Thế Tôn

Sino-Vietnamese word from 世尊, composed of 世 (“life; world”) and 尊 (“highness”).

Pháp Loa Thế Tôn
Lord Pháp Loa


Thế Tôn

(Đức) Thế Tôn

TÔI NGHE NHƯ VẦY:
Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Thế giới Cực Lạc, cùng với vô lượng chư đại Bồ-tát vây quanh ở trước sau, và Ngài thuyết Pháp cho họ.
Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Đại Bồ-tát, Thiên nữ Đại Cát Tường, và chư đại Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy và đến chỗ của Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ với trán chạm sát chân của Ngài, rồi mỗi vị ngồi qua một bên.

2021 June 13, “Kinh 12 Danh Hiệu của Thiên nữ Đại Cát Tường [The Sutra of the Twelve Epithets of Shri the Devi]”, in Đại Tạng Kinh [The Great Basket Sutra]:

I HAVE HEARD:
One time, the Buddha was in the World of Absolute Bliss, surrounded by countless Bodhisattavas, as He preached the Dharma to them.
At this point, Avalokiteshvara the Bodhisattva, Shri the Devi, and the other Bodhisattavas stood up, came to the Lord, bowed deeply so that their foreheads touched His feet, then sat back down aside.


Thế Tôn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 世宗 (SV: Thế Tông). See tôn giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thế Tông</i>

vi-etym-sino

(historical, Southern Vietnam) Misconstruction of Thế Tông (a temple name)


Diệu Cát Tường

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 吉祥 (“lucky”), Literary Chinese 妙吉祥, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)

Văn Thù Sư Lợi
Văn Thù Sư Lợi#Vietnamese


Diệu Đức

Sino-Vietnamese word from 妙 (“wonderful”) and 德 (“virtue”), Literary Chinese 妙德, calqued from Sanskrit मञ्जुश्री (mañjuśrī)


đàn cò

[ʔɗaːn˨˩ kɔ˨˩]

[ʔɗaːŋ˦˩ kɔ˦˩]

[ʔɗaːŋ˨˩ kɔ˨˩]

Ơi cô em lái đò à
Sao em nỡ làm ngơ
Anh mang theo tiếng đàn cò
Văn xuất khẩu thành thơ

2024 January 31, “Căn nhà tranh mái lá [Thatched house]”, performed by Tibicon ft. Deagle and Dub P:

Dear young woman on the boat,
why are you ignoring me?
I'm bringing the melodies of the two-string fiddle,
turning prose into poetry.


trống cơm

[t͡ɕəwŋ͡m˧˦ kəːm˧˧]

[ʈəwŋ͡m˦˧˥ kəːm˧˧]

[ʈəwŋ͡m˦˥ kəːm˧˧]

trống (“drum”) + cơm (“rice”), literally "rice drum".

a kind of traditional barrel-shaped Vietnamese drum


cửu vĩ hồ

[kɨw˨˩˦ vɪj˨˩˦ how˨˩]

[kɨw˨˩˦ jɪj˨˩˦ how˨˩]


hát tuồng

[haːt̚˧˦ tuəŋ˨˩]

[haːk̚˦˧˥ tuəŋ˦˩]

[haːk̚˦˥ tuəŋ˨˩]

hát (“to sing”) + tuồng (“look, appearance”).

com

classical Vietnamese opera (a form of Vietnamese theatre)


hát chèo

[haːt̚˧˦ t͡ɕɛw˨˩]

[haːk̚˦˧˥ t͡ɕɛw˦˩]

[haːk̚˦˥ cɛw˨˩]


nhạc đỏ

[ɲaːk̚˧˨ʔ ʔɗɔ˧˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʔɗɔ˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʔɗɔ˨˩˦]

nhạc (“music”) + đỏ (“red”), literally "red music".


dịch chuyển tức thời

[zïk̟̚˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˩ tɨk̚˧˦ tʰəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩ʔ t͡ɕwiəŋ˧˨ tɨk̚˦˧˥ tʰəːj˦˩]

[jɨt̚˨˩˨ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ tɨk̚˦˥ tʰəːj˨˩]

dịch chuyển (“to move”) + tức thời (“instant”). The alternative form with tức thì is rather rare, although as a free morpheme, tức thì is more common.


dịch chuyển tức thời

[zïk̟̚˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˩ tɨk̚˧˦ tʰəːj˨˩]

[jɨt̚˨˩ʔ t͡ɕwiəŋ˧˨ tɨk̚˦˧˥ tʰəːj˦˩]

[jɨt̚˨˩˨ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦ tɨk̚˦˥ tʰəːj˨˩]


kịch nói

[kïk̟̚˧˨ʔ nɔj˧˦]

[kɨt̚˨˩ʔ nɔj˨˩˦]

[kɨt̚˨˩˨ nɔj˦˥]


Đại Việt sử ký toàn thư

[ʔɗaːj˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ sɨ˧˩ ki˧˦ twaːn˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ sɨ˧˨ kɪj˨˩˦ twaːŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ viək̚˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ jiək̚˨˩˨ sɨ˨˩˦ kɪj˦˥ t⁽ʷ⁾aːŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大越史記全書, composed of 大越史記 (“Annals of Đại Việt”) and 全書 (“thesaurus”).


Sử ký

[ʂɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[sɨ˧˨ kɪj˨˩˦]

[ʂɨ˨˩˦ kɪj˦˥]

[sɨ˨˩˦ kɪj˦˥]


đạo Hồi

head

đạo Hồi • (道回)

vi-noun

đạo Hồi • (道回)

[ʔɗaːw˧˨ʔ hoj˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ hoj˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ hoj˨˩]

đạo (“religion”) + Hồi (“Hui”), literally "religion of the Hui".

(informal) Synonym of Hồi giáo (“Islam”)


Đại tạng kinh

[ʔɗaːj˧˨ʔ taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大藏經, composed of 大 and 藏經, from Chinese 大藏經 /大藏经 (Dàzàngjīng).

vi-etym-sino

(Buddhism) Chinese Buddhist canon; Tripitaka


Tạng kinh

[taːŋ˧˨ʔ kïŋ˧˧]

[taːŋ˨˩ʔ kɨn˧˧]

[taːŋ˨˩˨ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 藏經, composed of 藏 and 經, from Chinese 藏經 /藏经 (Zàngjīng).

Clipping of Đại tạng kinh (“Chinese Buddhist canon; Tripitaka”).


Nhất thiết kinh

[ɲət̚˧˦ tʰiət̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ɲək̚˦˧˥ tʰiək̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ɲək̚˦˥ tʰiək̚˦˥ kɨn˧˧]


Long Thụ

[lawŋ͡m˧˧ tʰu˧˨ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lɔŋ˧˧ tʰʊw˨˩ʔ]

[lawŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 龍樹, from Chinese 龍樹 /龙树 (Lóngshù), from Sanskrit नागार्जुन (nāgārjuna).

(Buddhism) Nagarjuna, a second century Buddhist philosopher from India


nghĩa phụ

[ŋiə˦ˀ˥ fu˧˨ʔ]

[ŋiə˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[ŋiə˨˩˦ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 義父, composed of 義 (“adoptive”) and 父 (“father”).


Bố Đại

[ʔɓo˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ ʔɗaːj˨˩˨]


Tháp nghiêng Pisa

[tʰaːp̚˧˦ ŋiəŋ˧˧ pi˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˧˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ ʂaː˧˧]

[tʰaːp̚˦˥ ŋiəŋ˧˧ pɪj˧˧ saː˧˧]

Leaning Tower of Pisa
Leaning Tower of Pisa


dòng kẻ phụ

[zawŋ͡m˨˩ kɛ˧˩ fu˧˨ʔ]

[jawŋ͡m˦˩ kɛ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[jɔŋ˦˩ kɛ˧˨ fʊw˨˩ʔ]

[jawŋ͡m˨˩ kɛ˨˩˦ fʊw˨˩˨]


nốt đen

[not̚˧˦ ʔɗɛn˧˧]

[nok̚˦˧˥ ʔɗɛŋ˧˧]

[nok̚˦˥ ʔɗɛŋ˧˧]


nốt trắng

[not̚˧˦ t͡ɕaŋ˧˦]

[nok̚˦˧˥ ʈaŋ˦˧˥]

[nok̚˦˥ ʈaŋ˦˥]


nốt tròn

[not̚˧˦ t͡ɕɔn˨˩]

[nok̚˦˧˥ ʈɔŋ˦˩]

[nok̚˦˥ ʈɔŋ˨˩]


bồ đề tâm

[ʔɓo˨˩ ʔɗe˨˩ təm˧˧]

[ʔɓow˦˩ ʔɗej˦˩ təm˧˧]

[ʔɓow˨˩ ʔɗej˨˩ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 菩提心, composed of 菩提 and 心, from Chinese 菩提心 (pútíxīn), from Sanskrit बोधिचित्त (bodhicitta).


kiều

(religion) to pray to a deity or ancestors for intercession


nạo bạt

[naːw˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˨ʔ]

[naːw˨˩ʔ ʔɓaːk̚˨˩ʔ]

[naːw˨˩˨ ʔɓaːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 鐃鈸, composed of 鐃 (“big cymbal”) and 鈸 (“cymbal”).


tự viện

[tɨ˧˨ʔ viən˧˨ʔ]

[tɨ˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[tɨ˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 寺院, composed of 寺 (“Buddhist temple”) and 院 (“yard; place”).


giáo dân

[jaːw˨˩˦ jəŋ˧˧]

[jaːw˦˥ jəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 教民, composed of 教 (“teaching; religion”) and 民 (“people”).


phẩm trật

[fəm˧˩ t͡ɕət̚˧˨ʔ]

[fəm˧˨ ʈək̚˨˩ʔ]

[fəm˨˩˦ ʈək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 品 (“grade; level; rank”) and 秩 (“order”).

(Catholicism) Catholic Church's hierarchy


基移吹蘇

(Catholicism) chữ Nôm form of Ki-ri-xi-tô (“Christ”).


tiên nữ

[tiən˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[tiəŋ˧˧ nɨ˧˨]

[tiəŋ˧˧ nɨ˨˩˦]

(mythology) a young-looking female fairy


ô-boa

[ʔo˧˧ ʔɓwaː˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɓwaː˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɓwaː˧˧]


quay đầu là bờ

[kwaj˧˧ ʔɗəw˨˩ laː˨˩ ʔɓəː˨˩]

[kwaj˧˧ ʔɗəw˦˩ laː˦˩ ʔɓəː˦˩]

[waj˧˧ ʔɗəw˨˩ laː˨˩ ʔɓəː˨˩]

Calque of Chinese 回頭是岸 /回头是岸 (hồi đầu thị ngạn), from longer 苦海無邊，回頭是岸 /苦海无边，回头是岸 (khổ hải vô biên, hồi đầu thị ngạn), said to be from a work called Dùliǔcuì (度柳翠).

cal

(Buddhism and humorous) it is never too late to stop generating negative karma (tạo nghiệp) and start seeking enlightenment instead


giúp lễ

[jʊp̚˦˥ lej˨˩˦]


giúp lễ

[jʊp̚˦˥ lej˨˩˦]


thừa tác viên

[tʰɨə˨˩ taːk̚˧˦ viən˧˧]

[tʰɨə˦˩ taːk̚˦˧˥ viəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ taːk̚˦˥ viəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ taːk̚˦˥ jiəŋ˧˧]

thừa (“to receive, accept”) + tác (“to act”) + viên (“-er”)

compound

(Roman Catholicism) minister (person who is commissioned to perform some act on behalf of the Catholic Church)


tông huấn

[təwŋ͡m˧˧ hwən˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ hwəŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ wəŋ˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + huấn lệnh (“instructions”)

blend

apostolic exhortation
apostolic exhortation#English

(Roman Catholicism) apostolic exhortation


tông thư

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

Blend of tông đồ (“apostle”) + thư (“letter”)

apostolic letter
apostolic letter#English

(Roman Catholicism) apostolic letter (ecclesiastical letter issued by the pope)


tông đồ

head

tông đồ • (宗徒)

vi-noun

tông đồ • (宗徒)

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗo˨˩]

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗow˦˩]

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗow˨˩]


tông hiến

[təwŋ͡m˧˧ hiən˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ hiəŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ hiəŋ˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + hiến pháp (“constitution”)

blend

apostolic constitution
apostolic constitution#English

(Roman Catholicism) apostolic constitution


tông sắc

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ ʂak̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ ʂak̚˦˥]

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + sắc lệnh (“decree”)


tản văn

[taːŋ˧˨ vaŋ˧˧]

[taːŋ˨˩˦ vaŋ˧˧]

[taːŋ˨˩˦ jaŋ˧˧]

Near-synonym: tuỳ bút

(literature) type of free prose in which the author expresses their thoughts, feelings, impressions, etc.


nghiệt chướng

[ŋiət̚˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˦]

[ŋiək̚˨˩ʔ t͡ɕɨəŋ˦˧˥]

[ŋiək̚˨˩˨ cɨəŋ˦˥]

(Buddhism) retribution for the sins of a previous life


bái vật giáo

[ʔɓaːj˧˦ vət̚˧˨ʔ zaːw˧˦]

[ʔɓaːj˨˩˦ vək̚˨˩ʔ jaːw˨˩˦]

[ʔɓaːj˦˥ vək̚˨˩˨ jaːw˦˥]

[ʔɓaːj˦˥ jək̚˨˩˨ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 拜物教, composed of 拜物 (“fetish”) and 教 (“to teach, teachings; religion, -ism”).

vi-etym-sino

Karl Marx (1976) [1842] “Der leitende Artikel in Nr. 179 der ‚Kölnischen Zeitung‘”, in Mark-Engels-Werke, volume 1; English translation from Marx/Engels Collected Works, volume 1, 1975; Vietnamese translation from C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 1, 1995
Bái vật giáo còn rất xa mới nâng được con người lên trên những dục vọng thể xác; trái lại, nó là ‘tôn giáo của những dục vọng thể xác’. Óc tưởng tượng, được dục vọng nung nấu, tạo ra ở con người theo bái vật giáo cái ảo tưởng dường như ‘vật vô tri vô giác’ có thể thay đổi những đức tính tự nhiên của mình chỉ nhằm thỏa mãn sở thích hay thay đổi của anh ta. Vì vậy dục vọng thô bạo của người theo bái vật giáo đập vỡ bái vật của mình một khi vật này không còn là tên đầy tớ hết sức trung thành của [nó] nữa.
Fetishism is so far from raising man above his sensuous desires that, on the contrary, it is ‘the religion of sensuous desire’. Fantasy arising from desire deceives the fetish-worshipper into believing that an “inanimate object” will give up its natural character in order to comply with his desires. Hence the crude desire of the fetish-worshipper smashes the fetish when it [the fetish] ceases to be its [the crude desire's] most obedient servant.


bái vật

[ʔɓaːj˧˦ vət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːj˨˩˦ vək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːj˦˥ vək̚˨˩˨]

[ʔɓaːj˦˥ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 拜 (“to bow worshipfully”) and 物 (“thing, object”).


khổ hạnh

[xo˧˩ hajŋ̟˧˨ʔ]

[kʰow˧˨ hɛɲ˨˩ʔ]

[xow˧˨ hɛɲ˨˩ʔ]


Tứ Pháp

[tɨ˧˦ faːp̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ faːp̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ faːp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”) and 法 (“dharma, phenomenon”).

安南四法
羅𦊚法像渃南法雲法雨法雷法電四大菩薩在北寕鎮古洲寺古来祈雨顯應又附石華光王母羅𱙘𥒥古法雲像腹中亦顯靈應

1827, Phạm Đình Hổ, “釋教門 (Thích giáo môn)”, in 日用常談 (Nhật dụng thường đàm):

The Tứ Pháp of An Nam
are four statues of phenomena in our Southern country: the Phenomenon of Cloud, the Phenomenon of Rain, the Phenomenon of Thunder, and the Phenomenon of Lightning; they are the four great bodhisattvas at Cổ Châu temple in Bắc Ninh, and have been very effective for praying of rain since the old days. Addendum: Thạch Hoa Quang Vương Mẫu, the Old Stone Lady, is in the belly of the Pháp Vân statue, and also very effective.

An Nam Tứ Pháp
là bốn Pháp tượng nước Nam: Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi; tứ đại bồ tát tại Bắc Ninh trấn, Cổ Châu tự, cổ lai kì vũ hiển ứng. Hựu phù: Thạch Hoa Quang Vương Mẫu là bà Đá Cổ, Pháp Vân tượng phục trung diệc hiển linh ứng.

(Buddhism) the four bodhisattvas and/or devis: Pháp Vân (法雲)/Bà Dâu, Pháp Vũ (法雨)/Bà Đậu, Pháp Điện (法雷)/Bà Dàn, Pháp Lôi (法電)/Bà Tướng, who are also goddesses of natural phenomena and patron goddesses


Giêsu Maria

[ze˧˧ su˧˧ maː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Giêsu (“Jesus”) + Maria (“Mary”). Compare English Jesus, Mary and Joseph.

(idiomatic, Roman Catholicism) Expletive, used to add emphasis.


Giêsu Maria

[ze˧˧ su˧˧ maː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

(Roman Catholicism) a male Christian name


thánh thất

[tʰajŋ̟˧˦ tʰət̚˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰək̚˦˧˥]

[tʰan˦˥ tʰək̚˦˥]


xộ khám

[sow˨˩ʔ kʰaːm˦˧˥]

xộ (“to sit”) + khám (“prison”). The first element is from Teochew 座 (t͡so¹¹).


phim ma

horror movies that focus specifically on ghosts or other supernatural beings


thụ tạo

[tʰu˧˨ʔ taːw˧˨ʔ]

[tʰʊw˨˩ʔ taːw˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˨ taːw˨˩˨]

(Christianity) everything or anything created with the might of God


hư vô

(chiefly religion) emptiness; nothingness


công đức

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗɨk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗɨk̚˦˥]


nhập tịch

[ɲəp̚˧˨ʔ tïk̟̚˧˨ʔ]

[ɲəp̚˨˩ʔ tɨt̚˨˩ʔ]

[ɲəp̚˨˩˨ tɨt̚˨˩˨]

(Buddhism, of a senior monk) to pass away and (assumed) to enter nirvana


Sa-tăng

[saː˧˧ taŋ˧˧]

[ʂaː˧˧ taŋ˧˧]

[saː˧˧ taŋ˧˧]

[ʂaː˧˧ taŋ˧˧]

[saː˧˧ taŋ˧˧]

From French Satan, ultimately from Hebrew שָׂטָן (satán, “adversary, accuser”).

der

1 Chronicles 21:1; 2013 Vietnamese translation from Vietnamese Easy-to-Read Version (Bản Phổ Thông ~ BPT); 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Sa-tăng nổi lên nghịch Ít-ra-en nên xúi giục Đa-vít kiểm kê dân Ít-ra-en.
Satan stood up against Israel and incited David to count the people of Israel.

Matthew 4:10; 2013 Vietnamese translation from Vietnamese Easy-to-Read Version (Bản Phổ Thông ~ BPT); 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Nầy Sa-tăng, hãy đi cho khuất mắt ta!
Away with you, Satan!

Sa-tăng thường được biết đến dưới hình dạng một ác quỷ to lớn lừng lững, mặt mũi hung ác và chiếc đầu có hai sừng nhọn hoắt.

2013 January 5, Phan Trần, “Sa-tăng là ác quỷ hay thiên thần? [Is Satan a demon or an angel?]”, in Tri thức & Cuộc Sống [Knowledge and Life]:

Satan is often known under the form of a colossal, ferocious-faced evil demon whose head has two pointy horns.

Non! Non!! À moi, Satan!!

1997 [1955], Peyo, Hòn Ngọc Nguyệt Cầu [The Moonstone], NXB Thanh Niên, translation of La Pierre de Lune (in French), page 10:

Journey to the West
Sha Wujing
Tang Sanzang
Wu Cheng'en


Sa-tan

Ultimately from Hebrew שָׂטָן (satán, “adversary, accuser”).

1 Chronicles 21:1; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Sa-tan dấy lên muốn làm hại cho Y-sơ-ra-ên, bèn giục Đa-vít lấy số Y-sơ-ra-ên.
Satan stood up against Israel and incited David to count the people of Israel.

Matthew 4:10; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Hỡi quỉ Sa-tan, ngươi hãy lui ra!
Away with you, Satan!


Xa-tan

1 Chronicles 21:1; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Xa-tan đứng lên chống Ít-ra-en và xúi giục vua Đa-vít thống kê dân số Ít-ra-en.
Satan stood up against Israel and incited David to count the people of Israel.

Matthew 4:10; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Xa-tan kia, xéo đi !
Away with you, Satan!


I-sơ-ra-ên

[ʔi˧˧ səː˧˧ zaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

Genesis 32:28; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người ấy nói, ‘Từ nay người ta sẽ không gọi ngươi là Gia-cốp nữa, nhưng là I-sơ-ra-ên, vì ngươi đã vật lộn với Ðức Chúa Trời và với người ta, và ngươi đã thắng.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
I-sơ-ra-ên tiếp tục cuộc hành trình, và khi qua khỏi Tháp Ê-đe một khoảng thì ông cho dựng lều.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, xin hãy nghe; Hỡi các lãnh tụ, xin lắng nghe.
Tôi sẽ hát cho Chúa,
Tôi sẽ hát cho Chúa, Ðức Chúa Trời của I-sơ-ra-ên, một bài ca.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings 3:9; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vậy vua I-sơ-ra-ên, vua Giu-đa, và vua Ê-đôm kéo quân ra; nhưng họ đi lòng vòng mất bảy ngày. Bấy giờ cả đại quân và các súc vật đi theo đều không còn nước uống.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xra-en


Yavê

Book of Job 2:1-2; Vietnamese translation from Nguyễn Thế Thuấn, transl. (1976), chapter 2, in Yob (Kinh Thánh); 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Vậy một ngày kia, các con cái của Thiên Chúa đã đến ra mắt Yavê, và Satan cũng đến cùng với họ để ra mắt Yavê. Yavê phán với Satan: “Ngươi từ đâu đến?” Satan thưa với Yavê: “Ði lởn vởn và lang thang trên đất”.
One day the heavenly beings came to present themselves before Yahweh, and the accuser also came among them to present himself before Yahweh. Yahweh said to the accuser, “Where have you come from?” The accuser answered Yahweh, “From going to and fro on the earth and from walking up and down on it.”

Isaia không phải là tác giả duy nhất nói đến Người Tôi Tớ của Ðức Yavê. Nhiều sách khác trong Cựu Ước, đã gọi Môsê, Ðavít, các tiên tri và nhiều người khác là Tôi tớ của Thiên Chúa.

2011, Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, “Người Tôi Tớ của Yavê [Yahweh's servant]”, in Simon Hòa Đà Lạt, archived from the original on 2023-08-11:

Isaih was not the only author who mentioned Yahweh’s Servant. Many other books of Old Testament had already called Moses, David, the prophets and many others God’s Servants.


Dêu

From Middle Vietnamese Dêu; see there for further etymology

Bên hữu Dêu Cha tòa Chúa ngự.

c. 19th century, Lam Ngã, “Ngắm Mân Côi Đức Bà [Contemplating the Mysteries of the Rosary of Our Lady]”, in Giáo phận Cần Thơ [Cần Thơ Diocese]:

The Lord was stately seated at God the Father's right side.

Credo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae,[…]

1914 [c. 5th century CE], “Kinh tin-kính [Apostles' Creed]”, in Edmond Nordemann, compiler, Chrestomathie annamite, translation of Symbolum Apostolorum (in Latin), page 152:

I believe in God, the Father Almighty, Creator of heaven and earth, […]

Các cố đạo đã dịch những bài hát đạo ra quốc-ngữ cho bổn-đạo hát từ lâu rồi, mà dịch lại khéo và đúng nghĩa lắm, như bài hát sinh-nhật: ‹Này Dêu con giáng sinh miền nhân-dan^([sic])› (il est né le devin enfant).

1933 July 14, Nguyễn Xuân Khoát, “Lối hát bài ta theo điệu Tây có hợp mỹ thuật không? [Is it aesthetically suitable to sing our lyrics to French tunes?]”, in Hà Thành Ngọ Báo [Hà Nội's Midday News], number 1760:

Long ago, Christian priests already translated, very skillfully and accurately, many Christian songs into Vietnamese for Vietnamese Christians to sing; for instance, the Nativity song: ‘God the Son is Born into Humanity’ (il est né le devin enfant).

Tôi tin kính Dêu là đí gì? Nghĩa điếu ấy là con mắt thịt xem chẳng thấy, thì phải tin có Dêu, lại phải tín có một Dêu, chẳng phải nhiều.

2003 [1623], Mai Ô Lý Ca (Girolamo Maiorica), “Đoạn Thứ Ba [Third Section]”, in Thiên Chúa Thánh Giáo Khải Mông (天主聖教啟蒙) [God's Holy Teaching for Initiation]:

What does ‘I believe in God’ means? It means that [when] the naked eyes [of one's own] cannot see, then [one] must believe there is God; and must also believe that there is only one God, not many.


Chúa Dêu

[t͡ɕuə˧˦ zew˧˧]

[t͡ɕuə˨˩˦ jew˧˧]

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum,[…]

1914 [1568], “Kinh A-ve-Sang-ta [Hail Mary]”, in Edmond Nordemann, compiler, Chrestomathie annamite, translation of Ave Maria (in Latin), page 152:

Hail, Mary, full of grace, the Lord is with thee, […]

Lạy ơn Đức Mẹ Chúa Dêu,
Chúng tôi trông cậy cùng kêu van Bà.

2007 August 27 [c. 19th century], Phạm Trạch Thiện, “Nghinh Hoa Tụng Kỳ Chương”, in Dân Chúa [God's People]:

To your grace, Mother of God, we bow;
Pinning our hopes on you, Lady, in unison we beg.

Khi kia rằng: Dêu, chớ nghi là Đức Chúa Dêu giống sự gì có xác, vì chưng Đức Chúa Dêu là một sự thiêng liêng, hằng có mà chẳng có khi hết, dựng nên cùng bao phủ trên trời thông biết và hay mọi sự.

'Tis elsewhen said [that]: [about] God, never doubt that the Lord God is like anything corporeal; for the Lord God is something numinous, ever-present and never-ending, creative and also all-embracing, [being] in heaven, all-knowing and almighty.


đài truyền hình

[ʔɗaːj˨˩ t͡ɕwiən˨˩ hïŋ˨˩]

[ʔɗaːj˦˩ ʈwiəŋ˦˩ hɨn˦˩]

[ʔɗaːj˨˩ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩ hɨn˨˩]

đài (“network; station”) + truyền hình (“to transmit video content”).

com

Đài Truyền hình Việt Nam


ông Trời

[ʔəwŋ͡m˧˧ t͡ɕəːj˨˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʈəːj˦˩]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʈəːj˨˩]

(mythology) Heaven (the personification and deification of the sky)


鬼王

chữ Hán form of quỷ vương (“king of ghosts”).


quỷ vương

[kwi˧˩ vɨəŋ˧˧]

[kwɪj˧˨ vɨəŋ˧˧]

[wɪj˨˩˦ vɨəŋ˧˧]

[wɪj˨˩˦ jɨəŋ˧˧]


Giu-dêu

From Portuguese judeu, from Latin iūdaeus (“Jew; Judaean”), from Ancient Greek Ἰουδαῖος (Ioudaîos), from Hebrew יהודי (Yehudi)

người Giu-dêu

Jew ~ Jews (literally, “Jewish person ~ Jewish people”)

dân Giu-dêu

Vua A-xu-ê-[rô] cưới bà Ê-thê-rê, là người Giu-dêu, làm hoàng hậu.

1962, “43. Bà hoàng hậu Ê-thê-rê và Giu-đích [43. Queen Esther and Judith]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Holy Old Tales – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

King Ahasuerus married Esther, a Jew, as queen.

Khi vừa đến cù lao Xa-la-mi-a, thì hai đấng ấy vào nhà nguyện Giu-dêu mà giảng lời Đức Chúa Trời.

1962, “88. Ông thánh Phaolô đi giảng đạo lần đầu hết [88. Saint Paul Preached for the First Time Ever]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Holy Old Tales – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

Upon reaching Salamis Island, those two entered the Jewish synagogues to preach the word of God.

[…]nước Ychitô ngoại giáo ghét người Giu-dêu,[…]

2005, “Ngắm bảy sự đau đớn và bảy sự vui mừng (của) Ông Thánh Giuse [Contemplating Saint Joseph's Seven Woes and Seven Joys]”, in Toàn Niên Kinh Nguyện Giáo Phận Hải Phòng [Diocese of Hải Phòng's All-Year-Round Prayers], pages 40-41:

[…] Egypt, a pagan country, hated Jews, […]


Giu-dêu

thằng Giu-dêu

quân Giu-dêu

Song le thằng Giu-dêu kia làm nghề phù thuỷ cùng là tiên tri giả, tên nó là Xi-mong, nó ra sức dỗ dành kẻo quan theo đạo Đức Chúa Giêsu.

However, a Jew there – a magus and false prophet named Simon – strove to coax the official away from the Lord Jesus's faith.

Caipha này là kẻ ngày trước đã bàn cùng quân Giu-dêu rằng: Thà để một người phải chết cho cả và dân đặng khỏi thì hơn.

1962, “74. Đức Chúa Giêsu phải nộp cho An-nà và Cai-pha [74. The Lord Jesus Was Handed Over to Annas and Caiaphas]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Holy Old Tales – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

This Caiaphas was the one who once had deliberated with the Jews that: ‘Rather let one man die for all, and thus the nation [can] escape [destruction].’

Các Giu-dêu kia qua biển đỏ, mà các linh hồn qua Máu Thánh Đức Chúa Giê-su là biển đỏ có phép cho khỏi mọi sự dữ.

c. 17th century, Girolamo Mairorica, “Đoạn Thứ Hai – Giảng Đức Chúa Giê-su sống lại [Second Part – Lecture on the Lord Jesus's Resurrection]”, in Đức Chúa Giê-su [The Lord Jesus], volume Quyển Chi Cửu (Ninth):

Those Jews crossed the Red Sea; meanwhile, souls who cross the potent red sea of the Lord Jesus's blood shall be delivered from all evils.


ả đào

[ʔaː˧˩ ʔɗaːw˨˩]

[ʔaː˧˨ ʔɗaːw˦˩]

[ʔaː˨˩˦ ʔɗaːw˨˩]

songstress in certain performance arts, especially ca trù


tội nhân

[toj˧˨ʔ ɲən˧˧]

[toj˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[toj˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

(literary or religion) sinner; wrongdoer


cúng dường

[kʊwŋ͡m˧˦ zɨəŋ˨˩]

[kʊwŋ͡m˦˧˥ jɨəŋ˦˩]

[kʊwŋ͡m˦˥ jɨəŋ˨˩]


giáo hạt

[zaːw˧˦ haːt̚˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ haːk̚˨˩˨]


ơn trên

[ʔəːn˧˧ t͡ɕen˧˧]

[ʔəːŋ˧˧ ʈen˧˧]

[ʔəːŋ˧˧ ʈəːn˧˧]

Nàng yêu ơi, anh yêu nàng say đắm
Phúc ơn trên xui khiến cho duyên này...

Before 1975, “Nàng [My Darling]”, performed by Trung Chỉnh:

My darling, I love you so hard,
as if God's will induced me to do so...


trần ai

[t͡ɕən˨˩ ʔaːj˧˧]

[ʈəŋ˦˩ ʔaːj˧˧]

[ʈəŋ˨˩ ʔaːj˧˧]

kiếp trần ai

(religion, usually Buddhism) mortal world or mortal life, especially in relation to the suffering that comes with it


ANTV

People's Public Security Television (a specialized television channel which provides information on Vietnam's national police and on Vietnam's current social order and security situation)


QPVN

Initialism of Quốc phòng Việt Nam (“Vietnam National Defence”).

init

Vietnam National Defense Television (television channel that provides news and information about the Vietnam People's Army and other military and defence news globally)


khắc chế

[xak̚˧˦ t͡ɕe˧˦]

[kʰak̚˦˧˥ t͡ɕej˨˩˦]

[xak̚˦˧˥ t͡ɕej˨˩˦]

(video games, esports) to get overwhelmed over some figure or character in a video game


高臺仙翁大菩薩摩訶薩

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát#Vietnamese:_高臺仙翁大菩薩摩訶薩

chữ Hán form of Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát (“the name of God in the Cao Dai religion”).


trung hữu

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hiw˦ˀ˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨw˧˨]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hɨw˨˩˦]


câu rút

[kəw˧˧ ʐʊk̚˦˧˥]

[kəw˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

Có lời kinh thánh dạy rằng: mày hãy bỏ ý riêng mình, hãy vác câu rút mà theo Đức Chúa Jêsu. [...]

1888, M. Pinabel [Cố Thủy], Sách gương phúc, Ninh Phú Đường:

There's a verse in the Bible that goes like this: deny thyself, take up the Cross and follow thy Lord Jesus …


cõi tạm

[kɔj˦ˀ˥ taːm˧˨ʔ]

[kɔj˧˨ taːm˨˩ʔ]

[kɔj˨˩˦ taːm˨˩˨]

(chiefly Buddhism or literary) mortal world


Cựu Đường thư

[kiw˧˨ʔ ʔɗɨəŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[kɨw˨˩ʔ ʔɗɨəŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[kɨw˨˩˨ ʔɗɨəŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

(history) Old Book of Tang (history of the Tang dynasty completed in A.D. 945)


Tân Đường thư

[tən˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

[təŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩ tʰɨ˧˧]

[təŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩ tʰɨ˧˧]

(history) New Book of Tang (history of the Tang dynasty completed in A.D. 1060)


Hán thư

[haːn˧˦ tʰɨ˧˧]

[haːŋ˦˧˥ tʰɨ˧˧]

[haːŋ˦˥ tʰɨ˧˧]

(history) Book of Han (history of the Western Han dynasty finished in 111)


Hậu Hán thư

[həw˧˨ʔ haːn˧˦ tʰɨ˧˧]

[həw˨˩ʔ haːŋ˦˧˥ tʰɨ˧˧]

[həw˨˩˨ haːŋ˦˥ tʰɨ˧˧]

(history) Book of the Later Han (a book covering the history of the Han dynasty from 6 to 189 CE)


sêu

(transitive) to present the fiancee's family with gifts (usually foods) as part of pre-wedding ceremony


hợp long

[həːp̚˧˨ʔ lawŋ͡m˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ lawŋ͡m˧˧]

[həːp̚˨˩ʔ lɔŋ˧˧]

[həːp̚˨˩˨ lawŋ͡m˧˧]

(of a bridge or dam under construction) to have its last gap closed


Bạch Liên giáo

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ liən˧˧ zaːw˧˦]

[ʔɓat̚˨˩ʔ liəŋ˧˧ jaːw˨˩˦]

[ʔɓat̚˨˩˨ liəŋ˧˧ jaːw˦˥]

(historical, religion) White Lotus (a religious and political movement that originated in China in the late 13th century)


giàn giáo

[jaːŋ˦˩ jaːw˨˩˦]

[jaːŋ˨˩ jaːw˦˥]


tam cương ngũ thường

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧ ŋu˦ˀ˥ tʰɨəŋ˨˩]

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧ ŋʊw˧˨ tʰɨəŋ˦˩]

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧ ŋʊw˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 三綱五常, composed of 三綱 and 五常.

vi-etym-sino

(Confucianism) the three fundamental bonds and five constant virtues


tam cương

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧]

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧]

[taːm˧˧ kɨəŋ˧˧]

(Confucianism) the three bonds:
quân thần (君臣, “ruler and subject”)

(Confucianism) the three bonds:
phụ tử (父子, “father and son”)

(Confucianism) the three bonds:
phu phụ (夫婦, “husband and wife”)


ngũ thường

[ŋu˦ˀ˥ tʰɨəŋ˨˩]

[ŋʊw˧˨ tʰɨəŋ˦˩]

[ŋʊw˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩]

(Confucianism) the five virtues:
nhân (仁, “benevolence”)

(Confucianism) the five virtues:
nghĩa (義, “righteousness”)

(Confucianism) the five virtues:
lễ (禮, “propriety”)

(Confucianism) the five virtues:
trí (智, “wisdom”)

(Confucianism) the five virtues:
tín (信, “trustworthiness”)


công quả

[kəwŋ͡m˧˧ kwaː˧˩]

[kəwŋ͡m˧˧ kwaː˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ waː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 功 (“merit”) and 果 (“karma”).

(Buddhism) good deeds done by laymen at Buddhist temples (such as helping in cooking, cleaning, etc.), believed to help accumulate merits


ngũ luân

[ŋu˦ˀ˥ lwən˧˧]

[ŋʊw˧˨ lwəŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧]

(Confucianism) five cardinal relationships:

five cardinal relationships:
quân thần (君臣, “ruler and subject”)

five cardinal relationships:
phụ tử (父子, “father and son”)

five cardinal relationships:
phu phụ (夫婦, “husband and wife”)

trưởng ấu (長幼) or huynh đệ (兄弟) ("elder and younger brothers")

five cardinal relationships:
bằng hữu (朋友, “friends”)


囚兵

囚兵chữ Hán form of tù binh . (canonical)
POW” (romanization)


ma ha tát

[maː˧˧ haː˧˧ taːt̚˧˦]

[maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˧˥]

[maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˥]


阿私陀

阿私陀chữ Hán form of A Tư Đà . (canonical)
“Asita” (romanization)


làm lễ

Cha làm lễ Chúa nhật.

(intransitive, Roman Catholicism) to say Mass.


Thập tam kinh

[tʰəp̚˧˨ʔ taːm˧˧ kïŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ taːm˧˧ kɨn˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ taːm˧˧ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 十三經, composed of 十三 (“thirteen”) and 經 (“classics”).

(Confucianism) the Thirteen Classics (thirteen classics of Confucian tradition)


biểu kiến

[ʔɓiəw˧˩ kiən˧˦]

[ʔɓiw˧˨ kiəŋ˦˧˥]

[ʔɓiw˨˩˦ kiəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 表 (“to show”) and 見 (“to see”).

chuyển động biểu kiến của Mặt Trời

the superficial orbit of the Sun (as observed from the Earth's plane)


Nôbita

[no˧˧ ʔɓi˧˧ taː˧˧]

[now˧˧ ʔɓɪj˧˧ taː˧˧]

[now˧˧ ʔɓɪj˧˧ taː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nô-bi-ta.wav

(manga, anime) Nobita, the main character of the manga series Doraemon.


ô-đờ-cô-lôn

[ʔo˧˧ ʔɗəː˨˩ ko˧˧ lon˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɗəː˦˩ kow˧˧ loŋ˧˧]

[ʔow˧˧ ʔɗəː˨˩ kow˧˧ loŋ˧˧]


oan nghiệt

[ʔwaːn˧˧ ŋiət̚˧˨ʔ]

[ʔwaːŋ˧˧ ŋiək̚˨˩ʔ]

[(ʔ)waːŋ˧˧ ŋiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 冤 (“wrong”) and 孽 (“evil”).

(Buddhism) karmic punishment for evil deeds in previous life


NTV

Nghe An Radio - Television Station (the official radio and television network of the province of Nghệ An, Vietnam)


bề trên

[ʔɓe˨˩ t͡ɕen˧˧]

[ʔɓej˦˩ ʈen˧˧]

[ʔɓej˨˩ ʈəːn˧˧]


địa chính

[ʔɗiə˧˨ʔ t͡ɕïŋ˧˦]

[ʔɗiə˨˩ʔ t͡ɕɨn˦˧˥]

[ʔɗiə˨˩˨ cɨn˦˥]

cadastre (comprehensive recording of the real estate or real property's metes-and-bounds of a country)


biến thân

[ʔɓiən˧˦ tʰən˧˧]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ tʰəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˦˥ tʰəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 變身, composed of 變 (“change”) and 身 (“body”), Japanese 変身 (henshin, “transformation; shapeshifting”).


biến thân

[ʔɓiən˧˦ tʰən˧˧]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ tʰəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˦˥ tʰəŋ˧˧]


Mẫu Thoải

[məw˦ˀ˥ tʰwaːj˧˩]

[məw˨˩˦ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˦]

From mẫu (“mother”, 母) + thoải (irregular reading of 水 (shuǐ) (SV: thuỷ) due to taboo avoidance).

com

irregular reading of <i class="Hani mention" lang="zh">水</i> (shuǐ) (SV: thuỷ) due to taboo avoidance

Mother Goddess of Water, a female deity worshiped in Đạo Mẫu


Mẫu Thượng Ngàn

[məw˦ˀ˥ tʰɨəŋ˧˨ʔ ŋaːn˨˩]

[məw˧˨ tʰɨəŋ˨˩ʔ ŋaːŋ˦˩]

[məw˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩˨ ŋaːŋ˨˩]

From mẫu (“mother”, 母) + thượng (“to ascend; high”, 上) + ngàn (“forest”).

Mother Goddess of the High Forest, a female deity worshiped in Đạo Mẫu


Ông Lốt

[ʔəwŋ͡m˧˧ lot̚˧˦]

[ʔəwŋ͡m˧˧ lok̚˦˧˥]

[ʔəwŋ͡m˧˧ lok̚˦˥]

From ông (male honorific title) + lốt (“snake”). Scholar Olga Dror (2007) translates the term as "Mister Snake".

Saint Snake, guardian spirit worshiped in Đạo Mẫu


Mẫu Liễu

[məw˦ˀ˥ liəw˦ˀ˥]

[məw˨˩˦ liw˨˩˦]


Mẫu Liễu Hạnh

[məw˦ˀ˥ liəw˦ˀ˥ hajŋ̟˧˨ʔ]

[məw˧˨ liw˧˨ hɛɲ˨˩ʔ]

[məw˨˩˦ liw˨˩˦ han˨˩˨]

From mẫu (“mother”, 母) + Liễu Hạnh (female name from 柳杏 (liǔ xìng)).

female name from <i class="Hani mention" lang="zh">柳杏</i> (liǔ xìng)

Mẫu Thượng Thiên
Mẫu Thượng Thiên#Vietnamese

Synonym of Mẫu Thượng Thiên (“Mother Goddess of the High Heaven”)


tửu quán

[tɨw˧˨ kwaːŋ˦˧˥]

[tɨw˨˩˦ waːŋ˦˥]


giám ngục

[zaːm˧˦ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[jaːm˦˧˥ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[jaːm˦˥ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 監獄, composed of 監 (“to supervise”) and 獄 (“prison”).

vi-etym-sino

giám ngục Azkaban
dementor
(literally, “warden of Azkaban”)


英教

chữ Hán form of Anh giáo (“Anglicanism”).


英雄歌

chữ Hán form of anh hùng ca (“an epic about a hero or heroes”).


mộc ngư

[məwk͡p̚˧˨ʔ ŋɨ˧˧]

[məwk͡p̚˨˩ʔ ŋɨ˧˧]

[məwk͡p̚˨˩˨ ŋɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 木魚, composed of 木 (“wood”) and 魚 (“fish”).


á thánh

[ʔaː˧˦ tʰajŋ̟˧˦]

[ʔaː˨˩˦ tʰɛɲ˦˧˥]

[ʔaː˦˥ tʰan˦˥]

Sino-Vietnamese word from 亞聖, composed of 亞 (“sub-”) and 聖 (“saint”), equivalent to a blend of á- + thánh (“saint”).