raffle, sweepstakes, etc.


lẩm nhẩm

[ləm˧˩ ɲəm˧˩]

[ləm˧˨ ɲəm˧˨]

[ləm˨˩˦ ɲəm˨˩˦]

Ngồi trong giảng đường đại học, lẩm nhẩm bài Tôi Đi Học của Thanh Tịnh, tôi đã khóc.

1971, Duyên Anh, Ngựa Chứng Trong Sân Trường:

Sitting in the university lecture hall, muttering (the words of) I Go to School by Thanh Tinh, I cried.


độc đắc

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗak̚˧˦]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗak̚˦˧˥]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ ʔɗak̚˦˥]


clo-hi-đrích

Alternative spelling of clohiđric (“hydrochloric”)


a-xít clo-hi-đrích

axit clohiđric
axit clohiđric#Vietnamese

Alternative spelling of axit clohiđric (“hydrochloric acid”)


đê-zoóc-xi-ri-bô-nu-clê-ích

Alternative spelling of đêôxiribônuclêic.


a-xít đê-zoóc-xi-ri-bô-nu-clê-ích

axit đêôxiribônuclêic
axit đêôxiribônuclêic#Vietnamese

Alternative spelling of axit đêôxiribônuclêic.


men tiêu hóa

Traditional tone placement spelling of men tiêu hoá.


a-xít

[ʔaː˧˧ sit̚˧˦]

[ʔaː˧˧ sit̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ sɨt̚˦˥]


men tiêu hoá

[mɛŋ˧˧ tiw˧˧ hwaː˨˩˦]

[mɛŋ˧˧ tiw˧˧ waː˦˥]


tiêu ớt

[tiəw˧˧ ʔəːt̚˧˦]

[tiw˧˧ ʔəːk̚˦˧˥]

[tiw˧˧ ʔəːk̚˦˥]

tiêu (“pepper (excluding chilli pepper)”) + ớt (“chilli pepper < tailed pepper, cubeb (?)”).

com

2020, Lê Quan Trạng, “Cây trồng trong ký ức (Cultivated Plants in Memory)”, Long An Newspaper
Thằng Chau Mén mở cái cà-mèn ra, mấy con cá khô nằm chèo queo trên lớp cơm trắng. Nó hái mớ rau dại, cắn trái tiêu ớt, miếng khô, và cơm ăn một cách ngon lành.
Chau Mén opened the gamelle, (therein) lay a few dried fish curled up on a layer of cooked white rice. He plucked a fistful of wild vegetables, bit into a long pepper fruit and delightfully ate (a piece) along with rice and a piece of dried (fish).


tiêu lốt

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

tiêu (“several plants – of the genus Xanthoxylum and the family Piperaceae – which are used as spices”) + lốt (“piper sarmentosum”).

Cây tiêu lốt có thể nhân giống từ hạt hoặc chiết cành.

Date unknown, Nguyễn Hà, “Cây tiêu lốt (Tiêu lốp) - Loại cây độc đáo và những tác dụng tuyệt vời cho sức khỏe (Long pepper (piper longum) - a unique plant and its wonderful health effects)”, Khu Vuờn Xanh (Green Garden)

The long pepper plant can be reproduced by seeds or layering.


lang bạt kì hồ

[laːŋ˧˧ ʔɓaːt̚˧˨ʔ ki˨˩ ho˨˩]

[laːŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩ʔ kɪj˦˩ how˦˩]

[laːŋ˧˧ ʔɓaːk̚˨˩˨ kɪj˨˩ how˨˩]

Sino-Vietnamese reading of 狼跋其胡; from the Classic of Poetry

The wolf springs forward on his dewlap, or trips back on his tail.

The Classic of Poetry, c. 11ᵗʰ – 7ᵗʰ centuries BCE, translated based on James Legge's version

狼跋其胡、載疐其尾。

狼跋其胡、载疐其尾。


trầu cau

[t͡ɕəw˨˩ kaw˧˧]

[ʈəw˦˩ kaw˧˧]

betel and areca (esp. as betrothal gifts)


tiêu thất

[tiəw˧˧ tʰət̚˧˦]

[tiw˧˧ tʰək̚˦˧˥]

[tiw˧˧ tʰək̚˦˥]

tiêu (“pepper (excluding chilli pepper)”) + thất, 2nd element neing possibly a distortion of the first syllable tất in 蓽澄茄／荜澄茄 (tất trừng gia) "tailed pepper, cubeb".

Quả và hạt khô của loài Tiêu thất (piper cubeba) hiện vẫn còn là loại gia vị đuợc ưa chuộng ở nhiều nuớc Châu Âu.

2017, Lê Đông Hiếu, Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, phân bố, và thành phần hoá học của các loài trong họ hồ tiêu (Piperreaea) ở Bắc Trung Bộ (A Study on Several Biological Characteristics, Distributions, and Chemical Compositions of the Essential Oils of Pepper Species (Piperaceae) in the North Central Region) (Doctoral Dissertation)

The fruits and dried seeds of the tailed pepper / cubeb (piper cubeba) are still the preferred spices in many European countries.


thuở nhỏ

[tʰwəː˧˩ ɲɔ˧˩]

[tʰwəː˧˨ ɲɔ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾əː˨˩˦ ɲɔ˨˩˦]

Hai người bạn đối xử với nhau rất thân thiết vì họ quen biết nhau từ thuở nhỏ.

The two friends treat each other very dearly because they have known each other since childhood.


sang ngang

[saːŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[ʂaːŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[saːŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[ʂaːŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[saːŋ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

đò sang ngang


thuở bé

[tʰwəː˧˩ ʔɓɛ˧˦]

[tʰwəː˧˨ ʔɓɛ˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾əː˨˩˦ ʔɓɛ˦˥]

bạn thuở bé


chiến tranh tiền tệ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tiən˨˩ te˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tiəŋ˨˩ tej˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + tiền tệ (“currency”).


chiến tranh thương mại

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + thương mại (“trade, commerce”).


giống nhau như đúc

[zəwŋ͡m˧˦ ɲaw˧˧ ɲɨ˧˧ ʔɗʊwk͡p̚˧˦]

[jəwŋ͡m˦˧˥ ɲaw˧˧ ɲɨ˧˧ ʔɗʊwk͡p̚˦˧˥]

[jəwŋ͡m˦˥ ɲa(ː)w˧˧ ɲɨ˧˧ ʔɗʊwk͡p̚˦˥]

giống (“to resemble”) + nhau (“each other”) + như (“as if, like”) + đúc (“to cast, mold”).


thát lát

A loan word. Compare Khmer ស្លាត (slaat) and Thai สลาด (slàat) ~ ฉลาด (chà-làat).

2018, Bạn Nhà Nông ("Farmers' Friend"), “Kỹ Thuật Nuôi Cá Thát Lát Bằng Thức Ăn Công Nghiệp (The Technique to Raise Bronze Featherbacks with Industrial Feeds)”, Kiến Thức Nhà Nông ("Farmers' Knowledge")

After this harvest, Mr. Sang will improve his ponds, wherein he will release a broodstock of 30,000 bronze featherbacks for the Lunar New Year's harvest.

Sau đợt thu hoạch cá lần này, ông Sang sẽ cho cải tạo lại ao để tiếp tục thả lại 30.000 con thát lát giống để thu hoạch vào dịp Tết.


thầy đồ

[tʰəj˨˩ ʔɗo˨˩]

[tʰəj˦˩ ʔɗow˦˩]

[tʰəj˨˩ ʔɗow˨˩]

disciple (<i class="Hani mention" lang="vi">徒</i>)

固𱥺柴徒𠰺雉𡥵册三字經

1916, “Thầy đồ dốt (柴徒悴)”, in Tiếu Lâm diễn nghĩa (笑林演義):

There once was a teacher who taught children with the Three Character Classic […]

Có một thầy đồ dạy trẻ con sách Tam tự kinh […]


rũ xuống

[zu˦ˀ˥ suəŋ˧˦]

[ʐʊw˧˨ suəŋ˦˧˥]

[ɹʊw˨˩˦ suəŋ˦˥]

Khi leo quanh thân cau, dây trầu có nhiều rể phụ bám vào thân cau nên không bị rũ xuống.

When climbing around the trunk of the areca, the betel vine has many "best men" help cling onto the trunk, so that it doesn't sag down.


kì dị

[kɪj˦˩ jɪj˨˩ʔ]

[kɪj˨˩ jɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 奇異, composed of 奇 and 異.

vi-etym-sino

Các tảng đá vôi trong hang động tại chùa Hương Tích bị nước xói mòn tạo thành những hình thù kỳ dị.

The limestone rocks in the cave at the Huong Tich Temple have been eroded by water into bizarre formations.


rùng mình

[zʊwŋ͡m˨˩ mïŋ˨˩]

[ʐʊwŋ͡m˦˩ mɨn˦˩]

[ɹʊwŋ͡m˨˩ mɨn˨˩]

rùng mình vì lạnh

Chỉ nghĩ đến đó, tôi đã thấy rùng mình.

Người nước ngoài rùng mình khi thấy những cụ bà Việt Nam nhổ nước trầu.

Foreigners shudder when seeing old Vietnamese ladies spit out betel-stained saliva (lit. "betel water/juice").

to shudder; to shiver; to tremble; to feel creeped out; to get the shivers


vần điệu

[vən˨˩ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[vəŋ˦˩ ʔɗiw˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]

[jəŋ˨˩ ʔɗiw˨˩˨]


tai qua nạn khỏi

[taːj˧˧ kwaː˧˧ naːn˧˨ʔ xɔj˧˩]

[taːj˧˧ kwaː˧˧ naːŋ˨˩ʔ kʰɔj˧˨]

[taːj˧˧ kwaː˧˧ naːŋ˨˩ʔ xɔj˧˨]

[taːj˧˧ waː˧˧ naːŋ˨˩˨ kʰɔj˨˩˦]

[taːj˧˧ waː˧˧ naːŋ˨˩˨ xɔj˨˩˦]

tai (“disaster (災)”) + qua (“to pass through (過)”) + nạn (“hardship (難)”) + khỏi (“to escape, recover from”).

af

disaster (<i class="Hani mention" lang="vi">災</i>)

to pass through (<i class="Hani mention" lang="vi">過</i>)

hardship (<i class="Hani mention" lang="vi">難</i>)

Khi con cháu ốm đau, các cụ già thường đến đền thờ cầu nguyện cho tai qua nạn khỏi.

When the children and grandchildren are sick, the old folks often go to the temple to pray for a full recovery.

to get out of danger; to get away unscathed


lưu truyền

[lɨw˧˧ ʈwiəŋ˦˩]

[lɨw˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 流傳, composed of 流 and 傳.

vi-etym-sino

lưu truyền từ đời này sang đời khác

lưu truyền hậu thế


gièm pha

[zɛm˨˩ faː˧˧]

[jɛm˦˩ faː˧˧]

[jɛm˨˩ faː˧˧]

kẻ gièm pha

Vì nghe những lời gièm pha, tình yêu của đôi trai gái không còn thắm thiết như xưa nữa.

Because of (hearing) insults and slander, the love of the couple is no longer as strong as it used to be.


gièm

head

談, 𲁰, 嚵, 讒, 𠽏

vi-verb

談, 𲁰, 嚵, 讒, 𠽏

to disparage (esp. when the slandered person is absent); to vilify; to insult behind one's back


A-lát-xca

[ʔaː˧˧ laːt̚˧˦ skaː˧˧]

[ʔaː˧˧ laːk̚˦˧˥ skaː˧˧]

[ʔaː˧˧ laːk̚˦˥ skaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-A-lát-xca.wav

Tiểu bang: A-la-ba-ma · A-lát-xca · A-ri-xô-na · A-can-xò · Ca-li-phoóc-ni-a · Cô-lô-ra-đô · Con-nếch-ti-cớt · Đe-la-oe · Phlo-ri-đa · Gióoc-gia · Ha-oai · Ai-đa-hô · I-li-noi · In-đi-a-na · Ai-ô-oa · Can-xát · Ken-tắc-ky · Lu-i-di-a-na · Mên · Me-ri-len · Me-xơ-chu-xít · Mi-si-gân · Min-nê-xô-ta · Mít-xi-xi-pi · Mít-xu-ri · Môn-ta-na · Nê-brát-xca · Nê-va-đa · Niu Hem-sơ · Niu Giơ-xi · Niu Mê-hi-cô · Niu Oóc · Bắc Ca-rô-li-na · Bắc Đa-cô-ta · Ô-hai-ô · Ốc-la-hô-ma · Ô-rê-gân · Pen-xin-va-ni-a · Rốt Ai-len · Nam Ca-rô-li-na · Nam Đa-cô-ta · Ten-nét-xi · Tếch-dớt · U-ta · Vơ-môn · Vơ-gi-ni-a · Oa-sinh-tơn · Tây Vơ-gi-ni-a · Uýt-côn-xin · Oai-ô-minh

Lãnh thổ: Xa-moa thuộc Mĩ · Gu-am · quần đảo Bắc Ma-ri-a-na · Pu-éc-tô Ri-cô · Các tiểu đảo xa của Hoa Kì · quần đảo Vơ-gin thuộc Mĩ


A-ri-xô-na

[ʔaː˧˧ ɹi˧˧ so˧˧ naː˧˧]

[ʔaː˧˧ zi˧˧ so˧˧ naː˧˧]

[ʔaː˧˧ ɹɪj˧˧ sow˧˧ naː˧˧]

[ʔaː˧˧ ɹɪj˧˧ sow˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-A-ri-xô-na.wav


A-can-xò

[ʔaː˧˧ kaːn˧˧ sɔ˨˩]

[ʔaː˧˧ kaːŋ˧˧ sɔ˦˩]

[ʔaː˧˧ kaːŋ˧˧ sɔ˨˩]


北大洋

chữ Hán form of Bắc Đại Dương (“Arctic Ocean”).


Hoa Vi

[waː˧˧ vɪj˧˧]

[waː˧˧ jɪj˧˧]

(trademark) Huawei (a Chinese company producing smartphones and other telecommunication equipment)


Tiểu Mễ

Sino-Vietnamese word from 小米, composed of 小 and 米.

vi-etym-sino

(trademark) Xiaomi (a Chinese multinational company which makes smartphones, laptops and headphones, among other consumer electronics)


Bắc Đại Dương

[ʔɓak̚˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ jɨəŋ˧˧]


字學纂要

Tự học toản yếu
Tự học toản yếu#Vietnamese

chữ Hán form of Tự học toản yếu (“compilation of essentials for learning characters”).


兵法孫子

Binh pháp Tôn Tử
Binh pháp Tôn Tử#Vietnamese

chữ Hán form of Binh pháp Tôn Tử (“The Art of War”).


Tam tự kinh

[taːm˧˧ tɨ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[taːm˧˧ tɨ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[taːm˧˧ tɨ˨˩˨ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam tự kinh.wav

(literature) the Three Character Classic (a classic Chinese text)


Bách gia tính

[ʔɓajk̟̚˧˦ zaː˧˧ tïŋ˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ jaː˧˧ tɨn˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ jaː˧˧ tɨn˦˥]

(literature) the Baijiaxing (Hundred Family Surnames), a classic Chinese text composed of surnames


Tam thiên tự

[taːm˧˧ tʰiən˧˧ tɨ˧˨ʔ]

[taːm˧˧ tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩ʔ]

[taːm˧˧ tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 三千字 (“three thousand characters”).

Chinese character
Chinese character#English

(literature) the Tam thiên tự (a Vietnamese text that was used in the past to teach young children Chinese characters (chữ Hán) and chữ Nôm)


Tự học toản yếu

[tɨ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ twaːn˧˩ ʔiəw˧˦]

[tɨ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ twaːŋ˧˨ ʔiw˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˦ ʔiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 字學纂要 (“compilation of essentials for learning characters”).

(literature) the original title of the Tam thiên tự (a Vietnamese text that was used in the past to teach young children Chinese characters (chữ Hán) and chữ Nôm)


Thiên tự văn

[tʰiən˧˧ tɨ˧˨ʔ van˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩ʔ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨ jaŋ˧˧]

(literature) the Thousand Character Classic (a poem used as a primer for teaching Chinese characters to children from the sixth century onward)


三千字

chữ Hán form of Tam thiên tự (“three thousand characters”).


Nhĩ Nhã

[ɲi˦ˀ˥ ɲaː˦ˀ˥]

[ɲɪj˧˨ ɲaː˧˨]

[ɲɪj˨˩˦ ɲaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 爾雅, composed of 爾 and 雅.

(literature) the Erya (the oldest surviving Chinese dictionary or Chinese encyclopedia known)


Binh pháp Tôn Tử

[ʔɓïŋ˧˧ faːp̚˧˦ ton˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˧˥ toŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˥ toŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Calque of Chinese 孫子兵法／孙子兵法 (Tôn tử Binh pháp), with Vietnamese head-initial structure instead of Chinese head-final.

cal

(literature) the The Art of War (an ancient Chinese military treatise)


Thuyết văn giải tự

[tʰwiət̚˧˦ van˧˧ zaːj˧˩ tɨ˧˨ʔ]

[tʰwiək̚˦˧˥ vaŋ˧˧ jaːj˧˨ tɨ˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ vaŋ˧˧ jaːj˨˩˦ tɨ˨˩˨]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ jaŋ˧˧ jaːj˨˩˦ tɨ˨˩˨]

(literature) the Shuowen Jiezi (an early 2nd-century Chinese dictionary from the Han dynasty)


Khang Hi

[xaːŋ˧˧ hi˧˧]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 康熙, composed of 康 and 熙.

vi-etym-sino

Kangxi (the third emperor of the Qing dynasty)


Khang Hi tự điển

[xaːŋ˧˧ hi˧˧ tɨ˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 康熙字典, composed of 康熙 and 字典.

(literature) the Kangxi Dictionary (dictionary and cross reference of Chinese characters, first published in 1716 at the behest of the Kangxi emperor, and used to the present day)


tuyệt sắc

[twiək̚˨˩ʔ ʂak̚˦˧˥]

[twiək̚˨˩ʔ sak̚˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ ʂak̚˦˥]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ sak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 絕色, composed of 絕 and 色.

(especially of women) of a perfect beauty; of nonpareil beauty; incredibly beautiful


thảng bình

[tʰaːŋ˧˩ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰaːŋ˧˨ ʔɓɨn˦˩]

[tʰaːŋ˨˩˦ ʔɓɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 躺平, from Mandarin 躺平 (tǎngpíng).

(figuratively, neologism) to be unmoved; to lose passion; to be unwilling to struggle


thu thủy

Traditional tone placement spelling of thu thuỷ.


thu thuỷ

[tʰʊw˧˧ tʰwɪj˧˨]

[tʰʊw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 秋水, composed of 秋 and 水.

灡(Làn)秋(thu)水(thuỷ)濕(thấp)春(xuân)山(sơn)
花(Hoa)悭(ghen)輸(thua)𧺀(thắm)柳(liễu)𪬡(hờn)歛(kém)撑(xanh)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 25–26:

Her eyes: soul-deep liquid pools of autumn lake water.
 Her eyebrows: silhouettes of mount’n crests in spring.
 Flowers envied her captivating looks.
 Willows grieved at her youthful freshness.

(figurative) limpid eyes of a beautiful woman


xuân sơn

[swən˧˧ səːn˧˧]

[swəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[swəŋ˧˧ səːŋ˧˧]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 春山, composed of 春 and 山.


Hán phục

[haːn˧˦ fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[haːŋ˦˧˥ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ fʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漢服, composed of 漢 and 服.

(clothing) Hanfu (traditional Han Chinese clothing)


vại

cái (classifier)
敗 (CJK)
𡏯 (CJK)
㙕 (CJK)


Thủy hử truyện

Thuỷ hử truyện
Thuỷ hử truyện#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of Thuỷ hử truyện.


Kim Bình Mai

[kim˧˧ ʔɓïŋ˨˩ maːj˧˧]

[kim˧˧ ʔɓɨn˦˩ maːj˧˧]

[kim˧˧ ʔɓɨn˨˩ maːj˧˧]

(literature) The Plum in the Golden Vase, a Ming dynasty novel


Thuỷ hử truyện

[tʰwi˧˩ hɨ˧˩ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tʰwɪj˧˨ hɨ˧˨ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ hɨ˨˩˦ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 水滸傳 (“Water Margin”).

(literature) Water Margin, one of China's Four Great Classical Novels


Hồng lâu mộng

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˧˨ʔ]

[həwŋ͡m˦˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˨˩ʔ]

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 紅樓夢, composed of 紅樓 and 夢.

(literature) Dream of the Red Chamber, one of China's Four Great Classical Novels


danh tác

[zajŋ̟˧˧ taːk̚˧˦]

[jɛɲ˧˧ taːk̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 名著, composed of 名 and 著.


ngoại sử

[ŋwaːj˧˨ʔ sɨ˧˩]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[ŋwaːj˨˩ʔ sɨ˧˨]

[ŋwaːj˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ sɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 外史, composed of 外 and 史.


Nho lâm ngoại sử

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˧˨ʔ sɨ˧˩]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩ʔ sɨ˧˨]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩˨ sɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 儒林外史, composed of 儒林 and 外史.

(literature) The Scholars; Unofficial History of the Scholars (Qing-dynasty novel)


nho lâm

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nho lâm.wav

Sino-Vietnamese word from 儒林, composed of 儒 and 林.

(historical) Confucian scholars; scholars; academic circles


Tứ đại danh tác

[tɨ˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ jɛɲ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ jan˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 四大名著, composed of 四, 大 and 名著.

(literature) the Four Classic Novels of Chinese literature: the Romance of the Three Kingdoms by Luo Guanzhong, the Water Margin by Shi Nai'an, the Journey to the West by Wu Cheng'en, and the Dream of the Red Chamber by Cao Xueqin


hồng lâu

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ləw˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧]

(historical) a residence for noble women during feudal times

a female singer's residence; whorehouse; brothel


não trạng

[naːw˦ˀ˥ t͡ɕaːŋ˧˨ʔ]

[naːw˧˨ ʈaːŋ˨˩ʔ]

[naːw˨˩˦ ʈaːŋ˨˩˨]

não trạng nạn nhân


前李

chữ Hán form of Tiền Lí (“Early Lý dynasty”).


後陳

chữ Hán form of Hậu Trần (“Later Trần dynasty”).


黎中興

chữ Hán form of Lê trung hưng (“Revival Lê dynasty”).


前黎

chữ Hán form of Tiền Lê (“Early Lê dynasty”).


黎初

chữ Hán form of Lê sơ (“Primitive Lê dynasty”).


後黎

chữ Hán form of Hậu Lê (“Later Lê dynasty”).


nhà Tiền Lí

[ɲaː˨˩ tiən˨˩ li˧˦]

[ɲaː˦˩ tiəŋ˦˩ lɪj˨˩˦]

[ɲaː˨˩ tiəŋ˨˩ lɪj˦˥]

(historical) the Early Lí dynasty (544–602 C.E.)


nhà Thục

[ɲaː˨˩ tʰʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ tʰʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ tʰʊwk͡p̚˨˩˨]

(historical) the Thục dynasty (257–207 BCE)


nhà Triệu

[ɲaː˨˩ t͡ɕiəw˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʈiw˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʈiw˨˩˨]

(historical) the Triệu dynasty (204–111 BCE)


nhà Tiền Lê

[ɲaː˨˩ tiən˨˩ le˧˧]

[ɲaː˦˩ tiəŋ˦˩ lej˧˧]

[ɲaː˨˩ tiəŋ˨˩ lej˧˧]

(historical) the Early Lê dynasty (980–1009 C.E.)


nhà Hậu Trần

[ɲaː˨˩ həw˧˨ʔ t͡ɕən˨˩]

[ɲaː˦˩ həw˨˩ʔ ʈəŋ˦˩]

[ɲaː˨˩ həw˨˩˨ ʈəŋ˨˩]

nhà (“dynasty”) + Hậu Trần (“Later Trần”).

com

(historical) the Later Trần dynasty (1407–1413 C.E.)


nhà Hồ

head

nhà Hồ • (茹胡)

[ɲaː˨˩ ho˨˩]

[ɲaː˦˩ how˦˩]

[ɲaː˨˩ how˨˩]

(historical) the Hồ dynasty (1400–1407 C.E.)


nhà Lí

nhà Lí • (茹李)

[ɲaː˨˩ li˧˦]

[ɲaː˦˩ lɪj˨˩˦]

[ɲaː˨˩ lɪj˦˥]

(historical) the Lý dynasty (1009–1225 C.E.)


nhà Ngô

[ɲaː˨˩ ŋo˧˧]

[ɲaː˦˩ ŋow˧˧]

[ɲaː˨˩ ŋow˧˧]

(historical) the Ngô dynasty (939–965 C.E.)


nhà Tây Sơn

[ɲaː˨˩ təj˧˧ səːn˧˧]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ səːŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ səːŋ˧˧]

(historical) the Tây Sơn dynasty (1778–1802 C.E.)


Tiền Lê

Sino-Vietnamese word from 前黎, composed of 前 and 黎.


nhà Đinh

[ɲaː˨˩ ʔɗïŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ ʔɗɨn˧˧]

[ɲaː˨˩ ʔɗɨn˧˧]

(historical) the Đinh dynasty (968–980 C.E.)


Lê trung hưng

[le˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

[lej˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

[lej˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 黎中興, composed of 黎 and 中興.

(historical) the Revival Lê dynasty (1533–1789 C.E.)


Hậu Trần

[həw˧˨ʔ t͡ɕən˨˩]

[həw˨˩ʔ ʈəŋ˦˩]

[həw˨˩˨ ʈəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 後陳, composed of 後 and 陳.


Lê sơ

[le˧˧ səː˧˧]

[lej˧˧ ʂəː˧˧]

[lej˧˧ səː˧˧]

[lej˧˧ ʂəː˧˧]

[lej˧˧ səː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 黎初, composed of 黎 and 初.

(historical) the Primitive Lê dynasty (1428–1527 C.E.)


nhà Mạc

[ɲaː˨˩ maːk̚˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ maːk̚˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ maːk̚˨˩˨]

(historical) the Mạc dynasty (1527–1677 C.E.)


Tiền Lí

[tiəŋ˦˩ lɪj˨˩˦]

[tiəŋ˨˩ lɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 前李, composed of 前 and 李.


Hậu Lê

[həw˧˨ʔ le˧˧]

Sino-Vietnamese word from 後黎, composed of 後 and 黎.

(historical) the Later Lê dynasty (1428–1789 C.E.)


nhà Hậu Lê

head

nhà Hậu Lê • (茹後黎)

[ɲaː˨˩ həw˧˨ʔ le˧˧]

[ɲaː˦˩ həw˨˩ʔ lej˧˧]

[ɲaː˨˩ həw˨˩˨ lej˧˧]


nhà Lê trung hưng

[ɲaː˨˩ le˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ lej˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ lej˧˧ ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨŋ˧˧]

nhà (“dynasty”) + Lê trung hưng (“Revival Lê”).


nhà Lê sơ

head

nhà Lê sơ • (茹黎初)

[ɲaː˨˩ le˧˧ səː˧˧]

[ɲaː˦˩ lej˧˧ ʂəː˧˧]

[ɲaː˦˩ lej˧˧ səː˧˧]

[ɲaː˨˩ lej˧˧ ʂəː˧˧]

[ɲaː˨˩ lej˧˧ səː˧˧]

nhà (“dynasty”) + Lê sơ (“Primitive Lê”).


tự tung tự tác

[tɨ˧˨ʔ tʊwŋ͡m˧˧ tɨ˧˨ʔ taːk̚˧˦]

[tɨ˨˩ʔ tʊwŋ͡m˧˧ tɨ˨˩ʔ taːk̚˦˧˥]

[tɨ˨˩˨ tʊwŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˨ taːk̚˦˥]


nhà Thương

[ɲaː˨˩ tʰɨəŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ tʰɨəŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ tʰɨəŋ˧˧]

(historical) the Shang dynasty (1600–1046 BCE)

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty


nhà Ân

[ɲaː˨˩ ʔən˧˧]

[ɲaː˦˩ ʔəŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ ʔəŋ˧˧]


nhà Tây Chu

[ɲaː˨˩ təj˧˧ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ cʊw˧˧]

nhà (“dynasty”) + Tây Chu (“Western Zhou”).

(historical) the Western Zhou dynasty (1045–771 BCE)


nhà Chu

[ɲaː˨˩ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˦˩ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˨˩ cʊw˧˧]

(historical) the Zhou dynasty (1046–256 BCE)


nhà Hạ

[ɲaː˨˩ haː˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ haː˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ haː˨˩˨]

(historical) the Xia dynasty (2070–1600 BCE)


nhà Đông Chu

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ cʊw˧˧]

nhà (“dynasty”) + Đông Chu (“Eastern Zhou”).

(historical) the Eastern Zhou dynasty (771–256 BCE)


nhà Tần

[ɲaː˨˩ tən˨˩]

[ɲaː˦˩ təŋ˦˩]

[ɲaː˨˩ təŋ˨˩]

(historical) the Qin dynasty (221–206 BCE)


Tần

(historical) the State of Qin in ancient China (9th century–207 BCE)


nhà Tân

[ɲaː˨˩ tən˧˧]

[ɲaː˦˩ təŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ təŋ˧˧]


Tần triều

[tən˨˩ t͡ɕiəw˨˩]

[təŋ˦˩ ʈiw˦˩]

[təŋ˨˩ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 秦朝, composed of 秦 and 朝.


Đông Hán

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːn˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 東漢, composed of 東 and 漢.


Tây Chu

[təj˧˧ t͡ɕu˧˧]

[təj˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[təj˧˧ cʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西周, composed of 西 and 周.


Ân triều

[ʔən˧˧ t͡ɕiəw˨˩]

[ʔəŋ˧˧ ʈiw˦˩]

[ʔəŋ˧˧ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 殷朝, composed of 殷 and 朝.


Đông Chu

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕu˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ t͡ɕʊw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ cʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 東周, composed of 東 and 周.


nhà Hán

[ɲaː˨˩ haːn˧˦]

[ɲaː˦˩ haːŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ haːŋ˦˥]

(historical) the Han dynasty (206 BCE–220 C.E.)


nhà Đông Hán

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːn˧˦]

[ɲaː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːŋ˦˥]

nhà (“dynasty”) + Đông Hán (“Eastern Han”).

com

(historical) the Eastern Han dynasty (25–220 C.E.)


Tây Hán

[təj˧˧ haːŋ˦˧˥]

[təj˧˧ haːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 西漢, composed of 西 and 漢.

vi-etym-sino

the Western Han dynasty (202 BCE–9 C.E.)


nhà Tây Hán

[ɲaː˨˩ təj˧˧ haːn˧˦]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ haːŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ haːŋ˦˥]

nhà (“dynasty”) + Tây Hán (“Western Han”).

com

(historical) the Western Han dynasty (202 BCE–9 C.E.)


Tấn

(historical) the Jin dynasty (266–420 C.E.)

(historical) Jin (a feudal state in northern China during the Zhou dynasty (11th century BCE–376 BCE))


nhà Tấn

[ɲaː˨˩ tən˧˦]

[ɲaː˦˩ təŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ təŋ˦˥]


Hán triều

[haːn˧˦ t͡ɕiəw˨˩]

[haːŋ˦˧˥ ʈiw˦˩]

[haːŋ˦˥ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 漢朝, composed of 漢 and 朝.


trêu ngươi

[t͡ɕew˧˧ ŋɨəj˧˧]

[ʈew˧˧ ŋɨj˧˧]

[ʈew˧˧ ŋɨj˧˧]

trêu + ngươi. The second element is a leftover from an obsolete usage of ngươi as a prefix to personal name, with function similar to a vocative or focus marker.


trên không

[t͡ɕen˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[ʈen˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʈen˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

[ʈəːn˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧]

[ʈəːn˧˧ xəwŋ͡m˧˧]

trên (“on; upon”) + không (“the air”). This compound retains the original meaning of the Chinese bound morpheme 空 (“emptiness; open air”). For "open air" as a free word, use không trung instead.

trận Điện Biên Phủ trên không


Bắc Ngụy

Traditional tone placement spelling of Bắc Nguỵ.


hoa văn

[waː˧˧ vaŋ˧˧]

[waː˧˧ jaŋ˧˧]


nhà Bắc Ngụy

Traditional tone placement spelling of nhà Bắc Nguỵ.


Tây Ngụy

Traditional tone placement spelling of Tây Nguỵ.


nhà Tây Ngụy

Traditional tone placement spelling of nhà Tây Nguỵ.


nhà Đông Ngụy

Traditional tone placement spelling of nhà Đông Nguỵ.


Đông Ngụy

Traditional tone placement spelling of Đông Nguỵ.


nhà Tây Tấn

[ɲaː˨˩ təj˧˧ tən˧˦]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ təŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ təŋ˦˥]

(historical) the Western Jin dynasty (266–316 C.E.)


nhà Đông Tấn

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ tən˧˦]

[ɲaː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ təŋ˦˧˥]

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ təŋ˦˥]

(historical) the Eastern Jin dynasty (317–420 C.E.)


Tây Tấn

[təj˧˧ tən˧˦]

[təj˧˧ təŋ˦˧˥]

[təj˧˧ təŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 西晉, composed of 西 and 晉.


Tây Nguỵ

[təj˧˧ ŋwi˧˨ʔ]

[təj˧˧ ŋwɪj˨˩ʔ]

[təj˧˧ ŋwɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 西魏, composed of 西 and 魏.

(historical) the Western Wei dynasty (535–557 C.E.)


nhà Đông Nguỵ

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwi˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwɪj˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwɪj˨˩˨]

(historical) the Eastern Wei dynasty (534–550 C.E.)


nhà Bắc Tề

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˧˦ te˨˩]

[ɲaː˦˩ ʔɓak̚˦˧˥ tej˦˩]

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˦˥ tej˨˩]

(historical) the Northern Qi dynasty (550–577 C.E.)


nhà Tây Nguỵ

[ɲaː˨˩ təj˧˧ ŋwi˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ ŋwɪj˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ ŋwɪj˨˩˨]


nhà Bắc Chu

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˧˦ t͡ɕu˧˧]

[ɲaː˦˩ ʔɓak̚˦˧˥ t͡ɕʊw˧˧]

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˦˥ cʊw˧˧]

(historical) the Northern Zhou dynasty (557–581 C.E.)


Tề

(historical) the State of Qi (an ancient Chinese state during the Zhou dynasty (1046–221 BCE))

(historical) the Southern Qi dynasty (479–502 C.E.)


nhà Nam Tề

[ɲaː˨˩ naːm˧˧ te˨˩]

[ɲaː˦˩ naːm˧˧ tej˦˩]

[ɲaː˨˩ naːm˧˧ tej˨˩]


Nam-Bắc triều

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Nam–Bắc triều (Nhật Bản)
vi:Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
vi:Nam–Bắc triều (Việt Nam)

[naːm˧˧ ʔɓak̚˧˦ t͡ɕiəw˨˩]

[naːm˧˧ ʔɓak̚˦˧˥ ʈiw˦˩]

[naːm˧˧ ʔɓak̚˦˥ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 南北朝, composed of 南北 and 朝.

(historical) the Northern and Southern dynasties (420–589 C.E. in Chinese history)

(historical) the Nanboku-chō period (1336–1392 C.E. in Japanese history)

(historical) the Southern and Northern dynasties (1533–1592 C.E. in Vietnamese history)


nhà Lương

[ɲaː˨˩ lɨəŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ lɨəŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ lɨəŋ˧˧]

(historical) the Liang dynasty (502–557 C.E.)


Đông Nguỵ

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwi˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwɪj˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ŋwɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 東魏, composed of 東 and 魏.


nhà Bắc Nguỵ

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˧˦ ŋwi˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʔɓak̚˦˧˥ ŋwɪj˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˦˥ ŋwɪj˨˩˨]

(historical) the Northern Wei dynasty (386–535 C.E.)


Bắc Nguỵ

[ʔɓak̚˧˦ ŋwi˧˨ʔ]

[ʔɓak̚˦˧˥ ŋwɪj˨˩ʔ]

[ʔɓak̚˦˥ ŋwɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 北魏, composed of 北 and 魏.


Đông Tấn

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ tən˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ təŋ˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ təŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 東晉, composed of 東 and 晉.


Nam Tề

Sino-Vietnamese word from 南齊, composed of 南 and 齊.


Nam triều

An Dương Vương
Cao Wei
Chen dynasty
Early Lê dynasty
Early Lý dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Hồ dynasty
Hồng Bàng dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Later Trần dynasty
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Lê dynasty
Lý dynasty
Ming dynasty
Mạc dynasty
Nguyễn dynasty
Ngô dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Revival Lê dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Triệu dynasty
Trần dynasty
Tây Sơn dynasty
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
vi:Nhà Lê trung hưng
Đinh dynasty

[naːm˧˧ t͡ɕiəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 南朝, composed of 南 and 朝.

(historical) the Southern dynasties (420–589 C.E. in Chinese history)

(historical) the Southern Court (1338–1392 C.E. in Japanese history)

(historical) the Revival Lê dynasty (1533–1789 C.E. in Vietnamese history)


Bắc Tề

[ʔɓak̚˧˦ te˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ tej˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ tej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北齊, composed of 北 and 齊.


nhà Lưu Tống

[ɲaː˨˩ liw˧˧ təwŋ͡m˧˦]

[ɲaː˦˩ lɨw˧˧ təwŋ͡m˦˧˥]

[ɲaː˨˩ lɨw˧˧ təwŋ͡m˦˥]

(historical) the Liu Song dynasty (420–479 C.E.)


Bắc Chu

[ʔɓak̚˧˦ t͡ɕu˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ t͡ɕʊw˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ cʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北周, composed of 北 and 周.


Lưu Tống

[lɨw˧˧ təwŋ͡m˦˧˥]

[lɨw˧˧ təwŋ͡m˦˥]

Sino-Vietnamese word from 劉宋, composed of 劉 and 宋.


Bắc triều

An Dương Vương
Cao Wei
Chen dynasty
Early Lê dynasty
Early Lý dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Hồ dynasty
Hồng Bàng dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Later Trần dynasty
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Lê dynasty
Lý dynasty
Ming dynasty
Mạc dynasty
Nguyễn dynasty
Ngô dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Revival Lê dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Triệu dynasty
Trần dynasty
Tây Sơn dynasty
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Bắc triều (Nhật Bản)
vi:Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
vi:Nhà Mạc
Đinh dynasty

[ʔɓak̚˧˦ t͡ɕiəw˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʈiw˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北朝, composed of 北 and 朝.

(historical) the Northern dynasties (439–589 C.E. in Chinese history)

(historical) the Northern Court (1331/1336–1392 C.E. in Japanese history)

(historical) the Mạc dynasty (1527–1677 C.E. in Vietnamese history)


Tùy

Traditional tone placement spelling of Tuỳ.


lương thiện

[lɨəŋ˧˧ tʰiən˧˨ʔ]

[lɨəŋ˧˧ tʰiəŋ˨˩ʔ]

[lɨəŋ˧˧ tʰiəŋ˨˩˨]


nhà Tùy

Traditional tone placement spelling of nhà Tuỳ.


a-lê-hấp

[ʔaː˧˧ le˧˧ həp̚˧˦]

[ʔaː˧˧ lej˧˧ həp̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ lej˧˧ həp̚˦˥]


xô bồ

[so˧˧ ʔɓo˨˩]

ăn uống xô bồ

grossly (in a disgusting manner), boorishly


rình mò

[zïŋ˨˩ mɔ˨˩]

[ʐɨn˦˩ mɔ˦˩]

[ɹɨn˨˩ mɔ˨˩]

(derogatory) to prowl; to sneak around in wait for something


nhóm đảo

[ɲɔm˧˦ ʔɗaːw˧˩]

[ɲɔm˦˧˥ ʔɗaːw˧˨]

[ɲɔm˦˥ ʔɗaːw˨˩˦]


nhóm đảo An Vĩnh

[ɲɔm˧˦ ʔɗaːw˧˩ ʔaːn˧˧ vïŋ˦ˀ˥]

[ɲɔm˦˧˥ ʔɗaːw˧˨ ʔaːŋ˧˧ vɨn˧˨]

[ɲɔm˦˥ ʔɗaːw˨˩˦ ʔaːŋ˧˧ vɨn˨˩˦]

[ɲɔm˦˥ ʔɗaːw˨˩˦ ʔaːŋ˧˧ jɨn˨˩˦]

Amphitrite Group
Amphitrite Group#English

Amphitrite Group (an island group of the Paracel Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


nhóm đảo Lưỡi Liềm

[ɲɔm˧˦ ʔɗaːw˧˩ lɨəj˦ˀ˥ liəm˨˩]

[ɲɔm˦˧˥ ʔɗaːw˧˨ lɨj˧˨ liəm˦˩]

[ɲɔm˦˥ ʔɗaːw˨˩˦ lɨj˨˩˦ lim˨˩]

nhóm đảo (“island group”) + lưỡi liềm (“crescent, curved”).

com

Crescent Group (an island group of the Paracel Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


Nghĩa Hòa Đoàn

Nghĩa Hoà Đoàn
Nghĩa Hoà Đoàn#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of Nghĩa Hoà Đoàn.


cụm Loại Ta

[kʊm˨˩˨ l⁽ʷ⁾aːj˨˩˨ taː˧˧]

Loaita Bank (an atoll of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


cụm Song Tử

[kum˧˨ʔ sawŋ͡m˧˧ tɨ˧˩]

[kum˨˩ʔ ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˧˨]

[kum˨˩ʔ sɔŋ˧˧ tɨ˧˨]

[kʊm˨˩˨ ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

[kʊm˨˩˨ sawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

North Danger Reef
North Danger Reef#English

North Danger Reef (an atoll of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


quần đảo Hoàng Sa

[kwən˨˩ ʔɗaːw˧˩ hwaːŋ˨˩ saː˧˧]

[kwəŋ˦˩ ʔɗaːw˧˨ hwaːŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[kwəŋ˦˩ ʔɗaːw˧˨ hwaːŋ˦˩ saː˧˧]

[wəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˦ waːŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[wəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˦ waːŋ˨˩ saː˧˧]

Paracel Islands (an archipelago in the South China Sea, Pacific Ocean)


bách phát bách trúng

[ʔɓajk̟̚˧˦ faːt̚˧˦ ʔɓajk̟̚˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ faːk̚˦˧˥ ʔɓat̚˦˧˥ ʈʊwŋ͡m˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ faːk̚˦˥ ʔɓat̚˦˥ ʈʊwŋ͡m˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách phát bách trúng.wav

Sino-Vietnamese word from 百 (“hundred”), 發 (“shots”), 百 and 中 (“hits”), from Chinese 百發百中／百发百中 (bǎifābǎizhòng, “a hundred shots, a hundred hits”).

der

the person in question is a highly skilled marksman and they almost never miss


cụm Thị Tứ

[kum˧˨ʔ tʰi˧˨ʔ tɨ˧˦]

[kum˨˩ʔ tʰɪj˨˩ʔ tɨ˨˩˦]

[kʊm˨˩˨ tʰɪj˨˩˨ tɨ˦˥]

Thitu Reefs (an atoll of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


vịnh Hạ Long

[vïŋ˧˨ʔ haː˧˨ʔ lawŋ͡m˧˧]

[vɨn˨˩ʔ haː˨˩ʔ lawŋ͡m˧˧]

[vɨn˨˩ʔ haː˨˩ʔ lɔŋ˧˧]

[vɨn˨˩˨ haː˨˩˨ lawŋ͡m˧˧]

[jɨn˨˩˨ haː˨˩˨ lawŋ͡m˧˧]

Hạ Long Bay (a bay in the Gulf of Tonkin, South China Sea, Pacific Ocean)


quần đảo Trường Sa

[kwən˨˩ ʔɗaːw˧˩ t͡ɕɨəŋ˨˩ saː˧˧]

[kwəŋ˦˩ ʔɗaːw˧˨ ʈɨəŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[kwəŋ˦˩ ʔɗaːw˧˨ ʈɨəŋ˦˩ saː˧˧]

[wəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˦ ʈɨəŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[wəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˦ ʈɨəŋ˨˩ saː˧˧]

Spratly Islands (an archipelago in the South China Sea, Pacific Ocean)


hiểm họa

Traditional tone placement spelling of hiểm hoạ.


chủ nghĩa bài Hoa Kỳ

chủ nghĩa bài Hoa Kì
chủ nghĩa bài Hoa Kì#Vietnamese

Alternative spelling of chủ nghĩa bài Hoa Kì.


hiểm họa da vàng

hiểm hoạ da vàng
hiểm hoạ da vàng#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of hiểm hoạ da vàng.


bách niên quốc sỉ

[ʔɓajk̟̚˧˦ niən˧˧ kuək̚˧˦ si˧˩]

[ʔɓat̚˦˧˥ niəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ ʂɪj˧˨]

[ʔɓat̚˦˧˥ niəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ sɪj˧˨]

[ʔɓat̚˦˥ niəŋ˧˧ wək̚˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[ʔɓat̚˦˥ niəŋ˧˧ wək̚˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 百年國恥, composed of 百年 (“one hundred years”) and 國恥 (“national humiliation”).

vi-etym-sino

Century of Humiliation
century of humiliation

(historical) the Century of Humiliation (1839–1940s)


hiểm hoạ

[him˨˩˦ waː˨˩˨]


chủ nghĩa bài Trung Quốc

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Trung Quốc (“China”).


Chiến tranh Nha phiến

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ ɲaː˧˧ fiən˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ ɲaː˧˧ fiəŋ˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ ɲaː˧˧ fiəŋ˦˥]

chiến tranh (“war”) + nha phiến (“opium”).

(historical) the Opium War (referring to either the First or Second Opium War)


chủ nghĩa bài Việt Nam

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Việt Nam (“Vietnam”).


chủ nghĩa bài Hoa Kì

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ hwaː˧˧ ki˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ waː˧˧ kɪj˨˩]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Hoa Kì (“United States”).

anti-American sentiment; anti-Americanism; Americanophobia


hiểm hoạ da vàng

[hiəm˧˩ hwaː˧˨ʔ zaː˧˧ vaːŋ˨˩]

[hiəm˧˨ hwaː˨˩ʔ jaː˧˧ vaːŋ˦˩]

[him˨˩˦ waː˨˩˨ jaː˧˧ vaːŋ˨˩]

[him˨˩˦ waː˨˩˨ jaː˧˧ jaːŋ˨˩]

hiểm hoạ (“peril”) + da (“skin”) + vàng (“yellow”).

(historical, derogatory) yellow peril (perceived threat from East Asia)


phong trào Nghĩa Hòa Đoàn

phong trào Nghĩa Hoà Đoàn
phong trào Nghĩa Hoà Đoàn#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of phong trào Nghĩa Hoà Đoàn.


chủ nghĩa ngoại lệ

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ŋwaːj˧˨ʔ le˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ŋwaːj˨˩ʔ lej˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨ lej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 主義 (“doctrine, -ism”) and 外例 (“exception”).


vũ khí hủy diệt hàng loạt

vũ khí huỷ diệt hàng loạt
vũ khí huỷ diệt hàng loạt#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of vũ khí huỷ diệt hàng loạt.


đảm bảo phá hủy lẫn nhau

đảm bảo phá huỷ lẫn nhau
đảm bảo phá huỷ lẫn nhau#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of đảm bảo phá huỷ lẫn nhau.


phong trào Nghĩa Hoà Đoàn

[fawŋ͡m˧˧ t͡ɕaːw˨˩ ŋiə˦ˀ˥ hwaː˨˩ ʔɗwaːn˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˦˩ ŋiə˧˨ hwaː˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fɔŋ˧˧ ʈaːw˦˩ ŋiə˧˨ hwaː˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˨˩ ŋiə˨˩˦ waː˨˩ ʔɗwaːŋ˨˩]

phong trào (“movement”) + Nghĩa Hoà Đoàn (“the Boxers”).

com

(historical) the Boxer Rebellion (1899–1901)


Tòa tháp đôi

Traditional tone placement spelling of Toà tháp đôi.


giấc mơ Mĩ

[zək̚˧˦ məː˧˧ mi˦ˀ˥]

[jək̚˦˧˥ məː˧˧ mɪj˧˨]

[jək̚˦˥ məː˧˧ mɪj˨˩˦]

the American Dream (an American social ideal that stresses egalitarianism and especially material prosperity)


cụm Nam Yết

[kum˧˨ʔ naːm˧˧ ʔiət̚˧˦]

[kum˨˩ʔ naːm˧˧ ʔiək̚˦˧˥]

[kʊm˨˩˨ naːm˧˧ ʔiək̚˦˥]

Tizard Bank (an atoll of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


vận mệnh hiển nhiên

[vən˧˨ʔ məjŋ̟˧˨ʔ hiən˧˩ ɲiən˧˧]

[vəŋ˨˩ʔ men˨˩ʔ hiəŋ˧˨ ɲiəŋ˧˧]

[vəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨ hiəŋ˨˩˦ ɲiəŋ˧˧]

[jəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨ hiəŋ˨˩˦ ɲiəŋ˧˧]

vận mệnh (“destiny, fate”) + hiển nhiên (“obvious, apparent”).

(historical) the manifest destiny (cultural belief in the 19th-century United States that American settlers were destined to expand across North America)


nhà Tống

[ɲaː˨˩ təwŋ͡m˧˦]

[ɲaː˦˩ təwŋ͡m˦˧˥]

[ɲaː˨˩ təwŋ͡m˦˥]

(historical) the Song dynasty (960–1279 C.E.)


nhà Tuỳ

[ɲaː˨˩ twi˨˩]

[ɲaː˦˩ twɪj˦˩]

[ɲaː˨˩ t⁽ʷ⁾ɪj˨˩]

(historical) the Sui dynasty (581–618 C.E.)


Toà tháp đôi

[twaː˨˩ tʰaːp̚˧˦ ʔɗoj˧˧]

[twaː˦˩ tʰaːp̚˦˧˥ ʔɗoj˧˧]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ tʰaːp̚˦˥ ʔɗoj˧˧]

toà (“classifier”) + tháp (“tower”) + đôi (“double”).

the Twin Towers (two main buildings of the World Trade Center)


nhà Đường

[ɲaː˨˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ɲaː˦˩ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ɲaː˨˩ ʔɗɨəŋ˨˩]

(historical) the Tang dynasty (618–907 C.E.)


Cái Bè

[kaːj˧˦ ʔɓɛ˨˩]

[kaːj˨˩˦ ʔɓɛ˦˩]

[kaːj˦˥ ʔɓɛ˨˩]

Cái Bè (a district of Tiền Giang, Vietnam)


đảm bảo phá huỷ lẫn nhau

[ʔɗaːm˧˩ ʔɓaːw˧˩ faː˧˦ hwi˧˩ lən˦ˀ˥ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˧˨ ʔɓaːw˧˨ faː˨˩˦ hwɪj˧˨ ləŋ˧˨ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˨˩˦ ʔɓaːw˨˩˦ faː˦˥ wɪj˨˩˦ ləŋ˨˩˦ ɲa(ː)w˧˧]

đảm bảo (“to assure”) + phá huỷ (“to destroy”) + lẫn nhau (“mutual”).

mutual assured destruction
mutual assured destruction

mutual assured destruction (mutual deterrence between countries possessing nuclear weapons, based on the capacity of each to inflict major damage on the other in response to a first strike)


Tuỳ

(historical) the State of Sui (a Chinese vassal state during the Zhou dynasty (10th century BCE–?))


thiên hà Tiên Nữ

[tʰiən˧˧ haː˨˩ tiən˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ haː˦˩ tiəŋ˧˧ nɨ˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ haː˨˩ tiəŋ˧˧ nɨ˨˩˦]

thiên hà (“galaxy”) + tiên nữ (“fairy”).


nhóm Địa phương

[ɲɔm˧˦ ʔɗiə˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[ɲɔm˦˧˥ ʔɗiə˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[ɲɔm˦˥ ʔɗiə˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

(astronomy) the Local Group (the group of more than 20 galaxies to which the Milky Way belongs)


nhà Kim

[ɲaː˨˩ kim˧˧]

[ɲaː˦˩ kim˧˧]

[ɲaː˨˩ kim˧˧]

(historical) the Jin dynasty (1115–1234 C.E.)


Chiến tranh Cách mạng Mĩ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ kajk̟̚˧˦ maːŋ˧˨ʔ mi˦ˀ˥]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ mɪj˧˨]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ mɪj˨˩˦]

chiến tranh (“war”) + cách mạng (“revolution”) + Mĩ (“America”).

American Revolutionary War
American Revolutionary War

(historical) the American Revolutionary War (1775–1783)


chiến tranh chống khủng bố

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ xʊwŋ͡m˧˩ ʔɓo˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ kʰʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ xʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ kʰʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ xʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]

chiến tranh (“war”) + chống (“to oppose, to resist”) + khủng bố (“to terrorize”).

(US) the War on Terrorism (American-led global counterterrorism campaign launched in response to the terrorist attacks of September 11, 2001)


Trung tâm Thương mại Thế giới

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

trung tâm (“center”) + thương mại (“trade”) + thế giới (“world”).

the World Trade Center (a complex of buildings in New York City, three of which were destroyed in the 9/11 attacks)

vi:Trung tâm Thương mại Thế giới (1973–2001)

vi:Trung tâm Thương mại Thế giới (2001–nay)


Đường triều

[ʔɗɨəŋ˨˩ t͡ɕiəw˨˩]

[ʔɗɨəŋ˦˩ ʈiw˦˩]

[ʔɗɨəŋ˨˩ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 唐朝, composed of 唐 and 朝.


nhà Liêu

[ɲaː˨˩ liəw˧˧]

[ɲaː˦˩ liw˧˧]

[ɲaː˨˩ liw˧˧]

(historical) the Liao dynasty (907–1125 C.E.)


Nghĩa Hoà Đoàn

[ŋiə˦ˀ˥ hwaː˨˩ ʔɗwaːn˨˩]

[ŋiə˧˨ hwaː˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[ŋiə˨˩˦ waː˨˩ ʔɗwaːŋ˨˩]


Tống triều

[təwŋ͡m˧˦ t͡ɕiəw˨˩]

[təwŋ͡m˦˧˥ ʈiw˦˩]

[təwŋ͡m˦˥ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 宋朝, composed of 宋 and 朝.


nhà Minh

[ɲaː˨˩ mïŋ˧˧]

[ɲaː˦˩ mɨn˧˧]

[ɲaː˨˩ mɨn˧˧]

(historical) the Ming dynasty (1368–1644 C.E.)


vũ khí huỷ diệt hàng loạt

武器毀滅刷行 (CJK)

[vu˦ˀ˥ xi˧˦ hwi˧˩ ziət̚˧˨ʔ haːŋ˨˩ lwaːt̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ kʰɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˧˨ xɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ kʰɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ xɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

vũ khí (“weapon”) + huỷ diệt (“to destroy, to annihilate”) + hàng loạt (“mass”).

com

Tổng thống Mỹ [George W.] Bush hôm qua tuyên bố Saddam Hussein không có vũ khí huỷ diệt hàng loạt khi Mỹ tấn công đất nước vùng Vịnh này. Tuyên bố của ông cho rằng trách nhiệm thuộc về các cơ quan tình báo Mỹ.

2004 October 8, Ngọc Sơn, “Bush thừa nhận Iraq không có vũ khí huỷ diệt [Bush admitted that Iraq did not have weapons of [mass] destruction]”, in VnExpress:

Yesterday [7 October 2004], U.S. President [George W.] Bush declared that Saddam Hussein did not have weapons of mass destruction when the U.S. attacked this Gulf country. His declaration placed responsibility on the U.S. intelligence agencies.

weapon of mass destruction
weapon of mass destruction


nhà Tây Hạ

[ɲaː˨˩ təj˧˧ haː˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ haː˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ haː˨˩˨]

nhà (“dynasty”) + Tây Hạ (“Western Xia”).

(historical) the Western Xia dynasty (1038–1227 C.E.)


nhà Thanh

[ɲaː˨˩ tʰajŋ̟˧˧]

[ɲaː˦˩ tʰɛɲ˧˧]

[ɲaː˨˩ tʰan˧˧]

(historical) the Qing dynasty (1636–1912 C.E.)


Nguyên triều

[ŋwiən˧˧ t͡ɕiəw˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ ʈiw˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 元朝, composed of 元 and 朝.

vi-etym-sino

(historical) the Yuan dynasty (1271–1368 C.E.)


Thanh triều

[tʰajŋ̟˧˧ t͡ɕiəw˨˩]

[tʰɛɲ˧˧ ʈiw˦˩]

Sino-Vietnamese word from 清朝, composed of 清 and 朝.


Minh triều

[mïŋ˧˧ t͡ɕiəw˨˩]

[mɨn˧˧ ʈiw˦˩]

[mɨn˧˧ ʈiw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 明朝, composed of 明 and 朝.


nhà Bắc Tống

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˧˦ təwŋ͡m˧˦]

[ɲaː˦˩ ʔɓak̚˦˧˥ təwŋ͡m˦˧˥]

[ɲaː˨˩ ʔɓak̚˦˥ təwŋ͡m˦˥]

nhà (“dynasty”) + Bắc Tống (“Northern Song”).

com

(historical) the Northern Song dynasty (960–1127 C.E.)


主義民族

chủ nghĩa dân tộc
chủ nghĩa dân tộc#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa dân tộc (“nationalism”).


主義愛國

chủ nghĩa yêu nước
chủ nghĩa yêu nước#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa yêu nước (“patriotism”).


主義國際

chủ nghĩa quốc tế
chủ nghĩa quốc tế#Vietnamese

chữ Hán form of chủ nghĩa quốc tế (“internationalism”).


塳文化亞東

vùng văn hoá Á Đông
vùng văn hoá Á Đông#Vietnamese

Nôm form of vùng văn hoá Á Đông (“Sinosphere”).


塳文化東亞

vùng văn hoá Đông Á
vùng văn hoá Đông Á#Vietnamese

Nôm form of vùng văn hoá Đông Á (“Sinosphere”).


vùng văn hóa Á Đông

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá Á Đông.


塳文化𡨸漢

vùng văn hoá chữ Hán
vùng văn hoá chữ Hán#Vietnamese

Nôm form of vùng văn hoá chữ Hán (“Sinosphere”).


vùng văn hóa Đông Á

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá Đông Á.


văn hóa quyển

Traditional tone placement spelling of văn hoá quyển.


Hán tự văn hóa quyển

Hán tự văn hoá quyển
Hán tự văn hoá quyển#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of Hán tự văn hoá quyển.


kình nghê

[kïŋ˨˩ ŋe˧˧]

[kɨn˦˩ ŋej˧˧]

[kɨn˨˩ ŋej˧˧]

Sino-Vietnamese word from 鯨鯢, composed of 鯨 (“male whale”) and 鯢 (“female whale”).

vi-etym-sino

c. late 19th century, Anonymous, Trinh Thử truyện (貞鼠傳 "The Chaste Mouse"), 8a
鯨猊盃趣鯨猊
鯜𩵽時吏盃皮鯜𩵽
Kình nghê vui thú kình nghê;
Tép tôm thì lại vui bề tép tôm.
The bull whales and cow whales have their own funs;
The shrimps and prawns also have their own funs.

Quốc phong thi tập hợp thái (國風詩集合採 "Airs of the State - Collected"), 44a
𩵽鯜淎蹎𬌥𡮥𡮥
亇鯨鯢𪤄𣷭𢫝制
Tôm tép vũng chân trâu bé bé.
Cá kình nghê bãi bể rong chơi.
The shrimps and prawms [are in] the little puddles [made by] buffaloes' hooves.
The bull whales and cow whales roam playfully offshore.

(literary, obsolete) male whale(s) and female whale(s), bull whale(s) and cow whale(s)


eo biển Đài Loan

[ʔɛw˧˧ ʔɓiən˧˩ ʔɗaːj˨˩ lwaːn˧˧]

[ʔɛw˧˧ ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗaːj˦˩ lwaːŋ˧˧]

[ʔɛw˧˧ ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ l⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]

eo biển (“strait”) + Đài Loan (“Taiwan”).


chủ nghĩa bài Do Thái

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ ʔɓaːj˨˩ zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ ʔɓaːj˦˩ jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ʔɓaːj˨˩ jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]

chủ nghĩa (“doctrine, -ism”) + bài (“to oppose, to be against”) + Do Thái (“Jewish”).

1919, Vladimir Lenin, “О погромной травле евреев”, English translation from Lenin's Collected Works - 4th English Edition, volume 29, 1972, pages 252-253; Vietnamese translation from V. I. Lê-nin Toàn Tập, volume 38, 2005, pages 290-291
Người ta gọi việc gieo rắc hằn thù với người Do-thái là chủ nghĩa bài Do-thái. Trong những ngày cuối cùng của nó, chế độ quân chủ Nga hoàng xấu xa đã ra sức kích công nhân và nông dân dốt nát chống lại người Do-thái.
Anti-Semitism means spreading enmity towards the Jews. When the accursed tsarist monarchy was living its last days it tried to incite ignorant workers and peasants against the Jews.

Đức Quốc xã đã nhắm tới người Do Thái trước khi chúng lên nắm quyền ở Đức vào năm 1933. Thực sự, chủ nghĩa bài Do Thái nằm ở tâm của hệ tư tưởng phong trào Đức Quốc xã. Như nhận xét của sử gia Thomas Childers, “chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Đức Quốc xã, đặc biệt là chủ nghĩa bài Do Thái điên dại, luôn trồi lên bề mặt”.

2022, Trung Hiếu, “Hội nghị diệt chủng Do Thái Wannsee của phát xít Đức vẫn ám ảnh nhân loại đến ngày nay [Nazi Germany's Wannsee Conference to Genocide Jews Still Haunts Humanity Until Today]”, in Tạp Chí Điện Tử Luật Sư Việt Nam [Vietnam Lawyer Journal]:

The Nazis had already been targeting Jews before seizing power in Germany in 1933. In fact, anti-Semitism was at the core of the Nazi movement's ideology. As the historian Thomas Childers remarks: “It's true that Nazi racism, especially rabid anti-Semitism, was always on the surface.”


Một vành đai, một con đường

[mot̚˧˨ʔ vajŋ̟˨˩ ʔɗaːj˧˧ mot̚˧˨ʔ kɔn˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

[mok̚˨˩ʔ vɛɲ˦˩ ʔɗaːj˧˧ mok̚˨˩ʔ kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩]

[mok̚˨˩˨ van˨˩ ʔɗaːj˧˧ mok̚˨˩˨ kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

[mok̚˨˩˨ jan˨˩ ʔɗaːj˧˧ mok̚˨˩˨ kɔŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Một vành đai, một con đường.wav

Calque of Chinese 一帶一路／一带一路 (Nhất đái, nhất lộ).

cal

(neologism) Belt and Road Initiative (development strategy adopted by the Chinese government)


vùng văn hoá Á Đông

head

vùng văn hoá Á Đông • (塳文化亞東)

vi-noun

vùng văn hoá Á Đông • (塳文化亞東)

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ ʔaː˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ ʔaː˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ ʔaː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ ʔaː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + Á Đông (“East Asia”).


văn hoá quyển

[vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ kwiəŋ˧˨]

[vaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

[jaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 文化圈, composed of 文化 and 圈.


Chợ Gạo

[t͡ɕəː˧˨ʔ ɣaːw˧˨ʔ]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ɣaːw˨˩ʔ]

[cəː˨˩˨ ɣaːw˨˩˨]

Chợ Gạo (a district of Tiền Giang, Vietnam)


vùng văn hoá chữ Hán

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ t͡ɕɨ˦ˀ˥ haːn˧˦]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ t͡ɕɨ˧˨ haːŋ˦˧˥]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + chữ Hán (“Chinese character”).


diêm tiêu

Sino-Vietnamese word from 鹽 (“salt”) and 硝 (“nitre, saltpetre”).


chợ Bến Thành

[t͡ɕəː˧˨ʔ ʔɓen˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ʔɓen˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

[cəː˨˩˨ ʔɓəːn˦˥ tʰan˨˩]

Ho Chi Minh City
Ho Chi Minh City#English

Bến Thành Market (a market in District 1, Ho Chi Minh City, Vietnam)


vùng văn hoá Đông Á

head

vùng văn hoá Đông Á • (塳文化東亞)

vi-noun

vùng văn hoá Đông Á • (塳文化東亞)

[vʊwŋ͡m˨˩ van˧˧ hwaː˧˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˧˦]

[vʊwŋ͡m˦˩ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˨˩˦]

[vʊwŋ͡m˨˩ vaŋ˧˧ waː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˦˥]

[jʊwŋ͡m˨˩ jaŋ˧˧ waː˦˥ ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˦˥]

vùng (“region, area”) + văn hoá (“culture”) + Đông Á (“East Asia”).


cụm Sinh Tồn

[kum˧˨ʔ sïŋ˧˧ ton˨˩]

[kum˨˩ʔ ʂɨn˧˧ toŋ˦˩]

[kum˨˩ʔ sɨn˧˧ toŋ˦˩]

[kʊm˨˩˨ ʂɨn˧˧ toŋ˨˩]

[kʊm˨˩˨ sɨn˧˧ toŋ˨˩]

cụm (“cluster”) + sinh tồn (“to survive, to exist”).

Union Banks (an atoll of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


chợ Đồng Xuân

[t͡ɕəː˧˨ʔ ʔɗəwŋ͡m˨˩ swən˧˧]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ʔɗəwŋ͡m˦˩ swəŋ˧˧]

[cəː˨˩˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

Đồng Xuân Market
Đồng Xuân Market#English

Đồng Xuân Market (a market in Hoàn Kiếm district, Hanoi, Vietnam)

Đồng Xuân Market (a market in Lichtenberg, Lichtenberg borough, Berlin, Germany)


vùng văn hóa chữ Hán

Traditional tone placement spelling of vùng văn hoá chữ Hán.


同春

chữ Hán form of Đồng Xuân (“Đồng Xuân”).


nhà Nam Tống

[ɲaː˨˩ naːm˧˧ təwŋ͡m˧˦]

[ɲaː˦˩ naːm˧˧ təwŋ͡m˦˧˥]

[ɲaː˨˩ naːm˧˧ təwŋ͡m˦˥]

nhà (“dynasty”) + Nam Tống (“Southern Song”).

(historical) the Southern Song dynasty (1127–1279 C.E.)


Hán tự văn hoá quyển

[haːŋ˦˧˥ tɨ˨˩ʔ vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ kwiəŋ˧˨]

[haːŋ˦˥ tɨ˨˩˨ vaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

[haːŋ˦˥ tɨ˨˩˨ jaŋ˧˧ waː˦˥ wiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 漢字文化圈, composed of 漢字 (“Chinese character”) and 文化圈 (“cultural sphere”).


Bến Thành

→ English: Bến Thành

[ʔɓen˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[ʔɓen˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

[ʔɓəːn˦˥ tʰan˨˩]

bến (“port”) + thành (“citadel; fort”).
Named after a port near the Bát Quái fort, now no longer exists.

Bến Thành (a ward of District 1, Ho Chi Minh City, Vietnam)

(chợ ～) Bến Thành (a market in District 1, Ho Chi Minh City, Vietnam)


Đồng Xuân

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ swən˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ swəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

Đồng Xuân (a rural district of Phú Yên, Vietnam)

Đồng Xuân (a ward of Hoàn Kiếm district, Hanoi, Vietnam)

Đồng Xuân (a ward of Phúc Yên, Vĩnh Phúc, Vietnam)

Đồng Xuân (a commune of Thanh Ba district, Phú Thọ, Vietnam)

(chợ ～) Đồng Xuân (a market in Hoàn Kiếm district, Hanoi, Vietnam)

(chợ ～) Đồng Xuân (a market in Lichtenberg, Lichtenberg borough, Berlin, Germany)


nhà Tây Liêu

[ɲaː˨˩ təj˧˧ liəw˧˧]

[ɲaː˦˩ təj˧˧ liw˧˧]

[ɲaː˨˩ təj˧˧ liw˧˧]

nhà (“dynasty”) + Tây Liêu (“Western Liao”).

com

(historical) the Western Liao dynasty (1124–1218 C.E.)


Liêu

(historical) the Northern Liao dynasty (1122–1123 C.E.)


Bắc Tống

[ʔɓak̚˧˦ təwŋ͡m˧˦]

[ʔɓak̚˦˧˥ təwŋ͡m˦˧˥]

[ʔɓak̚˦˥ təwŋ͡m˦˥]

Sino-Vietnamese word from 北宋, composed of 北 and 宋.

vi-etym-sino

the Northern Song dynasty (960–1127 C.E.)


nhà Nguyên

[ɲaː˨˩ ŋwiən˧˧]

[ɲaː˦˩ ŋwiəŋ˧˧]

[ɲaː˨˩ ŋwiəŋ˧˧]


Sa Huỳnh

[saː˧˧ hwïŋ̟˨˩]

[ʂaː˧˧ hwɨn˦˩]

[ʂaː˧˧ wɨn˨˩]

[saː˧˧ wɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 沙 and 黃, with the South Central-Southern reading of the second character instead of Northern hoàng.

Sa Huỳnh (an estuary in Quảng Ngãi, Vietnam)

(archaeology) a culture in modern-day central and southern Vietnam (1000 BCE–200 C.E.)

(archaeology) Sa Huỳnh (a cluster of archaeological sites in Đức Phổ, Quảng Ngãi, Vietnam)

Sa Huỳnh (a coral reef of the Loaita Bank, Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


Hoàng Sa

→ English: Hoang Sa, Hoàng Sa

[hwaːŋ˨˩ saː˧˧]

[hwaːŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[hwaːŋ˦˩ saː˧˧]

[waːŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[waːŋ˨˩ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 黃砂.
This word most likely originated as a tên chữ used in adminstrative records, translated from the tên Nôm (bãi) Cát Vàng (“Yellow Sand (Bars)”). Since adminstrative records in pre-modern Vietnam were (mostly) written in Chinese, it was common to translate the Vietnamese tên Nôm into Chinese (alternatively, phonetic transcription was also common). This tên Nôm (spelled 𪤄葛鐄 (bãi Cát Vàng)) was attested first in a map from Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư (纂集天南四至路圖書, 1686) by Đỗ Bá, and was still attested in Dubois de Jancigny's work from 1850 titled L'Univers. Histoire et description de tous les peuples. Japon, Indo-Chine, Empire Birman (ou Ava), Siam, Annam (ou Cochinchine), Péninsule Malaise, etc., Ceylan, par M. Dubois de Jancigny, Aide de camp du roi d'Oude.

Paracel Islands (an archipelago in the South China Sea, Pacific Ocean)

Hoàng Sa (an island district of Da Nang, Vietnam)

Pattle Island (a coral island of the Crescent Group, Paracel Islands, South China Sea, Pacific Ocean)


Trường Sa

→ English: Truong Sa, Trường Sa

[t͡ɕɨəŋ˨˩ saː˧˧]

[ʈɨəŋ˦˩ ʂaː˧˧]

[ʈɨəŋ˦˩ saː˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩ ʂaː˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 長沙, composed of 長 and 沙.

Spratly Islands (an archipelago in the South China Sea, Pacific Ocean)

Spratly Island (a coral island of the Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean)

Trường Sa (an island district of Khánh Hoà, Vietnam)

Trường Sa (a township in Trường Sa district, Khánh Hoà, Vietnam)

Changsha (a prefecture-level city, the provincial capital of Hunan, China)

Changsha (a county of Changsha, Hunan, China)


giòn tan

[jɔŋ˦˩ taːŋ˧˧]

[jɔŋ˨˩ taːŋ˧˧]

bánh quế giòn tan

Đám thanh niên đùa nhau cười giòn tan.

The romping youths laughed in clanging peals.


tằng tịu

(especially) to commit adultery

(derogatory) to have sexual conduct that is deemed socially unacceptable


Đại Việt sử ký

Đại Việt sử kí
Đại Việt sử kí#Vietnamese


hội kiến

[hoj˨˩ʔ kiəŋ˦˧˥]

[hoj˨˩˨ kiəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 會見, composed of 會 and 見.


NĐ-CP

Abbreviation of Nghị định-Chính phủ (“government decree”).


bệnh tim mạch

[ʔɓəjŋ̟˧˨ʔ tim˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓen˨˩ʔ tim˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɓəːn˨˩˨ tim˧˧ mat̚˨˩˨]

cardiovascular disease
cardiovascular disease


xương hàm dưới

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ zɨəj˧˦]

[sɨəŋ˧˧ haːm˦˩ jɨj˨˩˦]

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ jɨj˦˥]


Đại Việt sử kí

[ʔɗaːj˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ sɨ˧˩ ki˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ sɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ viək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ jiək̚˨˩˨ sɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大越史記, composed of 大越 (“Đại Việt”) and 史記 (“history record; annals”).

(literature) the Annals of Đại Việt (official historical text of the Trần dynasty and is considered to be the first comprehensive account of the history of Vietnam)


bò đỏ

[ʔɓɔ˨˩ ʔɗɔ˧˩]

[ʔɓɔ˦˩ ʔɗɔ˧˨]

[ʔɓɔ˨˩ ʔɗɔ˨˩˦]

, ba que, ngụy

(derogatory, especially Overseas Vietnamese) a sympathizer of left-wing ideologies and parties, including socialist and communist ones


chuyên cơ

[t͡ɕwiən˧˧ kəː˧˧]

[t͡ɕwiəŋ˧˧ kəː˧˧]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 專機, composed of 專 and 機.


xương hàm trên

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ t͡ɕen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ haːm˦˩ ʈen˧˧]

[sɨəŋ˧˧ haːm˨˩ ʈəːn˧˧]

(anatomy) maxilla; upper jaw; maxillary bone


đăng cai

[ʔɗaŋ˧˧ kaːj˧˧]

[ʔɗaŋ˧˧ kaːj˧˧]

[ʔɗaŋ˧˧ kaːj˧˧]


thành bại

[tʰajŋ̟˨˩ ʔɓaːj˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˦˩ ʔɓaːj˨˩ʔ]

[tʰan˨˩ ʔɓaːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 成敗, composed of 成 (“success”) and 敗 (“defeat”).

(sự) thành bại của doanh nghiệp


làm bộ làm tịch

[laːm˨˩ ʔɓo˧˨ʔ laːm˨˩ tïk̟̚˧˨ʔ]

[laːm˦˩ ʔɓow˨˩ʔ laːm˦˩ tɨt̚˨˩ʔ]

[laːm˨˩ ʔɓow˨˩˨ laːm˨˩ tɨt̚˨˩˨]

làm + bộ + làm + tịch, based on làm bộ and bộ tịch.

(colloquial, idiomatic) to feign; to pretend


TTXVN

Initialism of Thông tấn xã Việt Nam (“Vietnam News Agency”).


táng tận lương tâm

[taːŋ˧˦ tən˧˨ʔ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[taːŋ˦˧˥ təŋ˨˩ʔ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[taːŋ˦˥ təŋ˨˩˨ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

(idiomatic) to be cruel; to have no conscience


lòng đào

[lawŋ͡m˨˩ ʔɗaːw˨˩]

[lawŋ͡m˦˩ ʔɗaːw˦˩]

[lɔŋ˦˩ ʔɗaːw˦˩]

[lawŋ͡m˨˩ ʔɗaːw˨˩]

(very rare in actual usage) of the peach color

trứng luộc lòng đào


đồ họa

Traditional tone placement spelling of đồ hoạ.


phân xử

[fən˧˧ sɨ˧˩]

[fəŋ˧˧ sɨ˧˨]

[fəŋ˧˧ sɨ˨˩˦]

to judge; to be an arbitrator to a conflict


máy tính bảng đồ họa

máy tính bảng đồ hoạ
máy tính bảng đồ hoạ#Vietnamese

Traditional tone placement spelling of máy tính bảng đồ hoạ.


cấu trúc dữ liệu

[kəw˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ zɨ˦ˀ˥ liəw˧˨ʔ]

[kəw˨˩˦ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ jɨ˧˨ liw˨˩ʔ]

[kəw˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ jɨ˨˩˦ liw˨˩˨]

cấu trúc (“structure”) + dữ liệu (“data”).


miết

gập tờ giấy rồi miết cho thẳng nếp

to fold a paper then apply pressure to create a crease

to move one's finger or palm while applying pressure


miết

(Southern Vietnam) uninterruptedly; without a break; continuously


máy tính cá nhân

[maj˧˦ tïŋ˧˦ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

máy tính (“computer”) + cá nhân (“personal”).


màn hình cảm ứng

[maːn˨˩ hïŋ˨˩ kaːm˧˩ ʔɨŋ˧˦]

[maːŋ˦˩ hɨn˦˩ kaːm˧˨ ʔɨŋ˦˧˥]

[maːŋ˨˩ hɨn˨˩ kaːm˨˩˦ ʔɨŋ˦˥]

màn hình (“screen”) + cảm ứng (“responsive; reactive”).


máy tính bảng đồ hoạ

vi-noun

(classifier cái, chiếc) máy tính bảng đồ hoạ

[maj˧˦ tïŋ˧˦ ʔɓaːŋ˧˩ ʔɗo˨˩ hwaː˧˨ʔ]

[maj˨˩˦ tɨn˦˧˥ ʔɓaːŋ˧˨ ʔɗow˦˩ hwaː˨˩ʔ]

[ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥ ʔɓaːŋ˨˩˦ ʔɗow˨˩ waː˨˩˨]

máy tính bảng (“tablet computer”) + đồ hoạ (“picture; drawing”).


vô pháp vô thiên

[vo˧˧ faːp̚˧˦ vo˧˧ tʰiən˧˧]

[vow˧˧ faːp̚˦˧˥ vow˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[vow˧˧ faːp̚˦˥ vow˧˧ tʰiəŋ˧˧]

[jow˧˧ faːp̚˦˥ jow˧˧ tʰiəŋ˧˧]


kiến trúc máy tính

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ maj˧˦ tïŋ˧˦]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ maj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ ma(ː)j˦˥ tɨn˦˥]

kiến trúc (“architecture”) + máy tính (“computer”).

computer architecture
computer architecture

(computer science) computer architecture


thương số

[tʰɨəŋ˧˧ so˧˦]

[tʰɨəŋ˧˧ ʂow˨˩˦]

[tʰɨəŋ˧˧ sow˨˩˦]

[tʰɨəŋ˧˧ ʂow˦˥]

[tʰɨəŋ˧˧ sow˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thương số.wav


trùng nữu

[t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ niw˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˦˩ nɨw˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˨˩ nɨw˨˩˦]


chủ nghĩa thực dân mới

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tʰɨk̚˧˨ʔ zən˧˧ məːj˧˦]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ jəŋ˧˧ məːj˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ jəŋ˧˧ məːj˦˥]

chủ nghĩa thực dân (“colonialism”) + mới (“new”).


chủ nghĩa thực dân

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ tʰɨk̚˧˨ʔ zən˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ tʰɨk̚˨˩ʔ jəŋ˧˧]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tʰɨk̚˨˩˨ jəŋ˧˧]

chủ nghĩa (“doctrine; -ism”) + thực dân (“colonialists”).


chủ nghĩa xã hội không tưởng

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ saː˧˨ hoj˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˧˨]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ kʰəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ xəwŋ͡m˧˧ tɨəŋ˨˩˦]

chủ nghĩa xã hội (“socialism”) + không tưởng (“unrealistic; utopian”).


từ đầu đến chân

head

từ đầu đến chân

vi-adv

từ đầu đến chân

[tɨ˨˩ ʔɗəw˨˩ ʔɗen˧˦ t͡ɕən˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɗəw˦˩ ʔɗen˦˧˥ t͡ɕəŋ˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɗəw˨˩ ʔɗəːn˦˥ cəŋ˧˧]

từ (“from”) + đầu (“head”) + đến (“to”) + chân (“leg; foot”).


cây-lô-mét

[kəj˧˧ lo˧˧ mɛt̚˧˦]

[kəj˧˧ low˧˧ mɛt̚˦˧˥]

[kəj˧˧ low˧˧ mɛk̚˦˥]

From French kilometre, with phono-semantic matching from cây (“kilometre”).

Quân Đức rút quân về đến 40 cây-lô-mét, nhờ đấy mà hơn 200 đô-thị cùng thôn-lạc nước Pháp đã phải chịu cường-quyền quần giã-man hơn hai năm giời, bây giờ mới được giải-thoát.

1917, Phạm Quỳnh, “Việc nhớn thế-giới”, in Nam Phong tạp-chí, volume I:

German troops withdrew more than 40 kilometres, thanks to that, more than 200 cities and villages in France had been liberated after having to endure the great oppression from a great power for two long years.

- Nhà bác có xa lắm không?
- Cũng không xa lắm. Từ đây về đến làng cháu chỉ có tám cây lô mếch.

1937, Ngô Tất Tố, chapter XXVI, in Tắt đèn:

- Is your home far here?
- It's not that far. My village is only 8 kilometres from here.


Kiến Thụy

Traditional tone placement spelling of Kiến Thuỵ.


Kiến Thuỵ

[kiəŋ˦˧˥ tʰwɪj˨˩ʔ]

[kiəŋ˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 建瑞, composed of 建 and 瑞.

vi-etym-sino

Kiến Thuỵ (a rural district of Haiphong, Vietnam).


chủ nghĩa kinh nghiệm

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ kïŋ˧˧ ŋiəm˧˨ʔ]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ kɨn˧˧ ŋiəm˨˩ʔ]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ kɨn˧˧ ŋim˨˩˨]

chủ nghĩa (“doctrine; -ism”) + kinh nghiệm (“experience”).


建瑞

chữ Hán form of Kiến Thuỵ (“Kiến Thuỵ”).


吳權

chữ Hán form of Ngô Quyền (“Ngô Quyền”).


thảng hoặc

[tʰaːŋ˧˩ hwak̚˧˨ʔ]

[tʰaːŋ˧˨ hwak̚˨˩ʔ]

[tʰaːŋ˨˩˦ wak̚˨˩˨]


thảng hoặc

[tʰaːŋ˧˩ hwak̚˧˨ʔ]

[tʰaːŋ˧˨ hwak̚˨˩ʔ]

[tʰaːŋ˨˩˦ wak̚˨˩˨]


Ngô Quyền

[ŋow˧˧ kwiəŋ˦˩]

[ŋow˧˧ wiəŋ˨˩]

Named after Ngô Quyền. Sino-Vietnamese word from 吳權, composed of 吳 and 權.

vi-etym-sino

Ngô Quyền (an urban district of Haiphong, Vietnam)

Ngô Quyền (a ward of Sơn Tây, Hanoi, Vietnam)

Ngô Quyền (a ward of Bắc Giang city, Bắc Giang province, Vietnam)

Ngô Quyền (a ward of Nam Định city, Nam Định province, Vietnam)

Ngô Quyền (a ward of Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Vietnam)

Ngô Quyền (a commune of Thanh Miện district, Hải Dương, Vietnam)

Ngô Quyền (a commune of Tiên Lữ district, Hưng Yên, Vietnam)


An Lão

[ʔaːn˧˧ laːw˦ˀ˥]

[ʔaːŋ˧˧ laːw˧˨]

[ʔaːŋ˧˧ laːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 安老, composed of 安 and 老.

An Lão (a rural district of Haiphong, Vietnam).

An Lão (a district of Bình Định, Vietnam).

An Lão (a township, the capital of An Lão district, Haiphong, Vietnam).

An Lão (a township, the capital of An Lão district, Bình Định, Vietnam).

An Lão (a commune of Bình Lục district, Hà Nam, Vietnam).

Menzies Reef (a coral reef of the Loaita Bank, Spratly Islands, South China Sea, Pacific Ocean).


An Dương

[ʔaːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 安陽, composed of 安 and 陽.

An Dương (a rural district of Haiphong, Vietnam)

An Dương (a ward of Lê Chân district, Haiphong, Vietnam)

An Dương (a township, the capital of An Dương district, Haiphong, Vietnam)

An Dương (a commune of Tân Yên district, Bắc Giang, Vietnam)

Anyang (a prefecture-level city in Henan, China)

Anyang (a county of Anyang, Henan, China)


mấy hồi

Mất bài thì làm lại mấy hồi.

If you lose your homework, you can just do it again in no time.

(colloquial) in no time, for a little bit

Hoa nở được mấy hồi thì bão tới.

The flowers bloomed for some time then the storm came.


khoẻ re

[xwɛ˧˩ zɛ˧˧]

[kʰwɛ˧˨ ʐɛ˧˧]

[xwɛ˧˨ ʐɛ˧˧]

[kʰwɛ˨˩˦ ɹɛ˧˧]

[xwɛ˨˩˦ ɹɛ˧˧]

Tuần sau nghỉ lễ ba ngày liên tùng tục, lâu rồi mới được vậy cứ gọi là khoẻ re.

Next week, I'll have three straight days of holidays, life is not this easy often man.

(colloquial) free from burdens or duties


khỏe re

Traditional tone placement spelling of khoẻ re.


băng keo

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧]

Đưa cuộn băng keo đây.


băng keo cá nhân

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˧˦ ɲən˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ kɛw˧˧ kaː˦˥ ɲəŋ˧˧]

băng keo (“adhesive tape”) + cá nhân (“personal”).


hạ gục

[haː˧˨ʔ ɣʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[haː˨˩ʔ ɣʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[haː˨˩˨ ɣʊwk͡p̚˨˩˨]


chán òm

[t͡ɕaːn˧˦ ʔɔm˨˩]

[t͡ɕaːŋ˦˧˥ ʔɔm˦˩]

[caːŋ˦˥ ʔɔm˨˩]


chu kì bán rã

[t͡ɕu˧˧ ki˨˩ ʔɓaːn˧˦ zaː˦ˀ˥]

[t͡ɕʊw˧˧ kɪj˦˩ ʔɓaːŋ˦˧˥ ʐaː˧˨]

[cʊw˧˧ kɪj˨˩ ʔɓaːŋ˦˥ ɹaː˨˩˦]

Blend of chu kì (“period; cycle”) + bán- (“half-”) + phân rã (“to decay”).


đơn thương độc mã

head

đơn thương độc mã

vi-adv

đơn thương độc mã

[ʔɗəːn˧˧ tʰɨəŋ˧˧ ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ maː˦ˀ˥]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ maː˧˨]

[ʔɗəːŋ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 單槍獨馬; literally "with one spear and one horse".
Very similar to, although not exactly the same as, various Chinese sayings like 單人獨馬／单人独马 (đơn nhân độc mã) and 單槍匹馬／单枪匹马 (đơn thương thất mã).

(idiomatic, literary) on one's own; by oneself


thành trì

[tʰajŋ̟˨˩ t͡ɕi˨˩]

[tʰɛɲ˦˩ ʈɪj˦˩]

[tʰan˨˩ ʈɪj˨˩]

(literally and figuratively) a stronghold


toàn tập

[twaːn˨˩ təp̚˧˨ʔ]

[twaːŋ˦˩ təp̚˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ təp̚˨˩˨]


toàn tập

[twaːn˨˩ təp̚˧˨ʔ]

[twaːŋ˦˩ təp̚˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ təp̚˨˩˨]

dốt toàn tập

ngáo toàn tập

(humorous) completely; at every single thing


không lực

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˧˨ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[kʰəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩˨]

[xəwŋ͡m˧˧ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 空 (“air”) and 力 (“strength; power; force”), also a semantic loan from English air force. Compare Japanese 空力 (kūriki, “aerodynamic”).

vi-etym-sino

Không lực Một

(chiefly in translations from English) air force


tuyên cáo

[twiəŋ˧˧ kaːw˨˩˦]

[t⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ kaːw˦˥]


khuyến thiện

[kʰwiəŋ˦˧˥ tʰiəŋ˨˩ʔ]

[xwiəŋ˦˧˥ tʰiəŋ˨˩ʔ]

[kʰwiəŋ˦˥ tʰiəŋ˨˩˨]

[xwiəŋ˦˥ tʰiəŋ˨˩˨]

(literary) to encourage people to do good


tán loạn

[taːŋ˦˧˥ lwaːŋ˨˩ʔ]

[taːŋ˦˥ l⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˨]

Đám đông chạy tán loạn sau khi nghe tiếng nổ gần đó.

The crowd ran wild after an explosion nearby can be heard.

toán loạn

regressive assimilation /-aːn -waːn/ > /-waːn -waːn/


khuyến nghị

[xwiən˧˦ ŋi˧˨ʔ]

[kʰwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[xwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[kʰwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]

[xwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]


khuyến nghị

[xwiən˧˦ ŋi˧˨ʔ]

[kʰwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[xwiəŋ˦˧˥ ŋɪj˨˩ʔ]

[kʰwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]

[xwiəŋ˦˥ ŋɪj˨˩˨]


thoáng qua

[tʰwaːŋ˧˦ kwaː˧˧]

[tʰwaːŋ˦˧˥ kwaː˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾aːŋ˦˥ waː˧˧]

thoáng (“to pass quickly”) + qua (“through, by”).

com

cảm tình thoáng qua


đắc thắng

[ʔɗak̚˧˦ tʰaŋ˧˦]

[ʔɗak̚˦˧˥ tʰaŋ˦˧˥]

[ʔɗak̚˦˥ tʰaŋ˦˥]

vẻ mặt đắc thắng

Cái vẻ đắc thắng của nó trông mà gai mắt.

His gleeful demeanor after the victory is naught but poison to my eyes.

(derogatory) gleeful about one's victory or triumph


tái tục

Việc vạch kế hoạch được tái tục vào năm 1935.


đồng trinh

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʈɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʈɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 童貞, composed of 童 (“child”) and 貞 (“chaste”).

vi-etym-sino

Đức Mẹ Đồng Trinh (Ma-ri-a)

(of a woman, chiefly Christianity, of Mary) virgin


băng vệ sinh

[ʔɓaŋ˧˧ ve˧˨ʔ sïŋ˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩ʔ ʂɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩ʔ sɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ vej˨˩˨ ʂɨn˧˧]

[ʔɓaŋ˧˧ jej˨˩˨ sɨn˧˧]


Đảng Cộng sản Trung Quốc

[ʔɗaːŋ˧˩ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

From đảng cộng sản (“communist party”) + Trung Quốc (“China”).

af

Communist Party of China
Communist Party of China


ánh sao

[ʔajŋ̟˧˦ saːw˧˧]

[ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːw˧˧]

[ʔɛɲ˦˧˥ saːw˧˧]

[ʔan˦˥ ʂaːw˧˧]


Lá cờ lấp lánh ánh sao

[laː˧˦ kəː˨˩ ləp̚˧˦ lajŋ̟˧˦ ʔajŋ̟˧˦ saːw˧˧]

[laː˨˩˦ kəː˦˩ ləp̚˦˧˥ lɛɲ˦˧˥ ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːw˧˧]

[laː˨˩˦ kəː˦˩ ləp̚˦˧˥ lɛɲ˦˧˥ ʔɛɲ˦˧˥ saːw˧˧]

[laː˦˥ kəː˨˩ ləp̚˦˥ lan˦˥ ʔan˦˥ ʂaːw˧˧]

[laː˦˥ kəː˨˩ ləp̚˦˥ lan˦˥ ʔan˦˥ saːw˧˧]

lá cờ (“flag; banner”) + lấp lánh (“to sparkle; to twinkle”) + ánh sao (“starlight”).

com

The Star-Spangled Banner, the national anthem of the United States


hen suyễn

[hɛŋ˧˧ ʂwiəŋ˧˨]

[hɛŋ˧˧ swiəŋ˧˨]

[hɛŋ˧˧ ʂ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

[hɛŋ˧˧ s⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]

hen + suyễn. Both elements mean "asthma" by themselves and are also both originally verbs.


Nghĩa dũng quân tiến hành khúc

[ŋiə˦ˀ˥ zʊwŋ͡m˦ˀ˥ kwən˧˧ tiən˧˦ hajŋ̟˨˩ xʊwk͡p̚˧˦]

[ŋiə˧˨ jʊwŋ͡m˧˨ kwəŋ˧˧ tiəŋ˦˧˥ hɛɲ˦˩ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ŋiə˧˨ jʊwŋ͡m˧˨ kwəŋ˧˧ tiəŋ˦˧˥ hɛɲ˦˩ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[ŋiə˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˦ wəŋ˧˧ tiəŋ˦˥ han˨˩ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[ŋiə˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˦ wəŋ˧˧ tiəŋ˦˥ han˨˩ xʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 義勇軍 (“volunteer army”) and 進行曲 (“march”).

vi-etym-sino

March of the Volunteers, the national anthem of China


trướng

a decorated banner used for veneration of the death

dưới trướng

幔𩅹帳雪衝坡
𢪀添冷𠖭几𫥨𡎝外

18th century, Đặng Trần Côn (鄧陳琨) (circa 1705–1745) (original Chinese), translated by Đoàn Thị Điểm (段氏點) (1705–1746/1748) (traditionally claimed), might actually be translated by Phan Huy Ích (潘輝益) (1751–1822), Chinh phụ ngâm khúc (征婦吟曲) [The Song of a Soldier's Wife], lines 183-184:

You live with rain as screen, with snow as tent,
I think of you and feel your cold out there.

Màn mưa trướng tuyết xông pha,
Nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoài.


động thực vật

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ tʰɨk̚˧˨ʔ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ tʰɨk̚˨˩ʔ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ vək̚˨˩˨]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ tʰɨk̚˨˩˨ jək̚˨˩˨]

Blend of động vật (“animal”) + thực vật (“plant”). Sino-Vietnamese word from 動植物.


thần y

[tʰən˨˩ ʔi˧˧]

[tʰəŋ˦˩ ʔɪj˧˧]

[tʰəŋ˨˩ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 神醫, composed of 神 (“godly”) and 醫 (“physician”).

vi-etym-sino

(chiefly fiction) a doctor or physician who is claimed to be able to cure almost all illnesses


cao siêu

Cha thầy pháp nghe thì cao siêu đó, nhưng cuối cùng vẫn là bịp.

That magican's words might sound like he's on to something, but in the end, a fraud is just a fraud.

(colloquial, derogatory, of words) "deep"-sounding; profound


sân bóng đá

[sən˧˧ ʔɓawŋ͡m˧˦ ʔɗaː˧˦]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʔɗaː˨˩˦]

[səŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˧˥ ʔɗaː˨˩˦]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɗaː˦˥]

[səŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ʔɗaː˦˥]

sân (“ground”) + bóng đá (“association football; soccer”).


thủ dâm tinh thần

[tʰu˧˩ zəm˧˧ tïŋ˧˧ tʰən˨˩]

[tʰʊw˧˨ jəm˧˧ tɨn˧˧ tʰəŋ˦˩]

[tʰʊw˨˩˦ jəm˧˧ tɨn˧˧ tʰəŋ˨˩]

thủ dâm (“to masturbate”) + tinh thần (“mind, mentality”).

(humorous, derogatory) to delude oneself


sân bóng rổ

[sən˧˧ ʔɓawŋ͡m˧˦ zo˧˩]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˧˥ ʐow˧˨]

[səŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˧˥ ʐow˧˨]

[ʂəŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ɹow˨˩˦]

[səŋ˧˧ ʔɓawŋ͡m˦˥ ɹow˨˩˦]

sân (“ground”) + bóng rổ (“basketball”).


Hán hóa

Traditional tone placement spelling of Hán hoá.


cơm chiên cá mặn

[kəːm˧˧ t͡ɕiən˧˧ kaː˧˦ man˧˨ʔ]

[kəːm˧˧ t͡ɕiəŋ˧˧ kaː˨˩˦ maŋ˨˩ʔ]

[kəːm˧˧ ciəŋ˧˧ kaː˦˥ maŋ˨˩˨]

cơm chiên (“fried rice”) + cá (“fish”) + mặn (“salted”).

Vietnamese fried rice with salted fish, chopped snow pea and chicken


bún măng vịt

[ʔɓun˧˦ maŋ˧˧ vit̚˧˨ʔ]

[ʔɓun˦˧˥ maŋ˧˧ vit̚˨˩ʔ]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ maŋ˧˧ vɨt̚˨˩˨]

[ʔɓʊwŋ͡m˦˥ maŋ˧˧ jɨt̚˨˩˨]

bún (“rice vermicelli”) + măng (“bamboo shoot”) + vịt (“duck”).

Vietnamese rice vermicelli duck noodle soup with bamboo shoots, garnished with shredded cabbage, thin slices of yellow onions, green onions and a wedge of lemon. Ginger fish sauce (nước mắm gừng) may be served as dipping sauce for the duck meat slices.


gỏi đu đủ

[ɣɔj˧˩ ʔɗu˧˧ ʔɗu˧˩]

[ɣɔj˧˨ ʔɗʊw˧˧ ʔɗʊw˧˨]

[ɣɔj˨˩˦ ʔɗʊw˧˧ ʔɗʊw˨˩˦]

Green papaya salad (a spicy salad made from shredded unripe papaya)


viên nén

[viəŋ˧˧ nɛŋ˦˧˥]

[viəŋ˧˧ nɛŋ˦˥]

[jiəŋ˧˧ nɛŋ˦˥]

viên (“small piece, ball, pebble, etc.”) + nén (“to compress”).


viên nhộng

[viən˧˧ ɲəwŋ͡m˧˨ʔ]

[viəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩ʔ]

[viəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩˨]

[jiəŋ˧˧ ɲəwŋ͡m˨˩˨]

viên (“small piece, ball, pebble, etc.”) + nhộng (“cocoon”).


dù dì

[jʊw˦˩ jɪj˦˩]

[jʊw˨˩ jɪj˨˩]


hồng hoàng

[həwŋ͡m˨˩ hwaːŋ˨˩]

[həwŋ͡m˦˩ hwaːŋ˦˩]

[həwŋ͡m˨˩ waːŋ˨˩]


Hán hoá

[haːŋ˦˧˥ hwaː˨˩˦]

[haːŋ˦˥ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 漢化, composed of 漢 and 化.


phóng lợn

[fawŋ͡m˧˦ ləːn˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ ləːŋ˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ ləːŋ˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ ləːŋ˨˩˨]

phóng (“to launch; to throw”) + lợn (“pig”).


𣷭

𣷭: Nôm readings: biển (canonical)
bể (canonical)


bánh đúc

[ʔɓajŋ̟˧˦ ʔɗʊwk͡p̚˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ ʔɗʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ ʔɗʊwk͡p̚˦˥]

(Northern Vietnam) Vietnamese rice cake made from either non-glutinous rice flour or corn flour. It is white in color and has a soft texture and mild flavour. It is typically garnished with savory ingredients such as ground pork, tôm chấy (grilled ground shrimp), fried onions, sesame seeds, salt, peanuts, lime juice, and soy sauce or fish sauce.

Pandanus amaryllifolius
Pandanus amaryllifolius#Translingual

(Southern Vietnam) Vietnamese rice cake made from non-glutinous rice flour. It takes the form of gelatinous blocks that are often colored green by the addition of Pandanus amaryllifolius leaf extract.


lạc loài

[laːk̚˨˩˨ l⁽ʷ⁾aːj˨˩]

lạc (“to be lost”) + loài (“kind”), literally “to be lost and separated from your own kind”.

(of a person or their life) completely lonesome and with nobody to rely on


clgt

[kəː˨˩ ləː˨˩ ɣəː˨˩ təː˨˩]

[kəː˦˩ ləː˦˩ ɣəː˦˩ təː˦˩]

[kəː˨˩ ləː˨˩ ɣəː˨˩ təː˨˩]

cái lồn gì thế?
cái lồn gì thế#Vietnamese

(Internet slang, minced oath) Initialism of cái lồn gì thế? (“the fuck is/was that?”); WTF


cái lề gì thốn?

[kaːj˨˩˦ lej˦˩ jɪj˦˩ tʰoŋ˦˧˥]

[kaːj˦˥ lej˨˩ jɪj˨˩ tʰoŋ˦˥]

From cái lồn gì thế?, generated through the nói lái process.

vi-etym-lai

(minced oath) Alternative form of cái lồn gì thế? (“the fuck is/was that?”)


cần lời giải thích

[kən˨˩ ləːj˨˩ zaːj˧˩ tʰïk̟̚˧˦]

[kəŋ˦˩ ləːj˦˩ jaːj˧˨ tʰɨt̚˦˧˥]

[kəŋ˨˩ ləːj˨˩ jaːj˨˩˦ tʰɨt̚˦˥]

A euphemistic, yet cogent, reinterpretation of clgt.

(literal) I need explanation; this needs explanation


cái lồn gì thế?

[kaːj˨˩˦ loŋ˦˩ jɪj˦˩ tʰej˨˩˦]

[kaːj˦˥ loŋ˨˩ jɪj˨˩ tʰej˦˥]

cái (“whatsit; whatchamacallit”) + lồn (“vulva; cunt”) + gì (“what”) + thế (emphatic particle).


không vào hang cọp sao bắt được cọp con

[xəwŋ͡m˧˧ vaːw˨˩ haːŋ˧˧ kɔp̚˧˨ʔ saːw˧˧ ʔɓat̚˧˦ ʔɗɨək̚˧˨ʔ kɔp̚˧˨ʔ kɔn˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ vaːw˦˩ haːŋ˧˧ kɔp̚˨˩ʔ ʂaːw˧˧ ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗɨək̚˨˩ʔ kɔp̚˨˩ʔ kɔŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ vaːw˦˩ haːŋ˧˧ kɔp̚˨˩ʔ saːw˧˧ ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗɨək̚˨˩ʔ kɔp̚˨˩ʔ kɔŋ˧˧]

[kʰəwŋ͡m˧˧ vaːw˨˩ haːŋ˧˧ kɔp̚˨˩˨ ʂaːw˧˧ ʔɓak̚˦˥ ʔɗɨək̚˨˩˨ kɔp̚˨˩˨ kɔŋ˧˧]

[xəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩ haːŋ˧˧ kɔp̚˨˩˨ saːw˧˧ ʔɓak̚˦˥ ʔɗɨək̚˨˩˨ kɔp̚˨˩˨ kɔŋ˧˧]

Calque of Chinese 不入虎穴，焉得虎子 (bất nhập hổ huyệt, yên đắc hổ tử).

cal

nothing ventured, nothing gained
nothing ventured, nothing gained

no pain, no gain; nothing ventured, nothing gained


vô giáo dục

[vo˧˧ zaːw˧˦ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[vow˧˧ jaːw˨˩˦ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]


bươm

xé bươm

rách bươm

nát bươm

[…] ngực áo rách bươm để hở ra một khoảng da thịt trắng nhấp nhoá.

1991, Chu Lai, chapter 2, in Ăn mày dĩ vãng, NXB Văn học:

[…] and the chest of her shirt tattered, revealing a flash of white skin.


tọc mạch

poke one's nose into
poke one's nose into

keep one's mouth shut
keep one's mouth shut

(colloquial, derogatory) to poke one's nose into others' affairs then not keep one's mouth shut


庯坊

chữ Hán form of phố phường (“street and district; streets; city or town”).


nhấp nhô

[ɲəp̚˧˦ ɲo˧˧]

[ɲəp̚˦˧˥ ɲow˧˧]

[ɲəp̚˦˥ ɲow˧˧]

㳥洊𲈫波𣱿濡
隻船炮影𣵰(⿰氵穌)拉掠

18th century, Nguyễn Gia Thiều (阮嘉韶) (1741-1798), Cung oán ngâm khúc (宮怨吟曲), Phú Văn đường tàng (富文堂藏), printed in 1866 edition:

Waves at the estuary wobbling up and down,
[Causing] An illusory ship to wobble as it hit [by the waves].

Sóng cồn cửa bể nhấp nhô,
Chiếc thuyền bào ảnh lần xô rập rình/rềnh.


đảo Anh

[ʔɗaːw˧˩ ʔajŋ̟˧˧]

[ʔɗaːw˧˨ ʔɛɲ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˦ ʔan˧˧]

Great Britain (an island in Western Europe)


với chẳng

[vəːj˧˦ t͡ɕaŋ˧˩]

[vəːj˨˩˦ t͡ɕaŋ˧˨]

[vəːj˦˥ caŋ˨˩˦]

[jəːj˦˥ caŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-với chẳng.wav

với (“and”) + chẳng (“not”). As a literal phrase, the meaning is quite obvious in such construction as A với chẳng A (literally “A and not A”), but it becomes idiomatic in such construction as A với chẳng B (literally “A and not B”), where B is directly related to A in a way that makes them virtually synonymous. In many cases, với chẳng is shortened back to với, making them synonymous. This shortened với can be used in A với không A to convey the literal meaning.

Con với chẳng cái, có giúp được mẹ tí gì đâu !

Why the hell did I even give birth to you? You're no use to me whatsoever!

Quà với chẳng cáp ! Anh em mình với nhau mà !

Why'd you bother buying me gifts? We're bosom buddies!

Nhưng ta chẳng cần con mẹ nó gì danh môn với chẳng danh môn, chính phái với chẳng chính phái, miễn sao sử cho đúng cách.

1976, Jin Yong, translated by Hàn Giang Nhạn, LỘC ĐỈNH KÝ [THE DEER AND THE CAULDRON], volume 10:

I don’t give a damn about his background or sect, just how I can make good use of him.

Làm gì có đông với chẳng tây. Mặt trời mọc lên ở đằng đông, lặn xuống ở đằng tây, nhưng đó đơn thuần chỉ là một quan sát thiên văn. Biết rằng ta chẳng hiểu đông là gì, tây là gì thì gần với sự thật hơn. Thực tế thì không ai biết mặt trời từ đâu mà ra.

(Can we date this quote?), Masanobu Fukuoka, “Phần 5: Thùng rỗng kêu to [Part 5: Empty Vessels Make the Most Sound]”, in XanhShop, transl., Cuộc cách mạng một cọng rơm [The One-Straw Revolution]:

There ain't no east or west. The sun rises in the east and sets in the west for sure, but that's just an astronomical observation. It's more accurate to say we don't actually know what east and west mean. The fact of the matter is nobody really knows where the sun comes from.

“[…] Thuyền với chẳng thiếc. Tôi chẳng hiểu nổi. Anh bị làm sao vậy?”

(Can we date this quote?), Haruki Murakami, “CHƯƠNG 10: TENGO - ĐỀ NGHỊ BỊ CỰ TUYỆT [CHAPTER 10: TENGO - PROPOSAL REJECTED]”, in Lục Hương, transl., 1Q84, StreetLib:

“[…] To hell with boats. I just don’t get it. What’s wrong with you?”

connects two ideas, or two syllables of a word for one idea, and emphasizes that that idea or those ideas have no bearing on the current situation, and therefore that idea or those ideas are to be dismissed out of hand


Tây Bắc Bộ

[təj˧˧ ʔɓak̚˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[təj˧˧ ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ]

[təj˧˧ ʔɓak̚˦˥ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 西北部, composed of 西 (“west”) and 北部 (“Northern Vietnam”).


đồng bằng Sông Hồng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩ səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩ səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

đồng bằng (“delta”) + Sông Hồng (“the Red River”).

com

the Red River Delta (a region of Vietnam)


Đông Bắc Bộ

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɓak̚˧˦ ʔɓo˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓow˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔɓak̚˦˥ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 東 (“east”) and 北部 (“Northern Vietnam”).


Đông Nam Bộ

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔɓo˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔɓow˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 東 (“east”) and 南部 (“Southern Vietnam”).

(formal) Southeast Vietnam (a region of Vietnam)


cánh gà

[kajŋ̟˧˦ ɣaː˨˩]

[kɛɲ˦˧˥ ɣaː˦˩]

[kan˦˥ ɣaː˨˩]

sau cánh gà

the backstage (literally, “behind the wings”)


tọng

tọng họng

(colloquial) to shove down; to stuff; to cram


góc nhìn

[ɣawk͡p̚˧˦ ɲin˨˩]

[ɣawk͡p̚˦˧˥ ɲin˦˩]

[ɣawk͡p̚˦˥ ɲɨn˨˩]

game bắn súng góc nhìn thứ nhất

(literally and figuratively) point of view; perspective; angle


cầm tay

túi xách cầm tay

thiết bị cầm tay