Kim Ngưu

[kim˧˧ ŋɨw˧˧]

[kim˧˧ ŋɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Kim Ngưu.wav

Sino-Vietnamese word from 金牛 (“golden bull”).


Song Tử

[sawŋ͡m˧˧ tɨ˧˩]

[ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˧˨]

[sɔŋ˧˧ tɨ˧˨]

[ʂawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

[sawŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Tử.wav

Sino-Vietnamese word from 雙子 (“two children”).


Cự Giải

[kɨ˧˨ʔ zaːj˧˩]

[kɨ˨˩ʔ jaːj˧˨]

[kɨ˨˩˨ jaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cự Giải.wav

Sino-Vietnamese word from 巨蟹 (“giant crab”).


Sư Tử

[ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɨ˨˩˦]


Thất Nữ

[tʰət̚˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰək̚˦˧˥ nɨ˧˨]

[tʰək̚˦˥ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thất Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 室女, composed of 室 (“house”) and 女 (“female”). In Chinese, 室女 as a common noun means unmarried female virgin although this use is dated and is not attested in Vietnamese.

(astrology, astronomy) Synonym of Xử Nữ (“Virgo”)


Xử Nữ

[sɨ˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[sɨ˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 處女 (“female virgin”).


Trinh Nữ

[t͡ɕïŋ˧˧ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨn˧˧ nɨ˧˨]

[ʈɨn˧˧ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Trinh Nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 貞女 (“female virgin”).


Song Nam

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

[sɔŋ˧˧ naːm˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ naːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 雙 (“double”) and 男 (“male”).

(astrology, astronomy) Synonym of Song Tử (“Gemini”)


Thiên Xứng

[tʰiən˧˧ sɨŋ˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ sɨŋ˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ sɨŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Xứng.wav

Sino-Vietnamese word from 天秤 (“scales”).

(astrology, astronomy) Synonym of Thiên Bình (“Libra”)


Thiên Bình

[tʰiən˧˧ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓɨn˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 天平 (“scales”).


Cân Xứng

[kən˧˧ sɨŋ˧˦]

[kəŋ˧˧ sɨŋ˦˧˥]

[kəŋ˧˧ sɨŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cân Xứng.wav

Sino-Vietnamese word from 斤 (“catty”) and 秤 (“scale”).


Bắc Giải

[ʔɓak̚˧˦ zaːj˧˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ jaːj˧˨]

[ʔɓak̚˦˥ jaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bắc Giải.wav

Sino-Vietnamese word from 北 (“north”) and 蟹 (“crab”). Compare Nam Dương (“Capricorn”, literally “southern goat”).

(astrology, astronomy) Synonym of Cự Giải (“Cancer”)


Hải Sư

[haːj˧˩ sɨ˧˧]

[haːj˧˨ ʂɨ˧˧]

[haːj˧˨ sɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ ʂɨ˧˧]

[haːj˨˩˦ sɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hải Sư.wav

Sino-Vietnamese word from 海獅 (“sea lion”).

(astrology, astronomy) Synonym of Sư Tử (“Leo”)


Bọ Cạp

[ʔɓɔ˧˨ʔ kaːp̚˧˨ʔ]

[ʔɓɔ˨˩ʔ kaːp̚˨˩ʔ]

[ʔɓɔ˨˩˨ kaːp̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bọ Cạp.wav

(astrology) Synonym of Thiên Yết (“Scorpio”)

(astronomy) Synonym of Thiên Yết (“Scorpius”)


Thần Nông

[tʰən˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˦˩ nəwŋ͡m˧˧]

[tʰəŋ˨˩ nəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thần Nông.wav

Sino-Vietnamese word from 神農, composed of 神 (“godly”) and 農 (“farming”), from Chinese 神農 /神农 (Shénnóng).

họ Thần Nông / Thần Nông thị

Con cháu Thần Nông thị là Đế Minh lấy con gái Vụ Tiên mà sinh Kinh Dương Vương, tức là thủy tổ của Bách Việt.

1993, Lê Văn Hưu with Phan Thu Tiên, Ngô Sĩ Liên, “Kỷ Hồng Bàng Thị [The Age of the Hongbangites]”, in Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, transl., Đại Việt sử ký toàn thư [The Complete Annals of Great Viet], volume 1:

Emperor Minh was a Shennongite, and he married Vụ Tiên's daughter and begat Kinh Dương Vương, the progenitor of the Baiyue.


nhân mã

[ɲən˧˧ maː˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ maː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ maː˨˩˦]

(Greek mythology, Roman mythology) centaur


Nhân Mã

[ɲən˧˧ maː˦ˀ˥]

[ɲəŋ˧˧ maː˧˨]

[ɲəŋ˧˧ maː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nhân Mã.wav

Sino-Vietnamese word from 人馬 (“centaur”).


Xạ Thủ

[saː˧˨ʔ tʰu˧˩]

[saː˨˩ʔ tʰʊw˧˨]

[saː˨˩˨ tʰʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Xạ Thủ.wav

Sino-Vietnamese word from 射手 (“shooter”). Compare Japanese 射手座 (Iteza).

(astrology, astronomy) Synonym of Nhân Mã (“Sagittarius”)


Ma Kết

[maː˧˧ ket̚˦˧˥]

[maː˧˧ kəːt̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ma Kết.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 摩羯 (SV: Ma Yết, Ma Kiết)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Ma Yết, Ma Kiết</i>


Nam Dương

Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 羊 (“caprid”). Compare Bắc Giải (“Cancer”, literally “northern crab”).

[naːm˧˧ zɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

[naːm˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Dương.wav

(astrology) Synonym of Ma Kết (“Capricorn”)

(astronomy) Synonym of Ma Kết (“Capricornus”)


Bảo Bình

[ʔɓaːw˧˩ ʔɓïŋ˨˩]

[ʔɓaːw˧˨ ʔɓɨn˦˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bảo Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 寶瓶 (“precious vase”).


Thuỷ Bình

[tʰwi˧˩ ʔɓïŋ˨˩]

[tʰwɪj˧˨ ʔɓɨn˦˩]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ ʔɓɨn˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thuỷ Bình.wav

Sino-Vietnamese word from 水瓶 (“water vase”).

(astrology, astronomy) Synonym of Bảo Bình (“Aquarius”)


Song Ngư

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[sɔŋ˧˧ ŋɨ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

[sawŋ͡m˧˧ ŋɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Ngư.wav

Sino-Vietnamese word from 雙魚 (“two fish”).


Thiên Yết

[tʰiən˧˧ ʔiət̚˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ ʔiək̚˦˧˥]

[tʰiəŋ˧˧ ʔiək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thiên Yết.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天蠍 (SV: Thiên Hiết).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Hiết</i>


Hoàng Đế

[hwaːŋ˨˩ ʔɗe˧˦]

[hwaːŋ˦˩ ʔɗej˨˩˦]

[waːŋ˨˩ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 黃帝, composed of 黃 (“yellow”) and 帝 (“emperor”).


bạt

Sino-Vietnamese word from 跋 (“epilogue”).


Bắc Đẩu

[ʔɓak̚˧˦ ʔɗəw˧˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɗəw˧˨]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɗəw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 北斗, composed of 北 (“northern”) and 斗 (“dipper”).

Coordinate term: Nam Tào

Bắc Đẩu Tinh quân


Nam Tào

Sino-Vietnamese word from 南 (“south”) and 曹 (“lord”). Alternatively known as Nam Đẩu, in contrast to Bắc Đẩu.


青梅竹馬

伴靑梅竹馬/伴青梅竹馬 (bạn thanh mai trúc mã)

the boy/girl who was one's childhood friend and with whom one's now falling in love

thanh mai trúc mã
thanh mai trúc mã#Vietnamese:_青梅竹馬

chữ Hán form of thanh mai trúc mã (“(chiefly fiction) alluding to the notion of being a childhood friend of the opposite sex to someone and growing to be in love with them or vice-versa”).


tiền truyện

[tiən˨˩ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[tiəŋ˦˩ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[tiəŋ˨˩ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Bảo Liên Đăng tiền truyện

(literary, narratology) prequel; prelude


tục biên

[tʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɓiən˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɓiəŋ˧˧]

[tʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tục biên

Sequel to the Historical Records of the Great Viet


tiền biên

[tiən˨˩ ʔɓiən˧˧]

[tiəŋ˦˩ ʔɓiəŋ˧˧]

[tiəŋ˨˩ ʔɓiəŋ˧˧]

Đại Việt sử kí tiền biên

Prequel to the Historical Records of the Great Viet


thần thoại

[tʰən˨˩ tʰwaːj˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 神話, composed of 神 (“god”) and 話 (“story”).


huyền thoại

[hwiəŋ˦˩ tʰwaːj˨˩ʔ]

[wiəŋ˨˩ tʰ⁽ʷ⁾aːj˨˩˨]


Song Sinh

[sawŋ͡m˧˧ sïŋ˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

[sɔŋ˧˧ sɨn˧˧]

[ʂawŋ͡m˧˧ ʂɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Song Sinh.wav


Sơn Dương

Sino-Vietnamese word from 山羊, composed of 山 (“mountain”) and 羊 (“caprid”), from Chinese 山羊 (shānyáng, “goat”), common reading of San Dương. Compare Miên Dương (“Aries”, literally “sheep”).

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Sơn Dương.wav


Sơn Dương

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sơn Dương, the name of various places in Vietnam

Shanyang, the name of various places in China


Tứ Linh

[tɨ˧˦ lïŋ˧˧]

[tɨ˨˩˦ lɨn˧˧]

[tɨ˦˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 四靈, 四 (“four”) and 靈 (“spirit”).

the Four Holy Beasts, including Long (“Dragon”), Lân (“Vietnamese Qilin”), Quy (“Turtle”) and Phụng/Phượng (“Male Fenghuang”)


bom tấn

[ʔɓɔm˧˧ tən˧˦]

[ʔɓɔm˧˧ təŋ˦˧˥]

[ʔɓɔm˧˧ təŋ˦˥]


vòi rồng

[vɔj˨˩ zəwŋ͡m˨˩]

[vɔj˦˩ ʐəwŋ͡m˦˩]

[vɔj˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩]

[jɔj˨˩ ɹəwŋ͡m˨˩]

Probably a calque of Chinese 龍捲 /龙卷 (long quyển, literally “dragon roll”), equivalent to vòi (“hose; tube”) + rồng (“dragon”). Compare Japanese 竜巻 (tatsumaki).


hư cấu

[hɨ˧˧ kəw˧˦]

[hɨ˧˧ kəw˨˩˦]

[hɨ˧˧ kəw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 虛構 (“to fabricate”).

vi-etym-sino

nhân vật hư cấu


thần học

[tʰən˨˩ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰəŋ˦˩ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰəŋ˨˩ hawk͡p̚˨˩˨]


toà lãnh sự

[twaː˨˩ lajŋ̟˦ˀ˥ sɨ˧˨ʔ]

[twaː˦˩ lɛɲ˧˨ ʂɨ˨˩ʔ]

[twaː˦˩ lɛɲ˧˨ sɨ˨˩ʔ]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ lan˨˩˦ ʂɨ˨˩˨]

[t⁽ʷ⁾aː˨˩ lan˨˩˦ sɨ˨˩˨]

Synonym of lãnh sự quán (“consulate”) (an office of a government, comparable to an embassy)


nghê

Sino-Vietnamese word from 猊, contracted from Chinese 狻猊 (Toan Nghê), one of the 龍生九子 /龙生九子 (Long sinh cửu tử, “Nine sons of the dragon”).

a creature that has the traits of a dog and a lion, serves as a guardian of temples, similar to a Chinese guardian lion


nhà thờ

vi-noun

(classifier cái, căn, ngôi) nhà thờ • (茹祠)

cái (classifier)
căn (classifier)
ngôi (classifier)
茹祠 (CJK)

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

[ɲaː˦˩ tʰəː˦˩]

[ɲaː˨˩ tʰəː˨˩]

đóng tiền xây nhà thờ họ

to contribute to building a family's house of worship

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri

the Notre-Dame de Paris (literally, “the Cathedral of Our Lady in Paris”)

Mộ-phần của ông (lập ở trong vường, gần ngay căn nhà tranh ông ở lúc sinh-thời) do ông Huỳnh-Thúc-Kháng đứng lên trông-nom việc xây cất. Nhờ số tiền quyên-trợ, ông Huỳnh-Thúc-Kháng còn cho làm thêm được một nhà thờ nhỏ lợp ngói để thờ ông, thay vào túp lều tranh trước kia ông dùng làm thư-phòng.

1964, Trọng-Đức, “hoài-niệm nhà chí-sĩ phan-bội-châu (1867-1940) [in memory of the intellect phan bội châu (1867-1940)]”, in VĂN-HOÁ NGUYỆT-SAN [MONTHLY CULTURE], volume 13, Bộ Quốc-gia Giáo-dục:

The construction of his tomb (in the garden, next to the thatched shack he lived in) was supervised by Huỳnh Thúc Kháng. Thanks a donation, Huỳnh Thúc Kháng also had a small tiled house of worship made for him, in place of the thatched tent he used as a study.

Hiếm có nhà thờ tổ của dòng họ nào ở Việt Nam lại có quy mô lớn như thế. Nhà thờ họ nằm ngoài cánh đồng, bề thế như một ngôi đình làng với hậu cung, đại bái, tả mạc, hữu mạc, sân tế… đủ sức chứa cho 500 người về hành hương.

2005, Lê Trung Vũ with Lê Hồng Lý, “Nghệ An”, in Nguyễn Minh Tiến, editor, Lễ hội Việt Nam [Vietnamese Festivals], Nhà xuất bản Văn hoá Thông tin:

Rare are any families' ancestral houses of worship in Vietnam with such scale. The family house of worship is in the open paddy, as grand as a village shrine with a back house, a main house, a left wing, a right wing, a courtyard, etc. with a housing capacity for 500 pilgrims.

Nhà thờ họ thường là nơi giúp họ nhớ lại những đỉnh cao vinh quang của dòng họ, những tấm gương sáng của tổ tiên và đồng thời những ước vọng của mỗi còn[sic] người trong dòng họ được nguyện cầu tại đây.

(Can we date this quote?), “Nhà thờ họ thờ ai và một số lưu ý khi thiết kế nhà thờ họ [The Worshipped and Other Things to Keep in Mind When Designing a Family House of Worship]”, in Bàn Thờ Việt [Viet Altar]:

A family house of worship is where the family keep remembrances of their glory and the role models among their ancestors, as well as keep the wishes of each member who prays there.

Hiện nay ở Bạc Liêu có 15 nhà thờ, trong đó có 12 nhà thờ Công giáo, 3 nhà thờ Tin Lành. Các nhà thờ này chủ yếu do người Kinh xây dựng từ giữa thế kỷ XIX đến nay.

2010, Trương Minh Chiến, Nguyễn Quang Ân, editors, Từ điển địa chí Bạc Liêu [The Encyclopedia of Bạc Liêu], Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia:

Currently, there are 15 churches in Bạc Liêu, including 12 Catholic and 3 Protestant ones. These churches were built mainly by the Kinh from the middle 19th century to this day.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

house of worship
house of worship#English


vị hôn phu

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚夫, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 夫 (“husband; man”).


vị hôn thê

[vɪj˨˩ʔ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[vɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

[jɪj˨˩˨ hoŋ˧˧ tʰej˧˧]

Sino-Vietnamese word from 未婚妻, composed of 未婚 (“yet to be wedded”) and 妻 (“wife”).


văn phòng

[vaŋ˧˧ fɔŋ˦˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-văn phòng.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-văn phòng.wav

văn phòng ảo

Văn phòng được chia thành nhiều phòng khác nhau với các chức năng làm việc khác nhau.

(Can we date this quote?), “Chia sẻ cách bố trí văn phòng làm việc khoa học & nghệ thuật”, in Atalink:

The office is divided into many different rooms for different types of work.

(by extension) any space used for non-manual work


phù rể

[fʊw˦˩ ʐej˧˨]

[fʊw˨˩ ɹej˨˩˦]

chàng phù rể


phù dâu

[fʊw˦˩ jəw˧˧]

[fʊw˨˩ jəw˧˧]

cô phù dâu


bùa

vi-noun

(classifier lá, cái (“charm, amulet”)) bùa • (符, 苻)

→ Tày: bùa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 符 (“charm”, SV: phù).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phù</i>


hò

head

hò • (㗅, 呼, 胡)

vi-noun

hò • (㗅, 呼, 胡)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 呼 (SV: hô). Doublet of hô.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">hô</i>

vi-etym-sino

hò Huế

traditional river boat songs of Hue Province


thánh đường

[tʰajŋ̟˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖堂, composed of 聖 (“holy”) and 堂 (“hall”).

thánh đường Công giáo/Hồi giáo/Do Thái giáo

a Catholic church/Islamic mosque/Jewish synagogue

Thánh đường Cologne

(Catholicism, Islam, Judaism) a house of worship


phúc âm

[fʊwk͡p̚˧˦ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˧˥ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phúc âm.wav

Sino-Vietnamese word from 福音 (“gospel”).


cảnh

(cinematography, television, theater) scene (so much of a play as passes without change of locality or time)

(film) shot (single unbroken sequence of photographic film exposures)

(music) A traditional Vietnamese cymbal found in chầu văn that is placed on the floor and struck with wooden beaters.


ỉa đùn

[ʔiə˧˩ ʔɗun˨˩]

[ʔiə˧˨ ʔɗun˦˩]

[ʔiə˨˩˦ ʔɗʊwŋ͡m˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ỉa đùn.wav


ê-kíp

[ʔe˧˧ kip̚˧˦]

[ʔej˧˧ kip̚˦˧˥]


nhà báo

[ɲaː˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[ɲaː˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[ɲaː˨˩ ʔɓaːw˦˥]


diễn viên

[jiəŋ˧˨ viəŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ viəŋ˧˧]

[jiəŋ˨˩˦ jiəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-diễn viên.wav

Sino-Vietnamese word from 演員, composed of 演 (“to act”) and 員 (“-er”).

diễn viên điện ảnh

nam/nữ diễn viên

Mới hôm qua cùng bạn
Em ngồi ghế nhà trường
Hôm nay diễn viên mới
Nhớ cây bàng, cửa gương…

1963, Xuân Quỳnh, “Cô diễn viên mới [Rookie Actress]”, in Chồi biếc [Green Buds]:

As if I were with my friends just yesterday
In the good old classroom
Now I'm a rookie actress
Oh, how I miss the almond trees, the glass windows…

an actor (person who performs in a theatrical play or film)


Người

Proto-Vietic *ŋaaj, from Proto-Mon-Khmer *(m-)ŋaaj (“human being; person”)

inh

Genesis 1:31; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra quả là rất tốt đẹp! Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ sáu.
God saw everything that he had made, and indeed, it was very good. And there was evening and there was morning, the sixth day.

Mark 2:13; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Đức Giê-su lại đi ra bờ Biển Hồ. Toàn thể dân chúng đến với Người, và Người dạy dỗ họ.
Jesus went out again beside the sea; the whole crowd gathered around him, and he taught them.

(Catholicism) He/Him, (referring to Jesus)


ỉa

head

ỉa • (𦟑, 𥺿, 𱼆)

vi-verb

ỉa • (𦟑, 𥺿, 𱼆)

From Proto-Vietic *ʔɛh (“to defecate; faeces”). Cognate with Muong Bi é. Compare Pacoh éh.
The Northern Middle Vietnamese yả is attested in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651).

inh

(Northern Vietnam, Southern Vietnam, informal) to (take a) shit


Chúa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主 (“master; lord”, SV: chủ), perhaps also a clipping of Thiên Chúa. Doublet of chúa (“noble prince/duke”) and chủ (“master; owner”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ</i>

doublet

lạy Chúa

bow to God (literal) → oh my God, oh my Lord, dear God, dear Lord

ơn Chúa

tạ ơn Chúa

thank[s be to] God (literally, “to express gratitude for God's grace”)

[nhờ] ơn Chúa

Bàn tay của Chúa


thất lễ

[tʰət̚˧˦ le˦ˀ˥]

[tʰək̚˦˧˥ lej˧˨]

[tʰək̚˦˥ lej˨˩˦]

Ở nhà kiêng ngồi giữa bậc cửa, e thất lễ.

1915, Phan Kế Bính, Việt Nam phong tục [Vietnamese customs]:

When at home, avoid sitting on the doorstep, so as not to be impolite / discourteous.

(dated, formal, now restricted to fiction) impolite


Phúc

[fʊwk͡p̚˦˧˥]


quái thú

[kwaːj˨˩˦ tʰʊw˨˩˦]

[waːj˦˥ tʰʊw˦˥]


孫悟空

Tôn Ngộ Không
Tôn Ngộ Không#Vietnamese:_孫悟空

chữ Hán form of Tôn Ngộ Không (“Sun Wukong”).


vạn

(probably obsolete in isolation) guild (association of tradespeople)


阿彌陀佛

A Di Đà Phật
A Di Đà Phật#Vietnamese:_阿彌陀佛

chữ Hán form of A Di Đà Phật (“Amitābha Buddha”).


danh hoạ

[zajŋ̟˧˧ hwaː˧˨ʔ]

[jɛɲ˧˧ hwaː˨˩ʔ]

Sino-Vietnamese word from 名畫 (“famous painting”).


người tuyết

[ŋɨəj˨˩ twiət̚˧˦]

[ŋɨj˦˩ twiək̚˦˧˥]

[ŋɨj˨˩ t⁽ʷ⁾iək̚˦˥]


phó tế

[fɔ˨˩˦ tej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 副祭, composed of 副 (“assistant; deputy”) and 祭 (“to make (religious) offerings”).

(dated); chấp sự (Protestantism)

thầy phó tế


thầy sáu

[tʰəj˦˩ ʂaw˨˩˦]

[tʰəj˦˩ saw˨˩˦]

[tʰəj˨˩ ʂa(ː)w˦˥]

thầy (“teacher”) + sáu (“six”). Prior to Pope Paul VI's motu proprio Ministeria quaedam of 15 August 1972, the deaconate was the sixth order in the Church hierarchy, above the subdeaconate but below the priesthood. https://web.archive.org/web/20150409102434/http://simonhoadalat.com/DIAPHAN/CacDucCha/DCVuHuyChuong/BaiGiang/53TruyenChucLMVinhSon.htmhttps://web.archive.org/web/20160304104004/http://photevnusa.org/

Trong bầu khí vui mừng của ngày cuối tháng hoa, thì thầy Sáu Khánh đã xin được Đức Hồng Y về dâng lễ tạ ơn kỷ niệm 25 năm ngày kỷ niệm truyền chức phó tế vĩnh viễn tại giáo xứ Đức Mẹ Lavang sáng nay vào lúc 10g45, Chúa Nhật lễ Chúa Ba Ngôi.

2015 June 8, Nguyễn Đức Vượng, VietCatholic News:

Amid the festive atmosphere at the end of the Flowers of May, Deacon Khánh asked the Cardinal to preside over a thanksgiving Mass to commemorate his 25 years of service as a permanent deacon at Our Lady of Lavang Parish this morning, Trinity Sunday, at 10:45.

2015: Bảo Sang Lý, Báo Công Giáo, 17 June 2015 http://baoconggiao.com/vi/news/Cong-Doan-Cong-Giao-Hai-Ngoai/Giao-Xu-Long-Thuong-Xot-Chua-Knoxville-Tennessee-Hoa-Ky-Thanh-Le-Ban-Bi-Tich-Them-Suc-6076/
Thánh lễ do Đức Hồng Y Justin Rigali, nguyên Tổng Giám Mục Giáo Phận Philadelphia, tiểu bang Pennsylvani chủ tế, cùng với sự hiện diện của quý cha, quý thầy sáu, quý Sơ và chủng sinh.

The Mass was presided by Cardinal Justin Rigali, former Archbishop of Philadelphia, Pennsylvania, and was attended by priests, deacons, sisters, and seminarians.

(Roman Catholicism, dated or informal) deacon


ông bà anh chị em

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔajŋ̟˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˦˩ ʔɛɲ˧˧ t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔan˧˧ cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]

ông bà (“grandparents”) + anh chị em (“siblings”)

compound

2010: Patrick Joseph McGrath, Diocese of San José in California https://web.archive.org/web/20160221184428/http://ctk-sjc.org/yahoo_site_admin/assets/docs/April20_BishopMcGrathLetter_VietnameseBW.124125626.pdf
Trên hết, tôi đặc biệt tri ân qúy ông bà anh chị em, tất cả giáo dân trong 53 giáo xứ và họ lẻ trong giáo phận.

Above all, I am particularly grateful to [marker of respect] you, all the faithful of the 53 parishes and missions of the diocese.

brothers and sisters
brothers and sisters

(Christianity, polite) brothers and sisters; you


ÔBACE

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔajŋ̟˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˦˩ ʔɛɲ˧˧ t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔan˧˧ cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]

2005, Rite of Burial in the Season of Easter, 2002 Roman Missal, translated by the Catholic Bishops' Conference of Vietnam, approved 2005 https://web.archive.org/web/20160304114251/https://www.catholic.org.tw/vntaiwan/sachleroma/lechung15.htm
Xin thương đón nhận ÔBACE vào nhà Chúa, nơi đầy tràn ánh sáng và bình an.

Grant, we pray, O Lord, that your servant N. may pass over to a dwelling place of light and peace.

(Christianity) Placeholder for any of the pronouns ông, bà, anh, chị, or em, to be used as appropriate.


Quốc tế ca

[kuək̚˧˦ te˧˦ kaː˧˧]

[kuək̚˦˧˥ tej˨˩˦ kaː˧˧]

[wək̚˦˥ tej˦˥ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 國際歌, composed of 國際 (“international”) and 歌 (“song”).


nằm

Cognate with Arem anam ("to brood").
Compare Proto-Katuic *-nam (whence Pacoh panám (“to set on eggs, to brood”)) and Proto-Khmuic *gnəm (“to hatch or brood eggs”).


sát na

[saːt̚˧˦ naː˧˧]

[ʂaːk̚˦˧˥ naː˧˧]

[saːk̚˦˧˥ naː˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ naː˧˧]

[saːk̚˦˥ naː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 刹那, from Chinese 剎那 /刹那, from Sanskrit क्षण (kṣaṇa)


sa di

[ʂaː˧˧ jɪj˧˧]

[saː˧˧ jɪj˧˧]

[ʂaː˧˧ jɪj˧˧]

[saː˧˧ jɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 沙彌, from Chinese 沙彌 /沙弥 (shāmí), from Pali sāmaṇera.


南無阿彌陀佛

Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật#Vietnamese:_南無阿彌陀佛

chữ Hán form of Nam mô A Di Đà Phật (“(Buddhism) Namo Amitābhāya, a common phrase of salutation used by Buddhists”).


六藝

chữ Hán form of lục nghệ (“the Six Arts”).


đại ca

[ʔɗaːj˧˨ʔ kaː˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ kaː˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大哥 (“eldest brother”), from Mandarin 大哥 (dàgē)


Pô-dê-i-đông

[po˧˧ ze˧˧ ʔi˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[pow˧˧ jej˧˧ ʔɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[pow˧˧ jej˧˧ ʔɪj˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


tin mừng

From tin (“news”) + mừng (“joyful; happy”), calque of Chinese 福音 (phúc âm).

[tin˧˧ mɨŋ˨˩]

[tin˧˧ mɨŋ˦˩]

[tɨn˧˧ mɨŋ˨˩]

Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu/Mác-cô/Lu-ca/Gio-an

The Gospel According to Matthew/Mark/Luke/John


Tin Lành

[tin˧˧ lɛɲ˦˩]

tin (“news”) + lành (“good”), calque of Chinese 福音 (Phúc Âm)

Tin-lành theo Ma-thi-ơ/Mác/Lu-ca/Giăng


Lạc Long Quân

[laːk̚˧˨ʔ lawŋ͡m˧˧ kwən˧˧]

[laːk̚˨˩ʔ lawŋ͡m˧˧ kwəŋ˧˧]

[laːk̚˨˩ʔ lɔŋ˧˧ kwəŋ˧˧]

[laːk̚˨˩˨ lawŋ͡m˧˧ wəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 雒龍君 (“Dragon Lord of the Lạc Việt”).

Dragon Lord of the <i class="Latn mention" lang="vi">Lạc Việt</i>

Lạc Long Quân, a deified legendary figure, who is said to have been one of the two ancestors (the father) of the Vietnamese people (the Kinh) and husband to Âu Cơ


Âu Cơ

[ʔəw˧˧ kəː˧˧]

[ʔəw˧˧ kəː˧˧]

[ʔəw˧˧ kəː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 嫗姬 (“Lady of the Âu Việt”)

Lady of the <i class="Latn mention" lang="vi">Âu Việt</i>

Âu Cơ, a deified legendary figure, who is said to have been one of the two ancestors (the mother who laid 100 eggs) of the Vietnamese people (the Kinh) and wife to Lạc Long Quân


bài giảng

[ʔɓaːj˨˩ zaːŋ˧˩]

[ʔɓaːj˦˩ jaːŋ˧˨]

[ʔɓaːj˨˩ jaːŋ˨˩˦]


bồ tát

[ʔɓo˨˩ taːt̚˧˦]

[ʔɓow˦˩ taːk̚˦˧˥]

[ʔɓow˨˩ taːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 菩薩, from Chinese 菩薩 /菩萨 (púsà).


thiết kế

[tʰiət̚˧˦ ke˧˦]

[tʰiək̚˦˧˥ kej˨˩˦]

thiết kế vi mạch


thấu thị

[tʰəw˧˦ tʰi˧˨ʔ]

[tʰəw˨˩˦ tʰɪj˨˩ʔ]

[tʰəw˦˥ tʰɪj˨˩˨]


truyện

[t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 傳 (“story”), from Middle Chinese 傳 (MC drjwenH). Cognate with Mandarin 傳 /传 (zhuàn) and Cantonese 傳 /传 (zyun6). An alternative reading, Middle Chinese 傳 (trjwenH), yields the unattested *truyến which is listed in Thiều Chửu's dictionary. Doublet of chuyện, truyền, chuyền, and đồn.

doublet

truyện tranh / tranh truyện

an illustrated storybook, a comic book or a graphic novel

a storybook, usually a novel, a comic book or a graphic novel


đệ

Sino-Vietnamese word from 弟 (“younger brother”).


đệ

(Chinese fiction) I; you (refers to the male junior among the speakers)


sát sinh

[saːt̚˧˦ sïŋ˧˧]

[ʂaːk̚˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[saːk̚˦˧˥ sɨn˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ ʂɨn˧˧]

[saːk̚˦˥ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 殺生, composed of 殺 (“to kill”) and 生 (“life”).

(chiefly in Buddhism) the act of killing humans or animals


sát sinh

[saːt̚˧˦ sïŋ˧˧]

[ʂaːk̚˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[saːk̚˦˧˥ sɨn˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ ʂɨn˧˧]

[saːk̚˦˥ sɨn˧˧]

(chiefly in Buddhism) to kill humans or animals


Sơn Tinh

[səːn˧˧ tïŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ tɨn˧˧]

[səːŋ˧˧ tɨn˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ tɨn˧˧]

[səːŋ˧˧ tɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 山 (“mountain”) and 精 (“spirit”).

the Mountain Spirit, a legendary figure, the deification of all humans, who is said to have defeated Thuỷ Tinh in the battle between humans and nature; he is also worshipped as the Holy One of Mount Tản Viên


minh ti

Sino-Vietnamese word from 冥 (“underworld”) and 司 (“department”).

[mïŋ˧˧ ti˧˧]

[mɨn˧˧ tɪj˧˧]

[mɨn˧˧ tɪj˧˧]

Hắn quyết chống chọi với nhà thầy, hiện đã kiện thầy ở Minh ti. Tôi thừa lúc hắn đi vắng nên lén đến đây báo cho nhà thầy biết để mà liệu kế, khỏi phải chết một cách oan uổng.

1952, Nguyễn Dữ, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên [The Story of the Judge at the Tản Viên Temple]”, in Ngô Văn Triện, transl., TRUYỀN-KỲ MẠN-LỤC [THE INFORMAL RECORDS OF STRANGE TALES], volume 1, quoted in NGỮ VĂN 10 NÂNG CAO, translation of 傳奇漫錄:

He's trying to take you down at all costs, and has sued you at the Underworld Department. I surreptitiously came here when he was away to warn you, so that you won't die of unjust cause.

Hơn nữa, lại có lời ghi chú là : « Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi chết xuống Minh ty (tức Âm ty) bảy ngày, thấy cảnh các địa ngục; sau được sống lại, làm bài phú dạy con ».

1978, Đinh Gia Khánh with Bùi Duy Tân and Mai Cao Chương, VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỶ THỨ X ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỶ THỨ XVII [VIETNAMESE LITERATURE FROM THE 10TH CENTURY TO THE EARLY 17TH CENTURY], Nhà xuất bản Đại học và Trung học Chuyên nghiệp:

There is also a note, “Zhuangyuan Mạc Đĩnh Chi descended to the Underworld Department seven days after he died and had a good view of the hells; when he was resurrected, he made a fu to teach his child.”

Năm giác quan dần dần dần liệt hoại, ôm căm hờn xuống tận minh ty, mối thù này muôn thuở còn ghi, lòng hận ấy nghìn năm khôn cởi.

2001, Phạm Gia Tín with Trần Hoàn and Toàn Minh, SÁNG TÁC VĂN NGHỆ Khu Tả Ngạn sông Hồng (1950-1955) [LITERARY WORKS on the Right Bank of the Red River (1950-1955)], page 60:

The five senses waste away, as one carries their resentment all the way to Hades, this hatred forever etched, that loathing shall never wear off.

Đáp xong lại kể chuyện mình đã nhận chức quan lớn dưới Minh Ty. Nghĩ đến tình giao du thân ái ngày xưa mới tìm thăm bạn.

2003, Hư Chu, NAM HẢI TRUYỀN KỲ [LEGEND OF THE SOUTHERN SEA], Nhà xuất bản Thuận Hoá:

He then told the story of how he got an important post in the Underworld Department. He only looked for his friend because he had reminisced about their earlier friendship.

(rare, fiction) Synonym of âm ti (“Yama's underworld department”)


minh ti

cây (classifier)
trái (classifier)
quả (classifier)

[mïŋ˧˧ ti˧˧]

[mɨn˧˧ tɪj˧˧]

[mɨn˧˧ tɪj˧˧]


thiếu nữ

[tʰiəw˧˦ nɨ˦ˀ˥]

[tʰiw˨˩˦ nɨ˧˨]

[tʰiw˦˥ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 少女, composed of 少 (“young”) and 女 (“female person”).

Từ bốn nghi này tiếp tục hình thành nên Bát quái Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn với bốn cặp đối xứng nhau, tức: Càn là cha, Khôn là mẹ; Chấn là trưởng nam, Tốn là trưởng nữ; Khảm là trung nam, Ly là trung nữ; Cấn là thiếu nam, Đoài là thiếu nữ.

2009, BÁT TRẠCH MINH KÍNH, Nhà xuất bản Hà Nội, translation of 八宅明鏡, page 26:

From these four modes, the Eight Trigrams, the Creative, the Joyous, the Clinging, the Arousing, the Gentle, the Abysmal, the Keeping Still and the Receptive, form four contrastive pairs: the Creative is the father, the Receptive is the mother; the Arousing is the eldest son, the Gentle is the eldest daughter; the Abysmal is the middle son, the Clinging is the middle daughter; the Keeping Still is the youngest son, the Joyous is the youngest daughter.


suối vàng

[suəj˧˦ vaːŋ˨˩]

[ʂuj˨˩˦ vaːŋ˦˩]

[suj˨˩˦ vaːŋ˦˩]

[ʂuj˦˥ vaːŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-suối vàng.wav

suối (“spring; stream”) + vàng (“yellow”), calque of Chinese 黃泉 /黄泉 (hoàng tuyền)

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">hoàng tuyền</i>

xuống suối vàng

Mày mà cứ thối thây thế này cả đời thì tao có xuống suối vàng cũng không nhắm mắt nổi.

I'll never be able to die with my eyes closed if you just keep being a worthless ass like this for all your life.


Nam mô A Di Đà Phật

南無阿彌陀佛 (CJK)

[naːm˧˧ mo˧˧ ʔaː˧˧ zi˧˧ ʔɗaː˨˩ fət̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ mow˧˧ ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˦˩ fək̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ mow˧˧ ʔaː˧˧ jɪj˧˧ ʔɗaː˨˩ fək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南無阿彌陀佛, from Chinese 南無阿彌陀佛 /南无阿弥陀佛, from Sanskrit नमोऽमिताभाय (namoʼmitābhāya).
The second character 無 /无 here has the unusual reading mô instead of the typical vô. The form Nam vô A Di Đà Phật is well-attested in earlier texts.

der

Chinese 南無阿彌陀佛 /南无阿弥陀佛

Con lạy/niệm Nam mô A Di Đà Phật.
I pray, "Namo Amitābhāya."

(Buddhism) Namo Amitābhāya, a common phrase of salutation used by Buddhists


gả

head

gả • (妸, 婍, 嫁)

vi-verb

gả • (妸, 婍, 嫁)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 嫁 (SV: giá).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">giá</i>

vi-etym-sino

dựng vợ gả chồng

(literally, “to find [one's son] a wife and [one's daughter] a husband”)

to give (one's daughter) in marriage; to marry off one's daughter


輪迴

chữ Hán form of luân hồi (“(Buddhism) samsara”).


phép

→ Tai Dam: ꪵꪠꪚ (phép)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 法 (“rule, custom, method”, SV: pháp). Doublet of Pháp. Cognate with Lao ແບບ (bǣp), Thai แบบ (bɛ̀ɛp), Khmer បែប (baep).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">pháp</i>

vi-etym-sino

phải phép

vô phép

xin phép

cấp phép

cho phép

giấy phép

nghỉ phép

trái phép

phép vua


phép

đũa phép


chưởng

phim chưởng

a wuxia show, especially one where this move is used a lot

Giáng Long Thập Bát Chưởng

(martial arts, chiefly fiction) a move performed by pushing the front of the hand, with all fingers straightened, forward


địa ngục

[ʔɗiə˧˨ʔ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗiə˨˩ʔ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗiə˨˩˨ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 地獄, composed of 地 (“earth”) and 獄 (“prison”).

xuống địa ngục

địa ngục trần gian

bị đày xuống 18 tầng địa ngục

to be exiled to the 18 levels in hell [and suffer all sorts of torment for eternity]

Khi người ta ở địa ngục, người ta ao ước lên thiên đường. Khi người ta lên được thiên đường rồi, người ta bỗng muốn về địa ngục. Bởi vì, thiên đường tồi tệ hơn địa ngục. Thiên đường nào cũng thế. Bất hạnh cho những dân tộc có những lãnh tụ đang âm mưu đưa dân tộc mình lên thiên đường. Rồi họ sẽ thấy hai người nước Thiên Đường không đủ tiền, dành ăn chung một tô hủ tíu ở nước Địa Ngục.

1986, Duyên Anh, chapter 9, in MỘT NGƯỜI NGA Ở SÀIGÒN [A RUSSIAN IN SAIGON], Nam Á:

When you're in hell, you wish to be in heaven. When you get to be in heaven, suddenly you want to go back to hell. Because heaven is worse than hell. Every heaven is the same. Misery to peoples whose leaders are conspiring to bring their people to heaven. They'll see two people in the land of Heaven who don't have enough money and who have to share a bowl of hủ tíu in the land of Hell.

Đến thời kỳ nhà Đường (Thế kỷ thứ VII), Phật giáo du nhập và có ảnh hưởng rộng lớn ở Trung Quốc thì thuyết về địa ngục và Diêm La của Ấn Độ kết hợp và người ta mới an bài ở con số 10 tầng địa ngục do 10 vị Diêm Vương cai quản, như ngày nay.

2003, Phan Ngọc Khuê, LỄ CẤP SẮC CỦA NGƯỜI DAO LÔ GANG Ở LẠNG SƠN [THE COMING-OF-AGE RITUAL OF THE DAO LO GANG IN LẠNG SƠN], Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin:

By the Tang dynasty (7th century), Buddhism was imported and spread its reach wide in China, which then led to the conflation of hell and the Indian Yamarāja, and it was settled that there are ten levels of hell ruled by ten Yamas as we now know.


thiên đường

[tʰiən˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tʰiəŋ˧˧ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 天堂, composed of 天 (“sky”) and 堂 (“hall”).

lên thiên đường

Để được bay mãi lên thiên đường,
Một thiên đường tuyết rơi.

(Can we date this quote?), Toàn Thắng (lyrics and music), “Cô bé mùa đông [The Winter Girl]”:

So I could ascend all the way to heaven,
A snowy heaven.

Em yêu anh, ngả nghiêng, bồng bềnh niềm kiêu hãnh.
Thiên đường xanh mướt, gió trong lành
[…]
Sẽ không bao giờ chìm khuất, giấc mơ được có em,
Thiên đường gọi tên.

(Can we date this quote?), Mạnh Quân (lyrics and music), “Thiên đường gọi tên [Paradise is Saying Your Name]”:

I love you, with drifting, floating pride.
A green paradise, with refreshing winds
[…]
It's never gonna sink into oblivion, a dream where I have you,
Paradise is saying your name.

- Con năm nay mới mười sáu tuổi. Sao vội vàng thế ? - Tôi cay đắng hỏi nó.
- Hai năm nữa, chúng con sẽ lấy nhau. Khi ấy con đủ tuổi để lấy chồng rồi ! - Nó hớn hở dần lên.
- Đấy chẳng lẽ là tất cả cuộc sống của con hay sao ? - Tôi hỏi, tim buốt nhói vì một lần nữa, tôi lại chậm.
- Đấy là thiên đường, mẹ ạ ! - Nó ngẩng nhìn tôi, mắt lóe sáng - Chúng con sẽ đi làm, sẽ chỉ có nhau và những đứa con. Con sẽ không bao giờ phải buồn như mẹ.

1993, Nguyễn Thị Thu Huệ, “HẬU THIÊN ĐƯỜNG [AFTER HEAVEN]”, in HẬU THIÊN ĐƯỜNG [AFTER HEAVEN]:

“You’ve just turned 16 this year. Why the rush?” I bitterly asked.
“We’ll get married in two years’ time. I’ll be of marriageable age by then!” She sounded more and more excited.
“Will that be all there is to your life?” I asked, more slowly this time, heart tingled once more.
“That’s heaven, mom!” She looked up at me, eyes sparkling, “We’ll be working, it’ll be just the two of us and our kids. I won’t ever have to be sad like you.”


nghệ nhân

[ŋe˧˨ʔ ɲən˧˧]

[ŋej˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[ŋej˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 藝人 (“craftsman, artist”).

craftsman, artisan, artist (in handicrafts)


chầu văn

[t͡ɕəw˨˩ van˧˧]

[t͡ɕəw˦˩ vaŋ˧˧]

[cəw˨˩ vaŋ˧˧]

[cəw˨˩ jaŋ˧˧]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 朝 (“to pay homage/to perform the morning ceremony”, SV: triều) and 文 ("culture"/"literature", perhaps from a historical reading as "ceremony/ritual").

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">triều</i>

vi-etym-sino

kind of musical trance ritual associated with Đạo Mẫu


A Lịch Sơn

[ʔaː˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ səːn˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ ʂəːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ səːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ ʂəːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 亞歷山. Romanization of the Ancient Greek Αλέξανδρος (Aléxandros). Cognate with English Alexander.


An Tôn

From Portuguese Antonio or Latin Antonius. Cognate with English Anthony.

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]


Antôn

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

Borrowed from Portuguese Antonio or Latin Antonius. Cognate with English Anthony.


Biển Đức

[ʔɓiən˧˩ ʔɗɨk̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗɨk̚˦˥]

Phono-semantic matching of Portuguese Bento or Latin Benedictus. Cognate with English Benedict.


Lê Minh

[le˧˧ mïŋ˧˧]

From Latin Clemens. Cognate with English Clement.


Công Tăng

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

From Latin Constantinus. Cognate with English Constantine.


Đa Minh

[ʔɗaː˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

From Late Latin Dominicus, derived from Dominus (“Lord”). Cognate with English Dominic.


Đaminh

[ʔɗaː˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]


Hà Liên

[haː˦˩ liəŋ˧˧]

[haː˨˩ liəŋ˧˧]

From Latin Elena. Cognate with English Helen.


Y Nhã

[ʔi˧˧ ɲaː˦ˀ˥]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˨]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˨˩˦]

From Portuguese Ignácio, from Latin Ignatius. Cognate with English Ignatius.


Inhaxiô

[ʔi˧˧ ɲaː˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]


Mạc Tính

[maːk̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[maːk̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[maːk̚˨˩˨ tɨn˦˥]

From Latin Martinus. Cognate with English Martin.


Bênêđictô

head

Bênêđictô • (陂泥𠫾蘇)

vi-proper noun

Bênêđictô • (陂泥𠫾蘇)

[ʔɓe˧˧ ne˧˧ ʔɗïk̟̚˧˦ to˧˧]

[ʔɓej˧˧ nej˧˧ ʔɗɨt̚˦˧˥ tow˧˧]

[ʔɓej˧˧ nej˧˧ ʔɗɨt̚˦˥ tow˧˧]

From Latin Benedictus. Cognate with English Benedict.


Bảo Lộc

From Chinese 保祿 /保禄 (Bǎolù), which is from Latin Paulus. Cognate with English Paul.

[ʔɓaːw˧˩ ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˨ ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˨˩˦ ləwk͡p̚˨˩˨]


Phaolô

From Portuguese Paulo, from Latin Paulus. Cognate with English Paul.


Thanh Diêu

[tʰajŋ̟˧˧ ziəw˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ jiw˧˧]

From Ancient Greek Θαδδαῖος (Thaddaîos). Cognate with English Thaddaeus.


Ước Bang

[ʔɨək̚˧˦ ʔɓaːŋ˧˧]

[ʔɨək̚˦˧˥ ʔɓaːŋ˧˧]

[ʔɨək̚˦˥ ʔɓaːŋ˧˧]

From Latin Urbanus. Cognate with English Urban.


Urbanô

[ʔwəː˧˧ ʔɓaːn˧˧ no˧˧]

[ʔwəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ now˧˧]

[(ʔ)wəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ now˧˧]

From Portuguese Urbano, Latin Urbanus. Cognate with English Urban.


Constantinô

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tin˧˧ now˧˧]

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

From Portuguese Constantino, from Latin Constantinus. Cognate with English Constantine.


Linô

From Portuguese Lino, from Latin Linus. Cognate with English Linus.


Alexanđê

[ʔaː˧˧ lɛk̚˧˦ saːn˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔaː˧˧ lɛk̚˦˧˥ saːŋ˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔaː˧˧ lɛk̚˦˥ saːŋ˧˧ ʔɗej˧˧]

From Portuguese Alexandre, from Latin Alexander. Cognate with English Alexander.


Piô

[pɪj˧˧ ʔow˧˧]

[pɪj˧˧ ʔow˧˧]


Côrnêliô

[ko˧˧ ne˧˧ li˧˧ ʔo˧˧]

From Portuguese Cornélio, from Latin Cornelius. Cognate with English Cornelius.


Luciô

[lu˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[lʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[lʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Lúcio, from Latin Lucius. Cognate with English Lucius.


Stêphanô

From Italian Stefano, from Latin Stephanus. Cognate with English Stephen.


Điônisiô

[ʔɗi˧˧ ʔon˧˧ ni˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Dionísio, from Latin Dionysius. Cognate with English Dionysius.


Fêlix

[fe˧˧ lïk̟̚˧˦]

[fej˧˧ lɨt̚˦˧˥]

From Portuguese Félix, from Latin Felix. Cognate with English Felix.


Sylvestrô

From Italian Silvestro, from Latin Silvester. Cognate with English Sylvester.


Mác

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mác-cô (“Mark”)


Giăng

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gio-an (“John”)


Giuliô

[zu˧˧ li˧˧ ʔo˧˧]

[jʊw˧˧ lɪj˧˧ ʔow˧˧]

[jʊw˧˧ lɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Giulio, from Latin Iulius. Cognate with English Julius.


Bônifaciô

[ʔɓon˧˧ ni˧˧ faː˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɓoŋ˧˧ nɪj˧˧ faː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɓoŋ˧˧ nɪj˧˧ faː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Bonifacio, from Latin Bonifatius. Cognate with English Boniface.


Lêô

From Italian Leo, from Latin Leo. Cognate with English Leo.


Hilariô

[hi˧˧ laː˧˧ ɹi˧˧ ʔo˧˧]

[hi˧˧ laː˧˧ zi˧˧ ʔo˧˧]

[hɪj˧˧ laː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

[hɪj˧˧ laː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Latin Hilarius. Cognate with English Hilary.


Grêgôriô

[ɹe˧˧ ɣo˧˧ ɹi˧˧ ʔo˧˧]

[ɹe˧˧ ɣo˧˧ zi˧˧ ʔo˧˧]

[ɹej˧˧ ɣow˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ɹej˧˧ ɣow˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Gregorio, from Latin Gregorius. Cognate with English Gregory.


Sêvêrinô

From Portuguese Severino, from Latin Severinus. Cognate with English Severin.


Thêôđorô

[tʰe˧˧ ʔo˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹo˧˧]

[tʰe˧˧ ʔo˧˧ ʔɗɔ˧˧ zo˧˧]

[tʰej˧˧ ʔow˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹow˧˧]

[tʰej˧˧ ʔow˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹow˧˧]

From Italian Teodoro, from Ancient Greek Θεόδωρος (Theódōros). Cognate with English Theodore.


Êugêniô

[ʔew˧˧ ɣen˧˧ ni˧˧ ʔo˧˧]

[ʔew˧˧ ɣen˧˧ nɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔew˧˧ ɣəːn˧˧ nɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Eugenio, from Latin Eugenius. Cognate with English Eugene.


Valentinô

[vaː˧˧ lɛŋ˧˧ tin˧˧ now˧˧]

[vaː˧˧ lɛŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

[jaː˧˧ lɛŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

From Italian Valentino, from Latin Valentinus. Cognate with English Valentine.


Têrêsa

[te˧˧ ɹe˧˧ saː˧˧]

From Portuguese Teresa. Cognate with English Teresa.


Anê

[ʔaːn˧˧ ne˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ nej˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ nej˧˧]

From Italian Agnese, from Ancient Greek Ἁγνή (Hagnḗ). Cognate with English Agnes.


Phanxicô

[faːŋ˧˧ sɪj˧˧ kow˧˧]

[faːŋ˧˧ sɪj˧˧ kow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phanxicô.wav

From Portuguese Francisco, from Latin Franciscus. Cognate with English Francis.

(Roman Catholicism) Francis (patronymic surname)

(Roman Catholicism) Francis (male given name)


Batôlômêô

head

Batôlômêô • (巴蘇爐迷烏)

vi-proper noun

Batôlômêô • (巴蘇爐迷烏)

[ʔɓaː˧˧ to˧˧ lo˧˧ me˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tow˧˧ low˧˧ mej˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tow˧˧ low˧˧ mej˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Bartolomeo, from Latin Bartholomeus. Cognate with English Bartholomew.


Giuđa

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧]

From Italian Giuda or French Judas, from Latin Judas. Cognate with English Judas.


Ítcariốt

[ʔit̚˧˦ kaː˧˧ ɹi˧˧ ʔot̚˧˦]

[ʔit̚˧˦ kaː˧˧ zi˧˧ ʔot̚˧˦]

[ʔit̚˦˧˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˧˥]

[ʔɨt̚˦˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˥]

From French Iscariote, from Ancient Greek Ἰσκαριώτης (Iskariṓtēs). Cognate with English Iscariot.


Giuđa Ítcariốt

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˧˦ kaː˧˧ ɹi˧˧ ʔot̚˧˦]

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˧˦ kaː˧˧ zi˧˧ ʔot̚˧˦]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˦˧˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˧˥]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔɨt̚˦˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˥]

Giuđa + Ítcariốt. Cognate with English Judas Iscariot.


Xaviê

[saː˧˧ vi˧˧ ʔe˧˧]

[saː˧˧ vɪj˧˧ ʔej˧˧]

[saː˧˧ vɪj˧˧ ʔej˧˧]

[saː˧˧ jɪj˧˧ ʔej˧˧]

From French Xavier. Cognate with English Xavier.


Patriciô

[paː˧˧ t͡ɕi˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[paː˧˧ ʈɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[paː˧˧ ʈɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Patrício, from Latin Patricius. Cognate with English Patrick.


Augustinô

[ʔa(ː)w˧˧ ɣʊw˧˧ stɨn˧˧ now˧˧]

From Latin Augustinus. Cognate with English Augustine.


Âu Tinh

[ʔəw˧˧ tïŋ˧˧]

[ʔəw˧˧ tɨn˧˧]

[ʔəw˧˧ tɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Âu Tinh.wav


Ambrôsiô

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹo˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹow˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹow˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Ambrósio, from Latin Ambrosius. Cognate with English Ambrose.


Bênađô

head

Bênađô • (陂那都)

vi-proper noun

Bênađô • (陂那都)

[ʔɓe˧˧ naː˧˧ ʔɗo˧˧]

[ʔɓej˧˧ naː˧˧ ʔɗow˧˧]

[ʔɓej˧˧ naː˧˧ ʔɗow˧˧]

From Portuguese Bernardo. Cognate with English Bernard.


Gioan Baotixita

由安包卑吹些 (CJK)

[zwaːn˧˧ ʔɓaːw˧˧ ti˧˧ si˧˧ taː˧˧]

[jwaːŋ˧˧ ʔɓaːw˧˧ tɪj˧˧ sɪj˧˧ taː˧˧]

[jwaːŋ˧˧ ʔɓaːw˧˧ tɪj˧˧ sɪj˧˧ taː˧˧]

From Spanish Juan Bautista. Cognate with English John the Baptist, French Jean-Baptiste.


Giăng Báp-tít

[zaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˧˦ tit̚˧˦]

[jaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˦˧˥ tit̚˦˧˥]

[jaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˦˥ tɨt̚˦˥]


Lôrensô

[lo˧˧ ɹɛn˧˧ so˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ ʂow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ sow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ ʂow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ sow˧˧]

From Italian Lorenzo, from Latin Laurentius. Cognate with English Laurence.


Vinh Sơn

[vïŋ˧˧ səːn˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ səːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jɨn˧˧ səːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Vinh Sơn.wav

Borrowed from French Vincent, from Latin Vincentius (literally “conqueror, winner”). Cognate with English Vincent.

der

(Roman Catholicism) a male given name from Latin, equivalent to English Vincent


Micae

[mi˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

[mɪj˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

[mɪj˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

From Latin Michael. Cognate with English Michael.


Máctinô

[maːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ now˧˧]

From Latin Martinus. Cognate with English Martin.


Isave

[ʔi˧˧ saː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ saː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ saː˧˧ jɛ˧˧]

From Portuguese Isabel. Cognate with English Isabel.


trường cao đẳng

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kaːw˧˧ ʔɗaŋ˧˩]

[ʈɨəŋ˦˩ kaːw˧˧ ʔɗaŋ˧˨]

[ʈɨəŋ˨˩ kaːw˧˧ ʔɗaŋ˨˩˦]

trường (“school”) + cao đẳng (“collegiate”)

compound

junior college (institution of higher education teaching undergraduates)


trường cao học

[t͡ɕɨəŋ˨˩ kaːw˧˧ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʈɨəŋ˦˩ kaːw˧˧ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʈɨəŋ˨˩ kaːw˧˧ hawk͡p̚˨˩˨]

trường (“school”) + cao học (“postgraduate education”)


Anphongsô

[ʔaːn˧˧ fawŋ͡m˧˧ so˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ sow˧˧]

(Roman Catholicism) Alphonsus Liguori (Italian bishop and founder of the Redemptorists)


CTTĐVN

[kaːk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ tɨ˧˩ ʔɗaːw˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ tɨ˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˥ tʰan˦˥ tɨ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˥ tʰan˦˥ tɨ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Các Thánh Tử Đạo Việt Nam
Các Thánh Tử Đạo Việt Nam#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (“Vietnamese Martyrs”).


thuồng luồng

[tʰuəŋ˨˩ luəŋ˨˩]

[tʰuəŋ˦˩ luəŋ˦˩]

[tʰuəŋ˨˩ luəŋ˨˩]

Disyllabic non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 龍 (SV: long) (Maspero, 1912). Compare rồng.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">long</i>

vi-etym-sino

(mythology) aquatic serpent-like monster.


trữ tình

[t͡ɕɨ˦ˀ˥ tïŋ˨˩]

[ʈɨ˧˨ tɨn˦˩]

[ʈɨ˨˩˦ tɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 抒情, composed of 抒 (“to express”) and 情 (“emotion”).

Coordinate term: tự sự


tiên sinh

[tiən˧˧ sïŋ˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

[tiəŋ˧˧ ʂɨn˧˧]

[tiəŋ˧˧ sɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 先生, composed of 先 (“fore-”) and 生 (“born”).

(Chinese fiction) you, a senior or knowledgeable person


禪宗

chữ Hán form of thiền tông (“(Buddhism) Zen Buddhism”).


大藏經

Đại tạng kinh
Đại tạng kinh#Vietnamese:_大藏經

chữ Hán form of Đại tạng kinh (“Chinese Buddhist canon; Tripitaka”).


藏經

chữ Hán form of Tạng kinh (“Chinese Buddhist canon; Tripitaka”).


gảy

(music) to pluck (a musical instrument), to strum


ni cô

Sino-Vietnamese word from 尼姑, composed of 尼 (“bikkhni”) and 姑 (“paternal aunt; lady”).

(Buddhism) Synonym of tì kheo ni (“a bhikkhuni; a nun”)


truyện tranh

vi-noun

(classifier cuốn, quyển) truyện tranh • (傳𢂰, 傳幀)

cuốn (classifier)
quyển (classifier)
傳𢂰 (CJK)
傳幀 (CJK)

[t͡ɕwiən˧˨ʔ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[ʈwiəŋ˨˩ʔ ʈɛɲ˧˧]

[ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ʈan˧˧]

truyện (“storybook”) + tranh (“illustration”).


hoà thượng

[hwaː˨˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[hwaː˦˩ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[waː˨˩ tʰɨəŋ˨˩˨]

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc viếng Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ
President Nguyễn Xuân Phúc Paid Tribute to Grand Elder Monk Thích Phổ Tuệ


百家姓

Bách gia tính
Bách gia tính#Vietnamese:_百家姓

chữ Hán form of Bách gia tính (“(literature) the Baijiaxing (Hundred Family Surnames), a classic Chinese text composed of surnames”).


phượng hoàng

[fɨəŋ˧˨ʔ hwaːŋ˨˩]

[fɨəŋ˨˩ʔ hwaːŋ˦˩]

[fɨəŋ˨˩˨ waːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 鳳凰 (“fenghuang”). Compare phụng hoàng.

vi-etym-sino

Hội Phượng Hoàng


giáo hoàng

[jaːw˨˩˦ hwaːŋ˦˩]

[jaːw˦˥ waːŋ˨˩]

đức giáo hoàng


mắt cá

[mak̚˦˧˥ kaː˨˩˦]

From mắt (“eye”) + cá (“fish”). The adjective is a semantic loan from English fisheye (adjective).

semantic loan

(photography, film, of lenses or shots) fisheye


佛誕

佛誕chữ Hán form of Phật Đản . (canonical)
“Vesak” (romanization)


chân như

[t͡ɕən˧˧ ɲɨ˧˧]

[t͡ɕəŋ˧˧ ɲɨ˧˧]

[cəŋ˧˧ ɲɨ˧˧]


giếng trời

[ziəŋ˧˦ t͡ɕəːj˨˩]

[jiəŋ˦˧˥ ʈəːj˦˩]

[jiəŋ˦˥ ʈəːj˨˩]

From giếng (“well”) + trời (“sky”). Compare Chinese 天井 (tiānjǐng, “atrium”, literally “sky well”), Japanese 天井 (tenjō, “ceiling”).


dương cầm

Sino-Vietnamese word from 洋琴, composed of 洋 (“Western”) and 琴 (“instrument”).

vi-etym-sino

[zɨəŋ˧˧ kəm˨˩]

[jɨəŋ˧˧ kəm˦˩]

[jɨəŋ˧˧ kəm˨˩]

♂: Tiếng dương cầm lãng du môi mềm xinh xắn.
♀: Là anh như mùa đông được sưởi ấm,
Là anh như tình yêu vĩnh hằng.
♂: Sẽ không bao giờ chìm khuất, giấc mơ được có em,
Thiên đường gọi tên.
♀: Giấc mơ chúng mình cùng ước nguyện,
♀♂: Hãy yêu nhau, biển trời xanh mãi !

(Can we date this quote?), Mạnh Quân (lyrics and music), “Thiên đường gọi tên [The Paradise is Saying Your Name]”:

♂: The sounds of the piano wander onto your soft, pretty lips.
♀: With you, it's like I'm warmed up in winter,
With you, it's like eternal love.
♂: It's never going to sink into oblivion, a dream where I have you,
The paradise is saying your name.
♀: This dream we share,
♀♂: Let's be in love so the sea and the sky remain forever blue!


dương cầm

[zɨəŋ˧˧ kəm˨˩]

[jɨəŋ˧˧ kəm˦˩]

[jɨəŋ˧˧ kəm˨˩]


放生

(Buddhism) chữ Hán form of phóng sinh (“to release captive animals into the wild”).


chị Hằng

[t͡ɕi˧˨ʔ haŋ˨˩]

[t͡ɕɪj˨˩ʔ haŋ˦˩]

[cɪj˨˩˨ haŋ˨˩]

chị (“elder sister”) + Hằng, from Chinese 姮娥 (Hằng Nga).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">Hằng Nga</i>

(folklore) a woman who got trapped on the Moon due to the lies of her younger brother, Cuội.


phái

Sino-Vietnamese word from 派. Doublet of phe.

Ta đã phái người đến giúp.


trường phái

[t͡ɕɨəŋ˨˩ faːj˧˦]

[ʈɨəŋ˦˩ faːj˨˩˦]

[ʈɨəŋ˨˩ faːj˦˥]

A pseudo-Sino-Vietnamese coinage from trường (“school”) + phái (“sect”)

các trường phái hội hoạ ở châu Âu

trường phái trọng tiền

trường phái toả tuyến

trường phái dã thú

school of thought
school of thought#English

(chiefly art, philosophy) a school of thought or movement; compare chủ nghĩa (“discipline; doctrine”)


Phật

Sino-Vietnamese word from 佛. Doublet of Bụt.

chư Phật

(Đức) Phật A Di Đà

Phật Bà Quan Âm


Phật

Đức Phật


Minecraft

[maːj˧˧ kəː˨˩ ɹaːp̚˧˦]

[maːj˧˧ kəː˨˩ zaːp̚˧˦]

[maːj˧˧ kəː˦˩ ɹaːp̚˦˧˥]

[maːj˧˧ kəː˨˩ ɹaːp̚˦˥]

Unadapted borrowing from English Minecraft.

ubor

Ngoài việc dựng các công trình trong nước, nhóm dự định làm thêm các điểm đến nổi tiếng quốc tế để thu hút sự chú ý của cộng đồng Minecraft nước ngoài.

In addition to building domestic structures, the group plans to create more popular international destinations to attract the attention of the foreign Minecraft community.


tội nghiệp

[toj˧˨ʔ ŋiəp̚˧˨ʔ]

[toj˨˩ʔ ŋiəp̚˨˩ʔ]

[toj˨˩˨ ŋip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 罪業 (“Buddhist sin”), from Chinese 罪 (zuì, “sin; crime”) + 業 /业 (yè, “karma”).


hồi

Sino-Vietnamese word from 回 (“to return; occurrence classifier; chapter classifier”).

Đã ba hồi trôi qua rồi mà chẳng thấy có tiến triển gì cả.

Three chapters past and there's still no progress.

Hồi 1, Cảnh 1

cấu trúc 3 hồi

(narratology, especially theater) an act


nhân vật

[ɲən˧˧ vət̚˧˨ʔ]

[ɲəŋ˧˧ vək̚˨˩ʔ]

[ɲəŋ˧˧ vək̚˨˩˨]

[ɲəŋ˧˧ jək̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-nhân vật.wav

Sino-Vietnamese word from 人物, composed of 人 (“person”) and 物 (“thing”).


nhập

Sino-Vietnamese word from 入 (“to enter; to take in”).

bị ma/quỷ nhập


căng

concentration camp (usually referring to those operated under French colonial administration)


thủ

cơ thủ

kì thủ

game thủ


học viện

[hawk͡p̚˨˩ʔ viəŋ˨˩ʔ]

[hawk͡p̚˨˩˨ viəŋ˨˩˨]

[hawk͡p̚˨˩˨ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 學院, composed of 學 (“study”) and 院 (“institute”).

an academy (specialized school; college or university)


白蓮教

Bạch Liên giáo
Bạch Liên giáo#Vietnamese:_白蓮教

chữ Hán form of Bạch Liên giáo (“(historical, religion) White Lotus (a religious and political movement that originated in China in the late 13th century)”).


sách gối đầu giường

vi-noun

(classifier cuốn, quyển) sách gối đầu giường

[sajk̟̚˧˦ ɣoj˧˦ ʔɗəw˨˩ zɨəŋ˨˩]

[ʂat̚˦˧˥ ɣoj˨˩˦ ʔɗəw˦˩ jɨəŋ˦˩]

[sat̚˦˧˥ ɣoj˨˩˦ ʔɗəw˦˩ jɨəŋ˦˩]

[ʂat̚˦˥ ɣoj˦˥ ʔɗəw˨˩ jɨəŋ˨˩]

[sat̚˦˥ ɣoj˦˥ ʔɗəw˨˩ jɨəŋ˨˩]

sách + gối + đầu + giường, literally “book used as a pillow for head rest”

a book that is so important to someone that they could figuratively use it as a pillow, especially a bible (comprehensive manual)


南無

chữ Hán form of nam mô (“(Buddhism, only in fixed expressions) to salute, to homage or to take refuge (a Buddha or a Bodhisattva)”).


Tiến quân ca

[tiəŋ˦˧˥ kwəŋ˧˧ kaː˧˧]

[tiəŋ˦˥ wəŋ˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 進軍歌, composed of 進軍 (“military march”) and 歌 (“song”).

vi-etym-sino

Tiến quân ca, the national anthem of Vietnam


nhà chọc trời

[ɲaː˨˩ t͡ɕawk͡p̚˧˨ʔ t͡ɕəːj˨˩]

[ɲaː˦˩ t͡ɕawk͡p̚˨˩ʔ ʈəːj˦˩]

[ɲaː˨˩ cawk͡p̚˨˩˨ ʈəːj˨˩]

nhà (“building”) + chọc (“to poke through”) + trời (“sky”), calque of English skyscraper.


cổng

head

𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌

vi-noun

𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌

(classifier cánh, cái) cổng • (𢩉, 𢩛, 𤗤, 𥯏, 𨶛, 𫼌)

cánh (classifier)
cái (classifier)
𢩉 (CJK)
𢩛 (CJK)
𤗤 (CJK)
𥯏 (CJK)
𨶛 (CJK)
𫼌 (CJK)


mõ

(Buddhism) a wooden fish; a temple block


ma trơi

French: ma troi

[maː˧˧ t͡ɕəːj˧˧]

[maː˧˧ ʈəːj˧˧]

[maː˧˧ ʈəːj˧˧]


bối cảnh

[ʔɓoj˧˦ kajŋ̟˧˩]

[ʔɓoj˨˩˦ kɛɲ˧˨]

[ʔɓoj˦˥ kan˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 背景, from Japanese 背景 (haikei).

Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh thời hiện đại.


lãnh sự quán

[lajŋ̟˦ˀ˥ sɨ˧˨ʔ kwaːn˧˦]

[lɛɲ˧˨ ʂɨ˨˩ʔ kwaːŋ˦˧˥]

[lɛɲ˧˨ sɨ˨˩ʔ kwaːŋ˦˧˥]

[lan˨˩˦ ʂɨ˨˩˨ waːŋ˦˥]

[lan˨˩˦ sɨ˨˩˨ waːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 領事館, composed of 領事 (“consul”) and 館 (“building”).

vi-etym-sino

a consulate (an office of a government, comparable to an embassy)


phòng mạch

[fɔŋ˦˩ mat̚˨˩ʔ]


cường hoá

[kɨəŋ˨˩ hwaː˧˦]

[kɨəŋ˦˩ hwaː˨˩˦]

[kɨəŋ˨˩ waː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 強化 (“to strengthen”).


trưởng nam

[t͡ɕɨəŋ˧˩ naːm˧˧]

[ʈɨəŋ˧˨ naːm˧˧]

[ʈɨəŋ˨˩˦ naːm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 長男, composed of 長 (“head”) and 男 (“male”)

Vũ Văn A (trưởng nam) và Nguyễn Thị B (thứ nữ)
Vũ Văn A (first son) and Nguyễn Thị B (second daughter)

(formal, chiefly on wedding invitation cards or at weddings, sometimes as the title of the eldest son who's appointed as the head of his extended family) the eldest son


trưởng nữ

[t͡ɕɨəŋ˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[ʈɨəŋ˧˨ nɨ˧˨]

[ʈɨəŋ˨˩˦ nɨ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-trưởng nữ.wav

Sino-Vietnamese word from 長女, composed of 長 (“head”) and 女 (“female”)

(formal, on wedding invitation cards or at weddings) the eldest daughter


lớp học

[ləːp̚˧˦ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ləːp̚˦˧˥ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ləːp̚˦˥ hawk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lớp học.wav


ngoáo ộp

[ŋwaːw˧˦ ʔop̚˧˨ʔ]

[ŋwaːw˨˩˦ ʔop̚˨˩ʔ]

[ŋwaːw˦˥ ʔop̚˨˩˨]


viễn tưởng

[viən˦ˀ˥ tɨəŋ˧˩]

[viəŋ˧˨ tɨəŋ˧˨]

[viəŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˦]

[jiəŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 遠想, composed of 遠 (“far”) and 想 (“to think”), perhaps modeled after giả tưởng. "Far" implies the "far future", and this term is mostly about futuristic science fiction.

khoa học viễn tưởng


hạn

giải hạn

to neutralize unlucky supernatural forces that's haunting you

Năm nay hạn.

This year's gonna have a drought. / This year's projected to be unlucky for me.


nhà tù

[ɲaː˨˩ tu˨˩]

[ɲaː˦˩ tʊw˦˩]

[ɲaː˨˩ tʊw˨˩]


Ki-tô giáo

Ki-tô (“Christ”) + -giáo (“religion”). Compare Mandarin 基督教 (Jīdūjiào, Cơ Đốc giáo, literally “Christ's religion”), Japanese キリスト教 (Kirisuto-kyō, spelt with ateji as 基督教 (Kirisuto-kyō)).

cog

Jīdūjiào, <i class="Latn mention" lang="vi">Cơ Đốc giáo</i>

spelt with ateji as <i class="Jpan mention" lang="ja">基督教</i> (Kirisuto-kyō)

Meronyms: Chính thống giáo, Công giáo, đạo Tin Lành, Thiên Chúa giáo


siêu năng lực

[siəw˧˧ naŋ˧˧ lɨk̚˧˨ʔ]

[ʂiw˧˧ naŋ˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[siw˧˧ naŋ˧˧ lɨk̚˨˩ʔ]

[ʂiw˧˧ naŋ˧˧ lɨk̚˨˩˨]

[siw˧˧ naŋ˧˧ lɨk̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 超能力, composed of 超 (“super-”) and 能力 (“ability”).


phóng viên

[fawŋ͡m˦˧˥ viəŋ˧˧]

[fɔŋ˦˧˥ viəŋ˧˧]

[fawŋ͡m˦˥ viəŋ˧˧]

[fawŋ͡m˦˥ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 訪員, composed of 訪 (“to visit; to interview”) and 員 (“person”).

(journalism) a correspondent or reporter


cọ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cọ.wav


phẩy

(calligraphy) a stroke that falling leftwards (㇒)


đình

(Northern Vietnam, Central Vietnam) village shrine


chúng sinh

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ sïŋ˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ sɨn˧˧]

[cʊwŋ͡m˦˥ ʂɨn˧˧]

[cʊwŋ͡m˦˥ sɨn˧˧]

(Buddhism) "living beings", or more specifically, humans and animals


thời trang

[tʰəːj˨˩ t͡ɕaːŋ˧˧]

[tʰəːj˦˩ ʈaːŋ˧˧]

[tʰəːj˨˩ ʈaːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thời trang.wav


tổng lãnh sự quán

[təwŋ͡m˧˩ lajŋ̟˦ˀ˥ sɨ˧˨ʔ kwaːn˧˦]

[təwŋ͡m˧˨ lɛɲ˧˨ ʂɨ˨˩ʔ kwaːŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˨ lɛɲ˧˨ sɨ˨˩ʔ kwaːŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ lan˨˩˦ ʂɨ˨˩˨ waːŋ˦˥]

[təwŋ͡m˨˩˦ lan˨˩˦ sɨ˨˩˨ waːŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 總領事館, composed of 總領事 (“consul general”) and 館 (“headquarters”) or 總 /总 (zǒng, “general”) + 領事館 /领事馆 (lǐngshìguǎn, “consulate”).


lành

head

令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬

lành • (令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬)

vi-adj

令, 冷, 怜, 苓, 袊, 𡅐, 𡅑, 𫅜, 𬙽, 𫅞, 󰃬

令 (CJK)
冷 (CJK)
怜 (CJK)
苓 (CJK)
袊 (CJK)
𡅐 (CJK)
𡅑 (CJK)
𫅜 (CJK)
𬙽 (CJK)
𫅞 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 令 (“good; fine; excellent”, SV: lệnh).
Attested in the Annan Jishi (安南即事, 13th centry) as 領 (MC ljengX), glossed as "good" (好), with "not good" (不好) being 張領 (MC trjang ljengX), i.e. chẳng lành.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">lệnh</i>

vi-etym-sino

điềm lành

ngày lành


bá phụ

[ʔɓaː˧˦ fu˧˨ʔ]

[ʔɓaː˨˩˦ fʊw˨˩ʔ]

[ʔɓaː˦˥ fʊw˨˩˨]

(archaic, Chinese fiction) an uncle (father's elder brother or elder sister's husband)


thúc phụ

[tʰʊwk͡p̚˧˦ fu˧˨ʔ]

[tʰʊwk͡p̚˦˧˥ fʊw˨˩ʔ]

[tʰʊwk͡p̚˦˥ fʊw˨˩˨]

(archaic, Chinese fiction) an uncle (father's younger brother or younger sister's husband)


thất tình

Sino-Vietnamese word from 七情, composed of 七 (“seven”) and 情 (“emotion”).

[tʰət̚˧˦ tïŋ˨˩]

[tʰək̚˦˧˥ tɨn˦˩]

[tʰək̚˦˥ tɨn˨˩]

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(Confucianism, Buddhism, traditional Chinese medicine) the seven emotional states: joy, anger, anxiety, thought, grief, fear, fright


thăng

Sino-Vietnamese word from 升 (“to rise”).

(music, only in compounds, after the name of a note) a sharp

(music) Short for dấu thăng (“sharp sign”).


phu phụ

[fʊw˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[fʊw˧˧ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 夫婦, composed of 夫 (“husband”) and 婦 (“wife”), from Chinese 夫婦 /夫妇 (fūfù).

(Chinese fiction) Synonym of phu thê (“a married couple”)


tù nhân

[tu˨˩ ɲən˧˧]

[tʊw˦˩ ɲəŋ˧˧]

[tʊw˨˩ ɲəŋ˧˧]


phím

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 品 (“fret”, SV: phẩm). Doublet of phẩm.
For some examples of ‹i› in vernacular loans versus ‹â› in standard Sino-Vietnamese, see also tim, kịp, kín, nhịn.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">phẩm</i>

vi-etym-sino

(by extension, music, of a keyboard instrument) a key

Để gặp điện thoại viên, vui lòng bấm phím 1.

To forward to an operator, please press 1.

bàn phím

(by extension, telephony, computer hardware) a key


tu viện

[tʊw˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[tʊw˧˧ viəŋ˨˩˨]

[tʊw˧˧ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 修院, composed of 修 (“to practise religious doctrine”) and 院 (“yard; place”).


luật sư

[lwət̚˧˨ʔ sɨ˧˧]

[lwək̚˨˩ʔ ʂɨ˧˧]

[lwək̚˨˩ʔ sɨ˧˧]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ ʂɨ˧˧]

[l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 律師, composed of 律 (“law; code”) and 師 (“master”).


chơi điện tử

[t͡ɕəːj˧˧ ʔɗiən˧˨ʔ tɨ˧˩]

[t͡ɕəːj˧˧ ʔɗiəŋ˨˩ʔ tɨ˧˨]

[cəːj˧˧ ʔɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Clipping of trò chơi điện tử (“video game”)


ti vi

[tɪj˧˧ vɪj˧˧]

[tɪj˧˧ vɪj˧˧]

[tɪj˧˧ jɪj˧˧]


biên tập

[ʔɓiən˧˧ təp̚˧˨ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩ʔ]

[ʔɓiəŋ˧˧ təp̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-biên tập.wav

Sino-Vietnamese word from 編輯, from Chinese 編輯 /编辑 (biānjí).

Biên tập
Vũ Văn A
Editor
Vũ Văn A

(writing, publishing, journalism, advertising, film, television) to edit


Đại Học

[ʔɗaːj˧˨ʔ hawk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ hawk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ hawk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大學 (literally "Great Learning").

Four Books
w:Four Books and Five Classics

Great Learning (one of the Four Books of Confucianism)


Mạnh Tử

[majŋ̟˧˨ʔ tɨ˧˩]

[mɛɲ˨˩ʔ tɨ˧˨]

[man˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 孟子, from Chinese 孟子 (Mèngzǐ). See also 孟母 (Mạnh mẫu, “Mencius's mother”).

Mencius (one of the Four Books of Confucianism)


Trung Dung

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ zʊwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ jʊwŋ͡m˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ jʊwŋ͡m˧˧]

the Doctrine of the Mean (one of the Four Books of Confucianism)


Luận Ngữ

[lwən˧˨ʔ ŋɨ˦ˀ˥]

[lwəŋ˨˩ʔ ŋɨ˧˨]

[l⁽ʷ⁾əŋ˨˩˨ ŋɨ˨˩˦]

Lunyu, the Analects of Confucius (one of the Four Books of Confucianism)


quyển thượng

[kwiən˧˩ tʰɨəŋ˧˨ʔ]

[kwiəŋ˧˨ tʰɨəŋ˨˩ʔ]

[wiəŋ˨˩˦ tʰɨəŋ˨˩˨]

From quyển (“book; notebook”) + thượng (“above”). Compare Japanese 上 (jō, thượng).

com

(dated) the first book of a two- or three-book series


quyển hạ

[kwiəŋ˧˨ haː˨˩ʔ]

[wiəŋ˨˩˦ haː˨˩˨]

From quyển (“book; notebook”) + hạ (“below”). Compare Japanese 下 (ge, hạ).

(dated) the last book of a two- or three-book series


quyển trung

[kwiən˧˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[kwiəŋ˧˨ ʈʊwŋ͡m˧˧]

[wiəŋ˨˩˦ ʈʊwŋ͡m˧˧]

From quyển (“book; notebook”) + trung (“middle”). Compare Japanese 中 (chū, trung).

(dated) the second book of a three-book series


nhà thơ

[ɲaː˨˩ tʰəː˧˧]

[ɲaː˦˩ tʰəː˧˧]

[ɲaː˨˩ tʰəː˧˧]


đại tiện

[ʔɗaːj˧˨ʔ tiən˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ tiəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ tiəŋ˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đại tiện.wav

Sino-Vietnamese word from 大便, composed of 大 (“large”) and 便 (“waste”).


tư thục

[tɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[tɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[tɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tư thục.wav

Sino-Vietnamese word from 私塾 (“traditional private school”).


thúc

[tʰʊwk͡p̚˧˦]

[tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[tʰʊwk͡p̚˦˥]


phòng khám

[fawŋ͡m˦˩ kʰaːm˦˧˥]

[fɔŋ˦˩ xaːm˦˧˥]


tăng viện

Sino-Vietnamese word from 增援, composed of 增 (“to increase”) and 援 (“aid”).

[taŋ˧˧ viən˧˨ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩˨]

[taŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]

Đợt tăng viện vừa rồi tiếc thay không thể nào xoay chuyển tình thế.

The latest addition of motivated reinforcements sadly could not turn the situation on the battlefield around.

(historical, military) to send reinforcements


tăng viện

Sino-Vietnamese word from 僧院, composed of 僧 (“monk”) and 院 (“institute”).

[taŋ˧˧ viən˧˨ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩ʔ]

[taŋ˧˧ viəŋ˨˩˨]

[taŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨]


tiểu phẩm

[tiw˨˩˦ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 小品, composed of 小 (“small”) and 品 (“item”).

tiểu phẩm hài


đính hôn

[ʔɗïŋ˧˦ hon˧˧]

[ʔɗɨn˦˧˥ hoŋ˧˧]

[ʔɗɨn˦˥ hoŋ˧˧]


ngày xửa ngày xưa

[ŋaj˨˩ sɨə˧˩ ŋaj˨˩ sɨə˧˧]

[ŋaj˦˩ sɨə˧˨ ŋaj˦˩ sɨə˧˧]

[ŋa(ː)j˨˩ sɨə˨˩˦ ŋa(ː)j˨˩ sɨə˧˧]

Từ láy formation of ngày xưa (“time immemorial; in ancient times; in feudal times; long ago; ye olden days; back in the day”). Compare the similar năm nảo năm nào.

once upon a time
once upon a time#English

(narratology) long ago; once upon a time


nước hoa

[nɨək̚˧˦ hwaː˧˧]

[nɨək̚˦˧˥ hwaː˧˧]

[nɨək̚˦˥ waː˧˧]


phóng sinh

[fawŋ͡m˧˦ sïŋ˧˧]

[fawŋ͡m˦˧˥ ʂɨn˧˧]

[fɔŋ˦˧˥ sɨn˧˧]

[fawŋ͡m˦˥ ʂɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 放生, composed of 放 (“to release”) and 生 (“life”).

(chiefly Buddhism) to "release" captive animals into the wild


phá giới

[faː˧˦ zəːj˧˦]

[faː˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[faː˦˥ jəːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 破戒, composed of 破 (“to break”) and 戒 (“precept”)

(Buddhism, of a monk or nun) to break fundamental Buddhist precepts, typically veganism, or abstinence from alcohol or sex


tờ mục vụ

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˧˨ʔ vu˧˨ʔ]

[təː˦˩ mʊwk͡p̚˨˩ʔ vʊw˨˩ʔ]

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˨˩˨ vʊw˨˩˨]

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˨˩˨ jʊw˨˩˨]

(Roman Catholicism) pastoral newsletter, church bulletin


nữ thần

[nɨ˦ˀ˥ tʰən˨˩]

[nɨ˧˨ tʰəŋ˦˩]

[nɨ˨˩˦ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 女神, composed of 女 (“female”) and 神 (“god”).

Tượng Nữ thần Tự do

(literally, “the Statue of the Goddess of Liberty”)

Đăm Săn cầu hôn nữ thần mặt trời.
Đam San proposed to the goddess of the sun.


đầu thai

[ʔɗəw˨˩ tʰaːj˧˧]

[ʔɗəw˦˩ tʰaːj˧˧]

[ʔɗəw˨˩ tʰaːj˧˧]


chín suối

[t͡ɕin˦˧˥ ʂuj˨˩˦]

[t͡ɕin˦˧˥ suj˨˩˦]

[cɨn˦˥ ʂuj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chín suối.wav

Calque of Chinese 九泉 (cửu tuyền), from chín (“nine”) + suối (“spring”).

(occult) Synonym of suối vàng (“the world of the dead”)


cồng

Likely from Austronesian, compare Malay gong.


tử vì đạo

[tɨ˧˩ vi˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[tɨ˧˨ vɪj˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[tɨ˨˩˦ vɪj˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

[tɨ˨˩˦ jɪj˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]


chòi

vi-noun

(classifier cái, căn) chòi • (𢋬, 󰆏, 𥴛, 𢬗)

cái (classifier)
căn (classifier)
𢋬 (CJK)
𥴛 (CJK)
𢬗 (CJK)


phân bón

[fən˧˧ ʔɓɔn˧˦]

[fəŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˧˥]

[fəŋ˧˧ ʔɓɔŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân bón.wav

phân (“feces”) + bón (“to put fertilizer on the soil”).


thanh mai trúc mã

[tʰajŋ̟˧˧ maːj˧˧ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ maː˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˧˧ maːj˧˧ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ maː˧˨]

[tʰan˧˧ maːj˧˧ ʈʊwk͡p̚˦˥ maː˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 青梅竹馬 (“green plums and bamboo horse”), from Chinese 青梅竹馬 /青梅竹马 (qīngméizhúmǎ). Compare Japanese 竹馬の友 (chikuba no tomo, “childhood friend”, literally “bamboo horse friend”).

cog

bạn thanh mai trúc mã

the boy/girl who was one's childhood friend and with whom one's now falling in love

(chiefly fiction) alluding to the notion of being a childhood friend of the opposite sex to someone and growing to be in love with them or vice-versa


tiền bối

[tiən˨˩ ʔɓoj˧˦]

[tiəŋ˦˩ ʔɓoj˨˩˦]

[tiəŋ˨˩ ʔɓoj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 前輩, composed of 前 (“fore-”) and 輩 (“generation”). Compare Japanese 先輩 (senpai, tiên bối).

vi-etym-sino

(fiction, especially translations from Japanese or Korean) an upperclassman; a senpai


tối cao

Sino-Vietnamese word from 最高 (“highest”).

quyền lực tối cao

Tòa án Nhân dân Tối cao

đấng tối cao

(usually government or religion) supreme


sử thi

[sɨ˧˩ tʰi˧˧]

[ʂɨ˧˨ tʰɪj˧˧]

[sɨ˧˨ tʰɪj˧˧]

[ʂɨ˨˩˦ tʰɪj˧˧]

[sɨ˨˩˦ tʰɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 史詩, composed of 史 (“history”) and 詩 (“poem”).


sấy

From Proto-Vietic *c-riːʔ. Cognate with Muong Bi khể, Chut [Rục] cəriː⁴.

(shooter video games slang) to shoot at a target repeatedly and intensively


sênh tiền

[səjŋ̟˧˧ tiən˨˩]

[ʂen˧˧ tiəŋ˦˩]

[ʂəːn˧˧ tiəŋ˨˩]

[səːn˧˧ tiəŋ˨˩]

sênh (“castanets”) + tiền (“money”), as in đồng tiền (“coins (as stringed on the sênh tiền)”).

(music) a percussion instrument used in traditional Vietnamese music, which is a combination of clapper, rasp, and jingle, made from three pieces of wood and old Chinese coins


đàn tranh

[ʔɗaːn˨˩ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[ʔɗaːŋ˦˩ ʈɛɲ˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩ ʈan˧˧]

Sino-Vietnamese word from 彈 (“to play a stringed musical instrument”) and 箏 (“zither”).

small plucked zither with movable bridges, usually made with 16 or 17 strings


因果報應

nhân quả báo ứng
nhân quả báo ứng#Vietnamese:_因果報應

(Buddhism) chữ Hán form of nhân quả báo ứng (“karma”).


cõi

bờ cõi

cõi âm/dương
the realm of the dead/living
(literally, “the yin/yang realm”)

cõi vĩnh hằng

Cõi người ta

(literary, usually occult, religion or figurative) a domain, realm or land


dinh

Sino-Vietnamese word from 營 (“barracks; battalion; camp”).
Also compare the alternative Sino-Vietnamese reading doanh, used in compounds such as bản doanh, doanh trại, etc.

rước nàng về dinh

to bring her [, your newlywed wife,] to your "mansion"

Dinh Độc Lập

Independence Palace (in Ho Chi Minh City, Vietnam)

Dinh Tổng thống

Presidential Office Building (in Taipei, Taiwan)

Sáng ngày mồng 4 tháng 9, 7 giờ 25, tôi đến dinh Chủ tịch. Đúng 7 giờ 30, một người thanh niên đến phòng khách, lễ phép nói với tôi: “Hồ Chủ tịch đang đợi anh ở phòng làm việc”. Phòng làm việc của Chủ tịch là một gian phòng rất rộng, một bên có nhiều cửa sổ lớn.

1948, Trần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch [Anecdotes from the Life and Work of President Hồ]:

On the morning of September 4, 7:25 am, I arrived at the Presidential Palace. At exactly 7:30 am, a young man came to the guest room and politely said to me: “President Hồ is waiting for you in his office”. President Hồ's office was a very large room, with many large windows on one side.


thuyết minh

[tʰwiət̚˧˦ mïŋ˧˧]

[tʰwiək̚˦˧˥ mɨn˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ mɨn˧˧]

(film, television, for foreign films or shows) to provide translation with voice-over; to voice-over

(film, usually for documentaries) to narrate


chán cơm thèm phở

[t͡ɕaːn˧˦ kəːm˧˧ tʰɛm˨˩ fəː˧˩]

[t͡ɕaːŋ˦˧˥ kəːm˧˧ tʰɛm˦˩ fəː˧˨]

[caːŋ˦˥ kəːm˧˧ tʰɛm˨˩ fəː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chán cơm thèm phở.wav

(literal) to be sick and tired of cooked rice and long for pho

(figurative) to be sexually sick and tired of one's spouse and long for sexual thrill from someone else


Táo quân

[taːw˨˩˦ kwəŋ˧˧]

[taːw˦˥ wəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 灶君, composed of 灶 (“stove”) and 君 (“lord”), from Chinese 灶君 (zàojūn).


danh bạ

[zajŋ̟˧˧ ʔɓaː˧˨ʔ]

[jɛɲ˧˧ ʔɓaː˨˩ʔ]

[jan˧˧ ʔɓaː˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 名簿 (“register”).


thi công

[tʰi˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

[tʰɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thi công.wav

(construction) to construct or repair a building or infrastructure facility


thần thánh

[tʰən˨˩ tʰajŋ̟˧˦]

[tʰəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˧˥]

[tʰəŋ˨˩ tʰan˦˥]

Sino-Vietnamese word from 神聖, composed of 神 (“god; divine”) and 聖 (“sage; saint; holy; sacred”).

Thần thánh phương nào?


thi sĩ

[tʰi˧˧ si˦ˀ˥]

[tʰɪj˧˧ ʂɪj˧˨]

[tʰɪj˧˧ sɪj˧˨]

[tʰɪj˧˧ ʂɪj˨˩˦]

[tʰɪj˧˧ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 詩 (“poetry”) and 士 (“scholar”).


phóng sự

[fawŋ͡m˧˦ sɨ˧˨ʔ]

[fawŋ͡m˦˧˥ ʂɨ˨˩ʔ]

[fɔŋ˦˧˥ sɨ˨˩ʔ]

[fawŋ͡m˦˥ ʂɨ˨˩˨]

[fawŋ͡m˦˥ sɨ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 訪 (“to visit; to interview”) and 事 (“event; occurrence”).

(journalism, literature, television, radio) an editorial


ngôn tình

[ŋon˧˧ tïŋ˨˩]

[ŋoŋ˧˧ tɨn˦˩]

[ŋoŋ˧˧ tɨn˨˩]

truyện/tiểu thuyết ngôn tình

related to young adult romantic literature, especially works from modern Chinese writers


nhạc lí

[ɲaːk̚˧˨ʔ li˧˦]

[ɲaːk̚˨˩ʔ lɪj˨˩˦]

[ɲaːk̚˨˩˨ lɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 樂理, composed of 樂 and 理.


hoa nhài cắm bãi cứt trâu

vi-noun

(classifier bông) hoa nhài cắm bãi cứt trâu

[hwaː˧˧ ɲaːj˨˩ kam˧˦ ʔɓaːj˦ˀ˥ kɨt̚˧˦ t͡ɕəw˧˧]

[hwaː˧˧ ɲaːj˦˩ kam˦˧˥ ʔɓaːj˧˨ kɨk̚˦˧˥ ʈəw˧˧]

[waː˧˧ ɲaːj˨˩ kam˦˥ ʔɓaːj˨˩˦ kɨk̚˦˥ ʈəw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-hoa nhài cắm bãi cứt trâu.wav

Perhaps from folklore. Compare Chinese 一朵鮮花插在牛糞上 /一朵鲜花插在牛粪上 (yī duǒ xiānhuā chā zài niúfèn shàng, literally “a flower stuck into a pile of cow dung”).

ncog

Jasminum sambac
Jasminum sambac#Translingual

(literal) an Arabian jasmine (Jasminum sambac) stuck in a pile of water buffalo shit

(figurative) a beautiful woman married to a man who's so terribly below her status or standard to be considered appropriate


ông kẹ

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˧˨ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˨˩ʔ]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kɛ˨˩˨]


Dương Cưu

[zɨəŋ˧˧ kiw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨw˧˧]

[jɨəŋ˧˧ kɨw˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Dương Cưu.wav

(astrology, astronomy) Synonym of Bạch Dương (“Aries”)


Hổ Cáp

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hổ Cáp.wav

(astrology) Synonym of Thiên Yết (“Scorpio”)

(astronomy) Synonym of Thiên Yết (“Scorpius”)


thuỷ chung

[tʰwi˧˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰwɪj˧˨ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ cʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 始終 (“from the beginning to the end”), but effectively simply a literary anagram of chung thuỷ (“maritally loyal”).

vi-etym-sino

Ta về, mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.

1954, Tố Hữu, “Việt Bắc”, in (Please provide the book title or journal name):

When I leave, will you miss me?
When I leave, I'll miss the flowers and the people.
The green woods, the crimson banana flowers,
The high passes, the sunlight sparkling on the knives hung onto belts.
Plum blossoms bloom in spring, whitening the whole woods.
I'll miss the hat winnower who's meticulous with every thread.
As the cicadas sing, the phach trees turn golden.
I'll miss the maiden who harvests bamboo shoots alone.
The moon shines over the autumnal woods in this time of peace.
I'll miss that someone with the ever so faithful endearing song.

(literary) affectionately faithful like a married couple


thuỷ chung

[tʰwi˧˩ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰwɪj˧˨ t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ cʊwŋ͡m˧˧]

(literary) affectionately faithfully like being married


A-la

[ʔaː˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ laː˧˧]

thánh A-la

đức A-la


ngày nảy ngày nay

Từ láy formation of ngày nay (“nowadays”), jocularly inspired by ngày xửa ngày xưa.

(narratology, humorous) nowadays; in this day and age


độc giả

[ʔɗəwk͡p̚˧˨ʔ zaː˧˩]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩ʔ jaː˧˨]

[ʔɗəwk͡p̚˨˩˨ jaː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-độc giả.wav

Sino-Vietnamese word from 讀者, composed of 讀 (“to read”) and 者 (“-er”).

(media, journalism, publishing) a reader


kiến trúc sư

[kiən˧˦ t͡ɕʊwk͡p̚˧˦ sɨ˧˧]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ ʂɨ˧˧]

[kiəŋ˦˧˥ ʈʊwk͡p̚˦˧˥ sɨ˧˧]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ ʂɨ˧˧]

[kiəŋ˦˥ ʈʊwk͡p̚˦˥ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 建築師, composed of 建築 (“architecture”) and 師 (“-ist”)


高強

chữ Hán form of cao cường (“(chiefly martial arts and fiction) advanced; expert; masterful”).


cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt

[kəːm˧˧ t͡ɕaŋ˧˩ lajŋ̟˨˩ kajŋ̟˧˧ t͡ɕaŋ˧˩ ŋɔt̚˧˨ʔ]

[kəːm˧˧ t͡ɕaŋ˧˨ lɛɲ˦˩ kɛɲ˧˧ t͡ɕaŋ˧˨ ŋɔk̚˨˩ʔ]

[kəːm˧˧ caŋ˨˩˦ lan˨˩ kan˧˧ caŋ˨˩˦ ŋɔk̚˨˩˨]

(figurative) the marriage in question isn't going smoothly


hoá sinh

[hwaː˧˦ sïŋ˧˧]

[hwaː˨˩˦ ʂɨn˧˧]

[hwaː˨˩˦ sɨn˧˧]

[waː˦˥ ʂɨn˧˧]

[waː˦˥ sɨn˧˧]

(Buddhism) birth by transformation; metamorphic birth


Miên Dương

[miən˧˧ zɨəŋ˧˧]

[miəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[miəŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Miên Dương.wav

Sino-Vietnamese word from 綿羊, composed of 綿 (“wool”) and 羊 (“caprid”), from Chinese 綿羊 /绵羊 (miányáng, “sheep”). Compare Sơn Dương (“Capricorn”, literally “goat”).


thuỷ cung

[tʰwi˧˩ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰwɪj˧˨ kʊwŋ͡m˧˧]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˦ kʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 水宮, composed of 水 and 宮.


đàn xếp

[ʔɗaːn˨˩ sep̚˧˦]

[ʔɗaːŋ˦˩ sep̚˦˧˥]

[ʔɗaːŋ˨˩ sep̚˦˥]


hình nộm

[hïŋ˨˩ nom˧˨ʔ]

hình nộm thử nghiệm va chạm


Ấn Độ giáo

[ʔən˧˦ ʔɗo˧˨ʔ zaːw˧˦]

[ʔəŋ˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ jaːw˨˩˦]

[ʔəŋ˦˥ ʔɗow˨˩˨ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 印度教, composed of 印度 (“India”) and 教 (“religion”).


âm phủ

[ʔəm˧˧ fu˧˩]

[ʔəm˧˧ fʊw˧˨]

[ʔəm˧˧ fʊw˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm phủ.wav

Sino-Vietnamese word from 陰府, composed of 陰 (“yin; of the dead”) and 府 (“domain”).

(Chinese mythology, occult) the world of the dead where King Yama reigns


thông điệp

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 通牒, composed of 通 (“to go through, to pass through”) and 牒 (“official message, official letter”).


tác phẩm

[taːk̚˧˦ fəm˧˩]

[taːk̚˦˧˥ fəm˧˨]

[taːk̚˦˥ fəm˨˩˦]


ma thuật

[maː˧˧ tʰwət̚˧˨ʔ]

[maː˧˧ tʰwək̚˨˩ʔ]

[maː˧˧ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Synonym of phép thuật (“magic”) (use of supernatural rituals, forces etc.)


biến tấu

[ʔɓiən˧˦ təw˧˦]

[ʔɓiəŋ˦˧˥ təw˨˩˦]

[ʔɓiəŋ˦˥ təw˦˥]


nội thất

[noj˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[noj˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[noj˨˩˨ tʰək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 內室, composed of 內 (“inside”) and 室 (“room”).

thiết kế nội thất


ngoại thất

[ŋwaːj˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[ŋwaːj˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[ŋwaːj˨˩˨ tʰək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 外室, composed of 外 (“outside”) and 室 (“room”).


bánh lễ

[ʔɓajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ lej˧˨]

[ʔɓan˦˥ lej˨˩˦]


bánh Thánh

[ʔɓajŋ̟˧˦ tʰajŋ̟˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ tʰan˦˥]


độn thổ

[ʔɗon˧˨ʔ tʰo˧˩]

[ʔɗoŋ˨˩ʔ tʰow˧˨]

[ʔɗoŋ˨˩˨ tʰow˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 遁 (“to flee”) and 土 (“earth; ground; soil”)

Hôm qua quê chết đi được! Chỉ muốn độn thổ thôi!

Yesterday, I was so mortified I just wanted to teleport under the ground!


nguyền

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 願 (SV: nguyện).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">nguyện</i>

vi-etym-sino

bài hát bị nguyền


tuồng

head

從, 傱, 㗰, 象, 像

vi-noun

從, 傱, 㗰, 象, 像

The more original meaning word was "look; appearance", which then extended to the performance art due to the performers' eye-catching costumes; hát tuồng therefore can be understood as "costume singing" or "vocal performance with costumes".

(by extension) classical Vietnamese opera (hát tuồng)


ba hồn bảy vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ ʔɓaj˧˩ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ ʔɓaj˧˨ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ ʔɓa(ː)j˨˩˦ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn bảy vía.wav

Calque of Chinese 三魂七魄 (tam hồn thất phách, literally “three hun, seven po”)

cal

Bớ ba hồn bảy vía ông Quang!

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and seven po of a dead male person


ba hồn chín vía

[ʔɓaː˧˧ hon˨˩ t͡ɕin˧˦ viə˧˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˦˩ t͡ɕin˦˧˥ viə˨˩˦]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ viə˦˥]

[ʔɓaː˧˧ hoŋ˨˩ cɨn˦˥ jiə˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ba hồn chín vía.wav

Calque of Chinese 三魂九魄 (tam hồn cửu phách, literally “three hun, nine po”).

(occult, typically in summoning rituals) the three hun and nine po of a dead female person


Cuội

Nguyễn Đổng Chi stated that Cuội, the man sitting under a tree in the Moon, had been a different folkloric person than Cuội, the habitually lying man or boy; yet those two eventually merged into one, becoming a habitually lying man or boy sitting under a tree in the Moon.
According to Nguyễn Hùng Vĩ:
* The Man in the Moon's name Cuội is related to Vietnamese cội (“roots”) and element cối (from Proto-Vietic *koːjʔ (“plant; vegetation”) and fossilized in cây cối);
* The folkloric habitual liar's name Cuội is a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 拐 (“to abduct; to misappropriate”, SV: quải);
** Vĩ also notes that the folkloric habitual liar's proper name once became a generic noun denoting a habitual liar, recorded as «quội» in Alexandre de Rhodes's Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum; and
** critiques many lexicographers like Pierre Pigneau de Behaine, Gustave Hue, Georges Cordier, J. F. M. Génibrel, Huỳnh Tịnh Của, and Trương Vĩnh Ký for mistakenly glossing «cuội» as "echo".
* Neither is related to cuội (“pebble”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">quải</i>

vi-etym-sino

(folklore) a man sitting under a tree in the moon (inspired by a lunar pareidolia)

Nam Giao cổ kim lý hạng ca dao chú giải (《南交古金里巷歌謠註解》 "Past & Present Folk-ballads from the Hamlets and Alleyways of Jiao[zhi] in the South - Annotated "), folio 162a
侩(Cuội)𦖑(nghe)𧡊(thấy)呐(nói)儈(Cuội)唭(cười)
𪽝(Bởi)𫨩呐(hay)𠲝(nói)沛(dối)𡎢(phải)挹(ngồi)𣘃(ấp)
Hearing that, Cuội smiled.
For lying so much, he must sit hugging the tree.

(folklore) a habitually lying man or boy sitting under a tree in the moon


ba lê

[ʔɓaː˧˧ le˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

múa ba lê


sư phụ

[sɨ˧˧ fu˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

[sɨ˧˧ fʊw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師父, composed of 師 (“master”) and 父 (“father”)

Aaaa! Sư phụ tha tội! Con biết lỗi rồi!

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male teacher


sư mẫu

[sɨ˧˧ məw˦ˀ˥]

[ʂɨ˧˧ məw˧˨]

[sɨ˧˧ məw˧˨]

[ʂɨ˧˧ məw˨˩˦]

[sɨ˧˧ məw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師母, composed of 師 (“master”) and 母 (“mother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female teacher


sư nương

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[ʂɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[ʂɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

[sɨ˧˧ nɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 師娘, composed of 師 (“master”) and 娘 (“lady”)


sư bá

[sɨ˧˧ ʔɓaː˧˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˨˩˦]

[ʂɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

[sɨ˧˧ ʔɓaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師伯, composed of 師 (“master”) and 伯 (“elder uncle”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's male senpai


sư thúc

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˧˦]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˧˥]

[ʂɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

[sɨ˧˧ tʰʊwk͡p̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 師叔, composed of 師 (“master”) and 叔 (“younger uncle”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's teacher's kōhai (both male and female)


sư huynh

[sɨ˧˧ hwïŋ̟˧˧]

[ʂɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[sɨ˧˧ hwɨn˧˧]

[ʂɨ˧˧ wɨn˧˧]

[sɨ˧˧ wɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 師兄, composed of 師 (“master”) and 兄 (“elder brother”)

đại sư huynh

nhị sư huynh

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male senpai


sư đệ

[sɨ˧˧ ʔɗe˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

[sɨ˧˧ ʔɗej˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師弟, composed of 師 (“master”) and 弟 (“younger brother”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's male kōhai


sư tỉ

[ʂɨ˧˧ tɪj˧˨]

[sɨ˧˧ tɪj˧˨]

[ʂɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

[sɨ˧˧ tɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 師 (“master”) and 姉 (“elder sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female senpai


sư muội

[sɨ˧˧ muəj˧˨ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[sɨ˧˧ muj˨˩ʔ]

[ʂɨ˧˧ muj˨˩˨]

[sɨ˧˧ muj˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 師妹, composed of 師 (“master”) and 妹 (“younger sister”)

(Chinese fiction, especially martial arts) one's female kōhai


đệ tử

[ʔɗe˧˨ʔ tɨ˧˩]

[ʔɗej˨˩ʔ tɨ˧˨]

[ʔɗej˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 弟子, composed of 弟 (“younger brother”) and 子 (“child; diminutive suffix”).

Analects VI.3; 1972, Vietnamese translation and annotations by Nguyễn Hiến Lê

Duke Ai [of Lu] asked: "Among your disciples, who likes to learn?" Confucius answered: "There was Yan Hui who liked to learn; he never shifted his anger [to someone else]; he never repeated any mistake. Unfortunately he died early; now I have none else. I have not heard of anyone else who likes to learn (as Yan Hui did)."

Ai Công hỏi: “Trong số đệ tử của thầy, ai là người ham học?” Khổng tử đáp: “Có Nhan Hồi ham học, anh ấy không giận lây, không mắc tới hai lần một lỗi; chẳng may anh ấy chết sớm; nay không còn ai nữa, tôi chưa được nghe nói có ai là người ham học”.

(archaic or Chinese fiction, especially martial arts) one's disciple


phu thê

Sino-Vietnamese word from 夫妻, composed of 夫 (“husband”) and 妻 (“wife”), from Chinese 夫妻 (fūqī).

Nhất bái thiên địa, nhị bái cao đường, phu thê giao bái.

Firstly you bow to heaven and earth, secondly you bow to your parents, only then can you bow to each other.


hủ nữ

[hu˧˩ nɨ˦ˀ˥]

[hʊw˧˨ nɨ˧˨]

[hʊw˨˩˦ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 腐女, composed of 腐 (“rotten”) and 女 (“female”), from Chinese 腐女 (fǔnǚ), from Japanese 腐女子 (fujoshi, hủ nữ tử). Likely adopted through contemporary Chinese teen romance novels.


đại nhân

[ʔɗaːj˧˨ʔ ɲən˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大人. The suffix and pronoun are derived from the noun.

(honorific, archaic, now fiction) lord/lady; -sama; -dono


đại nhân

[ʔɗaːj˧˨ʔ ɲən˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ɲəŋ˧˧]

(honorific, archaic, now fiction) you, my lord/lady


ái khanh

[ʔaːj˧˦ xajŋ̟˧˧]

[ʔaːj˨˩˦ kʰɛɲ˧˧]

[ʔaːj˨˩˦ xɛɲ˧˧]

[ʔaːj˦˥ kʰan˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ái khanh.wav

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ái khanh.wav

Hoà ái khanh,...

Vua U Vương hỏi rằng: — Ái khanh không thích âm nhạc thì thích thứ gì? Bao Tự nói: — Thiếp tôi chẳng thích thứ gì cả, chỉ còn nhớ hôm xưa tay xé tấm lụa, tiếng kêu sàn sạt nghe cũng vui tai.

20th century [17th century], Feng Menglong, chapter 2, in Nguyễn Đỗ Mục, transl., Chronicles of the Eastern Zhou States:

King You asked: “What do you my darling like if not music?” Bao Si said: “I your concubine do not like anything at all; I only remember that I tore a sheet of silk with my hand yesterday and the ripping and rending sounds pleased my ears.”

(Chinese fiction, endearing, by a Chinese monarch to his favorite courtiers or consorts) "my dear courtier"; "my darling consort"; you


bần tăng

[ʔɓən˨˩ taŋ˧˧]

[ʔɓəŋ˦˩ taŋ˧˧]

[ʔɓəŋ˨˩ taŋ˧˧]

(Chinese fiction, Buddhism, humble) "this poor monk;" I; me


tăng ni

[taŋ˧˧ nɪj˧˧]

[taŋ˧˧ nɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 僧尼, composed of 僧 (“monk”) and 尼 (“nun”)

Meronyms: ni cô (“nun”), tì kheo (“monk”), tì kheo ni (“nun”)

Coordinate term: Phật tử (“layperson”)


Phật tử

[fət̚˧˨ʔ tɨ˧˩]

[fək̚˨˩ʔ tɨ˧˨]

[fək̚˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 佛子, composed of 佛 (“Buddha”) and 子 (“child”).

Coordinate term: tăng ni (“the clergy”)

tăng ni Phật tử

Phật tử cả nước

lay Buddhists from everywhere in our country

Trước hết, Phật tử đến chùa để làm gì? Tại sao ngày càng đông đúc thế? Phật tử là ai? Nói ngắn gọn, Phật tử là con của Phật, người đã phát tâm quy y Tam bảo, là tín đồ của Phật giáo. Vậy, có phải Phật tử nào cũng như nhau? Phật tử đến chùa để làm gì? Phật tử nếu phân loại thì có mấy nhóm?

2023 August 1, Dũng Chinh, “Phật tử là ai? [Who are lay Buddhists?]”, in Giác ngộ online [Englightenment Online]:

For one thing, why do lay Buddhists come to temples? Why in droves? Who are lay Buddhists? In a nutshell, lay Buddhists are the children of the Buddha, those who take refuge, the believers of Buddhism. Does that mean all lay Buddhists are the same? Why do they come to temples? What are the types?


Tôn Ngộ Không

[ton˧˧ ŋo˧˨ʔ xəwŋ͡m˧˧]

[toŋ˧˧ ŋow˨˩ʔ kʰəwŋ͡m˧˧]

[toŋ˧˧ ŋow˨˩ʔ xəwŋ͡m˧˧]

[toŋ˧˧ ŋow˨˩˨ kʰəwŋ͡m˧˧]

[toŋ˧˧ ŋow˨˩˨ xəwŋ͡m˧˧]

Tôn Ngộ Không có cái mông đít đỏ,
Trư Bát Giới có cái mỏ tham ăn.
Sun Wukong has a red ass,
Zhu Bajie has a greedy mouth.


bóc lịch

[ʔɓawk͡p̚˧˦ lïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˦˧˥ lɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˦˥ lɨt̚˨˩˨]

Compound of bóc + lịch, literally “tear pages off days calendars [as someone counts their days in prison]”.

com

tear pages off days calendars 􂀿as someone counts their days in prison􂁀


sênh

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 笙 (SV: sinh, sanh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">sinh, sanh</i>


gập

From Proto-Vietic *p-kǝp; cognate with gấp.

(calligraphy) Indicates change in stroke direction, usually 90° turn, going down or going right only.


Đội ca

[ʔɗoj˧˨ʔ kaː˧˧]

[ʔɗoj˨˩ʔ kaː˧˧]

[ʔɗoj˨˩˨ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 隊 (“troop; legion”) and 歌 (“song”), from Đội, perhaps modeled after Tiến quân ca.

(formal or informal) the formal role title of Cùng nha ta đi lên (literally “Together We Rise”), the anthem of Đội; informally used as a shorter alternative title


Thỏ Ngọc

[tʰɔ˧˩ ŋawk͡p̚˧˨ʔ]

[tʰɔ˧˨ ŋawk͡p̚˨˩ʔ]

[tʰɔ˨˩˦ ŋawk͡p̚˨˩˨]

thỏ (“rabbit”) + ngọc (“jade”), calque of Chinese 玉兔 (Ngọc Thố).

the Jade Hare, Chang'e's companion on the Moon


Hằng Nga

[haŋ˨˩ ŋaː˧˧]

[haŋ˦˩ ŋaː˧˧]

[haŋ˨˩ ŋaː˧˧]

Hằng Nga Tiên tử
Heng'e the Heavenly Hermit

Trư Bát Giới bị đày xuống trần gian vì đã say xỉn và quấy rối Hằng Nga.

Zhu Bajie was exiled to the mortal world because he had drunkenly harassed Heng'e.

Hồ Xuân Hương, Vịnh Hằng Nga, [On Heng'e]
Hỡi chị Hằng Nga náu Quảng Hàn,
Bốn mùa trăng gió mấy giang san.
Áo tiên tuy nhuộm màu Vương Mẫu,
Hương tục còn nồng lửa Hậu Lang.
Mắt phượng nhớ say mùi ngọc thố,
Cung Nghê sao thẹn khúc cầm loan.
Nẻo không duyên nợ người cùng thế,
Xin chớ dầm mình nước hợp hoan.
O sister Heng'e on the Moon,
How long it is you have been there.
You've been wearing heavenly coats like the Queen Mother,
Yet you're still living, longing for times with Hou Yi.
Your dainty eyes are reminiscent of the Jade Rabbit's smell,
The Moon Palace somehow echoes a love song.
It was never meant to be anyway,
So please stop pursuing this courtship.

Heng'e, the Chinese goddess of the Moon who, according to some myths, was accidentally sent there because she took too much of an immortality pill, and who is also the inspiration for the Vietnamese folkloric character chị Hằng


Thường Nga

[tʰɨəŋ˨˩ ŋaː˧˧]

[tʰɨəŋ˦˩ ŋaː˧˧]

[tʰɨəŋ˨˩ ŋaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 嫦娥, from Chinese 嫦娥 (Cháng'é).

(rare, Chinese mythology) Synonym of Hằng Nga


luyện ngục

[lwiən˧˨ʔ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lwiəŋ˨˩ʔ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 煉獄, composed of 煉 (“to temper”) and 獄 (“prison”)


Phổ Hiền

[fow˨˩˦ hiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 普賢, composed of 普 (“universal”) and 賢 (“wisdom”), from Literary Chinese 普賢 (Pǔxián), calqued from Sanskrit समन्तभद्र (samantabhadra)

Ngài được xem là một trong tứ đại Bồ tát của Phật giáo (tứ đại Bồ tát là Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Địa Tạng và Bồ tát Phổ Hiền). Ngài và Bồ tát Văn Thù là thị giả của Phật Thích Ca Mâu Ni. Bồ tát Văn Thù cưỡi sư tử đứng thị giả ở bên trái và Bồ tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng đứng thị giả ở bên phải.

2019 March 31, “Bồ tát Phổ Hiền là ai? [Who's the Bodhisattva Samantabhadra]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

He is conceived of as one of the Four Great Bodhisattva of Buddhism (which include Avalokiteshvara, Manjushri, Kshitigarbha and Samantabhadra). He and the Bodhisattva Manjushri are the attendants of the Buddha Shakyamuni. The Bodhisattva Manjushri rides a lion on the left, and the Bodhisattva Samantabhadra rides a white elephant on the right.


viên tịch

[viən˧˧ tïk̟̚˧˨ʔ]

[viəŋ˧˧ tɨt̚˨˩ʔ]

[viəŋ˧˧ tɨt̚˨˩˨]

[jiəŋ˧˧ tɨt̚˨˩˨]

Ajahn Chah viên tịch vào ngày 16 tháng Giêng, 1992.

Ajahn Chah passed away on January 16, 1992.

(Buddhism, of a monk or nun) to pass away


trang điểm

[t͡ɕaːŋ˧˧ ʔɗiəm˧˩]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɗiəm˧˨]

[ʈaːŋ˧˧ ʔɗim˨˩˦]


mĩ phẩm

[mi˦ˀ˥ fəm˧˩]

[mɪj˧˨ fəm˧˨]

[mɪj˨˩˦ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 美 (“beauty”) and 品 (“product”).

(cosmetics, collective) cosmetics; cosmetic products; beauty products


kinh

Sino-Vietnamese word from 經 (“scripture; meridian”).

cầu kinh


kinh

Eye dialect spelling of kênh, representing Central Vietnam and Southern Vietnam Vietnamese.


giáo sĩ

[jaːw˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[jaːw˨˩˦ sɪj˧˨]

[jaːw˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[jaːw˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教士 (“preacher”).

(history, religion, chiefly Christianity) a missionary


Thánh Kinh

[tʰajŋ̟˧˦ kïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聖經, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 經 (“holy book”)

(rare) Synonym of Kinh Thánh (“Holy Bible”)


Sáng thế kí

[saːŋ˧˦ tʰe˧˦ ki˧˦]

[ʂaːŋ˦˧˥ tʰej˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[saːŋ˦˧˥ tʰej˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[ʂaːŋ˦˥ tʰej˦˥ kɪj˦˥]

[saːŋ˦˥ tʰej˦˥ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 創世記, composed of 創世 (“world creation”) and 記 (“chronicle”), from a Mandarin translation of the Bible.


cô nương

[ko˧˧ nɨəŋ˧˧]

[kow˧˧ nɨəŋ˧˧]

[kow˧˧ nɨəŋ˧˧]

(Chinese fiction, polite) a young girl or woman


cô nương

[ko˧˧ nɨəŋ˧˧]

[kow˧˧ nɨəŋ˧˧]

[kow˧˧ nɨəŋ˧˧]

(polite in Chinese fiction or humorous or ironic in Southern Vietnam) you, young lady


công tử

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˩]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˧˨]

[kəwŋ͡m˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 公子, composed of 公 (“duke”) and 子 (“child; son”), Literary Chinese 公子 (gōngzǐ).

(Chinese fiction, polite) you, young gentleman


lưỡi gà

[lɨəj˦ˀ˥ ɣaː˨˩]

[lɨj˧˨ ɣaː˦˩]

[lɨj˨˩˦ ɣaː˨˩]

lưỡi (“tongue”) + gà (“chicken”). Compare Thai ลิ้นไก่ (lín-gài, “uvula”), which is also literally "chicken's tongue".


無我

chữ Hán form of vô ngã (“(Buddhism) anatta”).


hồng mao

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ maːw˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ maːw˧˧]

voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao

an elephant with nine tusks, a rooster with nine spurs, a horse with nine groups of mane hair

(mythology) one of the nine groups of hair of the mane of the horse that Sơn Tinh offered the reigning Hùng king to propose to his princess


Siêu Nhân

[siəw˧˧ ɲən˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[ʂiw˧˧ ɲəŋ˧˧]

[siw˧˧ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Siêu Nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 超人, composed of 超 (“super-”) and 人 (“human”)


ca từ

[kaː˧˧ tɨ˨˩]

[kaː˧˧ tɨ˦˩]

[kaː˧˧ tɨ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 歌詞, composed of 歌 (“song”) and 詞 (“word”).


têooc

[te˧˧ ʔɔk̚˧˧]

[tej˧˧ ʔɔk̚˧˧]

[tej˧˧ ʔɔk̚˧˧]


ngồi tù

[ŋoj˦˩ tʊw˦˩]

[ŋoj˨˩ tʊw˨˩]

(colloquial) to go to jail; to be imprisoned


ứng tác

[ʔɨŋ˧˦ taːk̚˧˦]

[ʔɨŋ˦˧˥ taːk̚˦˧˥]

[ʔɨŋ˦˥ taːk̚˦˥]


vợ lớn

[vəː˧˨ʔ ləːn˧˦]

[vəː˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[vəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

[jəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vợ lớn.wav


trinh thám

[t͡ɕïŋ˧˧ tʰaːm˧˦]

[ʈɨn˧˧ tʰaːm˦˧˥]

[ʈɨn˧˧ tʰaːm˦˥]

Sino-Vietnamese word from 偵探 (“private detective”). Compare Chinese 偵探 /侦探 (trinh thám, “detective”), Japanese 探偵 (tantei, thám trinh, “detective”), Korean 탐정 (tamjeong, “detective”).


báo lá cải

[ʔɓaːw˧˦ laː˧˦ kaːj˧˩]

[ʔɓaːw˨˩˦ laː˨˩˦ kaːj˧˨]

[ʔɓaːw˦˥ laː˦˥ kaːj˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-báo lá cải.wav

báo (“newspaper”) + lá cải (“cabbage leaf”), calque of French feuille de chou (“rag”).


sự tích

[sɨ˧˨ʔ tïk̟̚˧˦]

[ʂɨ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[sɨ˨˩ʔ tɨt̚˦˧˥]

[ʂɨ˨˩˨ tɨt̚˦˥]

[sɨ˨˩˨ tɨt̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 事蹟 (“achievement”), influenced by the Vietnamese reinterpretation of tích (“old tale”).

vi-etym-sino

Sự tích gấu ăn trăng


nhạc vàng

[ɲaːk̚˧˨ʔ vaːŋ˨˩]

[ɲaːk̚˨˩ʔ vaːŋ˦˩]

[ɲaːk̚˨˩˨ vaːŋ˨˩]

[ɲaːk̚˨˩˨ jaːŋ˨˩]

(music) “golden music” (a form of popular Vietnamese music from the 1950s to the 1970s)


chiêng

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 鉦 (SV: chinh).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chinh</i>


hề

some sort of comic-relief (usually male) character in chèo who acts foolishly; a chèo fool


ngọc nữ

[ŋawk͡p̚˧˨ʔ nɨ˦ˀ˥]

[ŋawk͡p̚˨˩ʔ nɨ˧˨]

[ŋawk͡p̚˨˩˨ nɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 玉女, composed of 玉 (“gem”) and 女 (“female person”), from Literary Chinese 玉女 (yùnǚ, “beautiful girl”). Doublet of Ngọc Nữ.

der

Phụ nữ mê hoặc người nhất không phải là ngọc nữ thuần khiết, cũng không phải người phụ nữ trưởng thành xinh đẹp, mà là quá trình từ ngọc nữ trở thành người phụ nữ trưởng thành trong tay anh.

2015 December 25, “Chương 36: Nụ cười nghiêng thành [Chapter 36: Earth-Shaking Smile]”, in Tuyệt sắc khuynh thành [Absolute Earth-Shaking Beauty]:

The most alluring women are neither pure maidens nor beautiful mature women, but the transition from maiden to mature in your arms.

(uncommon, Chinese fiction) a beautiful girl or woman


說文解字

Thuyết văn giải tự
Thuyết văn giải tự#Vietnamese:_說文解字

chữ Hán form of Thuyết văn giải tự (“Shuowen Jiezi”).


giác ngộ

[zaːk̚˧˦ ŋo˧˨ʔ]

[jaːk̚˦˧˥ ŋow˨˩ʔ]

[jaːk̚˦˥ ŋow˨˩˨]

giác ngộ nhận thức cách mạng

Đầu óc tôi vẫn còn đang trong thời gian hồi phục kể từ khi tôi giác ngộ những ý tưởng lớn đó.

My brain has been in recovery mode ever since I got a firm grasp on those big-brain ideas.

(especially Buddhism or communism) to achieve enlightenment on or to have a good grasp on


thời báo

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˧˦]

[tʰəːj˦˩ ʔɓaːw˨˩˦]

[tʰəːj˨˩ ʔɓaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 時報, composed of 時 (“time”) and 報 (“announcement”), common reading of thì báo. See also báo (“to announce; newspaper”).

vi-etym-sino

(journalism, only in newspapers' names) Times


có hậu

[kɔ˧˦ həw˧˨ʔ]

[kɔ˨˩˦ həw˨˩ʔ]

[kɔ˦˥ həw˨˩˨]

kết thúc có hậu


nhịp độ

[ɲip̚˧˨ʔ ʔɗo˧˨ʔ]

[ɲip̚˨˩ʔ ʔɗow˨˩ʔ]

[ɲip̚˨˩˨ ʔɗow˨˩˨]


Thiên Chúa giáo

[tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦ zaːw˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦ jaːw˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥ jaːw˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天主教 (“Catholicism”, SV: Thiên Chủ giáo), equivalent to Thiên Chúa + -giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Chủ giáo</i>

vi-etym-sino

(loosely) Synonym of Ki-tô giáo (“Christianity”)


đi công tác

[ʔɗi˧˧ kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˧˦]

[ʔɗɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˧˥]

[ʔɗɪj˧˧ kəwŋ͡m˧˧ taːk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đi công tác.wav

đi (“to go”) + công tác (“business trip”)


sư

Sino-Vietnamese word from 師. Perhaps also shortened from Chinese 法師 /法师 (pháp sư, “Buddhist monk”). Doublet of thầy.

der

<i class="Latn mention" lang="vi">pháp sư</i>


千字文

Thiên tự văn
Thiên tự văn#Vietnamese:_千字文

chữ Hán form of Thiên tự văn (“Thousand Character Classic”).


phó hiệu trưởng

[fɔ˧˦ hiəw˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[fɔ˨˩˦ hiw˨˩ʔ ʈɨəŋ˧˨]

[fɔ˦˥ hiw˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 副 (“vice-”) and 校長 (“principal”)


hiệu phó

[hiəw˧˨ʔ fɔ˧˦]

[hiw˨˩ʔ fɔ˨˩˦]

[hiw˨˩˨ fɔ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 校 (“school”) and 副 (“vice-”), equivalent to a blend of hiệu trưởng (“principal”) + -phó (“vice-”).


dịch chuyển

[zïk̟̚˧˨ʔ t͡ɕwiən˧˩]

[jɨt̚˨˩ʔ t͡ɕwiəŋ˧˨]

[jɨt̚˨˩˨ c⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˦]


tứ đức

[tɨ˧˦ ʔɗɨk̚˧˦]

[tɨ˨˩˦ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[tɨ˦˥ ʔɗɨk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ đức.wav

(Confucianism) the four qualities that women are supposed to have, namely công (“competence”), dung (“beauty”), ngôn (“eloquence”), hạnh (“virtue”)

Three Obediences and Four Virtues
vi:Tam tòng, tứ đức


tam tòng

[taːm˧˧ tɔŋ˦˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tam tòng.wav

Tại gia tòng phụ. Xuất giá tòng phu. Phu tử tòng tử.

At home, obey your father. Married, obey your husband. Widowed, obey your son.

(Confucianism) the three ways in which women are supposed to obey a male in their life


hành hương

[hajŋ̟˨˩ hɨəŋ˧˧]

[hɛɲ˦˩ hɨəŋ˧˧]

[han˨˩ hɨəŋ˧˧]

cuộc hành hương

đi hành hương

người hành hương


định hình

[ʔɗïŋ˧˨ʔ hïŋ˨˩]

[ʔɗɨn˨˩ʔ hɨn˦˩]

[ʔɗɨn˨˩˨ hɨn˨˩]


tà đạo

[taː˨˩ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[taː˦˩ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[taː˨˩ ʔɗaːw˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 邪道; đạo (道) here used with the local meaning "religion", not just "path".

Hội Thánh đức Chúa Trời là tà đạo giống gió gì vậy?

World Mission Society Church of God? What's that, some kind of cult?


võ lâm

[vɔ˦ˀ˥ ləm˧˧]

[vɔ˧˨ ləm˧˧]

[vɔ˨˩˦ ləm˧˧]

[jɔ˨˩˦ ləm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-võ lâm.wav

Sino-Vietnamese word from 武林, composed of 武 (“martial arts”) and 林 (“forest”), Chinese 武林 (wǔlín).

minh chủ võ lâm

(wuxia fiction, martial arts) all martial arts circles and sects in China


tái bản

[taːj˧˦ ʔɓaːn˧˩]

[taːj˨˩˦ ʔɓaːŋ˧˨]

[taːj˦˥ ʔɓaːŋ˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tái bản.wav

Sino-Vietnamese word from 再版, composed of 再 (“re-”) and 版 (“version; edition; copy”).

tái bản lần thứ ba

(literally, “republished/reprinted for the third time”)

(publishing, printing) either to republish (a new, revised edition of a book) or to reprint (new copies of the same edition within a single circulation)


tại hạ

[taːj˧˨ʔ haː˧˨ʔ]

[taːj˨˩ʔ haː˨˩ʔ]

[taːj˨˩˨ haː˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tại hạ.wav


chũm choẹ

[t͡ɕum˦ˀ˥ t͡ɕwɛ˧˨ʔ]

[t͡ɕum˧˨ t͡ɕwɛ˨˩ʔ]

[cʊm˨˩˦ c⁽ʷ⁾ɛ˨˩˨]


kỉ hà

[kɪj˧˨ haː˦˩]

[kɪj˨˩˦ haː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 幾何 (“geometry”), composed of two logographs for interrogative words, "how many/much" + "what".

(art, drawing, of shapes) geometric, as in rectangular, square, triangular, circular, etc.

Khi vẽ nên dùng đường kỉ hà, kể cả khi vẽ đường cong.

When you draw, you should use straight lines, even when you approximate curves.


gở

head

gở • (𪡽, 󱡶, 舉, 㪯)

vi-adj

gở • (𪡽, 󱡶, 舉, 㪯)

điềm gở


thuyết giáo

[tʰwiək̚˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾iək̚˦˥ jaːw˦˥]


văn xuôi

văn (“language; writing”) + xuôi (“flowy”), perhaps from the notion that prose "flows" easier than poetry (which is more restrictive in terms of syllable counts and rhymes)


thánh giá

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thánh giá.wav

Sino-Vietnamese word from 聖 (“holy”) and 架 (“rack”).

vi-etym-sino

(Christianity) Alternative letter-case form of Thánh Giá (“the Holy Cross”)

đeo thánh giá trên ngực

to wear a (pectoral) cross around one's neck

(Christianity) a cross (any representation of the Crucifix, as in religious architecture, burial markers, jewelery, etc.)

vác thánh giá của mình

(Christianity, figuratively) a cross (a difficult situation that must be endured)


Thánh Gia

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˧˧]


bể khổ

[ʔɓe˧˩ xo˧˩]

[ʔɓej˧˨ kʰow˧˨]

[ʔɓej˨˩˦ kʰow˨˩˦]

[ʔɓej˨˩˦ xow˨˩˦]

(originally Buddhism) sea of suffering; ocean of misery


đại trượng phu

[ʔɗaːj˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˧˨ʔ fu˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ ʈɨəŋ˨˩ʔ fʊw˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩˨ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大丈夫, composed of 大 (“great”) and 丈夫 (“he-man”).

nam tử hán đại trượng phu

nam nhi đại trượng phu, đầu đội trời, chân đạp đất

a great man who carries the sky with his feet firm on the ground

c. 300 BCE, Mencius; 1975 Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by A. Charles Muller
Ở cái chỗ rộng rãi trong thiên hạ [...], đứng ở chỗ chính đáng trong thiên hạ [...], noi theo con đường lớn trong thiên hạ [...]; hễ đắc chí thì cùng với dân mà hành đạo, bất đắc chí thì riêng mình hành đạo; cảnh phú quí chẳng làm cho mình phóng túng, bậy bạ; cảnh bần tiện chẳng làm cho mình đổi tiết tháo; uy quyền, võ lực không khuất phục được mình, như vậy là bậc đại trượng phu.

If you dwell in the great house of the world, are established in your correct position in the world, walk the great Path of the world; if you attain your ambitions for office, and then share your goodness with the people—or, not attaining your ambitions for office and walking alone on your own Path; if wealth and honor do not dissipate you, poverty and low status do not make you move from your principles; authority and might do not distort you: Then you can be called a “great man.”

(archaic, Chinese fiction) a virtuous, ambitious, admirable man


nguyên hình

[ŋwiən˧˧ hïŋ˨˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˦˩]

[ŋwiəŋ˧˧ hɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 原形, composed of 原 (“origin”) and 形 (“form”)

hiện nguyên hình

to reveal one's true form; to show one's true colors

(Chinese mythology, folklore, of a shapeshifting monster in disguise) the original, true form


nam nữ thụ thụ bất thân

[naːm˧˧ nɨ˦ˀ˥ tʰu˧˨ʔ tʰu˧˨ʔ ʔɓət̚˧˦ tʰən˧˧]

[naːm˧˧ nɨ˧˨ tʰʊw˨˩ʔ tʰʊw˨˩ʔ ʔɓək̚˦˧˥ tʰəŋ˧˧]

[naːm˧˧ nɨ˨˩˦ tʰʊw˨˩˨ tʰʊw˨˩˨ ʔɓək̚˦˥ tʰəŋ˧˧]

(Confucianism) appropriately, unless related by blood or marriage, men and women should not hand things to each other directly


phép thuật

[fɛp̚˧˦ tʰwət̚˧˨ʔ]

[fɛp̚˦˧˥ tʰwək̚˨˩ʔ]

[fɛp̚˦˥ tʰ⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 法術 (SV: pháp thuật).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">pháp thuật</i>

vi-etym-sino

magic (use of supernatural rituals, forces etc.)


pháp sư

[faːp̚˧˦ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˧˥ sɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ ʂɨ˧˧]

[faːp̚˦˥ sɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 法師, composed of 法 (“Buddhist law; dharma”) and 師 (“master”), from Literary Chinese 法師 (fǎshī), influenced by pháp thuật (“magic”).

(Buddhism) a type of variously defined priest


A Tu La

[ʔaː˧˧ tu˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ tʊw˧˧ laː˧˧]

[ʔaː˧˧ tʊw˧˧ laː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 阿修羅, from Chinese 阿修羅 /阿修罗 (āxiūluó), from Sanskrit असुर (asura).


nhà bè

[ɲaː˨˩ ʔɓɛ˨˩]

[ɲaː˦˩ ʔɓɛ˦˩]

[ɲaː˨˩ ʔɓɛ˨˩]

hut built atop a wooden raft; floating house; houseboat


tranh truyện

[t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕwiən˧˨ʔ]

[ʈɛɲ˧˧ ʈwiəŋ˨˩ʔ]

[ʈan˧˧ ʈ⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨]

Anagram of truyện tranh, probably intended to sound Sino-Vietnamese and thus fancier, while in fact, only pseudo-Sino-Vietnamese.

Synonym of truyện tranh (“illustrated storybook; comic book; graphic novel”)


chim Lạc

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˧˨ʔ]

[t͡ɕim˧˧ laːk̚˨˩ʔ]

(mythology) a mythical bird that's generally considered the symbol of the Lạc Việt


quả nhân

[kwaː˧˩ ɲən˧˧]

[kwaː˧˨ ɲəŋ˧˧]

[waː˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 寡人, composed of 寡 (“lonesome”) and 人 (“person”).

late 4th century BCE, Zuozhuan; 2020, Vietnamese translation by Huỳnh Chương Hưng

Prithee, serve Yuyi as he'll rule the altars and the state, then I, though dead, will have no regret.

Xin ông phụng sự Dữ Di làm chủ xã tắc, quả nhân có chết cũng chẳng hối hận gì

late 4th century BCE, Mencius; Vietnamese translation by Nguyễn Hiến Lê; English translation by A.C. Muller
Như quả nhân đây có thể bảo hộ dân chúng được chăng?

“Is someone like me capable of taking care of the people?”

(Chinese fiction, humble, by an East Asian monarch) I/me