i

The name of the Latin-script letter I/i.


o

The name of the Latin-script letter O/o.


u

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-u.wav

The name of the Latin-script letter U/u.


e

The name of the Latin-script letter E/e.


山

山: Hán Việt readings: sơn (canonical)
san 山: Nôm readings: sơn (canonical)
san (canonical)

鄭公山

chữ Hán form of Sơn (“a male given name”).


王

王: Hán Việt readings: vương (canonical)
vượng 王: Nôm readings: vương (canonical)
vướng (canonical)

王翠翹

chữ Hán form of Vương (“a surname; a male given name”).


甲

giáp (Hán-Nôm)
giẹp (Hán-Nôm)
kép (Hán-Nôm)
nháp (Hán-Nôm)
ráp (Hán-Nôm)

武元甲

chữ Hán form of Giáp (“a male given name”).


立

lập (Hán-Nôm)
lụp (Hán-Nôm)
sập (Hán-Nôm)
lớp (Hán-Nôm)
sầm (Hán-Nôm)
sụp (Hán-Nôm)
nhân (Hán-Nôm)

陳立

chữ Hán form of Lập (“a male given name”).


草

thảo (Hán-Nôm)
tháu (Hán-Nôm)
xáo (Hán-Nôm)

阮氏芳草

chữ Hán form of Thảo (“a female given name”).


香

hương (canonical)
hang (canonical)
nhàng (canonical)

胡春香

chữ Hán form of Hương (“a female given name”).


風

chữ Hán form of Phong (“a male given name”).


ca

The name of the Latin-script letter K/k.


龍

lung (canonical)
lỏng (canonical)
lúng (canonical)
luông (canonical)
luồng (canonical)

Chữ Hán form of Long (“a male given name”).


quốc ngữ

[kuək̚˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kuək̚˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[wək̚˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國語 (“national language; official language”).

vi-etym-sino

the modern Vietnamese writing system based on the Latin alphabet

(literary) national language; official language


ơ

"O" tròn như quả trứng gà
"Ô" thời/thì đội mũ, "ơ" thời/thì mang râu
"O" is round like an egg
"Ô" wears a hat, and "ơ" has a beard

The name of the Latin-script letter Ơ/ơ.


ơ

chữ "ơ"

điểm "ơ"

(dated) The name of the Latin-script letter E/e.


gi

The name of the Latin-script letter J/j.


Kim

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty


May

From may (“lucky”). Compare Hạnh with the same meanings.


á

The name of the Latin-script letter Ă/ă.


a

The name of the Latin-script letter A/a.


tiếng Việt

[tiəŋ˧˦ viət̚˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ viək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˥ viək̚˨˩˨]

[tiəŋ˦˥ jiək̚˨˩˨]

tiếng (“language”) + Việt (“Vietnam; Vietnamese”).

com

Tiếng Việt không dấu khó đọc quá.

Vietnamese without diacritics is so hard to read.

'Cái khó nhất đối với tôi trong tiếng Việt là không biết xưng hô thế nào cho đúng. Tôi nghĩ rằng để giỏi tiếng Việt cần phải thực hành giao tiếp thường xuyên với người Việt.'

2017 May 19, Đ. Tuấn, “Hội thảo 'Giữ gìn, bảo vệ ngôn ngữ và văn hóa Việt' tại Pháp [A workshop on 'Maintaining, preserving the Vietnamese language and culture' in France]”, in Nhân Dân, Communist Party of Vietnam, retrieved 2019-04-02:

'The hardest part of Vietnamese to me is not knowing how to address people correctly. I think to be skilled in Vietnamese, you have to stay in regular contact with Vietnamese people.'

Mai học toán và tiếng Việt.

I'll be having math and Vietnamese tomorrow.

(primary education, as a subject) Vietnamese


vê

The name of the Latin-script letter V/v.


hát

From French ache. There is no "silent h" in Vietnamese, hence the insertion of the h, as with other borrowings from French. Compare English haitch.

Tôi xin đoán chữ "ache".
Ý anh là chữ "hát" đúng không ạ?
I'd like to buy an "aitch".
You mean a "haitch"?

The name of the Latin-script letter H/h.


bê

The name of the Latin-script letter B/b.

bê bò

The name of the Latin-script letter P/p.


ép

The name of the Latin-script letter F/f.


Việt

Sino-Vietnamese word from 越 (“Yue; Viet”). Doublet of vượt.


Pháp

Sino-Vietnamese word from 法, from Middle Chinese 法 (pjop). As for the country name, contracted from Chinese 法國／法国 (Pháp quốc), in turn contracted from Chinese phonetics Mandarin 法蘭西／法兰西 (Fǎlánxī, Fàlánxī, Pháp Lan Tây) + 國／国 (quốc, “country”), from French France. Doublet of phép.


ê

The name of the Latin-script letter Ê/ê.


ô

The name of the Latin-script letter Ô/ô.


ô

The name of the Latin-script letter O/o.


chữ Nôm

head

chữ Nôm • (字喃, 𡨸喃, 𡦂喃)

vi-noun

chữ Nôm • (字喃, 𡨸喃, 𡦂喃)

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ nom˧˧]

[t͡ɕɨ˧˨ nom˧˧]

[cɨ˨˩˦ nom˧˧]

chữ (“character”) + Nôm, literally "the southern characters" wherein "southern" refers to Vietnam as opposed to northern which is China.

(writing) a historical writing system derived from Chinese characters that was once used to write Vietnamese


tên

cái (classifier)
先 (CJK)
𥏍 (CJK)
𠸜 (CJK)
𠸛 (CJK)

Tôi tên là Vân. / Tên tôi là Vân.
My name is Vân.

Tôi tính hai trường hợp mà người Việt đi nước ngoài nên đổi tên khác: tên mình có ý nghĩa xấu trong ngôn ngữ của người ta, và tên mình khó phát âm quá - dù muốn cuốn đến mấy nhưng lưỡi của người ta không liếm được các nguyên và phụ âm đó.
Một anh tên Chiến sắp đi du học ở Pháp nên đổi tên. Trong tiếng Pháp, “chien” có nghĩa là “chó” - “Je m’appelle Chien” (“Tôi tên chó”) là cách giới thiệu chỉ phù hợp với ca sĩ hát rap.
Còn hai tên Dung và Dũng có vấn đề ở Anh. Theo cách đọc của tiếng Anh, cả hai sẽ thành phát âm là “Đăng”, ý nghĩa là “phân”. Kể cả ca sĩ hát rap cũng không có người nào tên Phân cả.
Hai tên Phước và Phức cũng hơi “phức tạp”. Ví dụ, bạn là cô gái Sài Gòn đang yêu một anh Việt kiều ở Mỹ. Anh ấy tên thật là Phước nhưng bạn bè toàn gọi anh ấy bằng tên tiếng Anh là Peter. Một hôm hai người cãi nhau máu lửa qua điện thoại. Peter tắt máy, tức giận. Cảm thấy mình có lỗi, bạn sáng tác thư tình bằng tiếng Việt (để tăng độ tình cảm), gọi điện lại anh ấy, đọc cho anh ấy nghe.
Peter. Phước yêu… Alô? Alô, anh còn đó không?

2012, Joe Ruelle, “Chuyện Linh và Lucy [Linh or Lucy?]”, in Ngược chiều vun vút [Whooshing toward the Other Way]:

I can think of two situations where Vietnamese people abroad should change their names: when their names mean something bad in the local language, and when their names are too hard to pronounce - no matter how hard the locals try to roll their tongues, they just can't lick up all those vowels and consonants.
A man named Chiến who is about to go to France to study should change his name. In French, chien means "dog" - "Je m'appelle Chien" ("My name is Dog") would only be how a rapper introduces himself.
The names Dung and Dũng are problematic in English, because people would pronounce them "dung", meaning "poop". Even rappers wouldn't be caught dead being called "Poop".
The names Phước and Phức are also kind of f-, friggin' complicated. Let's say you're a Saigon girl dating a Vietnamese man in America. His real name is Phước, but all his friends call him Peter. One day you have an awful fight with him on the phone. Peter hangs up, pissed off. You feel bad, and you write a love letter in Vietnamese (to enhance the feelings), then you call him and read it to him.
Peter. Phước yêu… Hello? Hel-lo-o? You're still there?

Để được việc mình và chiều việc vợ, tôi gạch ngay tên Hạnh và thế vào đó là Cúc.
- Cúc nào? - Vợ tôi tiếp tục hoạnh hoẹ - Con Cúc ở cạnh nhà phải không?
- Trời ơi là trời! - Tôi vò đầu - Thiếu gì người tên Cúc mà sao em cứ…
- Bỏ ngay! - Vợ tôi phán, không để tôi nói hết câu.

2013, Nhật Ánh Nguyễn, “Nhân vật nữ của tôi [My Female Character]”, in Chuyện cổ tích dành cho người lớn [Fairy Tales for Adults], page 13:

Just so I could move on with my business and she could move on with hers, I crossed the name Hạnh and replaced it with Cúc.
- Which Cúc? - My wife continued nagging - The one next door?
- Oh for heaven's sake! - I was rubbing my hair - There are tons of people named Cúc, why are you so…
- Drop that! - She commanded, without letting me finish my sentence.


dê

The name of the Latin-script letter D/d.


tiếng Anh

[tiəŋ˧˦ ʔajŋ̟˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɛɲ˧˧]

[tiəŋ˦˥ ʔan˧˧]

Ở Việt Nam, tiếng Anh trong trường chỉ chú trọng ngữ pháp, thành thử học sinh Việt Nam không nói nổi một câu tiếng Anh nên hồn.

Vietnamese schools only focus on English grammar, so it's no wonder Vietnamese students can't utter a decent English sentence for the life of them.

Người Nhật chúng tôi hễ người Anh tới, chúng tôi học tiếng Anh, người Nga, người Pháp, người Đức đến, chúng tôi học tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức.

1906, Phan Châu Trinh, Người Nam nên học chữ Pháp:

When it comes to the Japanese, when the English arrive, they learn English; when the Russians, French, Germans arrive, they learn Russian, French, German.

1949: Trần Trọng Kim, "Lên Nam Vang" (Going to Phnom Peng), Một cơn gió bụi
Con gái tôi biết tiếng Anh, có nhiều người muốn học, định đi thuê nhà để dạy học, nhưng không thuê được nhà.

My daughter knows English, and many people want to learn it. She planned to rent a house to teach in but couldn't.


tiếng Pháp

[tiəŋ˧˦ faːp̚˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ faːp̚˦˧˥]

[tiəŋ˦˥ faːp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiếng Pháp.wav


tiếng Tây Ban Nha

[tiəŋ˧˦ təj˧˧ ʔɓaːn˧˧ ɲaː˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[tiəŋ˦˥ təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiếng Tây Ban Nha.wav

tiếng (“language”) + Tây Ban Nha (“Spain”)


tiếng Ý

[tiəŋ˧˦ ʔi˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɪj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ ʔɪj˦˥]


Ý

Sino-Vietnamese word from 意. As for the country name, contracted from Mandarin 意大利 (Yìdàlì, Ý Đại Lợi), from a transcription from a European language.

der

Yìdàlì, Ý Đại Lợi


tiếng Đức

[tiəŋ˧˦ ʔɗɨk̚˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[tiəŋ˦˥ ʔɗɨk̚˦˥]


ớ

The name of the Latin-script letter Â/â.


ư

The name of the Latin-script letter Ư/ư.


miếu

Sino-Vietnamese word from 廟. Doublet of miễu.


đền

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 填 (SV: điền).

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">điền</i>


tiếng Nga

[tiəŋ˧˦ ŋaː˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ ŋaː˧˧]

[tiəŋ˦˥ ŋaː˧˧]


Anh

Sino-Vietnamese word from 英. As for the country name, contracted from Chinese 英國／英国 (Anh quốc, “United Kingdom”), from Chinese 英 (Anh) (as in Mandarin 英吉利 (Yīngjílì, Anh Cát Lợi, “England”) or 英格蘭／英格兰 (Yīnggélán, Anh Cách Lan, “England”)) + 國／国 (quốc, “country”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">Anh quốc</i>

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Anh.wav


tê

The name of the Latin-script letter T/t.


văn

(education) Clipping of ngữ văn (“secondary Vietnamese”).

văn nói

văn viết


Thị

Sino-Vietnamese word from 氏 (“clan; née”).

vi-etym-sino

a female given name from Chinese, a middle name


Văn

Sino-Vietnamese word from 文 (“literature”); implies an educated or scholarly person.

Sai rồi, ông Trần Văn Trật!

a male given name from Chinese, a middle name


tiếng Thái

[tiəŋ˧˦ tʰaːj˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ tʰaːj˨˩˦]

[tiəŋ˦˥ tʰaːj˦˥]


người Việt

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨]

người (“human”) + Việt (“Yue; Vietnamese”).

compound

the Vietnamese people, also known as the Kinh people, the only major ethnic group in Vietnam, whose mother language is Vietnamese; a Kinh person


Bon

Vượt qua 226 thí sinh đến từ các trường y dược trên toàn quốc, Đỗ Thế Bon - sinh viên ngành Bác sĩ đa khoa, ĐH Duy Tân đã xuất sắc giành giải nhất tại cuộc thi học thuật về y tế.

2020, Thái Trà, “ĐH Duy Tân giành giải nhất cuộc thi học thuật về y tế”, in Zing news:

Beating 226 other contestants from medical schools all over the country, Đỗ Thế Bon — a General Practitioner student at Duy Tân University — outstandingly won the first prize in a medical scholarship contest.


quy

The name of the Latin-script letter Q/q.


quốc tế ngữ

[kuək̚˧˦ te˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[wək̚˦˥ tej˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 國際語 (“Interlingua”).


Ca Li

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

Clipping of Ca-li-pho-ni-a, Ca-li-phoóc-ni-a, from English California. Compare English Cali.

Hơn nữa, anh thấy ngại ngừng nghĩ đến chuyện trở về Ca Li…

1990, Mai Kim Ngọc, Thuyền nhân, Letters and Arts Publishing House, page 469:

Moreover, he felt reluctant about returning to California…

Đến Cali, bỗng nhớ Sài Gòn!
Một thuở đăng trình, giấc mộng con
Giữa chốn phồn hoa, vui đại ẩn
Mặc đời lộn lạo, giữ lòng son.

2010 May, Tâm Chơn, “Miễn nhớ”, in Bóng trúc bên thềm, Hanoi: Cultural and Information Publishing House, page 148:

How I miss Saigon at California!
When I was in the Army, a little dream
Amidst the hustle and bustle of the city,
Detached from its chaos, I keep my heart loyal.

Chẳng hạn như khi một người dân New York đến Cali, người ấy phải tuân theo luật lệ của Cali và không thể bừa bãi như vậy. Phải vậy không? Khi đến Cali, tôi cảm thấy vô cùng thoải mái; chung quanh, chỗ nào cũng đầy những “Thánh”, Santa Clara, San José, San Francisco.

2016 June 29, Thanh Hải Vô Thượng Sư, Bí Quyết Tức Khắc Khai Ngộ - Hiện Đời Giải Thoát, volume Khai Thị 8, The Supreme Master Ching Hai Publishing, page 137:

For example, when a New Yorker comes to California, they must act according to the laws of California and cannot be so rash. Right? When in California, I feel utterly relaxed; around me, the places are full of "Saints": Santa Clara, San José, San Francisco.

Con Nguyệt, con gái Bà, nói nó ở thành phố San Diego, tiểu bang Ca-li, một thành phố đẹp lắm.

2021 January 23, Phan Đức Minh, “Bà Năm đi Mỹ [Mrs. Năm goes to America]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

Her daughter Nguyệt says she lives in San Diego, California, a beautiful city.

(colloquial) California (a state of the United States)


chữ Hán

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ haːn˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ haːŋ˦˧˥]

[cɨ˨˩˦ haːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chữ Hán.wav

chữ (“character”) + Hán (“Han”), calque of Chinese 漢字／汉字 (Hán tự).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Hán tự</i>

Chinese character
Chinese character#English


tiếng Nhật

[tiəŋ˧˦ ɲət̚˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˧˥ ɲək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˥ ɲək̚˨˩˨]


dét

The name of the Latin-script letter Z/z.


pê

The name of the Latin-script letter P/p.


Hoa văn

[waː˧˧ vaŋ˧˧]

[waː˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 華文 (“written Chinese”).

vi-etym-sino

Hoa văn thương mại

(education) Mandarin, especially Mandarin taught at a private Mandarin-language school


La-tinh

[laː˧˧ tïŋ˧˧]

[laː˧˧ tɨn˧˧]

[laː˧˧ tɨn˧˧]

French Latin, with a peculiar rendition of the French nasal vowel /ɛ̃/. Compare Phi-li-tinh (“Philistine”) and Cô-rinh-tô (“Corinth”). Compare Mandarin 拉丁 (Lādīng, Lạp Đinh), Hakka 拉丁 (Lâ-tên).


Bác Hồ

[ʔɓaːk̚˧˦ ho˨˩]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ how˦˩]

[ʔɓaːk̚˦˥ how˨˩]

bác (“uncle”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

af

(informal, endearing) Uncle Ho (the Vietnamese's affectionate nickname for Ho Chi Minh)


Sửu

(dated) a female given name from Chinese


Thìn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 辰 (“fifth earthly branch”, SV: thần). Some dictionaries (such as Thiều Chửu's) consider it as Sino-Vietnamese, but Thìn's /-in/ is unlikely to be a Sino-Vietnamese rhyme, compared to the likely one /-ən/ in thần. See also Tí, Mẹo, Ngọ, Mùi.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thần</i>


Ngọ

Sino-Vietnamese word from 午. Regular reading should be Ngỗ; compare regular reading ngỗ of 仵 (MC nguX), homophone of 午 (MC nguX) in Middle Chinese.


Mùi

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mùi.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 未 (SV: vị). Some dictionaries (such as Thiều Chửu's) consider it as Sino-Vietnamese, but the huyền tone is unlikely to be derived from the Middle Chinese departing tone and ui is unlikely to be a Sino-Vietnamese rhyme, compared to the likely tone and rhyme in vị. See also Tí, Mẹo, Thìn, Ngọ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vị</i>


vê đúp

[ve˧˧ ʔɗup̚˧˦]

[vej˧˧ ʔɗup̚˦˧˥]

[vej˧˧ ʔɗʊp̚˦˥]

[jej˧˧ ʔɗʊp̚˦˥]

vê (“V/v (letter)”) + đúp (“double”), borrowed and anagramized from French double vé.

(dated) The name of the Latin-script letter W/w.


địa danh

[ʔɗiə˧˨ʔ zajŋ̟˧˧]

[ʔɗiə˨˩ʔ jɛɲ˧˧]

[ʔɗiə˨˩˨ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 地名, composed of 地 (“land”) and 名 (“name”).


cờ

The name of the Latin-script letter C/c.


đê

The name of the Latin-script letter Đ/đ.

đờ

The name of the Latin-script letter D/d.


i cờ-rét

[ʔi˧˧ kəː˨˩ ɹɛt̚˧˦]

[ʔi˧˧ kəː˨˩ zɛt̚˧˦]

[ʔɪj˧˧ kəː˦˩ ɹɛt̚˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ kəː˨˩ ɹɛk̚˦˥]

From French i grec (literally “Greek i”), more properly i gờ-réc.

(dated) The name of the Latin-script letter Y/y.


tiếng Mĩ

[tiəŋ˧˦ mi˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˧˥ mɪj˧˨]

[tiəŋ˦˥ mɪj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiếng Mĩ.wav

2011: Hillary Rodham Clinton (translated into Vietnamese by the U.S. Embassy in Hanoi), Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton phát biểu tại Hội nghị về tự do Internet
Vì vậy, để sử dụng một thành ngữ trong tiếng Mỹ, quan điểm của chúng tôi là "Cái gì không hỏng thì đừng có sửa."

So to use an American phrase, our position is, "If it ain't broke, don't fix it."


Sang

From sang (“wealthy, luxurious”). This is one of the most common Vietnamese given names of non-Chinese origin.


i ngắn

[ʔi˧˧ ŋan˧˦]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˧˥]

[ʔɪj˧˧ ŋaŋ˦˥]

The name of the Latin-script letter I/i.


e-rờ

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ zəː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ɹəː˨˩]

The name of the Latin-script letter R/r.


giê

Borrowed from French gé or Portuguese gê.

The name of the Latin-script letter G/g.


e-lờ

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˦˩]

[ʔɛ˧˧ ləː˨˩]

The name of the Latin-script letter L/l.


em-mờ

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

[ʔɛm˧˧ məː˦˩]

[ʔɛm˧˧ məː˨˩]

The name of the Latin-script letter M/m.


en-nờ

[ʔɛn˧˧ nəː˨˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˦˩]

[ʔɛŋ˧˧ nəː˨˩]

The name of the Latin-script letter N/n.


i dài

[ʔi˧˧ zaːj˨˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˦˩]

[ʔɪj˧˧ jaːj˨˩]


ét-sì

[ʔɛt̚˧˦ si˨˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ ʂɪj˦˩]

[ʔɛt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɛk̚˦˥ ʂɪj˨˩]

[ʔɛk̚˦˥ sɪj˨˩]

From French esse. The letters S and s represent /ʂ/ in Vietnamese, therefore their name was modeled to orthographically reflect that fact, rather than the original French pronunciation.

The name of the Latin-script letter S/s.


ích-xì

[ʔïk̟̚˧˦ si˨˩]

[ʔɨt̚˦˧˥ sɪj˦˩]

[ʔɨt̚˦˥ sɪj˨˩]

The name of the Latin-script letter X/x.


thế giới ngữ

[tʰe˧˦ zəːj˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[tʰej˦˥ jəːj˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 世界語, composed of 世界 and 語.


chờ

The name of the Latin-script letter Ch/ch.


nhà thờ

vi-noun

(classifier cái, căn, ngôi) nhà thờ • (茹祠)

cái (classifier)
căn (classifier)
ngôi (classifier)
茹祠 (CJK)

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

[ɲaː˦˩ tʰəː˦˩]

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

đóng tiền xây nhà thờ họ

to contribute to building a family's house of worship

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri

the Notre-Dame de Paris (literally, “the Cathedral of Our Lady in Paris”)

Mộ-phần của ông (lập ở trong vường, gần ngay căn nhà tranh ông ở lúc sinh-thời) do ông Huỳnh-Thúc-Kháng đứng lên trông-nom việc xây cất. Nhờ số tiền quyên-trợ, ông Huỳnh-Thúc-Kháng còn cho làm thêm được một nhà thờ nhỏ lợp ngói để thờ ông, thay vào túp lều tranh trước kia ông dùng làm thư-phòng.

1964, Trọng-Đức, “hoài-niệm nhà chí-sĩ phan-bội-châu (1867-1940) [in memory of the intellect phan bội châu (1867-1940)]”, in VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN [MONTHLY CULTURE], volume 13, Bộ Quốc-gia Giáo-dục:

The construction of his tomb (in the garden, next to the thatched shack he lived in) was supervised by Huỳnh Thúc Kháng. Thanks a donation, Huỳnh Thúc Kháng also had a small tiled house of worship made for him, in place of the thatched tent he used as a study.

Hiếm có nhà thờ tổ của dòng họ nào ở Việt Nam lại có quy mô lớn như thế. Nhà thờ họ nằm ngoài cánh đồng, bề thế như một ngôi đình làng với hậu cung, đại bái, tả mạc, hữu mạc, sân tế… đủ sức chứa cho 500 người về hành hương.

2005, Lê Trung Vũ with Lê Hồng Lý, “Nghệ An”, in Nguyễn Minh Tiến, editor, Lễ hội Việt Nam [Vietnamese Festivals], Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin:

Rare are any families' ancestral houses of worship in Vietnam with such scale. The family house of worship is in the open paddy, as grand as a village shrine with a back house, a main house, a left wing, a right wing, a courtyard, etc. with a housing capacity for 500 pilgrims.

Nhà thờ họ thường là nơi giúp họ nhớ lại những đỉnh cao vinh quang của dòng họ, những tấm gương sáng của tổ tiên và đồng thời những ước vọng của mỗi còn[sic] người trong dòng họ được nguyện cầu tại đây.

(Can we date this quote?), “Nhà thờ họ thờ ai và một số lưu ý khi thiết kế nhà thờ họ [The Worshipped and Other Things to Keep in Mind When Designing a Family House of Worship]”, in Bàn Thờ Việt [Viet Altar]:

A family house of worship is where the family keep remembrances of their glory and the role models among their ancestors, as well as keep the wishes of each member who prays there.

Hiện nay ở Bạc Liêu có 15 nhà thờ, trong đó có 12 nhà thờ Công giáo, 3 nhà thờ Tin Lành. Các nhà thờ này chủ yếu do người Kinh xây dựng từ giữa thế kỷ XIX đến nay.

2010, Trương Minh Chiến, Nguyễn Quang Ân, editors, Từ điển địa chí Bạc Liêu [The Encyclopedia of Bạc Liêu], Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia:

Currently, there are 15 churches in Bạc Liêu, including 12 Catholic and 3 Protestant ones. These churches were built mainly by the Kinh from the middle 19th century to this day.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

house of worship
house of worship#English


Hường

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紅 (“rose”, SV: hồng). Doublet of Hồng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hồng</i>


Lan

a female given name from Chinese, a middle name


Bắc

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bắc.wav


Trung

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中. Sino-Vietnamese word from 忠.


Tây

Audio (Hà Nội)


Tuyết

[t⁽ʷ⁾iək̚˦˥]


Bảo

Sino-Vietnamese word from 保, or Sino-Vietnamese word from 寶.


Hương

Sino-Vietnamese word from 香 (“fragrance”).


Hoàng

→ English: Hoang

Sino-Vietnamese word from 黃, the Northern reading of the character. Doublet of Huỳnh, the Southern form.


Huỳnh

Sino-Vietnamese word from 黃, the Southern reading of the character. Doublet of Hoàng, the Northern form.


Thạch

[tʰajk̟̚˧˨ʔ]

Sino-Vietnamese word from 石. From the Chinese surname Shi (compare the Korean surname Seok) or from the Khmer surname Sok.


Trường

a male or female given name, Truong, from Chinese


Thuỷ

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]


Lục

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨]


Thuỵ

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨]


Cúc

[kʊwk͡p̚˦˧˥]


Chung

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]


Trang

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trang.wav


Thục

[tʰʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰʊwk͡p̚˨˩˨]


Gia Rai

[jaː˧˧ ʐaːj˧˧]

[jaː˧˧ ɹaːj˧˧]

tiếng Gia Rai

the Jarai people, a minority ethnic group inhabiting the Central Highlands of Vietnam


Mường

English: Muong

Japanese: ムオン

Borrowed from a Tai language. Compare mường (“mountain village”), Muong mường (“Mường; village; mountain village”), Lao ເມືອງ (mư̄ang), Lü ᦵᦙᦲ (moe), ᨾᩮᩥ᩠ᨦ, Shan မိူင်း (móeng), Tai Dam ꪹꪣꪉ (mứang), Thai เมือง (mʉʉang).
Although this word has become a commonly used ethnonym, in many places, Mường people still refer to themselves by the endonym Mõl (“human being”) (or a variant of the word).

cog

tiếng Mường

𠲢𠰷喠土知誅㗂𤞽

1804, w:vi:Phạm Thái, Sơ kính tân trang (梳鏡新妝):

the Muong people, a minority ethnic group in mountainous regions of Vietnam


Phục

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊwk͡p̚˨˩˨]


Phúc

[fʊwk͡p̚˦˧˥]


Quyên

Sino-Vietnamese word from 娟 (“beautiful”).


Hiệu

Sino-Vietnamese word from 昊.
Originally Hạo, but changed to Hiệu due to naming taboo, in order to avoid homophony with the name of Emperor Kiến Phúc (full name: Nguyễn Phúc Hạo).


Ê-đê

[ʔe˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗej˧˧]


bút danh

[ʔɓut̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 筆名, composed of 筆 (“writing instrument”) and 名 (“name”).


vạn

(probably obsolete in isolation) guild (association of tradespeople)


Ngọc

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋawk͡p̚˨˩˨]


Thường

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thường.wav


Công

Sino-Vietnamese word from 公.
Sino-Vietnamese word from 功.


Vinh Sơn

[vïŋ˧˧ səːn˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ səːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jɨn˧˧ səːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Vinh Sơn.wav

Borrowed from French Vincent, from Latin Vincentius (literally “conqueror, winner”). Cognate with English Vincent.

der

(Roman Catholicism) a male given name from Latin, equivalent to English Vincent


Hằng

Sino-Vietnamese word from 姮, from Hằng Nga (姮娥).


bờ

The name of the Latin-script letter B/b.


Hin-đi

[hin˧˧ ʔɗi˧˧]

[hin˧˧ ʔɗɪj˧˧]

[hɨn˧˧ ʔɗɪj˧˧]

tiếng Hin-đi


thanh ngang

[tʰajŋ̟˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ ŋaːŋ˧˧]

[tʰan˧˧ ŋaːŋ˧˧]

thanh (“tone”) + ngang (“level; horizontal”).

com

(phonetics) the “level” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, unmarked in the orthography


thanh nặng

[tʰajŋ̟˧˧ naŋ˧˨ʔ]

[tʰɛɲ˧˧ naŋ˨˩ʔ]

[tʰan˧˧ naŋ˨˩˨]

(phonetics) the “heavy” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu nặng (dot below)


thanh huyền

[tʰɛɲ˧˧ hwiəŋ˦˩]

[tʰan˧˧ wiəŋ˨˩]

(phonetics) the “falling” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu huyền (grave accent)


thanh hỏi

[tʰajŋ̟˧˧ hɔj˧˩]

[tʰɛɲ˧˧ hɔj˧˨]

[tʰan˧˧ hɔj˨˩˦]

(phonetics) the “mid-falling” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu hỏi (hook above)


thanh ngã

[tʰajŋ̟˧˧ ŋaː˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˧˧ ŋaː˧˨]

[tʰan˧˧ ŋaː˨˩˦]

thanh (“tone”) + ngã (“to fall; to tumble”). The word ngã literally refers to a person's tripping or collapsing, not the "fall" in pitch of a phonetic "falling" tone contour.

(phonetics) the “broken rising tone” that occurs in the word ngã as a distinctive tone contour in Northern Vietnamese, phonetically marked by a rise in pitch interrupted by a glottal closure, and orthographically marked by the dấu ngã (“tilde”) above a vowel letter


thanh sắc

[tʰajŋ̟˧˧ sak̚˧˦]

[tʰɛɲ˧˧ ʂak̚˦˧˥]

[tʰɛɲ˧˧ sak̚˦˧˥]

[tʰan˧˧ ʂak̚˦˥]

(phonetics) the “high rising” tone, one of the six tones in the Vietnamese language, marked by the diacritic dấu sắc (acute accent)


rờ

The name of the Latin-script letter R/r.


đình

(Northern Vietnam, Central Vietnam) village shrine


Bạch

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ]


nghệ danh

[ŋe˧˨ʔ zajŋ̟˧˧]

[ŋej˨˩ʔ jɛɲ˧˧]


La Hủ

[laː˧˧ hʊw˧˨]

[laː˧˧ hʊw˨˩˦]


Việt ngữ

[viət̚˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[viək̚˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[viək̚˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

[jiək̚˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

SBS Radio Vietnamese, Australia
Quý vị đang nghe chương trình Việt ngữ của SBS Radio […]
You are listening to the Vietnamese-language program of SBS Radio […]

GS […] hiện giảng dạy Ngôn Ngữ học và Việt ngữ tại University of California, Irvine và tiếng Tây Ban Nha tại một số đại học khác trong vùng Orange County. Ông cộng tác với Ban Đại Diện Các Trung Tâm Việt Ngữ Nam California từ năm 2003 đến nay, góp phần trong các khóa huấn luyện và tu nghiệp sư phạm hàng năm dành cho các thầy cô dạy Việt ngữ ở California và các tiểu bang khác ở Hoa Kỳ.

2018 February 2, “Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 310)”, in Người Việt:

Prof. […] currently teaches linguistics and the Vietnamese language at the University of California, Irvine, and teaches Spanish in several other universities within the Orange County area. He has worked with the Association of the Vietnamese Language and Culture Schools of Southern California since 2003, contributing to the annual training courses and teacher training for the Vietnamese-language teachers in California and other states of America.

(dated or Overseas Vietnamese, formal) Vietnamese (language)


Hoa ngữ

[hwaː˧˧ ŋɨ˦ˀ˥]

[hwaː˧˧ ŋɨ˧˨]

[waː˧˧ ŋɨ˨˩˦]

2018 February 14, “Lễ tình nhân Valentine - những phim Hoa ngữ không thể không xem”, in Tuổi Trẻ Online:

The must-watch Chinese-language films about Valentine's Day


biệt danh

[ʔɓiət̚˧˨ʔ zajŋ̟˧˧]

[ʔɓiək̚˨˩ʔ jɛɲ˧˧]

[ʔɓiək̚˨˩˨ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 別名, composed of 別 (“special”) and 名 (“name”), from Chinese 別名／别名 (biémíng, “alias; pseudonym”). Compare Japanese 別名 (“alias; pseudonym”) and Korean 별명 (byeolmyeong, “alias; pseudonym”).

cog

đặt biệt danh cho

Chẳng thế mà từ lâu, người ta đã trừu mến gọi Đà Lạt với cái tên "thành phố ngàn hoa" hay nhiều biệt danh khác như "thành phố mù sương", "thành phố ngàn thông", "xứ sở tình yêu"…

2015 March 11, Huy Hoàng, “Những biệt danh thú vị về các vùng miền trên giải đất hình chữ S [The Many Amusing Nicknames of Places in the S-shaped Strip]”, in Dân trí [Popular Knowledge]:

It's no wonder that since a long time ago, people have affectionately dubbed Dalat the "city of blooms," or with many other nicknames like the "misty city," the "city of conifers," the "land of love," etc.

Cô cũng cố lục lọi trí nhớ để lôi ra những biệt danh anh đặt cho cô. Chỉ hai tuần lễ đầu lúc mới quen anh gọi cô bằng tên thật. Anh là cái máy chế biệt danh và đó là cách anh bày tỏ sự âu yếm với cô. Tên cũ chưa quen anh đã đặt cho cô tên mới. Suốt thời gian mười hai năm có nhau, cô có khoảng hai ba chục cái tên, mỗi tên thuộc về một quãng thời gian đặc biệt nào đó trong cuộc sống.

(Can we date this quote?), Milan Kundera, translated by Trịnh Y Thư, Tập sách Cái cười & Sự lãng quên [The Book of Laughter and Forgetting]:

She also tried to search her memory for all the nicknames he gave her. He only called her by her real name for the first two weeks they were dating. He was a nicknaming machine, and it was how he showed her his affection. The old name hadn't stuck before he made a new one. During the entire twelve years together, she got some twenty to thirty names, each of which corresponded to a special period in their lives.

an affectionate or amusing nickname or moniker


tiếng Mễ Tây Cơ

[tiəŋ˧˦ me˦ˀ˥ təj˧˧ kəː˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ mej˧˨ təj˧˧ kəː˧˧]

[tiəŋ˦˥ mej˨˩˦ təj˧˧ kəː˧˧]

tiếng (“language”) + Mễ Tây Cơ (“Mexico”).


tiếng Mễ

[tiəŋ˧˦ me˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˧˥ mej˧˨]

[tiəŋ˦˥ mej˨˩˦]

tiếng (“language”) + Mễ (“Mexico”). Compare tiếng Mễ Tây Cơ.

Lúc ấy tôi mới ghi danh để thi lấy bằng B nên không nghe rõ em hát câu gì, phần tiếng gió mưa hung hăng tát vào mái che bôm bốp, nhưng tôi vẫn nghe lõm bõm vài câu chữ tiếng Mễ cà giựt.

2004, Vũ Đình Giang, Phan Hồn Nhiên, Một nắm mưa trên ngôi nhà Mondrian, Ho Chi Minh City: Nhà xuất bản Trẻ, Hội nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, page 72:

At the time, I had just signed up to test for a B license, so I didn't clearly hear what she was singing. Wind and rain mercilessly struck the roof with a popping sound, but I could still make out a few bits of Spanish here and there.


gờ

(informal) The name of the Latin-script letter G/g.


gờ đơn

[ɣəː˨˩ ʔɗəːn˧˧]

[ɣəː˦˩ ʔɗəːŋ˧˧]

[ɣəː˨˩ ʔɗəːŋ˧˧]


Hồng

Sino-Vietnamese word from 紅, 洪, 鴻 and so on. Doublet of Hường.


Cường

Audio (Hà Nội)


tiếng Hàn

[tiəŋ˧˦ haːn˨˩]

[tiəŋ˦˧˥ haːŋ˦˩]

[tiəŋ˦˥ haːŋ˨˩]

tiếng (“language”) + Hàn (“Korea; Korean”).


tiếng Trung

[tiəŋ˧˦ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˥ ʈʊwŋ͡m˧˧]

tiếng (“language”) + Trung (“Middle; China; Chinese”).


tiếng phổ thông

[tiəŋ˧˦ fo˧˩ tʰəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ fow˧˨ tʰəwŋ͡m˧˧]

[tiəŋ˦˥ fow˨˩˦ tʰəwŋ͡m˧˧]

tiếng (“language; dialect; speech”) + phổ thông (“common”), calque of Mandarin 普通話／普通话 (pǔtōnghuà, phổ thông thoại).


tiếng Việt Nam

[tiəŋ˧˦ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˥ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[tiəŋ˦˥ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

tiếng (“language”) + Việt Nam (“Vietnam”)

compound

Về pronom personnel, chữ Hán cũng lôi thôi như tiếng Việt Nam ta, nghĩa là những tiếng dùng mà xưng mình hay xưng người không có nhứt luật như tiếng Pháp.

1932 September 15, Phan Khôi, “Hán văn độc tu: Bài học thứ năm [Self-taught Chinese: Lesson five]”, in Phụ nữ tân văn, number 168, Saigon:

Regarding personal pronouns, Chinese characters are as messy as our Vietnamese, that is, the words for referring to oneself or others are not comprehensive like in French.

Làm tại Genève ngày 20 tháng 7 năm 1954, lúc 24 giờ bằng tiếng Pháp và tiếng Việt-nam cả hai bản đều có giá trị như nhau.

1954 July 20, Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam [Agreement on the Cessation of Hostilities in Viet-Nam]:

Done in Geneva at 2400 hours on the 20th of July 1954 in French and in Viet-Namese, both texts being equally authentic.

Anh đã được giảng sử nước nhà bằng tiếng Việt Nam, một cách đường hoàng, không phải dè dặt, quanh co.

1961, Nguyễn Huy Tưởng, Sống mãi với Thủ Đô [Living for a long time in the Capital]:

He received a lecture on the history of the country in Vietnamese, in a dignified manner, holding nothing back, and full of turns.

Làm tại Pa-ri ngày hai mươi bảy tháng giêng năm một nghìn chín trăm bảy mươi ba, bằng tiếng Anh và tiếng Việt Nam. Bản tiếng Anh và tiếng Việt Nam đều là những văn bản chính thức và có giá trị như nhau.

1973 January 27, Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam:

Done in Paris in the twenty-seventh of January, nineteen seventy-three, in English and Vietnamese. The English and Vietnamese texts are official and equally authentic.

Công cụ độc nhất cho phép thực hiện điều đó là ngôn ngữ, vì con người tư duy bằng ngôn ngữ, vì người Việt Nam tư duy, xúc động bằng tiếng Việt Nam. Tiếng Việt thời chiến là di sản của cha anh để lại cho thế hệ người Việt hôm nay.

1996, Phan Huy Đường, “Gió dại, chữ nghĩa và văn chương [Weeds, the meanings of words, and literature (September 1993)]”, in Vậy gọi nhau làm người, TheBookEdition, →ISBN, page 223:

The only tool for carrying that out is language, for people think in language and Vietnamese people think in and are affected by Vietnamese. Wartime Vietnamese is a legacy handed down by our elders to today's generation of Vietnamese.

Chúng tôi là những người nói tiếng Việt Nam và con em của chúng tôi đang học tiếng Anh.

2010 November 8, “Application for MATCH Community Day Charter Public School”, in (Please provide the book title or journal name), Boston: MATCH Community Day Charter Public School, archived from the original on 2021-02-14, page 172:

We are Vietnamese speakers and our children are learning English.

Muốn biết tin tức bằng tiếng Việt Nam về tờ thông tin này, xin quý vị liên lạc…

2016, “Community Meeting Invitation File No. H15-047”, in City of San José, San Jose, California:

For information in Vietnamese about this flyer, please contact…

(dated or Overseas Vietnamese) Vietnamese language


Vy

Sino-Vietnamese word from 薇 (“Osmunda regalis”).


tiếng Mãn

[tiəŋ˧˦ maːn˦ˀ˥]

[tiəŋ˦˧˥ maːŋ˧˨]

[tiəŋ˦˥ maːŋ˨˩˦]


Hán ngữ

[haːn˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[haːŋ˦˧˥ ŋɨ˧˨]

[haːŋ˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 漢語, composed of 漢 (“Han”) and 語 (“language”)

the "Chinese language"; Standard (Mandarin) Chinese


Thơ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 詩 (“poem”, SV: thi).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thi</i>


tiếng Kinh

[tiəŋ˧˦ kïŋ˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ kɨn˧˧]

[tiəŋ˦˥ kɨn˧˧]


tiếng Hoa

[tiəŋ˧˦ hwaː˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ hwaː˧˧]

[tiəŋ˦˥ waː˧˧]

Tuyển nhân viên phiên dịch tiếng Hoa.

the Mandarin variety spoken by the Hoa people


Quế

Tôi đã nói với cụ nghị Quế ở thôn Đoài…

1937, Ngô Tất Tố, chapter IV, in Tắt đèn, Việt nữ:


Sáng

From sáng (“bright”). Compare Minh and Quang with the same meanings.


tiếng Tây

[tiəŋ˧˦ təj˧˧]

[tiəŋ˦˧˥ təj˧˧]

[tiəŋ˦˥ təj˧˧]

(humorous or colloquial in Vietnam) English language


ngữ văn

[ŋɨ˦ˀ˥ van˧˧]

[ŋɨ˧˨ vaŋ˧˧]

[ŋɨ˨˩˦ vaŋ˧˧]

[ŋɨ˨˩˦ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 語文, composed of 語 (“language”) and 文 (“literature”).

(secondary education, as a subject) Vietnamese


Kiêu

Kiêu, trợ lý tác chiến, với cái dáng cao lớn, đi tới:[…]

1978, Chu Lai, chapter 1, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

Kiêu, the tall deputy operations officer, went over.


Anh văn

[ʔajŋ̟˧˧ van˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ vaŋ˧˧]

[ʔan˧˧ jaŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 英文 (“written English”).

học Anh văn

(education) English, especially English taught at a private English-language school


Phận

Còn thằng Lang, đồng chí Phận đưa về phẫu cấp cứu…

1978, Chu Lai, chapter 8, in Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:

And Lang and comrade Phận, bring them in for emergency surgery.


nhi hóa

[ɲi˧˧ hwaː˧˦]

[ɲɪj˧˧ hwaː˨˩˦]

[ɲɪj˧˧ waː˦˥]


Phước

Sino-Vietnamese word from 福. Doublet of phúc.


sờ nặng

[səː˨˩ naŋ˧˨ʔ]

[ʂəː˦˩ naŋ˨˩ʔ]

[səː˦˩ naŋ˨˩ʔ]

[ʂəː˨˩ naŋ˨˩˨]

[səː˨˩ naŋ˨˩˨]

sờ (“ess”) + nặng (“heavy”). Since ‹s› properly represents a retroflex /ʂ/ which feels "heavy" as opposed to an alveolar /s/ represented by ‹x›, this name may be used by those (usually northerners) who don't distinguish the two sounds to distinguish the two letters in writing.

(informal) The name of the Latin-script letter S/s.


xờ nhẹ

[səː˨˩ ɲɛ˧˨ʔ]

[səː˦˩ ɲɛ˨˩ʔ]

[səː˨˩ ɲɛ˨˩˨]

xờ (“ex”) + nhẹ (“lightweight”). Since ‹x› properly represents an alveolar /s/ which feels "light" as opposed to a retroflex /ʂ/ represented by ‹s›, this name may be used by those (usually northerners) who don't distinguish the two sounds to distinguish the two letters in writing.

(informal) The name of the Latin-script letter X/{{{4}}}.


bí danh

[ʔɓi˧˦ zajŋ̟˧˧]

[ʔɓɪj˨˩˦ jɛɲ˧˧]

[ʔɓɪj˦˥ jan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 秘 (“secret”) and 名 (“name”).


tiếng Hán

[tiəŋ˧˦ haːn˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ haːŋ˦˧˥]

[tiəŋ˦˥ haːŋ˦˥]


đại giáo đường

head

đại giáo đường

đại giáo đường

vi-noun

đại giáo đường

đại giáo đường

[ʔɗaːj˧˨ʔ zaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ jaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ jaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 大教堂 (“a large church/cathedral”).

vi-etym-sino

a large religious building (such as a cathedral, basilica, synagogue, or mosque)


giáo đường

[zaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[jaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[jaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 教堂 (“ecclesiastical building”).

(especially from a Western religion) a temple; church; chapel; synagogue; place of worship


Hiền

Sino-Vietnamese word from 賢 (“virtuous”)


miễu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廟 (SV: miếu). Doublet of miếu.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">miếu</i>

vi-etym-sino

Rằm tháng này người ta đi cúng miễu Bà đông lắm.

This mid-month, many people went to the "village shrine of the Lady" to give offerings.

Ngoài cửa có cái hồ Hoàn-gươm rộng lớn; giữa hồ lại có cái cù-lao nho-nhỏ có cất cái miễu Ngọc-sơn, cây cối im-rợp huyền vũ coi tươi-tốt. Nhà thiên hạ, phố-xá ở bao lấy miệng hồ.

1881, Trương Vĩnh Ký, Chuyến đi Bắc-kỳ năm Ất-hợi (1876):

Just outside the temple's gate is the large Lake Hoàn-gươm; in the middle of the lake there is an islet on which built a small temple called Ngọc-sơn, where vegetation grows lush under the eyes of the Black Tortoise. Houses and streets surround the lake.


Giàu

From giàu (“rich”). Compare Phú with the same meanings.


Tốt

From tốt (“good”). Compare Lương and Thiện with the same meanings.


Vui

From vui (“merry, joyful”). Compare Hạnh and Phúc with the same meanings.


Thơm

From thơm (“fragrant”). Compare Hương with the same meanings.

胡𦹳 ― Hồ Thơm ― the birth name of Quang Trung


Gạo

Hai đứa – thằng Nhà, con Gạo ngồi trên cây gạo in hình xuống nước để tìm khuôn mặt giống chúng nó… thằng Ba nghe há hốc mồm.

1995, Y Ban, “Bức thư gửi mẹ Âu Cơ”, in Tuyển tập truyện ngắn, 1975-1995, NXB Hội Nhà văn:

The boy and the girl – House and Rice – sitting on rice plants reflecting themselves in the water to find their faces like them… Three gaped when he heard it.

a nickname informally given to children, female given name from gạo, meaning “uncooked rice”


giải âm

[zaːj˧˩ ʔəm˧˧]

[jaːj˧˨ ʔəm˧˧]

[jaːj˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 解 (“to explain”) and 音 (“sound”).

(historical, translation) a historical category of texts aim to "explaining the sounds" of works written in Literary Chinese


Các

Các Mác

A transliteration of the German male given name Karl


Phri-đrich

[fɹi˧˧ ʔɗɹïk̟̚˧˧]

[fɹɪj˧˧ ʔɗɹɨt̚˧˧]

[fɹɪj˧˧ ʔɗɹɨt̚˧˧]

Phri-đrich Ăng-ghen

A transliteration of the German male given name Friedrich


chữ kép

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ kɛp̚˧˦]

[t͡ɕɨ˧˨ kɛp̚˦˧˥]

[cɨ˨˩˦ kɛp̚˦˥]

chữ (“character”) + kép (“compound, double”).

com

Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa (指南玉音解義)
本初𫜵喃車宁甲
㝵少學坤別坤𫀅
Vốn xưa làm Nôm xe chữ kép,Người thiếu học khôn biết khôn xem.
Back then, when composing Nôm works, there were many double characters,Causing much inconvenience to those who were not well-learned.

(historical, writing) compound phonograms, a category of Nôm characters where each character is composed of two components that are both phonetics; these characters were more popular in the earlier Nôm texts, representing words with initial cluster or presyllable, but their usage persists to some extent even after phonological changes had rendered the phonetics obscure


dấu nháy

[zəw˧˦ ɲaj˧˦]

[jəw˨˩˦ ɲaj˨˩˦]

(writing, linguistics) the 𖿱, a small diacritic (or signifier) placed to the right of a phonogram in a Nôm text, chiefly to indicate that this character should not be read with its Sino-Vietnamese value, and can also function as iteration mark; like other diacritical marks/signifiers in other Sino-Xenic languages, such as Japanese ゛, its pre-modern usage was very inconsistent


Vla-đi-mia

[vlaː˧˧ ʔɗi˧˧ miə˧˧]

[vlaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ miə˧˧]

[vlaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ miə˧˧]

[jlaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ miə˧˧]

Vla-đi-mia Vla-đi-mia-rô-vích Pu-tin

Влади́мир Владимир#Russian

A transliteration of the Russian male given name Влади́мир (Vladímir), Vladimir


A-đôn-phơ

[ʔaː˧˧ ʔɗon˧˧ fəː˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗoŋ˧˧ fəː˧˧]

[ʔaː˧˧ ʔɗoŋ˧˧ fəː˧˧]

Borrowed from French Adolphe, from German Adolf.

A-đôn-phơ Hít-le

A transliteration of the German male given name Adolf


An-be

[ʔaːn˧˧ ʔɓɛ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧]

Borrowed from French Albert, from German Albert.

An-be Anh-xtanh

A transliteration of the German male given name Albert


ngôn ngữ tự nhiên

[ŋon˧˧ ŋɨ˦ˀ˥ tɨ˧˨ʔ ɲiən˧˧]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˧˨ tɨ˨˩ʔ ɲiəŋ˧˧]

[ŋoŋ˧˧ ŋɨ˨˩˦ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧]

ngôn ngữ (“language”) + tự nhiên (“natural”).


dấu cá

[zəw˧˦ kaː˧˦]

[jəw˨˩˦ kaː˨˩˦]

[jəw˦˥ kaː˦˥]

dấu + cá (cá refers to the reading of 亇).

(writing, linguistics) the 𖿰, a signifier commonly placed to the right of a phonogram in a Nôm text, indicates that this character should not be read with its Sino-Vietnamese reading or should be read with an alternative reading.


chữ đơn

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[t͡ɕɨ˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[cɨ˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]

(historical, writing) simplified characters


Ma-ri

Ma-ri Quy-ri

A transliteration of the French female given name Marie


danh lam

[jɛɲ˧˧ laːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 名藍 (“famous Buddhist temple”).


Bác Tôn

[ʔɓaːk̚˧˦ ton˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ toŋ˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ toŋ˧˧]

bác (“uncle”) + Tôn (surname of Tôn Đức Thắng).

af

(informal, endearing) Uncle Tôn (the Vietnamese's affectionate nickname for Tôn Đức Thắng)


Cụ Hồ

cụ (“revered old person”, literally “great-grandparent”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

bộ đội/lính Cụ Hồ
Great-grandpa Ho's soldier(s); a soldier who's faithful to Ho Chi Minh's cause

Theo suy nghĩ của tôi (Hoàng Xuân Hãn) thì mặc dù đi hai con đường khác nhau nhưng giữa cụ Phan Châu Trinh và Cụ Hồ có nhiều mối tương đồng hơn là bất đồng như một số học giả nhấn mạnh.

2005, “Phụ lục V [Appendix V]”, in Phan Châu Trinh - toàn tập [Phan Châu Trinh's Complete Biography], volume 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng, page 334:

To me (Hoàng Xuân Hãn), even though they trod two different paths, Mr Phan Châu Trinh and Mr Hồ had much more in common than some scholars have stressed.

(formal, respectful) Great-grandpa Ho (another nickname for Ho Chi Minh)


Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 吉祥 (jíxiáng), calqued from Sanskrit श्री (śrī)

Như Ý - Cát Tường

(literally, “Ruyi and Jixiang; Lucky in the Exact Way You Wish”)

Nguyễn Trí Cát Tường

Họa sĩ Nguyễn Cát Tường sinh năm 1911 ở Sơn Tây, một tỉnh cũ ở địa phận miền Bắc. Bạn bè gọi anh là "Lemur" — trong tiếng Pháp có nghĩa là "bức tường" — theo tên tiếng Việt của mình.

2022 February 9, Phạm Linh, “Chuyện về danh họa Nguyễn Cát Tường, người thiết kế nên chiếc áo dài đầu tiên của Việt Nam [The Story of the Great Artist Nguyễn Cát Tường, Who Designed the First Aodai in Vietnam]”, in Sàigòneer:

The artist Nguyễn Cát Tường was born in 1911 in Sơn Tây, a former district in the North. His friends called him "Lemur," French for "the wall", because his name happened to sound like the Vietnamese word for "wall."


chùa Một Cột

[t͡ɕuə˨˩ mot̚˧˨ʔ kot̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuə˦˩ mok̚˨˩ʔ kok̚˨˩ʔ]

[cuə˨˩ mok̚˨˩˨ kok̚˨˩˨]

chùa (“temple”) + một (“one”) + cột (“pillar”).

com

the One Pillar Pagoda (a temple in Đội Cấn, Ba Đình district, Hanoi, Vietnam)


Thoan

[tʰ⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]


thánh thất

[tʰajŋ̟˧˦ tʰət̚˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰək̚˦˧˥]

[tʰan˦˥ tʰək̚˦˥]