Simon

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[ʂɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

[sɪj˧˧ mɔŋ˧˧]

From Latin Simon. Cognate with English Simon.


Hoa Thịnh Đốn

[hwaː˧˧ tʰïŋ˧˨ʔ ʔɗon˧˦]

[hwaː˧˧ tʰɨn˨˩ʔ ʔɗoŋ˦˧˥]

[waː˧˧ tʰɨn˨˩˨ ʔɗoŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hoa Thịnh Đốn.wav

Sino-Vietnamese word from 華盛頓. Compare Cantonese 華盛頓 /华盛顿 (waa⁴ sing⁶ deon⁶).

Ngày 24 tháng 12 năm 1799 ông Hoa-thịnh-Đốn mất.

20th century, Ngô Đức Kế, “Truyện Hoa-Thịnh-Đốn [Washington]”, in Đông-Tây vĩ-nhân, volume 2, page 51:

On December 24, 1799, Washington passed away.

Cả thế-giới cũng biết rằng người nước Pháp vẫn có cảm-tình riêng với tổ-quốc ông Hoa-thịnh-đốn.

1917 July, Phạm Quỳnh, “Thời-đàm”, in Nam Phong tạp chí (Việc nhớn thế-giới), volume 1, number 1, page 65:

The whole world knew that the French had a special sympathy for Washington's homeland.

Song có lẽ vì tôi không cùng lứa tuổi với chị, cũng chưa bao giờ bị chị ta làm cho đắm đuối, cho nên mới quên bẵng đi. Nhưng cái “com-pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn gì vậy!

2012 [1921], 鲁迅 [Lu Xun], translated by Trương Chính, Cố hương [Hometown], translation of 故鄉 (in Chinese):

But maybe because I was not of her age and had never been infatuated by her, I had kind of forgotten about her. But the [compass-shaped woman] was not amused at all; she smirked at me like you would at a French person ignorant of Napoleon or at an American ignorant of Washington!

(obsolete) George Washington (first president of the US)

Chúng tôi hy-vọng sẽ gặp được Chị vào cuối tháng 7 năm nay tại Thủ-đô Hoa-Thịnh-Đốn.

1982 May 1, Lê-Hoàng-Ân, “Kính gởi Bà Lê-Thị-Anh”, in (Please provide the book title or journal name), Hội Tranh Đấu cho Nhân Quyền tại Việt Nam:

We are looking forward to seeing you in Washington, D.C., at the end of this coming July.

Chuyện bầu cử ở Mỹ đã xong nhưng còn nhiều chuyện khác về chính trị nước Mỹ mà người Việt chúng ta cần suy nghĩ và bàn luận, trong đó việc lá cờ Việt Nam Cộng Hòa còn gọi là cờ Vàng đã xuất hiện trong cuộc biểu tình tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ngày 6/1/2021 vừa qua.

2021 January 23, Nguyễn Quang Duy, “Quanh Chuyện Cờ Việt Nam Cộng Hòa Trong Bão Tố Chính Trị Hoa Kỳ [About the Issue of the Republic of Vietnam Flag in an American Political Storm]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-22:

The election is over in America, but there are still plenty of other issues in American politics for us Vietnamese to think about and debate, including the appearance of the Republic of Vietnam flag, also known as the Yellow Flag, in a protest at the capital city Washington this past January 6, 2021.

Washington, D.C.
Washington, D.C.#English

(dated) Washington, D.C. (the capital city of the United States)

Eileen Wilkinson, 100 tuổi, sống tại tiểu bang Hoa Thịnh Đốn.

2017 October 21, “Cụ bà 100 tuổi mở ‘văn phòng’ chuyên cho lời khuyên [100-year-old woman opens an 'office' specializing in giving advice]”, in Nam Phố, transl., Calitoday, San Jose, California, archived from the original on 2021-02-10:

Eileen Wilkinson, 100, lives in Washington State.

(dated) Washington (a state of the United States)

(dated, figuratively, metonymically) Washington (federal government or administrative authority of the United States)


Gia Tô

Sino-Vietnamese word from 耶穌, from Mandarin 耶穌 /耶稣 (Yēsū). This form is a misspelling because it does not follow the sound conversion pattern (to which there are basically no exceptions), Middle Chinese y /j/ → Vietnamese , as applied to every other Sino-Vietnamese syllable such as yæX → , ye → , yuw → , yek → , yang → , etc. Thiều Chửu's dictionary also notes that is more of a popular spelling than a correct one, and lists it as a secondary spelling along with . Nevertheless, is more common than and is even used in history textbooks published by Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. This is perhaps because the syllable da is usually perceived as non-Sino-Vietnamese (it is homophonous with the native word meaning "skin"), its pronunciation is identical to that of gia in most modern accents, and gia is otherwise perceived as Sino-Vietnamese (in fact, it can only be found in given names and Sino-Vietnamese compounds such as gia vị, gia đình, Gia Định). Other words that suffer this kind of common misspelling include *thiếu gia (thiếu da), *lão gia (lão da), *thái gia (thái da), etc.

(obsolete) Obsolete form of Giê-su (“Jesus”).


Sác-lô

[ʂaːk̚˦˧˥ low˧˧]

[ʂaːk̚˦˥ low˧˧]

Nó qua nhà hàng xóm xem phim Sác-lô.

She's at the neighbor's for some Charlie Chaplin.


Bác Hồ

[ʔɓaːk̚˧˦ ho˨˩]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ how˦˩]

[ʔɓaːk̚˦˥ how˨˩]

bác (“uncle”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

af

(informal, endearing) Uncle Ho (the Vietnamese's affectionate nickname for Ho Chi Minh)


Hô-me

From French Homère. As with other French words with a mute h, the h is "unmuted".


Mạnh Thường quân

[majŋ̟˧˨ʔ tʰɨəŋ˨˩ kwən˧˧]

[mɛɲ˨˩ʔ tʰɨəŋ˦˩ kwəŋ˧˧]

[man˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩ wəŋ˧˧]

Lord Mengchang, an aristocrat who was well known for his generosity


Thành Cát Tư Hãn

[tʰajŋ̟˨˩ kaːt̚˧˦ tɨ˧˧ haːn˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˩ kaːk̚˦˧˥ tɨ˧˧ haːŋ˧˨]

[tʰan˨˩ kaːk̚˦˥ tɨ˧˧ haːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 成吉思汗, from Literary Chinese 成吉思汗 (Chéngjísīhán), from Mongolian ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ
ᠬᠠᠭᠠᠨ (činggis qaɣan), Чингис хаан (Čingis xaan). Compare Mandarin 成吉思汗 (Chéngjísī Hán).

der

ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ


Người

Proto-Vietic *ŋaaj, from Proto-Mon-Khmer *(m-)ŋaaj (“human being; person”)

inh

Genesis 1:31; 2011 Vietnamese translation from KPA version; 2021 English translation from the New Revised Standard Version Updated Edition
Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra quả là rất tốt đẹp! Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ sáu.
God saw everything that he had made, and indeed, it was very good. And there was evening and there was morning, the sixth day.


Constantinô

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tin˧˧ now˧˧]

[kɔŋ˧˧ staːŋ˧˧ tɨn˧˧ now˧˧]

From Portuguese Constantino, from Latin Constantinus. Cognate with English Constantine.


Mác

Mác và Ăng-ghen

chủ nghĩa Mác

1883, Friedrich Engels, Speech at Karl Marx's Funeral (in English) (unrecorded); German translation in Friedrich Engels (1883 March 22) “Das Begräbnis von Karl Marx”, in Der Sozialdemokrat, number 13; English retranslation in Marx/Engels Collected Works, volume 24, 1989; Vietnamese translation in C. Mác Và Ph. Ăng-ghen Toàn Tập, volume 19, 1995
Giống như Đác-uyn đã tìm ra quy luật phát triển của thế giới hữu cơ, Mác đã tìm ra quy luật phát triển của lịch sử loài người: [...]
Just as Darwin discovered the law of development of organic nature, so Marx discovered the law of development of human history: …

Friedrich Engels (1962) [1888, 1886] chapter IV, in Ludwig Feuerbach und der Ausgang der klassischen deutschen Philosophie (Marx-Engels-Werke; 21) (in German), page 292; English translation from Ludwig Feuerbach and the End of Classical German Philosophy (Marx/Engels Collected Works; 26), 1990, page 382; Vietnamese translation from Lút-vích Phoi-ơ-bắc và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức (C. Mác và Ph.Ăng-ghen — Toàn tập; 21), 1995, page 428
Mác đứng cao hơn, nhìn xa hơn, rộng hơn, và nhanh hơn tất cả chúng tôi. Mác là một thiên tai. Còn chúng tôi may lắm cũng chỉ là những tài năng thôi.
Marx stood higher, saw further, and took a wider and quicker view than all the rest of us. Marx was a genius; we others were at best talented.

Vladimir Lenin (1969) [1914] “Учение Маркса”, in Карл Маркс (Краткий биографический очеркс изложением марксизма) (Ленин В. И. ― Полное собрание сочинений; 26) (in Russian), page 50; English translation in “The Marxist Doctrine”, in Karl Marx – A Brief Biographical Sketch With An Exposition Of Marxism (Lenin's Collected Works; 21), 1974, page 50; Vietnamese translation in “Học thuyết của Mác”, in Các Mác (sơ lược tiểu sử, kèm theo sự trình bày chủ nghĩa Mác) (V. I. Lê-nin Toàn Tập; 26), 2006, page 59
Chủ nghĩa Mác là hệ thống các quan điểm và học thuyết của Mác. Mác đã thừa kế và hoàn chỉnh một cách thiên tài ba trào lưu tư tưởng của thế kỷ XIX, thuộc ba nước tiên tiến nhất của loài người: triết học cổ điển Đức, môn kinh tế chính trị cổ điển Anh và chủ nghĩa xã hội Pháo gắn liền với các học thuyết cách mạng Pháp nói chung.
Marxism is the system of Marx’s views and teachings. Marx was the genius who continued and consummated the three main ideological currents of the nineteenth century, as represented by the three most advanced countries of mankind: classical German philosophy, classical English political economy, and French socialism combined with French revolutionary doctrines in general.


Ác-si-mét

Archimedes (an ancient Greek mathematician)


Lã Phụng Tiên

[laː˦ˀ˥ fʊwŋ͡m˧˨ʔ tiən˧˧]

[laː˧˨ fʊwŋ͡m˨˩ʔ tiəŋ˧˧]

[laː˨˩˦ fʊwŋ͡m˨˩˨ tiəŋ˧˧]

Sense 1: Sino-Vietnamese word from 呂, 奉 and 先.
Sense 2 is a Phono-semantic matching of French La Fontaine, based on the existing sense #1.

phono-semantic matching

(historical) Lü Fengxian, the courtesy name of Lü Bu, a Chinese military general during the Eastern Han dynasty.


Mạnh Tử

[majŋ̟˧˨ʔ tɨ˧˩]

[mɛɲ˨˩ʔ tɨ˧˨]

[man˨˩˨ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 孟子, from Chinese 孟子 (Mèngzǐ). See also 孟母 (Mạnh mẫu, “Mencius's mother”).

Four Books
w:Four Books and Five Classics

Mencius (one of the Four Books of Confucianism)


A Lịch Sơn Đắc Lộ

[ʔaː˧˧ lïk̟̚˧˨ʔ səːn˧˧ ʔɗak̚˧˦ lo˧˨ʔ]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ ʂəːŋ˧˧ ʔɗak̚˦˧˥ low˨˩ʔ]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩ʔ səːŋ˧˧ ʔɗak̚˦˧˥ low˨˩ʔ]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ ʂəːŋ˧˧ ʔɗak̚˦˥ low˨˩˨]

[ʔaː˧˧ lɨt̚˨˩˨ səːŋ˧˧ ʔɗak̚˦˥ low˨˩˨]

From a Mandarin rendition of the French name. Compare Mandarin 亞歷山德羅 /亚历山德罗 (Yàlìshān dé Luó, A Lịch San Đức La).


Pi-ta-go

[pi˧˧ taː˧˧ ɣɔ˧˧]

[pɪj˧˧ taː˧˧ ɣɔ˧˧]

[pɪj˧˧ taː˧˧ ɣɔ˧˧]

định lí Pi-ta-go

Pythagoras (Ancient Greek mathematician and philosopher)


Ơ-clít

[ʔəː˧˧ klit̚˧˦]

[ʔəː˧˧ klit̚˦˧˥]

[ʔəː˧˧ klɨt̚˦˥]


tứ đại mĩ nhân

[tɨ˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ mi˦ˀ˥ ɲən˧˧]

[tɨ˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ mɪj˧˨ ɲəŋ˧˧]

[tɨ˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ mɪj˨˩˦ ɲəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tứ đại mĩ nhân.wav

Sino-Vietnamese word from 四 (“four”), 大 (“great”) and 美女 (“beauty”), from Chinese 四大美女.

vi-etym-sino

the four women who are said to be the most beautiful in Chinese history


Kim Nhật Thành

[kim˧˧ ɲət̚˧˨ʔ tʰajŋ̟˨˩]

[kim˧˧ ɲək̚˨˩ʔ tʰɛɲ˦˩]

[kim˧˧ ɲək̚˨˩˨ tʰan˨˩]

Sino-Vietnamese word from 金日成, from Korean 김일성 (Gimilseong). One of the few modern Koreans that are better known by their Sino-Vietnamese names.


Hốt Tất Liệt

[hot̚˧˦ tət̚˧˦ liət̚˧˨ʔ]

[hok̚˦˧˥ tək̚˦˧˥ liək̚˨˩ʔ]

[hok̚˦˥ tək̚˦˥ liək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 忽必烈, from Literary Chinese 忽必烈 (Hūbìliè), from Mongolian ᠬᠤᠪᠢᠯᠠᠢ (qubilai), Хубилай (Xubilaj). Compare Mandarin 忽必烈 (Hūbìliè).


Hai Bà Trưng

[haːj˧˧ ʔɓaː˨˩ t͡ɕɨŋ˧˧]

[haːj˧˧ ʔɓaː˦˩ ʈɨŋ˧˧]

[haːj˧˧ ʔɓaː˨˩ ʈɨŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hai Bà Trưng.wav

hai (“two”) + bà (“lady”) + Trưng, literally “The Two Ladies of the Trưng family”.


Tôn Tử

[toŋ˧˧ tɨ˧˨]

[toŋ˧˧ tɨ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 孫子, from Chinese 孫子 /孙子


Kha Luân Bố

[xaː˧˧ lwən˧˧ ʔɓo˧˦]

[kʰaː˧˧ lwəŋ˧˧ ʔɓow˨˩˦]

[xaː˧˧ lwəŋ˧˧ ʔɓow˨˩˦]

[kʰaː˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɓow˦˥]

[xaː˧˧ l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɓow˦˥]

Về sau vào thập-ngũ thế-kỷ, ông Kha luân Bố ( Christophe Colomb ) dùng địa-bàn chỉ nam ( boussole ) định đi qua Đại-tây-dương sang Ấn-độ, rồi tìm thấy châu A-mỹ-lị-gia ( Amé-rique ) ; đến năm 1479, người Bồ-đào-nha ( Portugal ) tên là Vasco de Gama đi vòng qua Hảo-vọng-giác ( Cap de Bonne Espérance ) sang Ấn-độ-dương vào đất Ấn-độ. Năm 1521 lại có người Bồ-đào-nha tên là Magellan đi qua Ấn-độ-dương sang Thái-bình-dương vào đất Phi-luật-tân ( Philippines ).

1919, Trần Trọng Kim, “Người Âu-châu sang nước Việt-Nam”, in Việt Nam sử lược, page 95:

Later in the 16th century, Christopher Columbus used a compass intending to cross the Atlantic Ocean to India, then discovered America; in 1479, the Portuguese Vasco de Gama passed the Cape of Good Hope into the Indian Ocean en route to India. In 1521, another Portuguese named Magellan crossed the Indian Ocean to the Pacific Ocean en route to the Philippines.

Kể từ thế kỷ 15, năm 1492, Kha Luân Bố và thuỷ thủ đoàn tìm ra Châu Mỹ, lần nữa đã xác định trái đất là một khối tròn.

2014 June 8, Nguyễn Văn Phảy, “Hải đồ Mercator [Mercator Nautical Map]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

In the 15th century, in the year 1492, Columbus and his sailors discovered America, in addition to confirming that the Earth is round.

(dated) Christopher Columbus (Italian explorer of the Americas)


Huỳnh Phi Long

[hwïŋ̟˨˩ fi˧˧ lawŋ͡m˧˧]

[hwɨn˦˩ fɪj˧˧ lɔŋ˧˧]

[wɨn˨˩ fɪj˧˧ lawŋ͡m˧˧]

Phono-semantic matching of English Huey P. Long, imitating a Vietnamese name by combining Huỳnh + Phi + Long, of which Huỳnh is a common family name, Phi a common middle name, and Long a common masculine given name, in complete opposition to the English naming order. Phi is a spelling pronunciation of English pee, the name of the letter P in English. Consistent with traditional Vietnamese naming practices, the name has a positive literal meaning, "yellow flying dragon". This literal meaning evokes the soaring appearance of Long's namesake, the Huey P. Long Bridge, with which most local Vietnamese Americans are familiar.

phono-semantic matching

Cuối cùng là cầu Huey P. Long (Huey Pierce Long, Jr.) mang tên vị Thống đốc thứ 40 của tiểu bang Louisiana. Đây là cây cầu kết hợp đường bộ và đường xe lửa có độ cao tĩnh không 47 mét (cao nhất thế giới), độ cao tàu thuyền có trọng tải cực lớn có thể qua lại trên sông Mississippi dễ dàng. Người Việt mình suông miệng gọi là cầu “Huỳnh Phi Long”. Dẫu sao nhìn nhánh cầu xe lửa cao chạy chênh vênh trên đầu thấy chẳng khác “rồng bay” trên sông. Bởi vậy người Việt ở Ngọc Lân cảm thấy tự hào khi được giới thiệu với khách phương xa những kỷ lục thế giới của thành phố mình. Còn tôi ghi lại một kỷ lục mới đáng nể cái kiểu “thấy mặt đặt tên” của bà con mà từ trẻ em đến người già nơi đây, nghe tên đều biết.

2012 January 1, NL, “Câu chuyện chỉ có ở New Orleans”, in Trẻ Weekly Magazine, Garland, Texas, retrieved 2022-02-12:

Finally, the Huey P. Long (Huey Pierce Long, Jr.) bridge is named for the 40th governor of the state of Louisiana. This is a bridge that combines a road and a railroad rising to a height of 47 meters above ground level (tallest in the world), a height under which the heaviest ships can easily pass back and forth along the Mississippi River. Us Vietnamese people of plain language call the bridge Huỳnh Phi Long. Anyways, the rail bridge spans the river high above one's head not unlike a “flying dragon”. For this reason, the Vietnamese of New Orleans feel a sense of pride when they get to introduce guests from afar to the world records held by our city. As for me, I record a new notable record of the practice of “naming by sight” of the women and children, young and old, which everyone knows when they hear it.

Cộng tác viên của báo Trẻ Louisiana, anh Phú Nguyễn đưa tôi đi xem chiếc cầu xe lửa Huey P. Long cao nhất thế giới. Cây cầu dài uốn lượn giống như con rồng thăng thiên thật ngoạn mục, anh đùa bảo, người Việt ở New Orleans gọi đó là cầu Huỳnh Phi Long. Ngẫm nghĩ, đúng quá đi chứ! Phù hợp với tâm ý người Việt mình sống ở xứ người có những con đường mang tên danh nhân sử Việt thật hay biết mấy.

2014 August 2, Trang Nguyên, “Tên đường thành phố”, in Trẻ Weekly Magazine, Garland, Texas, archived from the original on 2018-11-18:

A correspondent for Trẻ Magazine Louisiana, Phu Nguyen, took me to see the Huey P. Long Bridge, the tallest in the world. He told me facetiously that the Vietnamese in New Orleans call the long bridge, winding and soaring like a dragon ascending into heaven and quite pleasing to the eyes, the Huỳnh Phi Long [Huey P. Long; literally, yellow flying dragon] bridge. I thought to myself, that's so true! It is so fitting to the disposition of us Vietnamese people to live in a place that has roads named for such great, well-known Vietnamese historical figures.

(Louisiana, slang) Huey Long, the 40th governor of Louisiana and a U.S. Senator.


Ta-lét

(hệ quả của )định lí Ta-lét

định lí Ta-lét đảo / định lí đảo của định lí Ta-lét


Phi-bô-na-xi

Italian Fibonacci. The Italian phoneme /tʃ/ is generally rendered as the Vietnamese letter ⟨x⟩ and phoneme /s/, as if the Italian letter ⟨c⟩ was supposed to be pronounced like a "soft c" in French. Compare Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi (“Leonardo da Vinci”), Xi-xi-li-a (“Sicilia”). French also influences how German names are rendered in Vietnamese.

dãy số Phi-bô-na-xi


Ăng-ghen

German Engels, pronounced as if it were French. Some Marxist writers prefer a more faithful transcription to German, such as Eng-gen.

Phri-đrích Ăng-ghen

Điều này được F. Ăngghen đề xuất trong trước tác của ông[…]

1999, Bùi Thiết, chapter 2, in Đối thoại sử học, NXB Thanh Niên, page 21:

F. Engels proposed this in his writings […]

A transliteration of the German surname Engels


Anh-xtanh

German Einstein, pronounced as if it were French.

An-be Anh-xtanh


Pu-tin

[pʊw˧˧ tɨn˧˧]

Vla-đi-mia Vla-đi-mi-rô-vích Pu-tin

Пу́тин Путин#Russian

A transliteration of the Russian surname Пу́тин (Pútin), Putin


Khang Hi

[xaːŋ˧˧ hi˧˧]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[kʰaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

[xaːŋ˧˧ hɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 康熙, composed of 康 and 熙.

vi-etym-sino

Kangxi (the third emperor of the Qing dynasty)


Ô-va-đi-a

[ʔo˧˧ vaː˧˧ ʔɗi˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ vaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ jaː˧˧ ʔɗɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Áp-đia

[ʔaːp̚˧˦ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ ʔɗiə˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ ʔɗiə˧˧]

(biblical, Protestantism) Alternative form of Ô-va-đi-a (“Obadiah; Abdias”)


Mi-kha

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]

[mɪj˧˧ kʰaː˧˧]

[mɪj˧˧ xaː˧˧]


Kha-ba-cúc

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˧˦]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˧˥]

[kʰaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

[xaː˧˧ ʔɓaː˧˧ kʊwk͡p̚˦˥]

Borrowed from Biblical Hebrew חֲבַקּוּק (khavakúk).


Sô-phô-ni

(biblical, Protestantism) Alternative form of Xô-phô-ni-a (“Zephaniah”)


Khác-gai

[xaːk̚˧˦ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˧˥ ɣaːj˧˧]

[kʰaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

[xaːk̚˦˥ ɣaːj˧˧]

Borrowed from Biblical Hebrew חַגַּי (khagáy).


A-ghê

[ʔaː˧˧ ɣe˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

[ʔaː˧˧ ɣej˧˧]

Borrowed from French Aggée. Apparently a partial orthographic borrowing from French, since the in French is soft, while the Vietnamese is hard.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Khác-gai (“Haggai”)


Xa-cha-ri

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ zi˧˧]

[saː˧˧ t͡ɕaː˧˧ ʐɪj˧˧]

[saː˧˧ caː˧˧ ɹɪj˧˧]

Borrowed from French Zacharie. The represents a hard [k] in French, meaning this is a partial orthographic borrowing from French.

(biblical, Protestantism) Alternative form of Da-ca-ri-a (“Zechariah; Zacharias; Zachary”)


Ma Da

[maː˧˧ zaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

[maː˧˧ jaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 摩耶, Buddhist Literary Chinese 摩耶, Sanskrit माया (māyā́).

Ma Da Phu nhân

Hoàng hậu Ma Da là mẹ của Thái tử Tất Đạt Đa (tức Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau này). Đức Phật là bậc có phước báu lớn nhất thế gian, không ai sánh bằng; nhưng sau khi sinh Đức Phật được 7 ngày thì mẹ Ngài qua đời.

2023 December 15, “Lý giải về hoàng hậu Ma Da - người mẹ đặc biệt nhất thế gian [Queen Maya, the Most Special Mother in the World, Explained]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

Queen Maya was the mother of Crown Prince Siddhartha (later known as the Buddha Shakyamuni). The Buddha had unrivaled fortune, but His mother died seven days after giving birth to Him.

(Buddhism) Maya (Gautama Buddha's mother)


Xá Lợi Phất

Sino-Vietnamese word from 舍利弗, from Literary Chinese 舍利弗 (Shèlìfú)


Thích Ca Mâu Ni

Sino-Vietnamese word from 釋迦牟尼, from Literary Chinese 釋迦牟尼 (Shìjiāmóuní), transcribed from Sanskrit शाक्यमुनि (śākyamuni, literally “Sage of the Shakyas”). Compare Japanese 釈迦牟尼 (Shakamuni) and Korean 석가모니 (Seokgamoni).

der

Ngài được xem là một trong tứ đại Bồ tát của Phật giáo (tứ đại Bồ tát là Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Văn Thù, Bồ tát Địa Tạng và Bồ tát Phổ Hiền). Ngài và Bồ tát Văn Thù là thị giả của Phật Thích Ca Mâu Ni. Bồ tát Văn Thù cưỡi sư tử đứng thị giả ở bên trái và Bồ tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng đứng thị giả ở bên phải.

2019 March 31, “Bồ tát Phổ Hiền là ai? [Who's the Bodhisattva Samantabhadra]”, in Phật giáo - Giáo hội Phật giáo Việt Nam [Buddhism - The Vietnam Buddhist Sangha]:

He is conceived of as one of the Four Great Bodhisattva of Buddhism (which include Avalokiteshvara, Manjushri, Kshitigarbha and Samantabhadra). He and the Bodhisattva Manjushri are the attendants of the Buddha Shakyamuni. The Bodhisattva Manjushri rides a lion on the left, and the Bodhisattva Samantabhadra rides a white elephant on the right.


Bác Tôn

[ʔɓaːk̚˧˦ ton˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˧˥ toŋ˧˧]

[ʔɓaːk̚˦˥ toŋ˧˧]

bác (“uncle”) + Tôn (surname of Tôn Đức Thắng).

af

(informal, endearing) Uncle Tôn (the Vietnamese's affectionate nickname for Tôn Đức Thắng)


Cụ Hồ

cụ (“revered old person”, literally “great-grandparent”) + Hồ (self-entitled surname of Ho Chi Minh).

bộ đội/lính Cụ Hồ
Great-grandpa Ho's soldier(s); a soldier who's faithful to Ho Chi Minh's cause

Theo suy nghĩ của tôi (Hoàng Xuân Hãn) thì mặc dù đi hai con đường khác nhau nhưng giữa cụ Phan Châu Trinh và Cụ Hồ có nhiều mối tương đồng hơn là bất đồng như một số học giả nhấn mạnh.

2005, “Phụ lục V [Appendix V]”, in Phan Châu Trinh - toàn tập [Phan Châu Trinh's Complete Biography], volume 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng, page 334:

To me (Hoàng Xuân Hãn), even though they trod two different paths, Mr Phan Châu Trinh and Mr Hồ had much more in common than some scholars have stressed.

(formal, respectful) Great-grandpa Ho (another nickname for Ho Chi Minh)


Thỏ

From thỏ, and from the Telex input of English Thor, where the r adds a hook above Tho by default, and the r key must be double-tapped otherwise.

(fandom slang) either the Marvel Cinematic Universe's Thor or his actor Chris Hemsworth


A Tư Đà

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˨˩]

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˦˩]

[ʔaː˧˧ tɨ˧˧ ʔɗaː˨˩]

Sino-Vietnamese, Literary Chinese 阿私陀, transcribed from Sanskrit [Term?] or Pali [Term?]


Thế Tôn

Sino-Vietnamese word from 世尊, composed of 世 (“life; world”) and 尊 (“highness”).

vi-etym-sino

Pháp Loa Thế Tôn
Lord Pháp Loa


Thế Tôn

(Đức) Thế Tôn

TÔI NGHE NHƯ VẦY:
Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Thế giới Cực Lạc, cùng với vô lượng chư đại Bồ-tát vây quanh ở trước sau, và Ngài thuyết Pháp cho họ.
Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Đại Bồ-tát, Thiên nữ Đại Cát Tường, và chư đại Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy và đến chỗ của Thế Tôn, cúi đầu đảnh lễ với trán chạm sát chân của Ngài, rồi mỗi vị ngồi qua một bên.

2021 June 13, “Kinh 12 Danh Hiệu của Thiên nữ Đại Cát Tường [The Sutra of the Twelve Epithets of Shri the Devi]”, in Đại Tạng Kinh [The Great Basket Sutra]:

I HAVE HEARD:
One time, the Buddha was in the World of Absolute Bliss, surrounded by countless Bodhisattavas, as He preached the Dharma to them.
At this point, Avalokiteshvara the Bodhisattva, Shri the Devi, and the other Bodhisattavas stood up, came to the Lord, bowed deeply so that their foreheads touched His feet, then sat back down aside.


Thế Tôn

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 世宗 (SV: Thế Tông). See tôn giáo.

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Thế Tông</i>

vi-etym-sino

(historical, Southern Vietnam) Misconstruction of Thế Tông (a temple name)


阿私陀

阿私陀chữ Hán form of A Tư Đà . (canonical)
“Asita” (romanization)