Simon

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

From Latin Simon. Cognate with English Simon.


Victor

[vïk̟̚˧˦ tɔ˧˧]

[vɨt̚˦˧˥ tɔ˧˧]

[vɨt̚˦˥ tɔ˧˧]

[jɨt̚˦˥ tɔ˧˧]

From Latin Victor. Cognate with English Victor.


cha

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-cha.wav

(dated or literary or Catholicism) a father


Catarina

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ zin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹin˧˧ naː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧ ɹɨn˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Catarina.wav

From Portuguese Catarina. Cognate with English Catherine.


vú

head

vú • (乳, 布, 咘, 𦜘)

vi-noun

vú • (乳, 布, 咘, 𦜘)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-vú.wav

From Proto-Vietic *k-buːʔ, the prefixed deriviate of Proto-Vietic *buːʔ ~ ʔuːʔ (“to suck at breast”). Cognate with Muong Bi pủ (“breast”). Related to bú (“to suckle”), which derived from the bare root.
Attested as ꞗú in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651).

inh

*buːʔ ~ ʔuːʔ

vú đỡ đầu


linh mục

[lïŋ˧˧ mʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lɨn˧˧ mʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[lɨn˧˧ mʊwk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-linh mục.wav

Sino-Vietnamese word from 靈牧, composed of 靈 (“spirit”) and 牧 (“shepherd”), coined in Vietnam.


chiên

Sino-Vietnamese word from 氈 (“felt (textile material)”). Semantically parallel to cừu (“sheep”) from 裘 (“fur coat”).


Giê-su

Partial orthographic borrowing from Italian Gesù or French Jésus. The purely phonetic transcription, Giê-xu, is used in Protestant translations.

obor

(Đức) Giê-su Ki-tô

Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu tổ phụ Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 1 [The Gospel According to Saint Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

This is the genealogy of Jesus Christ, a descendant of King David and the patriarch Abraham:

Tôi đau lòng tột cùng và điên tiết khi chứng kiến cảnh vợ con mỗi lần ăn cơm phải làm dấu thánh giá cám ơn Chúa, trong khi có được những bữa ăn ngon là do vợ chồng tôi vất vã lao động mới có được; chứng kiến Chủ nhật hàng tuần vợ con phải ngoan ngoãn đi nhà thờ ca ngợi, mang ơn Chúa Giêsu, một tên tội phạm bị xử tử đóng đinh trên cây thập giá gần 2000 năm nay; chứng kiến cảnh ông bà già vợ suốt ngày lẫm bẩm đọc kinh những câu phi nghĩa: “Kính mừng Maria đầy ơn phước, đức Chúa Trời ở cùng bà, bà có phước lạ hơn mọi người nữ và Giêsu con lòng…”, “Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, xin Cha cho chúng con lương thực, hàng ngày…”.

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

It pained and infuriated me to no end watching my wife and child cross themselves and thank God at mealtime, even though the good meals were earned by us working our asses off; watching them mindlessly go to church every Sunday, praise and be grateful to Jesus Christ, a criminal who was executed by crucifixion 2000 years ago; watching my parents-in-law mumble nonsensical prayers like “Blessed be the gracious Mary and the Heavenly Lord with her, for she gained more miraculous blessings than any woman and Jesus as her only son…,” or “Dear our Father in heaven, we pray in Your glorious name, so You grant us food every day…”

(biblical, Catholicism, Jehovah's Witnesses) Jesus


TGP

[təwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]

tổng giáo phận
tổng giáo phận#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of tổng giáo phận.


giáo xứ

[zaːw˧˦ sɨ˧˦]

[jaːw˨˩˦ sɨ˨˩˦]

[jaːw˦˥ sɨ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 教 (“religion”) and 處 (“place”).

vi-etym-sino

(Christianity) parish (part of a diocese)


Brigitta

[ʔɓɹi˧˧ zit̚˧˦ taː˧˧]

[ʔɓɹɪj˧˧ jit̚˦˧˥ taː˧˧]

[ʔɓɹɪj˧˧ jɨt̚˦˥ taː˧˧]

From Italian Brigitta. Cognate with English Bridget.


biết

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-biết.wav

Norman and Mei (1976), Schuessler (2007), Sagart (2008): Related to Min Chinese 捌 (bā, “to know”) (proto-Min: *pat). The direction of borrowing is debated; Norman and Mei, and Schuessler favour an Austroasiatic origin for this word, and regard Min as a loan. Sagart, on the other hand, proposes that the sense “to know; to recognise” in both Min and Vietnamese is an extension of the sense “to differentiate; to separate” of 別 (OC *N-pret) (B-S), and hence treats V. biết as a non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 別 (SV: biệt), a semantic development shared with Min.
The word has mostly displaced the use of hay, the more commonly seen word for "to know" in older literature.
Also compare Proto-Bahnaric *băt (“to know”) (Starling).
The Protestant biblical sense is a semantic loan from French connaître.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">biệt</i>

vi-etym-sino

biết thì thưa thốt không biết thì dựa cột mà nghe

(biblical, Protestantism) to know (have sexual relations with)


bỏ

bỏ đỡ đầu


Thánh Thần

[tʰajŋ̟˧˦ tʰən˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ tʰəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖神, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 神 (“god”).

(Christianity) Synonym of Thánh Linh (“Holy Spirit; Holy Ghost”)


Thánh Linh

[tʰajŋ̟˧˦ lïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ lɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Thánh Linh.wav

Sino-Vietnamese word from 聖靈, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 靈 (“spirit”).

(Christianity) the Holy Spirit; the Holy Ghost


Đức Bà

[ʔɗɨk̚˧˦ ʔɓaː˨˩]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ ʔɓaː˦˩]

[ʔɗɨk̚˦˥ ʔɓaː˨˩]

Nhà thờ Đức Bà Pa-ri


Giáo hội Công giáo

[zaːw˧˦ hoj˧˨ʔ kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[jaːw˨˩˦ hoj˨˩ʔ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[jaːw˦˥ hoj˨˩˨ kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Giáo hội Công giáo.wav

giáo hội (“non-Protestant church”) + Công giáo (“Catholic”).


giáo hội

Sino-Vietnamese word from 教會, composed of 教 (“teaching; religion”) and 會 (“assembly”).

vi-etym-sino

Giáo hội Công giáo

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Catholicism, Mormonism, Orthodoxy) a church (a particular denomination of Christianity)

Hội thánh/Giáo hội Cơ-đốc Phục lâm ngày thứ bảy

(uncommon, Protestantism) Synonym of hội thánh (“a church”) (a particular denomination of Christianity)


Công giáo

[kəwŋ͡m˧˧ zaːw˧˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˨˩˦]

[kəwŋ͡m˧˧ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 公教, composed of 公 (“public”) and 教 (“religion”), Chinese 公教 (gōngjiào).

Holonym: Ki-tô giáo


Thiên Chúa

[tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天主 (“Heavenly Lord”, SV: Thiên Chủ), from Chinese 天主 (Tiānzhǔ, “Catholic God”). Doublet of Thiên Chủ.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Chủ</i>

vi-etym-sino

Exodus 20:2; Vietnamese translation by Kinh Thánh ấn bản 2011 (KPA) version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version
Ta là Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, đã đưa ngươi ra khỏi đất Ai Cập, khỏi cảnh nô lệ.

I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.

Qua Đại hội này, xin Chúa giúp chúng ta noi dấu chân Đấng Christ để phục vụ Chúa, Phục vụ Hội thánh và phục vụ Tổ quốc như Hiến chương của Hội thánh chúng ta đã đề ra: ‘Sống Phúc âm, phụng sự Thiên Chúa, phục vụ Tổ quốc và dân tộc.’

2010 November 4, Phan Chí Tâm, “Khai Mạc Đại Hội Đồng Giáo phẩm Lần Thứ V [Opening of the 5th General Ministers Assembly]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam [Evangelical Church of Vietnam]:

Through this Assembly, May God help us follow in Christ's footsteps to serve God, serve the Church, and serve the Homeland in accordance with our Church's adopted Charter: ‘Living the Gospel, serving God. serving the Fatherland and the nation.’


cây Nô-en

[kəj˧˧ no˧˧ ʔɛn˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[kəj˧˧ now˧˧ ʔɛŋ˧˧]


cả

head

cả • (哿, 奇, 𪥘)

vi-adj

cả • (哿, 奇, 𪥘)

Grêgôriô Cả

(Roman Catholicism) great (title referring to an important leader)


聖母

chữ Hán form of Thánh Mẫu (“(Catholicism) Virgin Mary”).


Mônica

[moŋ˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧]

[moŋ˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧]

From Portuguese Mónica, from Latin Monica. Cognate with English Monica.


Gia Tô

Sino-Vietnamese word from 耶穌, from Mandarin 耶穌 /耶稣 (Yēsū). This form is a misspelling because it does not follow the sound conversion pattern (to which there are basically no exceptions), Middle Chinese y /j/ → Vietnamese , as applied to every other Sino-Vietnamese syllable such as yæX → , ye → , yuw → , yek → , yang → , etc. Thiều Chửu's dictionary also notes that is more of a popular spelling than a correct one, and lists it as a secondary spelling along with . Nevertheless, is more common than and is even used in history textbooks published by Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. This is perhaps because the syllable da is usually perceived as non-Sino-Vietnamese (it is homophonous with the native word meaning "skin"), its pronunciation is identical to that of gia in most modern accents, and gia is otherwise perceived as Sino-Vietnamese (in fact, it can only be found in given names and Sino-Vietnamese compounds such as gia vị, gia đình, Gia Định). Other words that suffer this kind of common misspelling include *thiếu gia (thiếu da), *lão gia (lão da), *thái gia (thái da), etc.

(obsolete) Obsolete form of Giê-su (“Jesus”).


đạo Thiên Chúa

[ʔɗaːw˧˨ʔ tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦]

[ʔɗaːw˨˩ʔ tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦]

[ʔɗaːw˨˩˨ tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥]

đạo (“religion”) + Thiên Chúa (“Heavenly Lord”), calque of Chinese 天主教 (Thiên Chủ giáo).

af

Thiên Chúa giáo
Thiên Chúa giáo#Vietnamese


Rô-ma

[ɹo˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]


Kinh Thánh

[kïŋ˧˧ tʰajŋ̟˧˦]

[kɨn˧˧ tʰɛɲ˦˧˥]

kinh (“holy book”) + thánh (“holy; sacred”), calque of Chinese 聖經 /圣经 (Thánh Kinh), following the head-initial structure of Vietnamese, instead of head-final in the original language.
Compare Kinh Dịch (“Yijing”), Kinh Thi (“Shijing”), which are also much more common than their counterparts with original head-final structure.

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Thánh Kinh</i>


Do Thái

[zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 猶太 (“Judea; Jewish”), from Mandarin 猶太 /犹太 (Yóutài). Compare Korean 유대 (Yudae, “Judea; Jewish”). Doublet of Giu-đê (“Judea”) and Giu-dêu (“Jewish ~ Jews (obsolete)”).

doublet

(biblical, Catholicism, loosely) Synonym of Hê-bơ-rơ (“Hebrew”)


Giê-xu

Đây là gia phổ của Chúa Cứu Thế Giê-xu. Ngài xuất thân từ dòng họ Đa-vít, Đa-vít xuất thân từ dòng họ Áp-ra-ham.

(Can we date this quote?), “Ma-thi-ơ 1 [Matthew 1]”, in Thánh Kinh - Bản phổ thông [The Holy Bible: The Popular Version]:

This is the genealogy of the Messiah Jesus. He was descended from the lineage of David, and David was descended from the lineage of Abraham.

Đây là gia phả của Chúa Cứu Thế Giê-xu, theo dòng dõi Đa-vít và Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Mã-thi 1 [Matthew 1]”, in Kinh Thánh - Bản diễn ý [The Holy Bible: The Pithy Version]:

This is the genealogy of the Messiah Jesus, based on the lineage of David and Abraham:

(Protestantism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


tứ quý

[tɨ˨˩˦ kwɪj˨˩˦]

[tɨ˦˥ wɪj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ quý.wav

Sino-Vietnamese word from 四季 (“four seasons”).

vi-etym-sino

holy days of obligation
holy days of obligation

(Roman Catholicism) The four most holy days of obligation: Christmas, Ascension, Assumption, and All Saints' Day.


thánh đường

[tʰajŋ̟˧˦ ʔɗɨəŋ˨˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ ʔɗɨəŋ˦˩]

[tʰan˦˥ ʔɗɨəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 聖堂, composed of 聖 (“holy”) and 堂 (“hall”).

thánh đường Công giáo/Hồi giáo/Do Thái giáo

a Catholic church/Islamic mosque/Jewish synagogue

Thánh đường Cologne

house of worship
house of worship#English

(Catholicism, Islam, Judaism) a house of worship


phúc âm

[fʊwk͡p̚˧˦ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˧˥ ʔəm˧˧]

[fʊwk͡p̚˦˥ ʔəm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phúc âm.wav

Sino-Vietnamese word from 福音 (“gospel”).


Người

Proto-Vietic *ŋaaj, from Proto-Mon-Khmer *(m-)ŋaaj (“human being; person”)

inh

Genesis 1:31; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra quả là rất tốt đẹp! Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ sáu.
God saw everything that he had made, and indeed, it was very good. And there was evening and there was morning, the sixth day.

Mark 2:13; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Đức Giê-su lại đi ra bờ Biển Hồ. Toàn thể dân chúng đến với Người, và Người dạy dỗ họ.
Jesus went out again beside the sea; the whole crowd gathered around him, and he taught them.

(Catholicism) He/Him, (referring to Jesus)


Chúa

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主 (“master; lord”, SV: chủ), perhaps also a clipping of Thiên Chúa. Doublet of chúa (“noble prince/duke”) and chủ (“master; owner”).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ</i>

doublet

lạy Chúa

bow to God (literal) → oh my God, oh my Lord, dear God, dear Lord

ơn Chúa

tạ ơn Chúa

thank[s be to] God (literally, “to express gratitude for God's grace”)

[nhờ] ơn Chúa

Bàn tay của Chúa


phó tế

[fɔ˨˩˦ tej˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 副祭, composed of 副 (“assistant; deputy”) and 祭 (“to make (religious) offerings”).

vi-etym-sino

(dated); chấp sự (Protestantism)

thầy phó tế


thầy sáu

[tʰəj˦˩ ʂaw˨˩˦]

[tʰəj˦˩ saw˨˩˦]

[tʰəj˨˩ ʂa(ː)w˦˥]

thầy (“teacher”) + sáu (“six”). Prior to Pope Paul VI's motu proprio Ministeria quaedam of 15 August 1972, the deaconate was the sixth order in the Church hierarchy, above the subdeaconate but below the priesthood. https://web.archive.org/web/20150409102434/http://simonhoadalat.com/DIAPHAN/CacDucCha/DCVuHuyChuong/BaiGiang/53TruyenChucLMVinhSon.htmhttps://web.archive.org/web/20160304104004/http://photevnusa.org/

Trong bầu khí vui mừng của ngày cuối tháng hoa, thì thầy Sáu Khánh đã xin được Đức Hồng Y về dâng lễ tạ ơn kỷ niệm 25 năm ngày kỷ niệm truyền chức phó tế vĩnh viễn tại giáo xứ Đức Mẹ Lavang sáng nay vào lúc 10g45, Chúa Nhật lễ Chúa Ba Ngôi.

2015 June 8, Nguyễn Đức Vượng, VietCatholic News:

Amid the festive atmosphere at the end of the Flowers of May, Deacon Khánh asked the Cardinal to preside over a thanksgiving Mass to commemorate his 25 years of service as a permanent deacon at Our Lady of Lavang Parish this morning, Trinity Sunday, at 10:45.

2015: Bảo Sang Lý, Báo Công Giáo, 17 June 2015 http://baoconggiao.com/vi/news/Cong-Doan-Cong-Giao-Hai-Ngoai/Giao-Xu-Long-Thuong-Xot-Chua-Knoxville-Tennessee-Hoa-Ky-Thanh-Le-Ban-Bi-Tich-Them-Suc-6076/
Thánh lễ do Đức Hồng Y Justin Rigali, nguyên Tổng Giám Mục Giáo Phận Philadelphia, tiểu bang Pennsylvani chủ tế, cùng với sự hiện diện của quý cha, quý thầy sáu, quý Sơ và chủng sinh.

The Mass was presided by Cardinal Justin Rigali, former Archbishop of Philadelphia, Pennsylvania, and was attended by priests, deacons, sisters, and seminarians.

(Roman Catholicism, dated or informal) deacon


ông bà anh chị em

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔajŋ̟˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˦˩ ʔɛɲ˧˧ t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔan˧˧ cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]

ông bà (“grandparents”) + anh chị em (“siblings”)

compound

2010: Patrick Joseph McGrath, Diocese of San José in California https://web.archive.org/web/20160221184428/http://ctk-sjc.org/yahoo_site_admin/assets/docs/April20_BishopMcGrathLetter_VietnameseBW.124125626.pdf
Trên hết, tôi đặc biệt tri ân qúy ông bà anh chị em, tất cả giáo dân trong 53 giáo xứ và họ lẻ trong giáo phận.

Above all, I am particularly grateful to [marker of respect] you, all the faithful of the 53 parishes and missions of the diocese.

brothers and sisters
brothers and sisters

(Christianity, polite) brothers and sisters; you


ÔBACE

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔajŋ̟˧˧ t͡ɕi˧˨ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˦˩ ʔɛɲ˧˧ t͡ɕɪj˨˩ʔ ʔɛm˧˧]

[ʔəwŋ͡m˧˧ ʔɓaː˨˩ ʔan˧˧ cɪj˨˩˨ ʔɛm˧˧]

2005, Rite of Burial in the Season of Easter, 2002 Roman Missal, translated by the Catholic Bishops' Conference of Vietnam, approved 2005 https://web.archive.org/web/20160304114251/https://www.catholic.org.tw/vntaiwan/sachleroma/lechung15.htm
Xin thương đón nhận ÔBACE vào nhà Chúa, nơi đầy tràn ánh sáng và bình an.

Grant, we pray, O Lord, that your servant N. may pass over to a dwelling place of light and peace.

(Christianity) Placeholder for any of the pronouns ông, bà, anh, chị, or em, to be used as appropriate.


tin mừng

From tin (“news”) + mừng (“joyful; happy”), calque of Chinese 福音 (phúc âm).

[tin˧˧ mɨŋ˨˩]

[tin˧˧ mɨŋ˦˩]

[tɨn˧˧ mɨŋ˨˩]

Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu/Mác-cô/Lu-ca/Gio-an

The Gospel According to Matthew/Mark/Luke/John


Tin Lành

[tin˧˧ lɛɲ˦˩]

tin (“news”) + lành (“good”), calque of Chinese 福音 (Phúc Âm)

Tin-lành theo Ma-thi-ơ/Mác/Lu-ca/Giăng


bài giảng

[ʔɓaːj˨˩ zaːŋ˧˩]

[ʔɓaːj˦˩ jaːŋ˧˨]

[ʔɓaːj˨˩ jaːŋ˨˩˦]


A Lịch Sơn

[ʔaː˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ səːn˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ ʂəːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ səːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ ʂəːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ səːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 亞歷山. Romanization of the Ancient Greek Αλέξανδρος (Aléxandros). Cognate with English Alexander.


An Tôn

From Portuguese Antonio or Latin Antonius. Cognate with English Anthony.

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]


Antôn

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ toŋ˧˧]

Borrowed from Portuguese Antonio or Latin Antonius. Cognate with English Anthony.


Biển Đức

[ʔɓiən˧˩ ʔɗɨk̚˧˦]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗɨk̚˦˥]

Phono-semantic matching of Portuguese Bento or Latin Benedictus. Cognate with English Benedict.


Lê Minh

[le˧˧ mïŋ˧˧]

From Latin Clemens. Cognate with English Clement.


Công Tăng

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ taŋ˧˧]

From Latin Constantinus. Cognate with English Constantine.


Đa Minh

[ʔɗaː˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

From Late Latin Dominicus, derived from Dominus (“Lord”). Cognate with English Dominic.


Đaminh

[ʔɗaː˧˧ mïŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ mɨn˧˧]


Hà Liên

[haː˦˩ liəŋ˧˧]

[haː˨˩ liəŋ˧˧]

From Latin Elena. Cognate with English Helen.


Y Nhã

[ʔi˧˧ ɲaː˦ˀ˥]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˨]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˨˩˦]

From Portuguese Ignácio, from Latin Ignatius. Cognate with English Ignatius.


Inhaxiô

[ʔi˧˧ ɲaː˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɪj˧˧ ɲaː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]


Mạc Tính

[maːk̚˧˨ʔ tïŋ˧˦]

[maːk̚˨˩ʔ tɨn˦˧˥]

[maːk̚˨˩˨ tɨn˦˥]

From Latin Martinus. Cognate with English Martin.


Bênêđictô

head

Bênêđictô • (陂泥𠫾蘇)

vi-proper noun

Bênêđictô • (陂泥𠫾蘇)

[ʔɓe˧˧ ne˧˧ ʔɗïk̟̚˧˦ to˧˧]

[ʔɓej˧˧ nej˧˧ ʔɗɨt̚˦˧˥ tow˧˧]

[ʔɓej˧˧ nej˧˧ ʔɗɨt̚˦˥ tow˧˧]

From Latin Benedictus. Cognate with English Benedict.


Bảo Lộc

From Chinese 保祿 /保禄 (Bǎolù), which is from Latin Paulus. Cognate with English Paul.

[ʔɓaːw˧˩ ləwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɓaːw˧˨ ləwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɓaːw˨˩˦ ləwk͡p̚˨˩˨]


Phaolô

From Portuguese Paulo, from Latin Paulus. Cognate with English Paul.


Thanh Diêu

[tʰajŋ̟˧˧ ziəw˧˧]

[tʰɛɲ˧˧ jiw˧˧]

From Ancient Greek Θαδδαῖος (Thaddaîos). Cognate with English Thaddaeus.


Ước Bang

[ʔɨək̚˧˦ ʔɓaːŋ˧˧]

[ʔɨək̚˦˧˥ ʔɓaːŋ˧˧]

[ʔɨək̚˦˥ ʔɓaːŋ˧˧]

From Latin Urbanus. Cognate with English Urban.


Urbanô

[ʔwəː˧˧ ʔɓaːn˧˧ no˧˧]

[ʔwəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ now˧˧]

[(ʔ)wəː˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ now˧˧]

From Portuguese Urbano, Latin Urbanus. Cognate with English Urban.


Constantinô

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tin˧˧ now˧˧]

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

From Portuguese Constantino, from Latin Constantinus. Cognate with English Constantine.


Linô

From Portuguese Lino, from Latin Linus. Cognate with English Linus.


Alexanđê

[ʔaː˧˧ lɛk̚˧˦ saːn˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔaː˧˧ lɛk̚˦˧˥ saːŋ˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔaː˧˧ lɛk̚˦˥ saːŋ˧˧ ʔɗej˧˧]

From Portuguese Alexandre, from Latin Alexander. Cognate with English Alexander.


Piô

[pɪj˧˧ ʔow˧˧]

[pɪj˧˧ ʔow˧˧]


Côrnêliô

[ko˧˧ ne˧˧ li˧˧ ʔo˧˧]

From Portuguese Cornélio, from Latin Cornelius. Cognate with English Cornelius.


Luciô

[lu˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[lʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[lʊw˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Lúcio, from Latin Lucius. Cognate with English Lucius.


Stêphanô

From Italian Stefano, from Latin Stephanus. Cognate with English Stephen.


Điônisiô

[ʔɗi˧˧ ʔon˧˧ ni˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɗɪj˧˧ ʔoŋ˧˧ nɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Dionísio, from Latin Dionysius. Cognate with English Dionysius.


Fêlix

[fe˧˧ lïk̟̚˧˦]

[fej˧˧ lɨt̚˦˧˥]

From Portuguese Félix, from Latin Felix. Cognate with English Felix.


Sylvestrô

From Italian Silvestro, from Latin Silvester. Cognate with English Sylvester.


Mác

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mác-cô (“Mark”)


Giăng

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gio-an (“John”)


Giuliô

[zu˧˧ li˧˧ ʔo˧˧]

[jʊw˧˧ lɪj˧˧ ʔow˧˧]

[jʊw˧˧ lɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Giulio, from Latin Iulius. Cognate with English Julius.


Bônifaciô

[ʔɓon˧˧ ni˧˧ faː˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɓoŋ˧˧ nɪj˧˧ faː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɓoŋ˧˧ nɪj˧˧ faː˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Bonifacio, from Latin Bonifatius. Cognate with English Boniface.


Lêô

From Italian Leo, from Latin Leo. Cognate with English Leo.


Hilariô

[hi˧˧ laː˧˧ ɹi˧˧ ʔo˧˧]

[hi˧˧ laː˧˧ zi˧˧ ʔo˧˧]

[hɪj˧˧ laː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

[hɪj˧˧ laː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Latin Hilarius. Cognate with English Hilary.


Grêgôriô

[ɹe˧˧ ɣo˧˧ ɹi˧˧ ʔo˧˧]

[ɹe˧˧ ɣo˧˧ zi˧˧ ʔo˧˧]

[ɹej˧˧ ɣow˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ɹej˧˧ ɣow˧˧ ɹɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Gregorio, from Latin Gregorius. Cognate with English Gregory.


Sêvêrinô

From Portuguese Severino, from Latin Severinus. Cognate with English Severin.


Thêôđorô

[tʰe˧˧ ʔo˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹo˧˧]

[tʰe˧˧ ʔo˧˧ ʔɗɔ˧˧ zo˧˧]

[tʰej˧˧ ʔow˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹow˧˧]

[tʰej˧˧ ʔow˧˧ ʔɗɔ˧˧ ɹow˧˧]

From Italian Teodoro, from Ancient Greek Θεόδωρος (Theódōros). Cognate with English Theodore.


Êugêniô

[ʔew˧˧ ɣen˧˧ ni˧˧ ʔo˧˧]

[ʔew˧˧ ɣen˧˧ nɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔew˧˧ ɣəːn˧˧ nɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Eugenio, from Latin Eugenius. Cognate with English Eugene.


Valentinô

[vaː˧˧ lɛŋ˧˧ tin˧˧ now˧˧]

[vaː˧˧ lɛŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

[jaː˧˧ lɛŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

From Italian Valentino, from Latin Valentinus. Cognate with English Valentine.


Têrêsa

[te˧˧ ɹe˧˧ saː˧˧]

From Portuguese Teresa. Cognate with English Teresa.


Anê

[ʔaːn˧˧ ne˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ nej˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ nej˧˧]

From Italian Agnese, from Ancient Greek Ἁγνή (Hagnḗ). Cognate with English Agnes.


Phanxicô

[faːŋ˧˧ sɪj˧˧ kow˧˧]

[faːŋ˧˧ sɪj˧˧ kow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phanxicô.wav

From Portuguese Francisco, from Latin Franciscus. Cognate with English Francis.

(Roman Catholicism) Francis (patronymic surname)

(Roman Catholicism) Francis (male given name)


Batôlômêô

head

Batôlômêô • (巴蘇爐迷烏)

vi-proper noun

Batôlômêô • (巴蘇爐迷烏)

[ʔɓaː˧˧ to˧˧ lo˧˧ me˧˧ ʔo˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tow˧˧ low˧˧ mej˧˧ ʔow˧˧]

[ʔɓaː˧˧ tow˧˧ low˧˧ mej˧˧ ʔow˧˧]

From Italian Bartolomeo, from Latin Bartholomeus. Cognate with English Bartholomew.


Giuđa

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧]

From Italian Giuda or French Judas, from Latin Judas. Cognate with English Judas.


Ítcariốt

[ʔit̚˧˦ kaː˧˧ ɹi˧˧ ʔot̚˧˦]

[ʔit̚˧˦ kaː˧˧ zi˧˧ ʔot̚˧˦]

[ʔit̚˦˧˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˧˥]

[ʔɨt̚˦˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˥]

From French Iscariote, from Ancient Greek Ἰσκαριώτης (Iskariṓtēs). Cognate with English Iscariot.


Giuđa Ítcariốt

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˧˦ kaː˧˧ ɹi˧˧ ʔot̚˧˦]

[zu˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˧˦ kaː˧˧ zi˧˧ ʔot̚˧˦]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔit̚˦˧˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˧˥]

[jʊw˧˧ ʔɗaː˧˧ ʔɨt̚˦˥ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔok̚˦˥]

Giuđa + Ítcariốt. Cognate with English Judas Iscariot.


Xaviê

[saː˧˧ vi˧˧ ʔe˧˧]

[saː˧˧ vɪj˧˧ ʔej˧˧]

[saː˧˧ vɪj˧˧ ʔej˧˧]

[saː˧˧ jɪj˧˧ ʔej˧˧]

From French Xavier. Cognate with English Xavier.


Patriciô

[paː˧˧ t͡ɕi˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[paː˧˧ ʈɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[paː˧˧ ʈɪj˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Patrício, from Latin Patricius. Cognate with English Patrick.


Augustinô

[ʔa(ː)w˧˧ ɣʊw˧˧ stɨn˧˧ now˧˧]

From Latin Augustinus. Cognate with English Augustine.


Âu Tinh

[ʔəw˧˧ tïŋ˧˧]

[ʔəw˧˧ tɨn˧˧]

[ʔəw˧˧ tɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Âu Tinh.wav


Ambrôsiô

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹo˧˧ si˧˧ ʔo˧˧]

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹow˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

[ʔaːm˧˧ ʔɓɹow˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧]

From Portuguese Ambrósio, from Latin Ambrosius. Cognate with English Ambrose.


Bênađô

head

Bênađô • (陂那都)

vi-proper noun

Bênađô • (陂那都)

[ʔɓe˧˧ naː˧˧ ʔɗo˧˧]

[ʔɓej˧˧ naː˧˧ ʔɗow˧˧]

[ʔɓej˧˧ naː˧˧ ʔɗow˧˧]

From Portuguese Bernardo. Cognate with English Bernard.


Gioan Baotixita

由安包卑吹些 (CJK)

[zwaːn˧˧ ʔɓaːw˧˧ ti˧˧ si˧˧ taː˧˧]

[jwaːŋ˧˧ ʔɓaːw˧˧ tɪj˧˧ sɪj˧˧ taː˧˧]

[jwaːŋ˧˧ ʔɓaːw˧˧ tɪj˧˧ sɪj˧˧ taː˧˧]

From Spanish Juan Bautista. Cognate with English John the Baptist, French Jean-Baptiste.


Giăng Báp-tít

[zaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˧˦ tit̚˧˦]

[jaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˦˧˥ tit̚˦˧˥]

[jaŋ˧˧ ʔɓaːp̚˦˥ tɨt̚˦˥]


Lôrensô

[lo˧˧ ɹɛn˧˧ so˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ ʂow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ sow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ ʂow˧˧]

[low˧˧ ɹɛŋ˧˧ sow˧˧]

From Italian Lorenzo, from Latin Laurentius. Cognate with English Laurence.


Vinh Sơn

[vïŋ˧˧ səːn˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ səːŋ˧˧]

[vɨn˧˧ ʂəːŋ˧˧]

[jɨn˧˧ səːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Vinh Sơn.wav

Borrowed from French Vincent, from Latin Vincentius (literally “conqueror, winner”). Cognate with English Vincent.

der

(Roman Catholicism) a male given name from Latin, equivalent to English Vincent


Micae

[mi˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

[mɪj˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

[mɪj˧˧ kaː˧˧ ʔɛ˧˧]

From Latin Michael. Cognate with English Michael.


Máctinô

[maːk̚˦˧˥ tɪj˧˧ now˧˧]

From Latin Martinus. Cognate with English Martin.


Isave

[ʔi˧˧ saː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ saː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaː˧˧ vɛ˧˧]

[ʔɪj˧˧ saː˧˧ jɛ˧˧]

From Portuguese Isabel. Cognate with English Isabel.


Anphongsô

[ʔaːn˧˧ fawŋ͡m˧˧ so˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧ sow˧˧]

(Roman Catholicism) Alphonsus Liguori (Italian bishop and founder of the Redemptorists)


CTTĐVN

[kaːk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ tɨ˧˩ ʔɗaːw˧˨ʔ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ tɨ˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˥ tʰan˦˥ tɨ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[kaːk̚˦˥ tʰan˦˥ tɨ˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Các Thánh Tử Đạo Việt Nam
Các Thánh Tử Đạo Việt Nam#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (“Vietnamese Martyrs”).


giáo hoàng

[jaːw˨˩˦ hwaːŋ˦˩]

[jaːw˦˥ waːŋ˨˩]

đức giáo hoàng


Ki-tô giáo

Ki-tô (“Christ”) + -giáo (“religion”). Compare Mandarin 基督教 (Jīdūjiào, Cơ Đốc giáo, literally “Christ's religion”), Japanese キリスト教 (Kirisuto-kyō, spelt with ateji as 基督教 (Kirisuto-kyō)).

cog

Jīdūjiào, <i class="Latn mention" lang="vi">Cơ Đốc giáo</i>

spelt with ateji as <i class="Jpan mention" lang="ja">基督教</i> (Kirisuto-kyō)

Meronyms: Chính thống giáo, Công giáo, đạo Tin Lành, Thiên Chúa giáo


tờ mục vụ

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˧˨ʔ vu˧˨ʔ]

[təː˦˩ mʊwk͡p̚˨˩ʔ vʊw˨˩ʔ]

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˨˩˨ vʊw˨˩˨]

[təː˨˩ mʊwk͡p̚˨˩˨ jʊw˨˩˨]

(Roman Catholicism) pastoral newsletter, church bulletin


thông điệp

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[tʰəwŋ͡m˧˧ ʔɗip̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 通牒, composed of 通 (“to go through, to pass through”) and 牒 (“official message, official letter”).


bánh lễ

[ʔɓajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ lej˧˨]

[ʔɓan˦˥ lej˨˩˦]


bánh Thánh

[ʔɓajŋ̟˧˦ tʰajŋ̟˧˦]

[ʔɓɛɲ˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥]

[ʔɓan˦˥ tʰan˦˥]


luyện ngục

[lwiən˧˨ʔ ŋʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[lwiəŋ˨˩ʔ ŋʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[l⁽ʷ⁾iəŋ˨˩˨ ŋʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 煉獄, composed of 煉 (“to temper”) and 獄 (“prison”)


giáo sĩ

[jaːw˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[jaːw˨˩˦ sɪj˧˨]

[jaːw˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[jaːw˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 教士 (“preacher”).

(history, religion, chiefly Christianity) a missionary


Thánh Kinh

[tʰajŋ̟˧˦ kïŋ˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ kɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 聖經, composed of 聖 (“holy; sacred”) and 經 (“holy book”)

(rare) Synonym of Kinh Thánh (“Holy Bible”)


Sáng thế kí

[saːŋ˧˦ tʰe˧˦ ki˧˦]

[ʂaːŋ˦˧˥ tʰej˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[saːŋ˦˧˥ tʰej˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[ʂaːŋ˦˥ tʰej˦˥ kɪj˦˥]

[saːŋ˦˥ tʰej˦˥ kɪj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 創世記, composed of 創世 (“world creation”) and 記 (“chronicle”), from a Mandarin translation of the Bible.


Thiên Chúa giáo

[tʰiən˧˧ t͡ɕuə˧˦ zaːw˧˦]

[tʰiəŋ˧˧ t͡ɕuə˨˩˦ jaːw˨˩˦]

[tʰiəŋ˧˧ cuə˦˥ jaːw˦˥]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 天主教 (“Catholicism”, SV: Thiên Chủ giáo), equivalent to Thiên Chúa + -giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thiên Chủ giáo</i>

vi-etym-sino

(loosely) Synonym of Ki-tô giáo (“Christianity”)


thánh giá

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-thánh giá.wav

Sino-Vietnamese word from 聖 (“holy”) and 架 (“rack”).

(Christianity) Alternative letter-case form of Thánh Giá (“the Holy Cross”)

đeo thánh giá trên ngực

to wear a (pectoral) cross around one's neck

(Christianity) a cross (any representation of the Crucifix, as in religious architecture, burial markers, jewelery, etc.)

vác thánh giá của mình

(Christianity, figuratively) a cross (a difficult situation that must be endured)


Thánh Gia

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˧]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˧˧]


Thượng Đế

[tʰɨəŋ˧˨ʔ ʔɗe˧˦]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ ʔɗej˨˩˦]

[tʰɨəŋ˨˩˨ ʔɗej˦˥]

Sino-Vietnamese word from 上帝, composed of 上 (“upper”) and 帝 (“emperor”), from Chinese 上帝 (Shàngdì)

khách hàng là Thượng Đế

(literally, “the customer is Shangdi/God”)

the customer is always right / the customer is the top priority

Thượng Đế của người theo đạo Hồi gọi là A-la.

Exodus 20:2, 2010 Vietnamese translation from Vietnamese Easy-to-Read Version (Bản Phổ Thông ~ BPT)
Ta là Thượng Đế, Chúa ngươi, Đấng đã mang ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, nơi ngươi làm nô lệ.
I am God, your Lord, the One who brought you out of Egypt, where you were enslaved.

Exodus 20:2, 1994 [1982] Vietnamese translation from Bản Diễn Ý (BDY)
Ta là Chúa Hằng Hữu, Thượng Đế của các ngươi, đã giải phóng các ngươi khỏi ách nô lệ Ai-cập.
I am the Eternal Lord, your God, who liberated you from the yoke of slavery in Egypt.

(by extension, Abrahamism) Synonym of Chúa (“Lord; God”)


Tam Vị Nhất Thể

[taːm˧˧ vi˧˨ʔ ɲət̚˧˦ tʰe˧˩]

[taːm˧˧ vɪj˨˩ʔ ɲək̚˦˧˥ tʰej˧˨]

[taːm˧˧ vɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

[taːm˧˧ jɪj˨˩˨ ɲək̚˦˥ tʰej˨˩˦]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tam Vị Nhất Thể.wav

Sino-Vietnamese word from 三位一體, composed of 三位 (“three ranks”) and 一體 (“one body”). Compare Chinese 三位一體 /三位一体 (sānwèiyītǐ), Japanese 三位一体 (Sanmi Ittai), Korean 삼위일체 (Samwiilche). Also Japanese 三神一体 (Sanshin Ittai, Tam Thần Nhất Thể).


Phongxiô Philatô

[fawŋ͡m˧˧ si˧˧ ʔo˧˧ fi˧˧ laː˧˧ to˧˧]

[fawŋ͡m˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

[fɔŋ˧˧ sɪj˧˧ ʔow˧˧ fɪj˧˧ laː˧˧ tow˧˧]

From Portuguese Pôncio Pilatos, from Pontius Pilatus, from Pontius + Pilatus.


Anphonsô

[ʔaːn˧˧ fɔn˧˧ so˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ ʂow˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧ sow˧˧]


An Phong

[ʔaːn˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fɔŋ˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ fawŋ͡m˧˧]


hồng y

[həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

From hồng y chủ giáo, Sino-Vietnamese word from 紅衣主教 (“red-clothed bishop”), from 紅衣／红衣 (hóngyī) + 主教 (zhǔjiào).

zh-l

紅衣／红衣 (hóngyī)

(Roman Catholicism) cardinal (official of the Catholic Church)


đức hồng y

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) cardinal (official in the Catholic Church)


tổng giám mục

[təwŋ͡m˧˩ zaːm˧˦ mʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːm˦˧˥ mʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːm˦˥ mʊwk͡p̚˨˩˨]

đức tổng giám mục


tổng giáo phận

[təwŋ͡m˧˩ zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[təwŋ͡m˧˨ jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[təwŋ͡m˨˩˦ jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


giáo phận

[zaːw˧˦ fən˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ fəŋ˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ fəŋ˨˩˨]


giám tỉnh

[zaːm˧˦ tïŋ˧˩]

[jaːm˦˧˥ tɨn˧˨]

[jaːm˦˥ tɨn˨˩˦]

(Roman Catholicism) provincial (monastic superior)


ĐHY

[ʔɗɨk̚˧˦ həwŋ͡m˨˩ ʔi˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ həwŋ͡m˦˩ ʔɪj˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ həwŋ͡m˨˩ ʔɪj˧˧]

(Roman Catholicism) Initialism of đức hồng y.


Đ.C.G.

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

Đức Chúa Giêsu
Đức Chúa Giêsu#Vietnamese

(Roman Catholicism) Initialism of Đức Chúa Giêsu.


ĐCG

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]


Đức Chúa Giêsu

[ʔɗɨk̚˧˦ t͡ɕuə˧˦ ze˧˧ su˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ t͡ɕuə˨˩˦ jej˧˧ sʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ ʂʊw˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ cuə˦˥ jej˧˧ sʊw˧˧]

đức (“holy”) + Chúa (“Lord”) + Giêsu (“Jesus”)

compound

(Roman Catholicism) (dated, now Chúa Giêsu) Jesus Christ


亞歷山

chữ Hán form of A Lịch Sơn (“(Roman Catholicism) Alexander”).


nhà nguyện

[ɲaː˨˩ ŋwiən˧˨ʔ]

[ɲaː˦˩ ŋwiəŋ˨˩ʔ]

[ɲaː˨˩ ŋwiəŋ˨˩˨]

nhà (“house, building”) + nguyện (“to pray”), from cầu nguyện


支秋

(Christianity) chữ Nôm form of Giêsu (“Jesus”).


Chúa nhật

[t͡ɕuə˧˦ ɲət̚˧˨ʔ]

[t͡ɕuə˨˩˦ ɲək̚˨˩ʔ]

[cuə˦˥ ɲək̚˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 主日 (“Lord's Day”, SV: chủ nhật). Doublet of chủ nhật.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">chủ nhật</i>

vi-etym-sino

đi lễ sáng Chúa nhật

giữ ngày Chúa nhật


Chúa Nhật

(dated or Overseas Vietnamese; Christianity) Alternative letter-case form of Chúa nhật


Cựu Ước

[kiw˧˨ʔ ʔɨək̚˧˦]

[kɨw˨˩ʔ ʔɨək̚˦˧˥]

[kɨw˨˩˨ ʔɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 舊約, composed of 舊 (“old”) and 約 (“agreement”), from Chinese 舊約 /旧约 (jiùyuē).

Kinh (Thánh) Cựu Ước


Tân Ước

[tən˧˧ ʔɨək̚˧˦]

[təŋ˧˧ ʔɨək̚˦˧˥]

[təŋ˧˧ ʔɨək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 新約, composed of 新 (“new”) and 約 (“agreement”), from Chinese 新約 /新约 (Xīnyuē).

Kinh (Thánh) Tân Ước


thánh lễ

[tʰajŋ̟˧˦ le˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˧˥ lej˧˨]


Dân số kí

[jəŋ˧˧ ʂow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ sow˨˩˦ kɪj˨˩˦]

[jəŋ˧˧ ʂow˦˥ kɪj˦˥]

[jəŋ˧˧ sow˦˥ kɪj˦˥]


Phanchicô

[faːn˧˧ t͡ɕi˧˧ ko˧˧]

[faːŋ˧˧ t͡ɕɪj˧˧ kow˧˧]

[faːŋ˧˧ cɪj˧˧ kow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phanchicô.wav

From Portuguese Francisco, from Latin Franciscus. Cognate with English Francis.

(Roman Catholicism, archaic) Francis (patronymic surname)

Đầu năm 1773. là năm phá Dào᷃ thì Bề trên Phanchicô Antonio qua đời…

1822, Philipphê Bỉnh, Sách sổ sang chép mọi việc, Lisbon, page 1:

In early 1773, the year that the Society was destroyed, Superior Francisco Antonio passed away…

(Roman Catholicism, archaic) Francis (male given name)


ân xá

[ʔən˧˧ saː˧˦]

[ʔəŋ˧˧ saː˨˩˦]

[ʔəŋ˧˧ saː˦˥]

(Roman Catholicism) indulgence (pardon or release from the expectation of punishment in purgatory)


cầu siêu

[kəw˦˩ ʂiw˧˧]

[kəw˨˩ ʂiw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 求超. Probably a blend of cầu (“to wish for, to pray for”) + siêu thoát (“to pass on”).

blend

(Catholicism) to have a requiem; requiem mass (pray to bring peace to the dead)


thánh cả

[tʰajŋ̟˧˦ kaː˧˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ kaː˧˨]

[tʰan˦˥ kaː˨˩˦]

thánh (“holy/saint”) + cả (“great/biggest”).

com

(Catholicism) the most chaste (a title for Saint Joseph)


Giê-ru-sa-lem

Giê-ru-sa-lem , luôn luôn ở trong trái tim của người Do Thái. Được đóng dấu vào DNA của dân tộc Do Thái. Thành phố này có gì đặc biệt? Dưới đây là những lời dạy của người Do Thái về sự độc đáo của địa điểm linh thiêng này.

2023 February 1, “NĂM ĐIỀU ĐẶC BIỆT CHỈ CÓ TẠI GIÊ-RU-SA-LEM – THÀNH PHỐ CÓ CÁNH CỬA ĐI ĐẾN THIÊN ĐÀNG. [FIVE THINGS THAT ONLY EXIST IN JERUSALEM, THE CITY THAT HOUSES THE GATE TO HEAVEN]”, in Mục vụ Do Thái [Jewish Ministry]:

Jerusalem is always in the hearts of Jews. It was carved into the very DNA of the Jewish nation. What's so special about this city? Here are the teachings of the Jews about the uniqueness of this holy locale.

(biblical, Catholicism, Protestantism, Jehovah's Witnesses) Alternative spelling of Giê-ru-xa-lem (“Jerusalem”)


Khải Huyền

[kʰaːj˧˨ hwiəŋ˦˩]

[kʰaːj˨˩˦ wiəŋ˨˩]

[xaːj˨˩˦ wiəŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 啟 (“to enlighten; explain”) and 玄 (“the mysterious”).


chịu phép

[t͡ɕiw˧˨ʔ fɛp̚˧˦]

[t͡ɕiw˨˩ʔ fɛp̚˦˧˥]

[ciw˨˩˨ fɛp̚˦˥]

chịu (“to agree to”) + phép (“permission; custom”).

com

(Christianity) to demonstrate one's faith ritually (by)


chánh trương

[t͡ɕajŋ̟˧˦ t͡ɕɨəŋ˧˧]

[t͡ɕɛɲ˦˧˥ ʈɨəŋ˧˧]

[can˦˥ ʈɨəŋ˧˧]

vi-etym-sino

[張]];_長" data-lang="vi" data-id="正張; 長">Sino-Vietnamese word from 正 (“chief”) and 張; 長

(Catholicism) chairman of the parish pastoral council


thập ác

[tʰəp̚˧˨ʔ ʔaːk̚˧˦]

[tʰəp̚˨˩ʔ ʔaːk̚˦˧˥]

[tʰəp̚˨˩˨ ʔaːk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 十惡, composed of 十 (“ten”) and 惡 (“evils”). The "crucifix" sense comes from the shape of the first character.


Chúa Ba Ngôi

[t͡ɕuə˧˦ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

[t͡ɕuə˨˩˦ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

[cuə˦˥ ʔɓaː˧˧ ŋoj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chúa Ba Ngôi.wav

chúa (“lord”) + ba (“three”) + ngôi (“person”).


Dòng Tên

[jɔŋ˦˩ ten˧˧]

[jawŋ͡m˨˩ təːn˧˧]

dòng (“religious order”) + tên (“name”), in reference to the Holy Name of Jesus. Attested since the 19th century, apparently due to a naming taboo avoiding the name Jesus.


sứ đồ

[sɨ˧˦ ʔɗo˨˩]

[ʂɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[sɨ˨˩˦ ʔɗow˦˩]

[ʂɨ˦˥ ʔɗow˨˩]

[sɨ˦˥ ʔɗow˨˩]


công đồng

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˦˩]

[kəwŋ͡m˧˧ ʔɗəwŋ͡m˨˩]

Sino-Vietnamese word from 公同, composed of 公 (“common”) and 同 (“together”).


tu xuất

[tʊw˧˧ swək̚˦˧˥]

[tʊw˧˧ s⁽ʷ⁾ək̚˦˥]

Với các giáo dân, thường thì họ không thiện cảm lắm với dân tu xuất, họ xem đó là những người đã phá bỏ ơn Chúa.

2016 April 19, Dom. Lê Văn Long, “Tu xuất”, in Cựu Chủng Sinh, Alumni Association of Làng Sông Seminary, retrieved 2022-04-25:

The faithful often do not sympathize much with ex-seminarians; they see them as people who destroyed the will of God.

(Catholicism) Former monk, nun, or seminarian.


chủng viện

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˩ viən˧˨ʔ]

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˨ viəŋ˨˩ʔ]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ viəŋ˨˩˨]

[cʊwŋ͡m˨˩˦ jiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 種 (“seed; breed”) and 院 (“institution”), calque of Latin sēminārium.


Anh giáo

[ʔajŋ̟˧˧ zaːw˧˦]

[ʔɛɲ˧˧ jaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 英 (“England”) and 教 (“religion”).


Đức Thánh Cha

[ʔɗɨk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ tʰan˦˥ caː˧˧]

Năm 2013, Đức Thánh Cha Phanxicô mới đăng quang, Ngài đã thực hiện chuyến Tông du đầu tiên tham dự Đại hội Giới Trẻ Thế giới tại Rio de Janeiro nước Ba tây.

2022 January 20, “Cậu bé vượt hàng rào chạy ra ôm Đức Thánh Cha Phanxicô trong Ngày Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2013 đã quyết định đi tu [The boy who snuck past a fence to hug Pope Francis at World Youth Day 2013 has decided to enter the seminary]”, in Thanh Quảng, transl., VietCatholic News, Garden Grove, California, sourced from Aleteia, AFP, retrieved 2022-02-05:

In 2013, a newly installed Holy Father Pope Francis embarked on his first pastoral visit to attend World Youth Day in Rio de Janeiro, Brazil.

(Catholicism) the Holy Father (title of the Pope)


ĐTC

[ʔɗɨk̚˧˦ tʰajŋ̟˧˦ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˧˥ tʰɛɲ˦˧˥ t͡ɕaː˧˧]

[ʔɗɨk̚˦˥ tʰan˦˥ caː˧˧]

(Roman Catholicism) Initialism of Đức Thánh Cha.


Lộ Đức

[lo˧˨ʔ ʔɗɨk̚˧˦]

[low˨˩ʔ ʔɗɨk̚˦˧˥]

[low˨˩˨ ʔɗɨk̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 路德 (“virtuous path”). False cognate of Chinese 路德 (Lùdé).

(especially Roman Catholicism) Lourdes (town in the Pyrénées)


linh địa

[lïŋ˧˧ ʔɗiə˧˨ʔ]

[lɨn˧˧ ʔɗiə˨˩ʔ]

[lɨn˧˧ ʔɗiə˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 靈 (“spirit”) and 地 (“land”).

Xe lên đường từ 7h00 sáng vượt hơn 800 cây số cho đến 19h chiều mới tới Linh Địa Đức Mẹ Lộ Đức.

2018 August 10, Trầm Hương Thơ, “Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam miền Trung Tây Đức Quốc hành hương Đức Mẹ Lộ Đức [Vietnamese Catholic Community of West-Central Germany goes on a pilgrimage to Our Lady of Lourdes]”, in VietCatholic News, retrieved 2022-07-23:

The bus drove straight for more than 800 kilometers from 7:00 in the morning to 19:00 in the evening until it reached the Shrine of Our Lady of Lourdes.

(Roman Catholicism) holy place; shrine (holy or sacred place dedicated to a specific figure of respect)


Tuần Thánh

[twən˨˩ tʰajŋ̟˧˦]

[twəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˧˥]

[t⁽ʷ⁾əŋ˨˩ tʰan˦˥]


Bánh Thánh

(Roman Catholicism) Alternative spelling of bánh Thánh


Thánh Giá

[tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

yêu mến Thánh Giá


dấu Thánh Giá

[zəw˧˦ tʰajŋ̟˧˦ zaː˧˦]

[jəw˨˩˦ tʰɛɲ˦˧˥ jaː˨˩˦]

[jəw˦˥ tʰan˦˥ jaː˦˥]

dấu (“symbol”) + Thánh Giá (“Holy Cross”)

compound

làm dấu Thánh Giá


làm dấu

[laːm˦˩ jəw˨˩˦]

làm (“to make; to do”) + dấu (“sign”), specifically dấu Thánh Giá in the sense of making a sign of the cross.

làm dấu trước khi ăn

to make a sign of the cross before eating

(intransitive, Christianity) to make a sign of the cross


ơn xá

[ʔəːn˧˧ saː˧˦]

[ʔəːŋ˧˧ saː˨˩˦]

[ʔəːŋ˧˧ saː˦˥]


đại xá

Blend of đại (“great”) + ân xá (“amnesty”) or Blend of đại (“great”) + ơn xá (“indulgence”). Sino-Vietnamese word from 大赦.

blend

ơn đại xá


tiểu xá

Blend of tiểu (“minor”) + ơn xá (“indulgence”), Sino-Vietnamese word from 小赦.

ơn tiểu xá


Thánh Thể

[tʰajŋ̟˧˦ tʰe˧˩]

[tʰɛɲ˦˧˥ tʰej˧˨]

Sino-Vietnamese word from 聖體, composed of 聖 and 體.

vi-etym-sino

(Catholicism, Eastern Orthodoxy) the Body of Christ; the Eucharist (sacramental bread and wine)


樞槎

(Christianity) chữ Nôm form of Giuse (“Joseph”).


主𠀧嵬

(Christianity) chữ Nôm form of Chúa Ba Ngôi (“The Trinity”).


đồng trinh

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ t͡ɕïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʈɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʈɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 童貞, composed of 童 (“child”) and 貞 (“chaste”).

Đức Mẹ Đồng Trinh (Ma-ri-a)

(of a woman, chiefly Christianity, of Mary) virgin


a men

head

亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟

a men • (亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟)

vi-interj

亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟

a men • (亞綿, 亜綿, 阿綿, 阿孟)

[ʔaː˧˧ mɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ mɛŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ mɛŋ˧˧]


亞綿

(Christianity) chữ Nôm form of a men (“(Roman Catholicism) amen”).


Ki-tô

Clipping of Ki-ri-xi-tô. Compare Mandarin 基督 (Jīdū, Cơ Đốc).

cog

Jīdū, <i class="Latn mention" lang="vi">Cơ Đốc</i>

Đức (Giê-su) Ki-tô


Xuất Ê-díp-tô Ký

Due to the uncanny resemblance, as well as the peculiarly Japanese-sounding name for Egypt, perhaps calque of Japanese 出エジプト記 (Shutsu-Ejiputo-ki, literally “Chronicle of the Departure from Egypt”). Compare Chinese 出埃及記 /出埃及记 (Xuất Ai Cập kí) and Korean 출애굽기 (Churaegupgi). Most proper names in the Vietnamese Protestant translation of the Bible were derived from French, however, the French title French livre de l’Exode seems implausible here since Exode only biblically implies "departure from Egypt", compared to the Catholic title Xuất hành which is more general. Ê-díp-tô could also be from Portuguese "Egito", as there are many Catholic transliterations from Portuguese, for example, 基移吹蘇 Kirixitô for Portuguese rendition of Christ 'Christo' in Catholic chữ Nôm texts.

cal

(Protestantism) Synonym of Xuất hành (“Exodus”)


Xuất hành

[swət̚˧˦ hajŋ̟˨˩]

[swək̚˦˧˥ hɛɲ˦˩]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ han˨˩]

Sino-Vietnamese word from 出行 (“departure”).

vi-etym-sino

Sách Xuất hành


Giê-hô-va

French Jéhovah, with the unmuted, therefore a partial orthographic borrowing from French.

Đức Giê-hô-va

Nhân chứng Giê-hô-va

Exodus 20:2; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, là nhà nô-lệ.
I am Jehovah your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.

(biblical, Protestantism, Jehovah's Witnesses) Jehovah


Chúa Trời

[t͡ɕuə˧˦ t͡ɕəːj˨˩]

[t͡ɕuə˨˩˦ ʈəːj˦˩]

[cuə˦˥ ʈəːj˨˩]

From Chúa (“the Lord”) + trời (“heaven”), calque of Chinese 天主 (Thiên Chủ).

Đức Chúa Trời Cha/Mẹ

Exodus 20:2; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Ta là Chúa, Ðức Chúa Trời của ngươi, Ðấng đã đem ngươi ra khỏi xứ Ai-cập, tức khỏi nhà nô lệ:
I am the Lord your God, who brought you out of the land of Egypt, out of the house of slavery.

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum,[…]

2009 [1568], “Kinh Kính Mừng [Hail Mary]”, in Stephen, compiler, www.conggiao.org, translation of Ave Maria (in Latin):

Hail, Mary, full of grace! [T]he Lord is with thee, […]

(biblical, Christianity) Synonym of Thiên Chúa (“God, the Lord”)


Ê-díp-tô

[ʔe˧˧ zip̚˧˦ to˧˧]

Given the uncanny resemblance of the Vietnamese Protestant title of Exodus, Xuất Ê-díp-tô Ký, to its Japanese counterpart, perhaps from Japanese エジプト (Ejiputo), from English Egypt. Most proper names in the Vietnamese Protestant translation of the Bible were derived from French, however, French Égypte seems implausible here given the final <ô>.

Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, là nhà nô-lệ.

1925, “Xuất Ê-díp-tô Ký 20 [Exodus 20]”, in Kinh Thánh [the Holy Bible]:

I am Jehovah your God who liberated you from the land of Egypt, the house of slavery.

(Protestantism) Synonym of Ai Cập (“Egypt”) (the land itself; compare Mích-ra-im (“Mizraim/Egypt”, one of Ham's sons))


Lê-vi

Sách Lê-vi / Lê-vi Ký
Leviticus


Giô-suê

[jow˧˧ ʂ⁽ʷ⁾ej˧˧]

Partial orthographic borrowing from Italian Giosuè, French Josué or Portuguese Josué.


Ru-tơ

[zu˧˧ təː˧˧]

[ʐʊw˧˧ təː˧˧]

[ɹʊw˧˧ təː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Rút (“Ruth”)


Sa-mu-en

[saː˧˧ mu˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Sa-mu-ên

[saː˧˧ mu˧˧ ʔen˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔen˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔen˧˧]

[ʂaː˧˧ mʊw˧˧ ʔəːn˧˧]

[saː˧˧ mʊw˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Sa-mu-en (“Samuel”)


Ét-ra

[ʔɛt̚˧˦ zaː˧˧]

[ʔɛt̚˦˧˥ ʐaː˧˧]

[ʔɛk̚˦˥ ɹaː˧˧]


E-xơ-ra

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ zaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ét-ra (“Ezra; Esdras”)


Nơ-khe-mi-a

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mi˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ kʰɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ kʰɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nəː˧˧ xɛ˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Nê-hê-mi

Borrowed from French Néhémie. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Nơ-khe-mi-a (“Nehemiah”)


Tô-bi-a

[to˧˧ ʔɓi˧˧ ʔaː˧˧]

[tow˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[tow˧˧ ʔɓɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Ét-te

[ʔɛt̚˧˦ tɛ˧˧]

[ʔɛt̚˦˧˥ tɛ˧˧]

[ʔɛk̚˦˥ tɛ˧˧]


Ê-xơ-tê

[ʔe˧˧ səː˧˧ te˧˧]

[ʔej˧˧ səː˧˧ tej˧˧]

[ʔej˧˧ səː˧˧ tej˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ét-te (“Esther”)


Giu-đi-tha

[zu˧˧ ʔɗi˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗɪj˧˧ tʰaː˧˧]

[jʊw˧˧ ʔɗɪj˧˧ tʰaː˧˧]


Ma-ca-bê

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓe˧˧]

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓej˧˧]

[maː˧˧ kaː˧˧ ʔɓej˧˧]


I-sai-a

[ʔi˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂaːj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ saːj˧˧ ʔaː˧˧]


Ê-sai

[ʔe˧˧ saːj˧˧]

[ʔej˧˧ ʂaːj˧˧]

[ʔej˧˧ ʂaːj˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-sai-a (“Isaiah”)


Giê-rê-mi-a

[ze˧˧ ze˧˧ mi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʐej˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ɹej˧˧ mɪj˧˧ ʔaː˧˧]

(biblical, Catholicism) Jeremiah; Jeremy


Giê-rê-mi

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giê-rê-mi-a (“Jeremiah; Jeremy”)


Ê-dê-ki-en

[ʔe˧˧ ze˧˧ ki˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔej˧˧ jej˧˧ kɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔej˧˧ jej˧˧ kɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Ê-xê-chi-ên

[ʔe˧˧ se˧˧ t͡ɕi˧˧ ʔen˧˧]

[ʔej˧˧ sej˧˧ t͡ɕɪj˧˧ ʔen˧˧]

[ʔej˧˧ sej˧˧ cɪj˧˧ ʔəːn˧˧]

Partial orthographic borrowing from French Ézéchiel. The is hard in French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ê-dê-ki-en (“Ezekiel”)


Đa-ni-en

[ʔɗaː˧˧ ni˧˧ ʔɛn˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Đa-ni-ên

[ʔɗaː˧˧ ni˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɗaː˧˧ nɪj˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Đa-ni-en (“Daniel”)


Ô-sê

[ʔow˧˧ ʂej˧˧]

[ʔow˧˧ ʂej˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Hô-sê (“Hosea”)


Giô-en

[zo˧˧ ʔɛn˧˧]

[jow˧˧ ʔɛŋ˧˧]

[jow˧˧ ʔɛŋ˧˧]


Giô-ên

[jow˧˧ ʔəːn˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giô-en (“Joel”)


A-mốt

[ʔaː˧˧ mot̚˧˦]

[ʔaː˧˧ mok̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ mok̚˦˥]


Ô-va-đi-a

[ʔo˧˧ vaː˧˧ ʔɗi˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ jaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Áp-đia

[ʔaːp̚˧˦ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ ʔɗiə˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ô-va-đi-a (“Obadiah; Abdias”)


Mi-kha

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]


Mi-chê

[mi˧˧ t͡ɕe˧˧]

[mɪj˧˧ t͡ɕej˧˧]

Borrowed from French Michée. The represents a postalveolar fricative [ʃ] in modern French, meaning this is partially an orthographic borrowing from French, used probably because <s> is already reserved for the French alveolar fricative [s].

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mi-kha (“Micah”)


Na-khum

[naː˧˧ kʰʊm˧˧]

[naː˧˧ xʊm˧˧]


Na-hum

[naː˧˧ hʊm˧˧]

Borrowed from French Nahum. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Na-khum (“Nahum”)


Kha-ba-cúc

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

Borrowed from Biblical Hebrew חֲבַקּוּק (khavakúk).


Ha-ba-cúc

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[haː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

French Habacuc. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Kha-ba-cúc (“Habakkuk”)


Xô-phô-ni-a

[so˧˧ fo˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[sow˧˧ fow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[sow˧˧ fow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Borrowed from Hebrew צְפַנְיָה (ts'fanyá).


Sô-phô-ni

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xô-phô-ni-a (“Zephaniah”)


Khác-gai

[xaːk̚˧˦ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

Borrowed from Biblical Hebrew חַגַּי (khagáy).


A-ghê

[ʔaː˧˧ ɣe˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

Borrowed from French Aggée. Apparently a partial orthographic borrowing from French, since the in French is soft, while the Vietnamese is hard.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Khác-gai (“Haggai”)


Da-ca-ri-a

[zaː˧˧ kaː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jaː˧˧ kaː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jaː˧˧ kaː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

bor

Hebrew זְכַרְיָה

(biblical, Catholicism) Zechariah; Zacharias; Zachary


Xa-cha-ri

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ zi˧˧]

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ ʐɪj˧˧]

[saː˧˧ caː˧˧ ɹɪj˧˧]

Borrowed from French Zacharie. The represents a hard [k] in French, meaning this is a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Da-ca-ri-a (“Zechariah; Zacharias; Zachary”)


Ma-la-khi

[maː˧˧ laː˧˧ xi˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ kʰɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ xɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ kʰɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ xɪj˧˧]


Ma-la-chi

[maː˧˧ laː˧˧ t͡ɕi˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ t͡ɕɪj˧˧]

[maː˧˧ laː˧˧ cɪj˧˧]

Borrowed from French Malachie. The represents a hard [k] in French, meaning this is a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ma-la-khi (“Malachi”)


Mát-thêu

[maːk̚˦˧˥ tʰew˧˧]


Ma-thi-ơ

[maː˧˧ tʰi˧˧ ʔəː˧˧]

[maː˧˧ tʰɪj˧˧ ʔəː˧˧]

[maː˧˧ tʰɪj˧˧ ʔəː˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mát-thêu (“Matthew”)


Gio-an

[zɔ˧˧ ʔaːn˧˧]

[jɔ˧˧ ʔaːŋ˧˧]

[jɔ˧˧ ʔaːŋ˧˧]


Cô-rin-tô

Thư 1/2 gửi tín hữu Cô-rin-tô

The First/Second Epistle to the Corinthians

(Catholicism) Alternative form of Cô-ranh-tơ (“Corinth (a city in Greece)”)


Cô-rinh-tô

Thơ thứ nhứt/hai của Phao-lô gởi cho người Cô-rinh-tô

The First/Second of Epistle of Paul to the Corinthians

(Protestantism) Alternative form of Cô-ranh-tơ (“Corinth (a city in Greece)”)


Ga-lát

(Catholicism) Alternative form of Ga-la-ti (“Galatia”)


Ê-phê-sô

(Protestantism) Alternative form of Ê-phê-xô (“Ephesus”)


Phi-líp-phê

Sau đây là tên của mười hai Tông Đồ: đứng đầu là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, rồi đến ông An-rê, anh của ông; sau đó là ông Gia-cô-bê con ông Dê-bê-đê và ông Gio-an, em của ông; ông Phi-líp-phê và ông Ba-tô-lô-mê-ô; ông Tô-ma và ông Mát-thêu người thu thuế; ông Gia-cô-bê con ông An-phê và ông Ta-đê-ô; ông Si-môn thuộc nhóm Quá Khích, và ông Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, là chính kẻ nộp Người.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 10 [The Gospel According to Saint Matthew 10]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The following are the names of the twelve Apostles: first comes Simon, also called Peter, then Andrew, his elder brother; next is James, son of Zebedee, and John, his younger brother; Philip and Bartholomew; Thomas and Matthew the tax collector; James, son of Alpheus, and Thaddeus; Simon of the Zealots, and Judas Iscariot, who betrayed Him.


Phi-líp

Tên mười hai sứ đồ như sau nầy: Sứ đồ thứ nhứt là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, và Anh-rê là em người; Gia-cơ con của Xê-bê-đê, và Giăng là em Gia-cơ; Phi-líp cùng Ba-tê-lê-my; Thô-ma, và Ma-thi-ơ là người thâu thuế; Gia-cơ con của A-phê, cùng Tha-đê; Si-môn là người Ca-na-an, cùng Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, là kẻ phản Đức Chúa Jêsus.

1925, “Ma-thi-ơ 10 [Matthew 10]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The names of the twelve apostles are as follows: the first apostle is Simon, also called Peter, and Andrew his younger brother; James, son of Zebedee, and John, James's younger brother; Philip and Bartholomew; Thomas, and Matthew the tax collector; James, son of Alpheus, and Thaddeus; Simon the Canaanite, and Judas Iscariot, who betrayed the Lord Jesus.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phi-líp-phê (“Philip”)


Phi-líp

(Protestantism) Alternative form of Phi-líp-phê (“Philippi”)


Cô-lô-se

(biblical, Protestantism) Alternative form of Cô-lô-xê (“Colossae”)


Thê-xa-lô-ni-ca

Portuguese Tessalónica or directly a learned borrowing from Latin Thessalonica


Tê-sa-lô-ni-ca

(Protestantism) Alternative form of Thê-xa-lô-ni-ca (“Thessaloniki”)


Ti-mô-thê

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Timothée

obor

Thư 1/2 gửi ông Ti-mô-thê


Tít

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ti-tô (“Titus”)


Hê-bơ-rơ

French hébreu (adjective), Hébreu (noun). As with other French words with a mute h, the h is "unmuted", making this also a partial orthographic borrowing from French.

(Protestantism) Alternative form of Hê-brơ (“Hebrew”)


tín hữu

Sino-Vietnamese word from 信友, composed of 信 (“to believe”) and 友 (“friend”)

vi-etym-sino

Thư gửi tín hữu Rô-ma/Cô-rin-tô/Ga-lát/Ê-phê-xô/Phi-líp-phê/Cô-lô-xê/Thê-xa-lô-ni-ca/Do-thái

The Epistle to the Romans/Corinthians/Galatians/Ephesians/Philippians/Colossians/Thessalonians/Hebrews


Do-thái

Thư gửi tín hữu Do-thái

1919, Vladimir Lenin, “О погромной травле евреев”, English translation from Lenin's Collected Works - 4th English Edition, volume 29, 1972, pages 252-253; Vietnamese translation from V. I. Lê-nin Toàn Tập, volume 38, 2005, pages 290-291
Nhục nhã thay cho chế độ Nga hoàng xấu xa đã hành hạ và tàn sát người Do-thái. Nhục nhã thay cho những kẻ gieo rắc sự hằn thù đối với người Do-thái, những kẻ gieo rắc sự hằn thù đối với các dân tộc khác.
Shame on accursed tsarism which tortured and persecuted the Jews. Shame on those who foment hatred towards the Jews, who foment hatred towards other nations.

(obsolete or Catholicism) Alternative spelling of Do Thái (“Jewish”)


Gia-cô-bê

Italian Giacobbe (“Jacob”). Doublet of Gia-cóp (“Jacob”). Compare Italian Giacomo (“James”).

Thư của Thánh Gia-cô-bê


Gia-cơ

French Jacques. Doublet of Gia-cốp (“Jacob”).

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gia-cô-bê (“James”)


Gia-cốp

French Jacob. Doublet of Gia-cơ (“James”).

Y-sác yêu Ê-sau, vì người có tánh ưa ăn thịt rừng; nhưng Rê-bê-ca lại yêu Gia-cốp.

1925, “Sáng-thế Ký 25 [Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau, for he had a taste for game meat; but Rebecca loved Jacob.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gia-cóp (“Jacob”)


Gia-cóp

French Jacob. Doublet of Gia-cô-bê (“James”).

Ông I-xa-ác thương Ê-xau vì ông thích ăn thịt rừng, còn bà Rê-bê-ca thì thương Gia-cóp.

(Can we date this quote?), “Sách Sáng Thế 25 [The Book of Genesis 25]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Isaac loved Esau for he liked game meat, while Rebecca loved Jacob.


Phê-rô

Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 4 [The Gospel According to Saint Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

He was walking along the Sea of Galilee, and he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Phi-e-rơ

Khi Ngài đang đi dọc theo mé biển Ga-li-lê, thấy hai anh em kia, là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, với em là Anh-rê, đương thả lưới dưới biển, vì hai anh em vốn là người đánh cá.

1925, “Ma-thi-ơ 4 [Matthew 4]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

When he was walking along the coast of Galilee, he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phê-rô (“Peter”)


Giu-đe

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Jude, with the pronounced as a tense front vowel rather than a schwa or a silent letter. Doublet of Giu-đa (“Judas”).

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đa (“Jude”)


Giu-đa Ích-ca-ri-ốt

Giu-đa Ít-ca-ri-ốt
Giu-đa Ít-ca-ri-ốt#Vietnamese

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đa Ít-ca-ri-ốt (“Judas Iscariot”)


Na-xa-rét

Người ta sẽ gọi Ngài là người Na-xa-rét.

(Protestantism) Alternative form of Na-da-rét (“Nazareth (a city in Israel)”)


Ít-ra-en

con cái Ít-ra-en

the Israelites (literally, “the descendants of Israel”)

Vua Ít-ra-en

Genesis 32:28; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người đó nói: ‘Người ta sẽ không gọi tên ngươi là Gia-cóp nữa, nhưng là Ít-ra-en, vì ngươi đã đấu với Thiên Chúa và với người ta, và ngươi đã thắng.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 32:28; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người đó tiếp, ‘Tên anh sẽ không còn là Gia-cốp nữa mà từ nay sẽ là Ít-ra-en vì [anh] đã vật lộn với Thượng Đế và người ta mà anh đều thắng cả.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Ông Ít-ra-en lên đường và cắm lều ở xa hơn Mích-đan Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Genesis 35:21; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Rồi Ít-ra-en tiếp tục cuộc hành trình và đóng trại gần miền nam tháp Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Nghe đây, hỡi các vua! Hãy lắng tai, này các thủ lãnh!
Tôi sẽ hát lên mừng Đức Chúa,
sẽ đàn ca kính Người là Thiên Chúa của Ít-ra-en.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

Judges 5:3; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, hãy lắng tai. Hỡi các quan quyền, hãy để ý!
Chính tôi sẽ hát cho Chúa.
Tôi sẽ ca hát cho Chúa là Thượng Đế của Ít-ra-en.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings, 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vua Ít-ra-en, vua Giu-đa và vua Ê-đôm lên đường. Họ đi vòng quanh bảy ngày đường; không còn nước cho quân lính và thú vật đi theo nữa.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

2 Kings 3:9, 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read (BPT) version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vậy vua Ít-ra-en đi cùng với vua Giu-đa và vua Ê-đôm. Sau khi đi ròng rã bảy ngày đường thì hết nước uống cho quân sĩ và súc vật.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical) Alternative form of I-xra-en (“Israel”)


Y-sơ-ra-ên

[ʔi˧˧ səː˧˧ zaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

Genesis 32:28; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người lại nói: Tên ngươi sẽ chẳng là Gia-cốp nữa, nhưng tên là Y-sơ-ra-ên, vì ngươi đã có vật-lộn cùng Đức Chúa Trời và người ta; ngươi đều được thắng.
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Kế đó, Y-sơ-ra-ên đi, đóng trại ở ngoài nơi tháp Ê-đe.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, hãy nghe; hỡi các quan trưởng, khá lắng tai! Ta sẽ hát cho Đức Giê-hô-va, Ta sẽ hát ngợi khen Giê-hô-va. Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings 3:9, 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Ấy vậy, vua Y-sơ-ra-ên, vua Giu-đa và vua Ê-đôm đồng kéo ra, đi vòng bảy ngày đường, đoạn họ không có nước cho đạo binh và súc vật theo.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xra-en (“Israel”)


Mô-sê

Ông Mô-sê nói với họ: “Sao anh em lại để cho cả bọn đàn bà này sống? Chính bọn chúng đã nghe lời Bi-lơ-am, mà lôi cuốn con cái Ít-ra-en phạm tội bất trung với ĐỨC CHÚA trong vụ Pơ-o, nên tai họa đã giáng xuống cộng đồng của ĐỨC CHÚA. Vậy bây giờ, hãy giết hết các con trai, cũng như mọi phụ nữ đã biết đến việc vợ chồng, đã ăn ở với đàn ông. Còn mọi con gái nhỏ tuổi chưa ăn ở với đàn ông, thì hãy để cho chúng sống và thuộc về anh em.

(Can we date this quote?), “Sách Dân Số 31 [The Book of Numbers 31]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Moses told them, "Why did you let these women live? They listened to Balaam, induced Israelites to commit treason against the LORD in the Peor incident, so that calamity was inflicted on the LORD's people. So now, kill all the boys as well as the women who have slept with a man. As for the young girls who have not slept with a man, save them for yourselves.


Môi-se

Borrowed from French and partial orthographic borrowing from French Moïse, with the French letter pronounced as a tense front vowel rather than a schwa or a silent letter, and the French letter <s> irregularly transliterated as <s> (the French consonant [z] is Protestantly regularly transcribed as ).

obor

Môi-se nói cùng họ rằng: Các ngươi để hết thảy người nữ còn sống sao? Kìa, ấy là chúng nó theo mưu kế của Ba-la-am mà dụ dỗ dân Y-sơ-ra-ên cúng thờ Phê-ô, và phạm một tội trọng cùng Đức Giê-hô-va; và tội đó xui cho hội chúng của Đức Giê-hô-va bị tai vạ. Vậy bây giờ, hãy giết hết thảy nam đinh trong bọn con trẻ, và giết người nữ nào đã kết bạn cùng một người nam; nhưng hãy để sống cho các ngươi hết thảy con gái chưa hề kết bạn cùng người nam.

1925, “Dân-số Ký 31 [Numbers 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Moses told them, "Have you let all the women live? Look, they were the ones who followed Balaam's conspiracy and induced Israelites to worship Peor, and committed a sin against Jehovah; and that sin caused calamity on Jehovah's people. So now, kill all the males among the children, and kill all the women who have slept with a man; but save yourselves all the girls who have never slept with a man."

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mô-sê (“Moses”)


Ngài

Genesis 31:1; 2013 Vietnamese translation from Easy-to-Read version (Bản Phổ Thông ~ BPT); 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Đức Chúa Trời thấy các việc Ngài đã làm thật rất tốt lành. Vậy, có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ sáu.
God saw everything that he had made, and indeed, it was very good. And there was evening and there was morning, the sixth day.
2024 March 13, Giuse Phạm Đình Ngọc, “Thiên Chúa là Ai trong Kinh Thánh?”, in Hội Đồng Giám Mục Việt Nam [Catholic Bishops' Conference of Vietnam]:
Thiên Chúa là Đấng Tối Cao và Hằng Hữu, Ngài tạo dựng, cứu chuộc và thánh hóa mọi loài với sự khôn ngoan và tình yêu.

God is the Supreme and Eternal Being; He creates, redeems, and sanctifies all living things with wisdom and love.

(Christianity) Synonym of Người (“He/Him, (referring to God)”)


Ma-ri

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ma-ri-a (“Mary”)


Giô-sép

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-se (“Joseph”)


Gia Tô giáo

Sino-Vietnamese word from 耶穌教, composed of 耶穌 (“Jesus”) and 教 (“religion”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō). Used in early Japanese documents for "Christianity", with an alternative form 耶蘇宗 (Yasoshū, literally “Jesus sect”). In Chinese, it means "Protestantism" specifically. For the spelling with , see Gia Tô.

vi-etym-sino

Eggcorn of Da Tô giáo; misspelling of Da Tô giáo; synonym of Ki-tô giáo (“Christianity”)


Ma-đi-an

Các con của ông Ma-đi-an là: Ê-pha, Ê-phe, Kha-nốc, A-vi-đa, En-đa-a. Tất cả những người ấy là con cháu bà Cơ-tu-ra.

The sons of Midian were: Ephah, Epher, Hanok, Abida, Eldaah. All of them were descendants of Keturah.

Con trai của Ma-đi-an là Ê-pha, Ê-phe, Ha-nóc, A-bi-đa và Ên-đa. Các người trên đây đều là dòng dõi của Kê-tu-ra.

The sons of Midian were Ephah, Epher, Hanok, Abida and Eldaah. The above people were descendants of Keturah


Ma-đi-an

Con cái Ít-ra-en bắt phụ nữ Ma-đi-an và con cái chúng làm tù nhân; họ đã lấy mọi thú vật, mọi súc vật và mọi của cải chúng làm chiến lợi phẩm.

The Israelites captured Midianite women and children as prisoners; they took all their herds, flocks and property as spoils.

Dân Y-sơ-ra-ên bắt đàn bà và con nít Ma-đi-an dẫn theo, cướp hết thảy súc vật, bầy chiên và của cải họ, [...]

1925, “Dân-số Ký 31 [Numbers 31]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The Israelites captured Midianite women and children, plundered all their herds, flocks and property, …


Bi-lơ-am

Hebrew בִּלְעָם

bor

Hebrew בִּלְעָם

Ông Mô-sê nói với họ: “Sao anh em lại để cho cả bọn đàn bà này sống? Chính bọn chúng đã nghe lời Bi-lơ-am, mà lôi cuốn con cái Ít-ra-en phạm tội bất trung với ĐỨC CHÚA trong vụ Pơ-o, nên tai họa đã giáng xuống cộng đồng của ĐỨC CHÚA. Vậy bây giờ, hãy giết hết các con trai, cũng như mọi phụ nữ đã biết đến việc vợ chồng, đã ăn ở với đàn ông. Còn mọi con gái nhỏ tuổi chưa ăn ở với đàn ông, thì hãy để cho chúng sống và thuộc về anh em. [...]

Moses told them, "Why did you let these women live? They listened to Balaam, induced Israelites to commit treason against the LORD in the Peor incident, so that calamity was inflicted on the LORD's people. So now, kill all the boys as well as the women who have slept with a man. As for the young girls who have not slept with a man, save them for yourselves. …


Ba-la-am

Môi-se nói cùng họ rằng: Các ngươi để hết thảy người nữ còn sống sao? Kìa, ấy là chúng nó theo mưu kế của Ba-la-am mà dụ dỗ dân Y-sơ-ra-ên cúng thờ Phê-ô, và phạm một tội trọng cùng Đức Giê-hô-va; và tội đó xui cho hội chúng của Đức Giê-hô-va bị tai vạ. Vậy bây giờ, hãy giết hết thảy nam đinh trong bọn con trẻ, và giết người nữ nào đã kết bạn cùng một người nam; nhưng hãy để sống cho các ngươi hết thảy con gái chưa hề kết bạn cùng người nam. [...]

Moses told them, "Have you let all the women live? Look, they were the ones who followed Balaam's conspiracy and induced Israelites to worship Peor, and committed a sin against Jehovah; and that sin caused calamity on Jehovah's people. So now, kill all the males among the children, and kill all the women who have slept with a man; but save yourselves all the girls who have never slept with a man. …

(biblical, Protestantism) Alternative form of Bi-lơ-am (“Balaam”)


Mít-ra-gim

(biblical, Catholicism) Mizraim; Egypt (one of Ham's sons)


Mích-ra-im

(biblical, Protestantism) Alternative form of Mít-ra-gim (“Mizraim; Egypt”) (one of Ham's sons)


Ê-đen

[ʔe˧˧ ʔɗɛn˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗɛŋ˧˧]

vườn Ê-đen


đỡ đầu

[ʔɗəː˦ˀ˥ ʔɗəw˨˩]

[ʔɗəː˧˨ ʔɗəw˦˩]

[ʔɗəː˨˩˦ ʔɗəw˨˩]

cha đỡ đầu

mẹ đỡ đầu

(Christianity) of a godparent; one who sponsors the baptism of a child


điều răn

[ʔɗiəw˨˩ zan˧˧]

[ʔɗiw˦˩ ʐaŋ˧˧]

[ʔɗiw˨˩ ɹaŋ˧˧]

Mười điều răn

Exodus 34:27-28; 1926 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from the New Revised Standard Version
Đức Giê-hô-va cũng phán cùng Môi-se rằng: Hãy chép các lời nầy; vì theo các lời nầy mà ta lập giao ước cùng ngươi và cùng Y-sơ-ra-ên. Môi-se ở đó cùng Đức Giê-hô-va trong bốn mươi ngày và bốn mươi đêm, không ăn bánh, cũng không uống nước; Đức Giê-hô-va chép trên hai bảng đá các lời giao ước, tức là mười điều răn.
The Lord said to Moses: Write these words; in accordance with these words I have made a covenant with you and with Israel. He was there with the Lord for forty days and forty nights; he neither ate bread nor drank water. And he wrote on the tablets the words of the covenant, the ten commandments.


sứ thần

Sino-Vietnamese word from 使臣, composed of 使 (“envoy”) and 臣 (“courtier”)

vi-etym-sino

Sứ thần của ĐỨC CHÚA gặp thấy nàng gần một suối nước trong sa mạc, suối ở trên đường đi Sua. Người hỏi: “Ha-ga, nữ tỳ của Xa-rai, ngươi từ đâu đến và đi đâu?”

(Can we date this quote?), “Sáng thế 16 [Genesis 16]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The angel of the LORD saw her near a spring in the desert, beside the road to Shur. He asked, "Hagar, slave of Sarai, where have you come from and where are you going?"

(Catholicism) Synonym of thiên thần (“angel”)


Áp-ra-ham

French Abraham, also a partial orthographic borrowing from French, with the h unmuted.

Thiên hạ chẳng còn gọi ngươi là Áp-ram nữa, nhưng tên ngươi sẽ là Áp-ra-ham, vì ta đặt ngươi làm tổ phụ của nhiều dân tộc.

1925, “Sáng-thế Ký 17 [Genesis 17]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

No one shall call you Abram anymore, your name shall be Abraham, for I have made you the patriarch of many tribes.


Bôn-xơ Phi-lát

Phong-xi-ô Phi-la-tô
Phong-xi-ô Phi-la-tô#Vietnamese

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phong-xi-ô Phi-la-tô (“Pontius Pilate”)


Phong-xi-ô Phi-la-tô

封尸烏丕𱺵蘇 (CJK)


Đa-vít

Đây là gia phả Đức Giê-su Ki-tô, con cháu vua Đa-vít, con cháu tổ phụ Áp-ra-ham:

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu 1 [The Gospel According to Saint Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

This is the genealogy of Jesus Christ, a descendant of King David and the patriarch Abraham:

Gia-phổ Đức Chúa Jêsus-Christ, con cháu Đa-vít và con cháu Áp-ra-ham.

1925, “Ma-thi-ơ 1 [Matthew 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

The genealogy of the Lord Jesus Christ, a descendant of David and Abraham:


Giê-su Ki-tô

Giê-su (“Jesus”) + Ki-tô (“Christ”). Compare Italian Gesù Cristo, Mandarin 耶穌基督 /耶稣基督 (Yēsū Jīdū, Da Tô Cơ Đốc), Japanese イエス・キリスト (Iesu Kirisuto).

cog

Quả thế, Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê, còn ân sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giê-su Ki-tô mà có.

(Can we date this quote?), “Tin Mừng theo Thánh Gio-an 1 [The Gospel According to Saint John 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

Thus, the Law was given by the Lord through Moses, while grace and truth was from Jesus Christ.

(biblical, Catholicism, Jehovah's Witnesses) Jesus Christ


Ki-ri-xi-tô

From Portuguese Cristo. Compare Japanese キリスト (Kirisuto).

(dated, Christianity) Alternative form of Ki-tô (“Christ”)


La-xa-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of La-da-rô (“Lazarus”)


Sýp

(Catholicism) Alternative spelling of Síp (“Cyprus”)


Chíp-rơ

French Chypre and partial orthographic borrowing from French Chypre

obor

(Protestantism) Alternative form of Síp (“Cyprus”)


Anh-rê

Khi Ngài đang đi dọc theo mé biển Ga-li-lê, thấy hai anh em kia, là Si-môn, cũng gọi là Phi-e-rơ, với em là Anh-rê, đương thả lưới dưới biển, vì hai anh em vốn là người đánh cá.

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-rê (“Andrew”)


An-rê

Người đang đi dọc theo biển hồ Ga-li-lê, thì thấy hai anh em kia, là ông Si-môn, cũng gọi là Phê-rô, và người anh là ông An-rê, đang quăng chài xuống biển, vì các ông làm nghề đánh cá.

He was walking along the Sea of Galilee, and he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Si-môn

When he was walking along the coast of Galilee, he saw two brothers, Simon also called Peter, and Andrew, who were casting a net in the sea, for they were fishermen.


Jêsus

Partial orthographic borrowing from French Jésus.

(biblical, Protestantism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Xê-bê-đê

(biblical, Protestantism) Alternative form of Dê-bê-đê (“Zebedee”)


Ba-tê-lê-my

Partial orthographic borrowing from French Barthélemy

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-tô-lô-mê-ô (“Bartholomew”)


Thô-ma

Parital orthographic borrowing from French Thomas

(biblical, Protestantism) Alternative form of Tô-ma (“Thomas”)


A-phê

(biblical, Protestantism) Alternative form of An-phê (“Alphaeus”)


Tha-đê

Partial orthographic borrowing from French Thaddée

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ta-đê-ô (“Thaddaeus”)


Jêsus Christ

Partial orthographic borrowing from French Jésus-Christ

Vì luật pháp đã ban cho bởi Môi-se, còn ơn và lẽ thật bởi Đức Chúa Jêsus Christ mà đến.

1925, “Giăng 1 [John 1]”, in Kinh Thánh [The Holy Bible]:

For the law was given unto Moses, grace and truth came from the Lord Jesus Christ.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Phi-li-tinh

French philistin (adjective). Compare La-tinh.


Phi-li-tin

(biblical, Protestantism) Alternative form of Phi-li-tinh (“Philistine”)


Phi-li-tin

(Protestantism) Alternative form of Phi-li-tinh (“Philistia”)


Gô-li-át

(biblical, Protestantism) Alternative form of Go-li-át (“Goliath”)


Đơ-vô-ra

Hebrew דְבוֹרָה.

bor

Hebrew דְבוֹרָה


Đê-bô-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Đơ-vô-ra (“Deborah”)


Rê-bê-ca

Ông I-xa-ác thương Ê-xau vì ông thích ăn thịt rừng, còn bà Rê-bê-ca thì thương Gia-cóp.

Isaac loved Esau for he liked game meat, while Rebecca loved Jacob.

Y-sác yêu Ê-sau, vì người có tánh ưa ăn thịt rừng; nhưng Rê-bê-ca lại yêu Gia-cốp.

Isaac loved Esau, for he had a taste for game meat; but Rebecca loved Jacob.


Y-sác

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xa-ác (“Isaac”)


Sa-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xa-ra (“Sarah”)


Ra-chên

Partial orthographic borrowing from French Rachel

obor

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ra-khen (“Rachel”)


Ê-va

(biblical, Protestantism) Alternative form of E-và (“Eve”)


Giu-đít

(biblical, Protestantism) Alternative form of Giu-đi-tha (“Judith”)


Ê-xau

Hebrew עֵשָׂו, French Ésaü or Italian Esaù

bor

Hebrew עֵשָׂו


Ê-sau

Partial orthographic borrowing from French Ésaü

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ê-xau (“Esau”)


Toà Thánh

Calque of Chinese 聖座 /圣座 (Thánh Toạ, literally “Holy Seat”)

cal

Toà Thánh Tây Ninh
the Tây Ninh Holy See

(Roman Catholicism, Caodaism) the Holy See


Mẹ

Lạy Mẹ Maria là Mẹ của con, xin giúp con được sống và sống dồi dào!

2023 May 30, Quang Sáng, “Mười cách để nhận biết Đức Maria là Mẹ của chúng ta [Ten Ways to Know that Mary is Our Mother]”, in TGP Sài Gòn:

O Our Lady Mary, my Mother, please bless me with life and prosperity!

(chiefly Christianity) Alternative letter-case form of mẹ (“mother”), specifically in reference to Mary

mẹ

Đức Mẹ


Cơ-tu-ra

Hebrew קְטוּרָה

bor

Hebrew קְטוּרָה


Kê-tu-ra

(biblical, Protestantism) Alternative form of Cơ-tu-ra (“Keturah”)


Xơ-đôm

Coordinate term: Gô-mô-ra


Sô-đôm

Coordinate term: Gô-mô-rơ

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xơ-đôm (“Sodom”)


Gô-mô-ra

Italian Gomorra, Portuguese Gomorra or Latin Gomorra

Coordinate term: Xơ-đôm


Gô-mô-rơ

Coordinate term: Sô-đôm

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gô-mô-ra (“Gomorrah”)


Nô-ê

French Noé, Italian Noè, Portuguese Noé or Latin Nōē


Mi-ca-en

(biblical, Catholicism, Daniel, Jude and Revelation) Michael (archangel)

Daniel; Jude and Revelation; Daniel; Jude and Revelation


Mi-kha-ên

Hebrew מִיכָאֵל

Hebrew מִיכָאֵל

(biblical, Catholicism, Numbers, Chronicles and Ezra) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”) (non-angelic character)

Numbers; Chronicles and Ezra; Numbers; Chronicles and Ezra


Mi-ca-ên

French Micaël. French and other non-English Bible translations also distinguish the Old Testament's Michaels from the archangel. Compare Italian Micael (Old Testament) and Italian Michele (Old and New Testaments), Portuguese Micael (Old Testament) and Portuguese Miguel (Old and New Testaments).

cog

(biblical, Protestantism, Numbers, Chronicles, Ezra and Daniel) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)

Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel; Numbers; Chronicles; Ezra and Daniel


Mi-chen

Partial orthographic borrowing from French Michel

obor

(biblical, Protestantism, Jude and Revelation) Alternative form of Mi-ca-en (“Michael”)


Gáp-ri-ên

(biblical, Protestantism) Alternative form of Gáp-ri-en (“Gabriel”)


đạo Tin Lành

[ʔɗaːw˧˨ʔ tin˧˧ lajŋ̟˨˩]

[ʔɗaːw˨˩ʔ tin˧˧ lɛɲ˦˩]

[ʔɗaːw˨˩˨ tɨn˧˧ lan˨˩]

đạo (“religion”) + Tin Lành (“Gospel; evangel”), calque of English evangelicalism or calque of French évangélisme.


Gia-vê

Deuteronomy 6:4; Vietnamese translation from Fortunat Phong (2005) “Cùng người bạn trẻ thân thương: Kosovo [Alongsides dear young friends: Kosovo]”, in VietCatholicNews; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Hãy nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Gia-vê Thiên Chúa của chúng ta là Gia-vê độc nhất!
Hear, O Israel: Yahweh our God is one Yahweh.

Psalm 150:6, Vietnamese translation from Mai Lâm, Doãn Văn Thắng, transl. (1964), “Thánh Vịnh”, in Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ [Translating Team of the Liturgy of the Hours], page 278; 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Mọi loài sống dưới vừng dương
Gia-Vê danh Chúa hãy hằng ngợi khen!
Let everything that breathes praise Yahweh! Praise Yahweh!
(literally, “All living beings under the sun
Praise [ye] always Yahweh the Lord's name!”)

Lịch sử Dân Do Thái ghi lại nhiều lần Israel đã bất trung với Đức Gia-vê.

2006, Giuse Vũ Văn Thiên, “Lời Tha Thứ [Words of Forgiveness]”, in Công Giáo Việt Nam:

Jewish history records that Israel many times was unfaithful to Yahweh.

Do Thái Giáo và Ki-tô Giáo thì được Ngài mạc khải Danh Xưng là Gia-vê, tức là ‘Đấng Hằng Hữu’.

2010 March 25, Phan Văn Phước, “Nguồn gốc và ý nghĩa của chữ ‘Công giáo’ [The Origin and Meaning of the Word ‘Catholic’]”, in Tổng giáo phận Sài Gòn [Archdiocese of Saigon]:

In Judaism and Christianity He reveals His Name as Yahweh, meaning ‘The Eternal One’.

Chúa Trời Đức Gia-vê dặn bảo người dân của Ngài phải ghi nhớ danh của Ngài mãi mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác.

2014, Châu Huệ Hiền, “Chúa Trời Đức Gia-vê Sáng Tạo Trời Đất, Muôn Vật Và Loài Người [Yahweh, the God Who Creates Heaven, Earth, All Living Beings, and Humans]”, in Việt Ngữ Tin Lành:

The Lord Yahweh instructed His people to remember His name forever from generation to generation.

Hôm nay bạn có thể quyết định chọn một trong hai khởi đầu sau đây:
* Kính sợ Đức Gia-vê.
* Khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy.
Bạn chọn K^([sic]) nào để khởi đầu cho đời sống của mình?

2014 June 12, “Giới Thiệu Sách: Châm Ngôn Số 3 [Book Release: Proverbs 3]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam:

Today you can choose either of these two starting points:
* Fear Yahweh.
* Despise wisdom and instruction.
Which will you choose to begin your life?


Ba-by-lon

Partial orthographic borrowing from French Babylone

obor

(biblical, Catholicism) Alternative spelling of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-by-lôn

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ba-bi-lon (“Babylon”)


Ba-ben

French Babel. Used in Genesis for "Babylon" since the Vietnamese Catholic translation deferred to older European translations, unlike the New International Version. Doublet of Ba-bi-lon.

(biblical, Catholicism, Genesis) Babel; Babylon


Ba-bên

(biblical, Protestantism, Genesis) Alternative form of Ba-ben (“Babel; Babylon”)


Sin-a

Hebrew שִׁנְעָר

bor

Hebrew שִׁנְעָר

(biblical, Catholicism) Shinar; Babylonia


Si-nê-a

(biblical, Protestantism) Alternative form of Sin-a (“Shinar; Babylonia”)


Giê Su Ky Tô

Giáo Hội Các Thánh Hữu Ngày Sau của Chúa Giê Su Ky Tô

The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su Ki-tô (“Jesus Christ”)


Giê Su

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-su (“Jesus”)


Mặc Môn

Perhaps based on a Sino-Vietnamese transcription. Compare Vietnamese 摩門 (Mómén, Ma Môn).

người Mặc Môn

Sách Mặc Môn


Giê Ru Sa Lem

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-ru-xa-lem (“Jerusalem”)


Giu-đê

French Judée. Doublet of Do Thái (“Jewish”).


Giê Hô Va

(Mormonism) Alternative spelling of Giê-hô-va (“Jehovah”)


hội thánh

Hội thánh Tin Lành Việt Nam

Thời gian gần đây hoạt động của “Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ" (tên chính thức và đầy đủ là Hội thánh của Đức Chúa Trời Hiệp hội Truyền giáo Tin lành Thế giới, tên tiếng Anh là World mission society Church of God, do Ahn Sahng Hong sáng lập năm 1964 tại Hàn Quốc, hiện do bà Jang Gil Ja - “Đức Chúa Trời Mẹ” điều hành) tiếp tục diễn ra ở nhiều địa phương trong cả nước, gây bức xúc và phẫn nộ trong quần chúng nhân dân, vi phạm các quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, trái thuần phong mỹ tục.

2023 September 18, “Bộ Nội vụ: Xóa bỏ tổ chức Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ tại Việt Nam [Ministry of Home Affairs: Eliminate the Church of God the Mother in Vietnam]”, in Quân đội nhân dân [People's Army]:

Recently, the activities of the "Church of God the Mother" (whose official full name is the World Mission Society Church of God, established by Ahn Sahng-hong in 1964 Korea, now headed by Zahng Gil-jah aka "God the Mother") continue to be carried out in many localities, causing outrage among the masses, violating laws on belief and religion and offending customary sensibilities.

Xin quí tôi con Chúa gần xa nhớ đến Hội Thánh Buôn Ky trong sự cầu thay, để có đủ tài chính xây dựng hoàn thành ngôi nhà thờ đúng thời gian hoạch định.

2020 July 27, H’Wy, “Hội Thánh Buôn Ky, Đăk Lăk: Ngôi Nhà Thờ Mong Ước [Buôn Ky Church, Dak Lak: A Dream Church House]”, in Hội Thánh Tin Lành Việt Nam - Tổng Liên Hội [the Evangelical Church of Vietnam - The General Assembly]:

May the children of the Lord from all walks of life come to the Buôn Ky Church in prayer, so they have enough budget to finish the church house according to plan.

(Protestantism) a church (a particular denomination of Christianity)


lễ Ngũ Tuần

Calque of Chinese 五旬節 /五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“10 days”) used with its original Chinese meaning


lễ Thất Tuần

Calque of Chinese 五旬節 /五旬节 (Wǔxúnjié, literally “Fifth-10-Days Festival”), with tuần (“7 days”) used with its Vietnamese meaning, hence ngũ (“five”) was changed to thất (“seven”) to yield 49 days instead, which is close enough to 50.

(uncommon, Protestantism) Synonym of lễ Ngũ Tuần (“Pentecost”)


Chính thống giáo

[t͡ɕïŋ˧˦ tʰəwŋ͡m˧˦ zaːw˧˦]

[t͡ɕɨn˦˧˥ tʰəwŋ͡m˦˧˥ jaːw˨˩˦]

[cɨn˦˥ tʰəwŋ͡m˦˥ jaːw˦˥]

Sino-Vietnamese word from 正統 (“orthodox”) and 教 (“religion”).


đạo Chúa

đạo (“religion”) + Chúa (“the Lord”), perhaps a clipping of đạo Thiên Chúa (“Catholicism; Christianity”).

clipping

Thật vậy, Chúa Giêsu bị đóng đinh trên cây thập giá cả 2 tay và 2 chân thì làm gì còn khả năng hãm hại tôi mà tôi căm ghét. Thật ra, tôi căm ghét và khinh tởm đạo Chúa là vì tôi khinh tởm những điều vô lý, vô căn cứ, xảo trá, gian manh, phi nghĩa, phản khoa học của nó (do đạo Chúa hội đủ những tính chất trên).
[...]
Cách đây hơn 27 năm khi còn là 1 thanh niên trẻ còn non nớt, chưa hiểu biết nhiều về cuộc sống đời và đạo, chẳng may người yêu của tôi (bây giờ là vợ tôi) theo đạo Chúa. Trước khi đám cưới, luật Chúa quy định bắt tôi phải học giáo lý và chịu phép rửa tội theo đạo mới được cưới. Lúc đó tôi cũng OK, và nghĩ rằng chẳng qua chỉ là thủ tục thôi, có gì quan trọng đâu?!

2015 January 9, Trần Khai Sáng, “Tại Sao Tôi Khinh Tởm Đạo Chúa [Why I Detest Catholicism]”, in Sách hiếm [Rare Books]:

Indeed, Jesus Christ's all four limbs were nailed to the cross, he could do nothing to me, why would I hate him? Honestly, I loathe and detest Catholicism because I detest all the nonsense, baseless claims, lies, deceit, injustice and antiscience (since Catholicism has all these hallmarks).
…
Over 27 years ago, back when I was a green lad who didn't know much about life and religion, my then girlfriend (now wife) was a Catholic. Before our wedding, Catholic law forced me to learn its doctrine and be baptized in order to get hitched. I thought whatever, it was just a formality, no biggie.

(informal) Synonym of Thiên Chúa giáo (“Catholicism; Christianity”)


đất hứa

(miền ～, vùng ～) (biblical) the promised land


đạo Gia Tô

Calque of Chinese 耶蘇教 /耶苏教 (literally “Jesusism”), from Japanese 耶蘇教 (Yasokyō)

cal

(Christianity) Synonym of Gia Tô giáo (“Christianity”)


Ky Tô

(Mormonism) Alternative spelling of Ki-tô (“Christ”)


giáo dân

[jaːw˨˩˦ jəŋ˧˧]

[jaːw˦˥ jəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 教民, composed of 教 (“teaching; religion”) and 民 (“people”).


phẩm trật

[fəm˧˩ t͡ɕət̚˧˨ʔ]

[fəm˧˨ ʈək̚˨˩ʔ]

[fəm˨˩˦ ʈək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 品 (“grade; level; rank”) and 秩 (“order”).

(Catholicism) Catholic Church's hierarchy


基移吹蘇

(Catholicism) chữ Nôm form of Ki-ri-xi-tô (“Christ”).


giúp lễ

[jʊp̚˦˥ lej˨˩˦]


giúp lễ

[jʊp̚˦˥ lej˨˩˦]


thừa tác viên

[tʰɨə˨˩ taːk̚˧˦ viən˧˧]

[tʰɨə˦˩ taːk̚˦˧˥ viəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ taːk̚˦˥ viəŋ˧˧]

[tʰɨə˨˩ taːk̚˦˥ jiəŋ˧˧]

thừa (“to receive, accept”) + tác (“to act”) + viên (“-er”)

compound

(Roman Catholicism) minister (person who is commissioned to perform some act on behalf of the Catholic Church)


tông huấn

[təwŋ͡m˧˧ hwən˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ hwəŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ wəŋ˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + huấn lệnh (“instructions”)

blend

apostolic exhortation
apostolic exhortation#English

(Roman Catholicism) apostolic exhortation


tông thư

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

[təwŋ͡m˧˧ tʰɨ˧˧]

Blend of tông đồ (“apostle”) + thư (“letter”)

apostolic letter
apostolic letter#English

(Roman Catholicism) apostolic letter (ecclesiastical letter issued by the pope)


tông đồ

head

tông đồ • (宗徒)

vi-noun

tông đồ • (宗徒)

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗo˨˩]

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗow˦˩]

[təwŋ͡m˧˧ ʔɗow˨˩]


tông hiến

[təwŋ͡m˧˧ hiən˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ hiəŋ˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ hiəŋ˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + hiến pháp (“constitution”)

blend

apostolic constitution
apostolic constitution#English

(Roman Catholicism) apostolic constitution


tông sắc

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˧˦]

[təwŋ͡m˧˧ ʂak̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˦˧˥]

[təwŋ͡m˧˧ ʂak̚˦˥]

[təwŋ͡m˧˧ sak̚˦˥]

Blend of tông đồ (“apostle”) + sắc lệnh (“decree”)


Giêsu Maria

[ze˧˧ su˧˧ maː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Giêsu (“Jesus”) + Maria (“Mary”). Compare English Jesus, Mary and Joseph.

(idiomatic, Roman Catholicism) Expletive, used to add emphasis.


Giêsu Maria

[ze˧˧ su˧˧ maː˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ʐɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ ʂʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[jej˧˧ sʊw˧˧ maː˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

(Roman Catholicism) a male Christian name


thụ tạo

[tʰu˧˨ʔ taːw˧˨ʔ]

[tʰʊw˨˩ʔ taːw˨˩ʔ]

[tʰʊw˨˩˨ taːw˨˩˨]

(Christianity) everything or anything created with the might of God


Sa-tan

Ultimately from Hebrew שָׂטָן (satán, “adversary, accuser”).

der

1 Chronicles 21:1; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Sa-tan dấy lên muốn làm hại cho Y-sơ-ra-ên, bèn giục Đa-vít lấy số Y-sơ-ra-ên.
Satan stood up against Israel and incited David to count the people of Israel.

Matthew 4:10; 1925 Vietnamese translation by Phan Khôi et al.; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Hỡi quỉ Sa-tan, ngươi hãy lui ra!
Away with you, Satan!


Xa-tan

1 Chronicles 21:1; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Xa-tan đứng lên chống Ít-ra-en và xúi giục vua Đa-vít thống kê dân số Ít-ra-en.
Satan stood up against Israel and incited David to count the people of Israel.

Matthew 4:10; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from New Revised Standard Version updated edition
Xa-tan kia, xéo đi !
Away with you, Satan!


I-sơ-ra-ên

[ʔi˧˧ səː˧˧ zaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ʐaː˧˧ ʔen˧˧]

[ʔɪj˧˧ ʂəː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

[ʔɪj˧˧ səː˧˧ ɹaː˧˧ ʔəːn˧˧]

Genesis 32:28; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Người ấy nói, ‘Từ nay người ta sẽ không gọi ngươi là Gia-cốp nữa, nhưng là I-sơ-ra-ên, vì ngươi đã vật lộn với Ðức Chúa Trời và với người ta, và ngươi đã thắng.’
Then the man said, ‘You shall no longer be called Jacob, but Israel, for you have striven with God and with humans and have prevailed.’

Genesis 35:21; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
I-sơ-ra-ên tiếp tục cuộc hành trình, và khi qua khỏi Tháp Ê-đe một khoảng thì ông cho dựng lều.
Israel journeyed on and pitched his tent beyond the tower of Eder.

Judges 5:3; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Hỡi các vua, xin hãy nghe; Hỡi các lãnh tụ, xin lắng nghe.
Tôi sẽ hát cho Chúa,
Tôi sẽ hát cho Chúa, Ðức Chúa Trời của I-sơ-ra-ên, một bài ca.
Hear, O kings; give ear, O princes;
I will sing;
I will make melody to the Lord, the God of Israel.

2 Kings 3:9; 2011 Vietnamese translation from BD2011 version; 2021 English translation from the New Revised Standard version Updated Edition
Vậy vua I-sơ-ra-ên, vua Giu-đa, và vua Ê-đôm kéo quân ra; nhưng họ đi lòng vòng mất bảy ngày. Bấy giờ cả đại quân và các súc vật đi theo đều không còn nước uống.
So the king of Israel, the king of Judah, and the king of Edom set out, and when they had made a roundabout march of seven days, there was no water for the army or for the animals that were with them.

(biblical, Protestantism) Alternative form of I-xra-en


Yavê

Book of Job 2:1-2; Vietnamese translation from Nguyễn Thế Thuấn, transl. (1976), chapter 2, in Yob (Kinh Thánh); 2021 English translation based on the New Revised Standard Version Updated Edition
Vậy một ngày kia, các con cái của Thiên Chúa đã đến ra mắt Yavê, và Satan cũng đến cùng với họ để ra mắt Yavê. Yavê phán với Satan: “Ngươi từ đâu đến?” Satan thưa với Yavê: “Ði lởn vởn và lang thang trên đất”.
One day the heavenly beings came to present themselves before Yahweh, and the accuser also came among them to present himself before Yahweh. Yahweh said to the accuser, “Where have you come from?” The accuser answered Yahweh, “From going to and fro on the earth and from walking up and down on it.”

Isaia không phải là tác giả duy nhất nói đến Người Tôi Tớ của Ðức Yavê. Nhiều sách khác trong Cựu Ước, đã gọi Môsê, Ðavít, các tiên tri và nhiều người khác là Tôi tớ của Thiên Chúa.

2011, Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, “Người Tôi Tớ của Yavê [Yahweh's servant]”, in Simon Hòa Đà Lạt, archived from the original on 2023-08-11:

Isaih was not the only author who mentioned Yahweh’s Servant. Many other books of Old Testament had already called Moses, David, the prophets and many others God’s Servants.


Dêu

From Middle Vietnamese Dêu; see there for further etymology

Bên hữu Dêu Cha tòa Chúa ngự.

c. 19th century, Lam Ngã, “Ngắm Mân Côi Đức Bà [Contemplating the Mysteries of the Rosary of Our Lady]”, in Giáo phận Cần Thơ [Cần Thơ Diocese]:

The Lord was stately seated at God the Father's right side.

Credo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae,[…]

1914 [c. 5th century CE], “Kinh tin-kính [Apostles' Creed]”, in Edmond Nordemann, compiler, Chrestomathie annamite, translation of Symbolum Apostolorum (in Latin), page 152:

I believe in God, the Father Almighty, Creator of heaven and earth, […]

Các cố đạo đã dịch những bài hát đạo ra quốc-ngữ cho bổn-đạo hát từ lâu rồi, mà dịch lại khéo và đúng nghĩa lắm, như bài hát sinh-nhật: ‹Này Dêu con giáng sinh miền nhân-dan^([sic])› (il est né le devin enfant).

1933 July 14, Nguyễn Xuân Khoát, “Lối hát bài ta theo điệu Tây có hợp mỹ thuật không? [Is it aesthetically suitable to sing our lyrics to French tunes?]”, in Hà Thành Ngọ Báo [Hà Nội's Midday News], number 1760:

Long ago, Christian priests already translated, very skillfully and accurately, many Christian songs into Vietnamese for Vietnamese Christians to sing; for instance, the Nativity song: ‘God the Son is Born into Humanity’ (il est né le devin enfant).

Tôi tin kính Dêu là đí gì? Nghĩa điếu ấy là con mắt thịt xem chẳng thấy, thì phải tin có Dêu, lại phải tín có một Dêu, chẳng phải nhiều.

2003 [1623], Mai Ô Lý Ca (Girolamo Maiorica), “Đoạn Thứ Ba [Third Section]”, in Thiên Chúa Thánh Giáo Khải Mông (天主聖教啟蒙) [God's Holy Teaching for Initiation]:

What does ‘I believe in God’ means? It means that [when] the naked eyes [of one's own] cannot see, then [one] must believe there is God; and must also believe that there is only one God, not many.


Chúa Dêu

[t͡ɕuə˧˦ zew˧˧]

[t͡ɕuə˨˩˦ jew˧˧]

Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum,[…]

1914 [1568], “Kinh A-ve-Sang-ta [Hail Mary]”, in Edmond Nordemann, compiler, Chrestomathie annamite, translation of Ave Maria (in Latin), page 152:

Hail, Mary, full of grace, the Lord is with thee, […]

Lạy ơn Đức Mẹ Chúa Dêu,
Chúng tôi trông cậy cùng kêu van Bà.

2007 August 27 [c. 19th century], Phạm Trạch Thiện, “Nghinh Hoa Tụng Kỳ Chương”, in Dân Chúa [God's People]:

To your grace, Mother of God, we bow;
Pinning our hopes on you, Lady, in unison we beg.

Khi kia rằng: Dêu, chớ nghi là Đức Chúa Dêu giống sự gì có xác, vì chưng Đức Chúa Dêu là một sự thiêng liêng, hằng có mà chẳng có khi hết, dựng nên cùng bao phủ trên trời thông biết và hay mọi sự.

'Tis elsewhen said [that]: [about] God, never doubt that the Lord God is like anything corporeal; for the Lord God is something numinous, ever-present and never-ending, creative and also all-embracing, [being] in heaven, all-knowing and almighty.


Giu-dêu

From Portuguese judeu, from Latin iūdaeus (“Jew; Judaean”), from Ancient Greek Ἰουδαῖος (Ioudaîos), from Hebrew יהודי (Yehudi)

người Giu-dêu

Jew ~ Jews (literally, “Jewish person ~ Jewish people”)

dân Giu-dêu

Vua A-xu-ê-r-ô cưới bà Ê-thê-rê, là người Giu-dêu, làm hoàng hậu.

1962, “43. Bà hoàng hậu Ê-thê-rê và Giu-đích [43. Queen Esther and Judith]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Relics – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

King Ahasuerus married Esther, a Jew, as queen.

Khi vừa đến cù lao Xa-la-mi-a, thì hai đấng ấy vào nhà nguyện Giu-dêu mà giảng lời Đức Chúa Trời.

1962, “88. Ông thánh Phaolô đi giảng đạo lần đầu hết [88. Saint Paul Preached for the First Time Ever]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Relics – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

Upon reaching Salamis Island, those two entered the Jewish synagogues to preach the word of God.

[…]nước Ychitô ngoại giáo ghét người Giu-dêu,[…]

2005, “Ngắm bảy sự đau đớn và bảy sự vui mừng (của) Ông Thánh Giuse [Contemplating Saint Joseph's Seven Woes and Seven Joys]”, in Toàn Niên Kinh Nguyện Giáo Phận Hải Phòng [Diocese of Hải Phòng's All-Year-Round Prayers], pages 40-41:

[…] Egypt, a pagan country, hated Jews, […]


Giu-dêu

thằng Giu-dêu

quân Giu-dêu

Song le thằng Giu-dêu kia làm nghề phù thuỷ cùng là tiên tri giả, tên nó là Xi-mong, nó ra sức dỗ dành kẻo quan theo đạo Đức Chúa Giêsu.

However, a Jew there – a magus and false prophet named Simon – strove to coax the official away from the Lord Jesus's faith.

Caipha này là kẻ ngày trước đã bàn cùng quân Giu-dêu rằng: Thà để một người phải chết cho cả và dân đặng khỏi thì hơn.

1962, “74. Đức Chúa Giêsu phải nộp cho An-nà và Cai-pha [74. The Lord Jesus Was Handed Over to Annas and Caiaphas]”, in Thánh Tích – Kinh Thánh Tóm Lược [Relics – The Bible Summarized], Cần Thơ Ấn Quán:

This Caiaphas was the one who once had deliberated with the Jews that: ‘Rather let one man die for all, and thus the nation [can] escape [destruction].’

Các Giu-dêu kia qua biển đỏ, mà các linh hồn qua Máu Thánh Đức Chúa Giê-su là biển đỏ có phép cho khỏi mọi sự dữ.

c. 17th century, Girolamo Mairorica, “Đoạn Thứ Hai – Giảng Đức Chúa Giê-su sống lại [Second Part – Lecture on the Lord Jesus's Resurrection]”, in Đức Chúa Giê-su [The Lord Jesus], volume Quyển Chi Cửu (Ninth):

Those Jews crossed the Red Sea; meanwhile, souls who cross the potent red sea of the Lord Jesus's blood shall be delivered from all evils.


giáo hạt

[zaːw˧˦ haːt̚˧˨ʔ]

[jaːw˨˩˦ haːk̚˨˩ʔ]

[jaːw˦˥ haːk̚˨˩˨]


ơn trên

[ʔəːn˧˧ t͡ɕen˧˧]

[ʔəːŋ˧˧ ʈen˧˧]

[ʔəːŋ˧˧ ʈəːn˧˧]

Nàng yêu ơi, anh yêu nàng say đắm
Phúc ơn trên xui khiến cho duyên này...

Before 1975, “Nàng [My Darling]”, performed by Trung Chỉnh:

My darling, I love you so hard,
as if God's will induced me to do so...


câu rút

[kəw˧˧ ʐʊk̚˦˧˥]

[kəw˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

Có lời kinh thánh dạy rằng: mày hãy bỏ ý riêng mình, hãy vác câu rút mà theo Đức Chúa Jêsu. [...]

1888, M. Pinabel [Cố Thủy], Sách gương phúc, Ninh Phú Đường:

There's a verse in the Bible that goes like this: deny thyself, take up the Cross and follow thy Lord Jesus …


làm lễ

Cha làm lễ Chúa nhật.

(intransitive, Roman Catholicism) to say Mass.


bề trên

[ʔɓe˨˩ t͡ɕen˧˧]

[ʔɓej˦˩ ʈen˧˧]

[ʔɓej˨˩ ʈəːn˧˧]