警察

chữ Hán form of cảnh sát (“(Overseas Vietnamese or chiefly law) the police”).


cướp biển

[kɨəp̚˧˦ ʔɓiən˧˩]

[kɨəp̚˦˧˥ ʔɓiəŋ˧˨]

[kɨəp̚˦˥ ʔɓiəŋ˨˩˦]

cướp (“to rob, robber”) + biển (“sea”); literally "sea robber".


ngục

[ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ŋʊwk͡p̚˨˩˨]

(chiefly in historical contexts, otherwise literary) prison


đối tượng

[ʔɗoj˧˦ tɨəŋ˧˨ʔ]

[ʔɗoj˨˩˦ tɨəŋ˨˩ʔ]

[ʔɗoj˦˥ tɨəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 對象, composed of 對 (“to face; opposite”) and 象 (“appearance; phenomenon”), Japanese 対象 (taishō, “object; target”).

vi-etym-sino

Công an đã bắt giữ 5 đối tượng.

(law enforcement) an arrested individual


cảnh sát

[kajŋ̟˧˩ saːt̚˧˦]

[kɛɲ˧˨ ʂaːk̚˦˧˥]

[kɛɲ˧˨ saːk̚˦˧˥]

[kan˨˩˦ ʂaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 警察, from Japanese 警察 (keisatsu, “police”).

cảnh sát trưởng


cảnh sát trưởng

[kajŋ̟˧˩ saːt̚˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˩]

[kɛɲ˧˨ ʂaːk̚˦˧˥ ʈɨəŋ˧˨]

[kɛɲ˧˨ saːk̚˦˧˥ ʈɨəŋ˧˨]

[kan˨˩˦ ʂaːk̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

[kan˨˩˦ saːk̚˦˥ ʈɨəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 警察 (“police”) and 長 (“head”).


pha-ra-ông

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ zaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]

[faː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəwŋ͡m˧˧]


móc túi

móc (“to draw out, to hook”) + túi (“bag, pocket”).


hải tặc

[haːj˨˩˦ tak̚˨˩˨]


cảnh

Sino-Vietnamese word from 警.
The noun sense is a clipping of cảnh sát (警察). Compare Japanese サツ (satsu, “cop”), which is from the second element instead.


căng

concentration camp (usually referring to those operated under French colonial administration)


nhà tù

[ɲaː˨˩ tu˨˩]

[ɲaː˦˩ tʊw˦˩]

[ɲaː˨˩ tʊw˨˩]


phạm nhân

[faːm˧˨ʔ ɲən˧˧]

[faːm˨˩ʔ ɲəŋ˧˧]

[faːm˨˩˨ ɲəŋ˧˧]


bất hợp pháp

[ʔɓət̚˧˦ həːp̚˧˨ʔ faːp̚˧˦]

[ʔɓək̚˦˧˥ həːp̚˨˩ʔ faːp̚˦˧˥]

[ʔɓək̚˦˥ həːp̚˨˩˨ faːp̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 不合法, composed of 不 (“not”) and 合法 (“legal”).


phi pháp

[fɪj˧˧ faːp̚˦˧˥]

[fɪj˧˧ faːp̚˦˥]

hành động phi pháp


tặc

Sino-Vietnamese word from 賊. Compare giặc.

đạo tặc

sơn tặc

hải tặc / thuỷ tặc

lâm tặc

không tặc

tin tặc

dâm tặc


bóc lịch

[ʔɓawk͡p̚˧˦ lïk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˦˧˥ lɨt̚˨˩ʔ]

[ʔɓawk͡p̚˦˥ lɨt̚˨˩˨]

Compound of bóc + lịch, literally “tear pages off days calendars [as someone counts their days in prison]”.

com

tear pages off days calendars 􂀿as someone counts their days in prison􂁀


vô tội

Sino-Vietnamese word from 無罪, composed of 無 (“-less”) and 罪 (“crime”).


ngồi tù

[ŋoj˦˩ tʊw˦˩]

[ŋoj˨˩ tʊw˨˩]

(colloquial) to go to jail; to be imprisoned


hiện trường

[hiən˧˨ʔ t͡ɕɨəŋ˨˩]

[hiəŋ˨˩ʔ ʈɨəŋ˦˩]

[hiəŋ˨˩˨ ʈɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 現場, composed of 現 (“current”) and 場 (“field”). Compare Japanese 現場 (genba).

Cảnh sát không tìm thấy hung khí tại hiện trường.

The police couldn't find any weapon at the crime scene.

(especially crime) a scene (where something happened)


trái phép

[t͡ɕaːj˧˦ fɛp̚˧˦]

[ʈaːj˨˩˦ fɛp̚˦˧˥]

[ʈaːj˦˥ fɛp̚˦˥]

From trái (“left; not conforming to”) + phép (“permission”). Alternatively, the word phép here could be interpreted as "law", making this a calque of Chinese 非法 (phi pháp, literally “unlawful”).

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">phi pháp</i>

illegal as in unauthorized, without permission or without a permit


dã tâm

[zaː˦ˀ˥ təm˧˧]

[jaː˧˨ təm˧˧]

[jaː˨˩˦ təm˧˧]

Sino-Vietnamese word from 野心, composed of 野 (“wild; savage”) and 心 (“heart”).

vi-etym-sino

dã tâm chiếm đoạt tài sản

dã tâm cưỡng hiếp

dã tâm xâm lược

dã tâm chống phá nhà nước cộng sản

the intent to sabotage the communist state

(chiefly crime, history or communism, especially of anti-communist agents) harmful scheming intent


diệt chủng

[ziət̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˩]

[jiək̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˨]

[jiək̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 滅種, composed of 滅 (“to exterminate”) and 種 (“race”).

Cuối cùng, Holocaust đã cướp đi sinh mạng của hơn 06^([sic]) triệu người Do Thái – đa số bị giết sau hội nghị Wannsee.
Những người tham gia hội nghị trên đều là những kẻ có giáo dục và có ‘văn hóa’. Thế nhưng chúng lại là những nhân tố then chốt trong cuộc diệt chủng người Do Thái.

2022, Trung Hiếu, “Hội nghị diệt chủng Do Thái Wannsee của phát xít Đức vẫn ám ảnh nhân loại đến ngày nay [Nazi Germany's Wannsee Conference to Genocide Jews Still Haunts Humanity Until Today]”, in Tạp Chí Điện Tử Luật Sư Việt Nam [Vietnam Lawyer Journal]:

In the end, the Holocaust robbed over six million Jews of their lives – most being killed after the Wannsee Conference.
Those who participated in that conference were all educated and ‘cultured’. Yet they were key figures in the genocide of Jews.

Trong một bản tuyên bố chung giữa Đức và Namibia, chính phủ Đức lần đầu tiên chính thức thừa nhận những hành động bạo lực do quân đội Phổ (nước Đức ngày nay) gây ra tại vùng đất ngày nay là Namibia là ‘diệt chủng’.

2021 July 13, Nguyên Khang, “Đức đối diện quá khứ của cuộc thảm sát Herero-Nama [Germany Facing Its Past Herero Nama Massacres]”, in Công an nhân dân [The People's Public Security]:

In a joint declaration between Germany and Namibia, the German government for the first time officially recognizes the atrocities committed by the Prussian(-led German) army ([predecessor to] today's Germany) in the territory which is now Namibia as a ‘genocide’.

Joe Biden (2024 April 24) “Statement by President Joe Biden on Armenian Remembrance Day”, in The White House; Vietnamese translation in Vi Trân (2024 April 25) “Tổng thống Biden công nhận thảm sát Armenia là diệt chủng, Thổ Nhĩ Kỳ lên án [Presiden Biden Recognizes the Armenian Massacres as a Genocide; Turkey Denounces]”, in Thanh Niên [Young People]
Chúng tôi tưởng nhớ những người đã chết trong cuộc diệt chủng người Armenia thời Đế quốc Ottoman và tái cam kết ngăn chặn hành động tàn bạo này tái diễn. Chúng tôi xác nhận lịch sử. Chúng tôi không đổ lỗi mà chỉ nhằm đảm bảo điều đã xảy ra không bao giờ lặp lại.
[…] [W]e remember the lives of all those who died in the Ottoman-era Armenian genocide and recommit ourselves to preventing such an atrocity from ever again occurring. […] We affirm the history. We do this not to cast blame but to ensure that what happened is never repeated.

Mike Corder, Raf Casert (2024 January 26) “Top UN court orders Israel to prevent genocide in Gaza but stops short of ordering cease-fire”, in Associated Press; Vietnamese phỏng dịch (“adaption”) in V.N (2024 January 26) “Tòa án LHQ ra lệnh cho Israel ngăn chặn nạn diệt chủng ở Gaza [UN court orders Israel to prevent genocide in Gaza]”, in Dân Việt [Viet's People]
Tòa án phán quyết rằng Israel phải làm tất cả những gì có thể để ngăn chặn nạn diệt chủng, bao gồm cả việc kiềm chế giết hại người Palestine hoặc gây tổn hại cho họ. Nó cũng ra phán quyết rằng họ cần khẩn cấp nhận viện trợ cơ bản cho người dân ở Gaza và Israel nên ngăn chặn và trừng phạt bất kỳ hành vi kích động diệt chủng nào, cùng với các biện pháp khác.
The court ruled that Israel must do all it can to prevent genocide, including refraining from harming or killing Palestinians. It also ruled that Israel must urgently get basic aid to Gaza and that the country should punish any incitement to genocide, among other measures.


tù nhân lương tâm

[tu˨˩ ɲən˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˦˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

[tʊw˨˩ ɲəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧ təm˧˧]

tù nhân (“prisoner”) + lương tâm (“conscience”). Likely a calque of English prisoner of conscience, because such a concept is not acknowledged by the Vietnamese government as existent in Vietnam. Compare Japanese 良心の囚人 (ryōshin no shūjin).

cal

prisoner of conscience
prisoner of conscience


truy nã

[t͡ɕwi˧˧ naː˦ˀ˥]

[ʈwɪj˧˧ naː˧˨]

[ʈ⁽ʷ⁾ɪj˧˧ naː˨˩˦]

lệnh truy nã

đối tượng truy nã

(law enforcement, of the police) to look for a fugitive


thẩm vấn

[tʰəm˧˩ vən˧˦]

[tʰəm˧˨ vəŋ˦˧˥]

[tʰəm˨˩˦ vəŋ˦˥]

[tʰəm˨˩˦ jəŋ˦˥]


hung khí

[hʊwŋ͡m˧˧ xi˧˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ kʰɪj˨˩˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ xɪj˨˩˦]

[hʊwŋ͡m˧˧ kʰɪj˦˥]

[hʊwŋ͡m˧˧ xɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 凶器, composed of 凶 (“fierce”) and 器 (“instrument”).


buôn người

[ʔɓuən˧˧ ŋɨəj˨˩]

[ʔɓuəŋ˧˧ ŋɨj˦˩]

[ʔɓuəŋ˧˧ ŋɨj˨˩]


tảo hôn

[taːw˨˩˦ hoŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 早婚, composed of 早 (“soon; early”) and 婚 (“to marry”).

Tảo hôn là một hủ tục cần sớm bị loại bỏ.

Child marriage is a degenerate practice that should be eliminated as soon as possible.

Ngoài ra, Khoản 8 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 giải thích về Tảo hôn như sau:
Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 8 của Luật này.
Theo quy định trên, nam giới kết hôn khi 18 tuổi được coi là tảo hôn, đây hành vi bị cấm theo quy định của luật hôn nhân.

(Can we date this quote?), “Nam giới 18 tuổi muốn kết hôn có được không? [Can 18-year-old males get married?]”, in Dân Luật - Mạng cộng đồng ngành luật [Lawfolk - The Law Community Network]:

Moreover, Subclause 8, Clause 3, the Marriage and Family Act of 2014, explains premature marriage as follows:
Premature marriage is marriage while either or both partners are not of the marriageable ages codified in point a, subclause 1, clause 8 of this Act.
According to this regulation, marriages involve 18-year-old males are considered premature marriages and are forbidden by the act.

(law) marriage under the marriageable ages which are 18 for females and 20 for males, despite the age of majority of 18 for both genders


tình nghi

[tïŋ˨˩ ŋi˧˧]

[tɨn˦˩ ŋɪj˧˧]

[tɨn˨˩ ŋɪj˧˧]

kẻ tình nghi


sào huyệt

[ʂaːw˦˩ hwiək̚˨˩ʔ]

[ʂaːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

[saːw˨˩ wiək̚˨˩˨]

(crime) hideout; den (of a criminal organization)


thủ phạm

[tʰu˧˩ faːm˧˨ʔ]

[tʰʊw˧˨ faːm˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˦ faːm˨˩˨]


hung thủ

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰu˧˩]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰʊw˧˨]

[hʊwŋ͡m˧˧ tʰʊw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 凶手, composed of 凶 (“fierce”) and 手 (“-er”).

a culprit who is a suspect murderer or assailant


an ninh trật tự

[ʔaːn˧˧ nïŋ˧˧ t͡ɕət̚˧˨ʔ tɨ˧˨ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩ʔ tɨ˨˩ʔ]

[ʔaːŋ˧˧ nɨn˧˧ ʈək̚˨˩˨ tɨ˨˩˨]

an ninh (“security”) + trật tự (“order”).


hành quyết

[hɛɲ˦˩ kwiək̚˦˧˥]

ngày hành quyết

to execute (to kill for a capital crime)


hang ổ

[haːŋ˧˧ ʔo˧˩]

[haːŋ˧˧ ʔow˧˨]

[haːŋ˧˧ ʔow˨˩˦]


bảo kê

[ʔɓaːw˧˩ ke˧˧]

[ʔɓaːw˧˨ kej˧˧]

[ʔɓaːw˨˩˦ kej˧˧]

The first element is certainly a Sino-Vietnamese word from 保 (“to protect”).
Some sources suggest that this word is from 保家 (through a Southern Min lect), but this might just be a case of folk etymology. The Southern Min word might have given rise also to Thai โปเก (“shoddy; of inferior quality”)

ncog

Thằng đó mướn giang hồ bảo kê nên chả ai dám đụng chạm gì đến nó.

That guy has thugs at his wings so no one dares to do anything to him.

protection racketeering
protection racket


ngục thất

[ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ tʰət̚˧˦]

[ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ tʰək̚˦˧˥]

[ŋʊwk͡p̚˨˩˨ tʰək̚˦˥]


ông can

[ʔəwŋ͡m˧˧ kaːn˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kaːŋ˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ kaːŋ˧˧]

From công an (“public security”), generated through the nói lái process, also with semantic influence from ông.


xộ khám

[sow˨˩ʔ kʰaːm˦˧˥]

xộ (“to sit”) + khám (“prison”). The first element is from Teochew 座 (t͡so¹¹).


hai ngón

[haːj˧˧ ŋɔn˧˦]

[haːj˧˧ ŋɔŋ˦˧˥]

[haːj˧˧ ŋɔŋ˦˥]


bỉ vỏ

[ʔɓi˧˩ vɔ˧˩]

[ʔɓɪj˧˨ vɔ˧˨]

[ʔɓɪj˨˩˦ vɔ˨˩˦]

[ʔɓɪj˨˩˦ jɔ˨˩˦]

com

possibly from French <i class="Latn mention" lang="fr">voleur</i>

bỉ (various sources claim that this element means "woman") + vỏ (“possibly from French voleur”)

(criminal slang, likely obsolete, Northern Vietnam) girl thief


mật phục

[mət̚˧˨ʔ fʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[mək̚˨˩ʔ fʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[mək̚˨˩˨ fʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 密 (“secret”) and 服 (“garment”).


bố ráp

[ʔɓo˧˦ zaːp̚˧˦]

[ʔɓow˨˩˦ ʐaːp̚˦˧˥]

[ʔɓow˦˥ ɹaːp̚˦˥]

bố (“to terrorize”, 怖) + ráp (from French rafle).

com

from French <i class="Latn mention" lang="fr">rafle</i>