chiến tranh

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧]

vi:Chiến tranh thế giới thứ hai
vi:chiến tranh

chiến tranh lạnh

war (conflict involving organized use of arms)

chiến tranh cục bộ

chiến tranh đặc biệt


chiến đấu

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗəw˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʔɗəw˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-chiến đấu.wav


chiến đấu

[t͡ɕiən˧˦ ʔɗəw˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɗəw˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʔɗəw˦˥]

(figurative) to take action; to struggle; to endeavor


trận

dàn trận; bày trận; bày binh bố trận


Chiến tranh thế giới thứ hai

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ haːj˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ haːj˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ haːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ hai.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ hai (“second”).


nội chiến

[noj˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦]

[noj˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[noj˨˩˨ ciəŋ˦˥]


Chiến tranh thế giới thứ nhất

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦ tʰɨ˧˦ ɲət̚˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ ɲək̚˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥ tʰɨ˦˥ ɲək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh thế giới thứ nhất.wav

chiến tranh thế giới (“world war”) + thứ nhất (“first”)


chiến tranh thế giới

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰe˧˦ zəːj˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰej˨˩˦ jəːj˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰej˦˥ jəːj˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-chiến tranh thế giới.wav

chiến tranh (“war”) + thế giới (“world”).


Trân Châu Cảng

[t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˩]

[ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˨]

[ʈəŋ˧˧ cəw˧˧ kaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 珍珠港, composed of 珍珠 (“pearl”) and 港 (“port; harbor”), from Chinese 珍珠港 (Zhēnzhūgǎng). Compare Japanese 真珠湾 (Shinjuwan, Chân Châu loan), Japanese 真珠港 (Shinjukō, Chân Châu cảng), Korean 진주만 (Jinjuman).


liệt sĩ

[liət̚˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[liək̚˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[liək̚˨˩ʔ sɪj˧˨]

[liək̚˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[liək̚˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 烈士 (“martyr”).

in the line of duty
in the line of duty#English

(formal) a war servicemember who died in the line of duty


lạm dụng tình dục

[laːm˧˨ʔ zʊwŋ͡m˧˨ʔ tïŋ˨˩ zʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[laːm˨˩ʔ jʊwŋ͡m˨˩ʔ tɨn˦˩ jʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[laːm˨˩˨ jʊwŋ͡m˨˩˨ tɨn˨˩ jʊwk͡p̚˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-lạm dụng tình dục.wav

lạm dụng (濫用, “to abuse”) + tình dục (情慾, “sex”), calque of English sexual abuse.
Superficially Sino-Vietnamese word from 濫用情慾.


cựu chiến binh

[kiw˧˨ʔ t͡ɕiən˧˦ ʔɓïŋ˧˧]

[kɨw˨˩ʔ t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɓɨn˧˧]

[kɨw˨˩˨ ciəŋ˦˥ ʔɓɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 舊 (“former; ex-”) and 戰兵 (“soldier”).


động viên

[ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ viən˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ viəŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 動員, composed of 動 (“to mobilize”) and 員 (“personnel”), from Japanese 動員 (dōin, “mobilization”).


chiến dịch

[t͡ɕiən˧˦ zïk̟̚˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ jɨt̚˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ jɨt̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 戰役 (“military campaign”).

Chiến dịch Điện Biên Phủ

chiến dịch phòng chống HIV/AIDS

a campaign (series of operations undertaken to achieve a set goal)


chiến binh

[t͡ɕiən˧˦ ʔɓïŋ˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʔɓɨn˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʔɓɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 戰兵, composed of 戰 (“battle”) and 兵 (“soldier”)


tàn phế

[taːŋ˦˩ fej˨˩˦]


tàn nhưng không phế

[taːn˨˩ ɲɨŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧ fe˧˦]

[taːŋ˦˩ ɲɨŋ˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧ fej˨˩˦]

[taːŋ˦˩ ɲɨŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧ fej˨˩˦]

[taːŋ˨˩ ɲɨŋ˧˧ kʰəwŋ͡m˧˧ fej˦˥]

[taːŋ˨˩ ɲɨŋ˧˧ xəwŋ͡m˧˧ fej˦˥]

Extension of tàn phế (“crippled”). Compare Chinese 殘而不廢／残而不废 (tàn nhi bất phế).

(literary, especially of a war veteran) crippled, but not useless


thương binh

[tʰɨəŋ˧˧ ʔɓïŋ˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

[tʰɨəŋ˧˧ ʔɓɨn˧˧]

Sino-Vietnamese word from 傷兵 (“wounded soldier”)

thương binh tàn nhưng không phế

our war veterans, physically handicapped, yet very much capable of contributing


tối hậu thư

[toj˧˦ həw˧˨ʔ tʰɨ˧˧]

[toj˨˩˦ həw˨˩ʔ tʰɨ˧˧]

[toj˦˥ həw˨˩˨ tʰɨ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 最後書, composed of 最後 (“last”) and 書 (“document”), with thư interpreted as "letter"


thế chiến

[tʰe˧˦ t͡ɕiən˧˦]

[tʰej˨˩˦ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[tʰej˦˥ ciəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 世 (“world”) and 戰 (“war”).


lăng trì

[laŋ˧˧ t͡ɕi˨˩]

[laŋ˧˧ ʈɪj˦˩]

[laŋ˧˧ ʈɪj˨˩]


vũ phu

[vʊw˧˨ fʊw˧˧]

[vʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

[jʊw˨˩˦ fʊw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 武夫, composed of 武 (“warring; fighting”) and 夫 (“man; husband”), from Chinese 武夫 (wǔfū, “warrior”).

(of a man) violent against women, especially against his own wife and children


chiến lợi phẩm

[t͡ɕiən˧˦ ləːj˧˨ʔ fəm˧˩]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ləːj˨˩ʔ fəm˧˨]

[ciəŋ˦˥ ləːj˨˩˨ fəm˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 戰利品, composed of 戰 (“war”), 利 (“benefit”) and 品 (“items”).


phục viên

[fʊwk͡p̚˧˨ʔ viən˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ viəŋ˧˧]

[fʊwk͡p̚˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 復員, composed of 復 (“to return”) and 員 (“personnel”), from Japanese 復員 (fukuin)


tổng động viên

[təwŋ͡m˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˨ʔ viən˧˧]

[təwŋ͡m˧˨ ʔɗəwŋ͡m˨˩ʔ viəŋ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ viəŋ˧˧]

[təwŋ͡m˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˨˩˨ jiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 總動員, composed of 總 (“general”) and 動員 (“mobilization”), from Japanese 総動員 (sōdōin)


xuất trận

[swət̚˧˦ t͡ɕən˧˨ʔ]

[swək̚˦˧˥ ʈəŋ˨˩ʔ]

[s⁽ʷ⁾ək̚˦˥ ʈəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 出陣, composed of 出 (“to put out; to release”) and 陣 (“battle formation”).


ra trận

[zaː˧˧ t͡ɕən˧˨ʔ]

[ʐaː˧˧ ʈəŋ˨˩ʔ]

[ɹaː˧˧ ʈəŋ˨˩˨]

ra (“to put out; to release”) + trận (“battle formation”), calque of Chinese 出陣／出阵 (xuất trận).

com

(of a troop) to march toward the battlefield


thời chiến

[tʰəːj˨˩ t͡ɕiən˧˦]

[tʰəːj˦˩ t͡ɕiəŋ˦˧˥]

[tʰəːj˨˩ ciəŋ˦˥]

Sino-Vietnamese word from 時 (“time”) and 戰 (“war”).


Chiến tranh Lạnh thứ hai

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ lajŋ̟˧˨ʔ tʰɨ˧˦ haːj˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ lɛɲ˨˩ʔ tʰɨ˨˩˦ haːj˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ lan˨˩˨ tʰɨ˦˥ haːj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Chiến tranh Lạnh thứ hai.wav

Chiến tranh Lạnh (“Cold War”) + thứ hai (“second”).


hành quyết

[hɛɲ˦˩ kwiək̚˦˧˥]

ngày hành quyết

to execute (to kill for a capital crime)


chiến tranh thương mại

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tʰɨəŋ˧˧ maːj˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + thương mại (“trade, commerce”).


chiến tranh tiền tệ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ tiən˨˩ te˧˨ʔ]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ tiəŋ˦˩ tej˨˩ʔ]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ tiəŋ˨˩ tej˨˩˨]

chiến tranh (“war”) + tiền tệ (“currency”).


phong trào Nghĩa Hoà Đoàn

[fawŋ͡m˧˧ t͡ɕaːw˨˩ ŋiə˦ˀ˥ hwaː˨˩ ʔɗwaːn˨˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˦˩ ŋiə˧˨ hwaː˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fɔŋ˧˧ ʈaːw˦˩ ŋiə˧˨ hwaː˦˩ ʔɗwaːŋ˦˩]

[fawŋ͡m˧˧ ʈaːw˨˩ ŋiə˨˩˦ waː˨˩ ʔɗwaːŋ˨˩]

phong trào (“movement”) + Nghĩa Hoà Đoàn (“the Boxers”).

(historical) the Boxer Rebellion (1899–1901)


Chiến tranh Nha phiến

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ ɲaː˧˧ fiən˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ ɲaː˧˧ fiəŋ˦˧˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ ɲaː˧˧ fiəŋ˦˥]

chiến tranh (“war”) + nha phiến (“opium”).

(historical) the Opium War (referring to either the First or Second Opium War)


chiến tranh chống khủng bố

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ xʊwŋ͡m˧˩ ʔɓo˧˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ kʰʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ xʊwŋ͡m˧˨ ʔɓow˨˩˦]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ kʰʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ xʊwŋ͡m˨˩˦ ʔɓow˦˥]

chiến tranh (“war”) + chống (“to oppose, to resist”) + khủng bố (“to terrorize”).

(US) the War on Terrorism (American-led global counterterrorism campaign launched in response to the terrorist attacks of September 11, 2001)


đảm bảo phá huỷ lẫn nhau

[ʔɗaːm˧˩ ʔɓaːw˧˩ faː˧˦ hwi˧˩ lən˦ˀ˥ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˧˨ ʔɓaːw˧˨ faː˨˩˦ hwɪj˧˨ ləŋ˧˨ ɲaw˧˧]

[ʔɗaːm˨˩˦ ʔɓaːw˨˩˦ faː˦˥ wɪj˨˩˦ ləŋ˨˩˦ ɲa(ː)w˧˧]

đảm bảo (“to assure”) + phá huỷ (“to destroy”) + lẫn nhau (“mutual”).

mutual assured destruction
mutual assured destruction

mutual assured destruction (mutual deterrence between countries possessing nuclear weapons, based on the capacity of each to inflict major damage on the other in response to a first strike)


vũ khí huỷ diệt hàng loạt

武器毀滅刷行 (CJK)

[vu˦ˀ˥ xi˧˦ hwi˧˩ ziət̚˧˨ʔ haːŋ˨˩ lwaːt̚˧˨ʔ]

[vʊw˧˨ kʰɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˧˨ xɪj˨˩˦ hwɪj˧˨ jiək̚˨˩ʔ haːŋ˦˩ lwaːk̚˨˩ʔ]

[vʊw˨˩˦ kʰɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

[jʊw˨˩˦ xɪj˦˥ wɪj˨˩˦ jiək̚˨˩˨ haːŋ˨˩ l⁽ʷ⁾aːk̚˨˩˨]

vũ khí (“weapon”) + huỷ diệt (“to destroy, to annihilate”) + hàng loạt (“mass”).

Tổng thống Mỹ [George W.] Bush hôm qua tuyên bố Saddam Hussein không có vũ khí huỷ diệt hàng loạt khi Mỹ tấn công đất nước vùng Vịnh này. Tuyên bố của ông cho rằng trách nhiệm thuộc về các cơ quan tình báo Mỹ.

2004 October 8, Ngọc Sơn, “Bush thừa nhận Iraq không có vũ khí huỷ diệt [Bush admitted that Iraq did not have weapons of [mass] destruction]”, in VnExpress:

Yesterday [7 October 2004], U.S. President [George W.] Bush declared that Saddam Hussein did not have weapons of mass destruction when the U.S. attacked this Gulf country. His declaration placed responsibility on the U.S. intelligence agencies.

weapon of mass destruction
weapon of mass destruction


trá hàng

[t͡ɕaː˧˦ haːŋ˨˩]

[ʈaː˨˩˦ haːŋ˦˩]

[ʈaː˦˥ haːŋ˨˩]

Sino-Vietnamese word from 詐降, composed of 詐 and 降.

vi-etym-sino

Tào Tháo vốn đa nghi, vậy nhưng vẫn tin vào sự trá hàng cúa Hoàng Cái,[…]

2016, chapter 5, in Nguyễn Đức Vịnh, transl., Đừng nói chuyện với cô ấy, part I, NXB Phụ Nữ, translation of 别和她说话 by Yù Jǐn (Ngộ Cẩn):

Cáo Cāo was by nature suspicious, but still fell for it when Huáng Gài feigned surrender, […]


Cách mạng Tháng Tám

[kajk̟̚˧˦ maːŋ˧˨ʔ tʰaːŋ˧˦ taːm˧˦]

[kat̚˦˧˥ maːŋ˨˩ʔ tʰaːŋ˦˧˥ taːm˦˧˥]

[kat̚˦˥ maːŋ˨˩˨ tʰaːŋ˦˥ taːm˦˥]

cách mạng (“revolution”) + tháng tám (“August”).

com

Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2013 December 11, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [Constitution of the Socialist Republic of Vietnam]”, in Cổng Thông tin điện tử Chính phủ [Vietnam Government Portal], page 1:

In the wake of the triumph of the August Revolution, on 2 September 1945, President Ho Chi Minh announced the Declaration of Independence, declaring the birth of the Democratic Republic of Vietnam which is now the Socialist Republic of Vietnam.

(historical) the August Revolution (16 August – 30 August 1945)


chiến tranh chống Mĩ

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˧˦ mi˦ˀ˥]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ t͡ɕəwŋ͡m˦˧˥ mɪj˧˨]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ cəwŋ͡m˦˥ mɪj˨˩˦]

Compound of chiến tranh (“war”) + chống (“to resist; to oppose”) + Mĩ (“United States; America”).


chiến tranh Việt Nam

[t͡ɕiən˧˦ t͡ɕajŋ̟˧˧ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[t͡ɕiəŋ˦˧˥ ʈɛɲ˧˧ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ciəŋ˦˥ ʈan˧˧ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

Compound of chiến tranh (“war”) + Việt Nam (“Vietnam”).