o

(Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh) paternal aunt, father's sister


ba

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 爸 (“father”, SV: bả).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">bả</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ba.wav


ba

From Proto-Vietic *paː, from Proto-Mon-Khmer *piʔ; cognate with Muong pa, Khmer បី (bəy), Halang pe, Pacoh pe, Mon ပိ (pi).

Ba cái đó chả đáng quan tâm.

There's no need to be concerned about those.

(colloquial) some, an indefinite quantity greater than one


u

khối (classifier)
cục (classifier)
幽 (CJK)
𢉾 (CJK)

From Proto-Vietic *ʔuː (“hump (of a zebu)”).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-u.wav


bu

a cage (often dome-shaped and used for chickens)


bá

(dialectal) paternal aunt-in-law, father's elder brother's wife


trai

From Proto-Vietic *p-laːl (“man, male”).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trai.wav

làm trai

(collective, informal, colloquial) gigolos; male prostitutes

lai

coastal Northern Vietnam, likely obsolete


trai

anh trai

em trai

con trai

cháu trai

bác trai

a man who's presumably slightly older than one's parent

bạn trai

a young male friend / a young boy or man / a boyfriend

(only in fixed expressions, of people) male


cu

From etymology 1. For semantic relationship, compare English cock, Chinese 屌 (diǎo), 鳥／鸟 (“bird”), Cantonese 㞗, 鳩／鸠 (“pigeon”), Thai นกเขา (nók-kǎo, “pigeon”). Also see cò, chim.


nam

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nam.wav


nam

nam thanh niên


tía

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 紫 (“purple”, SV: tử).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tử</i>

vi-etym-sino

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-tía.wav


bú

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bú.wav

From Proto-Vietic *buːʔ ~ *puːʔ, from Proto-Mon-Khmer *ʔbuuʔ (“to suck at the breast”). Cognate with Khmer បៅ (baw), Pnar bu, Khmu [Cuang] buʔ, Shwe Palaung ဘူ, Gata' buˀ. Related to vú (“breast”), which derived from a prefixed form.


cha

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cha.wav

Thôi dẹp đi cha!


bà

Sino-Vietnamese word from 婆 (“grandmother”). In Chinese and Japanese, the same character actually corresponds to 爺／爷 (yé, “grandfather”), as opposed to 翁 (“old man”) which yields Vietnamese ông.


chàng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 郎 (“young person”, SV: lang). The same development of the initial can also be seen with chạp and possibly also chuồng (if the latter were indeed an early Chinese loan according to Alves, 2018).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lang</i>

vi-etym-sino

(narratology, literary, endearing) he/him, that admirable or lovable young man

(literary, usually humorous, endearing) he/him, my male romantic partner


hàng

Sino-Vietnamese word from 行. Doublet of hạnh. Cognate with Thai ห้าง (hâang), Lao ຫ້າງ (hāng), Khmer ហាង (haang).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hàng.wav

lộ hàng

to have a nip slip or to show one's panties or genitalia accidentally

(euphemistic, humorous) female breasts or nether region


chú

Chú mèo đi hia

những chú gà trống Gô-loa

the "Gallic Roosters;" the French male footballers

(literary, endearing) indicates a male animal, especially an anthropomorphic one


nàng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 娘 (“lady”, SV: nương). Compare Thai นาง (naang).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nương</i>

vi-etym-sino

Người trở về chỗ cũ, ngồi đối diện với Pê-nê-lốp, trên chiếc ghế bành ban nãy, rồi nói với nàng :
— Khốn khổ ! Hẳn là các vị thần trên núi Ô-lem-pơ đã ban cho nàng một trái tim sắt đá hơn ai hết trong đám đàn bà yếu đuối,[…]

1983, Homer, translated by Phan Thị Miến, Ô-đi-xê [The Odyssey]:

He returned to his seat, facing Penelope, on that bench, and told her:
— For goodness’ sake! The Olympians must have granted you the hardest heart among the frail women, […]

(now literary or humorous) pronoun used to refer to a beloved or admirable woman


dì

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 姨 (“maternal aunt”, SV: di).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">di</i>


má

From Proto-Vietic *-maːʔ, from Proto-Mon-Khmer. Cognate with Tho [Cuối Chăm] maː³ ("cheek"), Arem umæːʔ ("gills"), Proto-Palaungic *cəmaːʔ (“cheek”) (whence Riang [Sak] sᵊmɑʔ²), Proto-Nicobarese *samaː (whence Central Nicobarese [Nancowry] shama (“jaw”)) and Bondo ǰama ("jaw").
This item might be an infixed form (nominalizing *-m-) of the root *ca(ː)ʔ (“to eat”), as suggested in Sidwell (2018).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-má.wav


rể

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 婿 (SV: tế).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tế</i>

em rể

brother-in-law (younger sister's husband)

gửi rể

to live with one's wife's family after marriage

Short for chú rể (“groom; bridegroom”) (man about to be married).


thím

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 嬸 (SV: thẩm).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">thẩm</i>

vi-etym-sino

paternal aunt-in-law, father's younger brother's wife


chỉ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chỉ.wav


bố

From Late-Vietic *poːʔ, related to Chinese 父 (MC pjuX|bjuX) (SV: phụ) likely through a Tai language. Compare Proto-Tai *boːᴮ, whence Thai พ่อ (pɔ̂ɔ). Ultimately a nursery word.

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bố.wav


bố

(Northern Vietnam, ironic) you, a male who I'm thinking is being stupid


dương vật

[zɨəŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[jɨəŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dương vật.wav

Sino-Vietnamese word from 陽物, composed of 陽 (“yang”) and 物 (“thing”).


áo mưa

[ʔaːw˧˦ mɨə˧˧]

[ʔaːw˨˩˦ mɨə˧˧]

[ʔaːw˦˥ mɨə˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-áo mưa.wav

Có lần, trời sắp mưa, bố chồng tôi dặn: “Đem theo áo mưa con nhé”, câu nói đó làm tôi phát khóc vì từ bé tới giờ, tôi ít được quan tâm như thế.

2012 April 1, Vĩnh Khang, “Nhà văn Trang Hạ: Yêu người đàn ông biết bắt cướp [Trang Hạ, the Writer Who Loves a Man Who Chases down Muggers]”, in Nông nghiệp Việt Nam [Vietnamese Agriculture]:

One time when it was about to rain, my father-in-law told me, "Don't forget your raincoat," which made me cry because I had rarely ever been cared about that way since childhood.

Tại vì bình thường thì lúc nào sếp cũng chuẩn bị sẵn áo mưa, và xưa nay lần nào cũng mang bao. Nhưng có một lần ông sếp phải cách ba tháng mới quay lại đây, không mang bao. Hạ Âu cũng không biết, không cảm nhận.

(Can we date this quote?), 曹婷, “Chương 16: Tiếng than [Chapter 16: The Groan]”, in Đỗ Thu Thuỷ, transl., Xin lỗi, em chỉ là con đĩ [Sorry, I'm Just a Whore], translation of 我把爱情煲成汤:

'Cause he usually had his raincoats ready and always got gloved up. But one time he came back after three months without a glove. He Ou didn't know and didn't feel anything.

(slang) Synonym of bao cao su (“raincoat”) (condom)


ông

Sino-Vietnamese word from 翁 (“old man”). In Japanese, the same character corresponds to 嫗 (“old woman”). The character for bà (which corresponds to ông in Vietnamese), 婆 (pó, “grandmother”), actually corresponds to 爺／爷 (yé, “grandfather”) in Chinese and Japanese.


anh

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-anh.wav

From Proto-Vietic *ʔɛːŋ (“elder brother”).
According to Phan Kế Bính's Việt Nam phong tục (1915), apparently the practice of calling each other anh-em for those in relationship originated from the province of Quảng Nam:
1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:
— Vợ chồng con nhà sang trọng, gọi nhau bằng cậu mợ, thầy thông thầy phán thì gọi nhau bằng thầy cô, nhà thường thì gọi nhau bằng anh chị. Có con rồi thì gọi nhau bằng thầy em đẻ em, nhà thô tục thì gọi nhau là bố cu mẹ đĩ, có người thì gọi bố nó mẹ nó, có người cả hai vợ chồng gọi lẫn nhau là nhà ta. Ở Quảng-Nam thì vợ gọi chồng là anh, chồng gọi vợ là em. Ở Nghệ Tĩnh vợ chồng gọi là gấy nhông.
Spouses from wealthy families tend to call each other cậu and mợ; those employed by the government prefer thầy and cô; while in an average household, they call each other anh and chị. Couples with children call each other thầy em [father of the little one] and đẻ em [mother of the little one], while those from low-born families use bố cu and mẹ đĩ; there are also those who say bố nó and mẹ nó and those who both call each other nhà ta. In Quảng Nam, a housewife would call her husband anh and a husband would call his wife em. In Nghệ Tĩnh, "husband and wife" is called gấy nhông.

quote-book

Việt Nam phong tục

Spouses from wealthy families tend to call each other cậu and mợ; those employed by the government prefer thầy and cô; while in an average household, they call each other anh and chị. Couples with children call each other thầy em 􂀿father of the little one􂁀 and đẻ em 􂀿mother of the little one􂁀, while those from low-born families use bố cu and mẹ đĩ; there are also those who say bố nó and mẹ nó and those who both call each other nhà ta. In Quảng Nam, a housewife would call her husband anh and a husband would call his wife em. In Nghệ Tĩnh, "husband and wife" is called gấy nhông.

(humorous or ironic) you, Mr. or young man


bưởi

head

bưởi • (𣘓, 𣞻)

vi-noun

(classifier cây, quả, trái) bưởi • (𣘓, 𣞻)

cây (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)
𣘓 (CJK)
𣞻 (CJK)

Nó có bưởi to.

(anatomy, euphemistic, humorous, of a woman) a boob; a jug


bác

From Late Proto-Vietic *paːk (“uncle, father/mother's older brother”), from Middle Chinese 伯 (MC paek, “uncle”) (SV: bá).


chị

From Proto-Vietic *ɟiːʔ, from Old Chinese 姊 (OC *[ts][i]jʔ) (B-S) (SV: tỉ). The voicing dissimilarity of the onset is unexplained.

a female cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to yours or your spouse's


chị

→ Khmer: ចែ (cae)

Lớn rồi mà chị chẳng tin
Chị vẫn coi em như ngày còn bé
Em đã lớn vượt xa điều chị nghĩ
Khổ hơn nhiều cái khổ chị lo
Vui hơn nhiều cái vui chị cho
Trên đường đi bước thành bước bại

(Can we date this quote?), Xuân Quỳnh, Chị [My Sister]:

I'm all grown-up and you still don't trust me
You keep treating me like I were still your baby sister
I've grown way out of what you thought of me
I'm struggling way more than you could help me with
I'm way happier than you could ever make me
On my path in life, when I succeed as well as when I fail

I/me, your female cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to yours or your spouse's

you, my female cousin who's descended from an ancestor who is/was an older sibling to mine or my spouse's


ả

(Northern Vietnam, Southern Vietnam, derogatory) villainess


con trai

[kɔn˧˧ t͡ɕaːj˧˧]

[kɔŋ˧˧ ʈaːj˧˧]

[kɔŋ˧˧ ʈaːj˧˧]

son (a male person in relation to his parents)


đàn ông

[ʔɗaːn˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧]


đàn bà

[ʔɗaːn˨˩ ʔɓaː˨˩]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʔɓaː˦˩]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʔɓaː˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đàn bà.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đàn bà.wav

Người ta nói hai người đàn bà thêm một con vịt thì thành cái chợ.

(literally, “They say two women plus one duck equals a market.”)


phụ nữ

[fu˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥]

[fʊw˨˩ʔ nɨ˧˨]

[fʊw˨˩˨ nɨ˨˩˦]


mẹ

head

美, 母, 媄, 姆, 󰀱

mẹ • (美, 母, 媄, 姆, 󰀱)

vi-noun

美, 母, 媄, 姆, 󰀱

mẹ • (美, 母, 媄, 姆, 󰀱)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mẹ.wav

From Proto-Vietic *meːʔ ~ *mɛːʔ, from Proto-Mon-Khmer *meeʔ ~ *ʔmeeʔ (“mother”); cognate with Bahnar mĕ, Khmer ម៉ែ (mae), Mon မိ (mìˀ), Khasi mei. Ultimately a nursery word, compare Old Chinese 母 (*mɯʔ) and Proto-Tai *meːᴮ (whence Thai แม่ (mɛ̂ɛ)). Related to mái.


mẹ

(ironic) you, a female who I think is being stupid


mẹ

(địt con) mẹ mày


vợ

head

vợ • (𡞕, 𡢼, 𱙳)

vi-noun

vợ • (𡞕, 𡢼, 𱙳)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vợ.wav

From Proto-Vietic *-bəːʔ; from Old Chinese 婦 (OC *mə.bəʔ) (B-S) (SV: phụ).
Shorto considers "vợ" a native word, from Proto-Mon-Khmer *(ʔ)boʔ (“mother”). This is not likely, considering the lack of cognates in both the more conservative Vietic languages and the neighbouring Austroasiatic branches.
This is now the main word for "wife" in most Vietnamese dialects, although the North Central dialects chiefly use cấy or gấy, a word related to gái (“girls, women”) and cái (“female”).

vợ chồng

vợ chồng A Phủ

bố/mẹ vợ

Chả là vợ tôi ốm. Đối với tôi, đó là một điều bất ngời ngoài sức tưởng tượng. Khi tôi quyết định lấy vợ, tôi không bao giờ nghĩ rằng đến một ngày nào đó vợ tôi sẽ ốm. Tôi cứ đinh ninh đã là vợ thì không thể ốm được. Thế mà điều đó lại xảy ra, thật là kỳ lạ. Cô ta nằm trên giường, đầu nóng sốt, miệng rên hừ hừ và bất hạnh (cho tôi) nhất là, tay chân không cựa nổi. Tôi đã quen nhìn thấy vợ làm việc quần quật suốt ngày đến nỗi bây giờ nhìn thấy cô ta bạc nhược đợi chồng nâng đầu dậy kê cốc nước vào miệng, thật tôi chẳng làm sao tin được. Nhưng rồi tôi buộc phải tin, bởi vì từ hôm đó cả một núi công việc đổ lên đầu tôi và tôi bị đè bẹp dưới đó hệt như Tôn Ngộ Không bị đè dưới năm ngón tay Phật Như Lại[sic] vậy, đố có mà nhúc nhích được một li.

2013, Nhật Ánh Nguyễn, “Tôi trở thành người nội trợ đảm đang như thế nào? [How Did I Become a Good Househusband?]”, in Chuyện cổ tích dành cho người lớn [Fairy Tales for Adults], pages 139–140:

What happened was my wife got sick. That, to me, was completely beyond my imagination. When I decided to get married, the thought that my wife would get sick one day never even crossed my mind. I was so adamant that wives don't get sick. But it happened, it was so weird. She was lying in bed, her head was feverish, she kept moaning, and the most tragic part (for me) was that she couldn't lift a finger. I had been so used to seeing her doing chores all day, now that I saw her pale face waiting for me to lift her head up and bring a cup of water to her mouth, I just couldn't believe my eyes at all. But eventually I had to, because from then on there would be a mountain of work waiting to crush me, like how Sun Wukong was crushed by Lord Tathāgata's gigantic hand and couldn't move an inch.

thuận vợ thuận chồng, tát biển đông cũng cạn


nữ

(of humans or their reproductive organs only) female


đinh

Sino-Vietnamese word from 丁 (“adult man”).

vi-etym-sino

Con là con trai nên con có một đinh. Em là con gái nên không có đinh.

You're a boy so you have a share of mutual funding fees. Your sister doesn't have one.

Nhà ta phải nộp 2 đinh để xây sửa nhà thờ họ. Tổng cộng là 6 triệu.

Our family has to contribute 2 "male fees" for the renovation of the extended family's temple. 6 million dongs in total.

a share of fees that a male member is expected to contribute to his extended family's mutual fund


cô

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cô.wav


sắc

Sino-Vietnamese word from 色 (“color; beauty”).

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sắc.wav

tửu sắc

liquor and beautiful women, what men enjoy the most

tài sắc vẹn toàn

(of a woman) both talented and beautiful

(archaic) Short for sắc đẹp or clipping of nhan sắc (“womanly beauty”).


duyên dáng

[jwiəŋ˧˧ jaːŋ˦˧˥]

[j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧ jaːŋ˦˥]


bao dương vật

[ʔɓaːw˧˧ zɨəŋ˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔɓaːw˧˧ jɨəŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bao dương vật.wav


bao cao su

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ su˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ kaːw˧˧ sʊw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bao cao su.wav


âm vật

[ʔəm˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ vək̚˨˩˨]

[ʔəm˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm vật.wav

Sino-Vietnamese word from 陰物, composed of 陰 (“yin”) and 物 (“thing”).


dâu

From Proto-Vietic *-juː. Compare North Central Vietnamese du.


bọ

(Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị) father; dad


hồ li

Daji
King Zhou of Shang
huli jing
vi:Hồ ly tinh

Sino-Vietnamese word from 狐狸 (“fox”), shortened from Chinese 狐狸精 (hồ li tinh, “huli jing”, literally “fox spirit”). The most well-known of this kind is a fictitious counterpart of Daji, a female one that allured King Zhou of Shang into a reign of cruelty.

der

<i class="Latn mention" lang="vi">hồ li tinh</i>

(Chinese mythology) a type of fox yaoguai that disguises as a human; a fox in human's clothing


muội

(Chinese fiction) I; you (refers to the female junior among the speakers)


chủ nghĩa nam nữ bình quyền

主義男女平權 (CJK)

[t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ naːm˧˧ nɨ˦ˀ˥ ʔɓïŋ˨˩ kwiən˨˩]

[t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ naːm˧˧ nɨ˧˨ ʔɓɨn˦˩ kwiəŋ˦˩]

[cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ naːm˧˧ nɨ˨˩˦ ʔɓɨn˨˩ wiəŋ˨˩]

From chủ nghĩa (主義, “doctrine, -ism”), nam nữ (男女, “male and female”) and bình quyền (平權, “equal rights”).


hoàng tử

[hwaːŋ˨˩ tɨ˧˩]

[hwaːŋ˦˩ tɨ˧˨]

[waːŋ˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 皇子, composed of 皇 (“emperor”) and 子 (“son”). The "imperial" connotation of hoàng has been lost due to its favorability over vương, likely due to the influence of historically imperial China and imperial Vietnam, whose monarchs referred to themselves as hoàng đế (“emperor”) or used hoàng in their titles (e.g. Lí Chiêu Hoàng) Compare hoàng hậu (“queen consort”, literally “empress consort”), nữ hoàng (“queen regnant”, literally “empress regnant”).

vi-etym-sino

prince (son or male-line grandson of a reigning monarch)


gái

From Proto-Vietic *-keːʔ (“woman; female”); compare cái.

chị gái

em gái

con gái

cháu gái

bạn gái

bác gái

a parent's older sister / a woman older than one's parents

Bác gái có nhà không ạ?

Is she (a woman older than my parents) home?

(only in fixed expressions, of people) female


phụ khoa

[fʊw˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩ʔ xwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[fʊw˨˩˨ xwaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 婦科, composed of 婦 (“woman”) and 科 (“medical branch”).

bệnh phụ khoa

a disease or condition in women related to genitals or the reproductive system


thầy

→ Khmer: ថី (thəy)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 師 (SV: sư). Doublet of sư. Feudal Han or Nom teachers were generally male, hence the strictly modern use for male teachers.
The written form thày used to be common in the Northern dialects, now mostly eradicated in writing, although the pronunciation itself likely still remains in less mainstream Northern dialects.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sư</i>


thầy

he/him, that male teacher we're talking about


huynh

(period Chinese fiction, faux archaism) you (used when speaking to a young man on equal footing)

period Chinese fiction; faux archaism; period Chinese fiction; faux archaism


quân tử

[kwən˧˧ tɨ˧˩]

[kwəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[wəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 君子 (“gentleman”).

Hồ Xuân Hương, Quả mít [Jackfruit]
Thân em như quả mít trên cây,
Da nó xù xì múi nó dày.
Quân tử có yêu xin đóng cọc,
Đừng mân mó nữa nhựa ra tay.
My body is like a jackfruit hanging from a tree,
Its skin's so rough, its segments thick.
My darling, if you love it, please hammer a stick into it[ to make it ripen faster],
Please don't just play with it, your hands will be covered in resin.

(archaic, endearing, women's speech) my darling man; my dear husband


thiếp

Sino-Vietnamese word from 妾 (“concubine”).


chị em

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]


nàng tiên

[naːŋ˨˩ tiən˧˧]

[naːŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[naːŋ˨˩ tiəŋ˧˧]

(mythology) a young-looking female fairy


cậu

From Proto-Vietic *guːʔ, from Old Chinese 舅 (OC *[ɡ](r)uʔ) (B-S) (SV: cữu).


tỉ

(Chinese fiction) I; you (refers to the female senior among the speakers)


nhị

Sino-Vietnamese word from 蕊. Doublet of nhuỵ.


bạn gái

[ʔɓaːn˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ɣaːj˦˥]

a girlfriend (female partner in a romantic relationship)


bạn trai

[ʔɓaːn˧˨ʔ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩ʔ ʈaːj˧˧]

[ʔɓaːŋ˨˩˨ ʈaːj˧˧]

a boyfriend (male partner in a romantic relationship)


phu nhân

[fu˧˧ ɲən˧˧]

[fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[fʊw˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 夫人, composed of 夫 (“husband”) and 人 (“person”), from Chinese 夫人 (fūrén).


trinh nữ

[t͡ɕïŋ˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈɨn˧˧ nɨ˨˩˦]


trọng nam khinh nữ

[t͡ɕawŋ͡m˧˨ʔ naːm˧˧ xïŋ˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʈawŋ͡m˨˩ʔ naːm˧˧ kʰɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈɔŋ˨˩ʔ naːm˧˧ xɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ naːm˧˧ kʰɨn˧˧ nɨ˨˩˦]

[ʈawŋ͡m˨˩˨ naːm˧˧ xɨn˧˧ nɨ˨˩˦]

2020, Duơng Liễu, "Bình đẳng giới để đưa nam - nữ xích lại gần nhau hơn (Gender Equality Brings Men and Women Closer Together)", Tuổi Trẻ (Youth) Online
Việt Nam là nước Á Đông, có những ưu điểm như gắn kết, cần cù, sáng tạo..., tuy nhiên vẫn có tư tưởng trọng nam khinh nữ.

Vietnam is an East Asian country, which has many strengths like solidarity, diligence, creativity, etc. yet still has the ideology of valuing men and belittling women.

to favor males over females, especially when deciding to have children; to be sexist against females


em trai

[ʔɛm˧˧ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɛm˧˧ ʈaːj˧˧]

[ʔɛm˧˧ ʈaːj˧˧]

From em (“younger sibling”) + trai (“boy”).

(often formal and literary) younger brother


anh trai

[ʔajŋ̟˧˧ t͡ɕaːj˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ ʈaːj˧˧]

[ʔan˧˧ ʈaːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-anh trai.wav

Đường này đi thẳng là tới Thủ Đức hả anh trai?
Am I correct in assuming that this road leads to Thủ Đức, young man?

(colloquial, friendly, not intimate, speakers are strangers) young man

friendly; speakers are strangers; friendly; speakers are strangers


chị gái

[t͡ɕi˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[cɪj˨˩˨ ɣaːj˦˥]

Chị gái tôi


chị gái

[t͡ɕi˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[cɪj˨˩˨ ɣaːj˦˥]

(rather childish) you (used for a female who the speaker assumes is somewhat older than them)


chị gái

[t͡ɕi˧˨ʔ ɣaːj˧˦]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ɣaːj˨˩˦]

[cɪj˨˩˨ ɣaːj˦˥]

(uncommon, colloquial, friendly, not intimate, speakers are strangers) young lady


xơ

bà xơ

Từ hôm đó, tôi nuốt tủi hờn, mỗi bữa ăn vào bết lấy phần ăn của mình đem ra bàn ăn, làm mấy bà Sơ làm bếp ngạc nhiên và không chịu để tôi làm…

1997, Phó Thị Phúc-An, Gắng đi cho trọn đường trần: hồi ký [Striving to fulfill my destiny: a memoir], Vienna, Virginia, →OCLC, page 59:

From then on, I swallowed my self-pity and at each meal went into the kitchen to take my portion out to the dinner table; the sisters in the kitchen, surprised, wouldn't let me do so…

sister, nun (female member of Christian religious community)


mi-nhon

[mi˧˧ ɲɔn˧˧]

[mɪj˧˧ ɲɔŋ˧˧]

[mɪj˧˧ ɲɔŋ˧˧]

Nhỏ mới giảm cân giờ nhìn mi-nhon vãi.

Shedding some weight and suddenly she’s a shawty.

Nhìn lại 10 năm hạnh phúc ấy, anh vẫn mong 10 năm tới của chúng mình trọn vẹn và đầy đủ hơn, em yêu à. Trước hết, và trên hết em hãy vừa lòng (hay ít nhất là đừng tỏ ra thất vọng) với ngoại hình của mình: anh vẫn yêu em với thân hình ấy, khuôn mặt ấy. Chúng mình đã qua rồi thời thiếu niên để lo đến chuyện “mi-nhon” với “chân dài”. Với anh, nét đẹp không chỉ nằm trên cơ thể, nét mặt mà bây giờ nằm ở ánh mắt, giọng nói, ở từng miếng cơm, manh áo mà em đã, đang và sẽ mang đến cho gia đình hàng ngày, hàng giờ đấy thôi.

(Can we date this quote?), “Cùng cố gắng cho hạnh phúc 10 năm tiếp theo vợ nhé [Let’s go for another ten happy years, baby!]”, in VnExpress - Tâm sự (tổng hợp hơn 5000 bài viết) [VnExpress: Real Talk (Over 5000 Entries)]:

Looking back at our ten happy years, I still want our next ten will be even more fulfilling, my love. First and foremost, be content with (or at least don’t be disappointed in) your appearance: I still love you with that body and that face. We’re long past our teenage years to be hung up on “petiteness” and “long legs.” To me, beauty isn’t just about the body and face, but now about the eyes, the voice, the food and clothing you have made, is and will be making for our family on a daily basis.

Muốn có một thân hình mi-nhon, bạn nên kết hợp 30 phút tập thể dục mỗi ngày với chế độ ăn uống lành mạnh, hợp lý. Tranh thủ vận động mọi lúc có thể, ví dụ, thay vì đi thang máy, hãy thử leo thang bộ mỗi ngày.

2009 July 15, Huyền Anh, “Bí mật của những cô gái “mi-nhon” [Slim Girls’ Secrets]”, in DÂN TRÍ [PEOPLE’S KNOWLEDGE]:

To achieve a slim figure, you should combine 30-minute exercise every day with a healthy diet. Take every chance to move your muscles, for example, instead of taking the elevator, you can take the stairs every day.

(slang, of a girl or woman) attractively petite


ông nội

[ʔəwŋ͡m˧˧ noj˧˨ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ noj˨˩ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ noj˨˩˨]

Thôi dẹp đê ông nội !

Kêu ông nội đó về dùm tui với !

Would you escort His Highness home for me?

(humorous, sarcastic) a sarcastic way of addressing a young boy or man who you're annoyed with


ông ngoại

[ʔəwŋ͡m˧˧ ŋwaːj˧˨ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ŋwaːj˨˩ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ŋwaːj˨˩˨]

maternal grandfather
maternal grandfather


bà ngoại

[ʔɓaː˨˩ ŋwaːj˧˨ʔ]

[ʔɓaː˦˩ ŋwaːj˨˩ʔ]

[ʔɓaː˨˩ ŋwaːj˨˩˨]

maternal grandmother
maternal grandmother


bà nội

[ʔɓaː˨˩ noj˧˨ʔ]

[ʔɓaː˦˩ noj˨˩ʔ]

[ʔɓaː˨˩ noj˨˩˨]

Coordinate term: ông nội

paternal grandmother
paternal grandmother#English

Thôi dẹp đê bà nội !

Kêu bà nội đó về dùm tui với !

Would you escort Her Highness home for me?

(humorous, sarcastic) a sarcastic way of addressing a young girl or woman who you're annoyed with


mợ

From Old Chinese 姆 (OC *məʔ) (B-S) (SV: mỗ).

Lạy cậu lạy mợ / Cho cháu về quê

We beg uncles and aunts / To let us go back home

maternal aunt-in-law, mother's brother's wife

(Nghệ An, Hà Tĩnh) paternal aunt-in-law, father's younger brother's wife


giới tính

[zəːj˧˦ tïŋ˧˦]

[jəːj˨˩˦ tɨn˦˧˥]

[jəːj˦˥ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-giới tính.wav

Sino-Vietnamese word from 界性, composed of 界 (“world”) and 性 (“sex”). The giới (“world”) is from expressions such as nữ giới (“the female sex”, literally “the female world”) and nam giới (“the male sex”, literally “the male world”).

giáo dục giới tính
sex education


âm thịnh dương suy

[ʔəm˧˧ tʰïŋ˧˨ʔ zɨəŋ˧˧ swi˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɨn˨˩ʔ jɨəŋ˧˧ ʂwɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɨn˨˩ʔ jɨəŋ˧˧ swɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɨn˨˩˨ jɨəŋ˧˧ ʂ⁽ʷ⁾ɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ tʰɨn˨˩˨ jɨəŋ˧˧ s⁽ʷ⁾ɪj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm thịnh dương suy.wav

Lớp này âm thịnh dương suy.

There are more girls than boys in this class.

(informal, figurative, of a place) having more females than males


phò mã

[fɔ˨˩ maː˦ˀ˥]

[fɔ˦˩ maː˧˨]

[fɔ˨˩ maː˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 駙馬 (SV: phụ mã).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phụ mã</i>

vi-etym-sino

kén phò mã


hoàng thái hậu

[hwaːŋ˨˩ tʰaːj˧˦ həw˧˨ʔ]

[hwaːŋ˦˩ tʰaːj˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[waːŋ˨˩ tʰaːj˦˥ həw˨˩˨]


thái hậu

[tʰaːj˧˦ həw˧˨ʔ]

[tʰaːj˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[tʰaːj˦˥ həw˨˩˨]

Stratagems of the Warring States; Vietnamese translation Nguyễn Hiến Lê & Giản Chi; English translation by Paul R. Goldin

Queen Dowager Xuan of Qin loved Wei Choufu. When the Queen Dowager fell ill and was about to die, she issued an order, saying: “When I am buried, Master Wei must accompany me in death.”

Tuyên thái hậu nước Tần yêu Ngụy Xú Phu. Thái hậu đau nặng gần chết, ra lệnh: "Chôn ta thì phải chôn sống Ngụy Tử theo ta."

c. 91 BCE, Sima Qian, Records of the Grand Historian; Vietnamese translation by Phan Ngọc; English translation by Burton Watson
Lữ Thái Hậu là vợ của Cao Tổ từ lúc còn hàn vi, sinh Hiếu Huệ Đế, con gái là Lỗ Nguyên thái hậu.
Empress Dowager Lü was the consort of Kao-tsu from the time when he was still a commoner. She bore him Emperor Hui the Filial and the queen mother, Princess Yüan of Lu.

queen dowager, queen mother, empress dowager


mĩ nhân

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mĩ nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 美人, composed of 美 (“beautiful”) and 人 (“person”), from Chinese 美人 (měirén).


trượng

(North Central Vietnam) paternal uncle-in-law, father's sister's husband


pê-đê

[pe˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔɓe˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔɓej˧˧ ʔɗej˧˧]

- “… Nghe tớ nói này, Như Sênh, nói thế nào nhỉ, các cô gái vì cậu mà cam tâm chịu khổ không chút oán hờn. Nhưng ngược lại, cậu chẳng để ý gì đến họ, sao phải lạnh lùng với họ đến vậy, chẳng trách thiên hạ đồn rằng cậu là đồ pê-đê!”.

(Can we date this quote?), “Chương 6: Con gái theo đuổi con trai như cách núi Thái Sơn [Chapter 6: Girls Chase Guys from Afar, as Far as Mount Tai]”, in Thu Hường, transl., Cùng nhau viết câu chuyện của chúng ta [Let’s Write Our Story], Nhà xuất bản Văn học:

“… Listen, Rusheng. How should I put this? Girls pine for you and they enjoy it. And what do you do? You ignore them. Why must you be so cold to them? No wonder there’s a rumor that you’re a fag!”

Ví dụ, có gia đình mong con trai thì sinh toàn con gái. Có gia đình mong sinh con gái nhưng toàn sinh con trai quậy phá. Có người muốn sinh con trai hoặc con gái cũng được nhưng lại sinh ra ô môi và pê-đê.

2018 May 5, Thích Nhật Từ, THIỀN VIPASSANĀ - BỐN NỀN TẢNG CHÁNH NIỆM [VIPASSANĀ MEDITATION: FOUR MINDFULNESS FOUNDATIONS]:

For example, some families want sons but only have daughters. Some want daughters but only have naughty sons. Some people want sons or daughters but end up having gays and lesbians.

(informal, derogatory, of a male person) gay, effeminate or femme


đồng hao

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ haːw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ haːw˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ haːw˧˧]

anh em đồng hao

(of people) being sons-in-law to the same family


á hậu

[ʔaː˧˦ həw˧˨ʔ]

[ʔaː˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[ʔaː˦˥ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 亞 (“sub-”) and 后 (“queen consort”), equivalent to a blend of á- + hoa hậu (“Miss”).

(neologism, in a beauty pageant) a runner-up


hoa hậu

[hwaː˧˧ həw˧˨ʔ]

[hwaː˧˧ həw˨˩ʔ]

[waː˧˧ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 花 (“flower”) and 后 (“queen consort”).

Hoa hậu Thế giới

Hoa hậu Trái đất

Hoa hậu Hoàn vũ


ma nữ

[maː˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[maː˧˧ nɨ˧˨]

[maː˧˧ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 魔女 (“witch”), literally "magical female". The syllable ma is often associated with its non-Sino-Vietnamese meaning (which is "ghost"), hence the common misapplication of the term.
Alternatively, simply from a compound of ma (“ghost”) + nữ (“female”).

(fiction) the ghost of a dead girl or woman


vạn tuế

[vaːŋ˨˩ʔ twej˨˩˦]

[vaːŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾ej˦˥]

[jaːŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾ej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vạn tuế.wav

Sino-Vietnamese word from 萬歲, composed of 萬 (“ten thousand”) and 歲 (“years of age”). Doublet of muôn tuổi.
Compare thiên tuế (“Cycas pectinata”, literally “thousand years”). The Cycas species are so named likely because of their long lifespan.


âm đạo

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 陰道, composed of 陰 (“yin”) and 道 (“passage”).


âm hộ

[ʔəm˧˧ ho˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ how˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ how˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 陰戶, composed of 陰 (“yin”) and 戶 (“doorway”).


mẹ kế

[mɛ˧˨ʔ ke˧˦]

[mɛ˨˩ʔ kej˨˩˦]

[mɛ˨˩˨ kej˦˥]


dượng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 丈 (“husband”, SV: trượng).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">trượng</i>


Trinh Nữ

[t͡ɕïŋ˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈɨn˧˧ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Trinh Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 貞女 (“female virgin”).

(astrology, astronomy) Synonym of Xử Nữ (“Virgo”)


Thất Nữ

[tʰət̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰək̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[tʰək̚˦˥ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thất Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 室女, composed of 室 (“house”) and 女 (“female”). In Chinese, 室女 as a common noun means unmarried female virgin although this use is dated and is not attested in Vietnamese.


Song Nam

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

[sɔŋ˧˧ naːm˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 雙 (“double”) and 男 (“male”).

(astrology, astronomy) Synonym of Song Tử (“Gemini”)


Xử Nữ

[sɨ˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[sɨ˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 處女 (“female virgin”).


vịt trời

[vit̚˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[vit̚˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[vɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vịt trời.wav

vịt (“duck”) + trời (“sky; wild of birds”), literally "wild duck". Compare Chinese 天 (tiān, “sky”) as in 天鵝／天鹅 (thiên nga, “swan”, literally “sky goose”).

compound

hai người đàn bà và một con vịt thành cái chợ

Nhà tôi có năm con vịt trời.

Oh boy, I've got five little princesses.

(humorous or disapproving) a daughter, with implied disappointment in the fact that she's a girl, or that she might have stereotypically disapproved feminine qualities such as nagging or loquacity


gấy

North Central form with different path of diphthongization of mainstream gái.
As with nhôông (“husband”), originally just meant "man, male", gấy/cấy originally (and still) meant just "woman, female".

cấy

in North Central dialects less affected by lenition

North Central Vietnam form of gái (“girls; female”)


cấy

From Proto-Vietic *-keːʔ (“woman; female”); compare gấy.

North Central Vietnam form of cái (“female”)


Tứ Linh

[tɨ˧˦ lïŋ˧˧]

[tɨ˨˩˦ lɨn˧˧]

[tɨ˦˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 四靈, 四 (“four”) and 靈 (“spirit”).

vi-etym-sino

the Four Holy Beasts, including Long (“Dragon”), Lân (“Vietnamese Qilin”), Quy (“Turtle”) and Phụng/Phượng (“Male Fenghuang”)


nạ

Attested in the Annan Jishi (安南即事, 13th centry) as 娜 (MC naX).
Might be related to the Tai etymology represented by Thai น้า (náa), as well as Yue 乸 (naa²).


vị hôn phu

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚夫, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 夫 (“husband; man”).


vị hôn thê

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚妻, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 妻 (“wife”).


phù dâu

[fʊw˦˩ jəw˧˧]

[fʊw˨˩ jəw˧˧]

cô phù dâu


phù rể

[fʊw˦˩ ʐej˧˨]

[fʊw˨˩ ɹej˨˩˦]

chàng phù rể


kem dâu

[kɛm˧˧ zəw˧˧]

[kɛm˧˧ jəw˧˧]

[kɛm˧˧ jəw˧˧]


ông già

[ʔəwŋ͡m˧˧ zaː˨˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ jaː˦˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ jaː˨˩]

Ông già và biển cả

Nhìn gì hả ông già?

(informal or derogatory) old man; elderly man

Ông già mày dạo này thế nào?

(informal or derogatory) old man (father)


bà già

[ʔɓaː˨˩ zaː˨˩]

[ʔɓaː˦˩ jaː˦˩]

[ʔɓaː˨˩ jaː˨˩]

Nhìn gì hả bà già?

(informal or derogatory) old woman; old lady

Bà già mày dạo này thế nào?

(informal or derogatory) old lady (mother)


sư tử Hà Đông

head

sư tử Hà Đông

sư tử Hà Đông

vi-noun

sư tử Hà Đông

sư tử Hà Đông

[sɨ˧˧ tɨ˧˩ haː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂɨ˧˧ tɨ˧˨ haː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[sɨ˧˧ tɨ˧˨ haː˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦ haː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[sɨ˧˧ tɨ˨˩˦ haː˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

Calque of Chinese 河東獅子／河东狮子 (Hà Đông sư tử, literally “Hedong's lioness”), equivalent to sư tử + Hà Đông. See also Chinese 河東獅吼／河东狮吼 (Hà Đông sư hống, literally “Hedong's lioness's roar”).

cal

Hà Đông sư tử

cog

Hàng tháng tôi phải nộp lương cho vợ, không thì con sư tử Hà Đông đó giết tôi mất!

I have to submit my salary to my wife every month, or else that Hedong lioness will kill me!

(figurative) an aggressive woman who's intimidating to her own husband or lover


đại ca

[ʔɗaːj˧˨ʔ kaː˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kaː˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大哥 (“eldest brother”), from Mandarin 大哥 (dàgē)

vi-etym-sino

Đại ca, bọn em đói thuốc quá rồi.


giống cái

[zəwŋ͡m˧˦ kaːj˧˦]

[jəwŋ͡m˦˧˥ kaːj˨˩˦]

[jəwŋ͡m˦˥ kaːj˦˥]


giống cái

[zəwŋ͡m˧˦ kaːj˧˦]

[jəwŋ͡m˦˧˥ kaːj˨˩˦]

[jəwŋ͡m˦˥ kaːj˦˥]


đệ

Sino-Vietnamese word from 弟 (“younger brother”).

(Chinese fiction) I; you (refers to the male junior among the speakers)


thiếu nữ

[tʰiəw˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰiw˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰiw˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 少女, composed of 少 (“young”) and 女 (“female person”).

Thiếu nữ bên hoa huệ/sen
The Maiden Beside Tuberoses/Lotuses

— Chi-đoàn thiếu-nam, gồm các thiếu niên từ 14 đến 18 tuổi.
— Chi-đoàn thiếu-nữ, gồm các thiếu nữ từ 14 đến 17 tuổi.

1963, Lê Văn An, TỔ-CHỨC HÀNH-CHÁNH VIỆT-NAM [ADMINISTRATIVE ORGANIZATION IN VIETNAM], Saigon: Học-viện Quốc-gia Hành-chánh, page 388:

— The Boy Division, which includes boys from 14 to 18 years old.
— The Girl Division, which includes girls from 14 to 17 years old.

Khi chàng bước vào thì đã thấy một thiếu nữ trẻ măng, mặc chiếc ki-mô-nô màu trắng có thêu hoa đào từ từ bước ra đón tiếp. Thiếu nữ có một nhan sắc mê hồn, khiến cho Trọng thoáng nhìn mà đã thấy lòng ngây ngất, như vừa nhập một hớp rượu mạnh.

1980, Tô Ngọc, Hầm giết người [A Murderous Dungeon]:

As soon as we walked in, he saw youthful maiden, dressed in a white kimono embroidered with a cherry blossom pattern, come out to receive him. The maiden had a breathtaking beauty, one that made Trọng’s heart skip a beat even at a single glimpse, as if he had just taken a sip of potent sake.

Đơn vị của Gia đình Phật tử là GIA ĐÌNH. Trên hết là Gia trưởng thay mặt cho sáu đoàn: Nam Phật tử, Nữ Phật tử (cho thanh niên nam nữ trên 18 tuổi). Thiếu nam, Thiếu nữ (cho các thiếu niên nam nữ từ 13 đến 17 tuổi). Nam Oanh vũ, Nữ Oanh vũ (từ 6 đến 12 tuổi) trong việc đối ngoại. Mỗi đoàn có một Đoàn trưởng và một Đoàn phó phụ trách cả 4 đội (mỗi đội từ 8 đến 12 em). Cả sáu đoàn đặt dưới sự điều khiển của Liên Đoàn trưởng.

(Can we date this quote?), Người Áo Lam, SỨ MỆNH GIA ĐÌNH PHẬT TỬ [THE MISSIONS OF THE BUDDHIST FAMILY]:

The unit of the Buddhist Family is the FAMILY. Leading each is the Head who handles external affairs for each of the six divisions: Male and Female Buddhists (male and female youths aged 18 and above), Male and Female Adolescents (adolescents aged 13 to 17), Male and Female Oanh vũ (6 to 12). Each division has one Captain and one Deputy who are responsible for its four squads (each squad consists of 8 to 12 children). All six divisions are under the control of a Commander.

Theo đó, các thiếu niên bị tố quan hệ tình dục ngoài ý muốn với thiếu nữ 15 tuổi gồm: N.Đ.M và N.Đ.T (anh em sinh đôi, cùng 13 tuổi), N.A.K (14 tuổi), N.Đ.C (15 tuổi), T.V.H (15 tuổi), N.V.T (16 tuổi) và N.V.L (17 tuổi), tất cả đều trú tại H.Cư M’gar.

2022 September 27, Trung Chuyên with Hoàng Bình, “Tình huống pháp lý trong vụ thiếu nữ 15 tuổi tố 7 thiếu niên ép quan hệ tình dục [Legality of Sexual Assault of 15-year-old Girl by 7 Boys]”, in THANH NIÊN [YOUTH]:

The boys accused of the sexual assault of the 15-year-old girl were: N.Đ.M and N.Đ.T (13-year-old twin brothers), N.A.K (14), N.Đ.C (15), T.V.H (15), N.V.T (16) và N.V.L (17), all are residents of Cư M’gar District.

(often literary) a maiden (unmarried young female)


gả

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 嫁 (SV: giá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giá</i>

vi-etym-sino

dựng vợ gả chồng

(literally, “to find [one's son] a wife and [one's daughter] a husband”)

to give (one's daughter) in marriage; to marry off one's daughter


thanh niên

[tʰajŋ̟˧˧ niən˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ niəŋ˧˧]

[tʰan˧˧ niəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 青年, composed of 青 (“grue; youthful”) and 年 (“year”). Compare Japanese 青年 (seinen, “youth; a male youth”).

cog

thanh niên/nam thanh nữ

Tuổi của thanh niên phải định lại từ 18 đến 29. Về thanh nữ thì từ 18 đến 25.

2001, the Communist Party of Vietnam, “CHỈ THỊ CỦA TRUNG ƯƠNG Về việc củng cố Thanh niên cứu quốc, phát triển Đoàn Thanh niên Việt Nam để thống nhất mặt trận thanh niên [THE CENTRAL DIRECTIVE Regarding improving the Youth’s Save-the-Nation movement and maturing the Vietnamese Youth Union to unify youth’s battlefronts]”, in VĂN KIỆN ĐẢNG TOÀN TẬP [THE PARTY’S COMPLETE RECORDS], volume 9, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, page 357:

The age of male youths must be re-established as 18 to 29. As for female youths, 18 to 25.

(obsolete) a male late teenager or young adult


thiếu niên

[tʰiw˨˩˦ niəŋ˧˧]

[tʰiw˦˥ niəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 少年, composed of 少 (“young”) and 年 (“year”). Compare Japanese 少年 (shōnen, “adolescence; a boy”).

cog

tuổi thiếu niên

người thiếu niên

related to adolescence; like an adolescent


thiếu niên

[tʰiw˨˩˦ niəŋ˧˧]

[tʰiw˦˥ niəŋ˧˧]

Trong vài năm trước, tôi có dạy môn Tôn giáo Đông phương cho một trường đại học Thiên Chúa giáo. Sinh viên đa số là những thiếu niên, thiếu nữ vừa học xong cấp trung học của một trường trung học Thiên Chúa giáo gần đó.

(Can we date this quote?), Syvial Boorstein, “II. CON ĐƯỜNG HẠNH PHÚC - Giáo lý căn bản của Đức Phật [II. THE WAY TO HAPPINESS: The Buddha’s Fundamental Doctrine]”, in Nguyễn Duy Nhiên, transl., edited by Nguyễn Minh Tiến, DỄ HƠN LÀ BẠN TƯỞNG - CON ĐƯỜNG HẠNH PHÚC THEO LỜI PHẬT DẠY, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, translation of It’s Easier Than You Think: The Buddhist Way to Happiness, pages 31–32:

A few years back, I taught Eastern Religions at a Catholic college. Most students there were boys and girls who had just graduated from a Catholic high school nearby.

Bây giờ trước mắt ông, chỉ có hai thiếu niên, một thiếu nữ đi trước. Phía sau mười thiếu niên, mười thiếu nữ.

2004, Trần Đại Sỹ, Anh hùng Đông A dựng cờ bình Mông [The Hero of Đông A Raised the Banner for Vanquishing the Mongols], volume 2, Nhà xuất bản Trẻ:

In front of him were two boys and one girl. Behind him, ten boys and ten girls.


nữ tính

[nɨ˦ˀ˥ tïŋ˧˦]

[nɨ˧˨ tɨn˦˧˥]

[nɨ˨˩˦ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 女性 (“femininity”).

vi-etym-sino

Con nhỏ này quậy như con trai! Nó chẳng nữ tính gì cả!

That girl's such a naughty tomboy! There's not a feminine bit in her!


nam giới

[naːm˧˧ zəːj˧˦]

[naːm˧˧ jəːj˨˩˦]

[naːm˧˧ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 男界, composed of 男 (“male”) and 界 (“world”).


nữ giới

[nɨ˦ˀ˥ zəːj˧˦]

[nɨ˧˨ jəːj˨˩˦]

[nɨ˨˩˦ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 女界, composed of 女 (“female”) and 界 (“world”).

(collectives) human females; girls and women


kinh nguyệt

[kïŋ˧˧ ŋwiət̚˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ ŋwiək̚˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ ŋwiək̚˨˩˨]

Partial calque of Chinese 月經／月经 (nguyệt kinh, literally “monthly meridian”) by reversing the position of the head element, kinh, to conform to native morphology. Compare thần kinh (literally “spiritual meridian”). This reversal accidentally makes this term homophonous with the reading of the rare Chinese 經月／经月 (kinh nguyệt, “a month”) and its derivation Japanese 経月 (keigetsu). Compare Japanese 月経 (gekkei).


ni cô

Sino-Vietnamese word from 尼姑, composed of 尼 (“bikkhni”) and 姑 (“paternal aunt; lady”).

vi-etym-sino

(Buddhism) Synonym of tì kheo ni (“a bhikkhuni; a nun”)


thầy giáo

[tʰəj˨˩ zaːw˧˦]

[tʰəj˦˩ jaːw˨˩˦]

[tʰəj˨˩ jaːw˦˥]

thầy (“teacher”) + Chinese 教 (“to teach”), calque of Chinese 教師／教师 (giáo sư)

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">giáo sư</i>


ông trẻ

[ʔəwŋ͡m˧˧ t͡ɕɛ˧˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʈɛ˧˨]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʈɛ˨˩˦]

a young-looking brother or brother-in-law of one's old-looking grandparent


quả phụ

[kwaː˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 寡婦, composed of 寡 (“widowed”) and 婦 (“wife; woman”). Doublet of goá bụa.


nữ trang

[nɨ˦ˀ˥ t͡ɕaːŋ˧˧]

[nɨ˧˨ ʈaːŋ˧˧]

[nɨ˨˩˦ ʈaːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 女裝 (“women's clothing”). Compare Japanese 女装 (josō, “feminine drag”).


trưởng nữ

[t͡ɕɨəŋ˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨəŋ˧˨ nɨ˧˨]

[ʈɨəŋ˨˩˦ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trưởng nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 長女, composed of 長 (“head”) and 女 (“female”)

(formal, on wedding invitation cards or at weddings) the eldest daughter


trưởng nam

[t͡ɕɨəŋ˧˩ naːm˧˧]

[ʈɨəŋ˧˨ naːm˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩˦ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 長男, composed of 長 (“head”) and 男 (“male”)

Vũ Văn A (trưởng nam) và Nguyễn Thị B (thứ nữ)
Vũ Văn A (first son) and Nguyễn Thị B (second daughter)

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings, sometimes as the title of the eldest son who's appointed as the head of his extended family) the eldest son


bìu dái

[ʔɓiw˨˩ zaːj˧˦]

[ʔɓiw˦˩ jaːj˨˩˦]

[ʔɓiw˨˩ jaːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bìu dái.wav


nữ thần

[nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩]

[nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩]

[nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 女神, composed of 女 (“female”) and 神 (“god”).

Tượng Nữ thần Tự do

(literally, “the Statue of the Goddess of Liberty”)

Đăm Săn cầu hôn nữ thần mặt trời.
Đam San proposed to the goddess of the sun.


nam tính

[naːm˧˧ tïŋ˧˦]

[naːm˧˧ tɨn˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 男性 (“masculinity”).


thai ngoài tử cung

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˨˩ tɨ˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˦˩ tɨ˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰaːj˧˧ ŋwaːj˨˩ tɨ˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]


nhau tiền đạo

[ɲaw˧˧ tiən˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɲaw˧˧ tiəŋ˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɲa(ː)w˧˧ tiəŋ˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]


nữ sinh

[nɨ˦ˀ˥ sïŋ˧˧]

[nɨ˧˨ ʂɨn˧˧]

[nɨ˧˨ sɨn˧˧]

[nɨ˨˩˦ ʂɨn˧˧]

[nɨ˨˩˦ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 女生, composed of 女 (“female”) and 生 (“student”).


nam sinh

[naːm˧˧ sïŋ˧˧]

[naːm˧˧ ʂɨn˧˧]

[naːm˧˧ ʂɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 男生, composed of 男 (“male”) and 生 (“student”).


triệt sản

[t͡ɕiət̚˧˨ʔ saːn˧˩]

[ʈiək̚˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨]

[ʈiək̚˨˩ʔ saːŋ˧˨]

[ʈiək̚˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦]

[ʈiək̚˨˩˨ saːŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-triệt sản.wav

Sino-Vietnamese word from 撤 (“to remove; to take away”) and 產 (“to reproduce”).

to sterilize (disable ability to procreate)


gà trống nuôi con

[ɣaː˨˩ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ nuəj˧˧ kɔn˧˧]

[ɣaː˦˩ ʈəwŋ͡m˦˧˥ nuj˧˧ kɔŋ˧˧]

[ɣaː˨˩ ʈəwŋ͡m˦˥ nuj˧˧ kɔŋ˧˧]

(literal) a rooster/cock who raises his own chicks


giống đực

[zəwŋ͡m˧˦ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[jəwŋ͡m˦˧˥ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[jəwŋ͡m˦˥ ʔɗɨk̚˨˩˨]


nam thanh nữ tú

[naːm˧˧ tʰajŋ̟˧˧ nɨ˦ˀ˥ tu˧˦]

[naːm˧˧ tʰɛɲ˧˧ nɨ˧˨ tʊw˨˩˦]

[naːm˧˧ tʰan˧˧ nɨ˨˩˦ tʊw˦˥]

Blend of nam (“male”) + nữ (“female”) + Chinese 清秀 (thanh tú, “delicate and pretty”)

der

(collective) young, healthy, robust people


vòng tránh thai

[vawŋ͡m˨˩ t͡ɕajŋ̟˧˦ tʰaːj˧˧]

[vawŋ͡m˦˩ ʈɛɲ˦˧˥ tʰaːj˧˧]

[vɔŋ˦˩ ʈɛɲ˦˧˥ tʰaːj˧˧]

[vawŋ͡m˨˩ ʈan˦˥ tʰaːj˧˧]

[jawŋ͡m˨˩ ʈan˦˥ tʰaːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vòng tránh thai.wav

vòng (“ring”) + tránh (“to avoid”) + thai (“pregnancy”).

com

đặt vòng (tránh thai)


con hư tại mẹ, cháu hư tại bà

[kɔn˧˧ hɨ˧˧ taːj˧˨ʔ mɛ˧˨ʔ t͡ɕaw˧˦ hɨ˧˧ taːj˧˨ʔ ʔɓaː˨˩]

[kɔŋ˧˧ hɨ˧˧ taːj˨˩ʔ mɛ˨˩ʔ t͡ɕaw˨˩˦ hɨ˧˧ taːj˨˩ʔ ʔɓaː˦˩]

[kɔŋ˧˧ hɨ˧˧ taːj˨˩˨ mɛ˨˩˨ ca(ː)w˦˥ hɨ˧˧ taːj˨˩˨ ʔɓaː˨˩]

it's the mother's fault that her child's spoiled, and it's the grandmother's that her grandchild is


hoa nhài cắm bãi cứt trâu

vi-noun

(classifier bông) hoa nhài cắm bãi cứt trâu

[hwaː˧˧ ɲaːj˨˩ kam˧˦ ʔɓaːj˦ˀ˥ kɨt̚˧˦ t͡ɕəw˧˧]

[hwaː˧˧ ɲaːj˦˩ kam˦˧˥ ʔɓaːj˧˨ kɨk̚˦˧˥ ʈəw˧˧]

[waː˧˧ ɲaːj˨˩ kam˦˥ ʔɓaːj˨˩˦ kɨk̚˦˥ ʈəw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hoa nhài cắm bãi cứt trâu.wav

Perhaps from folklore. Compare Chinese 一朵鮮花插在牛糞上／一朵鲜花插在牛粪上 (yī duǒ xiānhuā chā zài niúfèn shàng, literally “a flower stuck into a pile of cow dung”).

ncog

Jasminum sambac
Jasminum sambac#Translingual

(literal) an Arabian jasmine (Jasminum sambac) stuck in a pile of water buffalo shit


đích tôn

[ʔɗïk̟̚˧˦ ton˧˧]

[ʔɗɨt̚˦˧˥ toŋ˧˧]

[ʔɗɨt̚˦˥ toŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 嫡孫, composed of 嫡 (“legitimate”) and 孫 (“grandchild”)

vi-etym-sino

Nó là con gái, thằng em nó mới là cháu đích tôn.

She's a girl, it's her younger brother who is the "important grandchild".

being the eldest son (disregarding daughters) of the eldest son (disregarding daughters) of his paternal grandparents, therefore having more responsibility than his male siblings or cousins


sản phụ khoa

[ʂaːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ kʰwaː˧˧]

[saːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ xwaː˧˧]

[ʂaːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨ kʰwaː˧˧]

[saːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨ xwaː˧˧]

Superficially Sino-Vietnamese word from 產婦科, composed of 產婦 (“pregnant woman”) and 科 (“medical branch”), but actually a blend of sản khoa (“obstetrics”) + phụ khoa (“gynecology”). Compare Chinese 婦產科／妇产科 (phụ sản khoa).

blend

(obstetrics, gynaecology) obstetrics and gynecology


sản phụ

[ʂaːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[saːŋ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨]

[saːŋ˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 產婦, composed of 產 (“to give birth”) and 婦 (“woman”).

vi-etym-sino

(obstetrics) either a pregnant woman or a woman who has just given birth


ba hồn bảy vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ ʔɓaj˧˩ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ ʔɓaj˧˨ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn bảy vía.wav

Calque of Chinese 三魂七魄 (tam hồn thất phách, literally “three hun, seven po”)

cal

Bớ ba hồn bảy vía ông Quang!

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and seven po of a dead male person


ba hồn chín vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ t͡ɕin˧˦ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ t͡ɕin˦˧˥ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn chín vía.wav

Calque of Chinese 三魂九魄 (tam hồn cửu phách, literally “three hun, nine po”).

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and nine po of a dead female person


sư bá

[sɨ˧˧ ʔɓaː˧˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師伯, composed of 師 (“master”) and 伯 (“elder uncle”)

vi-etym-sino

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's male senpai


sư nương

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[ʂɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[ʂɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 師娘, composed of 師 (“master”) and 娘 (“lady”)


sư mẫu

[sɨ˧˧ məw˦ˀ˥]

[ʂɨ˧˧ məw˧˨]

[sɨ˧˧ məw˧˨]

[ʂɨ˧˧ məw˨˩˦]

[sɨ˧˧ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師母, composed of 師 (“master”) and 母 (“mother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female teacher


sư tỉ

[ʂɨ˧˧ tɪj˧˨]

[sɨ˧˧ tɪj˧˨]

[ʂɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師 (“master”) and 姉 (“elder sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female senpai


sư huynh

[sɨ˧˧ hwïŋ̟˧˧]

[ʂɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[sɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[ʂɨ˧˧ wɨn˧˧]

[sɨ˧˧ wɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 師兄, composed of 師 (“master”) and 兄 (“elder brother”)

đại sư huynh

nhị sư huynh

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male senpai


sư thúc

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˧˦]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師叔, composed of 師 (“master”) and 叔 (“younger uncle”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's kōhai (both male and female)


sư muội

[sɨ˧˧ muəj˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩˨]

[sɨ˧˧ muj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師妹, composed of 師 (“master”) and 妹 (“younger sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female kōhai


sư đệ

[sɨ˧˧ ʔɗe˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師弟, composed of 師 (“master”) and 弟 (“younger brother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male kōhai


sư phụ

[sɨ˧˧ fu˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師父, composed of 師 (“master”) and 父 (“father”)

Aaaa! Sư phụ tha tội! Con biết lỗi rồi!

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male teacher


hủ nữ

[hu˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[hʊw˧˨ nɨ˧˨]

[hʊw˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 腐女, composed of 腐 (“rotten”) and 女 (“female”), from Chinese 腐女 (fǔnǚ), from Japanese 腐女子 (fujoshi, hủ nữ tử). Likely adopted through contemporary Chinese teen romance novels.


nghề của chàng

[ŋe˨˩ kuə˧˩ t͡ɕaːŋ˨˩]

[ŋej˦˩ kuə˧˨ t͡ɕaːŋ˦˩]

[ŋej˨˩ kuə˨˩˦ caːŋ˨˩]

Hiện nay, hình như ngoài viết văn anh vẫn thường xuyên viết báo?
Vâng, nghề của chàng mà, dứt làm sao được.

2017 November 5, Thanh Thương Hoàng, Tuyển truyện Thanh Thương Hoàng [Thanh Thương Hoàng's Selected Works]:

Apart from writing books, it looks like you're still writing news articles?
Yeah, it's my middle name, I can't get away from it.

(humorous) my/his middle name (figuratively a trait, activity, or action closely associated with or aptly describing a person)


nghề của nàng

[ŋe˨˩ kuə˧˩ naːŋ˨˩]

[ŋej˦˩ kuə˧˨ naːŋ˦˩]

[ŋej˨˩ kuə˨˩˦ naːŋ˨˩]


thiên tuế

[tʰiəŋ˧˧ twej˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ t⁽ʷ⁾ej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thiên tuế.wav

Sino-Vietnamese word from 千歲, composed of 千 (“thousand”) and 歲 (“years of age”).
Compare vạn tuế (“Cycas revoluta”, literally “ten thousand years”). The Cycas species are so named likely because of their long lifespan.


sản giật

[saːn˧˩ zət̚˧˨ʔ]

[ʂaːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[saːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[ʂaːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]

[saːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]


tiền sản giật

[tiən˨˩ saːn˧˩ zət̚˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʂaːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˦˩ saːŋ˧˨ jək̚˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʂaːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]

[tiəŋ˨˩ saːŋ˨˩˦ jək̚˨˩˨]


chú mày

[t͡ɕʊw˨˩˦ maj˦˩]

(chiefly men's speech, pompous, disrespectful, familiar or even endearing) you, boy (addressing a younger or socially inferior male)

chiefly men's speech; pompous; disrespectful; familiar or even endearing; chiefly men's speech; pompous; disrespectful; familiar or even endearing


công tử bột

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˩ ʔɓot̚˧˨ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˨ ʔɓok̚˨˩ʔ]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦ ʔɓok̚˨˩˨]

công tử (“rich boy”) + bột (“flour”), literally “a rich boy [as white and soft as] flour.”


công tử

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˩]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 公子, composed of 公 (“duke”) and 子 (“child; son”), Literary Chinese 公子 (gōngzǐ).

(Chinese fiction, polite) you, young gentleman


con gái rượu

[kɔn˧˧ ɣaːj˧˦ ziəw˧˨ʔ]

[kɔŋ˧˧ ɣaːj˨˩˦ ʐɨəw˨˩ʔ]

[kɔŋ˧˧ ɣaːj˦˥ ɹɨəw˨˩˨]

From con gái (“daughter”) + rượu (“alcohol”), a simile allude to alcoholism especially common among Vietnamese men of older generation.
It is also possible that this is also a phono-semantic matching between rượu and diệu (“marvellous, wonderful”), the Sino-Vietnamese reading of 妙 (miào), as the two words are homophonous in many Northern dialects.

Lại đây nào, con gái rượu của bố!

(chiefly Northern Vietnam, of a father, humorous or endearing) a beloved daughter


vợ lớn

[vəː˧˨ʔ ləːn˧˦]

[vəː˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[vəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

[jəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vợ lớn.wav


thiếu gia

[tʰiəw˧˦ zaː˧˧]

[tʰiw˨˩˦ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 少爺, composed of 少 (“young”) and 爺 (“grandfather”), from Chinese 少爺／少爷 (shàoyé), eggcorn of thiếu da, due to confusion between Chinese 爺／爷 (yé, Sino-Vietnamese da), Sino-Vietnamese -gia (“family; -ist”) and native Vietnamese da (“skin”). The spelling thiếu da could, theoretically, also be nonsensically interpreted as "to lack skin" and thus not favorable. See also Gia Tô.

(archaic) a young master, the son of a wealthy man


ngọc nữ

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ nɨ˧˨]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 玉女, composed of 玉 (“gem”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 玉女 (yùnǚ, “beautiful girl”). Doublet of Ngọc Nữ.

der

Phụ nữ mê hoặc người nhất không phải là ngọc nữ thuần khiết, cũng không phải người phụ nữ trưởng thành xinh đẹp, mà là quá trình từ ngọc nữ trở thành người phụ nữ trưởng thành trong tay anh.

2015 December 25, “Chương 36: Nụ cười nghiêng thành [Chapter 36: Earth-Shaking Smile]”, in Tuyệt sắc khuynh thành [Absolute Earth-Shaking Beauty]:

The most alluring women are neither pure maidens nor beautiful mature women, but the transition from maiden to mature in your arms.

(uncommon, Chinese fiction) a beautiful girl or woman


cái ngàn vàng

[kaːj˧˦ ŋaːn˨˩ vaːŋ˨˩]

[kaːj˨˩˦ ŋaːŋ˦˩ vaːŋ˦˩]

[kaːj˦˥ ŋaːŋ˨˩ vaːŋ˨˩]

[kaːj˦˥ ŋaːŋ˨˩ jaːŋ˨˩]

cái (“thing”) + ngàn (“thousand”) + vàng (“gold”), calque of Chinese 千金 (thiên kim, literally “thousand gold”) or 千金軀／千金躯 (thiên kim khu, literally “thousand-gold body”).


nữ công

[nɨ˦ˀ˥ kəwŋ͡m˧˧]

[nɨ˧˨ kəwŋ͡m˧˧]

[nɨ˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 女工, composed of 女 (“female”) and 工 (“work”)


nữ công gia chánh

[nɨ˦ˀ˥ kəwŋ͡m˧˧ zaː˧˧ t͡ɕajŋ̟˧˦]

[nɨ˧˨ kəwŋ͡m˧˧ jaː˧˧ t͡ɕɛɲ˦˧˥]

[nɨ˨˩˦ kəwŋ͡m˧˧ jaː˧˧ can˦˥]

Sino-Vietnamese word from 女工 (“women's work”) and 家政 (“housekeeping”)

housework that women are supposed to be good at, such as cooking, sewing, flower arranging, etc.


nhũ mẫu

[ɲu˦ˀ˥ məw˦ˀ˥]

[ɲʊw˧˨ məw˧˨]

[ɲʊw˨˩˦ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 乳母 (“wet nurse”)


đại trượng phu

[ʔɗaːj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˨ʔ fu˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʈɨəŋ˨˩ʔ fʊw˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˨ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大丈夫, composed of 大 (“great”) and 丈夫 (“he-man”).

nam tử hán đại trượng phu

nam nhi đại trượng phu, đầu đội trời, chân đạp đất

a great man who carries the sky with his feet firm on the ground

c. 300 BCE, Mencius; 1975 Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by A. Charles Muller
Ở cái chỗ rộng rãi trong thiên hạ [...], đứng ở chỗ chính đáng trong thiên hạ [...], noi theo con đường lớn trong thiên hạ [...]; hễ đắc chí thì cùng với dân mà hành đạo, bất đắc chí thì riêng mình hành đạo; cảnh phú quí chẳng làm cho mình phóng túng, bậy bạ; cảnh bần tiện chẳng làm cho mình đổi tiết tháo; uy quyền, võ lực không khuất phục được mình, như vậy là bậc đại trượng phu.

If you dwell in the great house of the world, are established in your correct position in the world, walk the great Path of the world; if you attain your ambitions for office, and then share your goodness with the people—or, not attaining your ambitions for office and walking alone on your own Path; if wealth and honor do not dissipate you, poverty and low status do not make you move from your principles; authority and might do not distort you: Then you can be called a “great man.”

(archaic, Chinese fiction) a virtuous, ambitious, admirable man


tiểu thư

[tiəw˧˩ tʰɨ˧˧]

[tiw˧˨ tʰɨ˧˧]

[tiw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 小姐 (SV: tiểu tả), perhaps influenced by Chinese 雌 (thư, “female”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tiểu tả</i>

vi-etym-sino

(archaic) a young mistress, the daughter of a wealthy man


nhuỵ

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 蕊 (“stamen; pistil”, SV: nhị). Doublet of nhị.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nhị</i>


nhị đực

[ɲi˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˨ʔ]

[ɲɪj˨˩ʔ ʔɗɨk̚˨˩ʔ]

[ɲɪj˨˩˨ ʔɗɨk̚˨˩˨]

nhị (“stamen; pistil”) + đực (“male”), calque of Chinese 雄蕊 (hùng nhị)


nhị cái

[ɲi˧˨ʔ kaːj˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ kaːj˨˩˦]

[ɲɪj˨˩˨ kaːj˦˥]

nhị (“stamen; pistil”) + cái (“female”), calque of Chinese 雌蕊 (thư nhị)


lão gia

[laːw˦ˀ˥ zaː˧˧]

[laːw˨˩˦ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 老爺, composed of 老 (“old”) and 爺 (“grandfather”), from Chinese 老爺／老爷. See also Gia Tô.


nô tài

Sino-Vietnamese word from 奴才 (“servant”)


nô tì

Chỉ có giai cấp quyền quý như các vương hầu, công chúa, các thế gia vọng tộc và các phú hộ mới nuôi nô tì. Nô tì là con nhà nghèo bị cha mẹ bán cho các nhà quyền quý hoặc phú hộ. Cũng có trường hợp người độc thân vì quá nghèo nên tự bán mình làm nô tì như mẹ của vua Lê Uy Mục.

2023 January 7, Bùi Quý, “Chế độ nô tì của nước Việt xưa có gì đặc biệt? [What was Unique about Slavery in Feudal Vietnam?]”, in Dân Việt [The People of Vietnam]:

Only the aristocracy (vassals, princesses, nobles and bourgeois) was entitled to keeping slaves. Slaves were children sold off by their poor parents to the aristocracy. There were cases where desolate people, for abject destitution, sold themselves off into slavery, such as Emperor Lê Uy Mục's mother.

(historical) an East Asian slave or bondsperson, forced into slavery for crime, debt or poverty; compare nô lệ (general or western slave) and nông nô (“serf”)


người đẹp

[ŋɨəj˨˩ ʔɗɛp̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ ʔɗɛp̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ ʔɗɛp̚˨˩˨]


mĩ nhân kế

[mi˦ˀ˥ ɲən˧˧ ke˧˦]

[mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ kej˨˩˦]

[mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-mĩ nhân kế.wav

Sino-Vietnamese word from 美人計, composed of 美人 (“beauty”) and 計 (“stratagem”), from Chinese 美人計／美人计 (měirénjì), the 31st of the Thirty-Six Stratagems.


tứ đại mĩ nhân

[tɨ˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ mi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[tɨ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tɨ˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ đại mĩ nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”), 大 (“great”) and 美女 (“beauty”), from Chinese 四大美女.

the four women who are said to be the most beautiful in Chinese history


nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô

[ɲət̚˧˦ naːm˧˧ viət̚˧˦ hiw˦ˀ˥ tʰəp̚˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ viət̚˧˦ vo˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ naːm˧˧ viək̚˦˧˥ hɨw˧˨ tʰəp̚˨˩ʔ nɨ˧˨ viək̚˦˧˥ vow˧˧]

[ɲək̚˦˥ naːm˧˧ viək̚˦˥ hɨw˨˩˦ tʰəp̚˨˩˨ nɨ˨˩˦ viək̚˦˥ vow˧˧]

[ɲək̚˦˥ naːm˧˧ jiək̚˦˥ hɨw˨˩˦ tʰəp̚˨˩˨ nɨ˨˩˦ jiək̚˦˥ jow˧˧]

Sino-Vietnamese word from 一 (“one”), 男 (“male”), 曰 (“means”) and 有 (“yes”)
and Sino-Vietnamese word from 十 (“ten”), 女 (“female”), 曰 (“means”) and 無 (“no”)


đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm

[ʔɗaːn˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˨˩ ʔɗaːn˨˩ ʔɓaː˨˩ səj˧˧ to˧˩ ʔəm˧˦]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˦˩ ʔɗaːŋ˦˩ ʔɓaː˦˩ səj˧˧ tow˧˨ ʔəm˦˧˥]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʔəwŋ͡m˧˧ səj˧˧ ɲaː˨˩ ʔɗaːŋ˨˩ ʔɓaː˨˩ səj˧˧ tow˨˩˦ ʔəm˦˥]


râu ông nọ cắm cằm bà kia

[zəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˧˨ʔ kam˧˦ kam˨˩ ʔɓaː˨˩ kiə˧˧]

[ʐəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˨˩ʔ kam˦˧˥ kam˦˩ ʔɓaː˦˩ kiə˧˧]

[ɹəw˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ nɔ˨˩˨ kam˦˥ kam˨˩ ʔɓaː˨˩ kiə˧˧]

(literal) this gentleman's beard transplanted onto that lady's chin


con này

[kɔŋ˧˧ naj˦˩]

Con này đéo sợ đứa nào nhá!

(arrogant) I/me, a female who ain't afraid of no one


thằng này

Thằng này đéo sợ đứa nào nhá!

(arrogant) I/me, a male who ain't afraid of no one


người chuyển giới

[ŋɨəj˨˩ t͡ɕwiən˧˩ zəːj˧˦]

[ŋɨj˦˩ t͡ɕwiəŋ˧˨ jəːj˨˩˦]

[ŋɨj˨˩ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-người chuyển giới.wav


vũ phu

[vʊw˧˨ fʊw˧˧]

[vʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

[jʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 武夫, composed of 武 (“warring; fighting”) and 夫 (“man; husband”), from Chinese 武夫 (wǔfū, “warrior”).

(of a man) violent against women, especially against his own wife and children


cửa mình

[kɨə˧˩ mïŋ˨˩]

[kɨə˧˨ mɨn˦˩]

[kɨə˨˩˦ mɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cửa mình.wav

(informal) Synonym of âm hộ (“a vulva”, literally “yin door”)


phụ hệ

[fu˧˨ʔ he˧˨ʔ]

[fʊw˨˩ʔ hej˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˨ hej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 父系, composed of 父 (“father”) and 系 (“lineage”).


mẫu hệ

[məw˦ˀ˥ he˧˨ʔ]

[məw˨˩˦ hej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 母系, composed of 母 (“mother”) and 系 (“lineage”).


râu quai nón

[ʐəw˧˧ kwaːj˧˧ nɔŋ˦˧˥]

[ɹəw˧˧ waːj˧˧ nɔŋ˦˥]

râu (“beard”) + quai (“strap”) + nón (“Asian conical hat”).

af

a man's beard that connects with his sideburns, in a similar way in which an Asian conical hat strap hugs the wearer's face


phái mạnh

[faːj˧˦ majŋ̟˧˨ʔ]

[faːj˨˩˦ mɛɲ˨˩ʔ]

phái (“sect; side”) + mạnh (“strong”), literally “the strong side”

Mang danh “phái mạnh”, người đàn ông không chỉ phải mạnh ở thể lý, thể hình mà còn cần mạnh trong tinh thần. Nếu phụ nữ là phái yếu nên có thể bật khóc bất cứ lúc nào để “xả xì-trét”, thì chuyện đó dường như không dễ tự nhiên được chấp nhận ở đàn ông. Dồn nén, căng thẳng, mệt mỏi là những vị khách không mời nhưng thường xuyên gặp khiến phái mạnh đôi khi nghi ngờ sức mạnh của chính mình.

2012 June 19, “Phái mạnh còn mạnh không? [Is the "Strong Sex" Still Strong?]”, in Dân trí [The People's Knowledge]:

Labeled the "strong sex," men aren't supposed to be strong just physically, but also mentally. If women as the "weak sex" can just burst out crying any time to decompress, men aren't expected to do the same. Pressure, stress and exhaustion are frequent unwelcome guests that visit the "strong sex", and sometimes make them doubt their strength.

(figurative, collective) the "strong sex"; men


phái đẹp

[faːj˧˦ ʔɗɛp̚˧˨ʔ]

[faːj˨˩˦ ʔɗɛp̚˨˩ʔ]

[faːj˦˥ ʔɗɛp̚˨˩˨]

phái (“sect; side”) + đẹp (“beautiful”), literally “the beautiful side”

Nỗi khắc khổ và ưu lo, thua thiệt và cam chịu của nữ giới trong đời sống này không nên, và không thể đánh tráo bằng hai chữ “phái đẹp”, để rồi mặc định rằng mọi thứ vẫn bình đẳng. Chỉ số chuẩn mực xã hội về giới (GSNI, dựa trên 85% dân số toàn cầu), vừa được công bố hồi tháng 6 mới đây, cho thấy trong suốt một thập kỷ qua, gần 9/10 đàn ông và phụ nữ vẫn giữ định kiến về giới.

2023 October 20, Trí Quân, “Những phụ nữ không thuộc về “phái đẹp” [Women Who Don't Belong to the "Beautiful Sex"]”, in Tiền phong [The Vanguard]:

Women's hangups, anxieties, disenfranchisement and sufferings in life should not and cannot be whitewashed by the words "beautiful sex" just so we can pretend everything is fair and balanced. The Gender Social Norms Index (GSNI), which has been released in June, based on 85% of the world's population, shows that for the last decade, 9 out of 10 men and women still hold prejudices about gender.

(figurative, collective) the "beautiful sex"; women


phái yếu

[faːj˧˦ ʔiəw˧˦]

[faːj˨˩˦ ʔiw˨˩˦]

phái (“sect; side”) + yếu (“weak”), literally “the weak side”

Ông thấy đấy, từ cổ chí kim, ai chẳng biết, chị em phụ nữ là phái yếu? Gọi họ là phái yếu bởi vốn dĩ họ đã yếu đuối, mềm mại, liễu yếu đào tơ, luôn cần được đàn ông (phái mạnh) chở che, bao bọc. Không phải ngẫu nhiên mà trong đời thường, sách vở, thi ca…. gọi các nàng là liễu, là mai, là đào, chứ có ai gọi các cô, các bà, các chị, các em là tùng, là bách... đâu? Vậy, đích thị họ là phái yếu rồi!
[...]
Lại có lần, vợ tôi bị cảm cúm dài ngày, trông cứ như người vô hồn. Tôi chắc mẩm, lần này vợ làm “phái yếu” rồi. Cô ấy phải ngồi một chỗ để nhìn tôi: Lau nhà, đi chợ, nấu cơm, giặt đồ... Không có bàn tay vợ nhưng theo hướng dẫn của cô ấy, nhà cửa vẫn gọn gàng, ngăn nắp, cơm nước vẫn tinh tươm. Tôi đắc ý: “Em thấy chưa? Bây giờ thừa nhận mình là phái yếu đi!”. Ai dè, cô ấy thủng thẳng: Trước nay có bao giờ kẻ yếu ra lệnh cho người mạnh đâu? Tôi đứng chết trân ngó vợ, vậy ra mấy ngày nay bà xã toàn ra lệnh cho mình, kẻ yếu... là tôi sao?

2015 October 16, Thanh Tâm, “Phụ nữ có phải là phái yếu? [Are Women Really the "Weak Sex?"]”, in Ninh Thuận Online:

You see, since time immemorial, everybody's known for a fact that women are the "weak sex." They're the "weak sex" because they are weak, delicate, fragile, constantly in need of protection from men (the "strong sex"). It's no coincidence that everywhere in life, in books, in poetry, etc. women are metaphorically named "willows," "ochnas," "cherries" and stuff, but never "cedars," "cypresses" and the like. Of course they're the "weak sex."
…
One time my wife was sick for days and looked like a soulless body. I was positive she was the "weak sex" now. She had to sit idly and watch me mop the floor, go shopping, cook, do the laundry, and so on. Without her hands but with her guidance, the house was still neat and tidy, the meals were still well fixed. I gloated, "See? Admit it! You're the 'weak sex!'" To my dismay, she dropped this nonchalantly, "Has it ever been the case that the weak order the strong around?" I was speechless by the fact I'd been ordered by my partner in crime for the last couple days, and it turned out the weak one... was me?

(figurative, collective) the "weak sex"; women


chuyển giới

[t͡ɕwiən˧˩ zəːj˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˧˨ jəːj˨˩˦]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chuyển giới.wav

Blend of chuyển (“to change”) + giới tính (“binary gender; biological sex”), calque of English sex change or transgender


cô giáo

cô (“paternal aunt; young adult woman”) + Chinese 教 (“to teach”), modeled after thầy giáo (“male teacher”).


bố nó

[ʔɓo˧˦ nɔ˧˦]

[ʔɓow˨˩˦ nɔ˨˩˦]

[ʔɓow˦˥ nɔ˦˥]

Sao không làm bố nó đi !

Oh for heaven's sake, just do it already!

Thằng ôn dịch đó làm hỏng bố nó rồi !

(Northern Vietnam, sentence-final) conveys annoyance or regret


mẹ nó

[mɛ˧˨ʔ nɔ˧˦]

[mɛ˨˩ʔ nɔ˨˩˦]

[mɛ˨˩˨ nɔ˦˥]

(Northern Vietnam) you, our child(ren)'s mom

(Northern Vietnam) she/her, your child(ren)'s mom


dâm phụ

[zəm˧˧ fu˧˨ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩˨]

gian phu dâm phụ

a woman who engages in romantic infidelity; a female cheat, an adulteress or a mistress


gian phu

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 姦夫 (“adulterer”).

vi-etym-sino

gian phu dâm phụ

a man who engages in romantic infidelity; a male cheat, an adulterer or a mister


âm hạch

[ʔəm˧˧ hajk̟̚˧˨ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩ʔ]

[ʔəm˧˧ hat̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm hạch.wav


mị nương

[mi˧˨ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩ʔ nɨəŋ˧˧]

[mɪj˨˩˨ nɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 媚 (“pretty; darling”) and 娘 (“daughter”).


cách cách

[kat̚˦˧˥ kat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 格格, Mandarin 格格 (gége), from Manchu ᡤᡝᡤᡝ (gege).

(Chinese fiction) the title of a Manchu Qing princess


chị đại

[t͡ɕi˧˨ʔ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[cɪj˨˩˨ ʔɗaːj˨˩˨]


thứ nữ

[tʰɨ˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰɨ˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰɨ˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次女, composed of 次 (“next”) and 女 (“female”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, daughter


thứ nam

[tʰɨ˧˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˦˥ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 次男, composed of 次 (“next”) and 男 (“male”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, son


háo sắc

[haːw˨˩˦ ʂak̚˦˧˥]

[haːw˨˩˦ sak̚˦˧˥]

[haːw˦˥ ʂak̚˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 好色 (SV: hảo sắc, hiếu sắc), or alternatively, háo (“to crave”) + sắc (“womanly beauty; women”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hảo sắc, hiếu sắc</i>

af

(of a man) being a woman chaser a best, a creep or predator at worst


head

[haːj˧˧ ŋɨəj˨˩ ʔɗaːn˨˩ ʔɓaː˨˩ vaː˨˩ mot̚˧˨ʔ kɔn˧˧ vit̚˧˨ʔ tʰajŋ̟˨˩ kaːj˧˦ t͡ɕəː˧˨ʔ]

[haːj˧˧ ŋɨj˦˩ ʔɗaːŋ˦˩ ʔɓaː˦˩ vaː˦˩ mok̚˨˩ʔ kɔŋ˧˧ vit̚˨˩ʔ tʰɛɲ˦˩ kaːj˨˩˦ t͡ɕəː˨˩ʔ]

[haːj˧˧ ŋɨj˨˩ ʔɗaːŋ˨˩ ʔɓaː˨˩ vaː˨˩ mok̚˨˩˨ kɔŋ˧˧ vɨt̚˨˩˨ tʰan˨˩ kaːj˦˥ cəː˨˩˨]

[haːj˧˧ ŋɨj˨˩ ʔɗaːŋ˨˩ ʔɓaː˨˩ jaː˨˩ mok̚˨˩˨ kɔŋ˧˧ jɨt̚˨˩˨ tʰan˨˩ kaːj˦˥ cəː˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hai người đàn bà và một con vịt thành cái chợ.wav

(derogatory) women are stereotypically loud, talkative, prone to nagging and gossiping


quan lang

[kwaːŋ˧˧ laːŋ˧˧]

[waːŋ˧˧ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 官 (“official”) and 郎 (“son”).


thuyền theo lái, gái theo chồng

(literal) boats follow their rower, women follow their husbands

(figurative) women are supposed to follow and obey their husbands unconditionally


tài tử

[taːj˨˩ tɨ˧˩]

[taːj˦˩ tɨ˧˨]

[taːj˨˩ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 才子, composed of 才 (“talent”) and 子 (“male master”). Compare Khổng Tử (“Confucius”, literally “Master Kong”) and Mạnh Tử (“Mencius”, literally “Master Meng”).

(art, film, television, music) an A-list artist, actor, etc. who works in show business


sơn nữ

[səːn˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʂəːŋ˧˧ nɨ˧˨]

[səːŋ˧˧ nɨ˧˨]

[ʂəːŋ˧˧ nɨ˨˩˦]

[səːŋ˧˧ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 山 (“mountain”) and 女 (“female”).

(literary) a female mountain-dweller; a montagnarde


út nam

[ʔut̚˧˦ naːm˧˧]

[ʔʊk̚˦˧˥ naːm˧˧]

[ʔʊk͡p̚˦˥ naːm˧˧]

út (“youngest”) + nam (“male”), modeled after trưởng nam and thứ nam.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the youngest son


quý nam

Sino-Vietnamese word from 季男, perhaps modeled after quý nữ.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) an/the only son


quý nữ

[kwi˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[kwɪj˨˩˦ nɨ˧˨]

[wɪj˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 季女, Middle Chinese 季女 (“maiden”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) Synonym of ái nữ (“only daughter”)


ái nữ

[ʔaːj˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[ʔaːj˨˩˦ nɨ˧˨]

[ʔaːj˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 愛女, composed of 愛 (“beloved”) and 女 (“female”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) an/the only daughter


út nữ

[ʔut̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[ʔʊk̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[ʔʊk͡p̚˦˥ nɨ˨˩˦]

út (“youngest”) + nữ (“female”), modeled after trưởng nữ and thứ nữ.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the youngest daughter


công nữ

[kəwŋ͡m˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[kəwŋ͡m˧˧ nɨ˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 公女, composed of 公 (“duke”) and 女 (“girl; daughter”), Literary Chinese 公女.

(historical) the title of a duke's daughter, opposed to công tử (“duke's son”)


thư sinh

[tʰɨ˧˧ sïŋ˧˧]

[tʰɨ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tʰɨ˧˧ sɨn˧˧]

[tʰɨ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tʰɨ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 書生, composed of 書 (“book”) and 生 (“student”).

(historical) a male student who studied Chinese characters and scriptures and who was typically poor and frail


đồng trinh

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʈɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʈɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 童貞, composed of 童 (“child”) and 貞 (“chaste”).

Đức Mẹ Đồng Trinh (Ma-ri-a)

(of a woman, chiefly Christianity, of Mary) virgin


hành kinh

[hajŋ̟˨˩ kïŋ˧˧]

[hɛɲ˦˩ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 行經, composed of 行 (“to go”) and 經 (“meridian”).


tì kheo

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘 (SV: tỉ khâu, tỉ khiêu)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu, tỉ khiêu</i>


tì kheo ni

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘尼 (SV: tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni</i>


cốc nguyệt san

[kəwk͡p̚˧˦ ŋwiət̚˧˨ʔ saːn˧˧]

[kəwk͡p̚˦˧˥ ŋwiək̚˨˩ʔ ʂaːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˧˥ ŋwiək̚˨˩ʔ saːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˥ ŋwiək̚˨˩˨ ʂaːŋ˧˧]

[kəwk͡p̚˦˥ ŋwiək̚˨˩˨ saːŋ˧˧]

Jiangling không dùng giấy vệ sinh, thay thế băng vệ sinh bằng cốc nguyệt san.

16 January 2019, Bảo Nhiên (HK01), “Cặp vợ chồng chỉ thải 100 gram rác mỗi tháng”, in VnExpress, archived from the original on 2024-01-20:

Jiangling does not use toilet paper, and uses the menstrual cup instead of sanitary napkin.


Mẹ

Lạy Mẹ Maria là Mẹ của con, xin giúp con được sống và sống dồi dào!

2023 May 30, Quang Sáng, “Mười cách để nhận biết Đức Maria là Mẹ của chúng ta [Ten Ways to Know that Mary is Our Mother]”, in TGP Sài Gòn:

O Our Lady Mary, my Mother, please bless me with life and prosperity!

(chiefly Christianity) Alternative letter-case form of mẹ (“mother”), specifically in reference to Mary


vỡ giọng

[vəː˦ˀ˥ zawŋ͡m˧˨ʔ]

[vəː˧˨ jawŋ͡m˨˩ʔ]

[vəː˧˨ jɔŋ˨˩ʔ]

[vəː˨˩˦ jawŋ͡m˨˩˨]

[jəː˨˩˦ jawŋ͡m˨˩˨]

to undergo a voice crack (change in a boy's voice during puberty)


sát gái

[saːt̚˧˦ ɣaːj˧˦]

[ʂaːk̚˦˧˥ ɣaːj˨˩˦]

[saːk̚˦˧˥ ɣaːj˨˩˦]

[ʂaːk̚˦˥ ɣaːj˦˥]

[saːk̚˦˥ ɣaːj˦˥]

sát (“to kill”) + gái (“girls”), perhaps a calque of English ladykiller. See also sát cá, a similar construction.

Tuấn Anh làm hỏng Iphone X của Thư thì sẵn sàng nhận mọi tội lỗi, còn làm hỏng cửa nhà vệ sinh của trường thì lúc đầu chối bỏ trách nhiệm, sát gái thì cũng phải bình đẳng chứ, ai lại sát mỗi Thư mà không sát Thảo? Tức quá mà!

(Can we date this quote?), Sapis, “Chương 20: Bình đẳng sát gái [Chapter 20: Equitable Ladykilling]”, in Nó thích mày [She Likes You]:

When Tuấn Anh broke Thư’s iPhone X he fessed up about it, but when he broke the school’s bathroom door he refused accountability. Ladykilling should be equitable, if he’s killing Thư, he should be killing Thảo too. What the hell, man!


ô môi

It has been claimed that the "lesbian" sense comes from a misreading of French homo, in which case the hyphenated spelling would be justified.

Coordinate term: pê-đê

Ví dụ, có gia đình mong con trai thì sinh toàn con gái. Có gia đình mong sinh con gái nhưng toàn sinh con trai quậy phá. Có người muốn sinh con trai hoặc con gái cũng được nhưng lại sinh ra ô môi và pê-đê.

2018 May 5, Thích Nhật Từ, THIỀN VIPASSANĀ - BỐN NỀN TẢNG CHÁNH NIỆM [VIPASSANĀ MEDITATION: FOUR MINDFULNESS FOUNDATIONS]:

For example, some families want sons but only have daughters. Some want daughters but only have naughty sons. Some people want sons or daughters but end up having gays and lesbians.

(informal, derogatory) lesbian, tomboyish or butch


thiếu nam

Sino-Vietnamese word from 少男, composed of 少 (“young”) and 男 (“male person”).

Truyền thông đã tạo ra một hình ảnh về tuổi thiếu nam và thiếu nữ (như trong thời chiến họ tạo ra chân dung lính Mỹ, lại dùng ngôn ngữ lính tráng đã được biên tập đáng kể) và họ buộc trẻ em hoặc là chấp nhận hoặc là hung hăng cưỡng lại hình ảnh của chíng mình.

(Can we date this quote?), Thiên Nga, transl., đám đông cô đơn, Nhà xuất bản Tri Thức, translation of the lonely crowd:

The media has created an image of boyhood and girlhood (like the portrait of an American serviceman, with heavily edited militaristic language), and forced children to either accept or aggressively resist their own image.

Đơn vị của Gia đình Phật tử là GIA ĐÌNH. Trên hết là Gia trưởng thay mặt cho sáu đoàn: Nam Phật tử, Nữ Phật tử (cho thanh niên nam nữ trên 18 tuổi). Thiếu nam, Thiếu nữ (cho các thiếu niên nam nữ từ 13 đến 17 tuổi). Nam Oanh vũ, Nữ Oanh vũ (từ 6 đến 12 tuổi) trong việc đối ngoại. Mỗi đoàn có một Đoàn trưởng và một Đoàn phó phụ trách cả 4 đội (mỗi đội từ 8 đến 12 em). Cả sáu đoàn đặt dưới sự điều khiển của Liên Đoàn trưởng.

The unit of the Buddhist Family is the FAMILY. Leading each is the Head who handles external affairs for each of the six divisions: Male and Female Buddhists (male and female youths aged 18 and above), Male and Female Adolescents (adolescents aged 13 to 17), Male and Female Oanh vũ (6 to 12). Each division has one Captain and one Deputy who are responsible for its four squads (each squad consists of 8 to 12 children). All six divisions are under the control of a Commander.

(rare, literary) Synonym of thiếu niên (“a lad”) (a boy or young man)


lão nam

Sino-Vietnamese word from 老 (“old”) and 男 (“male person”).


lão nữ

Sino-Vietnamese word from 老女, composed of 老 (“old”) and 女 (“female person”)


thanh nữ

Sino-Vietnamese word from 青 (“grue; youthful”) and 女 (“female person”), used as the specifically female equivalent of thanh niên (“male youth”) on the same model as thiếu niên (“male adolescent”) and thiếu nữ (“female adolescent”).

Tuổi của thanh niên phải định lại từ 18 đến 29. Về thanh nữ thì từ 18 đến 25.

The age of male youths must be re-established as 18 to 29. As for female youths, 18 to 25.

(obsolete) a female late teenager or young adult


thanh nam

Sino-Vietnamese word from 青 (“grue; youthful”) and 男 (“male person”), used as a less ambiguous equivalent of thanh niên (“youth or male youth”) on the same model as thiếu nam (“male adolescent”) and thiếu nữ (“female adolescent”).

(obsolete) Synonym of thanh niên (“a male late teenager or young adult”)


thiên nữ

Sino-Vietnamese word from 天女, composed of 天 (“heaven; deva/devi”) and 女 (“female person”), Literary Chinese 天女 (tiānnǚ)

Truyền thuyết thiên nữ

(literally, “Legend of the Celestial Maiden”)

(Chinese mythology) a female inhabitant of heaven


nghĩa phụ

[ŋiə˦ˀ˥ fu˧˨ʔ]

[ŋiə˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[ŋiə˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 義父, composed of 義 (“adoptive”) and 父 (“father”).