bát-nhã

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 般若, from Chinese 般若 (bōrě), from Pali paññā, from Sanskrit प्रज्ञा (prajñā).
This term was also spelled 盤若 in some Nôm texts. It is not clear why 般 (MC pan) (SV: ban) (or 盤 (MC ban) (SV: bàn)) here is read with bát. It might be an attempt at Sanskritisation, since Sanskrit has -d͡ʑ- corresponding to Vietnamese -t- here.

(Buddhism) prajñā; Buddhist transcendental wisdom


phật tính

[fət̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[fək̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[fək̚˨˩˨ tɨn˦˥]

Sino-Vietnamese word from 佛性, composed of 佛 (“Buddha”) and 性 (“nature”).


khế kinh

[xe˧˦ kïŋ˧˧]

[kʰej˨˩˦ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 契 (“carved writing; engraved writing”) and 經 (“classic; classical”).


tu-đa-la

[tu˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

[tʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

[tʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ laː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 修多羅, from Chinese 修多羅 /修多罗 (xiūduōluō), from Sanskrit सूत्र (sūtra).


A-la-hán

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːn˧˦]

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːŋ˦˧˥]

[ʔaː˧˧ laː˧˧ haːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 阿羅漢, from Chinese 阿羅漢 /阿罗汉 (āluóhàn), phonetic borrowing from Pali arahant, ultimately from Sanskrit अर्हत् (árhat, “worthy of worship”).

der

(Buddhism) arhat (one who has attained enlightenment; a Buddhist saint)


cực lạc

[kɨk̚˧˨ʔ laːk̚˧˨ʔ]

[kɨk̚˨˩ʔ laːk̚˨˩ʔ]

[kɨk̚˨˩˨ laːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 極樂, from Chinese 極樂 /极乐 (jílè), from Sanskrit सुखावती (sukhāvatī).

(Buddhism) sukhāvatī (Western Pure Land of Amitabha Buddha)


Phật Dược Sư

[fət̚˧˨ʔ zɨək̚˧˨ʔ sɨ˧˧]

[fək̚˨˩ʔ jɨək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˧]

[fək̚˨˩ʔ jɨək̚˨˩ʔ sɨ˧˧]

[fək̚˨˩˨ jɨək̚˨˩˨ ʂɨ˧˧]

[fək̚˨˩˨ jɨək̚˨˩˨ sɨ˧˧]

Phật + dược sư, calque of Chinese 藥師佛 /药师佛 (dược sư Phật).

cal

(Buddhism) Bhaisajyaguru (Buddha of healing and medicine in Mahāyāna Buddhism; the Medicine Buddha)


thảo thư

[tʰaːw˧˩ tʰɨ˧˧]

[tʰaːw˧˨ tʰɨ˧˧]

[tʰaːw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 草書 (“grass script”).


chữ thảo

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ tʰaːw˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ tʰaːw˧˨]

[cɨ˨˩˦ tʰaːw˨˩˦]

chữ + thảo, calque of Chinese 草書 /草书 (thảo thư).


hành thư

[hajŋ̟˨˩ tʰɨ˧˧]

[hɛɲ˦˩ tʰɨ˧˧]

[han˨˩ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 行書 (“semi-cursive script”).


chữ hành

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ hajŋ̟˨˩]

[t͡ɕɨ˧˨ hɛɲ˦˩]

[cɨ˨˩˦ han˨˩]


khải thư

[xaːj˧˩ tʰɨ˧˧]

[kʰaːj˧˨ tʰɨ˧˧]

[xaːj˧˨ tʰɨ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[xaːj˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 楷書 (“regular script”).


chữ khải

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ xaːj˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ kʰaːj˧˨]

[t͡ɕɨ˧˨ xaːj˧˨]

[cɨ˨˩˦ kʰaːj˨˩˦]

[cɨ˨˩˦ xaːj˨˩˦]


𡎝

Phono-semantic compound (形聲 /形声): semantic 土 (“earth”) + phonetic 癸 (quý).

Han compound

𤾓(Trăm)𢆥(năm)𥪝(trong)𡎝(cõi)𠊚(người)些(ta)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Truyện Kiều (傳翹) [The Tale of Kieu], published 1870, line 1:

A hundred years in the realm of humanity

(literary, usually occult, religion or figurative) a domain, realm or land


Tứ thư Ngũ kinh

[tɨ˧˦ tʰɨ˧˧ ŋu˦ˀ˥ kïŋ˧˧]

[tɨ˨˩˦ tʰɨ˧˧ ŋʊw˧˨ kɨn˧˧]

[tɨ˦˥ tʰɨ˧˧ ŋʊw˨˩˦ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 四書五經, composed of 四書 (“Four Books”) and 五經 (“Five Classics”).

vi-etym-sino

Four Books and Five Classics#English:_Q1377760

(Confucianism) Four Books and Five Classics (chinese texts that serve as the authoritative works of Confucianism)


Tứ thư

[tɨ˧˦ tʰɨ˧˧]

[tɨ˨˩˦ tʰɨ˧˧]

[tɨ˦˥ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 四書, composed of 四 (“four”) and 書 (“book”).

(Confucianism) the Four Books (Chinese classic texts illustrating the core value and belief systems in Confucianism)


Ngũ kinh

[ŋu˦ˀ˥ kïŋ˧˧]

[ŋʊw˧˨ kɨn˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五經, composed of 五 (“five”) and 經 (“classics”).

(Confucianism) the Five Classics (pre-Qin Chinese books that form part of the traditional Confucian canon)


lí học

[lɪj˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 理學, composed of 理 (“reason, logic, truth, science”) and 學 (“school, theory, doctrine”).


Kinh Thư

[kïŋ˧˧ tʰɨ˧˧]

[kɨn˧˧ tʰɨ˧˧]

[kɨn˧˧ tʰɨ˧˧]

kinh + Thư, calque of Chinese 書經 /书经 (Thư kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.

(literature) the Book of Documents (a collection of documents and speeches alleged to have been written by rulers and officials of the early Zhou Dynasty and before)


Kinh Xuân Thu

[kïŋ˧˧ swən˧˧ tʰu˧˧]

[kɨn˧˧ swəŋ˧˧ tʰʊw˧˧]

[kɨn˧˧ s⁽ʷ⁾əŋ˧˧ tʰʊw˧˧]

kinh (“classic”) + Xuân Thu (“spring and autumn”).

com

(literature) the Spring and Autumn Annals (the chronicle of the state of Lu)


lục nghệ

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ ŋe˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ŋej˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ŋej˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục nghệ.wav

Sino-Vietnamese word from 六藝, composed of 六 (“six”) and 藝 (“ability, skill”).

vi-etym-sino

the Six Arts which form the basis of education in ancient Chinese culture:


cao tay ấn

[kaːw˧˧ taj˧˧ ʔən˧˦]

[kaːw˧˧ taj˧˧ ʔəŋ˦˧˥]

[kaːw˧˧ ta(ː)j˧˧ ʔəŋ˦˥]

Blend of cao tay (“competent, capable”) + tay ấn (“hand signs”).

blend

(occult, of a diviner or magician) skilled at magic


cung thành

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˨˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˩]

[kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˨˩]

Sino-Vietnamese word from 宮城, composed of 宮 (“palace”) and 城 (“citadel”).

vi-etym-sino

(architecture, historical) imperial palace


nóng hổi

[nɔŋ˦˧˥ hoj˧˨]

tin tức nóng hổi


phòng đôi

[fawŋ͡m˨˩ ʔɗoj˧˧]

[fawŋ͡m˦˩ ʔɗoj˧˧]

[fɔŋ˦˩ ʔɗoj˧˧]

[fawŋ͡m˨˩ ʔɗoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phòng đôi.wav

Coordinate term: phòng đơn


lô cốt

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lô cốt.wav

Borrowed from French blockhaus; itself from German Blockhaus.

(colloquial) barriers put up around construction sites, especially ones where construction takes a long time to finish or is inactive


kinh Pháp Hoa

[kïŋ˧˧ faːp̚˧˦ hwaː˧˧]

[kɨn˧˧ faːp̚˦˧˥ hwaː˧˧]

[kɨn˧˧ faːp̚˦˥ waː˧˧]

kinh + Pháp Hoa, calque of Chinese 法華經 /法华经 (Pháp Hoa kinh), shortened from 妙法蓮華經 /妙法莲华经 (Diệu Pháp Liên Hoa Kinh).


Bồ Tát Quan Thế Âm

[ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦ kwaːn˧˧ tʰe˧˦ ʔəm˧˧]

[ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥ kwaːŋ˧˧ tʰej˨˩˦ ʔəm˧˧]

[ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥ waːŋ˧˧ tʰej˦˥ ʔəm˧˧]

bồ tát + Quan Thế Âm, Calque of Chinese 觀世音菩薩 /观世音菩萨 (Quan Thế Âm Bồ Tát).

(Buddhism) Quanyin, or Bodhisattva Avalokiteśvara


hèo

The sense "stroke" is derived from the usage of these species of palms as canes and sticks used in corporal punishment of criminals.

(historical, still seen in modern fiction) a stroke of caning


măng-đô-lin

[maŋ˧˧ ʔɗo˧˧ lin˧˧]

[maŋ˧˧ ʔɗow˧˧ lin˧˧]

[maŋ˧˧ ʔɗow˧˧ lɨn˧˧]


ách nạn

[ʔajk̟̚˧˦ naːn˧˨ʔ]

[ʔat̚˦˧˥ naːŋ˨˩ʔ]

[ʔat̚˦˥ naːŋ˨˩˨]


dương gian

[zɨəŋ˧˧ zaːn˧˧]

[jɨəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

[jɨəŋ˧˧ jaːŋ˧˧]

(occult and religion) the mortal world, the world of the living


chân nhân

bậc (classifier)
đấng (classifier)
vị (classifier)

[t͡ɕən˧˧ ɲən˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[cəŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

(Taoism) one who has attained the Tao; immortal; true man


nguyền rủa

[ŋwiən˨˩ zuə˧˩]

[ŋwiəŋ˦˩ ʐuə˧˨]

[ŋwiəŋ˨˩ ɹuə˨˩˦]


thiền sư

[tʰiən˨˩ sɨ˧˧]

[tʰiəŋ˦˩ ʂɨ˧˧]

[tʰiəŋ˦˩ sɨ˧˧]

[tʰiəŋ˨˩ ʂɨ˧˧]

[tʰiəŋ˨˩ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 禪師, composed of 禪 (“Zen”) and 師 (“master”).


giác sát

[zaːk̚˧˦ saːt̚˧˦]

[jaːk̚˦˧˥ ʂaːk̚˦˧˥]

[jaːk̚˦˧˥ saːk̚˦˧˥]

[jaːk̚˦˥ ʂaːk̚˦˥]

[jaːk̚˦˥ saːk̚˦˥]


thanh trừng

[tʰajŋ̟˧˧ t͡ɕɨŋ˨˩]

[tʰɛɲ˧˧ ʈɨŋ˦˩]

[tʰan˧˧ ʈɨŋ˨˩]


trò chơi nhịp điệu

[t͡ɕɔ˨˩ t͡ɕəːj˧˧ ɲip̚˧˨ʔ ʔɗiəw˧˨ʔ]

[ʈɔ˦˩ t͡ɕəːj˧˧ ɲip̚˨˩ʔ ʔɗiw˨˩ʔ]

[ʈɔ˨˩ cəːj˧˧ ɲip̚˨˩˨ ʔɗiw˨˩˨]

trò chơi (“game”) + nhịp điệu (“rhythm”).


tế tự

[te˧˦ tɨ˧˨ʔ]

[tej˨˩˦ tɨ˨˩ʔ]

[tej˦˥ tɨ˨˩˨]

(religion) to offer sacrifices; to worship


đạo Lão

[ʔɗaːw˧˨ʔ laːw˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ laːw˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ laːw˨˩˦]


trống đồng

[t͡ɕəwŋ͡m˧˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[ʈəwŋ͡m˦˧˥ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[ʈəwŋ͡m˦˥ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

(chiefly archaeology) bronze drum, especially the Heger drum


tranh vẽ

[t͡ɕajŋ̟˧˧ vɛ˦ˀ˥]

[ʈɛɲ˧˧ vɛ˧˨]

[ʈan˧˧ vɛ˨˩˦]

[ʈan˧˧ jɛ˨˩˦]


chụp ảnh

[t͡ɕup̚˧˨ʔ ʔajŋ̟˧˩]

[t͡ɕup̚˨˩ʔ ʔɛɲ˧˨]

[cʊp̚˨˩˨ ʔan˨˩˦]


chạm khắc

[t͡ɕaːm˧˨ʔ xak̚˧˦]

[t͡ɕaːm˨˩ʔ kʰak̚˦˧˥]

[t͡ɕaːm˨˩ʔ xak̚˦˧˥]

[caːm˨˩˨ kʰak̚˦˥]


tân cổ điển

[tən˧˧ ko˧˩ ʔɗiən˧˩]

[təŋ˧˧ kow˧˨ ʔɗiəŋ˧˨]

[təŋ˧˧ kow˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 新 (“neo-”) and 古典 (“classical”).


nghiệt chủng

[ŋiət̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩]

[ŋiək̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨]

[ŋiək̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 孽 and 種.
Apparently influenced by/modelled after nghiệp chủng (業種), another word found chiefly in religious or fictional contexts.

(literary, chiefly Chinese fiction, derogatory) abomination; freak


Hồng bảo thư

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˧˩ tʰɨ˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɓaːw˧˨ tʰɨ˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˨˩˦ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 紅寶書, composed of 紅 (“red”), 寶 (“precious”) and 書 (“book”).

(communism) Little Red Book (a book of statements from speeches and writings by Mao Zedong)


Tam Hoàng Ngũ Đế

[taːm˧˧ hwaːŋ˨˩ ŋu˦ˀ˥ ʔɗe˧˦]

[taːm˧˧ hwaːŋ˦˩ ŋʊw˧˨ ʔɗej˨˩˦]

[taːm˧˧ waːŋ˨˩ ŋʊw˨˩˦ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 三皇五帝, composed of 三皇 (“Three Sovereigns”) and 五帝 (“Five Emperors”).

(Chinese mythology) the Three Sovereigns and Five Emperors


Tam Hoàng

[taːm˧˧ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 三皇, composed of 三 and 皇.

(Chinese mythology) the Three Sovereigns


Ngũ Đế

[ŋu˦ˀ˥ ʔɗe˧˦]

[ŋʊw˧˨ ʔɗej˨˩˦]

[ŋʊw˨˩˦ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五帝, composed of 五 and 帝.


thi ca

[tʰi˧˧ kaː˧˧]

[tʰɪj˧˧ kaː˧˧]

[tʰɪj˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 詩歌, from Chinese 詩歌 /诗歌 (shīgē). Compare Japanese 詩歌 (shiika, shika).

(literary, literal, collective) poetry and singing


thần giao cách cảm

[tʰən˨˩ zaːw˧˧ kajk̟̚˧˦ kaːm˧˩]

[tʰəŋ˦˩ jaːw˧˧ kat̚˦˧˥ kaːm˧˨]

[tʰəŋ˨˩ jaːw˧˧ kat̚˦˥ kaːm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 神交隔感. The whole phrase can roughly be translated as "sense of spiritual intersection [albeit physically] separated".
This compound can be further analyzed either as thần giao (神交) and cách cảm (隔感), or thần giao cách (神交隔) and cảm (感). Aside from cảm (in the irrelevant sense of "influenza"), none of these are in any common use in Vietnamese as free morphemes.


đồng bóng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓawŋ͡m˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓawŋ͡m˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓawŋ͡m˦˥]

đồng (“medium”) + bóng (“shamaness, female occultist”); the second element is obsolete and seems to be fossilized in this compound, obsolete compound bóng cốt, and phrasal verb hầu bóng.

com

(religion) a spirit medium in Vietnamese folk religion


phù hộ

Sino-Vietnamese word from 扶 (“to help”) and 護 (“to protect”).

vi-etym-sino

phù hộ, độ trì

Cầu bà/Phật/Chúa phù hộ cho con.

I pray that my grandmother/Buddha/the Lord is watching over me.

(religion, occult, of a god or deceased relative) to watch over


Mục-kiền-liên

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ kiən˨˩ liən˧˧]

[mʊwk͡p̚˨˩ʔ kiəŋ˦˩ liəŋ˧˧]

[mʊwk͡p̚˨˩˨ kiəŋ˨˩ liəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 目犍連, itself a transliteration of Sanskrit मौद्गल्यायन (maudgalyāyana).

translit

(Buddhism) Maudgalyayana, one of the Ten Principal Disciples of Gautama Buddha.


mộ đạo

[mo˧˨ʔ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[mow˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[mow˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 慕道, composed of 慕 and 道.

vi-etym-sino

Gần nhà có bà cụ mộ đạo lắm, cứ tới kì là đi đền chùa cúng bái.

I know an old lady in my neighborhood who is very religious and would regularly go pay tributes at the temples.


Lão giáo

Sino-Vietnamese word from 老 (“Laozi”) and 教 (“religion”).


tam giáo

Sino-Vietnamese word from 三教, composed of 三 (“three”) and 教 (“teachings; religions”).

(religion, Confucianism, Taoism, Buddhism, Caodaism) the three principal philosophies originated from China:


giảng đạo

[zaːŋ˧˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[jaːŋ˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[jaːŋ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 講道, composed of 講 and 道.

(religion) to preach about religion; to sermonize


tụng kinh

[tʊwŋ͡m˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[tʊwŋ͡m˨˩ʔ kɨn˧˧]

[tʊwŋ͡m˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 誦經, composed of 誦 and 經.

(Buddhism) to read scriptures; to chant sutras


ngoại đạo

[ŋwaːj˧˨ʔ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ŋwaːj˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 外道, composed of 外 and 道.

(religion) unorthodox teachings; heresy; heterodoxy

(religion) one who believes in a different religion; a heretic; a heathen; a pagan


sân rồng

[sən˧˧ zəwŋ͡m˨˩]

[ʂəŋ˧˧ ʐəwŋ͡m˦˩]

[səŋ˧˧ ʐəwŋ͡m˦˩]

[ʂəŋ˧˧ ɹəwŋ͡m˨˩]

[səŋ˧˧ ɹəwŋ͡m˨˩]


tán thán

[taːŋ˦˧˥ tʰaːŋ˦˧˥]

[taːŋ˦˥ tʰaːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 讚歎, composed of 讚 and 歎.


Thánh Thể

[tʰajŋ̟˧˦ tʰe˧˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰej˧˨]

Sino-Vietnamese word from 聖體, composed of 聖 and 體.

(Catholicism, Eastern Orthodoxy) the Body of Christ; the Eucharist (sacramental bread and wine)


cắt dán

[kak̚˦˧˥ jaːŋ˦˧˥]

[kak̚˦˥ jaːŋ˦˥]


thần tiên

[tʰən˨˩ tiən˧˧]

[tʰəŋ˦˩ tiəŋ˧˧]

[tʰəŋ˨˩ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 神仙, composed of 神 and 仙.

(mythology) an immortal; a supernatural entity; a celestial being; a transcendent being


tịch cốc

[tïk̟̚˧˨ʔ kəwk͡p̚˧˦]

[tɨt̚˨˩ʔ kəwk͡p̚˦˧˥]

[tɨt̚˨˩˨ kəwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 辟穀, composed of 辟 and 穀.

tịch cốc tòng tiên

abstaining from food to become an immortal

(religion or archaic) to abstain from food in order to focus more on one's ascetic training


đắc đạo

[ʔɗak̚˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɗak̚˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɗak̚˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 得道, composed of 得 and 道.

Các bậc tu hành đắc đạo.

The monks have undergone ascetic training and have attained the Way.

(religion, especially Buddhism and Taoism) to reach the peak of the Way in one's religion


樞槎

(Christianity) chữ Nôm form of Giuse (“Joseph”).


đạo Nho

[ʔɗaːw˧˨ʔ ɲɔ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ɲɔ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ ɲɔ˧˧]


tử vi

[tɨ˧˨ vɪj˧˧]

[tɨ˨˩˦ vɪj˧˧]

[tɨ˨˩˦ jɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 紫微, shortened from Chinese 紫微斗數 (tử vi đẩu số).

(occult) a horoscope according to Taoist fortune-telling


đạo Do Thái

[ʔɗaːw˧˨ʔ zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[ʔɗaːw˨˩ʔ jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]


mặt bằng

[mat̚˧˨ʔ ʔɓaŋ˨˩]

[mak̚˨˩ʔ ʔɓaŋ˦˩]

[mak̚˨˩˨ ʔɓaŋ˨˩]

giải phóng mặt bằng

CHO THUÊ MẶT BẰNG

(real estate) property (piece of real estate)

(architecture) a plan (technical drawing)


mực thỏi

[mɨk̚˧˨ʔ tʰɔj˧˩]

[mɨk̚˨˩ʔ tʰɔj˧˨]

[mɨk̚˨˩˨ tʰɔj˨˩˦]


quan họ

[kwaːn˧˧ hɔ˧˨ʔ]

[kwaːŋ˧˧ hɔ˨˩ʔ]

[waːŋ˧˧ hɔ˨˩˨]

(music) quan ho, a style of antiphonal Vietnamese folk music with alternating groups of female and male singers issuing musical challenges and responses, originally from Bắc Ninh Province


vu hích

[vu˧˧ hïk̟̚˧˦]

[vʊw˧˧ hɨt̚˦˧˥]

[vʊw˧˧ hɨt̚˦˥]

[jʊw˧˧ hɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 巫覡, composed of 巫 (vu, “female medium”) and 覡／觋 (hích, “male medium”).

1971, Trần Trọng Kim, Nho Giáo (Ruism), "volume 1, chapter I"

In China's distant past, the mediums had immense power and influence; every household ever worshipped daemons and spirits.

Ở nước Tầu, về đời Thượng Cổ, bọn vu hích có thế lực rất mạnh, thậm chí nhà nào cũng thờ quỉ, thờ thần.

(rare, Chinese folk religion) female medium and male medium


主𠀧嵬

(Christianity) chữ Nôm form of Chúa Ba Ngôi (“The Trinity”).


tôn giáo học

[toŋ˧˧ jaːw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 宗教學 (SV: tông giáo học).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tông giáo học</i>


Tam thiên tự

[taːm˧˧ tʰiən˧˧ tɨ˧˨ʔ]

[taːm˧˧ tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩ʔ]

[taːm˧˧ tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 三千字 (“three thousand characters”).

Chinese character
Chinese character#English

(literature) the Tam thiên tự (a Vietnamese text that was used in the past to teach young children Chinese characters (chữ Hán) and chữ Nôm)


Tự học toản yếu

[tɨ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ twaːn˧˩ ʔiəw˧˦]

[tɨ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ twaːŋ˧˨ ʔiw˨˩˦]

[tɨ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩˦ ʔiw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 字學纂要 (“compilation of essentials for learning characters”).

(literature) the original title of the Tam thiên tự (a Vietnamese text that was used in the past to teach young children Chinese characters (chữ Hán) and chữ Nôm)


Bách gia tính

[ʔɓajk̟̚˧˦ zaː˧˧ tïŋ˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ jaː˧˧ tɨn˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ jaː˧˧ tɨn˦˥]

(literature) the Baijiaxing (Hundred Family Surnames), a classic Chinese text composed of surnames


Thiên tự văn

[tʰiən˧˧ tɨ˧˨ʔ van˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩ʔ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨ vaŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ tɨ˨˩˨ jaŋ˧˧]

(literature) the Thousand Character Classic (a poem used as a primer for teaching Chinese characters to children from the sixth century onward)


Tam tự kinh

[taːm˧˧ tɨ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[taːm˧˧ tɨ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[taːm˧˧ tɨ˨˩˨ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam tự kinh.wav

(literature) the Three Character Classic (a classic Chinese text)


Binh pháp Tôn Tử

[ʔɓïŋ˧˧ faːp̚˧˦ ton˧˧ tɨ˧˩]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˧˥ toŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʔɓɨn˧˧ faːp̚˦˥ toŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Calque of Chinese 孫子兵法 /孙子兵法 (Tôn tử Binh pháp), with Vietnamese head-initial structure instead of Chinese head-final.

cal

(literature) the The Art of War (an ancient Chinese military treatise)


Nhĩ Nhã

[ɲi˦ˀ˥ ɲaː˦ˀ˥]

[ɲɪj˧˨ ɲaː˧˨]

[ɲɪj˨˩˦ ɲaː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 爾雅, composed of 爾 and 雅.

vi-etym-sino

(literature) the Erya (the oldest surviving Chinese dictionary or Chinese encyclopedia known)


兵法孫子

Binh pháp Tôn Tử
Binh pháp Tôn Tử#Vietnamese:_兵法孫子

chữ Hán form of Binh pháp Tôn Tử (“The Art of War”).


Thuyết văn giải tự

[tʰwiət̚˧˦ van˧˧ zaːj˧˩ tɨ˧˨ʔ]

[tʰwiək̚˦˧˥ vaŋ˧˧ jaːj˧˨ tɨ˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ vaŋ˧˧ jaːj˨˩˦ tɨ˨˩˨]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ jaŋ˧˧ jaːj˨˩˦ tɨ˨˩˨]

(literature) the Shuowen Jiezi (an early 2nd-century Chinese dictionary from the Han dynasty)


Khang Hi tự điển

[xaːŋ˧˧ hi˧˧ tɨ˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧ tɨ˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 康熙字典, composed of 康熙 and 字典.

(literature) the Kangxi Dictionary (dictionary and cross reference of Chinese characters, first published in 1716 at the behest of the Kangxi emperor, and used to the present day)


Thuỷ hử truyện

[tʰwi˧˩ hɨ˧˩ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tʰwɪj˧˨ hɨ˧˨ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ hɨ˨˩˦ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 水滸傳 (“Water Margin”).

(literature) Water Margin, one of China's Four Great Classical Novels


Kim Bình Mai

[kim˧˧ ʔɓïŋ˨˩ maːj˧˧]

[kim˧˧ ʔɓɨn˦˩ maːj˧˧]

[kim˧˧ ʔɓɨn˨˩ maːj˧˧]

(literature) The Plum in the Golden Vase, a Ming dynasty novel


Tứ đại danh tác

[tɨ˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ zajŋ̟˧˧ taːk̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ jɛɲ˧˧ taːk̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ jan˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 四大名著, composed of 四, 大 and 名著.

(literature) the Four Classic Novels of Chinese literature: the Romance of the Three Kingdoms by Luo Guanzhong, the Water Margin by Shi Nai'an, the Journey to the West by Wu Cheng'en, and the Dream of the Red Chamber by Cao Xueqin


Hồng lâu mộng

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˧˨ʔ]

[həwŋ͡m˦˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˨˩ʔ]

[həwŋ͡m˨˩ ləw˧˧ məwŋ͡m˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 紅樓夢, composed of 紅樓 and 夢.

(literature) Dream of the Red Chamber, one of China's Four Great Classical Novels


Nho lâm ngoại sử

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˧˨ʔ sɨ˧˩]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩ʔ ʂɨ˧˨]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩ʔ sɨ˧˨]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩˨ ʂɨ˨˩˦]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧ ŋwaːj˨˩˨ sɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 儒林外史, composed of 儒林 and 外史.

(literature) The Scholars; Unofficial History of the Scholars (Qing-dynasty novel)


nho lâm

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

[ɲɔ˧˧ ləm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nho lâm.wav

Sino-Vietnamese word from 儒林, composed of 儒 and 林.

(historical) Confucian scholars; scholars; academic circles


hoa văn

[waː˧˧ vaŋ˧˧]

[waː˧˧ jaŋ˧˧]


Toà tháp đôi

[twaː˨˩ tʰaːp̚˧˦ ʔɗoj˧˧]

[twaː˦˩ tʰaːp̚˦˧˥ ʔɗoj˧˧]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ tʰaːp̚˦˥ ʔɗoj˧˧]

toà (“classifier”) + tháp (“tower”) + đôi (“double”).

com

the Twin Towers (two main buildings of the World Trade Center)


Trung tâm Thương mại Thế giới

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ təm˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

trung tâm (“center”) + thương mại (“trade”) + thế giới (“world”).

the World Trade Center (a complex of buildings in New York City, three of which were destroyed in the 9/11 attacks)

vi:Trung tâm Thương mại Thế giới (1973–2001)

vi:Trung tâm Thương mại Thế giới (2001–nay)


Đại Việt sử kí

[ʔɗaːj˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ sɨ˧˩ ki˧˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ sɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʔɗaːj˨˩˨ viək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

[ʔɗaːj˨˩˨ jiək̚˨˩˨ sɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 大越史記, composed of 大越 (“Đại Việt”) and 史記 (“history record; annals”).

vi-etym-sino

(history) the Annals of Đại Việt (official historical text of the Trần dynasty and is considered to be the first comprehensive account of the history of Vietnam)


đồng trinh

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʈɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʈɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 童貞, composed of 童 (“child”) and 貞 (“chaste”).

Đức Mẹ Đồng Trinh (Ma-ri-a)

(of a woman, chiefly Christianity, of Mary) virgin


Nghĩa dũng quân tiến hành khúc

[ŋiə˦ˀ˥ zʊwŋ͡m˦ˀ˥ kwən˧˧ tiən˧˦ hajŋ̟˨˩ xʊwk͡p̚˧˦]

[ŋiə˧˨ jʊwŋ͡m˧˨ kwəŋ˧˧ tiəŋ˦˧˥ hɛɲ˦˩ kʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ŋiə˧˨ jʊwŋ͡m˧˨ kwəŋ˧˧ tiəŋ˦˧˥ hɛɲ˦˩ xʊwk͡p̚˦˧˥]

[ŋiə˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˦ wəŋ˧˧ tiəŋ˦˥ han˨˩ kʰʊwk͡p̚˦˥]

[ŋiə˨˩˦ jʊwŋ͡m˨˩˦ wəŋ˧˧ tiəŋ˦˥ han˨˩ xʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 義勇軍 (“volunteer army”) and 進行曲 (“march”).

March of the Volunteers, the national anthem of China


Lá cờ lấp lánh ánh sao

[laː˧˦ kəː˨˩ ləp̚˧˦ lajŋ̟˧˦ ʔajŋ̟˧˦ saːw˧˧]

[laː˨˩˦ kəː˦˩ ləp̚˦˧˥ lɛɲ˦˧˥ ʔɛɲ˦˧˥ ʂaːw˧˧]

[laː˨˩˦ kəː˦˩ ləp̚˦˧˥ lɛɲ˦˧˥ ʔɛɲ˦˧˥ saːw˧˧]

[laː˦˥ kəː˨˩ ləp̚˦˥ lan˦˥ ʔan˦˥ ʂaːw˧˧]

[laː˦˥ kəː˨˩ ləp̚˦˥ lan˦˥ ʔan˦˥ saːw˧˧]

lá cờ (“flag; banner”) + lấp lánh (“to sparkle; to twinkle”) + ánh sao (“starlight”).

com

The Star-Spangled Banner, the national anthem of the United States


thần y

[tʰən˨˩ ʔi˧˧]

[tʰəŋ˦˩ ʔɪj˧˧]

[tʰəŋ˨˩ ʔɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 神醫, composed of 神 (“godly”) and 醫 (“physician”).

vi-etym-sino

(chiefly fiction) a doctor or physician who is claimed to be able to cure almost all illnesses


cánh gà

[kajŋ̟˧˦ ɣaː˨˩]

[kɛɲ˦˧˥ ɣaː˦˩]

[kan˦˥ ɣaː˨˩]

sau cánh gà

the backstage (literally, “behind the wings”)


Thiên Ma

[tʰiən˧˧ maː˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ maː˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ maː˧˧]


a men

head

亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟

a men • (亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟)

vi-interj

亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟

a men • (亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟)

[ʔaː˧˧ mɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ mɛŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ mɛŋ˧˧]


亞綿

(Christianity) chữ Nôm form of a men (“(Roman Catholicism) amen”).


dũng sĩ

[zʊwŋ͡m˦ˀ˥ si˦ˀ˥]

[jʊwŋ͡m˧˨ ʂɪj˧˨]

[jʊwŋ͡m˧˨ sɪj˧˨]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ ʂɪj˨˩˦]

[jʊwŋ͡m˨˩˦ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 勇士, composed of 勇 (“brave”) and 士 (“militaryman”).

vi-etym-sino

Khi xưa Alibaba như vầng trăng sáng chiếu trên trần gian.
Alibaba.
Hôm nay Alibaba như chàng dũng sĩ hát bao lời ca.
Alibaba.

c. 1985, “Alibaba”, Lê Quốc Thắng (lyrics), Los Garcia (music)performed by The Singers of the Children's House of Hồ Chí Minh City, published 1997:

Long ago, Alibaba was like the bright moon that lit up the world.
Alibaba.
Nowadays, Alibaba is like a valiant knight who sings many a song.
Alibaba.


đồ đệ

[ʔɗo˨˩ ʔɗe˧˨ʔ]

[ʔɗow˦˩ ʔɗej˨˩ʔ]

[ʔɗow˨˩ ʔɗej˨˩˨]

Sau khi ông Thích-Ca mất, học trò là Ma-kha-ca-diệp hội hết đồ đệ ở thành Vương-sá cả thảy năm trăm người, đó là lần thứ nhất Phật-giáo hội tụ.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

After Śākyamuni passed away, his disciple Mahākāśyapa gathered all the disciples in Rājagṛha, totaling 500 people; thus was the First Buddhist council.

(now chiefly Chinese fiction, otherwise historical) disciple


Ki-tô

Clipping of Ki-ri-xi-tô. Compare Mandarin 基督 (Jīdū, Cơ Đốc).

cog

Jīdū, <i class="Latn mention" lang="vi">Cơ Đốc</i>

Đức (Giê-su) Ki-tô


Xuất Ê-díp-tô Ký

Due to the uncanny resemblance, as well as the peculiarly Japanese-sounding name for Egypt, perhaps calque of Japanese 出エジプト記 (Shutsu-Ejiputo-ki, literally “Chronicle of the Departure from Egypt”). Compare Chinese 出埃及記 /出埃及记 (Xuất Ai Cập kí) and Korean 출애굽기 (Churaegupgi). Most proper names in the Vietnamese Protestant translation of the Bible were derived from French, however, the French title French livre de l’Exode seems implausible here since Exode only biblically implies "departure from Egypt", compared to the Catholic title Xuất hành which is more general. Ê-díp-tô could also be from Portuguese "Egito", as there are many Catholic transliterations from Portuguese, for example, 基移吹蘇 Kirixitô for Portuguese rendition of Christ 'Christo' in Catholic chữ Nôm texts.

cal

(Protestantism) Synonym of Xuất hành (“Exodus”)


Xuất hành

[swət̚˧˦ hajŋ̟˨˩]

[swək̚˦˧˥ hɛɲ˦˩]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ han˨˩]

Sino-Vietnamese word from 出行 (“departure”).

vi-etym-sino

Sách Xuất hành


Giê-hô-va

French Jéhovah, with the unmuted, therefore a partial orthographic borrowing from French.

Đức Giê-hô-va

Nhân chứng Giê-hô-va

Exodus 20:2; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, là nhà nô-lệ.
I am Jehovah your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.

(biblical, Protestantism, Jehovah's Witnesses) Jehovah


Chúa Trời

[t͡ɕuə˧˦ t͡ɕəːj˨˩]

[t͡ɕuə˨˩˦ ʈəːj˦˩]

[cuə˦˥ ʈəːj˨˩]

From Chúa (“the Lord”) + trời (“heaven”), calque of Chinese 天主 (Thiên Chủ).

Đức Chúa Trời Cha/Mẹ

Exodus 20:2; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Ta là Chúa, Ðức Chúa Trời của ngươi, Ðấng đã đem ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, tức khỏi nhà nô lệ:
I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum,[…]

2009 [1568], “Kinh Kính Mừng [Hail Mary]”, in Stephen, compiler, www.conggiao.org, translation of Ave Maria (in Latin):

Hail, Mary, full of grace! [T]he Lord is with thee, […]

(biblical, Christianity) Synonym of Thiên Chúa (“God, the Lord”)


Ê-díp-tô

[ʔe˧˧ zip̚˧˦ to˧˧]

Given the uncanny resemblance of the Vietnamese Protestant title of Exodus, Xuất Ê-díp-tô Ký, to its Japanese counterpart, perhaps from Japanese エジプト (Ejiputo), from English Egypt. Most proper names in the Vietnamese Protestant translation of the Bible were derived from French, however, French Égypte seems implausible here given the final <ô>.

Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, là nhà nô-lệ.

1925, “Xuất Ê-díp-tô Ký 20 [Exodus 20]”, in Kinh Thánh [the Holy Bible]:

I am Jehovah your God who liberated you from the land of Egypt, the house of slavery.

(Protestantism) Synonym of Ai Cập (“Egypt”) (the land itself; compare Mích-ra-im (“Mizraim/Egypt”, one of Ham's sons))


Lê-vi

Sách Lê-vi / Lê-vi Ký
Leviticus


Giô-suê

[jow˧˧ ʂ⁽ʷ⁾ej˧˧]

Partial orthographic borrowing from Italian Giosuè, French Josué or Portuguese Josué.


Ru-tơ

[zu˧˧ təː˧˧]

[ʐʊw˧˧ təː˧˧]

[ɹʊw˧˧ təː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Rút (“Ruth”)


Sa-mu-en

[saː˧˧ mu˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Sa-mu-ên

[saː˧˧ mu˧˧ ʔen˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔen˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔen˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔəːn˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Sa-mu-en (“Samuel”)


Ét-ra

[ʔɛt̚˧˦ zaː˧˧]

[ʔɛt̚˦˧˥ ʐaː˧˧]

[ʔɛk̚˦˥ ɹaː˧˧]


E-xơ-ra

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ zaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ét-ra (“Ezra; Esdras”)


Nơ-khe-mi-a

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mi˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ kʰɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ kʰɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Nê-hê-mi

Borrowed from French Néhémie. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Nơ-khe-mi-a (“Nehemiah”)


Tô-bi-a

[to˧˧ ʔɓi˧˧ ʔaː˧˧]

[tow˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[tow˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Ét-te

[ʔɛt̚˧˦ tɛ˧˧]

[ʔɛt̚˦˧˥ tɛ˧˧]

[ʔɛk̚˦˥ tɛ˧˧]


Ê-xơ-tê

[ʔe˧˧ səː˧˧ te˧˧]

[ʔej˧˧ səː˧˧ tej˧˧]

[ʔej˧˧ səː˧˧ tej˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ét-te (“Esther”)


Giu-đi-tha

[zu˧˧ ʔɗi˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗɪj˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗɪj˧˧ tʰaː˧˧]


Ma-ca-bê

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓe˧˧]

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓej˧˧]

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓej˧˧]


I-sai-a

[ʔi˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]


Ê-sai

[ʔe˧˧ saːj˧˧]

[ʔej˧˧ ʂaːj˧˧]

[ʔej˧˧ ʂaːj˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-sai-a (“Isaiah”)


Giê-rê-mi-a

[ze˧˧ ze˧˧ mi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʐej˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ɹej˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

(biblical, Catholicism) Jeremiah; Jeremy


Giê-rê-mi

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giê-rê-mi-a (“Jeremiah; Jeremy”)


Ê-dê-ki-en

[ʔe˧˧ ze˧˧ ki˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔej˧˧ jej˧˧ kɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔej˧˧ jej˧˧ kɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Ê-xê-chi-ên

[ʔe˧˧ se˧˧ t͡ɕi˧˧ ʔen˧˧]

[ʔej˧˧ sej˧˧ t͡ɕɪj˧˧ ʔen˧˧]

[ʔej˧˧ sej˧˧ cɪj˧˧ ʔəːn˧˧]

Partial orthographic borrowing from French Ézéchiel. The is hard in French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ê-dê-ki-en (“Ezekiel”)


Đa-ni-en

[ʔɗaː˧˧ ni˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Đa-ni-ên

[ʔɗaː˧˧ ni˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Đa-ni-en (“Daniel”)


Ô-sê

[ʔow˧˧ ʂej˧˧]

[ʔow˧˧ ʂej˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Hô-sê (“Hosea”)


Giô-en

[zo˧˧ ʔɛn˧˧]

[jow˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[jow˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Giô-ên

[jow˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giô-en (“Joel”)


A-mốt

[ʔaː˧˧ mot̚˧˦]

[ʔaː˧˧ mok̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ mok̚˦˥]


Ô-va-đi-a

[ʔo˧˧ vaː˧˧ ʔɗi˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ jaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Áp-đia

[ʔaːp̚˧˦ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ ʔɗiə˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ô-va-đi-a (“Obadiah; Abdias”)


Mi-kha

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]


Mi-chê

[mi˧˧ t͡ɕe˧˧]

[mɪj˧˧ t͡ɕej˧˧]

Borrowed from French Michée. The represents a postalveolar fricative [ʃ] in modern French, meaning this is partially an orthographic borrowing from French, used probably because <s> is already reserved for the French alveolar fricative [s].

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mi-kha (“Micah”)


Na-khum

[naː˧˧ kʰʊm˧˧]

[naː˧˧ xʊm˧˧]


Na-hum

[naː˧˧ hʊm˧˧]

Borrowed from French Nahum. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Na-khum (“Nahum”)


Kha-ba-cúc

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

Borrowed from Biblical Hebrew חֲבַקּוּק (khavakúk).


Ha-ba-cúc

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

French Habacuc. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Kha-ba-cúc (“Habakkuk”)


Xô-phô-ni-a

[so˧˧ fo˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[sow˧˧ fow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[sow˧˧ fow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Borrowed from Hebrew צְפַנְיָה (ts'fanyá).


Sô-phô-ni

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xô-phô-ni-a (“Zephaniah”)


Khác-gai

[xaːk̚˧˦ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

Borrowed from Biblical Hebrew חַגַּי (khagáy).


A-ghê

[ʔaː˧˧ ɣe˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

Borrowed from French Aggée. Apparently a partial orthographic borrowing from French, since the in French is soft, while the Vietnamese is hard.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Khác-gai (“Haggai”)


Da-ca-ri-a

[zaː˧˧ kaː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jaː˧˧ kaː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jaː˧˧ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

bor

Hebrew זְכַרְיָה

(biblical, Catholicism) Zechariah; Zacharias; Zachary


Xa-cha-ri

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ zi˧˧]

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ ʐɪj˧˧]

[saː˧˧ caː˧˧ ɹɪj˧˧]

Borrowed from French Zacharie. The represents a hard [k] in French, meaning this is a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Da-ca-ri-a (“Zechariah; Zacharias; Zachary”)


Ma-la-khi

[maː˧˧ laː˧˧ xi˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ kʰɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ xɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ kʰɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ xɪj˧˧]


Ma-la-chi

[maː˧˧ laː˧˧ t͡ɕi˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ t͡ɕɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ cɪj˧˧]

Borrowed from French Malachie. The represents a hard [k] in French, meaning this is a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ma-la-khi (“Malachi”)


Mát-thêu

[maːk̚˦˧˥ tʰew˧˧]


Ma-thi-ơ

[maː˧˧ tʰi˧˧ ʔəː˧˧]

[maː˧˧ tʰɪj˧˧ ʔəː˧˧]

[maː˧˧ tʰɪj˧˧ ʔəː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mát-thêu (“Matthew”)


Gio-an

[zɔ˧˧ ʔaːn˧˧]

[jɔ˧˧ ʔaːŋ˧˧]

[jɔ˧˧ ʔaːŋ˧˧]


Cô-rin-tô

Thư 1/2 gửi tín hữu Cô-rin-tô

The First/Second Epistle to the Corinthians

(Catholicism) Alternative form of Cô-ranh-tơ (“Corinth (a city in Greece)”)


Cô-rinh-tô

Thơ thứ nhứt/hai của Phao-lô gởi cho người Cô-rinh-tô

The First/Second of Epistle of Paul to the Corinthians

(Protestantism) Alternative form of Cô-ranh-tơ (“Corinth (a city in Greece)”)


Ga-lát

(Catholicism) Alternative form of Ga-la-ti (“Galatia”)


Ê-phê-sô

(Protestantism) Alternative form of Ê-phê-xô (“Ephesus”)


Phi-líp-phê

Sau đây là tên của mười hai Tông Đồ: đứng đầu là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, rồi đến ông An-rê, anh của ông; sau đó là ông Gia-cô-bê con ông Dê-bê-đê và ông Gio-an, em của ông; ông Phi-líp-phê và ông Ba-tô-lô-mê-ô; ông Tô-ma và ông Mát-thêu người thu thuế; ông Gia-cô-bê con ông An-phê và ông Ta-đê-ô; ông Si-môn thuộc nhóm Quá Khích, và ông Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, là chính kẻ nộp Người.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 10 [The Gospel According to Saint Matthew 10]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The following are the names of the twelve Apostles: first comes Simon, also called Peter, then Andrew, his elder brother; next is James, son of Zebedee, and John, his younger brother; Philip and Bartholomew; Thomas and Matthew the tax collector; James, son of Alpheus, and Thaddeus; Simon of the Zealots, and Judas Iscariot, who betrayed Him.


Phi-líp

Tên mười hai sứ đồ như sau nầy: Sứ đồ thứ nhứt là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, và Anh-rê là em người; Gia-cơ con của Xê-bê-đê, và Giăng là em Gia-cơ; Phi-líp cùng Ba-tê-lê-my; Thô-ma, và Ma-thi-ơ là người thâu thuế; Gia-cơ con của A-phê, cùng Tha-đê; Si-môn là người Ca-na-an, cùng Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, là kẻ phản Đức Chúa Jêsus.

1925, “Ma-thi-ơ 10 [Matthew 10]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The names of the twelve apostles are as follows: the first apostle is Simon, also called Peter, and Andrew his younger brother; James, son of Zebedee, and John, James's younger brother; Philip and Bartholomew; Thomas, and Matthew the tax collector; James, son of Alpheus, and Thaddeus; Simon the Canaanite, and Judas Iscariot, who betrayed the Lord Jesus.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phi-líp-phê (“Philip”)


Phi-líp

(Protestantism) Alternative form of Phi-líp-phê (“Philippi”)


Cô-lô-se

(biblical, Protestantism) Alternative form of Cô-lô-xê (“Colossae”)


Thê-xa-lô-ni-ca

Portuguese Tessalónica or directly a learned borrowing from Latin Thessalonica


Tê-sa-lô-ni-ca

(Protestantism) Alternative form of Thê-xa-lô-ni-ca (“Thessaloniki”)


Ti-mô-thê

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Timothée

obor

Thư 1/2 gửi ông Ti-mô-thê


Tít

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ti-tô (“Titus”)


Hê-bơ-rơ

French hébreu (adjective), Hébreu (noun). As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(Protestantism) Alternative form of Hê-brơ (“Hebrew”)


tín hữu

Sino-Vietnamese word from 信友, composed of 信 (“to believe”) and 友 (“friend”)

vi-etym-sino

Thư gửi tín hữu Rô-ma/Cô-rin-tô/Ga-lát/Ê-phê-xô/Phi-líp-phê/Cô-lô-xê/Thê-xa-lô-ni-ca/Do-thái

The Epistle to the Romans/Corinthians/Galatians/Ephesians/Philippians/Colossians/Thessalonians/Hebrews


Do-thái

Thư gửi tín hữu Do-thái

1919, Vladimir Lenin, “О погромной травле евреев”, English translation from Lenin's Collected Works - 4th English Edition, volume 29, 1972, pages 252-253; Vietnamese translation from V. I. Lê-nin Toàn Tập, volume 38, 2005, pages 290-291
Nhục nhã thay cho chế độ Nga hoàng xấu xa đã hành hạ và tàn sát người Do-thái. Nhục nhã thay cho những kẻ gieo rắc sự hằn thù đối với người Do-thái, những kẻ gieo rắc sự hằn thù đối với các dân tộc khác.
Shame on accursed tsarism which tortured and persecuted the Jews. Shame on those who foment hatred towards the Jews, who foment hatred towards other nations.

(obsolete or Catholicism) Alternative spelling of Do Thái (“Jewish”)


Gia-cô-bê

Italian Giacobbe (“Jacob”). Doublet of Gia-cóp (“Jacob”). Compare Italian Giacomo (“James”).

Thư của Thánh Gia-cô-bê


Gia-cơ

French Jacques. Doublet of Gia-cốp (“Jacob”).

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gia-cô-bê (“James”)


Gia-cốp

French Jacob. Doublet of Gia-cơ (“James”).

Y-sác yêu Ê-sau, vì người có tánh ưa ăn thịt rừng; nhưng Rê-bê-ca lại yêu Gia-cốp.

1925, “Sáng-thế Ký 25 [Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau, for he had a taste for game meat; but Rebecca loved Jacob.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gia-cóp (“Jacob”)


Gia-cóp

French Jacob. Doublet of Gia-cô-bê (“James”).

Ông I-xa-ác thương Ê-xau vì ông thích ăn thịt rừng, còn bà Rê-bê-ca thì thương Gia-cóp.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 25 [The Book of Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau for he liked game meat, while Rebecca loved Jacob.


Phê-rô

Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 4 [The Gospel According to Saint Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

He was walking along the Sea of Galilee, and he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Phi-e-rơ

Khi Ngài đang đi dọc theo mé biển Ga-li-lê, thấy hai anh em kia, là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, với em là Anh-rê, đương thả lưới dưới biển, vì hai anh em vốn là người đánh cá.

1925, “Ma-thi-ơ 4 [Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

When he was walking along the coast of Galilee, he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phê-rô (“Peter”)


Giu-đe

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Jude, with the pronounced as a tense front vowel rather than a schwa or a silent letter. Doublet of Giu-đa (“Judas”).

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đa (“Jude”)


Giu-đa Ích-ca-ri-ốt

Giu-đa Ít-ca-ri-ốt
Giu-đa Ít-ca-ri-ốt#Vietnamese

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đa Ít-ca-ri-ốt (“Judas Iscariot”)


Na-xa-rét

Người ta sẽ gọi Ngài là người Na-xa-rét.

(Protestantism) Alternative form of Na-da-rét (“Nazareth (a city in Israel)”)


Ít-ra-en

con cái Ít-ra-en

the Israelites (literally, “the descendants of Israel”)

Vua Ít-ra-en

Genesis 32:28; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người đó nói: ‘Người ta sẽ không gọi tên ngươi là Gia-cóp nữa, nhưng là Ít-ra-en, vì ngươi đã đấu với Thiên Chúa và với người ta, và ngươi đã thắng.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 32:28; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người đó tiếp, ‘Tên anh sẽ không còn là Gia-cốp nữa mà từ nay sẽ là Ít-ra-en vì [anh] đã vật lộn với Thượng Đế và người ta mà anh đều thắng cả.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Ông Ít-ra-en lên đường và cắm lều ở xa hơn Mích-đan Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Genesis 35:21; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Rồi Ít-ra-en tiếp tục cuộc hành trình và đóng trại gần miền nam tháp Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Nghe đây, hỡi các vua! Hãy lắng tai, này các thủ lãnh!
Tôi sẽ hát lên mừng Đức Chúa,
sẽ đàn ca kính Người là Thiên Chúa của Ít-ra-en.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

Judges 5:3; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, hãy lắng tai. Hỡi các quan quyền, hãy để ý!
Chính tôi sẽ hát cho Chúa.
Tôi sẽ ca hát cho Chúa là Thượng Đế của Ít-ra-en.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings, 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vua Ít-ra-en, vua Giu-đa và vua Ê-đôm lên đường. Họ đi vòng quanh bảy ngày đường; không còn nước cho quân lính và thú vật đi theo nữa.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

2 Kings 3:9, 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vậy vua Ít-ra-en đi cùng với vua Giu-đa và vua Ê-đôm. Sau khi đi ròng rã bảy ngày đường thì hết nước uống cho quân sĩ và súc vật.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical) Alternative form of I-xra-en (“Israel”)


Y-sơ-ra-ên

[ʔi˧˧ səː˧˧ zaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

Genesis 32:28; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người lại nói: Tên ngươi sẽ chẳng là Gia-cốp nữa, nhưng tên là Y-sơ-ra-ên, vì ngươi đã có vật-lộn cùng Đức Chúa Trời và người ta; ngươi đều được thắng.
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Kế đó, Y-sơ-ra-ên đi, đóng trại ở ngoài nơi tháp Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, hãy nghe; hỡi các quan trưởng, khá lắng tai! Ta sẽ hát cho Đức Giê-hô-va, Ta sẽ hát ngợi khen Giê-hô-va. Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings 3:9, 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Ấy vậy, vua Y-sơ-ra-ên, vua Giu-đa và vua Ê-đôm đồng kéo ra, đi vòng bảy ngày đường, đoạn họ không có nước cho đạo binh và súc vật theo.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xra-en (“Israel”)


Mô-sê

Ông Mô-sê nói với họ: “Sao anh em lại để cho cả bọn đàn bà này sống? Chính bọn chúng đã nghe lời Bi-lơ-am, mà lôi cuốn con cái Ít-ra-en phạm tội bất trung với ĐỨC CHÚA trong vụ Pơ-o, nên tai họa đã giáng xuống cộng đồng của ĐỨC CHÚA. Vậy bây giờ, hãy giết hết các con trai, cũng như mọi phụ nữ đã biết đến việc vợ chồng, đã ăn ở với đàn ông. Còn mọi con gái nhỏ tuổi chưa ăn ở với đàn ông, thì hãy để cho chúng sống và thuộc về anh em.

(Can we date this quote?), “Sách Dân Số 31 [The Book of Numbers 31]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Moses told them, "Why did you let these women live? They listened to Balaam, induced Israelites to commit treason against the LORD in the Peor incident, so that calamity was inflicted on the LORD's people. So now, kill all the boys as well as the women who have slept with a man. As for the young girls who have not slept with a man, save them for yourselves.


Môi-se

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Moïse, with the French letter pronounced as a tense front vowel rather than a schwa or a silent letter, and the French letter <s> irregularly transliterated as <s> (the French consonant [z] is Protestantly regularly transcribed as ).

obor

Môi-se nói cùng họ rằng: Các ngươi để hết thảy người nữ còn sống sao? Kìa, ấy là chúng nó theo mưu kế của Ba-la-am mà dụ dỗ dân Y-sơ-ra-ên cúng thờ Phê-ô, và phạm một tội trọng cùng Đức Giê-hô-va; và tội đó xui cho hội chúng của Đức Giê-hô-va bị tai vạ. Vậy bây giờ, hãy giết hết thảy nam đinh trong bọn con trẻ, và giết người nữ nào đã kết bạn cùng một người nam; nhưng hãy để sống cho các ngươi hết thảy con gái chưa hề kết bạn cùng người nam.

1925, “Dân-số Ký 31 [Numbers 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Moses told them, "Have you let all the women live? Look, they were the ones who followed Balaam's conspiracy and induced Israelites to worship Peor, and committed a sin against Jehovah; and that sin caused calamity on Jehovah's people. So now, kill all the males among the children, and kill all the women who have slept with a man; but save yourselves all the girls who have never slept with a man."

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mô-sê (“Moses”)


Ngài

Trước khi ôn lại Tiểu Sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, để người đọc nhận định dễ hơn về ngày tháng ghi trong tiểu sử của Ngài, chúng tôi xin nhắc lại là Đức Phật Thích Ca sanh vào năm 624 trước Tây Lịch. Ngài nhập Niết Bàn lúc 80 tuổi vào năm 544 trước Tây Lịch. Sáu trăm hai mươi bốn năm sau, Tây Phương mới bắt đầu chọn năm sinh của Đức Chúa Jesus Christ làm khởi điểm cho Dương lịch. Như vậy tính đến nay là năm 2018 thì Đức Phật đã ra đời được 2,642 năm và chiếu theo Phật lịch khởi đầu từ năm Đức Phật viên tịch (năm 544 trước TL) thì Ngài đã nhập Niết Bàn được 2,562 năm.

2018 May 12, Thích Nữ Hằng Như, “Đức Phật Thích Ca: Lịch sử và huyền thoại [The Buddha Shakyamuni: A History and Legend]”, in Thư viện Hoa Sen [The Lotus Library]:

Before recounting the life and time of the Buddha Shakyamuni, just so our readers have a good idea of the timeline in His biography, we would like to remind you that the Buddha Shakyamuni was born in 624 BCE. He entered Nirvana at the age of 80, in 544 BCE. 624 years later, the West chose Jesus Christ's year of birth as the start of their solar calendar. Thus, as of 2018, the Buddha has left this world 2,642 years, and according the Buddhist calendar which began in the Buddha's year of death (544 BCE), He has been in Nirvana 2,562 years.

Tôi gọi Ngài là mẹ, không cường điệu, và cũng không phải vì nhiều người gọi như thế. Tôi gọi Ngài là Mẹ với tất cả tình thương và sự thành kính trong tôi.

2019 December 27, Anh Nhi, “Mẹ hiền Quán Thế Âm [Avalokiteshvara, Our Benevolent Mother]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

I call Her "Mother", not hyperbolically, nor because that's what everyone does. I call Her Mother with all the love and reverence in me.

Trong kinh, đức Phật gọi Quan Âm là “thiện nam tử”. Nhưng chúng ta thường thấy hình ảnh Ngài là một vị nữ nhân mặc áo trắng. Không ít người vẫn đang thắc mắc: Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ? Đức Phật nói rằng Quan Thế Âm cứu khổ chúng sinh bằng cách hóa thân thành 32 tướng khác nhau để tùy ứng với hoàn cảnh.

2020 June 1, Châu Thanh Thùy, “Vẻ đẹp của Quán Thế Âm Bồ Tát [Avalokiteshvara Bodhisattva’s Beauty]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

In Scripture, the Buddha refers to Avalokiteshvara as a “good man.” But we often see Them depicted as a woman in white. Many are still asking: is Avalokiteshvara a man or a woman? The Buddha said Avalokiteshvara carried out salvation by manifesting as 32 distinct forms according to the given circumstances.

Như vậy, không nhất thiết Ngài chỉ thị hiện nữ thân mà là vô số thân. Nhưng do niềm tịnh tín của các dân tộc vùng Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng thì hình ảnh người Mẹ hiền, thương chúng sinh như con đỏ, thường che chở, gia hộ và tưới mát những tâm hồn khổ đau của Ngài, rất được quần chúng nhân dân ngưỡng mộ và tôn thờ. Vì vậy, tượng Ngài được thờ phụng khắp nơi đa phần là thân nữ. Tuy nhiên, một vài ngôi chùa ở miền Bắc Việt Nam và Trung Quốc, tôn tượng của Ngài được thờ phụng là thân nam.

2020 July 25, Thích Chúc Xuân, “Bồ Tát Quán Thế Âm là nam hay nữ giới? [Is the Bodhisattva Avalokiteshvara male or female?]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

Thus, They do not necessarily manifest as a female form, but any form. Due to the unadulterated faith among the peoples of Southeast Asia in general and Vietnam in particular, in the figure of a gentle Mother who loves all life like babies, who shields, protects and relieves Their suffering souls, they love and worship Them earnestly. As such, Their statues in most places of worship are of a female form. However, in a few Northern Vietnamese and Chinese temples, Their statues are venerated as a male form.

Phật Bà quan Âm hay còn gọi Quan Thế Âm Bồ Tát, là trợ tuyên của Đức Phật A Di Đà, là hiện thân cho lòng từ bi của các chư Phật. Tương truyền Phật bà Quan Thế Âm Bồ tát đã từng phân thân giáng trần 33 kiếp với hình dáng khác nhau, lúc là nam nhi nhưng có lúc lại là nữ nhi. Tuy nhiên khi tạc tượng, người ta mặc định Ngài là nữ giới.

2022 March 15, “Phật bà Quan Âm độ mạng, cứu giúp chúng sinh thoát khỏi mọi tai ương [Avalokiteshvara the Lady Buddha Saves Us from All Calamities]”, in Trinh Chính Stone:

Avalokiteshvara the Lady Buddha, also known as the Bodhisattva Avalokiteshvara, is an assistant to the Buddha Amitabha and the embodiment of compassion of all Buddhas. According to legend, Avalokiteshvara the Lady Buddha reincarnated in the mortal realm 33 times in different forms, male or female. However, sculptors often assume that She is female.

Ai cũng đều biết Đức Phật A Di Đà là giáo chủ cõi Tây phương Cực Lạc; chí tâm niệm hồng danh của Ngài sẽ giúp sinh vô lượng công đức và được vãng sinh về cõi Cực Lạc dựa theo 48 lời đại nguyện của Ngài. Nhưng ít ai biết được sự tích của Đức Phật A Di Đà như thế nào?

2023 July 27, “Sự tích Đức Phật A Di Đà [The Life and Time of the Buddha Amitabha]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

Everyone knows the Buddha Amitabha is the Lord of the Western Land of Absolute Bliss, and sincerely calling His name will enhance your merits, which affords you the chance of going to the Land of Absolute Bliss, according to His 48 vows. But not many know the story of the Buddha Amitabha's exploits.

Lúc đó tinh thần tôi vô cùng suy sụp. Tôi đã chuẩn bị mọi thứ để chờ ngày ba từ bỏ tôi và gia đình mà đi. Tôi khóc rất nhiều, ngày đêm chỉ biết nguyện cầu Bồ-tát Quán Thế Âm, mong Ngài nghe được lời cầu nguyện của tôi mà cứu giúp cho ba khỏi bệnh. Tôi thường quỳ dưới chân Ngài, hướng mắt lên nhìn gương mặt tỏa ánh từ bi như người Mẹ dịu hiền, thầm khấn cầu, tha thiết và chân thành…, ước mong Ngài thấu hiểu được lời nguyện cầu của tôi.

2023 December 12, Nguyễn Minh Phương, “Mẹ hiền Quán Thế Âm đại từ đại bi [Avalokiteshvara, Our Gentle, Most Compassionate Mother]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

I was in a mental abyss. I was prepared for the day my father left me and our family. I cried a lot, and prayed to the Bodhisattva Avalokiteshvara all day all night, wishing She heard my prayers and helped cure my father's illness. I would kneel to Her feet, look up to the face that shines compassion of the benevolent Mother, pray under my breath, sincerely, in earnest…, hope She would hear my wishes.

Hoàng hậu Ma Da là mẹ của Thái tử Tất Đạt Đa (tức Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau này). Đức Phật là bậc có phước báu lớn nhất thế gian, không ai sánh bằng; nhưng sau khi sinh Đức Phật được 7 ngày thì mẹ Ngài qua đời.

2023 December 15, “Lý giải về hoàng hậu Ma Da - người mẹ đặc biệt nhất thế gian [Queen Maya, the Most Special Mother in the World, Explained]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

Queen Maya was the mother of Crown Prince Siddhartha (later known as the Buddha Shakyamuni). The Buddha had unrivaled fortune, but His mother died seven days after giving birth to Him.

(Buddhism) He/Him/She/Her/They/Them, (referring to the Buddha or bodhisattva)

Genesis 31:1; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (Bản Phổ Thông ~ BPT); 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Đức Chúa Trời thấy các việc Ngài đã làm thật rất tốt lành. Vậy, có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ sáu.
God saw everything that he had made, and indeed, it was very good. And there was evening and there was morning, the sixth day.
2024 March 13, Giuse Phạm Đình Ngọc, “Thiên Chúa là Ai trong Kinh Thánh?”, in Hội Đồng Giám Mục Việt Nam [Catholic Bishops' Conference of Vietnam]:
Thiên Chúa là Đấng Tối Cao và Hằng Hữu, Ngài tạo dựng, cứu chuộc và thánh hóa mọi loài với sự khôn ngoan và tình yêu.

God is the Supreme and Eternal Being; He creates, redeems, and sanctifies all living things with wisdom and love.

(Christianity) Synonym of Người (“He/Him, (referring to God)”)


Ma-ri

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ma-ri-a (“Mary”)


Giô-sép

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-se (“Joseph”)


sân hận

[sən˧˧ hən˧˨ʔ]

[ʂəŋ˧˧ həŋ˨˩ʔ]

[səŋ˧˧ həŋ˨˩ʔ]

[ʂəŋ˧˧ həŋ˨˩˨]

[səŋ˧˧ həŋ˨˩˨]

Tham lam, sân hận, si mê là những năng lượng luôn chực sẵn trong tâm một khi ta mất khả năng quan sát, nuôi dưỡng lý trí và đánh mất liên hệ với sự sống.

2010, Minh Niệm, “Tha thứ”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

Greed, anger, and desire are energies that are always lying in wait in one's mind once we lose the ability to observe, nurture reason, and lose touch with life.

(Buddhism) dvesha, hatred and aversion (one of the three character afflictions that cause suffering)


thuỷ tề

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ tej˨˩]

Sino-Vietnamese word from 水 (“water”) and 臍 (“navel”).

vi-etym-sino

(mythology, occult) the underwater domain of a water deity, especially the Dragon King


vô tướng

[vo˧˧ tɨəŋ˧˦]

[vow˧˧ tɨəŋ˦˧˥]

[vow˧˧ tɨəŋ˦˥]

[jow˧˧ tɨəŋ˦˥]

Nhưng tại non không chịu nhìn kỹ, nhìn bằng con mắt vô tướng để vượt qua cái hình hài cũ kỹ của nước.

2010, Minh Niệm, “Cô đơn”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

But the mountain refuses to look closely, to look with signless eyes to see beyond the old shape of the water.

(Buddhism) signless, ānimitta (not deceived by the temperary appearances of things and people)


Gia Tô giáo

Sino-Vietnamese word from 耶穌教, composed of 耶穌 (“Jesus”) and 教 (“religion”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō). Used in early Japanese documents for "Christianity", with an alternative form 耶蘇宗 (Yasoshū, literally “Jesus sect”). In Chinese, it means "Protestantism" specifically. For the spelling with , see Gia Tô.

Eggcorn of Da Tô giáo; misspelling of Da Tô giáo; synonym of Ki-tô giáo (“Christianity”)


Ma-đi-an

Các con của ông Ma-đi-an là: Ê-pha, Ê-phe, Kha-nốc, A-vi-đa, En-đa-a. Tất cả những người ấy là con cháu bà Cơ-tu-ra.

The sons of Midian were: Ephah, Epher, Hanok, Abida, Eldaah. All of them were descendants of Keturah.

Con trai của Ma-đi-an là Ê-pha, Ê-phe, Ha-nóc, A-bi-đa và Ên-đa. Các người trên đây đều là dòng dõi của Kê-tu-ra.

The sons of Midian were Ephah, Epher, Hanok, Abida and Eldaah. The above people were descendants of Keturah


Ma-đi-an

Con cái Ít-ra-en bắt phụ nữ Ma-đi-an và con cái chúng làm tù nhân; họ đã lấy mọi thú vật, mọi súc vật và mọi của cải chúng làm chiến lợi phẩm.

The Israelites captured Midianite women and children as prisoners; they took all their herds, flocks and property as spoils.

Dân Y-sơ-ra-ên bắt đàn bà và con nít Ma-đi-an dẫn theo, cướp hết thảy súc vật, bầy chiên và của cải họ, [...]

1925, “Dân-số Ký 31 [Numbers 31]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The Israelites captured Midianite women and children, plundered all their herds, flocks and property, …


Bi-lơ-am

Hebrew בִּלְעָם

bor

Hebrew בִּלְעָם

Ông Mô-sê nói với họ: “Sao anh em lại để cho cả bọn đàn bà này sống? Chính bọn chúng đã nghe lời Bi-lơ-am, mà lôi cuốn con cái Ít-ra-en phạm tội bất trung với ĐỨC CHÚA trong vụ Pơ-o, nên tai họa đã giáng xuống cộng đồng của ĐỨC CHÚA. Vậy bây giờ, hãy giết hết các con trai, cũng như mọi phụ nữ đã biết đến việc vợ chồng, đã ăn ở với đàn ông. Còn mọi con gái nhỏ tuổi chưa ăn ở với đàn ông, thì hãy để cho chúng sống và thuộc về anh em. [...]

Moses told them, "Why did you let these women live? They listened to Balaam, induced Israelites to commit treason against the LORD in the Peor incident, so that calamity was inflicted on the LORD's people. So now, kill all the boys as well as the women who have slept with a man. As for the young girls who have not slept with a man, save them for yourselves. …


Ba-la-am

Môi-se nói cùng họ rằng: Các ngươi để hết thảy người nữ còn sống sao? Kìa, ấy là chúng nó theo mưu kế của Ba-la-am mà dụ dỗ dân Y-sơ-ra-ên cúng thờ Phê-ô, và phạm một tội trọng cùng Đức Giê-hô-va; và tội đó xui cho hội chúng của Đức Giê-hô-va bị tai vạ. Vậy bây giờ, hãy giết hết thảy nam đinh trong bọn con trẻ, và giết người nữ nào đã kết bạn cùng một người nam; nhưng hãy để sống cho các ngươi hết thảy con gái chưa hề kết bạn cùng người nam. [...]

Moses told them, "Have you let all the women live? Look, they were the ones who followed Balaam's conspiracy and induced Israelites to worship Peor, and committed a sin against Jehovah; and that sin caused calamity on Jehovah's people. So now, kill all the males among the children, and kill all the women who have slept with a man; but save yourselves all the girls who have never slept with a man. …

(biblical, Protestantism) Alternative form of Bi-lơ-am (“Balaam”)


Mít-ra-gim

(biblical, Catholicism) Mizraim; Egypt (one of Ham's sons)


Mích-ra-im

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mít-ra-gim (“Mizraim; Egypt”) (one of Ham's sons)


Thái Bạch Kim Tinh

[tʰaːj˧˦ ʔɓajk̟̚˧˨ʔ kim˧˧ tïŋ˧˧]

[tʰaːj˨˩˦ ʔɓat̚˨˩ʔ kim˧˧ tɨn˧˧]

[tʰaːj˦˥ ʔɓat̚˨˩˨ kim˧˧ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 太白 (“great white; Venus”) and 金星 (“gold star; the Metal Planet; Venus”), from Chinese 太白金星.

vi-etym-sino

A-lô. Thái Bạch Kim Tinh đấy hả ? Ờ. Đây là vấn đề nhạy cảm. Ngọc Hoàng đã chỉ đạo rồi. Phải chờ các Táo đã. Đúng rồi, các Táo biểu quyết thông qua. Phải bí mật đấy nhá.

2016, Táo Quân 2016 [Kitchen Gods 2016], spoken by Nam Tào (Xuân Bắc):

Hello? Is that Taibai Jinxing? Yeah. It's a delicate matter. The Jade Emperor has given instructions. We need to wait for the Kitchen Gods. That's right, they'll be putting on a vote. It's classified.

(Chinese mythology, Taoism) Taibai Jinxing


Địa

Sino-Vietnamese word from 地 (“Earth”), clipping of thổ địa.

ông Địa

the patron god of land and property, often portrayed as a fat man with an exposed pot belly and accompanied by Thần Tài on home altars


Thần Tài

[tʰən˨˩ taːj˨˩]

[tʰəŋ˦˩ taːj˦˩]

[tʰəŋ˨˩ taːj˨˩]

Adapted borrowing of Chinese 財神 /财神 (cáishén, “Wealth God”, SV: Tài thần).

adapted borrowing

ông Thần Tài

the patron god of wealth, often accompanied by Địa on home altars


Ê-đen

[ʔe˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

vườn Ê-đen


Nam Đẩu

[naːm˧˧ ʔɗəw˧˩]

[naːm˧˧ ʔɗəw˧˨]

[naːm˧˧ ʔɗəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 南 (“southern”) and 斗 (“dipper”).

vi-etym-sino

Coordinate term: Bắc Đẩu

Nam Đẩu Lục Tinh

a constellation in the southern hemisphere, part of Sagittarius, corresponding to the Big Dipper in the northern hemisphere


ái ngữ

[ʔaːj˧˦ ŋɨ˦ˀ˥]

[ʔaːj˨˩˦ ŋɨ˧˨]

[ʔaːj˦˥ ŋɨ˨˩˦]

Tuy vậy, lắng nghe và ái ngữ là hai bảo bối cũng nằm ngay trong ta.

2010, Minh Niệm, “Phán xét”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

However, listening and kind speech are two more treasures that we have inside us.


thủ cấp

[tʰu˧˩ kəp̚˧˦]

[tʰʊw˧˨ kəp̚˦˧˥]

[tʰʊw˨˩˦ kəp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 首級, composed of 首 (“head”) and 級 (“rank; severed head”), from the practice of promoting warriors for the heads of enemies they have cut off according to Qin law.

Những bức ảnh khác do YPG thu được ghi lại cảnh các vụ chặt đầu và một nhóm chiến binh thánh chiến đang dùng thủ cấp các nạn nhân làm bóng để đá.

2014 October 20, “Chiến binh IS dùng thủ cấp để đá bóng [IS Warriors Play Football with Human Heads]”, in Người Lao động [The Workers]:

Other photos by YPG capture decapitations and a group of holy warriors who used severed heads as footballs.

(historical, literary, fiction) a severed head


hoá độ

[hwaː˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[hwaː˨˩˦ ʔɗow˨˩ʔ]

[waː˦˥ ʔɗow˨˩˨]

Khi thiền sư xuống phố hóa độ thì nó cũng lẽo đẽo theo sau.

2010, Minh Niệm, “Ý chí”, in Hiểu về trái tim, NXB Trẻ:

Whenever the monk went down to town to preach, it would follow him closely.

(Buddhism) to preach to save from worldly suffering


sám hối

[ʂaːm˦˧˥ hoj˨˩˦]

Mùa Chay là mùa sám hối. Sám hối là lời kêu gọi mà Thiên Chúa đã gởi đến cho con người xuyên suốt dòng lịch sử cứu độ.

2020 February 29, “Lời Kinh Sám Hối [Repetance Prayer]”, in Dòng Tên-Dòng Chúa Giêsu [Vietnamese Jesuits]:

Lent is the time of repentance. Repetance is the Lord's vocation to man for all the history of salvation.

Sám hối là việc cảm thấy ăn năn, hối hận khi đã làm một việc hay có những suy nghĩ không tốt. Kinh sám hối được coi như là cách để giúp các cá nhân tự tu tập đơn giản mỗi ngày để tu tâm theo những lời dạy của đức Phật.

2023 March 23, Trần Trang, “Các bài văn kinh sám hối đọc hằng ngày [Daily Repetance Prayers]”, in Vật phẩm Phật giáo [Buddhist Commodities]:

Repentance is when you feel sorry for what you have done or for when you had bad thoughts. Repentance prayers help you internalize the teachings of the Buddha.

Nay con xin chí thành sám hối mọi tội lỗi con đã vô tình hay cố ý tạo từ nhiều kiếp cho đến nay, những tội con gây trong kiếp sống hiện tại. Những tội do vô minh, do Tham Sân Si, do bởi ngã mạn vô minh che lấp.

I now sincerely repent of the sins I have, intentionally or unintentionally, committed from all the lives before to this one, and the sins I have committed in this life. The sins that were caused by lapses of judgement, by desire, anger and ignorance, by the blind pride that clouded my mind.


đỡ đầu

[ʔɗəː˦ˀ˥ ʔɗəw˨˩]

[ʔɗəː˧˨ ʔɗəw˦˩]

[ʔɗəː˨˩˦ ʔɗəw˨˩]

cha đỡ đầu

mẹ đỡ đầu

(Christianity) of a godparent; one who sponsors the baptism of a child


ngục thất

[ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[ŋʊwk͡p̚˨˩˨ tʰək̚˦˥]


điều răn

[ʔɗiəw˨˩ zan˧˧]

[ʔɗiw˦˩ ʐaŋ˧˧]

[ʔɗiw˨˩ ɹaŋ˧˧]

Mười điều răn

Exodus 34:27-28; 1926 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard Version
Đức Giê-hô-va cũng phán cùng Môi-se rằng: Hãy chép các lời nầy; vì theo các lời nầy mà ta lập giao ước cùng ngươi và cùng Y-sơ-ra-ên. Môi-se ở đó cùng Đức Giê-hô-va trong bốn mươi ngày và bốn mươi đêm, không ăn bánh, cũng không uống nước; Đức Giê-hô-va chép trên hai bảng đá các lời giao ước, tức là mười điều răn.
The Lord said to Moses: Write these words; in accordance with these words I have made a covenant with you and with Israel. He was there with the Lord for forty days and forty nights; he neither ate bread nor drank water. And he wrote on the tablets the words of the covenant, the ten commandments.


ma da

[maː˧˧ zaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

(mythology) a kind of aquatic ghost or demon, believed to cause swimmers to drown


Ma Da

[maː˧˧ zaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 摩耶, Buddhist Literary Chinese 摩耶, Sanskrit माया (māyā́).

Ma Da Phu nhân

Hoàng hậu Ma Da là mẹ của Thái tử Tất Đạt Đa (tức Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau này). Đức Phật là bậc có phước báu lớn nhất thế gian, không ai sánh bằng; nhưng sau khi sinh Đức Phật được 7 ngày thì mẹ Ngài qua đời.

Queen Maya was the mother of Crown Prince Siddhartha (later known as the Buddha Shakyamuni). The Buddha had unrivaled fortune, but His mother died seven days after giving birth to Him.

(Buddhism) Maya (Gautama Buddha's mother)


chiến đội

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗoj˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗoj˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʔɗoj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戰隊, composed of 戰 (“fight, battle”) and 隊 (“team”), from Japanese 戦隊 (sentai). Derived from Super Sentai.

(fiction) squadron (of superheroes), sentai


sứ thần

Sino-Vietnamese word from 使臣, composed of 使 (“envoy”) and 臣 (“courtier”)

Sứ thần của ĐỨC CHÚA gặp thấy nàng gần một suối nước trong sa mạc, suối ở trên đường đi Sua. Người hỏi: “Ha-ga, nữ tỳ của Xa-rai, ngươi từ đâu đến và đi đâu?”

(Can we date this quote?), “Sáng thế 16 [Genesis 16]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The angel of the LORD saw her near a spring in the desert, beside the road to Shur. He asked, "Hagar, slave of Sarai, where have you come from and where are you going?"

(Catholicism) Synonym of thiên thần (“angel”)


Áp-ra-ham

French Abraham, also a partial orthographic borrowing from French, with the h unmuted.

Thiên hạ chẳng còn gọi ngươi là Áp-ram nữa, nhưng tên ngươi sẽ là Áp-ra-ham, vì ta đặt ngươi làm tổ phụ của nhiều dân tộc.

1925, “Sáng-thế Ký 17 [Genesis 17]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

No one shall call you Abram anymore, your name shall be Abraham, for I have made you the patriarch of many tribes.


Pháp Hoa tông

Sino-Vietnamese word from 法華宗, composed of 法華 (“the Lotus Sutra”) and 宗 (“sect”)

Thiên Thai tông
Thiên Thai tông#Vietnamese

(Buddhism) Synonym of Thiên Thai tông (“the Tiantai sect”)

Nhật Liên tông
Nhật Liên tông#Vietnamese

(Buddhism) Synonym of Nhật Liên tông (“the Nichiren sect”)


Xá Lợi Phất

Sino-Vietnamese word from 舍利弗, from Literary Chinese 舍利弗 (Shèlìfú)


sa môn

Sino-Vietnamese word from 沙門, Literary Chinese 沙門 (shāmén)

Sa-môn Thích Nhật Từ
Reverend Thích Nhật Từ


tì kheo

[tɪj˦˩ kʰɛw˧˧]

[tɪj˦˩ xɛw˧˧]

[tɪj˨˩ kʰɛw˧˧]

[tɪj˨˩ xɛw˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘 (SV: tỉ khâu, tỉ khiêu)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu, tỉ khiêu</i>


tì kheo ni

[tɪj˦˩ kʰɛw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˦˩ xɛw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˨˩ kʰɛw˧˧ nɪj˧˧]

[tɪj˨˩ xɛw˧˧ nɪj˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 比丘尼 (SV: tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">tỉ khâu ni, tỉ khiêu ni</i>


khể thủ

[kʰej˧˨ tʰʊw˧˨]

[kʰej˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

[xej˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

(chiefly Buddhism) to qishou, a ritual showing the highest degree of homage and respect (to kneel, put one's hands crossed on the ground, bow, and rest the forehead upon the hands)


game thủ

[ɣem˧˧ tʰu˧˩]

[ɣɛm˧˧ tʰu˧˩]

[ɣem˧˧ tʰʊw˧˨]

[ɣɛm˧˧ tʰʊw˧˨]

[ɣem˧˧ tʰʊw˨˩˦]

[ɣɛm˧˧ tʰʊw˨˩˦]

game (“video game”) + -thủ (“-er”), calque of English gamer


Bôn-xơ Phi-lát

Phong-xi-ô Phi-la-tô
Phong-xi-ô Phi-la-tô#Vietnamese

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phong-xi-ô Phi-la-tô (“Pontius Pilate”)


Phong-xi-ô Phi-la-tô

封尸烏丕𱺵蘇 (CJK)


Đa-vít

Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu tổ phụ Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 1 [The Gospel According to Saint Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

This is the genealogy of Jesus Christ, a descendant of King David and the patriarch Abraham:

Gia-phổ Đức Chúa Jêsus-Christ, con cháu Đa-vít và con cháu Áp-ra-ham.

1925, “Ma-thi-ơ 1 [Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The genealogy of the Lord Jesus Christ, a descendant of David and Abraham:


Giê-su Ki-tô

Giê-su (“Jesus”) + Ki-tô (“Christ”). Compare Italian Gesù Cristo, Mandarin 耶穌基督 /耶稣基督 (Yēsū Jīdū, Da Tô Cơ Đốc), Japanese イエス・キリスト (Iesu Kirisuto).

cog

Quả thế, Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê, còn ân sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giê-su Ki-tô mà có.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Gio-an 1 [The Gospel According to Saint John 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Thus, the Law was given by the Lord through Moses, while grace and truth was from Jesus Christ.

(biblical, Catholicism, Jehovah's Witnesses) Jesus Christ


Ki-ri-xi-tô

From Portuguese Cristo. Compare Japanese キリスト (Kirisuto).

(dated, Christianity) Alternative form of Ki-tô (“Christ”)


xuất giá

Sino-Vietnamese word from 出嫁, composed of 出 (“to let out”) and 嫁 (“to marry”)

vi-etym-sino

(archaic, now literary or humorous, of a woman) to be married off


Văn Thù Sư Lợi

Sino-Vietnamese word from 文殊師利, from Literary Chinese 文殊師利 (Wénshūshīlì), transcribed from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)


Mạn Thù Thất Lợi

Sino-Vietnamese word from 曼殊室利, from Literary Chinese 曼殊室利, transcribed from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)

Văn Thù Sư Lợi
Văn Thù Sư Lợi#Vietnamese

Alternative form of Văn Thù Sư Lợi (“Manjushri”)


Địa Tạng

Sino-Vietnamese word from 地藏, composed of 地 (“earth”) and 藏 (“storage”), from Literary Chinese 地藏 (dìzàng), calqued from Sanskrit क्षितिगर्भ (kṣitigarbha, literally “Earthly Womb”)

der

Ngài được xem là một trong tứ đại Bồ tát của Phật giáo (tứ đại Bồ tát là Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Địa Tạng và Bồ tát Phổ Hiền). Ngài và Bồ tát Văn Thù là thị giả của Phật Thích Ca Mâu Ni. Bồ tát Văn Thù cưỡi sư tử đứng thị giả ở bên trái và Bồ tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng đứng thị giả ở bên phải.

2019 March 31, “Bồ tát Phổ Hiền là ai? [Who's the Bodhisattva Samantabhadra]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

He is conceived of as one of the Four Great Bodhisattva of Buddhism (which include Avalokiteshvara, Manjushri, Kshitigarbha and Samantabhadra). He and the Bodhisattva Manjushri are the attendants of the Buddha Shakyamuni. The Bodhisattva Manjushri rides a lion on the left, and the Bodhisattva Samantabhadra rides a white elephant on the right.


Thích Ca Mâu Ni

Sino-Vietnamese word from 釋迦牟尼, from Literary Chinese 釋迦牟尼 (Shìjiāmóuní), transcribed from Sanskrit शाक्यमुनि (śākyamuni, literally “Sage of the Shakyas”). Compare Japanese 釈迦牟尼 (Shakamuni) and Korean 석가모니 (Seokgamoni).


Quán Tự Tại

Sino-Vietnamese word from 觀自在, from Literary Chinese 觀自在

Synonym of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”)


Hư Không Tạng

Sino-Vietnamese word from 虛空藏, composed of 虛空 (“empty; void; heaven”) and 藏 (“storage”), from Literary Chinese 虛空藏 (Xūkōngzàng), calqued from Sanskrit आकाशगर्भ (ākāśagarbha, literally “Heavenly Womb”)


Đại Thế Chí

Sino-Vietnamese word from 大勢至, composed of 大 (“great”), 勢 (“might”) and 至 (“to reach”), from Literary Chinese 大勢至 (Dàshìzhì, literally “Great Might Reaching”), calqued from Sanskrit महास्थामप्राप्त (mahāsthāmaprāpta)

der

महास्थामप्राप्त


Đắc Đại Thế

Sino-Vietnamese word from 得 (“to earn”), 大 (“great”) and 勢 (“might”), from Literary Chinese 得大勢 (literally “Earn Great Might”), calqued from Sanskrit महास्थामप्राप्त (mahāsthāmaprāpta)

der

महास्थामप्राप्त

Synonym of Đại Thế Chí (“Mahāsthāmaprāpta”)


Dược Vương

Sino-Vietnamese word from 藥王, composed of 藥 (“medicine”) and 王 (“king”), from Literary Chinese 藥王 (Yàowáng, literally “Medicine King”), calqued from Sanskrit भैषज्यराज (bhaiṣajyarāja)


bán thần

Sino-Vietnamese word from 半神, composed of 半 (“demi-”) and 神 (“god”)


La-xa-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of La-da-rô (“Lazarus”)


Sýp

(Catholicism) Alternative spelling of Síp (“Cyprus”)


Chíp-rơ

French Chypre and partial orthographic borrowing from French Chypre

obor

(Protestantism) Alternative form of Síp (“Cyprus”)


Anh-rê

Khi Ngài đang đi dọc theo mé biển Ga-li-lê, thấy hai anh em kia, là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, với em là Anh-rê, đương thả lưới dưới biển, vì hai anh em vốn là người đánh cá.

1925, “Ma-thi-ơ 4 [Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

When he was walking along the coast of Galilee, he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-rê (“Andrew”)


An-rê

Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 4 [The Gospel According to Saint Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

He was walking along the Sea of Galilee, and he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Jêsus

Partial orthographic borrowing from French Jésus.

(biblical, Protestantism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Xê-bê-đê

(biblical, Protestantism) Alternative form of Dê-bê-đê (“Zebedee”)


Ba-tê-lê-my

Partial orthographic borrowing from French Barthélemy

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-tô-lô-mê-ô (“Bartholomew”)


Thô-ma

Partial orthographic borrowing from French Thomas.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Tô-ma (“Thomas”)


A-phê

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-phê (“Alphaeus”)


Tha-đê

Partial orthographic borrowing from French Thaddée

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ta-đê-ô (“Thaddaeus”)


Quảng Mục

Sino-Vietnamese word from 廣 (“broad”) and 目 (“eye”), from Literary Chinese 廣目, calqued from Sanskrit विरूपाक्ष (virūpākṣa, literally “Multieyes”)

der

(Tây phương) Quảng Mục Thiên (Vương)

The All-Seeing Deva / Heavenly King (of the West)


Tì Lưu Bác Xoa

Sino-Vietnamese word from 毘楼博叉, from Literary Chinese 毘楼博叉, transcribed from Sanskrit विरूपाक्ष (virūpākṣa, literally “Multieyes”)


Đa Văn

Sino-Vietnamese word from 多聞, composed of 多 (“multi-”) and 聞 (“to hear”), from Literary Chinese 多聞, calqued from Sanskrit वैश्रवण (vaiśravaṇa, literally “All-Hearing”)

der

(Bắc phương) Đa Văn Thiên (Vương)

The All-Hearing Deva / Heavenly King (of the North)


Tì Sa Môn

Sino-Vietnamese word from 毗沙門, from Literary Chinese 毗沙門, transcribed from Sanskrit वैश्रवण (vaiśravaṇa, literally “All-Hearing”)


Tăng Trưởng

Sino-Vietnamese word from 增長 (“to grow”), from Literary Chinese 增長 (zēngzhǎng), calqued from Sanskrit विरूढक (virūḍhaka, literally “Growth”)

der

(Nam phương) Tăng Trưởng Thiên (Vương)

The Growth Deva / Heavenly King (of the South)


Tì Lâu Lặc Xoa

Sino-Vietnamese word from 毘楼勒叉, from Literary Chinese 毘楼勒叉, transcribed from Sanskrit विरूढक (virūḍhaka, literally “Growth”)

Synonym of Tăng Trưởng (“Virūḍhaka (Heavenly King)”)


Trì Quốc

Sino-Vietnamese word from 持 (“to uphold”) and 國 (“country”), from Literary Chinese 持國, calqued from Sanskrit धृतराष्ट्र (dhṛtarāṣṭra, literally “Upholding Land”)

der

(Ðông phương) Trì Quốc Thiên (Vương)

The Land-Keeping Deva / Heavenly King (of the East)


Đề Đầu Lại Tra

Sino-Vietnamese word from 提頭頼吒, from Literary Chinese 提頭頼吒, transcribed from Sanskrit धृतराष्ट्र (dhṛtarāṣṭra, literally “Upholding Land”)


giáo lí

[jaːw˨˩˦ lɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教理, composed of 教 (“to teach”) and 理 (“reason”).


Chuẩn Đề

Sino-Vietnamese word from 準提, Literary Chinese 準提 (Zhǔntí), transcribed from Sanskrit चुन्दा (cundā)

Bồ tát/Phật mẫu Chuẩn Đề


Jêsus Christ

Partial orthographic borrowing from French Jésus-Christ

obor

Vì luật pháp đã ban cho bởi Môi-se, còn ơn và lẽ thật bởi Đức Chúa Jêsus Christ mà đến.

1925, “Giăng 1 [John 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

For the law was given unto Moses, grace and truth came from the Lord Jesus Christ.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Phi-li-tinh

French philistin (adjective). Compare La-tinh.


Phi-li-tin

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phi-li-tinh (“Philistine”)


Phi-li-tin

(Protestantism) Alternative form of Phi-li-tinh (“Philistia”)


Gô-li-át

(biblical, Protestantism) Alternative form of Go-li-át (“Goliath”)


Đơ-vô-ra

Hebrew דְבוֹרָה.

bor

Hebrew דְבוֹרָה


Đê-bô-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Đơ-vô-ra (“Deborah”)


Rê-bê-ca

Ông I-xa-ác thương Ê-xau vì ông thích ăn thịt rừng, còn bà Rê-bê-ca thì thương Gia-cóp.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 25 [The Book of Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau for he liked game meat, while Rebecca loved Jacob.

Y-sác yêu Ê-sau, vì người có tánh ưa ăn thịt rừng; nhưng Rê-bê-ca lại yêu Gia-cốp.

1925, “Sáng-thế Ký 25 [Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau, for he had a taste for game meat; but Rebecca loved Jacob.


Y-sác

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xa-ác (“Isaac”)


Sa-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xa-ra (“Sarah”)


Ra-chên

Partial orthographic borrowing from French Rachel

obor

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ra-khen (“Rachel”)


Ê-va

(biblical, Protestantism) Alternative form of E-và (“Eve”)


Giu-đít

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đi-tha (“Judith”)


Ê-xau

Hebrew עֵשָׂו, French Ésaü or Italian Esaù

bor

Hebrew עֵשָׂו


Ê-sau

Partial orthographic borrowing from French Ésaü

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ê-xau (“Esau”)


Toà Thánh

Calque of Chinese 聖座 /圣座 (Thánh Toạ, literally “Holy Seat”)

cal

Toà Thánh Tây Ninh
the Tây Ninh Holy See

(Roman Catholicism, Caodaism) the Holy See


Mẹ

Lạy Mẹ Maria là Mẹ của con, xin giúp con được sống và sống dồi dào!

2023 May 30, Quang Sáng, “Mười cách để nhận biết Đức Maria là Mẹ của chúng ta [Ten Ways to Know that Mary is Our Mother]”, in TGP Sài Gòn:

O Our Lady Mary, my Mother, please bless me with life and prosperity!

(chiefly Christianity) Alternative letter-case form of mẹ (“mother”), specifically in reference to Mary

mẹ

Đức Mẹ


Cơ-tu-ra

Hebrew קְטוּרָה

bor

Hebrew קְטוּרָה


Kê-tu-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Cơ-tu-ra (“Keturah”)


Xơ-đôm

Coordinate term: Gô-mô-ra


Sô-đôm

Coordinate term: Gô-mô-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xơ-đôm (“Sodom”)


Gô-mô-ra

Italian Gomorra, Portuguese Gomorra or Latin Gomorra

Coordinate term: Xơ-đôm


Gô-mô-rơ

Coordinate term: Sô-đôm

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gô-mô-ra (“Gomorrah”)


Nô-ê

French Noé, Italian Noè, Portuguese Noé or Latin Nōē


Mi-ca-en

(biblical, Catholicism, Daniel, Jude and Revelation) Michael (archangel)

Daniel; Jude and Revelation; Daniel; Jude and Revelation


Mi-kha-ên

Hebrew מִיכָאֵל

Hebrew מִיכָאֵל

(biblical, Catholicism, Numbers, Chronicles and Ezra) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”) (non-angelic character)

Numbers; Chronicles and Ezra; Numbers; Chronicles and Ezra


Mi-ca-ên

French Micaël. French and other non-English Bible translations also distinguish the Old Testament's Michaels from the archangel. Compare Italian Micael (Old Testament) and Italian Michele (Old and New Testaments), Portuguese Micael (Old Testament) and Portuguese Miguel (Old and New Testaments).

cog

(biblical, Protestantism, Numbers, Chronicles, Ezra and Daniel) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)

Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel; Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel


Mi-chen

Partial orthographic borrowing from French Michel

obor

(biblical, Protestantism, Jude and Revelation) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)


Gáp-ri-ên

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gáp-ri-en (“Gabriel”)


cầu cơ

[kəw˨˩ kəː˧˧]

[kəw˦˩ kəː˧˧]

[kəw˨˩ kəː˧˧]

cầu (“to pray”) + cơ (“heart”), in reference to heart-shaped piece.


đạo Tin Lành

[ʔɗaːw˧˨ʔ tin˧˧ lajŋ̟˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ tin˧˧ lɛɲ˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ tɨn˧˧ lan˨˩]

đạo (“religion”) + Tin Lành (“Gospel; evangel”), calque of English evangelicalism or calque of French évangélisme.


danh lam

[jɛɲ˧˧ laːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 名藍 (“famous Buddhist temple”).


Gia-vê

Deuteronomy 6:4; Vietnamese translation from Fortunat Phong (2005) “Cùng người bạn trẻ thân thương: Kosovo [Alongsides dear young friends: Kosovo]”, in VietCatholicNews; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Hãy nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Gia-vê Thiên Chúa của chúng ta là Gia-vê độc nhất!
Hear, O Israel: Yahweh our God is one Yahweh.

Psalm 150:6, Vietnamese translation from Mai Lâm, Doãn Văn Thắng, transl. (1964), “Thánh Vịnh”, in Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ [Translating Team of the Liturgy of the Hours], page 278; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Mọi loài sống dưới vừng dương
Gia-Vê danh Chúa hãy hằng ngợi khen!
Let everything that breathes praise Yahweh! Praise Yahweh!
(literally, “All living beings under the sun
Praise [ye] always Yahweh the Lord's name!”)

Lịch sử Dân Do Thái ghi lại nhiều lần Israel đã bất trung với Đức Gia-vê.

2006, Giuse Vũ Văn Thiên, “Lời Tha Thứ [Words of Forgiveness]”, in Công Giáo Việt Nam:

Jewish history records that Israel many times was unfaithful to Yahweh.

Do Thái Giáo và Ki-tô Giáo thì được Ngài mạc khải Danh Xưng là Gia-vê, tức là ‘Đấng Hằng Hữu’.

2010 March 25, Phan Văn Phước, “Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ ‘Công giáo’ [The Origin and Meaning of the Word ‘Catholic’]”, in Tổng giáo phận Sài Gòn [Archdiocese of Saigon]:

In Judaism and Christianity He reveals His Name as Yahweh, meaning ‘The Eternal One’.

Chúa Trời Đức Gia-vê dặn bảo người dân của Ngài phải ghi nhớ danh của Ngài mãi mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác.

2014, Châu Huệ Hiền, “Chúa Trời Đức Gia-vê Sáng Tạo Trời Đất, Muôn Vật Và Loài Người [Yahweh, the God Who Creates Heaven, Earth, All Living Beings, and Humans]”, in Việt Ngữ Tin Lành:

The Lord Yahweh instructed His people to remember His name forever from generation to generation.

Hôm nay bạn có thể quyết định chọn một trong hai khởi đầu sau đây:
* Kính sợ Đức Gia-vê.
* Khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.
Bạn chọn K^([sic]) nào để khởi đầu cho đời sống của mình?

2014 June 12, “Giới Thiệu Sách: Châm Ngôn Số 3 [Book Release: Proverbs 3]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam:

Today you can choose either of these two starting points:
* Fear Yahweh.
* Despise wisdom and instruction.
Which will you choose to begin your life?


Ba-by-lon

Partial orthographic borrowing from French Babylone

obor

(biblical, Catholicism) Alternative spelling of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-by-lôn

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-ben

French Babel. Used in Genesis for "Babylon" since the Vietnamese Catholic translation deferred to older European translations, unlike the New International Version. Doublet of Ba-bi-lon.

(biblical, Catholicism, Genesis) Babel; Babylon


Ba-bên

(biblical, Protestantism, Genesis) Alternative form of Ba-ben (“Babel; Babylon”)


Sin-a

Hebrew שִׁנְעָר

bor

Hebrew שִׁנְעָר

(biblical, Catholicism) Shinar; Babylonia


Si-nê-a

(biblical, Protestantism) Alternative form of Sin-a (“Shinar; Babylonia”)


Giê Su Ky Tô

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Giê Su

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Mặc Môn

Perhaps based on a Sino-Vietnamese transcription. Compare Vietnamese 摩門 (Mómén, Ma Môn).

người Mặc Môn

Sách Mặc Môn


dạo đầu

[zaːw˧˨ʔ ʔɗəw˨˩]

[jaːw˨˩ʔ ʔɗəw˦˩]

[jaːw˨˩˨ ʔɗəw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dạo đầu.wav

Khúc dạo đầu trên thiên đường

Có thể nói, với Prelude a L'apres-midi d'un faune^([sic]) (Khúc dạo đầu Giấc ngủ trưa của thần đồng áng, 1894), Debussy đã gieo mầm cho trường phái Ấn tượng.

2014, “Những cách tân mở đầu âm nhạc thế kỷ 20”, in Tia Sáng:

With his Prélude à l'après-midi d'un faune (Prelude to the Afternoon of a Faun, 1894), Debussy arguably planted the seed for the impressionist movement.

Một thời gian sau đó, Chopin đã viết trọn 24 bản Prelude (khúc dạo đầu) tặng hai vợ chồng Pleyel.

2020, Thanh Hà, “Pleyel Piano- Thương hiệu Piano lâu đời của nền văn hóa Pháp”, in Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam:

A while later, Chopin wrote a full 24 preludes (introductory pieces) dedicated to the Pleyels.

(art) introductory (such as a prelude or prologue)


Giê Ru Sa Lem

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-ru-xa-lem (“Jerusalem”)


Giu-đê

French Judée. Doublet of Do Thái (“Jewish”).


Giê Hô Va

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-hô-va (“Jehovah”)


tông giáo

Sino-Vietnamese word from 宗教, composed of 宗 (“sect”) and 教 (“teaching”)

vi-etym-sino

Từ ngày Phật tịch cho đến nay, Tăng chúng chia lìa, phân chia tông giáo, cũng như các nhánh cây, mất thân mình mẹ, bị chiết lạc đem trồng mỗi nơi, tùy phong thổ mà biến đổi không còn tánh chất giống y như hồi nguyên xưa nữa.

2018 October 3, “Chơn lý số 24: Tông giáo [24th Truth:: Schools of Thought]”, in Pháp đăng thiền tuệ [The Lamp of the Dharma and the Wisdom of Zen], Thiền Viện Pháp Sơn:

Since the day the Buddha entered nirvana, the sangha has been divided, fractured into different schools of thought, like how tree branches get cut off the trunk and planted in different places, adulterated beyond recognition according to where they are.

school of thought
school of thought#English


hội thánh

Hội thánh Tin Lành Việt Nam

Thời gian gần đây hoạt động của “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ" (tên chính thức và đầy đủ là Hội thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin lành Thế giới, tên tiếng Anh là World mission society Church of God, do Ahn Sahng Hong sáng lập năm 1964 tại Hàn Quốc, hiện do bà Jang Gil Ja - “Đức Chúa Trời Mẹ” điều hành) tiếp tục diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước, gây bức xúc và phẫn nộ trong quần chúng nhân dân, vi phạm các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, trái thuần phong mỹ tục.

2023 September 18, “Bộ Nội vụ: Xóa bỏ tổ chức Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ tại Việt Nam [Ministry of Home Affairs: Eliminate the Church of God the Mother in Vietnam]”, in Quân đội nhân dân [People's Army]:

Recently, the activities of the "Church of God the Mother" (whose official full name is the World Mission Society Church of God, established by Ahn Sahng-hong in 1964 Korea, now headed by Zahng Gil-jah aka "God the Mother") continue to be carried out in many localities, causing outrage among the masses, violating laws on belief and religion and offending customary sensibilities.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

(Protestantism) a church (a particular denomination of Christianity)


lễ Ngũ Tuần

Calque of Chinese 五旬節 /五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“10 days”) used with its original Chinese meaning


lễ Thất Tuần

Calque of Chinese 五旬節 /五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“7 days”) used with its Vietnamese meaning, hence ngũ (“five”) was changed to thất (“seven”) to yield 49 days instead, which is close enough to 50.

(uncommon, Protestantism) Synonym of lễ Ngũ Tuần (“Pentecost”)


Chính thống giáo

[t͡ɕïŋ˧˦ tʰəwŋ͡m˧˦ zaːw˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ tʰəwŋ͡m˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[cɨn˦˥ tʰəwŋ͡m˦˥ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 正統 (“orthodox”) and 教 (“religion”).


tại gia

[taːj˧˨ʔ zaː˧˧]

[taːj˨˩ʔ jaː˧˧]

[taːj˨˩˨ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 在家, composed of 在 (“to stay”) and 家 (“house”).

(Buddhism) to not be ordained; to be lay


ni viện

[nɪj˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[nɪj˧˧ viəŋ˨˩˨]

[nɪj˧˧ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 尼 (“bhikkhuni; nun”) and 院 (“institute”).

Ni viện Thiện Hoà


đạo Chúa

head

đạo Chúa • (道主)

vi-noun

đạo Chúa • (道主)

đạo (“religion”) + Chúa (“the Lord”), perhaps a clipping of đạo Thiên Chúa (“Catholicism; Christianity”).

clipping

Thật vậy, Chúa Giêsu bị đóng đinh trên cây thập giá cả 2 tay và 2 chân thì làm gì còn khả năng hãm hại tôi mà tôi căm ghét. Thật ra, tôi căm ghét và khinh tởm đạo Chúa là vì tôi khinh tởm những điều vô lý, vô căn cứ, xảo trá, gian manh, phi nghĩa, phản khoa học của nó (do đạo Chúa hội đủ những tính chất trên).
[...]
Cách đây hơn 27 năm khi còn là 1 thanh niên trẻ còn non nớt, chưa hiểu biết nhiều về cuộc sống đời và đạo, chẳng may người yêu của tôi (bây giờ là vợ tôi) theo đạo Chúa. Trước khi đám cưới, luật Chúa quy định bắt tôi phải học giáo lý và chịu phép rửa tội theo đạo mới được cưới. Lúc đó tôi cũng OK, và nghĩ rằng chẳng qua chỉ là thủ tục thôi, có gì quan trọng đâu?!

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

Indeed, Jesus Christ's all four limbs were nailed to the cross, he could do nothing to me, why would I hate him? Honestly, I loathe and detest Catholicism because I detest all the nonsense, baseless claims, lies, deceit, injustice and antiscience (since Catholicism has all these hallmarks).
…
Over 27 years ago, back when I was a green lad who didn't know much about life and religion, my then girlfriend (now wife) was a Catholic. Before our wedding, Catholic law forced me to learn its doctrine and be baptized in order to get hitched. I thought whatever, it was just a formality, no biggie.

Thiên Chúa giáo
Thiên Chúa giáo#Vietnamese

(informal) Synonym of Thiên Chúa giáo (“Catholicism; Christianity”)


quốc giáo

[kuək̚˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[wək̚˦˥ jaːw˦˥]


âm ti

[ʔəm˧˧ ti˧˧]

[ʔəm˧˧ tɪj˧˧]

[ʔəm˧˧ tɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 陰司, composed of 陰 (“yin; death”) and 司 (“department”)

vi-etym-sino

(Chinese mythology) the underworld deparment where King Yama judges cases concerning the dead


phiêu lưu kí

Sino-Vietnamese word from 漂流 (“adventure”) and 記 (“record”).

Dế Mèn phiêu lưu kí

Phiêu lưu ký của Thuyền trưởng Quần lót

(fiction, used in book titles) a book about the adventures and exploits of the titular character


đất hứa

(miền ～, vùng ～) (biblical) the promised land


hành thích

[hajŋ̟˨˩ tʰïk̟̚˧˦]

[hɛɲ˦˩ tʰɨt̚˦˧˥]

[han˨˩ tʰɨt̚˦˥]


vũ đạo

[vu˦ˀ˥ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 舞 (“to dance”) and 道 (“way”).


𦨂

chữ Hán form of múa (“to dance religiously or artistically by making movements with one's body and limbs”).


đạo Gia Tô

Calque of Chinese 耶蘇教 /耶苏教 (literally “Jesusism”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō)

cal

(Christianity) Synonym of Gia Tô giáo (“Christianity”)


Ky Tô

(Mormonism) Alternative spelling of Ki-tô (“Christ”)


nghệ thuật vị nghệ thuật

Sino-Vietnamese word from 藝術 (“art”), 為 (“for”) and 藝術

vi-etym-sino

Các nhà khảo cổ học đánh giá, pho tượng Phật Đồng Dương chính là mỹ thuật tiêu biểu cho kỹ thuật đúc đồng tinh xảo kết hợp với nghệ thuật tạo hình độc đáo mang tính bản địa, đã làm cho phong cách nghệ thuật của tượng đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật, nếu các pho tượng Phật của một số nước mang phong cách nghệ thuật vị tôn giáo, thì Phật Chămpa mang trong mình hai thiên hướng nghệ thuật vị nghệ thuật, nghệ thuật vị nhân sinh, có những nét tương đồng với nghệ thuật Hellienique[sic] của Hy Lạp.

2018 November 9, Thích Nhật Từ with Thích Bửu Chánh, Trương Văn Chung, and Nguyễn Công Lý, “PHẬT GIÁO CHĂMPA QUA HÌNH TƯỢNG PHẬT ĐỒNG DƯƠNG [CHAMPA BUDDHISM THROUGH THE ĐỒNG DƯƠNG STATUE]”, in PHẬT GIÁO VÙNG MÊ-KÔNG - DI SẢN VÀ VĂN HÓA [MEKONG BUDDHISM: LEGACY AND CULTURE], page 282:

Archaeologists have said of the Đồng Dương Buddha statue as the prime fine-art example of intricate copper metallurgy and unique figurative craftsmanship with a strong indigenous sense of identity, which pushes its artistic style to the acme of art; if other countries' Buddha statues are indicative of art for religion's sake, Champa statues represent art for art's and life's sake, with similarities to Hellenic art.

art for art's sake
art for art's sake#English


thuyết thông linh

[tʰwiət̚˧˦ tʰəwŋ͡m˧˧ lïŋ˧˧]

[tʰwiək̚˦˧˥ tʰəwŋ͡m˧˧ lɨn˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ tʰəwŋ͡m˧˧ lɨn˧˧]

(philosophy) Spiritism (a religious and philosophical doctrine concerned with communication with the dead)


Thỏ

From thỏ, and from the Telex input of English Thor, where the r adds a hook above Tho by default, and the r key must be double-tapped otherwise.

(fiction) the stock name for an anthropomorphic rabbit or hare

(fandom slang) either the Marvel Cinematic Universe's Thor or his actor Chris Hemsworth


Thiện Tài

Sino-Vietnamese word from 善財, composed of 善 (“good”) and 財 (“wealth”), from Literary Chinese 善財 (Shàncái)


Long Nữ

Sino-Vietnamese word from 龍 (“dragon”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 龍女


Ngọc Nữ

Sino-Vietnamese word from 玉女, composed of 玉 (“gem”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 玉女 (yùnǚ). Doublet of ngọc nữ.

« […] Tùy theo bản cáo trạng phân xử, có những hồn trở về trần gian để hóa kiếp làm thú vật, có những hồn phải đền tội ở dưới các tầng địa ngục. Còn những hồn vô tội, hiền đức, thì được Kim Đồng, Ngọc Nữ đưa lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Thiên Đường là gì ? » Diêm Vương : « Thiên Đường là ánh sáng. Những ai cõi lòng trong trắng đều lên Thiên Đường. » Thư sinh : « Địa Ngục là gì ? » Diêm Vương : « Địa Ngục là bóng tối. Những ai cõi lòng nhơ bợn đều xuống Địa Ngục. »

1959, Hoàng Trọng Miên, VIỆT NAM VĂN HỌC TOÀN THƯ - CỔ TÍCH [ENCYCLOPAEDIA OF VIETNAMESE LITERATURE: FOLKLORE]:

“[…] Depending on the sentencing, some souls return to the mortal realm and get reincarnated as beasts, others have to pay for their sins on the levels of hell. As for the blameless and virtuous souls, they are escorted by the Gold Lad and Jade Girl to Heaven.” The student asked, “What is Heaven?” Yama answered, “Heaven is light. Those with pure hearts go to Heaven.” The student asked, “What is Hell?” Yama answered, “Hell is darkness. Those with impure hearts go to Hell.”


Kim Đồng

Sino-Vietnamese word from 金 (“gold”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 金童


Tiên Đồng

Sino-Vietnamese word from 仙 (“Chinese immortal”) and 童 (“child”), from Literary Chinese 仙童.

Coordinate term: tiên nữ

Synonym of Kim Đồng (“Jintong (mythology)”)


Phục Hi

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ hi˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ hɪj˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ hɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 伏羲, from Literary Chinese 伏羲 (Fúxī).

Coordinate term: Nữ Oa

- Phục Hi (cũng gọi là Thái Hạo), đặt ra bát quái, căn bản của Kinh Dịch.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hiến Lê, sử Trung Quốc [a history of China], Nhà xuất bản Văn nghệ:

- Fuxi (also known as Taihao), who created the eight trigrams, the foundation of the I Ching.


dị giới

Sino-Vietnamese word from 異 (“different”) and 界 (“world”), clipping of dị thế giới.

(neologism, manga, anime, Chinese fiction) an isekai


dị thế giới

Sino-Vietnamese word from 異世界, composed of 異 (“different”) and 世界 (“world”), from Japanese 異世界 (isekai).

(manga, anime, Chinese fiction) Synonym of dị giới (“an isekai”)


thiếu nam

Sino-Vietnamese word from 少男, composed of 少 (“young”) and 男 (“male person”).

Từ bốn nghi này tiếp tục hình thành nên Bát quái Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn với bốn cặp đối xứng nhau, tức: Càn là cha, Khôn là mẹ; Chấn là trưởng nam, Tốn là trưởng nữ; Khảm là trung nam, Ly là trung nữ; Cấn là thiếu nam, Đoài là thiếu nữ.

2009, BÁT TRẠCH MINH KÍNH, Nhà xuất bản Hà Nội, translation of 八宅明鏡, page 26:

From these four modes, the Eight Trigrams, the Creative, the Joyous, the Clinging, the Arousing, the Gentle, the Abysmal, the Keeping Still and the Receptive, form four contrastive pairs: the Creative is the father, the Receptive is the mother; the Arousing is the eldest son, the Gentle is the eldest daughter; the Abysmal is the middle son, the Clinging is the middle daughter; the Keeping Still is the youngest son, the Joyous is the youngest daughter.


Phật tổ

Sino-Vietnamese word from 佛祖, composed of 佛 (“Buddha”) and 祖 (“ancestor; founder”)

Phật tổ Như Lai/Thích Ca Mâu Ni
our Founder Tagathata/Shakyamuni

the Founder of Buddhism (the title of the Buddha)


Hi Hoàng

Sino-Vietnamese word from 羲 (“Fuxi”) and 皇 (“sovereign”)

Coordinate term: Oa Hoàng

(Chinese mythology) Synonym of Phục Hi (“Fuxi”)


Hi Hoàng

Sino-Vietnamese word from 羲 and 黄 (“yellow”), blend of Phục Hi (“Fuxi”) + Hoàng Đế (“Yellow Emperor”)

blend

(Chinese mythology) of the times of mythological creators and civilization founders, including the gods Fuxi and the Yellow Emperor


Thiên Chủ

Sino-Vietnamese word from 天主, composed of 天 (“heaven; a deva”) and 主 (“lord”), literally "Heavenly Lord" or "Lord of the Devas," from Literary Chinese 天主. Doublet of Thiên Chúa.

vi-etym-sino

Thiên Chủ (Đế) Thích/Thích Đề Hoàn Nhân
Sakra, Lord of the Devas

the Lord of the Devas (the title of Sakra)


Đế Thích

Sino-Vietnamese word from 帝釋, composed of 帝 (“emperor”) and 釋 (“Sakra”), Literary Chinese 帝釋 (Dìshì)


A Tư Đà

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˨˩]

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˦˩]

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˨˩]

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 阿私陀, transcribed from Sanskrit [Term?] or Pali [Term?]


Đế Thích Thiên

Sino-Vietnamese word from 帝釋天, composed of 帝釋 (“Shakra”) and 天 (“deva”), Literary Chinese 帝釋天


thiên nữ

Sino-Vietnamese word from 天女, composed of 天 (“heaven; deva/devi”) and 女 (“female person”), Literary Chinese 天女 (tiānnǚ)

Truyền thuyết thiên nữ

(literally, “Legend of the Celestial Maiden”)

(Chinese mythology) a female inhabitant of heaven


Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 辯才, composed of 辯 (“to speak”) and 才 (“talent”), Literary Chinese 辯才 (“eloquence”), calqued from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Sa La Thất Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 娑羅室伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Tát La Tát Phạt Để

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 薩羅薩伐底, transcribed from Sanskrit सरस्वती (sarasvatī)


Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天女 (“a devi”), Literary Chinese 辯才天女


Đại Biện Tài Thiên Nữ

Sino-Vietnamese word from 大辯才 (“Sarasvati”) and 天女 (“Devi”)


Biện Tài Thiên

Sino-Vietnamese word from 辯才天, composed of 辯才 (“Sarasvati; eloquent”) and 天 (“a deva/devi”), Literary Chinese 辯才天


Đại Biện Tài

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 辯才 (“eloquence”)


Diệu Âm

Sino-Vietnamese word from 妙音, composed of 妙 (“wonderful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 妙音 (miàoyīn)

Diệu Âm Thiên Nữ
Sarasvati the Devi

Diệu Âm Phật Mẫu


Mĩ Âm

Sino-Vietnamese word from 美 (“beautiful”) and 音 (“sound”), Literary Chinese 美音


Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 吉祥 (jíxiáng), calqued from Sanskrit श्री (śrī)


Đại Hắc

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 黑 (“black”), Literary Chinese 大黑


Công Đức

Sino-Vietnamese word from 功德 (“virtue”), Literary Chinese 功德 (gōngdé), calqued from Sanskrit श्री (śrī)


Thất Lợi

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 室利, transcribed from Sanskrit श्री (śrī)


Đại Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 大 (“great”) and 吉祥 (“luck”)

TÔI NGHE NHƯ VẦY:
Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Thế giới Cực Lạc, cùng với vô lượng chư đại Bồ-tát vây quanh ở trước sau, và Ngài thuyết Pháp cho họ.
Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Đại Bồ-tát, Thiên nữ Đại Cát Tường, và chư đại Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy và đến chỗ của Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ với trán chạm sát chân của Ngài, rồi mỗi vị ngồi qua một bên.

2021 June 13, “Kinh 12 Danh Hiệu của Thiên nữ Đại Cát Tường [The Sutra of the Twelve Epithets of Shri the Devi]”, in Đại Tạng Kinh [The Great Basket Sutra]:

I HAVE HEARD:
One time, the Buddha was in the World of Absolute Bliss, surrounded by countless Bodhisattavas, as He preached the Dharma to them.
At this point, Avalokiteshvara the Bodhisattva, Shri the Devi, and the other Bodhisattavas stood up, came to the Lord, bowed deeply so that their foreheads touched His feet, then sat back down aside.