Thượng Đế

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上帝, composed of 上 (“upper”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 上帝 (Shàngdì)

Ngọc Hoàng Thượng Đế
Ngọc Hoàng Thượng Đế#Vietnamese

Ellipsis of Ngọc Hoàng Thượng Đế (“the Jade Emperor”).

khách hàng là Thượng Đế

(literally, “the customer is Shangdi/God”)

the customer is always right / the customer is the top priority

Thượng Đế của người theo đạo Hồi gọi là A-la.

Exodus 20:2, 2010 Vietnamese translation from Vietnamese Easy-to-Read Version (Bản Phổ Thông ~ BPT)
Ta là Thượng Đế, Chúa ngươi, Đấng đã mang ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, nơi ngươi làm nô lệ.
I am God, your Lord, the One who brought you out of Egypt, where you were enslaved.

Exodus 20:2, 1994 [1982] Vietnamese translation from Bản Diễn Ý (BDY)
Ta là Chúa Hằng Hữu, Thượng Đế của các ngươi, đã giải phóng các ngươi khỏi ách nô lệ Ai-cập.
I am the Eternal Lord, your God, who liberated you from the yoke of slavery in Egypt.

(by extension, Abrahamism) Synonym of Chúa (“Lord; God”)


Ngọc Hoàng Thượng Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇上帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 上帝 (“Shangdi”), from Chinese 玉皇上帝 (Yùhuáng Shàngdì).

vi-etym-sino

(Chinese mythology, folklore) Synonym of Ngọc Hoàng (“Jade Emperor”)


Ngọc Hoàng

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 玉皇, composed of 玉 (“jade”) and 皇 (“sovereign; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉皇 (Yùhuáng)

A-lô. Thái Bạch Kim Tinh đấy hả ? Ờ. Đây là vấn đề nhạy cảm. Ngọc Hoàng đã chỉ đạo rồi. Phải chờ các Táo đã. Đúng rồi, các Táo biểu quyết thông qua. Phải bí mật đấy nhá.

2016, Táo Quân 2016 [Kitchen Gods 2016], spoken by Nam Tào (Xuân Bắc):

Hello? Is that Taibai Jinxing? Yeah. It's a delicate matter. The Jade Emperor has given instructions. We need to wait for the Kitchen Gods. That's right, they'll be putting on a vote. It's classified.

Không hiểu sau đó rồi vị thần ấy chết hay sống, hay là trở thành Ngọc Hoàng. Việc đó không thấy dân gian kể đến. Nhưng chắc rằng cũng cách khoảng thời gian ấy không lâu có một vị thần tên là Ngọc Hoàng hay ông Trời cai quản cai quản tất cả mọi việc trên trời dưới đất.

2022, “Sức hấp dẫn của truyện kể [The Appeal of Stories]”, in Ngữ văn 10 [Vietnamese 10], page 12:

It is not clear whether that god was alive or dead, or became the Jade Emperor. Folklore has no further details on that. But one thing for certain, not long after that time, there was a god called the Jade Emperor or Lord Heaven who look after all things in the universe.

(Chinese mythology, folklore) the Jade Emperor


Ngọc Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉帝, composed of 玉 (“jade”) and 帝 (“emperor; a class of Chinese deities”), from Chinese 玉帝 (Yù Dì)


Ngọc Hoàng Đại Đế

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ hwaːŋ˨˩ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ hwaːŋ˦˩ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ waːŋ˨˩ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 玉皇大帝, composed of 玉皇 (“Jade Emperor”) and 大帝 (“great emperor”), from Chinese 玉皇大帝 (Yùhuáng Dàdì)


các hạ

[kaːk̚˧˦ haː˧˨ʔ]

[kaːk̚˦˧˥ haː˨˩ʔ]

[kaːk̚˦˥ haː˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-các hạ.wav


chuyện cổ tích

[t͡ɕwiən˧˨ʔ ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[t͡ɕwiəŋ˨˩ʔ kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 古跡 (“old site”), influenced by the Vietnamese reinterpretation of tích (“old tale”).


cổ tích

[ko˧˩ tïk̟̚˧˦]

[kow˧˨ tɨt̚˦˧˥]

[kow˨˩˦ tɨt̚˦˥]


chữ vạn

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ vaːn˧˨ʔ]

[t͡ɕɨ˧˨ vaːŋ˨˩ʔ]

[cɨ˨˩˦ vaːŋ˨˩˨]

[cɨ˨˩˦ jaːŋ˨˩˨]

Calque of Chinese 萬字 /万字 (vạn tự). Compare Japanese 万字 (manji).


tĩnh vật

[tïŋ˦ˀ˥ vət̚˧˨ʔ]

[tɨn˧˨ vək̚˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˦ vək̚˨˩˨]

[tɨn˨˩˦ jək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 靜物, composed of 靜 (“still”) and 物 (“thing”).

tranh tĩnh vật

Trung tâm có lớp tĩnh vật và lớp chân dung.

We offer still life and portraiture classes.

(art, painting, drawing) a still life subject


Tây du kí

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˨˩˦]

[təj˧˧ jʊw˧˧ kɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tây du kí.wav

Sino-Vietnamese word from 西遊記, composed of 西 (“west”), 遊 (“to travel”) and 記 (“record”), from Chinese 西遊記 /西游记 (Xīyóujì).

(literature) Journey to the West, one of China's Four Great Classical Novels


Ba mươi sáu kế

[ʔɓaː˧˧ mɨəj˧˧ saw˧˦ ke˧˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ ʂaw˨˩˦ kej˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ saw˨˩˦ kej˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ ʂa(ː)w˦˥ kej˦˥]

[ʔɓaː˧˧ mɨj˧˧ sa(ː)w˦˥ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ba mươi sáu kế.wav

ba mươi sáu (“thirty-six”) + kế (“stratagem”), calque of Chinese 三十六計 /三十六计 (Tam thập lục kế).


Tam thập lục kế

[taːm˧˧ tʰəp̚˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ke˧˦]

[taːm˧˧ tʰəp̚˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ kej˨˩˦]

[taːm˧˧ tʰəp̚˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨ kej˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam thập lục kế.wav

Sino-Vietnamese word from 三十六計, composed of 三十六 (“thirty-six”) and 計 (“stratagem”), from Chinese 三十六計 /三十六计 (Sānshíliù Jì).

vi-etym-sino

Ba mươi sáu kế
Ba mươi sáu kế#Vietnamese

Synonym of Ba mươi sáu kế (“Thirty-Six Stratagems”)


念佛

南無阿彌陀佛 南無阿彌陀佛#Vietnamese

Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật#Vietnamese

chữ Hán form of niệm Phật (“(Buddhism) to recite 南無阿彌陀佛 (Nam mô A Di Đà Phật)”).


lạt-ma

[laːt̚˧˨ʔ maː˧˧]

[laːk̚˨˩ʔ maː˧˧]

[laːk̚˨˩˨ maː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 喇嘛, ultimately from Tibetan བླ་མ (bla ma).


Bà La Môn

[ʔɓaː˨˩ laː˧˧ mon˧˧]

[ʔɓaː˦˩ laː˧˧ moŋ˧˧]

[ʔɓaː˨˩ laː˧˧ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 婆羅門, from Chinese 婆羅門 /婆罗门 (póluómén), from Sanskrit ब्राह्मण (brāhmaṇa).


Tam Vị Nhất Thể

[taːm˧˧ vi˧˨ʔ ɲət̚˧˦ tʰe˧˩]

[taːm˧˧ vɪj˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥ tʰej˧˨]

[taːm˧˧ vɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

[taːm˧˧ jɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam Vị Nhất Thể.wav

Sino-Vietnamese word from 三位一體, composed of 三位 (“three ranks”) and 一體 (“one body”). Compare Chinese 三位一體 /三位一体 (sānwèiyītǐ), Japanese 三位一体 (Sanmi Ittai), Korean 삼위일체 (Samwiilche). Also Japanese 三神一体 (Sanshin Ittai, Tam Thần Nhất Thể).


A Di Đà Phật

[ʔaː˧˧ zi˧˧ ʔɗaː˨˩ fət̚˧˨ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˦˩ fək̚˨˩ʔ]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˨˩ fək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-A Di Đà Phật.wav

Sino-Vietnamese word from 阿彌陀佛, composed of 阿彌陀 (“Amitābha”) and 佛 (“Buddha”), from Chinese 阿彌陀佛 /阿弥陀佛.

der

Chinese 阿彌陀佛 /阿弥陀佛


Phongxiô Philatô

[fawŋ͡m˧˧ si˧˧ ʔo˧˧ fi˧˧ laː˧˧ to˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

[fɔŋ˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

From Portuguese Pôncio Pilatos, from Pontius Pilatus, from Pontius + Pilatus.


tu sĩ

[tʊw˧˧ ʂɪj˧˨]

[tʊw˧˧ sɪj˧˨]

[tʊw˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[tʊw˧˧ sɪj˨˩˦]


thầy tu

[tʰəj˨˩ tu˧˧]

[tʰəj˦˩ tʊw˧˧]

[tʰəj˨˩ tʊw˧˧]


nhà sư

[ɲaː˨˩ sɨ˧˧]

[ɲaː˦˩ ʂɨ˧˧]

[ɲaː˦˩ sɨ˧˧]

[ɲaː˨˩ ʂɨ˧˧]

[ɲaː˨˩ sɨ˧˧]


Anphonsô

[ʔaːn˧˧ fɔn˧˧ so˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

(Roman Catholicism) Alphonsus Liguori (Italian bishop and founder of the Redemptorists)


An Phong

[ʔaːn˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]


hồng y

[həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

From hồng y chủ giáo, Sino-Vietnamese word from 紅衣主教 (“red-clothed bishop”), from 紅衣／红衣 (hóngyī) + 主教 (zhǔjiào).

zh-l

紅衣／红衣 (hóngyī)

(Roman Catholicism) cardinal (official of the Catholic Church)


đức hồng y

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) cardinal (official in the Catholic Church)


tổng giám mục

[təwŋ͡m˧˩ zaːm˧˦ mʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːm˦˧˥ mʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːm˦˥ mʊwk͡p̚˨˩˨]

đức tổng giám mục


tổng giáo phận

[təwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


giáo phận

[zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


giám tỉnh

[zaːm˧˦ tïŋ˧˩]

[jaːm˦˧˥ tɨn˧˨]

[jaːm˦˥ tɨn˨˩˦]

(Roman Catholicism) provincial (monastic superior)


ĐHY

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) Initialism of đức hồng y.


tân thời

[tən˧˧ tʰəːj˨˩]

[təŋ˧˧ tʰəːj˦˩]

[təŋ˧˧ tʰəːj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 新時, composed of 新 (“new”) and 時 (“age”)

vi-etym-sino

y phục phụ nữ tân thời

Sang 1933, Phan Khôi xác định cụ thể hơn những phẩm chất của “gái tân thời”: Gái tân thời “ngoài sự ăn mặc mới, trang sức mới, “phải có học thức mới, tư tưởng mới, giỏi ra nữa phải có cách sinh hoạt mới”, và những cái mới đó, “phải từ trong đầu mới ra”.
Theo ông “tân thời” dịch từ “moderne” trong tiếng Pháp, nghĩa nó là “điều gì hợp với cái thời mình đương ở”.

2018 September 12, Mai Anh Tuấn, “Bài 1: Trăm năm nhìn lại “gái tân thời” [Lesson 1: 100 Years Since the Age of the "New-age Woman"]”, in Công an nhân dân [The People's Public Security]:

Later in 1933, Phan Khôi identified the traits of "modern women": "apart from a new way of dressing and accessorizing, they ought to possess new knowledge and a new mode of thought, and even better, a new mode of living", and all these new things "must be integrated into their minds."
He claimed "modern" was a translation from the French word moderne, which means "that which is appropriate for the current time."

(historical, fashion, especially in colonial Vietnam) trendy, especially if inspired by western design ideas such as frills, pleats, form-fittingness, pearl necklaces, etc.


Đ.C.G.

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

Đức Chúa Giêsu
Đức Chúa Giêsu#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of Đức Chúa Giêsu.


ĐCG

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]


Đức Chúa Giêsu

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

đức (“holy”) + Chúa (“Lord”) + Giêsu (“Jesus”)

compound

(Roman Catholicism) (dated, now Chúa Giêsu) Jesus Christ


đĩa đơn

[ʔɗiə˦ˀ˥ ʔɗəːn˧˧]

[ʔɗiə˧˨ ʔɗəːŋ˧˧]

[ʔɗiə˨˩˦ ʔɗəːŋ˧˧]

đĩa (“disc”) + đơn (“single, alone”), calque of English single.

(music) single (popular song released on its own)


Nghìn lẻ một đêm

[ŋin˨˩ lɛ˧˩ mot̚˧˨ʔ ʔɗem˧˧]

[ŋin˦˩ lɛ˧˨ mok̚˨˩ʔ ʔɗem˧˧]

[ŋɨn˨˩ lɛ˨˩˦ mok̚˨˩˨ ʔɗem˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nghìn lẻ một đêm.wav

Blend of một nghìn không trăm lẻ một (“one thousand and one”) + đêm (“night”), calque of French Les Mille et Une Nuits.


trê-mô-lô

[t͡ɕe˧˧ mo˧˧ lo˧˧]

Borrowed from Italian tremolo, first-person present indicative of tremolare (“to shake, to tremble”).

(music) tremolo (rapid repetition of the same note, or an alternation between two or more notes), especially alternate picking


thơ con cóc

[tʰəː˧˧ kɔn˧˧ kawk͡p̚˧˦]

[tʰəː˧˧ kɔŋ˧˧ kawk͡p̚˦˧˥]

[tʰəː˧˧ kɔŋ˧˧ kawk͡p̚˦˥]

From thơ (“poetry; poem”) + con (animal classifier) + cóc (“toad”).


xe lu

[sɛ˧˧ lʊw˧˧]

[sɛ˧˧ lʊw˧˧]


luân hồi

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ hoj˨˩]


đấu củng

[ʔɗəw˧˦ kʊwŋ͡m˧˩]

[ʔɗəw˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˨]

[ʔɗəw˦˥ kʊwŋ͡m˨˩˦]

(architecture) dougong (a structural element consisting of interlocking wooden brackets as used in traditional Chinese architecture)


La Sát

[laː˧˧ saːt̚˧˦]

[laː˧˧ ʂaːk̚˦˧˥]

[laː˧˧ saːk̚˦˧˥]

[laː˧˧ ʂaːk̚˦˥]

[laː˧˧ saːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-La Sát.wav


Di Lặc

[jɪj˧˧ lak̚˨˩ʔ]

[jɪj˧˧ lak̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 彌勒, from Literary Chinese 彌勒 (mjie lok).

Honghe Hani and Yi
Honghe Hani and Yi#English

Mile (a county-level city in Honghe Hani and Yi prefecture, Yunnan, China)


愛國歌

chữ Hán form of Ái quốc ca (“Aegukka, the North Korean national anthem”).

chữ Hán form of Ái quốc ca (“Aegukga, the South Korean national anthem”).


Kinh Dịch

[kïŋ˧˧ zïk̟̚˧˨ʔ]

[kɨn˧˧ jɨt̚˨˩ʔ]

[kɨn˧˧ jɨt̚˨˩˨]

kinh + Dịch, calque of Chinese 易經 /易经 (Dịch kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.


亞歷山

chữ Hán form of A Lịch Sơn (“(Roman Catholicism) Alexander”).


trường tiểu học

[t͡ɕɨəŋ˨˩ tiəw˧˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˦˩ tiw˧˨ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩ tiw˨˩˦ hawk͡p̚˨˩˨]


kĩ xảo

[kɪj˨˩˦ saːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 技巧, composed of 技 (“technique”) and 巧 (“skill”)

vi-etym-sino

(cinematography) Short for hiệu ứng kĩ xảo (“special effects”).


vô thần luận

[vo˧˧ tʰən˨˩ lwən˧˨ʔ]

[vow˧˧ tʰəŋ˦˩ lwəŋ˨˩ʔ]

[vow˧˧ tʰəŋ˨˩ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

[jow˧˧ tʰəŋ˨˩ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]


bá tánh

[ʔɓaː˧˦ tajŋ̟˧˦]

[ʔɓaː˨˩˦ tɛɲ˦˧˥]

[ʔɓaː˦˥ tan˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bá tánh.wav

Sino-Vietnamese word from 百姓, composed of 百 (“hundred”) and 姓 (“family name”), with the Southern reading of both characters.

(Chinese fiction) the commoners; the common folk; the citizens


thi nhân

[tʰi˧˧ ɲən˧˧]

[tʰɪj˧˧ ɲəŋ˧˧]

[tʰɪj˧˧ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 詩人, composed of 詩 (“poetry”) and 人 (“person”).


mẫu hậu

[məw˦ˀ˥ həw˧˨ʔ]

[məw˧˨ həw˨˩ʔ]

[məw˨˩˦ həw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 母后, composed of 母 (“mother”) and 后 (“empress consort”), from Chinese 母后 (mǔhòu).

(Chinese fiction, by an empress consort's child) you, my mother the empress


bảy bảy bốn chín ngày

[ʔɓaj˧˩ ʔɓaj˧˩ ʔɓon˧˦ t͡ɕin˧˦ ŋaj˨˩]

[ʔɓaj˧˨ ʔɓaj˧˨ ʔɓoŋ˦˧˥ t͡ɕin˦˧˥ ŋaj˦˩]

[ʔɓa(ː)j˨˩˦ ʔɓa(ː)j˨˩˦ ʔɓoŋ˦˥ cɨn˦˥ ŋa(ː)j˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bảy bảy bốn chín ngày.wav

From Chinese 七七日 (thất thất nhật, “seven days times seven”) and 四十九日 (tứ thập cửu nhật, “forty-nine days”). "Seven" is as in "7 po" (see also ba hồn bảy vía) and "7 days of the week". Each of the three "hun" leaves the body after each of the next 3 years, while each of the seven "po" leaves after every 7 days, which results in a larger memorial offering after 49 days and the ultimate end of mourning after 3 years.

der

(religion, Buddhism) 49 days after someone's death, during which their souls are still wandering or need releasing, and regular food offerings are required


nội trú

[noj˧˨ʔ t͡ɕu˧˦]

[noj˨˩ʔ ʈʊw˨˩˦]

[noj˨˩˨ ʈʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 内 (“inside”) and 住 (“to dwell”)

vi-etym-sino

trường nội trú

(of a school or hospital) with lodging and hospitality for students (as in a boarding school) or patients to stay all day during a study week or until discharge


ngoại trú

[ŋwaːj˧˨ʔ t͡ɕu˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ ʈʊw˨˩˦]

[ŋwaːj˨˩˨ ʈʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 外 (“outside”) and 住 (“to dwell”)

(of a student's or patient's way of living) not inside a school or a hospital


bán trú

[ʔɓaːn˧˦ t͡ɕu˧˦]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ ʈʊw˨˩˦]

[ʔɓaːŋ˦˥ ʈʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 半 (“half-”) and 住 (“to dwell”).

(of a school or some its classes) with lodging (beds to sleep in) and hospitality for students to stay during the study day (typically from 7 AM to 5 PM)


bổn

Sino-Vietnamese word from 本; this was originally the common form and later the Southern form. Doublet of vốn and bản, the Northern form.
bổn phận and bổn cũ soạn lại are the sole cases where this morpheme fully preserves its literary status in modern Vietnamese dialects, while other usages are considered "humorous" or "odd".

bổn cô nương

bổn công tử

bổn quan

bổn vương

(Chinese fiction, sometimes used ironically in real life) I/me, a respectable...

bản

originally Northern Vietnam, now widespread


tù binh

[tu˨˩ ʔɓïŋ˧˧]

[tʊw˦˩ ʔɓɨn˧˧]

[tʊw˨˩ ʔɓɨn˧˧]


Bồ Tát

[ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦]

[ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥]

[ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 菩薩, from Chinese 菩薩 /菩萨 (púsà, “bodhisattva”). While there are many bodhisattvas, the Bodhisattva remains Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”). Compare Phật (“a buddha; the Buddha”) and Chúa (“a lord; the Lord”).

hiền như Bồ Tát

Synonym of Quan Âm (“Avalokiteshvara; Guanyin”)


Nữ Oa

[nɨ˦ˀ˥ ʔwaː˧˧]

[nɨ˧˨ ʔwaː˧˧]

[nɨ˨˩˦ (ʔ)waː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 女媧, from Literary Chinese 女媧 (Nǚwā).

Coordinate term: Phục Hi

Nên kể thêm bà Nữ Oa, có công luyện đá ngũ sắc để vá trời khi trời sụp đổ vì những cây cột chống trời gãy.

(Can we date this quote?), Nguyễn Hiến Lê, sử Trung Quốc [a history of China], Nhà xuất bản Văn nghệ:

It is worth mentioning Nüwa, who synthesized five-colored rocks that she used to patch the heavens when they collapsed because their support pillars broke.

“Ồ!” Tô Di không hề vì lời nói quái quỷ của cô ta mà buông tha. “Như Lai, Quan Thế Âm, Chúa Jesus hay Đấng cứu thế? Rốt cuộc cô là vị thần nào?”
Công chúa im lặng trong giây lát rồi nói: “Đại khái ta cũng giống như Nữ Oa của các người vậy!”
Nữ Oa? Nữ Oa vá trời? Nữ Oa tạo người?

2015 December 25, “Chương 33: Nỗi đau xót của Nguyệt Mặc [Chapter 33: Yue Mo’s Pain]”, in Mèo Hoang [Stray Cat]:

“Oh!” Su Yi wasn’t about to let her get away with her crazy talk, “The Buddha? Avalokiteshvara? Jesus Christ? The Messiah? What kind of god are you exactly?”
The princess paused for a moment, then said, “I’m kind of like your goddess Nüwa!”
Nüwa? The Nüwa who patched the heavens? The Nüwa who molded humanity?


Viêm Đế

[viəm˧˧ ʔɗe˧˦]

[viəm˧˧ ʔɗej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 炎帝, composed of 炎 (“flame”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 炎帝 (Yándì).


Nho

nhà Nho

chữ Nho

Chinese characters used in formal feudal texts


Hoài Nam Tử

[waːj˨˩ naːm˧˧ tɨ˨˩˦]

(literature) The Huainanzi or Writings of the Masters South of the Huai River.


nhà nguyện

[ɲaː˨˩ ŋwiən˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ŋwiəŋ˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ŋwiəŋ˨˩˨]

nhà (“house, building”) + nguyện (“to pray”), from cầu nguyện


mặt tiền

[mak̚˨˩ʔ tiəŋ˦˩]

[mak̚˨˩˨ tiəŋ˨˩]

nhà mặt tiền

a building with a facade facing a busy street, which is good for a prospective business

(architecture, real estate, of a house) a facade


khuyết danh

[kʰwiək̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]

[xwiək̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]

(of a quote or literature, of a literary work) anonymous


bộ gõ

[ʔɓo˧˨ʔ ɣɔ˦ˀ˥]

[ʔɓow˨˩ʔ ɣɔ˧˨]

[ʔɓow˨˩˨ ɣɔ˨˩˦]

Nhạc cụ khá đa dạng, gồm bộ dây, bộ hơi và bộ gõ.

(Can we date this quote?), Trần Mạnh Thưởng, Nguyễn Minh Tiến, editors, Việt Nam: văn hóa và du lịch [Vietnam: culture and travel], Thông Tấn Publishing House, page 81:

The instrument is quite versatile, consisting of a string instrument, wind instrument, and percussion instrument.

percussion instrument
percussion instrument


Tứ Hải

[tɨ˧˦ haːj˧˩]

[tɨ˨˩˦ haːj˧˨]

[tɨ˦˥ haːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Hải.wav

Sino-Vietnamese word from 四海, composed of 四 (“four”) and 海 (“sea”).

vi-etym-sino

(Chinese mythology) the four major seas where the four Dragon Kings reign


xuất gia

[swət̚˧˦ zaː˧˧]

[swək̚˦˧˥ jaː˧˧]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 出家, composed of 出 (“to come out”) and 家 (“home”).


lục bát

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lục bát.wav

Sino-Vietnamese word from 六 (“six”) and 八 (“eight”).

a traditional Vietnamese poetry with alternating lines of 6 and 8 syllables, whereby the last syllable of a 6-syllable line rhymes with the 6th syllable of the very next 8-syllable line, and the last syllable of an 8-syllable line rhymes with the last syllable of the very next 6-syllable line; the rhyming also has to conform to the matching of trắc or bằng tones


thơ thất ngôn tứ tuyệt

[tʰəː˧˧ tʰət̚˧˦ ŋon˧˧ tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[tʰəː˧˧ tʰək̚˦˧˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[tʰəː˧˧ tʰək̚˦˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thơ thất ngôn tứ tuyệt.wav

der

Chinese 七言四絕 /七言四绝

a Chinese-style quatrain with 7 syllables for each line, whereby, generally, the last syllables of all but the 3rd line rhyme; poems in Vietnamese also have to have all of their syllables follow some specific patterns of trắc and bằng tones


trường ca

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kaː˧˧]

[ʈɨəŋ˦˩ kaː˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 長歌, composed of 長 (“long”) and 歌 (“song”)

vi-etym-sino

(poetry) Synonym of sử thi (“epic poem”)


A Di Đà

head

A Di Đà • (阿彌陀)

[ʔaː˧˧ zi˧˧ ʔɗaː˨˩]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˦˩]

[ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 阿彌陀, from Literary Chinese 阿彌陀. While the onset consonant of Middle Chinese 彌 (miᴇ) was /m/, it was palatalized before a following high vowel, and the palatalized /mj/ was fortited into what is now spelt as d. A similar fortition occurred for the palatalized /pj/ which was fortited as a t(h) sound. A Mi Đà seems to be a hypercorrected or etymologically motivated form which attempts to render the original /m/. Compare Japanese 阿弥陀 (Amida) and Korean 아미타 (Amita).

(Đức) A Di Đà Phật / (Đức) Phật A Di Đà

Phật A Di Đà là vị Phật được thờ nhiều nhất trong Phật giáo Đại thừa. A Di Đà có nghĩa là Ánh sáng vô hạn bởi vậy Phật A Di Đà thường được gọi là Đức Phật ánh sáng.

2023 July 27, “Sự tích Đức Phật A Di Đà [The Life and Time of the Buddha Amitabha]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

The Buddha Amitabha is the most worshipped in Mahayana Buddhism. Amitabha means "infinite light," and the Buddha Amitabha is often conceived of as the Buddha of Light.

Con cầu xin thập phương tam thế chư Phật, chư Bồ Tát, Đức Từ phụ A Di Đà Phật, Đức Quán Thế Âm Bồ Tát, và chư vị từ bi gia hộ, giúp đỡ để chúng con đồng được sự an lành, an lạc, tu hành đến Tri Kiến Giải Thoát, thoát khỏi sanh tử luân hồi, đồng xin nguyện được vãng sanh về Cực Lạc Quốc (1 lạy).

(Can we date this quote?), “Bài văn khấn lễ Quan Thế Âm Bồ Tát dành cho Phật tử [The Buddhist Ode to Avalokiteshvara Bodhisattva]”, in Đồ đồng Đông Sơn [Dongsonian Bronzeware]:

I pray to the Buddhas and Bodhisattvas from ten directions and three lifetimes, Amitabha Buddha the Merciful Father, Avalokiteshvara Bodhisattva, and the merciful and compassionate guardians, so you will help us find goodness and happiness, and keep on practicing until we reach Freedom from Worries, escape from the samsara cycle of life and death, for we wish to ascend to Heaven (1 bow).


Đạo Đức Kinh

[ʔɗaːw˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ʔɗaːw˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ʔɗaːw˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 道德經, composed of 道德 (“morality”) and 經 (“holy book”).

vi-etym-sino

Tao Te Ching (ancient classic Chinese text whose authorship is attributed to Laozi)


vô ngã

[vo˧˧ ŋaː˦ˀ˥]

[vow˧˧ ŋaː˧˨]

[vow˧˧ ŋaː˨˩˦]

[jow˧˧ ŋaː˨˩˦]


tự sự

[tɨ˧˨ʔ sɨ˧˨ʔ]

[tɨ˨˩ʔ ʂɨ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩ʔ sɨ˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˨ ʂɨ˨˩˨]

[tɨ˨˩˨ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 敘事 (“to narrate”).

Coordinate term: trữ tình

văn tự sự


Xi Vưu

[sɪj˧˧ vɨw˧˧]

[sɪj˧˧ vɨw˧˧]

[sɪj˧˧ jɨw˧˧]

(Chinese mythology) Chiyou (tribal leader of the ancient Nine Li tribe)


hoả xa

[waː˨˩˦ saː˧˧]

Ác tâm chia rẽ người ta, / Phải chịu hình phạt hỏa xa nát nghiền.

2021, Nguyễn Thị Thu Hoan, “Hoạt cảnh, điển tích Phật giáo qua di sản văn hóa Phật giáo tại bảo tàng lịch sử quốc gia”, in Văn hóa Phật giáo, volume 360, page 64:

The wicked and divisive, / Must undergo the crushing fiery chariot punishment.

(Buddhism) a fiery chariot that brings sinners to hell


dạ-xoa

[zaː˧˨ʔ swaː˧˧]

[jaː˨˩ʔ swaː˧˧]

[jaː˨˩˨ s⁽ʷ⁾aː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dạ-xoa.wav


支秋

(Christianity) chữ Nôm form of Giêsu (“Jesus”).


Cô Vy

Coined by musician Khắc Hưng in the viral music video "Ghen Cô Vy" ("Jealous of Miss Vy") as a pun on COVID and cô + Vy, a common female name. "Cô Vy" is a natural pronunciation respelling of COVID in Vietnamese, which does not allow syllables to end with /d/.

Đùng một cái, “dịch Cô Vy” (gọi nôm na từ Covid-19) xuất hiện, từ hơn nửa tháng nay, đường phố đột nhiên trống vắng.

2020 February 23, Trần Đăng, “Gồng mình qua đại dịch”, in Quảng Nam Online, Tam Kỳ, Quảng Nam, archived from the original on 2020-03-22:

All of a sudden, the "Cô Vy epidemic" (an informal term for COVID-19) appeared. Over half a month ago, the streets suddenly emptied out.

Taxi ở NYC một thời làm mưa làm gió, phải trả cả triệu đô-la cho một cái giấy phép, vừa bị khốn đốn vì Uber và Lyft, nay thêm cô Vy nầy.

2020 March 18, Nguyễn Q, “Cô Vy ở New York City”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2020-03-21:

It was raining and pouring for taxis in NYC for a while, having to pay as much as a million dollars for a license, meanwhile being sent into poverty by Uber and Lyft, and now add this COVID to the mix.

Thế rồi tình hình đối phó với Cô Vi lây lan làm rúng động nước Mỹ.

2020 April 7, Bùi Văn Phú, “Thư từ Mỹ : Cô Vi và XHCN trên bảo dưới không nghe”, in BBC News Vietnamese, British Broadcasting Corporation:

As it happened, dealing with COVID’s spread sent reverberations across America.

Và những chuyến xe, chuyến thu hoạch đong đầy tình người này sẽ vẫn tiếp tục cho đến khi "cô vy đi xa".

2021 August 1, “Nhà thiết kế Thuận Việt và 3 tuần cắt 15 tấn rau muống chở đến khu phong tỏa [The designer Thuận Việt and 3 weeks cutting 15 tonnes of water spinach to deliver to a quarantined neighborhood]”, in Tuổi Trẻ, Ho Chi Minh City, retrieved 2021-11-17:

And these trips and harvests filled with humanity will still continue until "COVID goes far away".

(colloquial) a personification of COVID, specifically COVID-19; Miss Rona


xa-lông

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

[saː˧˧ ləwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xa-lông.wav

French salon (“living room; saloon; salon”).


ỉa ra quần

[ʔiə˧˩ zaː˧˧ kwən˨˩]

[ʔiə˧˨ ʐaː˧˧ kwəŋ˦˩]

[ʔiə˨˩˦ ɹaː˧˧ wəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ỉa ra quần.wav

(informal) to shit one's pants, especially because of fright


sân thượng

[sən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[ʂəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[səŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[ʂəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]

[səŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]


TikTok

[tïk̟̚˧˦ tawk͡p̚˧˦]

[tɨt̚˦˧˥ tawk͡p̚˦˧˥]

Người dùng TikTok ở Mỹ nhận thông báo ứng dụng ngừng hoạt động vì lệnh cấm, nhưng hy vọng ông Trump có thể đảo ngược quyết định.

2025 January 19, Điệp Anh, “TikTok chính thức ngừng hoạt động tại Mỹ [TikTok officially shuts down in the US]”, in VnExpress:

TikTok users in the US are receiving a notification that the app has been shut down due to the ban, but are hoping that Trump can reverse the decision.

TikTok (a video-sharing social media platform)


khai thiên lập địa

[xaːj˧˧ tʰiən˧˧ ləp̚˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[kʰaːj˧˧ tʰiəŋ˧˧ ləp̚˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[xaːj˧˧ tʰiəŋ˧˧ ləp̚˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[kʰaːj˧˧ tʰiəŋ˧˧ ləp̚˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

[xaːj˧˧ tʰiəŋ˧˧ ləp̚˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 開 (“to open”), 天 (“the sky”), 立 (“to establish”) and 地 (“the earth”). Compare Chinese 開天闢地 /开天辟地 (khai thiên tịch địa), Japanese 天地開闢 (tenchi kaibyaku, thiên địa khai tịch).

cog

<i class="Latn mention" lang="vi">khai thiên tịch địa</i>

Mẹ Âu Cơ từ xa xưa đi khai thiên lập địa.
Lạc Long Quân cùng bao con đi ra nơi biển cả.

1983, “Đất nước lời ru [Our Land, a Lullaby]”, Văn Thành Nho (lyrics):

Our Foremother, Lady Âu, went on building our nation so long ago.
Dragon Lord Lạc, with his many children, set out for the ocean.

(mythology or legend) to create the world or to establish a new nation


Như Lai

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

[ɲɨ˧˧ laːj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 如來, composed of 如 (“such”) and 來 (“to come”).

vi-etym-sino

Thế nào, này Chư Hiền, đó là do đức Như Lai thông rõ các pháp tính mà biết được, hay do Chư Thiên kể lại?
How [does he know all this]? Oh sagely ones, it is because the Thus-Come-One is skilled in distinguishing the nature of dharmas that he knows all this, and because the devas speak to him that he knows this.

"The Scripture of the Great Origin" in Dirgha Agama; Vietnamese translation by Tuệ Sỹ; English translation based on John Kieschnick 2016

A Thus-Come-One has divine powers, and his authority is vast. [He] know[s] entirely events from countless kalpas in the past. It is owing to [his] skill in understanding the nature of dharmas, and also because the devas come to speak to [him] that [he] know[s] these matters."

Như Lai thần thông oai lực lớn lao, biết khắp mọi việc từ vô số kiếp quá khứ, như thế là do thông rõ các pháp tính, đồng thời cũng do chư Thiên nói lại.


Chúa nhật

[t͡ɕuə˧˦ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuə˨˩˦ ɲək̚˨˩ʔ]

[cuə˦˥ ɲək̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主日 (“Lord's Day”, SV: chủ nhật). Doublet of chủ nhật.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ nhật</i>

vi-etym-sino

đi lễ sáng Chúa nhật

giữ ngày Chúa nhật


Chúa Nhật

(dated or Overseas Vietnamese; Christianity) Alternative letter-case form of Chúa nhật


đại tiểu tiện

[ʔɗaːj˧˨ʔ tiəw˧˩ tiən˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tiw˧˨ tiəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ tiw˨˩˦ tiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại tiểu tiện.wav

Sino-Vietnamese word from 大小便, composed of 大 (“large”), 小 (“small”) and 便 (“waste”), blend of đại tiện (“to defecate”) + tiểu tiện (“to urinate”).


úm ba la xì bùa

[ʔum˧˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ si˨˩ ʔɓuə˨˩]

[ʔum˦˧˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ sɪj˦˩ ʔɓuə˦˩]

[ʔʊm˦˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ sɪj˨˩ ʔɓuə˨˩]


bát quái

[ʔɓaːt̚˧˦ kwaːj˧˦]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ kwaːj˨˩˦]

[ʔɓaːk̚˦˥ waːj˦˥]


Thiên Lôi

[tʰiəŋ˧˧ loj˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ loj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 天 (“heaven”) and 雷 (“thunder”).

vi-etym-sino

(folklore) a god who produces thunder and lightning with his ax


gian phu

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jaːŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 姦夫 (“adulterer”).

gian phu dâm phụ

a man who engages in romantic infidelity; a male cheat, an adulterer or a mister


dâm phụ

[zəm˧˧ fu˧˨ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[jəm˧˧ fʊw˨˩˨]

gian phu dâm phụ

a woman who engages in romantic infidelity; a female cheat, an adulteress or a mistress


thần chú

[tʰən˨˩ t͡ɕu˧˦]

[tʰəŋ˦˩ t͡ɕʊw˨˩˦]

[tʰəŋ˨˩ cʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 神 (“divine”) and 咒 (“chant”).

thần chú Đức Phật Thích Ca Mâu Ni/Bồ Tát Quán Thế Âm
the mantra that invokes the Buddha Shakyamuni/the Bodhisattva Avalokiteshvara

(Buddhism) a mantra, often Vietnamese, but possibly also Sino-Vietnamese or even Sanskrit


phản diện

[faːŋ˧˨ jiəŋ˨˩ʔ]

[faːŋ˨˩˦ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 反面, composed of 反 (“anti-”) and 面 (“face”).

vai phản diện

nhân vật phản diện

ông là nhân vật phản diện trong câu chuyện


chính diện

[t͡ɕïŋ˧˦ ziən˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ jiəŋ˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 正面, composed of 正 (“frontal”) and 面 (“face”).

being a literary protagonist or hero(ine)


mộc cầm

[məwk͡p̚˧˨ʔ kəm˨˩]

[məwk͡p̚˨˩ʔ kəm˦˩]

[məwk͡p̚˨˩˨ kəm˨˩]


pháp luân

[faːp̚˦˧˥ lwəŋ˧˧]

[faːp̚˦˥ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧]


nhảy múa

[ɲaj˧˩ muə˧˦]

[ɲaj˧˨ muə˨˩˦]

[ɲa(ː)j˨˩˦ muə˦˥]


phù điêu

[fu˨˩ ʔɗiəw˧˧]

[fʊw˦˩ ʔɗiw˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗiw˧˧]


vận mệnh

[vən˧˨ʔ məjŋ̟˧˨ʔ]

[vəŋ˨˩ʔ men˨˩ʔ]

[vəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨]

[jəŋ˨˩˨ məːn˨˩˨]

vận mệnh dân tộc

(especially divination or literary) fate


phụ lục

[fu˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[fʊw˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[fʊw˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 附錄, composed of 附 (“to supplement”) and 錄 (“record”).

an appendix (text added to the end of a book or an article)


tù nhân lương tâm

[tu˨˩ ɲən˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˦˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˨˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

tù nhân (“prisoner”) + lương tâm (“conscience”). Likely a calque of English prisoner of conscience, because such a concept is not acknowledged by the Vietnamese government as existent in Vietnam. Compare Japanese 良心の囚人 (ryōshin no shūjin).

cal

prisoner of conscience
prisoner of conscience


Hậu Nghệ

[həw˧˨ʔ ŋe˧˨ʔ]

[həw˨˩ʔ ŋej˨˩ʔ]

[həw˨˩˨ ŋej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 后羿, from Chinese 后羿 (Hòuyì).


biên tập viên

[ʔɓiən˧˧ təp̚˧˨ʔ viən˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩˨ viəŋ˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩˨ jiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biên tập viên.wav

Sino-Vietnamese word from 編輯 (“to edit”) and 員 (“-er”).

vi-etym-sino

(writing, publishing, journalism, advertising, film, television) an editor


Cựu Ước

[kiw˧˨ʔ ʔɨək̚˧˦]

[kɨw˨˩ʔ ʔɨək̚˦˧˥]

[kɨw˨˩˨ ʔɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 舊約, composed of 舊 (“old”) and 約 (“agreement”), from Chinese 舊約 /旧约 (jiùyuē).

Kinh (Thánh) Cựu Ước


Tân Ước

[tən˧˧ ʔɨək̚˧˦]

[təŋ˧˧ ʔɨək̚˦˧˥]

[təŋ˧˧ ʔɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 新約, composed of 新 (“new”) and 約 (“agreement”), from Chinese 新約 /新约 (Xīnyuē).

Kinh (Thánh) Tân Ước


niệm Phật

[niəm˧˨ʔ fət̚˧˨ʔ]

[niəm˨˩ʔ fək̚˨˩ʔ]

[nim˨˩˨ fək̚˨˩˨]

(Buddhism) to recite Nam mô A Di Đà Phật.


nhạc khí

[ɲaːk̚˧˨ʔ xi˧˦]

[ɲaːk̚˨˩ʔ kʰɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩ʔ xɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩˨ kʰɪj˦˥]

[ɲaːk̚˨˩˨ xɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhạc khí.wav


phiền não

[fiəŋ˦˩ naːw˧˨]

[fiəŋ˨˩ naːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 煩惱 (“klesha”).


chằn

Claimed to be derived from Khmer យក្ខ (yĕək) or related to trăn (“python”), rắn (“snake”), or even Malay macan (“tiger”) by various folk etymologies.
More likely from a descendant of Arabic جن (jinn) or جان (jānn). Compare Eastern Cham ajin, Malay jin.

(mythology) a kind of monster in Vietnamese folklore, arguably a yaksa, a tiger monster or a snake monster


mặt đứng

[mat̚˧˨ʔ ʔɗɨŋ˧˦]

[mak̚˨˩ʔ ʔɗɨŋ˦˧˥]

[mak̚˨˩˨ ʔɗɨŋ˦˥]

(architecture) elevation (a view of a building seen from one side, a flat representation of one facade)


Át-lát

[ʔaːt̚˧˦ laːt̚˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ laːk̚˦˧˥]

[ʔaːk̚˦˥ laːk̚˦˥]


xuống tóc

[suəŋ˦˧˥ tawk͡p̚˦˧˥]

(Buddhism) to shave one's head in preparation for becoming a monk or nun


Bàn Cổ

[ʔɓaːn˨˩ ko˧˩]

[ʔɓaːŋ˦˩ kow˧˨]

[ʔɓaːŋ˨˩ kow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 盤古, from Chinese 盤古 /盘古 (Pángǔ).

烝(Chưng)初(xưa)𠁀(đời)混(hỗn)茫(mang) 渚(chưa)支(chia)𡗶(trời)坦(đất)
𤤰(Vua)盤(Bàn)古(Cổ)頭(đầu)生(sanh)𦋦(ra) 買(mới)𢬦(rẽ)氣(khí)陰(âm)氣(khí)陽(dương)

1882, by Anonymous, 初學問津 (Sơ học vấn tân):

Around the time of the primodial chaos, when heaven and earth were yet not separate,
[this is when] the great Bàn Cổ (Pangu) was born and began to divide Yin [from] Yang.


Chử Đồng Tử

[t͡ɕɨ˧˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˧˩]

[t͡ɕɨ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˦˩ tɨ˧˨]

[cɨ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩ tɨ˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 褚童子 (“boy of the Chử family”, SV: Trữ Đồng Tử).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Trữ Đồng Tử</i>

vi-etym-sino

Chử Đồng Tử, a poor young man who had to share a loincloth with his father, lucky enough to marry a princess, learned magic and became a sage


Tứ bất tử

[tɨ˧˦ ʔɓət̚˧˦ tɨ˧˩]

[tɨ˨˩˦ ʔɓək̚˦˧˥ tɨ˧˨]

[tɨ˦˥ ʔɓək̚˦˥ tɨ˨˩˦]


Tản Viên Sơn Thánh

[taːn˧˩ viən˧˧ səːn˧˧ tʰajŋ̟˧˦]

[taːŋ˧˨ viəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

[taːŋ˧˨ viəŋ˧˧ səːŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

[taːŋ˨˩˦ viəŋ˧˧ ʂəːŋ˧˧ tʰan˦˥]

[taːŋ˨˩˦ jiəŋ˧˧ səːŋ˧˧ tʰan˦˥]

Sơn Tinh, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


傘圓山聖

Tản Viên Sơn Thánh
Tản Viên Sơn Thánh#Vietnamese:_傘圓山聖


扶董天王

Phù Đổng Thiên Vương
Phù Đổng Thiên Vương#Vietnamese:_扶董天王


Phù Đổng Thiên Vương

[fu˨˩ ʔɗəwŋ͡m˧˩ tʰiən˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˦˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˦ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[fʊw˨˩ ʔɗəwŋ͡m˨˩˦ tʰiəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 扶董天王, composed of 扶董 and 天王, i.e. "Heavenly King/Prince of Phù Đổng". Phù Đổng 扶董 (MC bju tuwngX) is the rendition of a sesquisyllabic Vietnamese word ancestral to Dóng (in Thánh Dóng).
This whole phrase is probably a calque of Thánh Dóng.

Thánh Gióng, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Thánh Gióng

[tʰajŋ̟˧˦ zawŋ͡m˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jawŋ͡m˦˧˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ jɔŋ˦˧˥]

thánh + Dóng. Dóng is the modern form of a word attested written as 扶董 (MC bju tuwngX, “Phù Đổng”) in Chinese characters, with typical lenition of medial stop.
Dóng was probably the village name and not the personal name of the character in the legend. The tên Nôm of the village of Phù Đổng was Dóng.
The spelling ‹Gióng› is unetymological but more commonly used than ‹Dóng›. Compare also giềng (as in láng giềng), a word now commonly spelled with ‹gi› but attested as diềng in Middle Vietnamese.


朔天王

Sóc Thiên vương
Sóc Thiên vương#Vietnamese:_朔天王


Sóc Thiên vương

[sawk͡p̚˧˦ tʰiən˧˧ vɨəŋ˧˧]

[ʂawk͡p̚˦˧˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[sawk͡p̚˦˧˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[ʂawk͡p̚˦˥ tʰiəŋ˧˧ vɨəŋ˧˧]

[sawk͡p̚˦˥ tʰiəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]


柳杏公主

Liễu Hạnh Công Chúa
Liễu Hạnh Công Chúa#Vietnamese:_柳杏公主


Liễu Hạnh Công Chúa

[liəw˦ˀ˥ hajŋ̟˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[liw˧˨ hɛɲ˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[liw˨˩˦ han˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ cuə˦˥]

Liễu Hạnh, one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Liễu Hạnh

[liəw˦ˀ˥ hajŋ̟˧˨ʔ]

[liw˧˨ hɛɲ˨˩ʔ]

one of the The Four Immortals in Vietnamese mythology


Lâm Cung Thánh Mẫu

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[ləm˧˧ kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]

Mẫu Thượng Ngàn, a goddess in Vietnamese mythology


林宮聖母

Lâm Cung Thánh Mẫu
Lâm Cung Thánh Mẫu#Vietnamese:_林宮聖母


Thánh Mẫu

[tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Thuận Thiên

[tʰwən˧˨ʔ tʰiən˧˧]

[tʰwəŋ˨˩ʔ tʰiəŋ˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ tʰiəŋ˧˧]

mythical sword of Vietnamese king Lê Lợi (lit. 'Heaven's will')


Thiên Hậu Thánh Mẫu

[tʰiən˧˧ həw˧˨ʔ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩ʔ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩˨ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Mẫu Tổ

[məw˦ˀ˥ to˧˩]

[məw˨˩˦ tow˨˩˦]


Thiên Thượng Thánh Mẫu

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


Thiên Hậu

[tʰiən˧˧ həw˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ həw˨˩˨]


天上聖母

Thiên Thượng Thánh Mẫu
Thiên Thượng Thánh Mẫu#Vietnamese:_天上聖母


thiên thượng

[tʰiən˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨]


Đạo Mẫu

[ʔɗaːw˧˨ʔ məw˦ˀ˥]

[ʔɗaːw˨˩ʔ məw˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ məw˨˩˦]

worship of mother goddesses in Vietnamese religion


天后聖母

Thiên Hậu Thánh Mẫu
Thiên Hậu Thánh Mẫu#Vietnamese:_天后聖母


Thủy Long Thánh Mẫu

[tʰwi˧˩ lawŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[tʰwɪj˧˨ lawŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰwɪj˧˨ lɔŋ˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ lawŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]

a mother goddess in Vietnamese mythology


水龍聖母

Thủy Long Thánh Mẫu
Thủy Long Thánh Mẫu#Vietnamese:_水龍聖母


Lục Cung Thánh Mẫu

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ kʊwŋ͡m˧˧ tʰajŋ̟˧˦ məw˦ˀ˥]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ kʊwŋ͡m˧˧ tʰɛɲ˦˧˥ məw˧˨]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ kʊwŋ͡m˧˧ tʰan˦˥ məw˨˩˦]


陆宮聖母

Lục Cung Thánh Mẫu
Lục Cung Thánh Mẫu#Vietnamese:_陆宮聖母


nhiên thần

[ɲiən˧˧ tʰən˨˩]

[ɲiəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ɲiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 然神, composed of 然 (“natural”) and 神 (“deity”).


nhân thần

[ɲən˧˧ tʰən˨˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˦˩]

[ɲəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 人神, composed of 人 (“human”) and 神 (“deity”).

tutelary deity in Vietnamese folk religion


雒龍君

Lạc Long Quân
Lạc Long Quân#Vietnamese:_雒龍君


thánh lễ

[tʰajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ lej˧˨]


thánh tích

[tʰajŋ̟˧˦ tïk̟̚˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ tɨt̚˦˧˥]

[tʰan˦˥ tɨt̚˦˥]


Tứ Phủ

[tɨ˨˩˦ fʊw˧˨]

[tɨ˦˥ fʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 四府, composed of 四 (“four”) and 府 (“residence”).

Four Palaces in Vietnamese folk religion


Mẫu Đệ Nhất

[məw˦ˀ˥ ʔɗe˧˨ʔ ɲət̚˧˦]

[məw˧˨ ʔɗej˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥]

[məw˨˩˦ ʔɗej˨˩˨ ɲək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 母 (“mother”) and 第一 (“first”).

First Mother Goddess in Vietnamese folk religion


Ngũ Vị Tôn Quan

[ŋu˦ˀ˥ vi˧˨ʔ ton˧˧ kwaːn˧˧]

[ŋʊw˧˨ vɪj˨˩ʔ toŋ˧˧ kwaːŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ vɪj˨˩˨ toŋ˧˧ waːŋ˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ jɪj˨˩˨ toŋ˧˧ waːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”), 位, 尊 (“noble”) and 官 (“official”).

Five Honored Commanders in Vietnamese folk religion


五位尊官

Ngũ Vị Tôn Quan
Ngũ Vị Tôn Quan#Vietnamese:_五位尊官


Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

head

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɗaːw˧˨ʔ taːm˧˧ ki˨˩ fo˧˩ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɗaːw˨˩ʔ taːm˧˧ kɪj˦˩ fow˧˨ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɗaːw˨˩˨ taːm˧˧ kɪj˨˩ fow˨˩˦ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大道 (“great faith”), 三 (“three”), 期 (“periods”) and 普度 (“to save”).


高台仙翁大菩薩摩訶薩

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát#Vietnamese:_高台仙翁大菩薩摩訶薩

chữ Hán form of Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát (“the name of God in the Cao Dai religion”).


Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát

head

高台仙翁大菩薩摩訶薩, 高臺仙翁大菩薩摩訶薩

Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát • (高台仙翁大菩薩摩訶薩, 高臺仙翁大菩薩摩訶薩)

vi-proper noun

高台仙翁大菩薩摩訶薩, 高臺仙翁大菩薩摩訶薩

高台仙翁大菩薩摩訶薩 (CJK)
高臺仙翁大菩薩摩訶薩 (CJK)

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˨˩ tiən˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦ maː˧˧ haː˧˧ taːt̚˧˦]

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˦˩ tiəŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥ maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˧˥]

[kaːw˧˧ ʔɗaːj˨˩ tiəŋ˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥ maː˧˧ haː˧˧ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 高臺 (“Cao Dai”), 仙翁 (“highest rank in Taoism”), 大菩薩 (“great Boddhisattva”) and 摩訶薩 (“Mahāsattva”).


Tây Vương Mẫu

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˦ˀ˥]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˧˨]

[təj˧˧ vɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

[təj˧˧ jɨəŋ˧˧ məw˨˩˦]

(Chinese religion, Chinese mythology) Queen Mother of the West (goddess)


Đức Phật Mẫu

head

Đức Phật Mẫu • (德佛母)

[ʔɗɨk̚˧˦ fət̚˧˨ʔ məw˦ˀ˥]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ fək̚˨˩ʔ məw˧˨]

[ʔɗɨk̚˦˥ fək̚˨˩˨ məw˨˩˦]

alternative name of Queen Mother of the West in the Cao Dai religion (goddess)


德佛母

Đức Phật Mẫu
Đức Phật Mẫu#Vietnamese:_德佛母

chữ Hán form of Đức Phật Mẫu (“alternative name of Queen Mother of the West in the Cao Dai religion (goddess)”).


bố cục

[ʔɓo˧˦ kʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓow˨˩˦ kʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓow˦˥ kʊwk͡p̚˨˩˨]

(art, drawing, painting, photography, film, television) composition


nhân quả báo ứng

[ɲən˧˧ kwaː˧˩ ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨ ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦ ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


báo ứng

[ʔɓaːw˧˦ ʔɨŋ˧˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɨŋ˦˧˥]

[ʔɓaːw˦˥ ʔɨŋ˦˥]


nhân quả

[ɲən˧˧ kwaː˧˩]

[ɲəŋ˧˧ kwaː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ waː˨˩˦]

cause and effect
cause and effect#English

(Buddhism) the principle of karmic cause and effect regarding human conduct: a specific act or deed (nhân) shall return a justly positive or negative repercussion (quả)

nguyên nhân và kết quả

non-Buddhist cause and effect; Marxian cause and effect


vô thường

[vo˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˦˩]

[vow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]

[jow˧˧ tʰɨəŋ˨˩]


hát bè

[haːt̚˧˦ ʔɓɛ˨˩]

[haːk̚˦˧˥ ʔɓɛ˦˩]

[haːk̚˦˥ ʔɓɛ˨˩]


đạo cụ

[ʔɗaːw˧˨ʔ ku˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʊw˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʊw˨˩˨]

(theater, film) prop, theatrical property


đạo Khổng

[ʔɗaːw˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˨]

[ʔɗaːw˨˩˨ kʰəwŋ͡m˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ xəwŋ͡m˨˩˦]

đạo (“religion”) + Khổng (“Confucius”), calque of Chinese 孔教 (Khổng giáo).

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Từ nãy đến giờ tôi chỉ trích luân lý của ta, khen ngợi luân lý của Âu Tây, chắc anh em nghe lạ tai, cho tôi là người bội đạo Khổng Mạnh chăng? Xin thưa rằng từ khi tôi hiểu được chút ít đạo đức của Khổng Mạnh thì tôi rất sùng bái lắm. Vẫn biết đạo Khổng Mạnh hay thật nhưng bây giờ ta biết kiếm nơi đâu? Qua Tàu đem về chăng? Kiếm trong các sử sách Việt Nam này chăng? Tưởng thắp đuốc tìm cũng không thấy nữa, là vì nước Nam, nước Tàu bỏ mất đạo ấy đã lâu rồi.
Đạo Khổng Mạnh không phải là cách chuyên chế của các nhà vua mà anh em đã mộng tưởng đâu. Đạo Khổng Mạnh dạy quân dân tịnh trọng (vua dân đều trọng) và rất bình đẳng; vua và dân đều cần có đạo đức luân lý, nghĩa là dân phải kính trọng vua như cha mẹ mà vua cũng suy lòng đó mà yêu dấu dân như con đỏ vậy.
I've been going on criticizing our ethics, praising European ethics, you guys are probably thinking I've betrayed Confucianist-Mencianist values. I'd like to tell you this, I had held Confucianist-Mencianist morality in high regard ever since I learned a thing or two about it. Surely, Confucianism-Mencianism is good, but where are we going to look for it now? Bring it back from China? Search for it in Vietnamese records? I don't think we could find it even if we lit up some torches, because Vietnam as well as China have long abandoned it.
Confucianism-Mencianism is not the monarchs' authoritarianism you guys think it is, no. Confucianism-Mencianism teaches reciprocal respect among monarchs and subjects, it's actually about equity; monarchs and subjects all need morality and ethics, meaning that subjects have to respect their monarchs like their own parents, and monarchs also have to love their subjects like their own children.


cách cách

[kat̚˦˧˥ kat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 格格, Mandarin 格格 (gége), from Manchu ᡤᡝᡤᡝ (gege).

(Chinese fiction) the title of a Manchu Qing princess


đông phương học

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ fɨəŋ˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]


Lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]

ông Lộc


Lộc

[ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ləwk͡p̚˨˩˨]


hạ giới

[haː˧˨ʔ zəːj˧˦]

[haː˨˩ʔ jəːj˨˩˦]

[haː˨˩˨ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 下界, composed of 下 (“below”) and 界 (“world”).

vi-etym-sino

- “Trời nghe hạ giới ai ngâm nga,
Tiếng ngâm vang cả sông Ngân Hà!
Làm Trời mất ngủ, Trời đương mắng
Có hay lên đọc, Trời nghe qua”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- The Lord heard someone reciting in the realm below,
Such recital echoed across the Milky Way!
It disturbed His slumber, it made Him mad
If you're so good, come to Heaven and recite to Him.


Khải Hoàn Môn

[kʰaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[xaːj˧˨ hwaːŋ˦˩ moŋ˧˧]

[kʰaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

[xaːj˨˩˦ waːŋ˨˩ moŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 凱 (“victorious”), 還 (“return”) and 門 (“gate”). Compare Chinese 凱旋門 /凯旋门 (kǎixuánmén, “triumphal arch”).


tượng Nữ thần Tự do

[tɨəŋ˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩ tɨ˧˨ʔ zɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩ʔ nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩ tɨ˨˩ʔ jɔ˧˧]

[tɨəŋ˨˩˨ nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩ tɨ˨˩˨ jɔ˧˧]

Calque of Chinese 自由女神像 (Zìyóunǚshénxiàng), tượng (“statue”) + nữ thần (“goddess”) + tự do (“liberty”).


Diêm Vương

[ziəm˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jiəm˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jim˧˧ vɨəŋ˧˧]

[jim˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 閻王, from Chinese 閻王 /阎王 (Yánwáng).


thần trụ trời

[tʰən˨˩ t͡ɕu˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[tʰəŋ˦˩ ʈʊw˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[tʰəŋ˨˩ ʈʊw˨˩˨ ʈəːj˨˩]

thần (“god”) + trụ (“pillar”) + trời (“heaven”). The stone pillar was called Khổng Lồ.

com

a god in some Baiyue mythology who separated heaven and earth with a stone pillar


Ngưu Lang

[ŋiw˧˧ laːŋ˧˧]

[ŋɨw˧˧ laːŋ˧˧]

[ŋɨw˧˧ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 牛郎, composed of 牛 (“cattle”) and 郎 (“boy”), Chinese 牛郎 (niúláng).

vi-etym-sino

(Chinese mythology, folklore) the Cowherd


Chức Nữ

[t͡ɕɨk̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[t͡ɕɨk̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[cɨk̚˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 織女, composed of 織 (“to weave”) and 女 (“girl”), from Chinese 織女 /织女 (zhīnǚ). Compare Japanese 織姫 (Orihime, literally “Weaving Lady”).

ncog

(Chinese mythology, folklore) the Weaver Girl


Huyền Vũ

[hwiəŋ˦˩ vʊw˧˨]

[wiəŋ˨˩ vʊw˨˩˦]

[wiəŋ˨˩ jʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 玄武, composed of 玄 (“black”) and 武 (“warrior”), from Literary Chinese 玄武 (Xuánwǔ).


Trấn Vũ

[t͡ɕən˧˦ vu˦ˀ˥]

[ʈəŋ˦˧˥ vʊw˧˨]

[ʈəŋ˦˥ vʊw˨˩˦]

[ʈəŋ˦˥ jʊw˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 真武 (“True Warrior”, SV: Chân Vũ), a misreading that may have been confused with 振武 (chấn/chân vũ/võ, “to exert military might”). Compare Japanese 振武 (shinbu) and Japanese 真武 (Shinbu).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Chân Vũ</i>


thứ nam

[tʰɨ˧˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˨˩˦ naːm˧˧]

[tʰɨ˦˥ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 次男, composed of 次 (“next”) and 男 (“male”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, son


thứ nữ

[tʰɨ˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰɨ˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰɨ˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 次女, composed of 次 (“next”) and 女 (“female”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the second, but not youngest, daughter


nhà trẻ

[ɲaː˨˩ t͡ɕɛ˧˩]

[ɲaː˦˩ ʈɛ˧˨]

[ɲaː˨˩ ʈɛ˨˩˦]


yêu tinh

[ʔiəw˧˧ tïŋ˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]

[ʔiw˧˧ tɨn˧˧]


Bạch Hổ

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ho˧˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ how˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ how˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 白虎, composed of 白 (“white”) and 虎 (“tiger”), from Literary Chinese 白虎 (báihǔ).

Bạch Hổ Hoạt Lạc Cao


Chu Tước

[t͡ɕu˧˧ tɨək̚˧˦]

[t͡ɕʊw˧˧ tɨək̚˦˧˥]

[cʊw˧˧ tɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 朱雀, composed of 朱 (“vermilion”) and 雀 (“sparrow”), from Literary Chinese 朱雀 (zhūquè).


con giáp

[kɔn˧˧ zaːp̚˧˦]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˧˥]

[kɔŋ˧˧ jaːp̚˦˥]

con + giáp (“甲, the first heavenly stem”). Probably so named because of the significance of 甲子 (Giáp Tí), the first element in the sexagenary cycle.


nhị thập bát tú

[ɲi˧˨ʔ tʰəp̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦ tu˧˦]

[ɲɪj˨˩ʔ tʰəp̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥ tʊw˨˩˦]

[ɲɪj˨˩˨ tʰəp̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥ tʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhị thập bát tú.wav


hội trường

[hoj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[hoj˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[hoj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hội trường.wav

Sino-Vietnamese word from 會場, composed of 會 (“to gather”) and 場 (“field”).


hình nhi thượng học

[hïŋ˨˩ ɲi˧˧ tʰɨəŋ˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[hɨn˦˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[hɨn˨˩ ɲɪj˧˧ tʰɨəŋ˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

(uncommon, chiefly religion) metaphysics


Dân số kí

[jəŋ˧˧ ʂow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ sow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ ʂow˦˥ kɪj˦˥]

[jəŋ˧˧ sow˦˥ kɪj˦˥]


tì hưu

[tɪj˦˩ hɨw˧˧]

[tɪj˨˩ hɨw˧˧]


khánh thành

[xajŋ̟˧˦ tʰajŋ̟˨˩]

[kʰɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

[xɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˩]

cắt băng khánh thành

to cut a ribbon to celebrate a newly built structure

(architecture) to celebrate (a recently finished structure)


nguyên thuỷ

[ŋwiəŋ˧˧ tʰwɪj˧˨]

[ŋwiəŋ˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦]

Nguyên Thuỷ Thiên Tôn


nhạc trưởng

[ɲaːk̚˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[ɲaːk̚˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 樂長, composed of 樂 and 長.


độc thoại

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ tʰwaːj˧˨ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ tʰwaːj˨˩ʔ]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 獨 (“lone”) and 話 (“talk”).

độc thoại nội tâm


phim trường

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[fim˧˧ ʈɨəŋ˦˩]

[fim˧˧ ʈɨəŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phim trường.wav

phim (“film”) + -trường (“field”). Suffixing non-Sino-Vietnamese elements with Sino-Vietnamese ones is still limited to a few neologisms.

Trên phim trường Hollywood


trường quốc tế

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kuək̚˧˦ te˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦]

[ʈɨəŋ˨˩ wək̚˦˥ tej˦˥]

trường (“field; school”) + quốc tế (“international”).


hủ nam

[hʊw˨˩˦ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 腐 (“rotten”) and 男 (“male”), from Japanese 腐男子 (fudanshi, hủ nam tử).


tín đồ

[tin˧˦ ʔɗo˨˩]

[tin˦˧˥ ʔɗow˦˩]

[tɨn˦˥ ʔɗow˨˩]

Sino-Vietnamese word from 信徒, composed of 信 (“to believe”) and 徒 (“disciple”).


khinh công

[xïŋ˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[xɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[kʰɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[xɨn˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 輕功, Chinese 輕功 /轻功 (qīnggōng).

(martial arts, chiefly wuxia fiction) qinggong, especially the "air-running" type of qinggong


Phanchicô

[faːn˧˧ t͡ɕi˧˧ ko˧˧]

[faːŋ˧˧ t͡ɕɪj˧˧ kow˧˧]

[faːŋ˧˧ cɪj˧˧ kow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phanchicô.wav

From Portuguese Francisco, from Latin Franciscus. Cognate with English Francis.

(Roman Catholicism, archaic) Francis (patronymic surname)

Đầu năm 1773. là năm phá Dào᷃ thì Bề trên Phanchicô Antonio qua đời…

1822, Philipphê Bỉnh, Sách sổ sang chép mọi việc, Lisbon, page 1:

In early 1773, the year that the Society was destroyed, Superior Francisco Antonio passed away…

(Roman Catholicism, archaic) Francis (male given name)


hoạ tiết

[hwaː˧˨ʔ tiət̚˧˦]

[hwaː˨˩ʔ tiək̚˦˧˥]

[waː˨˩˨ tiək̚˦˥]

(art, drawing, painting, design) pattern


văn vần

[vaŋ˧˧ vəŋ˦˩]

[vaŋ˧˧ vəŋ˨˩]

[jaŋ˧˧ jəŋ˨˩]

văn (“language; writing”) + vần (“rhyme”).

com

(poetry) poetry, but only in contrast with văn xuôi (“prose”)


Kinh Lễ

[kïŋ˧˧ le˦ˀ˥]

kinh + Lễ, calque of Chinese 禮經 /礼经 (Lễ kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.

(literature) The Book of Rites or Classic of Rites (a classic Confucian text describing the social forms, administration, and ceremonial rites of the Zhou dynasty)


minh chủ

[mïŋ˧˧ t͡ɕu˧˩]

[mɨn˧˧ t͡ɕʊw˧˨]

[mɨn˧˧ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 盟主, composed of 盟 (“alliance”) and 主 (“lord”), Chinese 盟主 (méngzhǔ).

vi-etym-sino

minh chủ võ lâm

(wuxia fiction, martial arts) the ultimate leader of all martial arts circles


tà phái

[taː˦˩ faːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tà phái.wav

Sino-Vietnamese word from 邪 (“evil”) and 派 (“sect”).

(wuxia fiction, martial arts) an evil or shady sect


chính phái

[t͡ɕïŋ˧˦ faːj˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ faːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chính phái.wav

Sino-Vietnamese word from 正派, composed of 正 (“just”) and 派 (“sect”).

(wuxia fiction, martial arts) a good or just sect


bảo bối

[ʔɓaːw˧˩ ʔɓoj˧˦]

[ʔɓaːw˧˨ ʔɓoj˨˩˦]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɓoj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 寶貝 (“precious shell”), from Chinese 寶貝 /宝贝 (bǎobèi). See also Chinese 神奇寶貝 /神奇宝贝 (Thần kì Bảo bối, “Pokémon”, literally “Magical Babies”).

cog

Tôn Ngộ Không thẳng tay tước lấy bảo bối "gậy như ý" từ Đông Hải Long Vương.

Sun Wukong straight up took the magical weapon known as the "Compliant Staff" from the Dragon King of the East Sea.

Harry Potter và bảo bối tử thần

Đôrêmon/Doraemon dùng bảo bối thần kì để giúp Nôbita.
Doraemon uses his gadgets to help Nobita.

(fiction) a magical artifact, relic, device, tool, instrument or weapon

(uncommon, in translations from Chinese bootleg DVDs) Short for bảo bối thần kì (“Pokémon”).


giáo chủ

[zaːw˧˦ t͡ɕu˧˩]

[jaːw˨˩˦ t͡ɕʊw˧˨]

[jaːw˦˥ cʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教主, composed of 教 (“religion”) and 主 (“lord”).

vi-etym-sino

giáo chủ Minh giáo

hồng y (giáo chủ)

a cardinal (literally, “a red-clad religious leader”)

the highest leader of a religious community


phối cảnh

[foj˨˩˦ kɛɲ˧˨]

Sino-Vietnamese word from 配 (“to compose”) and 景 (“scene”).

phối cảnh một điểm (tụ)


điểm tụ

[ʔɗiəm˧˩ tu˧˨ʔ]

[ʔɗiəm˧˨ tʊw˨˩ʔ]

[ʔɗim˨˩˦ tʊw˨˩˨]

điểm (“point”) + tụ (“to gather; to converge”).


hiệp khách

[hiəp̚˧˨ʔ xajk̟̚˧˦]

[hiəp̚˨˩ʔ kʰat̚˦˧˥]

[hiəp̚˨˩ʔ xat̚˦˧˥]

[hip̚˨˩˨ kʰat̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 俠客, composed of 俠 (“chivalrous”) and 客 (“traveler”), from Chinese 俠客 /侠客 (xiákè).

vi-etym-sino

(wuxia fiction) a wandering chivalrous warrior


anh hùng ca

[ʔajŋ̟˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ kaː˧˧]

[ʔɛɲ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩ kaː˧˧]

[ʔan˧˧ hʊwŋ͡m˨˩ kaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-anh hùng ca.wav

Sino-Vietnamese word from 英雄歌, composed of 英雄 (“hero”) and 歌 (“song”).


âm giai

[ʔəm˧˧ zaːj˧˧]

[ʔəm˧˧ jaːj˧˧]

[ʔəm˧˧ jaːj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 音階, composed of 音 (“sound”) and 階 (“step; stair”).


âm hưởng

[ʔəm˧˧ hɨəŋ˧˩]

[ʔəm˧˧ hɨəŋ˧˨]

[ʔəm˧˧ hɨəŋ˨˩˦]


ân xá

[ʔən˧˧ saː˧˦]

[ʔəŋ˧˧ saː˨˩˦]

[ʔəŋ˧˧ saː˦˥]

(Roman Catholicism) indulgence (pardon or release from the expectation of punishment in purgatory)


biên chung

[ʔɓiən˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˧ cʊwŋ͡m˧˧]

(music) bianzhong (a set of bronze bells used in the music of ancient China)


thiết kế đồ hoạ

[tʰiət̚˧˦ ke˧˦ ʔɗo˨˩ hwaː˧˨ʔ]

[tʰiək̚˦˧˥ kej˨˩˦ ʔɗow˦˩ hwaː˨˩ʔ]

[tʰiək̚˦˥ kej˦˥ ʔɗow˨˩ waː˨˩˨]

thiết kế (“design”) + Chinese 圖畫 /图画 (túhuà, “drawing”).


kì ảo

[ki˨˩ ʔaːw˧˩]

[kɪj˦˩ ʔaːw˧˨]

[kɪj˨˩ ʔaːw˨˩˦]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 奇幻 (SV: kì huyễn).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">kì huyễn</i>

vi-etym-sino

Truyền thuyết thường chứa nhiều yếu tố tưởng tượng kì ảo.

Legends tend to feature imaginary, even fantastical, elements.


bồ đề

[ʔɓo˨˩ ʔɗe˨˩]

[ʔɓow˦˩ ʔɗej˦˩]

[ʔɓow˨˩ ʔɗej˨˩]


bồng lai

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ laːj˧˧]

[ʔɓəwŋ͡m˦˩ laːj˧˧]

[ʔɓəwŋ͡m˨˩ laːj˧˧]

(Chinese mythology) paradise; heaven; Penglai


mã đầu cầm

[maː˦ˀ˥ ʔɗəw˨˩ kəm˨˩]

[maː˧˨ ʔɗəw˦˩ kəm˦˩]

[maː˨˩˦ ʔɗəw˨˩ kəm˨˩]


biên khánh

[ʔɓiən˧˧ xajŋ̟˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˧ kʰɛɲ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˧˧ xɛɲ˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˧˧ kʰan˦˥]

[ʔɓiəŋ˧˧ xan˦˥]


chiêm tinh thuật

[t͡ɕiəm˧˧ tïŋ˧˧ tʰwət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəm˧˧ tɨn˧˧ tʰwək̚˨˩ʔ]

[cim˧˧ tɨn˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]


bút lông

cây (classifier)
chiếc (classifier)
筆𣭜 (CJK)

[ʔɓut̚˧˦ ləwŋ͡m˧˧]

[ʔɓʊk̚˦˧˥ ləwŋ͡m˧˧]

[ʔɓʊk͡p̚˦˥ ləwŋ͡m˧˧]

bút (“writing instrument”) + lông (“hair”), calque of Chinese 毛筆 /毛笔 (mao bút).


u minh

[ʔu˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔʊw˧˧ mɨn˧˧]

[ʔʊw˧˧ mɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 幽明, composed of 幽 (“gloomy”) and 明 (“bright”).

vi-etym-sino

(occult) this world and the otherworld; the world of the living and the world of the dead


u minh

[ʔu˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔʊw˧˧ mɨn˧˧]

[ʔʊw˧˧ mɨn˧˧]

Vẫn thấy u minh thế nào ấy.

(of people) confused and unsure of what to make of something


ca dao

Vietnamese folk song, often recited or sung as a poem, idiom or proverb without accompaniment


cà sa

[kaː˨˩ saː˧˧]

[kaː˦˩ ʂaː˧˧]

[kaː˦˩ saː˧˧]

[kaː˨˩ ʂaː˧˧]

[kaː˨˩ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 袈裟, Literary Chinese 袈裟 (jiāshā), transcribed from Sanskrit काषाय (kāṣāya). The Chinese characters were phonetically derived from Middle Chinese 加 (kˠa) and Middle Chinese 沙 compounding with Literary Chinese 衣 (“garment”).

Thứ nhất, cà sa xuất phát từ chữ 𣮫㲚 thời nhà Hán - phiên âm từ chữ काषाय (kāṣāya) trong Phạn ngữ. Đến đời nhà Tấn, đạo sĩ Cát Hồng (葛洪,283 - 343) đã đổi thành 袈裟 (cà sa) trong quyển Tự Uyển (字苑) rồi trở thành từ chuẩn mực cho đến ngày nay.

[2022 September 18, Vương Trung Hiếu, “Lắt léo chữ nghĩa: Nguồn gốc từ cà sa [Confusing Words: Etymology of cà sa]”, in Thanh niên [Youth]:

First, cà sa derives from 𣮫㲚, which is dated to the Han dynasty and was transcribed from काषाय (kāṣāya) in Sanskrit. By the Jin dynasty, the Taoist Ge Hong (葛洪, 283-343) changed the spelling to 袈裟 in the Ziyuan (字苑) and solidified it ever since.


quỷ sứ

[kwɪj˧˨ ʂɨ˨˩˦]

[kwɪj˧˨ sɨ˨˩˦]

[wɪj˨˩˦ ʂɨ˦˥]

[wɪj˨˩˦ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 鬼 (“ghost; demon”) and 使 (“envoy; messenger”).

nghịch như quỷ (sứ)

Nhà tôi có hai thằng quỷ sứ.

There are two little "demon boys" in my family.

(occult, mythology) a type of errand demon in the world of the dead


cao cường

[kaːw˧˧ kɨəŋ˨˩]

[kaːw˧˧ kɨəŋ˦˩]

[kaːw˧˧ kɨəŋ˨˩]

(chiefly martial arts and fiction) advanced; expert; masterful


cầu siêu

[kəw˦˩ ʂiw˧˧]

[kəw˨˩ ʂiw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 求超. Probably a blend of cầu (“to wish for, to pray for”) + siêu thoát (“to pass on”).

blend

(occult and Buddhism) to pray as a group to support deceased souls

(Catholicism) to have a requiem; requiem mass (pray to bring peace to the dead)


chạy sô

[t͡ɕaj˧˨ʔ so˧˧]

[t͡ɕaj˨˩ʔ ʂow˧˧]

(chiefly film, television, theater) to participate in many shows at the same time


thánh cả

[tʰajŋ̟˧˦ kaː˧˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ kaː˧˨]

[tʰan˦˥ kaː˨˩˦]

thánh (“holy/saint”) + cả (“great/biggest”).

com

(Catholicism) the most chaste (a title for Saint Joseph)


Giê-ru-sa-lem

Giê-ru-sa-lem , luôn luôn ở trong trái tim của người Do Thái. Được đóng dấu vào DNA của dân tộc Do Thái. Thành phố này có gì đặc biệt? Dưới đây là những lời dạy của người Do Thái về sự độc đáo của địa điểm linh thiêng này.

2023 February 1, “NĂM ĐIỀU ĐẶC BIỆT CHỈ CÓ TẠI GIÊ-RU-SA-LEM – THÀNH PHỐ CÓ CÁNH CỬA ĐI ĐẾN THIÊN ĐÀNG. [FIVE THINGS THAT ONLY EXIST IN JERUSALEM, THE CITY THAT HOUSES THE GATE TO HEAVEN]”, in Mục vụ Do Thái [Jewish Ministry]:

Jerusalem is always in the hearts of Jews. It was carved into the very DNA of the Jewish nation. What's so special about this city? Here are the teachings of the Jews about the uniqueness of this holy locale.

(biblical, Catholicism, Protestantism, Jehovah's Witnesses) Alternative spelling of Giê-ru-xa-lem (“Jerusalem”)


trống chầu

[t͡ɕəwŋ͡m˧˦ t͡ɕəw˨˩]

[ʈəwŋ͡m˦˧˥ t͡ɕəw˦˩]

[ʈəwŋ͡m˦˥ cəw˨˩]

trống (“drum”) + chầu (“session/ritual”).

(music) a type of drum that is double-sided and cylindrical


chầu trời

[t͡ɕəw˨˩ t͡ɕəːj˨˩]

[t͡ɕəw˦˩ ʈəːj˦˩]

[cəw˨˩ ʈəːj˨˩]

thả cả chép, tiễn ông Táo lên chầu trời

to release a carp and give the Kitchen God a ride to heaven

(folklore, occult, of a god) to attend the heavenly court of the Jade Emperor


hoạt họa

Sino-Vietnamese word from 活 (“alive”) and 畫 (“drawing”).

vi-etym-sino

[hwaːt̚˧˨ʔ hwaː˧˨ʔ]

[hwaːk̚˨˩ʔ hwaː˨˩ʔ]

[waːk̚˨˩˨ waː˨˩˨]


đại giáo đường

head

đại giáo đường

đại giáo đường

vi-noun

đại giáo đường

đại giáo đường

[ʔɗaːj˧˨ʔ zaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ jaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ jaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 大教堂 (“a large church/cathedral”).

vi-etym-sino

a large religious building (such as a cathedral, basilica, synagogue, or mosque)


giáo đường

[zaːw˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[jaːw˨˩˦ ʔɗɨəŋ˦˩]

[jaːw˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 教堂 (“ecclesiastical building”).

(especially from a Western religion) a temple; church; chapel; synagogue; place of worship


chúa tể

[t͡ɕuə˧˦ te˧˩]

[t͡ɕuə˨˩˦ tej˧˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主宰 (“dominator; ruler”, SV: chủ tể).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ tể</i>

vi-etym-sino

Chúa tể của những chiếc nhẫn


tiên tri

[tiən˧˧ t͡ɕi˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʈɪj˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʈɪj˧˧]

nhà tiên tri


Trường Bộ

Sino-Vietnamese word from 長 (“long”) and 部 (“collection”), Literary Chinese 長部


chỉ quán

[t͡ɕɪj˧˨ kwaːŋ˦˧˥]

[cɪj˨˩˦ waːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 止觀 (“Samatha and vipassana”).

(Buddhism) tranquility and insight (Samatha and vipassana)


bạch chỉ

Sino-Vietnamese word from 白紙 (“blank paper”)

vi:Bạch chỉ (Phật giáo)
vi:Bạch chỉ (thuốc Bắc)

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ t͡ɕi˧˩]

[ʔɓat̚˨˩ʔ t͡ɕɪj˧˨]

[ʔɓat̚˨˩˨ cɪj˨˩˦]


sinh linh

[sïŋ˧˧ lïŋ˧˧]

[ʂɨn˧˧ lɨn˧˧]

[sɨn˧˧ lɨn˧˧]

[ʂɨn˧˧ lɨn˧˧]

[sɨn˧˧ lɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 生靈, composed of 生 (“living”) and 靈 (“soul”).

những sinh linh bé bỏng

(literary or religion) a mortal soul (person, especially as one among many), especially one that's under the protection of a higher being


bất hại

[ʔɓət̚˧˦ haːj˧˨ʔ]

[ʔɓək̚˦˧˥ haːj˨˩ʔ]

[ʔɓək̚˦˥ haːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 不害 (“ahimsa”).

(religion, Buddhism) ahimsa (nonviolence toward all living things)


hồ lô

Sino-Vietnamese word from 葫蘆 (“calabash”).

Bảy anh em hồ lô

Ta thường thấy bên cạnh ông Thọ luôn treo một bình hồ lô lớn vì vậy hồ lô được coi là đồ vật tượng trưng cho sức khỏe và sự trường thọ.

Lord Longevity is always seen with a big calabash bottle, which is why these things are considered objects of good health and longevity.

(chiefly Chinese fiction or occult, feng shui) a bottle that resembles the figure 8, used to store magical potions or rice alcohol


Thích

Sino-Vietnamese word from 釋 (“Shakyamuni; Shakra”), Literary Chinese 釋, either the first character of 釋迦 (Thích Ca, “Shakyamuni”) or a transcription from Sanskrit शक्र (śakra, “Shakra”).

(Buddhism) a surname from Chinese, customarily adopted by Buddhist monks and nuns upon their ordination


nhân duyên

[ɲən˧˧ zwiən˧˧]

[ɲəŋ˧˧ jwiəŋ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ j⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

(Buddhism) hetu and prataya; principal and secondary causes


hoá thân

Sino-Vietnamese word from 化身, composed of 化 (“to transform”) and 身 (“body”), Middle Chinese 化身 (hˠuaᴴ ɕiɪn).

vi:Hóa thân (Phật giáo)
vi:Hóa thân (truyện)

(Buddhism) the Nirmāṇakāya (Buddha's physical incarnation)


chùa chiền

[t͡ɕuə˨˩ t͡ɕiən˨˩]

[t͡ɕuə˦˩ t͡ɕiəŋ˦˩]

[cuə˨˩ ciəŋ˨˩]

Attested as chùa trièn in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum, so the etymological spelling would be *chùa triền. In Nôm texts, the second element was spelled with various characters (including 傳 (MC drjwen), 廛 (MC drjen), 纏 (MC drjen), all with retroflex initial), although the etymological source is most likely 廛 (triền).


cồng chiêng

[kəwŋ͡m˨˩ t͡ɕiəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˦˩ t͡ɕiəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ ciəŋ˧˧]


hoà nhạc

[hwaː˨˩ ɲaːk̚˧˨ʔ]

[hwaː˦˩ ɲaːk̚˨˩ʔ]

[waː˨˩ ɲaːk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 和樂, composed of 和 (“to echo”) and 樂 (“music”).


dinh thự

vi-noun

(classifier căn, ngôi, cái) dinh thự • (營墅)

căn (classifier)
ngôi (classifier)
cái (classifier)
營墅 (CJK)

[zïŋ˧˧ tʰɨ˧˨ʔ]

[jɨn˧˧ tʰɨ˨˩ʔ]

[jɨn˧˧ tʰɨ˨˩˨]


chính danh

[t͡ɕïŋ˧˦ zajŋ̟˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ jɛɲ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 正名 (“to restore the name to reflect true nature”).

vi-etym-sino

(Confucianism) the rectification of names (ensuring that statuses correspond to clearly designated functions)


chính danh

[t͡ɕïŋ˧˦ zajŋ̟˧˧]

[t͡ɕɨn˦˧˥ jɛɲ˧˧]


chính đạo

[t͡ɕïŋ˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[t͡ɕɨn˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[cɨn˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chính đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 正道, composed of 正 (“correct”) and 道 (“path”).

Bát chính đạo

The Eightfold Path; eight noble practices

(especially Buddhism) the correct path; a noble practice; righteous conduct


Khải Huyền

[kʰaːj˧˨ hwiəŋ˦˩]

[kʰaːj˨˩˦ wiəŋ˨˩]

[xaːj˨˩˦ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 啟 (“to enlighten; explain”) and 玄 (“the mysterious”).


chính thất

[t͡ɕïŋ˧˦ tʰət̚˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ tʰək̚˦˧˥]

[cɨn˦˥ tʰək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 正室, composed of 正 (“main”) and 室 (“wife”).

(historical) legal wife; first wife (as opposed to a concubine)


công năng

[kəwŋ͡m˧˧ naŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ naŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ naŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 功能, composed of 功 (“work”) and 能 (“ability; energy”).

Công năng Diatonic

(music) function; harmonic function (relation to a tonal center)


tu thành chính quả

[tu˧˧ tʰajŋ̟˨˩ t͡ɕïŋ˧˦ kwaː˧˩]

[tʊw˧˧ tʰɛɲ˦˩ t͡ɕɨn˦˧˥ kwaː˧˨]

[tʊw˧˧ tʰan˨˩ cɨn˦˥ waː˨˩˦]

(Buddhism) to finally achieve enlightenment after profound efforts and insights


chịu phép

[t͡ɕiw˧˨ʔ fɛp̚˧˦]

[t͡ɕiw˨˩ʔ fɛp̚˦˧˥]

[ciw˨˩˨ fɛp̚˦˥]

chịu (“to agree to”) + phép (“permission; custom”).

com

(Christianity) to demonstrate one's faith ritually (by)


đoài

Sino-Vietnamese word from 兌, which is typically read as đoái.

(Taoism, cosmology) the second trigram (☱) of the eight trigrams (representing marsh, metal, southeast and then west).


đờn ca tài tử

[ʔɗəːn˨˩ kaː˧˧ taːj˨˩ tɨ˧˩]

[ʔɗəːŋ˦˩ kaː˧˧ taːj˦˩ tɨ˧˨]

[ʔɗəːŋ˨˩ kaː˧˧ taːj˨˩ tɨ˨˩˦]

đờn (southern variant of đàn (“musical instrument”)) + ca (“to sing”) + tài tử (“virtuoso”)

af

southern variant of <i class="Latn mention" lang="vi">đàn</i> (“musical instrument”)

(music) a type of traditional musical performance in southern Vietnam


chánh trương

[t͡ɕajŋ̟˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[t͡ɕɛɲ˦˧˥ ʈɨəŋ˧˧]

[can˦˥ ʈɨəŋ˧˧]

vi-etym-sino

[張]];_長" data-lang="vi" data-id="正張; 長">Sino-Vietnamese word from 正 (“chief”) and 張; 長

(Catholicism) chairman of the parish pastoral council


thập ác

[tʰəp̚˧˨ʔ ʔaːk̚˧˦]

[tʰəp̚˨˩ʔ ʔaːk̚˦˧˥]

[tʰəp̚˨˩˨ ʔaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 十惡, composed of 十 (“ten”) and 惡 (“evils”). The "crucifix" sense comes from the shape of the first character.


kèn bầu

[kɛn˨˩ ʔɓəw˨˩]

[kɛŋ˦˩ ʔɓəw˦˩]

[kɛŋ˨˩ ʔɓəw˨˩]

woodwind instrument
woodwind instrument#English

(music) a double reed woodwind instrument with a gourd-shaped end piece and seven fingerholes


thê tử

[tʰe˧˧ tɨ˧˩]

[tʰej˧˧ tɨ˧˨]

[tʰej˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 妻子, composed of 妻 (“wife”) and 子 (“person; offspring”).

Đến cuối cùng, giây phút trước khi nhắm mắt xuôi tay, Wang Eun vẫn cố gắng vươn tay về phía thê tử.

In the end, moments before death, Wang Eun still tried to reach a hand out toward his wife.


chứng giám

[t͡ɕɨŋ˧˦ zaːm˧˦]

[t͡ɕɨŋ˦˧˥ jaːm˦˧˥]

[cɨŋ˦˥ jaːm˦˥]

Sino-Vietnamese word from 證 (“to prove”) and 鑒 (“to inspect”).

Có trời/Chúa chứng giám.


Chúa Ba Ngôi

[t͡ɕuə˧˦ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

[t͡ɕuə˨˩˦ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

[cuə˦˥ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chúa Ba Ngôi.wav

chúa (“lord”) + ba (“three”) + ngôi (“person”).


cửa chớp

[kɨə˧˩ t͡ɕəːp̚˧˦]

[kɨə˧˨ t͡ɕəːp̚˦˧˥]

[kɨə˨˩˦ cəːp̚˦˥]

(architecture) shutters (adjustable window slats)


phù chú

[fu˨˩ t͡ɕu˧˦]

[fʊw˦˩ t͡ɕʊw˨˩˦]

[fʊw˨˩ cʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 符咒, composed of 符 (“charm”) and 咒 (“incantation”).

vi-etym-sino

(Taoism, collectively) talismans and incantations


chú tiểu

[t͡ɕu˧˦ tiəw˧˩]

[t͡ɕʊw˨˩˦ tiw˧˨]

chú (“young fellow”) + tiểu (“小, small”).

com

(Buddhism) a child monk; very young novice monk


chủ âm

[t͡ɕu˧˩ ʔəm˧˧]

[t͡ɕʊw˧˨ ʔəm˧˧]

[cʊw˨˩˦ ʔəm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 主音, composed of 主 (“primary”) and 音 (“tone”).


điềm

điềm lành/tốt

điềm dữ/xấu


truyện ngắn

[t͡ɕwiən˧˨ʔ ŋan˧˦]

[ʈwiəŋ˨˩ʔ ŋaŋ˦˧˥]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ŋaŋ˦˥]


tu hành

[tʊw˧˧ hɛɲ˦˩]

迈(mày)虽(tuy)𪜀(là)弟(đệ)子(tử)哿(cả)蚤(tao)多(đi)修(tu)行(hành)虽(tuy)浪(rằng)它(đã)娄(lâu)㝵(ngày)咍(hay)事(sự)某(mỗ)渚(chửa)曠(rộng)

Copy from 18th century, Urtext probably from 12th or 15th century, Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh (佛說大報父母恩重經):

Although you are my eldest student, who has trained for a long time, your knowledge is not yet wide.


nhân sư

[ɲən˧˧ sɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ʂɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ ʂɨ˧˧]

[ɲəŋ˧˧ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 人 (“human”) and 獅 (“lion”).


thầy chùa

[tʰəj˨˩ t͡ɕuə˨˩]

[tʰəj˦˩ t͡ɕuə˦˩]

[tʰəj˨˩ cuə˨˩]

(colloquial, Buddhism, can be disrespectful) a monk


nghệ sĩ ưu tú

[ŋe˧˨ʔ si˦ˀ˥ ʔiw˧˧ tu˧˦]

[ŋej˨˩ʔ ʂɪj˧˨ ʔɨw˧˧ tʊw˨˩˦]

[ŋej˨˩ʔ sɪj˧˨ ʔɨw˧˧ tʊw˨˩˦]

[ŋej˨˩˨ ʂɪj˨˩˦ ʔɨw˧˧ tʊw˦˥]

[ŋej˨˩˨ sɪj˨˩˦ ʔɨw˧˧ tʊw˦˥]

nghệ sĩ (“humanities specialist”) + ưu tú (“excellent”).

af

(art) a junior honorary title bestowed on humanities specialists who have greatly contributed to Vietnam's entertainment arts over 10 or 15 years


nghệ sĩ nhân dân

[ŋe˧˨ʔ si˦ˀ˥ ɲən˧˧ zən˧˧]

[ŋej˨˩ʔ ʂɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[ŋej˨˩ʔ sɪj˧˨ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[ŋej˨˩˨ ʂɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

[ŋej˨˩˨ sɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧]

nghệ sĩ (“humanities specialist”) + nhân dân (“people”).

(art) People's Artist (an honorary title in the Soviet Union, Union republics, in some other Eastern bloc states (and communist states in general), as well as in a number of post-Soviet states)

(Vietnam, art) a senior honorary title bestowed on humanities specialists who have greatly contributed to Vietnam's entertainment arts over 20 years, with the prerequisite of having already been a nghệ sĩ ưu tú


ông Táo

[ʔəwŋ͡m˧˧ taːw˧˦]

[ʔəwŋ͡m˧˧ taːw˨˩˦]

[ʔəwŋ͡m˧˧ taːw˦˥]

Partial calque of Chinese 灶君 (zàojūn, literally “Stove Lord”)


út nam

[ʔut̚˧˦ naːm˧˧]

[ʔʊk̚˦˧˥ naːm˧˧]

[ʔʊk͡p̚˦˥ naːm˧˧]

út (“youngest”) + nam (“male”), modeled after trưởng nam and thứ nam.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the youngest son


út nữ

[ʔut̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[ʔʊk̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[ʔʊk͡p̚˦˥ nɨ˨˩˦]

út (“youngest”) + nữ (“female”), modeled after trưởng nữ and thứ nữ.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) the youngest daughter


ái nữ

[ʔaːj˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[ʔaːj˨˩˦ nɨ˧˨]

[ʔaːj˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 愛女, composed of 愛 (“beloved”) and 女 (“female”).

vi-etym-sino

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) an/the only daughter


quý nam

Sino-Vietnamese word from 季男, perhaps modeled after quý nữ.

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) an/the only son


quý nữ

[kwi˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[kwɪj˨˩˦ nɨ˧˨]

[wɪj˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 季女, Middle Chinese 季女 (“maiden”).

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings) Synonym of ái nữ (“only daughter”)


từ bi

[tɨ˨˩ ʔɓi˧˧]

[tɨ˦˩ ʔɓɪj˧˧]

[tɨ˨˩ ʔɓɪj˧˧]

(originally Buddhism) merciful; benevolent; pitying


Dòng Tên

[jɔŋ˦˩ ten˧˧]

[jawŋ͡m˨˩ təːn˧˧]

dòng (“religious order”) + tên (“name”), in reference to the Holy Name of Jesus. Attested since the 19th century, apparently due to a naming taboo avoiding the name Jesus.


sứ đồ

[sɨ˧˦ ʔɗo˨˩]

[ʂɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[sɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[ʂɨ˦˥ ʔɗow˨˩]

[sɨ˦˥ ʔɗow˨˩]


nhà trọ

[ɲaː˨˩ t͡ɕɔ˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ʈɔ˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ʈɔ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-nhà trọ.wav

a boarding or rental complex, room or apartment


lục lâm

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ ləm˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ləm˧˧]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ləm˧˧]

Tổ tiên của hai người các vị là Quách Thịnh và Dương Tái Hưng vốn đều là hảo hán lục lâm, về sau mới quy thuận triều đình, ra sức cho Đại Tống.

2005, chapter 1, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Your forefathers Guō Shèng and Yáng Zàixīng were once outlaws and brigands before they submitted to the imperial court and started working for the Song dynasty.

(Chinese fiction) outlaws living in the forest, brigand


bình thời

[ʔɓïŋ˨˩ tʰəːj˨˩]

[ʔɓɨn˦˩ tʰəːj˦˩]

[ʔɓɨn˨˩ tʰəːj˨˩]

[…] trong lúc ác đấu lại bắn theo thói quen lúc bình thời, quên mất số tên có hạn, mới giật mình biết tên đã hết, vội quay ngựa cúi người nhặt tên rơi dưới đất.

2005, chapter 3, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

[…] during the fierce fighting, his shooting fell back to peacetime habits and he forgot his supply of arrow was limited; after a moment of surprise that his arrows had run out, he hurriedly turned his horse and bowed down to pick up fallen arrows.

(literary, chiefly Chinese fiction) peacetime


ác đấu

[ʔaːk̚˧˦ ʔɗəw˧˦]

[ʔaːk̚˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦]

[ʔaːk̚˦˥ ʔɗəw˦˥]

[…] trong lúc ác đấu lại bắn theo thói quen lúc bình thời quên mất số tên có hạn, mới giật mình biết tên đã hết, vội quay ngựa cúi người nhặt tên rơi dưới đất.

(literary, uncommon, chiefly fiction) to fight fiercely


công đồng

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 公同, composed of 公 (“common”) and 同 (“together”).


mãng xà

[maːŋ˦ˀ˥ saː˨˩]

[maːŋ˧˨ saː˦˩]

[maːŋ˨˩˦ saː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 蟒蛇, composed of 蟒 (“python”) and 蛇 (“snake”). The mythological sense is probably a Vietnamese innovation.

a kind of giant, monstrous, wicked snake or serpent in Vietnamese folklore


ngũ hành

[ŋu˦ˀ˥ hajŋ̟˨˩]

[ŋʊw˧˨ hɛɲ˦˩]

[ŋʊw˨˩˦ han˨˩]

Sino-Vietnamese word from 五行, composed of 五 (“five”) and 行 (“constant change”).


giốc

[jəwk͡p̚˦˧˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 角 (SV: giác).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giác</i>

vi-etym-sino

(music) the third note in the classic pentatonic scale


luyện đan

[lwiən˧˨ʔ ʔɗaːn˧˧]

[lwiəŋ˨˩ʔ ʔɗaːŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ʔɗaːŋ˧˧]

Thứ nhất là y đạo, luyện đan không thành nhưng về việc chữa bệnh qua đó cũng biết được không ít.

First, I'm don't master either the art of healing nor the preparation of life elixirs, but through them I did learn quite a lot of curing diseases.

(Taoism, historical) art of preparing elixirs of life


ngũ giới

[ŋu˦ˀ˥ zəːj˧˦]

[ŋʊw˧˨ jəːj˨˩˦]

[ŋʊw˨˩˦ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五戒, composed of 五 (“five”) and 戒 (“to swear off; be on guard”).


bách tính

[ʔɓajk̟̚˧˦ tïŋ˧˦]

[ʔɓat̚˦˧˥ tɨn˦˧˥]

[ʔɓat̚˦˥ tɨn˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bách tính.wav

Sino-Vietnamese word from 百姓, with the Northern reading of both characters.

Gặp loạn tỏ lòng thương bách tính;
Lên thuyền gạt lệ cảm ba quân.

1909 [14th century], Luo Guanzhong, chapter 41, in Phan Kế Bính, transl., Romance of the Three Kingdoms, translation of original in Chinese:

In the chaos, your love for the common people clearly shone;
Wiping away your tears, ye boarded the boat; the three armies were emotionally touched.

Hoàng đế làm hại bách tính chịu khổ, lấy một ít vàng bạc mà y lấy được của bách tính cũng chẳng phải là trộm cắp gì.

The emperor harms the common people; taking some of the treasures he took from the common people isn't stealing at all.

(Chinese fiction) common people, masses, ordinary citizens, general population


ngũ cung

[ŋu˦ˀ˥ kʊwŋ͡m˧˧]

[ŋʊw˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[ŋʊw˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”) and 宮 (“first note of pentatonic scale”).


thất bảo

[tʰət̚˧˦ ʔɓaːw˧˩]

[tʰək̚˦˧˥ ʔɓaːw˧˨]

[tʰək̚˦˥ ʔɓaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 七寶, composed of 七 (“seven”) and 寶 (“treasure”)

(Buddhism) the seven treasures: vàng (gold), bạc (silver), lưu li, pha lê, (crystal) xà cừ (mother of pearl), xích châu and mã não (agate)


thất ngôn tuyệt cú

[tʰət̚˧˦ ŋon˧˧ twiət̚˧˨ʔ ku˧˦]

[tʰək̚˦˧˥ ŋoŋ˧˧ twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[tʰək̚˦˥ ŋoŋ˧˧ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thất ngôn tuyệt cú.wav

Sino-Vietnamese word from 七言絕句, composed of 七, 言 and 絕句.

(poetry) a form of Jueju in which each line consists of seven syllables


ngũ ngôn tuyệt cú

[ŋu˦ˀ˥ ŋon˧˧ twiət̚˧˨ʔ ku˧˦]

[ŋʊw˧˨ ŋoŋ˧˧ twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[ŋʊw˨˩˦ ŋoŋ˧˧ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 五言絕句, composed of 五, 言 and 絕句.

(poetry) a form of Jueju in which each line consists of five syllables


tuyệt cú

[twiək̚˨˩ʔ kʊw˨˩˦]

[t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨ kʊw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 絕句, composed of 絕 (“to cut off”) and 句 (“line”).

(poetry) Jueju, a quatrain in which each line consists of five or seven syllables


tứ tuyệt

[tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


ngũ ngôn tứ tuyệt

[ŋu˦ˀ˥ ŋon˧˧ tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[ŋʊw˧˨ ŋoŋ˧˧ tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[ŋʊw˨˩˦ ŋoŋ˧˧ tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 五 (“five”), 言 (“speech”), 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


thất ngôn tứ tuyệt

[tʰət̚˧˦ ŋon˧˧ tɨ˧˦ twiət̚˧˨ʔ]

[tʰək̚˦˧˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˨˩˦ twiək̚˨˩ʔ]

[tʰək̚˦˥ ŋoŋ˧˧ tɨ˦˥ t⁽ʷ⁾iək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 七 (“seven”), 言 (“speech”), 四 (“four”) and 絕 (“to cut off”).


siêu thoát

[ʂiw˧˧ tʰwaːk̚˦˧˥]

[ʂiw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

[siw˧˧ tʰ⁽ʷ⁾aːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 超脫, composed of 超 (“to pass”) and 脫 (“to escape”).

Qua báo, cho tôi được chia buồn cùng gia quyến chú Ba, cho tôi được cúi đầu lạy tạ, được khóc trước linh cữu chú, cầu mong cho linh hồn chú được siêu thoát nơi chín suối.

2023, Hoàng Hải Vân, Tấn Tú, Ông Tướng Tình Báo Bí Ẩn Và Những Điệp Vụ Siêu Hạng [The Mysterious Secret Agent and His Extraordinary Missions]:

Through the paper, allow me to send my condolences to Mr. Three's family, to kowtow, to cry before his casket, wishing his soul can move on to the afterlife.

(religion, of a lingering ghost) to move on to the afterlife, such as the land of 極樂 /极乐 (jílè, “absolute bliss”) in Buddhism


song thất lục bát

[sawŋ͡m˧˧ tʰət̚˧˦ lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓaːt̚˧˦]

[ʂawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˧˥ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[sɔŋ˧˧ tʰək̚˦˧˥ lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓaːk̚˦˧˥]

[ʂawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˥ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥]

[sawŋ͡m˧˧ tʰək̚˦˥ lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 雙 (“double”), 七 (“seven”), 六 (“six”) and 八 (“eight”)

(poetry) a quatrain comprising a couplet of two seven-syllable lines followed by a couplet of one six-syllable line and one eight-syllable line.


nương tử

[nɨəŋ˧˧ tɨ˧˩]

[nɨəŋ˧˧ tɨ˧˨]

[nɨəŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Tiểu nhân lớn mật, nhận bừa là chồng của nương tử, xin nương tử đừng để lộ hình tích.

I've been so audacious as to claim to be your husband; please don't give away your identity.

(literary, chiefly Chinese fiction) young lady


bát độ

[ʔɓaːt̚˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ ʔɗow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 八度, composed of 八 (“eight”) and 度 (“degree”)


tu xuất

[tʊw˧˧ swək̚˦˧˥]

[tʊw˧˧ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Với các giáo dân, thường thì họ không thiện cảm lắm với dân tu xuất, họ xem đó là những người đã phá bỏ ơn Chúa.

2016 April 19, Dom. Lê Văn Long, “Tu xuất”, in Cựu Chủng Sinh, Alumni Association of Làng Sông Seminary, retrieved 2022-04-25:

The faithful often do not sympathize much with ex-seminarians; they see them as people who destroyed the will of God.

(Catholicism) Former monk, nun, or seminarian.


ma vương

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ vɨəŋ˧˧]

[maː˧˧ jɨəŋ˧˧]

(Buddhism or modern Japanese fiction) devil king


thập phương

[tʰəp̚˧˨ʔ fɨəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩ʔ fɨəŋ˧˧]

[tʰəp̚˨˩˨ fɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thập phương.wav

Sino-Vietnamese word from 十方, composed of 十 (“ten”) and 方 (“directions”), Literary Chinese 十方 (shífāng).

Meronym: tứ phương

(Buddhism) all the cardinal and ordinal directions and zenith and nadir


miễu

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 廟 (SV: miếu). Doublet of miếu.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">miếu</i>

vi-etym-sino

Rằm tháng này người ta đi cúng miễu Bà đông lắm.

This mid-month, many people went to the "village shrine of the Lady" to give offerings.

Ngoài cửa có cái hồ Hoàn-gươm rộng lớn; giữa hồ lại có cái cù-lao nho-nhỏ có cất cái miễu Ngọc-sơn, cây cối im-rợp huyền vũ coi tươi-tốt. Nhà thiên hạ, phố-xá ở bao lấy miệng hồ.

1881, Trương Vĩnh Ký, Chuyến đi Bắc-kỳ năm Ất-hợi (1876):

Just outside the temple's gate is the large Lake Hoàn-gươm; in the middle of the lake there is an islet on which built a small temple called Ngọc-sơn, where vegetation grows lush under the eyes of the Black Tortoise. Houses and streets surround the lake.


chủng viện

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ viən˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ viəŋ˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ viəŋ˨˩˨]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 種 (“seed; breed”) and 院 (“institution”), calque of Latin sēminārium.


quan nhân

[kwaːn˧˧ ɲən˧˧]

[kwaːŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

[waːŋ˧˧ ɲəŋ˧˧]

Quan nhân lúc sinh tiền là bậc anh hùng hào kiệt, y ở dưới cửu tuyền thấy thế biết đâu không nhắm mắt được?

Your husband was, when he still lived, a hero; now he is in the netherworld, will he find rest if he knows this?


tạp trở

[taːp̚˧˨ʔ t͡ɕəː˧˩]

[taːp̚˨˩ʔ ʈəː˧˨]

[taːp̚˨˩˨ ʈəː˨˩˦]

(journalism, obsolete) "random thoughts"; an opinion piece


địch nhân

[ʔɗïk̟̚˧˨ʔ ɲən˧˧]

[ʔɗɨt̚˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[ʔɗɨt̚˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

Té ra Nhị ca nói chuyện với mình mà nãy giờ vẫn không lơi lỏng việc giám sát địch nhân.

2005, chapter 4, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Apparently Second Brother, even though he spoke to us, even now still does not relax his observation of the enemy.


đạo chích

[ʔɗaːw˧˨ʔ t͡ɕïk̟̚˧˦]

[ʔɗaːw˨˩ʔ t͡ɕɨt̚˦˧˥]

[ʔɗaːw˨˩˨ cɨt̚˦˥]

Generic derivative from proper noun Đạo Chích "Robber Zhi", a legendary or fictional villain in ancient Chinese literature (e.g. Zhuangzi, Xunzi, Records of the Grand Historian, etc.)

“Siêu trộm hào hoa”, “Hoàng tử đạo chích”, “Robin Hood của giới tội phạm”, đó là những mỹ danh được dành tặng cho một trong những nhân vật tiếng tăm nhất của dòng văn học trinh thám phiêu lưu nước Pháp: Arsène Lupin.

"Arsène Lupin - Siêu trộm hào hoa - Những cuộc phiêu lưu kỳ lạ - ‘Mô Tả’ (Arsène Lupin - The Gallant Master Burglar - His Strange Adventures - ‘Description’)", NXB Văn Học (Literature Publishing House)

“Gallant Master Burglar”, “Prince of Thieves / Princely Thief”, “Robin Hood of the Criminal World”, those are the laudatory epithets dedicated to one of the most famous characters in the detective and adventure genres of French literature: Arsène Lupin.

Records of the Grand Historian
Xunzi (book)
Zhuangzi (book)


nho gia

[ɲɔ˧˧ zaː˧˧]

[ɲɔ˧˧ jaː˧˧]

[ɲɔ˧˧ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 儒家, composed of 儒 (“Confucian, scholar”) and 家 (“-ist”).

没(Một)𤳆(trai)𡥵(con)次(thứ)卒(rốt)𢚸(lòng)
王(Vương)󰞹(Quan)󰑼(là)𡦂(chữ)綏(nối)𣳔(dòng)儒(nho)家(gia)

1820, Nguyễn Du (阮攸), Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)^(https://vi.wikisource.org/wiki/Truyện_Kiều_(bản_Liễu_Văn_Ðường_1866)), published 1866, lines 13–14:

He had a son, the youngest, named Vuong Quan,
 to carry on the family lineage of Confucian scholars.


Anh giáo

[ʔajŋ̟˧˧ zaːw˧˦]

[ʔɛɲ˧˧ jaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 英教, composed of 英 (“England”) and 教 (“religion”).


đi tu

[ʔɗi˧˧ tu˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ tʊw˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ tʊw˧˧]


nhà tu

[ɲaː˨˩ tu˧˧]

[ɲaː˦˩ tʊw˧˧]

[ɲaː˨˩ tʊw˧˧]


đơn đao

[ʔɗəːn˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʔɗəːŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

Qua khoảng nửa giờ, bên ngoài chợt có tiếng người huyên náo, hơn mười tên nha dịch cầm thương sắt đơn đao sấn vào hậu viện rung lục lạc leng keng quát tháo ầm ĩ:[…]

2005, chapter 2, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

After about half an hour there was suddenly some tumult outside; a dozen bailiffs wielding spears and backswords rushed into the rear courtyard with a lot of noise and shouting, […]

(Chinese fiction, martial arts) one backsword (sword with one sharp edge)


song đao

[sawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[sɔŋ˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

[sawŋ͡m˧˧ ʔɗaːw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-song đao.wav

Mã Thanh Hùng loạng choạng một cái ngã về phía sau, hai hán tử sau lưng y song đao cùng chém xuống.

2005, chapter 13, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

Mǎ Qīngxióng staggered and fell backwards; the two guys behind his back simultaneously slashed with both their backswords.

(Chinese fiction, martial arts) two backsword (sword with one sharp edge), one in each hand


hán tử

[haːn˧˦ tɨ˧˩]

[haːŋ˦˧˥ tɨ˧˨]

[haːŋ˦˥ tɨ˨˩˦]


ti chức

[ti˧˧ t͡ɕɨk̚˧˦]

[tɪj˧˧ t͡ɕɨk̚˦˧˥]

[tɪj˧˧ cɨk̚˦˥]

Bọn ty chức không biết đại nhân quang lâm, không kịp ra đón từ xa, xin đại nhân tha tội.

We didn't know Your Highness was about to grace us with your presence and didn't therefore go out to greet you; I beg Your Highness's forgiveness.


quang lâm

[kwaːŋ˧˧ ləm˧˧]

[kwaːŋ˧˧ ləm˧˧]

[waːŋ˧˧ ləm˧˧]

(Chinese fiction, honorific) to come, to arrive


phim truyện

[fim˧˧ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[fim˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phim truyện.wav

(fiction, television, film) a fiction live action TV show or film


giả tưởng

[zaː˧˩ tɨəŋ˧˩]

[jaː˧˨ tɨəŋ˧˨]

[jaː˨˩˦ tɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 假想 (“imagination”).

khoa học giả tưởng


tảo hôn

[taːw˨˩˦ hoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 早婚, composed of 早 (“soon; early”) and 婚 (“to marry”).

Tảo hôn là một hủ tục cần sớm bị loại bỏ.

Child marriage is a degenerate practice that should be eliminated as soon as possible.


du dương

[zu˧˧ zɨəŋ˧˧]

[jʊw˧˧ jɨəŋ˧˧]

[jʊw˧˧ jɨəŋ˧˧]

(of music) flowing gently, sometimes high and sometimes low, melodious


tiểu đệ

[tiəw˧˩ ʔɗe˧˨ʔ]

[tiw˧˨ ʔɗej˨˩ʔ]

[tiw˨˩˦ ʔɗej˨˩˨]

Tiểu đệ bất tài, tìm suốt một ngày một đêm mà không có đầu mối gì.

2005, chapter 25, in Cao Tự Thanh, transl., Anh hùng xạ điêu, Văn học, translation of 射雕英雄传 by Jīn Yōng (Kim Dung):

I'm incompetent; I searched for a full day and a night without finding any leads.


cát-xê

(chiefly film, television, theater) remuneration, honorarium


báng bổ

[ʔɓaːŋ˧˦ ʔɓo˧˩]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ ʔɓow˧˨]

[ʔɓaːŋ˦˥ ʔɓow˨˩˦]


Đức Thánh Cha

[ʔɗɨk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ tʰan˦˥ caː˧˧]

Năm 2013, Đức Thánh Cha Phanxicô mới đăng quang, Ngài đã thực hiện chuyến Tông du đầu tiên tham dự Đại hội Giới Trẻ Thế giới tại Rio de Janeiro nước Ba tây.

2022 January 20, “Cậu bé vượt hàng rào chạy ra ôm Đức Thánh Cha Phanxicô trong Ngày Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2013 đã quyết định đi tu [The boy who snuck past a fence to hug Pope Francis at World Youth Day 2013 has decided to enter the seminary]”, in Thanh Quảng, transl., VietCatholic News, Garden Grove, California, sourced from Aleteia, AFP, retrieved 2022-02-05:

In 2013, a newly installed Holy Father Pope Francis embarked on his first pastoral visit to attend World Youth Day in Rio de Janeiro, Brazil.

(Catholicism) the Holy Father (title of the Pope)


ĐTC

[ʔɗɨk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ tʰan˦˥ caː˧˧]

(Roman Catholicism) Initialism of Đức Thánh Cha.


bất cốc

[ʔɓət̚˧˦ kəwk͡p̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ kəwk͡p̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ kəwk͡p̚˦˥]

Late 4th century BCE, Zuozhuan; 1995 Vietnamese translation by Phan Kỳ Nam; 2016, English translation by Durrant, Li, & Schaberg

If you, the noble son, were to return to the domain of Jin, how would you repay me, the deficient one?

Nếu công tử trở vế nước Tấn thì sẽ báo đáp bất cốc như thế nào?

(obsolete, Chinese fiction, humble, by an East Asian monarch) I/me


gian hùng

[zaːn˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

[jaːŋ˧˧ hʊwŋ͡m˦˩]

[jaːŋ˧˧ hʊwŋ͡m˨˩]

14th century, Luo Guanzhong, Romance of the Three Kingdoms, Chapter 1; 1909 Vietnamese translation by Phan Kế Bính
- Anh là năng thần của đời trị và gian hùng của đời loạn.
- You are a capable minister in peace and a wily hero in chaos.

(literary or Chinese fiction) an intelligent person who is capable of using cunning and deceit


nghị luận

[ŋi˧˨ʔ lwən˧˨ʔ]

[ŋɪj˨˩ʔ lwəŋ˨˩ʔ]

[ŋɪj˨˩˨ l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 議論, composed of 議 (“debate”) and 論 (“discourse”).

văn nghị luận

bài nghị luận

nghị luận xã hội

nghị luận văn học

Viết một bài nghị luận khoảng 100 từ về tệ nạn thuốc lá.

Write a criticism of about 100 words on the smoking epidemic.


Lộ Đức

[lo˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦]

[low˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[low˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 路德 (“virtuous path”). False cognate of Chinese 路德 (Lùdé).

(especially Roman Catholicism) Lourdes (town in the Pyrénées)


linh địa

[lïŋ˧˧ ʔɗiə˧˨ʔ]

[lɨn˧˧ ʔɗiə˨˩ʔ]

[lɨn˧˧ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 靈 (“spirit”) and 地 (“land”).

Xe lên đường từ 7h00 sáng vượt hơn 800 cây số cho đến 19h chiều mới tới Linh Địa Đức Mẹ Lộ Đức.

2018 August 10, Trầm Hương Thơ, “Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam miền Trung Tây Đức Quốc hành hương Đức Mẹ Lộ Đức [Vietnamese Catholic Community of West-Central Germany goes on a pilgrimage to Our Lady of Lourdes]”, in VietCatholic News, retrieved 2022-07-23:

The bus drove straight for more than 800 kilometers from 7:00 in the morning to 19:00 in the evening until it reached the Shrine of Our Lady of Lourdes.

(Roman Catholicism) holy place; shrine (holy or sacred place dedicated to a specific figure of respect)


tam quan

[taːm˧˧ waːŋ˧˧]

(architecture) tam quan, a Vietnamese traditional gate


hòn non bộ

[hɔn˨˩ nɔn˧˧ ʔɓo˧˨ʔ]

[hɔŋ˦˩ nɔŋ˧˧ ʔɓow˨˩ʔ]

[hɔŋ˨˩ nɔŋ˧˧ ʔɓow˨˩˨]

hòn (island, classifier for standalone mountains and islands) + non (“mountain”) + bộ (“set”).

com

(architecture) hòn non bộ, a Vietnamese traditional miniature landscape


phóng uế

[fawŋ͡m˦˧˥ ʔwej˨˩˦]

[fɔŋ˦˧˥ ʔwej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phóng uế.wav

Sino-Vietnamese word from 放 (“to release”) and 穢 (“filth”).

vi-etym-sino

(formal, derogatory) to defecate in the open


Tuần Thánh

[twən˨˩ tʰajŋ̟˧˦]

[twəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ tʰan˦˥]


Bánh Thánh

(Roman Catholicism) Alternative spelling of bánh Thánh


Thánh Giá

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

yêu mến Thánh Giá


dấu Thánh Giá

[zəw˧˦ tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[jəw˨˩˦ tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

[jəw˦˥ tʰan˦˥ jaː˦˥]

dấu (“symbol”) + Thánh Giá (“Holy Cross”)

compound

làm dấu Thánh Giá


làm dấu

[laːm˦˩ jəw˨˩˦]

làm (“to make; to do”) + dấu (“sign”), specifically dấu Thánh Giá in the sense of making a sign of the cross.

làm dấu trước khi ăn

to make a sign of the cross before eating

(intransitive, Christianity) to make a sign of the cross


thần quyền

[tʰəŋ˦˩ kwiəŋ˦˩]

[tʰəŋ˨˩ wiəŋ˨˩]

theocracy (government under the control of a Church)


Kinh Thi

[kïŋ˧˧ tʰi˧˧]

[kɨn˧˧ tʰɪj˧˧]

[kɨn˧˧ tʰɪj˧˧]

kinh + Thi, calque of Chinese 詩經 /诗经 (Thi kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.

(literature) the Classic of Poetry (the oldest existing collection of Chinese poetry)


A Q

[ʔaː˧˧ kwi˧˧]

[ʔaː˧˧ kwɪj˧˧]

[ʔaː˧˧ wɪj˧˧]

1921, Lu Xun, The True Story of Ah Q, Chapter 2; 1960, 1972 English translation by Yang Hsien-Yi and Gladys Yang; Vietnamese translations by Phan Khôi (1956) / Đặng Thai Mai & Trương Chính (1963)

Whatever Ah Q thought he was sure to tell people later; thus almost all who made fun of Ah Q knew that he had this means of winning a psychological victory.

Cái điều A Q. nghĩ trong lòng, sau lại thường thường nói ra miệng. Cho nên hết thảy những kẻ từng đùa ghẹo A Q. hầu như đều biết hắn có một cách thắng lợi về mặt tinh thần như thế. / Cái điều A Q vừa nghĩ trong bụng, về sau y nói toạc ra. Vì vậy, những kẻ vẫn hay chọc ghẹo y đều biết rõ cái thủ đoạn đắc thắng tưởng tượng đó của y.

(obsolete) Ah Q; the main character in Lu Xun's The True Story of Ah Q


ơn xá

[ʔəːn˧˧ saː˧˦]

[ʔəːŋ˧˧ saː˨˩˦]

[ʔəːŋ˧˧ saː˦˥]

(Roman Catholicism) indulgence (pardon or release from the expectation of punishment in purgatory)


đại xá

Blend of đại (“great”) + ân xá (“amnesty”) or Blend of đại (“great”) + ơn xá (“indulgence”). Sino-Vietnamese word from 大赦.

blend

ơn đại xá


tiểu xá

Blend of tiểu (“minor”) + ơn xá (“indulgence”), Sino-Vietnamese word from 小赦.

ơn tiểu xá


lậu hoặc

[ləw˧˨ʔ hwak̚˧˨ʔ]

[ləw˨˩ʔ hwak̚˨˩ʔ]

[ləw˨˩˨ wak̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漏 and 惑. Compare Chinese 漏 (lòu, “āsava”).

2002, Thích nữ Trí Hải, “Toát yếu Kinh Trung Bộ”, page 20:
Tất cả lậu hoặc ― All the taints


la hán

[laː˧˧ haːŋ˦˧˥]

[laː˧˧ haːŋ˦˥]

(Buddhism) arhat (one who has attained enlightenment; a Buddhist saint)


ba-rê

[ʔɓaː˧˧ ze˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ʐej˧˧]

[ʔɓaː˧˧ ɹej˧˧]

bấm ba-rê


phim tài liệu

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phim tài liệu.wav


trụ trì

[t͡ɕu˧˨ʔ t͡ɕi˨˩]

[ʈʊw˨˩ʔ ʈɪj˦˩]

[ʈʊw˨˩˨ ʈɪj˨˩]

(Buddhism) head monk of a Buddhist temple


vô ngôn

[vow˧˧ ŋoŋ˧˧]

[vow˧˧ ŋoŋ˧˧]

[jow˧˧ ŋoŋ˧˧]

Giáo pháp vô ngôn


cư sĩ

[kɨ˧˧ si˦ˀ˥]

[kɨ˧˧ ʂɪj˧˨]

[kɨ˧˧ sɪj˧˨]

[kɨ˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[kɨ˧˧ sɪj˨˩˦]

[…] bên cạnh ghi năm chữ tiểu tự "Đông Pha cư sĩ viết", té ra là thủ bút của Tô Đông Pha.

[…] besides it were five small characters reading "written by Householder Dōngpō"; apparently this was Sū Dōngpō's handwriting.


cầu sung vừa đủ xài

[kəw˨˩ sʊwŋ͡m˧˧ vɨə˨˩ ʔɗu˧˩ saːj˨˩]

[kəw˦˩ ʂʊwŋ͡m˧˧ vɨə˦˩ ʔɗʊw˧˨ saːj˦˩]

[kəw˦˩ sʊwŋ͡m˧˧ vɨə˦˩ ʔɗʊw˧˨ saːj˦˩]

[kəw˨˩ ʂʊwŋ͡m˧˧ vɨə˨˩ ʔɗʊw˨˩˦ saːj˨˩]

[kəw˨˩ sʊwŋ͡m˧˧ jɨə˨˩ ʔɗʊw˨˩˦ saːj˨˩]

Based on the words for five types of fruits: mãng cầu (“sugar apple”), sung (“fig”), dừa (“coconut”), đu đủ (“papaya”), xoài (“mango”)), with phono-semantic matching with sung (充) (as in sung túc) and xài (“to use, to spend”); roughly "having enough wealth for a comfortable life".

(Southern Vietnam, occult) to offer certain fruits during Tết as a way to wish for fortune


cõi âm

[kɔj˦ˀ˥ ʔəm˧˧]

[kɔj˧˨ ʔəm˧˧]

[kɔj˨˩˦ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-cõi âm.wav

(Chinese mythology) the world of the dead


chánh niệm

[t͡ɕajŋ̟˧˦ niəm˧˨ʔ]

[t͡ɕɛɲ˦˧˥ niəm˨˩ʔ]

(Buddhism) mindfulness (the first factor of the Seven Factors of Enlightenment)


tiếu lâm

Sino-Vietnamese word from 笑林, name of a collection of jokes and satirical pieces from Ancient China.

chuyện tiếu lâm


đồng quê

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ kwe˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ kwej˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ wej˧˧]

đồng (“field”) + quê (“countryside”).
In the music scene, calque of English country music.


văn hoá phẩm

[vaŋ˧˧ hwaː˨˩˦ fəm˧˨]

[vaŋ˧˧ waː˦˥ fəm˨˩˦]

[jaŋ˧˧ waː˦˥ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 文化 (“culture”) and 品 (“product”).

vi-etym-sino

văn hoá phẩm đồi truỵ

pornographic materials; porn materials; NSFW materials

reading, audio or video entertainment material(s); compare tài liệu (“material for production”)


kiếm khách

[kiəm˦˧˥ kʰat̚˦˧˥]

[kiəm˦˧˥ xat̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 劍客, composed of 劍 (“sword”) and 客 (“guest; visitor; traveler”).

a wandering master swordsman; compare tay kiếm/kiếm sĩ (a swordsman, master or not, wandering or not)


sinh lão bệnh tử

Sino-Vietnamese word from 生 (“born”), 老 (“old”), 病 (“ill”) and 死 (“dead”), Literary Chinese 生老病死 (shēnglǎobìngsǐ)

Ai mà chẳng phải trải qua sinh lão bệnh tử.

Who doesn't go through all the stages of human life?

(collective, Buddhism) all the stages of a typical human life, suggesting the inevitability of old age, illness and death


pháp danh

[faːp̚˧˦ zajŋ̟˧˧]

[faːp̚˦˧˥ jɛɲ˧˧]


trợ thủ

[t͡ɕəː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[ʈəː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[ʈəː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]

trợ thủ đắc lực


thuyết mạt thế

[tʰwiət̚˧˦ maːt̚˧˨ʔ tʰe˧˦]

[tʰwiək̚˦˧˥ maːk̚˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ maːk̚˨˩˨ tʰej˦˥]

thuyết (“theory”) + mạt thế (“last phase”).


tận thế

[tən˧˨ʔ tʰe˧˦]

[təŋ˨˩ʔ tʰej˨˩˦]

[təŋ˨˩˨ tʰej˦˥]

Blend of tận cùng (“edge; end”) + thế giới (“world”). Compare tận số.

blend

ngày tận thế


thần số học

[tʰən˨˩ so˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ ʂow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˦˩ sow˨˩˦ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ ʂow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

[tʰəŋ˨˩ sow˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

thần (“god; deity”) + số học (“arithmetic”).


đạo Phật

head

đạo Phật • (道佛)

vi-noun

đạo Phật • (道佛)

[ʔɗaːw˧˨ʔ fət̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːw˨˩ʔ fək̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːw˨˩˨ fək̚˨˩˨]


tam bảo

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˩]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˧˨]

[taːm˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]


phim chưởng

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[fim˧˧ t͡ɕɨəŋ˧˨]

[fim˧˧ cɨəŋ˨˩˦]

phim (“cinematic TV show or film”) + chưởng (“palming martial arts move”).

com

(informal, fiction, television, film) a wuxia TV show or film, especially one where the palming move, especially the magical "qi-manipulating" variety, is used a lot


tịnh xá

[tïŋ˧˨ʔ saː˧˦]

[tɨn˨˩ʔ saː˨˩˦]

[tɨn˨˩˨ saː˦˥]


tịnh thất

[tïŋ˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[tɨn˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[tɨn˨˩˨ tʰək̚˦˥]

a small refuge in a vihara for mainly Buddhist monks


Tịnh độ tông

[tïŋ˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ təwŋ͡m˧˧]

[tɨn˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ təwŋ͡m˧˧]

[tɨn˨˩˨ ʔɗow˨˩˨ təwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 淨土宗, composed of 淨土 (“pure land”) and 宗 (“school”).


tịnh độ

[tïŋ˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[tɨn˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[tɨn˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]


禪堂

chữ Hán form of thiền đường (“(Buddhism) meditation hall”).


niệm

niệm kinh

to recite contents from a religious text

niệm thần chú


giáo phái

[jaːw˨˩˦ faːj˨˩˦]


nguy nga

[ŋwi˧˧ ŋaː˧˧]

[ŋwɪj˧˧ ŋaː˧˧]

[ŋwɪj˧˧ ŋaː˧˧]

(architecture) splendid; magnificient; superb


tương khắc

[tɨəŋ˧˧ xak̚˧˦]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˧˥]

[tɨəŋ˧˧ kʰak̚˦˥]

[tɨəŋ˧˧ xak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 相克, composed of 相 (“reciprocal”) and 克 (“to vanquish”).

Meronyms: hoả khắc kim, kim khắc mộc, mộc khắc thổ, thổ khắc thuỷ, thuỷ khắc hoả

Coordinate term: tương sinh

(occult, divination) xiāngkè (the reciprocal subduing of the wuxing elements)


tương sinh

[tɨəŋ˧˧ sïŋ˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tɨəŋ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 相生, composed of 相 (“reciprocal”) and 生 (“to give birth to”).

Meronyms: hoả sinh thổ, kim sinh thuỷ, mộc sinh hoả, thổ sinh kim, thuỷ sinh mộc

Coordinate term: tương khắc

(occult, divination) xiāngshēng (the reciprocal sustaining of the wuxing elements)


hiến tế

[hiəŋ˦˧˥ tej˨˩˦]

(occult) to sacrifice as part of a religious ritual


hoả ngục

[hwaː˧˩ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[hwaː˧˨ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[waː˨˩˦ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]


thiền định

[tʰiən˨˩ ʔɗïŋ˧˨ʔ]

[tʰiəŋ˦˩ ʔɗɨn˨˩ʔ]

[tʰiəŋ˨˩ ʔɗɨn˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 禪定, composed of 禪 and 定.


trì tục

[t͡ɕi˨˩ tʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈɪj˦˩ tʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈɪj˨˩ tʊwk͡p̚˨˩˨]


bao lơn

[ʔɓaːw˧˧ ləːn˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləːŋ˧˧]

[ʔɓaːw˧˧ ləːŋ˧˧]


đại bi

[ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓi˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓɪj˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大悲, composed of 大 (“great”) and 悲 (“sad; sorrowful”).


chú đại bi

head

chú đại bi • (咒大悲)

vi-noun

chú đại bi • (咒大悲)

[t͡ɕu˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ʔɓi˧˧]

[t͡ɕʊw˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ ʔɓɪj˧˧]

[cʊw˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ʔɓɪj˧˧]

chú + đại bi, calque of Chinese 大悲咒 (đại bi chú).

(Buddhism) Nīlakaṇṭha Dhāraṇī, the Great Compassion Mantra


đà-la-ni

[ʔɗaː˨˩ laː˧˧ ni˧˧]

[ʔɗaː˦˩ laː˧˧ nɪj˧˧]

[ʔɗaː˨˩ laː˧˧ nɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 陀羅尼, from Chinese 陀羅尼 /陀罗尼 (tuóluóní), from Sanskrit धारणी (dhāraṇī).


nam mô

Sino-Vietnamese word from 南無, from Chinese 南無 /南无, from Sanskrit नमो (namo).

nam mô A Di Đà Phật
Homage to Amitābha Buddha

nam mô Quan/Quán Thế Âm Bồ Tát
Homage to Avalokiteśvara Bodhisattva

nam-mô Bổn sư Thích-ca Mâu-ni Phật

miệng nam mô, bụng một bồ dao găm

the person mentioned pretends to preach Buddhist teachings, but they are secretly evil

(Buddhism, only in fixed expressions) to salute, to homage or to take refuge (a Buddha or a Bodhisattva)


thây ma

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

[tʰəj˧˧ maː˧˧]

thây (“corpse”) + ma (“ghost”).
Attested already in Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651), although apparently then meant merely "corpse" or "the dead"; later adopted to the concept of "zombie".


bát chính đạo

[ʔɓaːt̚˧˦ t͡ɕïŋ˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ t͡ɕɨn˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ cɨn˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bát chính đạo.wav

Sino-Vietnamese word from 八正道, composed of 八 (“eight”) and 正道 (“the correct path; a noble practice; righteous conduct”).

vi-etym-sino

noble eightfold path
noble eightfold path


đạt-ma

[ʔɗaːt̚˧˨ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩ʔ maː˧˧]

[ʔɗaːk̚˨˩˨ maː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 達摩, from Chinese 達摩 /达摩 (dámó), from Sanskrit धर्म (dharma).


tăng đoàn

[taŋ˧˧ ʔɗwaːn˨˩]

[taŋ˧˧ ʔɗwaːŋ˦˩]

[taŋ˧˧ ʔɗwaːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 僧 (“priest; bonze”) and 團 (“group; team; organization”).

(Buddhism) sangha (Buddhist community of monks, nuns, novices and laity)


tăng già

[taŋ˧˧ zaː˨˩]

[taŋ˧˧ jaː˦˩]

[taŋ˧˧ jaː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 僧伽, from Literary Chinese 僧伽, transcribed from Sanskrit संघ (saṃgha).

Giáo hội Tăng già Nguyên thủy Việt Nam
the Primordial Sangha of Vietnam

(Buddhism) a sangha (community of all followers of the Buddha)


ba-la-mật-đa

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨ ʔɗaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 波羅蜜多, from Chinese 波羅蜜多 /波罗蜜多 (bōluómìduō), from Sanskrit पारमिता (pāramitā). Doublet of mít.

(Buddhism) paramita (perfection or culmination of certain virtues)


ba-la-mật

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 波羅蜜, from Chinese 波羅蜜 /波罗蜜 (bōluómì), from Sanskrit पारमिता (pāramitā).


Thượng toạ bộ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ twaː˧˨ʔ ʔɓo˧˨ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ twaː˨˩ʔ ʔɓow˨˩ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾aː˨˩˨ ʔɓow˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 上座部, composed of 上座 (“seat of honor”) and 部 (“part; division; section”).


thượng toạ

[tʰɨəŋ˧˨ʔ twaː˧˨ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ twaː˨˩ʔ]

[tʰɨəŋ˨˩˨ t⁽ʷ⁾aː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 上座, composed of 上 (“upper part; high position; up”) and 座 (“seat”).

(Buddhism) Thero (an honorific term for senior Buddhist monks and nuns)


Đại thừa

[ʔɗaːj˧˨ʔ tʰɨə˨˩]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tʰɨə˦˩]

[ʔɗaːj˨˩˨ tʰɨə˨˩]

Sino-Vietnamese word from 大乘, from Chinese 大乘 (Dàchéng), calque of Sanskrit महायान (mahāyāna).


Ma-ha-diễn-na

[maː˧˧ haː˧˧ ziən˦ˀ˥ naː˧˧]

[maː˧˧ haː˧˧ jiəŋ˧˨ naː˧˧]

[maː˧˧ haː˧˧ jiəŋ˨˩˦ naː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 摩訶衍那, from Chinese 摩訶衍那 /摩诃衍那, from Sanskrit महायान (mahāyāna).

der

Chinese 摩訶衍那 /摩诃衍那


Ma-ha-diễn

[maː˧˧ haː˧˧ ziən˦ˀ˥]

[maː˧˧ haː˧˧ jiəŋ˧˨]

[maː˧˧ haː˧˧ jiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 摩訶衍, from Chinese 摩訶衍 /摩诃衍 (Móhēyǎn), from Sanskrit महायान (mahāyāna).


Kim cương thừa

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧ tʰɨə˨˩]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧ tʰɨə˦˩]

[kim˧˧ kɨəŋ˧˧ tʰɨə˨˩]

Sino-Vietnamese word from 金剛乘, from Chinese 金剛乘 /金刚乘 (Jīngāngchéng), from Sanskrit वज्रयान (vajrayāna).


Kim Cương thừa

Kim cương thừa
Kim cương thừa#Vietnamese

(Buddhism) Alternative form of Kim cương thừa


bát-nhã-ba-la-mật-đa

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ ʔɗaː˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨ ʔɗaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 般若波羅蜜多, from Chinese 般若波羅蜜多 /般若波罗蜜多 (bōrě bōluómìduō), from Sanskrit प्रज्ञापारमिता (prajñāpāramitā).

प्रज्ञापारमिता

(Buddhism) prajnaparamita (the Perfection of Wisdom, Transcendental Knowledge)


bát-nhã-ba-la-mật

[ʔɓaːt̚˧˦ ɲaː˦ˀ˥ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mət̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ ɲaː˧˨ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːk̚˦˥ ɲaː˨˩˦ ʔɓaː˧˧ laː˧˧ mək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 般若波羅蜜, from Chinese 般若波羅蜜 /般若波罗蜜, from Sanskrit प्रज्ञापारमिता (prajñāpāramitā).

Chinese 般若波羅蜜 /般若波罗蜜

प्रज्ञापारमिता

(Buddhism) Clipping of bát-nhã-ba-la-mật-đa.