EU

[ʔɛ˧˧ ʔʊw˧˧]

[ʔɛ˧˧ ʔʊw˧˧]

Liên minh châu Âu
Liên minh châu Âu#Vietnamese

Synonym of Liên minh châu Âu (“European Union”)


ao

head

㘭, 坳, 泑, 𪵲, 𬇚

vi-noun

㘭, 坳, 泑, 𪵲, 𬇚

cái (classifier)
㘭 (CJK)
坳 (CJK)
泑 (CJK)
𪵲 (CJK)
𬇚 (CJK)

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 澳 (“bay, inlet”, SV: áo). Compare Thai อ่าว (àao), Khmer អាវ (ʼaaw).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">áo</i>

vi-etym-sino

Nguyễn Khuyến, "Thu điếu (Autumn Fishing)"
Ao thu lạnh lẽo; nuớc trong veo;
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo;
The cold autumn pond; the clear water;
A tiny, itsy-bitsy, fishing boat;

1686 Matsuo Bashō, Haru no Hi, "No. 41"; 2007 Vietnamese translation by Nhật Chiêu; English translation by Reginald Horace Blyth
Ao cũ, con ếch nhảy vào, vang tiếng nước xao.

The old pond; A frog jumps in — The sound of the water.


米

chữ Hán form of Mễ (“(Overseas Vietnamese or obsolete) Mexico (a country in North America)”).


比

tỉ (Hán-Nôm)
tị (Hán-Nôm)
tí (Hán-Nôm)
Bỉ (Hán-Nôm)

chữ Hán form of Bỉ (“Belgium (a country in Western Europe that has borders with the Netherlands, Germany, Luxembourg and France)”).


Manila

[maː˧˧ ni˧˧ laː˧˧]

[maː˧˧ nɪj˧˧ laː˧˧]

[maː˧˧ nɪj˧˧ laː˧˧]


Ca-na-đa

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]

[kaː˧˧ naː˧˧ ʔɗaː˧˧]


Gia Nã Đại

[zaː˧˧ naː˦ˀ˥ ʔɗaːj˧˨ʔ]

[jaː˧˧ naː˧˨ ʔɗaːj˨˩ʔ]

[jaː˧˧ naː˨˩˦ ʔɗaːj˨˩˨]

Được biết đa số du khách đến từ Hoa Kỳ, Gia Nã Đại. Số còn lại đến từ tây phương, Mexico và các nơi khác.

2014 June 14, Nguyễn Văn Phảy, “Du Lịch Châu Mỹ La Tinh Vùng Cancun, Mexico [Travels to Latin America around Cancún, Mexico]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-05:

It is known that the majority of tourists come from the United States and Canada. The rest come from the West, Mexico, and other places.

Trong khoảng một vài thập niên gần đây cộng đồng người Việt hải ngoại đã tạo nhiều thành công vượt bực trong lãnh vực thương mại. Rất nhiều doanh gia Việt Nam không những phát triển nghiệp vụ của mình trong nội địa Hoa Kỳ mà còn có mở mang lan rộng trên trường quốc tế trong lãnh vực xuất nhập cảng với nhiều quốc gia khắp thế giới, điển hình là Á Châu chưa kể đến Úc và Gia Nã Đại.

2016 June 26, LyLy Nguyễn, “Tìm hiểu Luật Thương Mại Quốc Tế [Understanding International Commercial Law]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-02-05:

In the last few decades, the Overseas Vietnamese community has attained many great successes in the field of commerce. Very many Vietnamese businesspeople not only developed their professional skills in the United States mainland but also grew by leaps and bounds in the international arena in the field of imports and exports with many countries all over the world, especially in Asia as well as Australia and Canada.

Trong đại lễ, còn có đại diện Phật giáo của các nước như Việt Nam, Miến Điện, Ấn Độ, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Gia Nã Đại v.v…

2020 January 1, Thích Hằng Đạt, Nguyên Phong, Đường Mây Trên Đất Hoa, Ho Chi Minh City: Ho Chi Minh City General Publishing House, page 167:

In the ceremony, there were also Buddhist representatives from countries such as Vietnam, Burma, India, Japan, Turkey, Canada, etc.

Tại các quốc gia như Nam Phi, Rwanda, Guatemala và Gia Nã Đại, các nạn nhân đã kể những câu chuyện của họ trước sự chứng kiến của những người nghe có thiện cảm, bao gồm những người thân yêu, thành viên cộng đồng, viên chức chính phủ và đôi khi thậm chí cả thủ phạm hoặc người đại diện của họ.

2022 February 1, Vũ Văn An, “Sự thật và việc chữa lành trong Giáo Hội sau lạm dụng tình dục [Facts and healing in the Church after sexual abuse]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-05:

In countries such as South Africa, Rwanda, Guatemala, and Canada, victims recounted their stories before sympathetic witnesses, including loved ones, members of the community, government officials, and occasionally even the perpetrators or their representatives.

(dated) Canada (a country in North America)


Napoli

Có một câu nói kinh điển về Napoli, rằng "Thấy Napoli rồi chết".

2011, Anh Ngọc, “Thấy Napoli, và sống”, in Thể thao & Văn hóa, Vietnam News Agency:

There is a classic saying about Naples: "See Naples and die".

Naples (a city and province of Campania, Italy)


澳洲

chữ Hán form of Úc châu (“(formal, now chiefly Overseas Vietnamese) Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)”).


Việt Nam

→ Arabic: فِيتْنَام (viyitnām)

→ Hijazi Arabic: ڤِيِتْنام (viyitnām)

→ Armenian: Վիետնամ (Vietnam)

→ English: Vietnam

→ French: Vietnam, Viêt Nam

→ Georgian: ვიეტნამი (vieṭnami)

→ German: Vietnam

→ Greek: Βιετνάμ (Vietnám)

desc

וייטנאם / וְיֶטְנָאם

→ Hebrew: וייטנאם / וְיֶטְנָאם (vyetnam)

→ Hindi: वियतनाम (viyatnām)

→ Japanese: ベトナム (Betonamu), 越南 (Etsunan)

→ Khmer: វៀតណាម (viət naam)

→ Korean: 베트남 (Beteunam), 월남 (Wollam), 윁남 (Wennam)

→ Lao: ຫວຽດນາມ (wīat nām)

→ Russian: Вьетна́м (Vʹjetnám)

→ Thai: เวียดนาม (wîiat-naam)

[viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

/viə̰t˨˨ naːm˧˥˧/

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Việt Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 越南, composed of 越 (“Yue”) and 南 (“south”), altered from Nam Việt, originally a small kingdom in present-day northern Vietnam, ruled by Zhao Tuo during the 2nd century BC. Nam Việt was once considered for a new name by Emperor Gia Long, but altered at the behest of the Qing dynasty, to which the Nguyễn dynasty was a vassal state.

vi-etym-sino

lịch sử Việt Nam

Nguyễn dynasty
Qing dynasty
Zhao Tuo
vi:Việt Nam


Cebu

[sɛ˧˧ ʔɓu˨˩]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˦˩]

[sɛ˧˧ ʔɓʊw˨˩]

Cebu (a province of Central Visayas, Visayas, Philippines; capital and largest city: Cebu City)

Cebu City (a city, the provincial capital of Cebu, Central Visayas, Visayas, Philippines)


cao nguyên

[kaːw˧˧ ŋwiəŋ˧˧]

[kaːw˧˧ ŋwiəŋ˧˧]


núi

vi-noun

(classifier ngọn, hòn, quả, trái) núi • (𡶀)

ngọn (classifier)
hòn (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)
𡶀 (CJK)

(một ngọn) núi cao

một núi đồ

một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao


Nhật Bản

[ɲət̚˧˨ʔ ʔɓaːn˧˩]

[ɲək̚˨˩ʔ ʔɓaːŋ˧˨]

[ɲək̚˨˩˨ ʔɓaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 日本 (“base of the sun”), from Japanese 日本 (Nippon, Nihon).

vi-etym-sino

Phan Châu Trinh Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:
Người nước ta thường tự xưng là đồng loại, đồng đạo, đồng văn với Nhật Bản; thấy họ tiến thì nức nở khen chớ không khi nào chịu xét vì sao mà họ tiến tới như thế? Họ chỉ đóng tàu súng mà được giàu mạnh hay là họ còn trao dồi đạo đức, sửa đổi luân lý mới được như ngày nay? Ai có đọc đến lịch sử Nhật Bản mới biết Nhật Bản họ cũng bồi đắp nền đạo đức của họ lắm. Từ lúc Minh Trị duy tân cho đến 24 năm sau hạ chiếu lập hiến trong nước Nhật biết bao nhiêu người lo khuynh Mạc Phủ lo lập hiến pháp, biết bao nhiêu kẻ đổ máu rát cổ mới gây dựng nên một nước tân tiến rất giàu mạnh như bây giờ.
Folks in our country like to consider themselves as similar to the Japanese in terms of race, philosophy, culture; everyone likes to praise them when they make progress, yet no one cares to find out exactly how they make progress. Is it because they made ships and firearms that they became wealthy, or is it because they strengthened their morality, adjusted their ethics that they became what they are now? If you read up on Japan's history, you'll learn that the Japanese have really built upon their morality. From the Meiji Restoration to 24 years after the constitutional proclamation, in Japan, there were so many who were hard at work to overthrow the Shogunate, to make the Constitution, so much blood was shed to build what that is now an advanced, wealthy, powerful country.


Ukraina

Alternative spelling of U-crai-na: Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


新加坡

chữ Hán form of Tân Gia Ba (“(dated or historical) Singapore (an island and city-state in Southeast Asia, located off the southernmost tip of the Malay Peninsula; a former British crown colony)”).


biển

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-biển.wav

biển hiệu

biển báo (giao thông)

biển số (xe)


烏克蘭

chữ Hán form of Ô Khắc Lan (“(obsolete) Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)”).


Maroc

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ zəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˧˥]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˥]


Việt

Sino-Vietnamese word from 越 (“Yue; Viet”). Doublet of vượt.

a unisex given name from Chinese; predominantly male

Việt vương Câu Tiễn

Fan Li's letter to Wen Zhong, quoted in c. 91 BCE, Sima Qian, Records of the Grand Historian; Vietnamese translation by Phan Ngọc
Chim đã hết thì cung tốt phải cất, thỏ khôn đã chết thì chó săn bị nấu. Vua Việt là người cổ dài, miệng diều hâu có thể cùng lo lúc hoạn nạn, nhưng không thể cùng vui sướng với ông ta. Sao ông lại không bỏ đi?
When the birds are all gone, then the good bows are stored; when the cunning hares are all dead, then the hounds are cooked. The long-necked, hawk-mouthed king of Yue is a man with whom one can share woes, not enjoy weal. Why won't ye leave?

Nhật-Việt


Pháp

Sino-Vietnamese word from 法, from Middle Chinese 法 (pjop). As for the country name, contracted from Chinese 法國／法国 (Pháp quốc), in turn contracted from Chinese phonetics Mandarin 法蘭西／法兰西 (Fǎlánxī, Fàlánxī, Pháp Lan Tây) + 國／国 (quốc, “country”), from French France. Doublet of phép.

der

nước Pháp

người Pháp

tiếng Pháp

Tôi là người Pháp. Mãi mãi tôi là công dân Pháp.

2014, Linh Quân Cao, “Bác sĩ Y-éc-xanh [Dr. Yersin]”, in Tiếng Việt 3 [Vietnamese 3], 10th edition, volume 2, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam:

I'm French. I'll always be a citizen of France.


Triều Tiên

[t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 朝鮮, from Korean 조선 (joseon).


Hàn Quốc

[haːŋ˦˩ kuək̚˦˧˥]

[haːŋ˨˩ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 韓國, from Korean 한국 (Han'guk); see further notes there. In Vietnam, this name was adopted in 1994 by the request of South Korea, whose position is that Triều Tiên (“Joseon”) is not the preferred term as it is associated with North Korea.

Nam Hàn

Overseas Vietnamese, previously South Vietnam


Hàn Quốc

[haːŋ˦˩ kuək̚˦˧˥]

[haːŋ˨˩ wək̚˦˥]


hồ

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hồ.wav


Ba Lan

[ʔɓaː˧˧ laːn˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laːŋ˧˧]

[ʔɓaː˧˧ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ba Lan.wav


Hán Việt

[haːn˧˦ viət̚˧˨ʔ]

[haːŋ˦˧˥ viək̚˨˩ʔ]

[haːŋ˦˥ viək̚˨˩˨]

[haːŋ˦˥ jiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 漢越, composed of 漢 (“Han”) and 越 (“Vietnamese”).

vi-etym-sino

Classical Chinese
Classical Chinese#English

(linguistics, of a lexical item) borrowed from Classical Chinese


Xiêm

From a neighbouring language, probably សៀម (siəm) or directly เสียม (sǐiam).
The regular reading of 暹 (MC sjem) is Tiêm, which is indeed attested, most commonly in the obsolete Tiêm La.


Thái

Sino-Vietnamese word from 泰. Doublet of Tày.


Hoa Kì

[waː˧˧ kɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 花旗, composed of 花 (“flower”) and 旗 (“flag”), so called due to the impression of the Cantonese people who first saw the flag. For more details, see "Flower Flag" arrives in Asia.

United States of America
United States of America

(formal) United States, United States of America

Flag of the United States#"Flower_Flag"_arrives_in_Asia


bán đảo

[ʔɓaːn˧˦ ʔɗaːw˧˩]

[ʔɓaːŋ˦˧˥ ʔɗaːw˧˨]

[ʔɓaːŋ˦˥ ʔɗaːw˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 半島, composed of 半 (“half-”) and 島 (“island”), Japanese 半島 (hantō) which is calqued from Dutch halfeiland (literally “halfisland”), equivalent to bán- (“half-”) + đảo (“island”).


đảo

Sino-Vietnamese word from 島 (“island”).
In the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum (1651), there were several terms glossed as "island" (Portuguese ilha): cù lao, núi nước, gò nước, gò bẻ (i.e. gò bể), gò biẻn (i.e gò biển). Among these, only cù lao survived into current-day Vietnamese, although gò was still used to some extent until the early 20th century (see there for written example).
đảo itself is unattested in the Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum and has next to no attestation in Nôm prose and poetry aside from the literary proper noun 蓬島 (Bồng Đảo, “Penglai”) (although it is abundant in Chinese texts by Vietnamese writers). It is also not in Dictionarium Anamitico-Latinum (1838) nor even Đại Nam quấc âm tự vị (1895). In the former, the island of Côn Sơn is called hòn Côn nôn; in the latter, which is a dictionary chiefly based on Southern Vietnamese, the island of Phú Quốc is called hòn and cù lao.
It is not obvious when đảo started to become the chief word for "island" in Vietnamese, but it is probably not earlier than mid-19th century. By the early 20th century, đảo had become widely used in various texts.


Áo

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Áo.wav

Sino-Vietnamese word from 奧, contracted from Mandarin 奧地利／奥地利 (Àodìlì, Áo Địa Lợi), transcription from European language.


澳門

chữ Hán form of Áo Môn (“Macau (Aomen)”).


阿富汗

chữ Hán form of A Phú Hãn (“(dated) Afghanistan (A landlocked country between Central Asia and South Asia)”).


tiếng Pháp

[tiəŋ˧˦ faːp̚˧˦]

[tiəŋ˦˧˥ faːp̚˦˧˥]

[tiəŋ˦˥ faːp̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tiếng Pháp.wav


Ấn Độ

[ʔən˧˦ ʔɗo˧˨ʔ]

[ʔəŋ˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ]

[ʔəŋ˦˥ ʔɗow˨˩˨]


núi lửa

ngọn (classifier)
quả (classifier)
trái (classifier)

[nuj˧˦ lɨə˧˩]

[nuj˨˩˦ lɨə˧˨]

[nuj˦˥ lɨə˨˩˦]

núi (“mountain”) + lửa (“fire”), calque of Chinese 火焰山 (hoả diệm/diễm sơn).
Texts from the early 20th-century show very limited attestation of hoả sơn 火山 (huǒshān), the usual term for "volcano" in Chinese and other Sino-Xenic languages, much more common in Vietnamese was hoả diệm sơn, attested in Đại Nam Quấc âm tự vị (1895) and hoả diễm sơn, attested in Cách trí giáo khoa thư (latter half of the 1920s); in both instances núi lửa is also attested in the vicinity. See also Satō (2015).

calque

Volcan … Núi lửa ; hỏa diệm sơn.

1887, Trương Vĩnh Ký, Vocabulaire annamite-français:

volcano (mountain containing a magma chamber)


Nam Phi

South Africa (a country in Southern Africa)


Thuỵ Điển

[tʰwi˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 瑞典, perhaps from Hokkien 瑞典 (Sūi-tián). Compare Thuỵ Sĩ.


Thuỵ Điển

[tʰwi˧˨ʔ ʔɗiən˧˩]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʔɗiəŋ˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʔɗiəŋ˨˩˦]


Thổ Nhĩ Kỳ

Alternative spelling of Thổ Nhĩ Kì.: Turkey (a country located in eastern Thrace in southeastern Europe and Anatolia in southwestern Asia)


Đức

Contracted from Chinese 德國／德国 (Đức quốc), in turn contracted from Mandarin 德意志 (Déyìzhì, Đức Ý Chí) + 國／国 (quốc, “country”), from German deutsch (“German”, adjective) or Deutsch (“German language”).

der

Déyìzhì, Đức <i class="Latn mention" lang="vi">Ý Chí</i>

Béc-lin là thủ đô và là một trong 16 tiểu bang của Cộng hòa liên bang Đức

Berlin is the capital and one of the 16 constituent states of Federal Republic of Germany

Béc-giê là giống chó Đức

German Shepherd is a German breed of dog

Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


Ý

Sino-Vietnamese word from 意. As for the country name, contracted from Mandarin 意大利 (Yìdàlì, Ý Đại Lợi), from a transcription from a European language.

Yìdàlì, Ý Đại Lợi

(colloquial) Italy (a country in Southern Europe)


Chợ Lớn

→ English: Cholon

→ French: Cholon

[t͡ɕəː˧˨ʔ ləːn˧˦]

[t͡ɕəː˨˩ʔ ləːŋ˦˧˥]

[cəː˨˩˨ ləːŋ˦˥]

(historical) A former province of Đại Nam and South Vietnam from 1899 to 1951.


lạch

cái (classifier)
con (classifier)
瀝 (CJK)


bãi biển

[ʔɓaːj˦ˀ˥ ʔɓiən˧˩]

[ʔɓaːj˧˨ ʔɓiəŋ˧˨]

[ʔɓaːj˨˩˦ ʔɓiəŋ˨˩˦]


Sankt-Peterburg

[sajŋ̟˧˧ pe˧˧ tɛk̚˧˦ ʔɓuə˧˧]

[sɛɲ˧˧ pej˧˧ tɛk̚˦˧˥ ʔɓuə˧˧]

[san˧˧ pej˧˧ tɛk̚˦˥ ʔɓuə˧˧]

Saint Petersburg
Saint Petersburg#English

Saint Petersburg (a federal city of Russia)


đại dương

[ʔɗaːj˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大洋, composed of 大 (“great”) and 洋 (“ocean”).

vi-etym-sino

Trên thế giới có sáu lục địa là lục địa Á - Âu, lục địa Phi, lục địa Bắc Mĩ, lục địa Nam Mĩ, lục địa Ô-xtrây-li-a, lục địa Nam Cực và bốn đại dương là Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương.

2011, “Phần ba - Thiên nhiên và con người ở các châu lục / Bài 25 : Thế giới rộng lớn và đa dạng / 1. Các lục địa và các châu lục [Part Three - Nature and Peoples in the Continents / Lesson 25: The World Is Vast and Diverse / 1. "Geographic Continents" and "Geopolitical Continents"]”, in Địa lí 7 [Geography 7], Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam, page 79:

There are six "geographic continents" in the world: Eurasia, Africa, North America, South America, Australia and Antarctica; and four oceans: the Pacific Ocean, the Atlantic Ocean, the Indian Ocean and the Arctic Ocean.

an ocean (one of the large bodies of water)


Bắc Kinh

[ʔɓak̚˧˦ kïŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɨn˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bắc Kinh.wav

Beijing (a direct-administered municipality, the capital city of China)


南亞

chữ Hán form of Nam Á.: South Asia (a region of Asia)


đại lục

[ʔɗaːj˧˨ʔ lʊwk͡p̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːj˨˩ʔ lʊwk͡p̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːj˨˩˨ lʊwk͡p̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 大陸 (“continent”).

(rare) a continent, perhaps the same as either châu lục (“geopolitical continent”) or lục địa (“geographical continent”)


sông

dòng (classifier)
con (classifier)
滝 (CJK)
瀧 (CJK)
𪷹 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-sông.wav

From Proto-Vietic *k-roːŋ (“river”), from Proto-Mon-Khmer *ruŋ ~ ruuŋ ~ ruəŋ (“river”). Cognate with Muong không (“river”), Bahnar krong (“river”), Pacoh cruang (“country; area, river valley”), Mon ကြုၚ် (krɜŋ, “small river, creek”).
Doublet of giang. Related to Chinese 江 (OC *kˤroŋ) (B-S) (SV: giang) and Acehnese kruëng.

cog

river (large stream which drains a landmass)


Hồng Kông

[həwŋ͡m˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

[həwŋ͡m˦˩ kəwŋ͡m˧˧]

[həwŋ͡m˨˩ kəwŋ͡m˧˧]

From Cantonese 香港 (hoeng¹ gong²), influenced by English Hong Kong.


紐約

head

紐約 • (Nữu Ước)

vi-proper noun

紐約 • (Nữu Ước)

chữ Hán form of Nữu Ước (“dated form for New York”).


Tây Tạng

[təj˧˧ taːŋ˧˨ʔ]

[təj˧˧ taːŋ˨˩ʔ]

[təj˧˧ taːŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 西藏, from Chinese 西藏 (Xīzàng).


波蘭

chữ Hán form of Ba Lan (“Poland (a country in Central Europe)”).


Cộng hòa Séc

Czech Republic
Czech Republic#English:_Q213

Alternative spelling of Cộng hoà Séc: Czech Republic (a country in Central Europe)


Đan Mạch

[ʔɗaːn˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩˨]


Đan Mạch

[ʔɗaːn˧˧ majk̟̚˧˨ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩ʔ]

[ʔɗaːŋ˧˧ mat̚˨˩˨]


Bắc Triều Tiên

[ʔɓak̚˧˦ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北朝鮮, from Korean 북조선 (Bukjoseon).


Ai Cập

[ʔaːj˧˧ kəp̚˧˨ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩ʔ]

[ʔaːj˧˧ kəp̚˨˩˨]

Egypt (a country in North Africa and Western Asia)


Phần Lan

[fəŋ˦˩ laːŋ˧˧]

[fəŋ˨˩ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phần Lan.wav

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 芬蘭 (SV: Phân Lan), perhaps euphemistically altered due to phân (“feces”) and the influence of phần (“part; portion”), from Mandarin 芬蘭／芬兰 (Fēnlán).

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">Phân Lan</i>


Phần Lan

[fəŋ˦˩ laːŋ˧˧]

[fəŋ˨˩ laːŋ˧˧]


Na Uy

[naː˧˧ ʔwi˧˧]

[naː˧˧ ʔwɪj˧˧]

Sino-Vietnamese word from 挪威, possibly from Mandarin 挪威 (Nuówēi) or Hokkien 挪威 (Nô͘-ui)


Na Uy

[naː˧˧ ʔwi˧˧]

[naː˧˧ ʔwɪj˧˧]

Rừng Na Uy


Bỉ

Sino-Vietnamese word from 比, contracted from Chinese 比利時／比利时 (Bỉ Lợi Thì).

Belgium (a country in Western Europe that has borders with the Netherlands, Germany, Luxembourg and France)


Úc

[ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

Sino-Vietnamese word from 澳, contracted from 澳大利 (Úc Đại Lợi), from Mandarin 澳大利亞／澳大利亚 (Àodàlìyà, phonetically properly in Sino-Vietnamese Áo Đại Lợi Á). The reading úc (“inlet”) is used perhaps to avoid confusion with Áo (“Austria”).

cog

(colloquial) Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


Hy Lạp

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Alternative spelling of Hi Lạp.: Greece (a country in Southeast Europe)


Síp

Cyprus (an island and country in the Mediterranean Sea, normally considered politically part of Southeast Europe but geographically part of Western Asia)


Trung Quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中國, composed of 中 (“center”) and 國 (“country”). Doublet of Tung Của.


Trung Quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ wək̚˦˥]


Nga

→ Tai Dam: ꪈꪱ

Orthographic borrowing from Chinese 俄 (short for 俄羅斯／俄罗斯 (Éluósī)), from Manchu ᠣᡵᠣᠰ (oros), from Classical Mongolian ᠣᠷᠤᠰ (orus), from Middle Mongol 斡羅思 (oros), from Old East Slavic Рꙋсь (Rusĭ), from Proto-Finnic *roocci.

obor

Russia (A transcontinental country in Eastern Europe and North Asia; official name: Liên bang Nga)


愛爾蘭

chữ Hán form of Ái Nhĩ Lan (“(dated) Ireland (a country in Europe)”).


埃及

chữ Hán form of Ai Cập (“Egypt (a country in North Africa and Western Asia)”).


冰島

chữ Hán form of Băng Đảo (“(obsolete) Iceland (a country in Europe)”).


Cát Lâm

[kaːt̚˧˦ ləm˧˧]

[kaːk̚˦˧˥ ləm˧˧]

[kaːk̚˦˥ ləm˧˧]


mũi

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-mũi.wav

From Proto-Vietic *muːs (“nose”), from Proto-Mon-Khmer *muh ~ *muuh ~ *muus (“nose”); cognates include Khmer ច្រមុះ (crɑɑmoh), Bahnar muh, Khasi khmut, Mon မိုဟ်, Car Nicobarese meh.
For the sense of "cape", compare the development of English ness, Bulgarian нос (nos).

inh

mũi Hảo Vọng


Sài Gòn

zh-l

西貢／西贡 (Xīgòng)

→ Chinese: 西貢／西贡 (Xīgòng)

→ English: Saigon

→ French: Saïgon

→ German: Saigon

→ Japanese: サイゴン (Saigon)

→ Khmer: សៃហ្គន (saygɔɔn)

→ Portuguese: Saigão

[saːj˨˩ ɣɔn˨˩]

[ʂaːj˦˩ ɣɔŋ˦˩]

[saːj˦˩ ɣɔŋ˦˩]

[ʂaːj˨˩ ɣɔŋ˨˩]

[saːj˨˩ ɣɔŋ˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Sài Gòn.wav

Ang Nan
Chey Chettha IV
Chợ Lớn
Citadel of Saigon
Francis Garnier
Lê Quý Đôn
Phủ biên tạp lục
Post-Angkor period
vi:Thành phố Hồ Chí Minh

Uncertain.
The original toponym behind Sài Gòn, was attested earliest as 柴棍, with two phonograms whose Sino-Vietnamese readings are sài and côn respectively, in Lê Quý Đôn's Phủ biên tạp lục (撫邊雜錄 "Miscellaneous Chronicles of the Pacified Frontier", c. 1776), wherein Lê relates that, in 1674, Cambodian prince Ang Sor was installed as king over 高綿 (Cao Miên) and his brother Ang Nan as vice-king in 柴棍 (Sài Gòn) by Vietnamese forces.
柴棍 also appears later in Trịnh Hoài Đức's Gia Định thành thông chí (嘉定城通志 "Comprehensive Records about the Gia Định Citadel", c. 1820), Nam quốc địa dư giáo khoa thư (南國地輿教科書 "Textbook on the Geography of the Southern Country", 1908), etc.
Adrien Launay's Histoire de la Mission de Cochinchine (1688−1823), "Documents Historiques II: 1728 - 1771" (1924: 190) cites 1747 documents containing the toponyms: provincia Rai-gon, Rai-gon thong (for *Sài Gòn thượng "Upper Saigon"), & Rai-gon-ha (for *Sài Gòn hạ "Lower Saigon").
It is probably a transcription of Khmer ព្រៃនគរ (prɨy nɔɔnɔkɔɔ), or Khmer ព្រៃគរ (preykôr).
The proposal that Sài Gòn is from non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 堤岸 (“embankment”, SV: đê ngạn) (e.g. by Francis Garnier and Vương Hồng Sển, etc.) has been critiqued as folk-etymological, as: (1) Garnier states that the Chinese settlement Tai-ngon or Tin-gan (i.e. 堤岸 Đê Ngạn ~ Đề Ngạn) – the Chinese name for Chợ Lớn – was found in 1778, yet the underlying toponym had possibly been known to Vietnamese as early as 1674, transcribed as 柴棍, then preserved in Phủ biên tạp lục (c. 1776); (2) 堤岸 has variant form 提岸, thus suggesting that both were transcriptions of a local toponym and thus are cognates to, not originals of, Sài Gòn.

bor

Khmer ព្រៃនគរ (prɨy nɔɔnɔkɔɔ)

der

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">đê ngạn</i>

vi-etym-sino

(sông ～) A river in southern Vietnam that rises near Phum Daung in southeastern Cambodia and empties into the Nhà Bè River, which in its turn empties into the South China Sea northeast of the Mekong Delta.


Mát-xcơ-va

[maːt̚˧˦ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˧˥ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ vaː˧˧]

[maːk̚˦˥ skəː˧˧ jaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mát-xcơ-va.wav

Moscow (a federal city, the capital of Russia)


Campuchia

Alternative spelling of Cam-pu-chia: Cambodia (a country in Southeast Asia)


Ý Đại Lợi

[ʔi˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ]

[ʔɪj˨˩˦ ʔɗaːj˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ]

[ʔɪj˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ləːj˨˩˨]

Bởi các nước thảy Pháp quốc một ngày một lớn thêm thì trong lòng không yên, chẳng biết chừng nào cho đầy túi tham Napoléon, gồm thâu Thoại sỉ, Hoa-lang lại lấy luôn Ý-đại-lợi nên nước nào cũng lo sợ mà dấy binh.

1918, Văn Thơm Lê, Đại-Pháp cong-thần: Livre de lecture en quốc-ngữ avec sommaires en français, à lúsage des Ecoles provinciales et cantonales de Cochinchine, page 120:

Because the nations felt uneasy at the rise of Napoleon, not knowing how long Napoleon's greed would be sated, having annexed first Switzerland, then the Netherlands and Italy, they all feared for their fates and raised their war banners.

(obsolete) Italy (a country in Southern Europe)


Mông Cổ

[məwŋ͡m˧˧ ko˧˩]

[məwŋ͡m˧˧ kow˨˩˦]


Mông Cổ

[məwŋ͡m˧˧ ko˧˩]

[məwŋ͡m˧˧ kow˨˩˦]


Lào

Nước Lào là nước nào ?


Miến Điện

[miən˧˦ ʔɗiən˧˨ʔ]

[miəŋ˦˧˥ ʔɗiəŋ˨˩ʔ]

[miəŋ˦˥ ʔɗiəŋ˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 緬甸 (“Myanmar”). Compare Diến Điện, now obsolete, which uses the alternative reading for the character 緬／缅 (miǎn), with *mj- > j-.

In the ceremony, there were also Buddhist representatives from countries such as Vietnam, Myanmar, India, Japan, Turkey, Canada, etc.

Dân Việt Nam lại tiếp tục sống với lợi tức bình quân $3,600 đô la một năm, gần bằng Phi Luật Tân, bằng một phần ba lợi tức dân Malaysia, một nửa dân Thái Lan, chỉ giàu hơn dân ba nước Campuchia, Lào và Miến Điện.

2021 December 13, Ngô Nhân Dụng, “Xây dựng chỉnh đốn mãi chưa xong [Still not finished building back better]”, in Voice of America, Washington, D.C., retrieved 2022-02-05:

Vietnamese people continue to live with an average income of US$3,600 a year, approximately equal to the Philippines, a third of the income of Malaysians, half of Thais, and only higher than that of citizens of the three countries Cambodia, Laos, and Burma.

Myanmar, Burma (a country in Southeast Asia)


Thái Lan

[tʰaːj˨˩˦ laːŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 泰蘭, composed of 泰 (“Thai”) and 蘭 (“-land”), coined with the phonetic morpheme 蘭／兰 (lán) by analogy with the European names of Thailand. In proper Mandarin, the country is known as 泰國／泰国 (Tàiguó), with the semantic morpheme 國／国 (guó, “country; state; -land”) instead.


Mi-an-ma

[mi˧˧ ʔaːn˧˧ maː˧˧]

[mɪj˧˧ ʔaːŋ˧˧ maː˧˧]

[mɪj˧˧ ʔaːŋ˧˧ maː˧˧]


Úc Đại Lợi

[ʔʊwk͡p̚˧˦ ʔɗaːj˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ]

[ʔʊwk͡p̚˦˧˥ ʔɗaːj˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ]

[ʔʊwk͡p̚˦˥ ʔɗaːj˨˩˨ ləːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Úc Đại Lợi.wav

Sino-Vietnamese word from 澳大利 (“Australia”).

(dated) Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


Anh

Sino-Vietnamese word from 英. As for the country name, contracted from Chinese 英國／英国 (Anh quốc, “United Kingdom”), from Chinese 英 (Anh) (as in Mandarin 英吉利 (Yīngjílì, Anh Cát Lợi, “England”) or 英格蘭／英格兰 (Yīnggélán, Anh Cách Lan, “England”)) + 國／国 (quốc, “country”).

der

<i class="Latn mention" lang="vi">Anh quốc</i>

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Anh.wav

Vương quốc Anh


大連

chữ Hán form of Đại Liên (“Dalian (a major subprovincial city in Liaoning, in northeastern China)”).


荷蘭

Holland (a traditional region in the Netherlands formed by two modern provinces, North Holland and South Holland)

Holland, the Netherlands (a country in Western Europe)


vịnh

Vịnh cái quạt

Vịnh đời người

Vịnh Hằng Nga
On Heng'e

(poetry) a type of poem that describes or comments on a particular subject


phá

Sino-Vietnamese word from 破. Doublet of phay.


Quảng Đông

[kwaːŋ˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[kwaːŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[waːŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Quảng Đông.wav

Bắc giáp nước Tàu, liền với tỉnh Quảng-đông, Quảng-tây và Vân-nam.

1920, Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, volume I, Trung Bắc Tân Văn, page 4:

To the north lies the country of the Chinamen, with the provinces of Guangdong, Guangxi and Yunnan immediately bordering [Vietnam].


Hoàng Hải

[waːŋ˨˩ haːj˨˩˦]


Biển Đông

[ʔɓiən˧˩ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˨ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ ʔɗəwŋ͡m˧˧]


gò

From Proto-Mon-Khmer *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh (“island”). Cognate with Mon လ္ကံ (kɔˀ) or တ္ကံ (tkɔˀ), Chong kɑʔ and Mal kɔʔ.

cog

Mon လ္ကံ (kɔˀ)

2005, Nguyễn Ngọc Tư, "Cánh đồng bất tận" chapter 4 (in Cánh đồng bất tận), Trẻ publishing house
Những ngày sau này, tôi một mình trở lại gò đất, nhưng chờ hoài không thấy ma hiện ra.

The days after, I went back to the earthen knoll on my own, but even though I waited forever, no ghosts appeared.


Hán

người Hán

sông Hán


Hán

Cao Wei
Chen dynasty
Eastern Han dynasty
Eastern Wei
Eastern Wu
Eastern Zhou dynasty
Five Dynasties and Ten Kingdoms
Han dynasty
Jin dynasty (1115–1234)
Jin dynasty (266–420)
Liang dynasty
Liao dynasty
Liu Song dynasty
Ming dynasty
Northern Qi
Northern Wei
Northern Zhou
Northern and Southern dynasties
Qin dynasty
Qing dynasty
Shang dynasty
Shu Han
Song dynasty
Southern Qi
Southern and Northern dynasties
Spring and Autumn period
Sui dynasty
Tang dynasty
Three Kingdoms
Warring States period
Western Han dynasty
Western Liao
Western Wei
Western Xia
Western Zhou dynasty
Xia dynasty
Xin dynasty
Yuan dynasty
Zhou dynasty
vi:Hán


Đông Nam Á

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ naːm˧˧ ʔaː˦˥]


Đài Bắc

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʔɗaːj˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đài Bắc.wav


Thượng Hải

[tʰɨəŋ˧˨ʔ haːj˧˩]

[tʰɨəŋ˨˩ʔ haːj˧˨]

[tʰɨəŋ˨˩˨ haːj˨˩˦]

Shanghai (a major port city and direct-administered municipality of China, the largest urban area in China)


Viên

Vienna (the capital city of Austria; state of Austria)


Châu Úc

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˧˦]

[t͡ɕəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˧˥]

[cəw˧˧ ʔʊwk͡p̚˦˥]

Alternative form of châu Úc: Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)


người Việt

[ŋɨəj˨˩ viət̚˧˨ʔ]

[ŋɨj˦˩ viək̚˨˩ʔ]

[ŋɨj˨˩ viək̚˨˩˨]

[ŋɨj˨˩ jiək̚˨˩˨]

người (“human”) + Việt (“Yue; Vietnamese”).

compound

(history) the Yue people, the name given by the Chinese to various ethnic groups in Southern Ancient China and modern Northern Vietnam; a Yue person

the Vietnamese people, the nationals of Vietnam; a Vietnamese national

the Vietnamese people, also known as the Kinh people, the only major ethnic group in Vietnam, whose mother language is Vietnamese; a Kinh person


Hợp chúng quốc Hoa Kì

[həːp̚˧˨ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˧˦ kuək̚˧˦ hwaː˧˧ ki˨˩]

[həːp̚˨˩ʔ t͡ɕʊwŋ͡m˦˧˥ kuək̚˦˧˥ hwaː˧˧ kɪj˦˩]

[həːp̚˨˩˨ cʊwŋ͡m˦˥ wək̚˦˥ waː˧˧ kɪj˨˩]

United States of America
United States of America#English

United States of America (a country in North America)


天壇

chữ Hán form of Thiên Đàn (“the Temple of Heaven”).


Ca Li

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧]

Clipping of Ca-li-pho-ni-a, Ca-li-phoóc-ni-a, from English California. Compare English Cali.

Hơn nữa, anh thấy ngại ngừng nghĩ đến chuyện trở về Ca Li…

1990, Mai Kim Ngọc, Thuyền nhân, Letters and Arts Publishing House, page 469:

Moreover, he felt reluctant about returning to California…

Đến Cali, bỗng nhớ Sài Gòn!
Một thuở đăng trình, giấc mộng con
Giữa chốn phồn hoa, vui đại ẩn
Mặc đời lộn lạo, giữ lòng son.

2010 May, Tâm Chơn, “Miễn nhớ”, in Bóng trúc bên thềm, Hanoi: Cultural and Information Publishing House, page 148:

How I miss Saigon at California!
When I was in the Army, a little dream
Amidst the hustle and bustle of the city,
Detached from its chaos, I keep my heart loyal.

Chẳng hạn như khi một người dân New York đến Cali, người ấy phải tuân theo luật lệ của Cali và không thể bừa bãi như vậy. Phải vậy không? Khi đến Cali, tôi cảm thấy vô cùng thoải mái; chung quanh, chỗ nào cũng đầy những “Thánh”, Santa Clara, San José, San Francisco.

2016 June 29, Thanh Hải Vô Thượng Sư, Bí Quyết Tức Khắc Khai Ngộ - Hiện Đời Giải Thoát, volume Khai Thị 8, The Supreme Master Ching Hai Publishing, page 137:

For example, when a New Yorker comes to California, they must act according to the laws of California and cannot be so rash. Right? When in California, I feel utterly relaxed; around me, the places are full of "Saints": Santa Clara, San José, San Francisco.

Con Nguyệt, con gái Bà, nói nó ở thành phố San Diego, tiểu bang Ca-li, một thành phố đẹp lắm.

2021 January 23, Phan Đức Minh, “Bà Năm đi Mỹ [Mrs. Năm goes to America]”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

Her daughter Nguyệt says she lives in San Diego, California, a beautiful city.

(colloquial) California (a state of the United States)


Nam Kinh

[naːm˧˧ kïŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Kinh.wav

Nanjing (a major city, the provincial capital of Jiangsu, China)


Đông Kinh

→ English: Tonkin

→ French: Tonkin

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kïŋ˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨn˧˧]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ kɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Đông Kinh.wav

Sino-Vietnamese word from 東京, composed of 東 (“eastern”) and 京 (“capital”).

vi-etym-sino

Thủ đô của Nhật là Tô-ki-ô (Đông Kinh), tên cũ là Ê-đô (Giang Hộ), nằm về phía đông đảo lớn Hôn-xiu.

1981, Nghiên cứu Nghệ thuật [Research into Art]:

Japan's capital is Tokyo, formerly known as Edo, located to the west of Honshu.

Phú Sĩ sơn là ngọn núi cao nhất và đẹp của Nhật Bản ở gần Đông Kinh (Tô-ki-ô); Hồ Tỳ Bà cũng là cảnh đẹp có tiếng của Nhật Bản ở gần Kyoto.

1997, Vũ Văn Sạch with Vũ Thị Minh Hương and Philippe Papin, VĂN THƠ ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC [POSE AND POETRY FROM TONKIN FREE SCHOOL], Nhà xuất bản Văn hóa, page 149:

Mount Fuji is the highest and most beautiful mountain in Japan, located near Tokyo; Lake Biwa is also a notably beautiful feature of Japan, near Kyoto.

Obsolete form of Tô-ki-ô (“Tokyo (a prefecture, the capital city of Japan)”).


Tây Ban Nha

[təj˧˧ ʔɓaːn˧˧ ɲaː˧˧]

[təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

[təj˧˧ ʔɓaːŋ˧˧ ɲaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 西班牙, from Mandarin 西班牙 (Xībānyá, “Spain”), from Latin Hispania (“Iberia”).

những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

1985, Thanh Thảo, Đàn ghi ta của Lor-ca [Lorca’s Guitar]:

the bubbly sounds of the guitar
Spain, a crimson cape
lee la lee la lee la
trekking to the lonely realm
with the dizzy moon
on exhausted horseback

Spain (a country in Southern Europe, including most of the Iberian peninsula)


Nhật

(only in compounds) Japano-; Nippo-; Japan


Đài Loan

[ʔɗaːj˨˩ lwaːn˧˧]

[ʔɗaːj˦˩ lwaːŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ l⁽ʷ⁾aːŋ˧˧]


東南亞

chữ Hán form of Đông Nam Á.: Southeast Asia (a region of Asia)


中亞

chữ Hán form of Trung Á.: Central Asia (a region of Asia)


Địa Cầu

[ʔɗiə˧˨ʔ kəw˨˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ kəw˦˩]

[ʔɗiə˨˩˨ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 地球, composed of 地 (“earth”) and 球 (“sphere”).

(chiefly literary or in compounds) Synonym of Trái Đất (“Earth”)


Á Căn Đình

[ʔaː˧˦ kan˧˧ ʔɗïŋ˨˩]

[ʔaː˨˩˦ kaŋ˧˧ ʔɗɨn˦˩]

[ʔaː˦˥ kaŋ˧˧ ʔɗɨn˨˩]

Sino-Vietnamese word from 阿根廷 (“Argentina”).

Trước đó, năm 1999, thi thể đông lạnh của ba em đã do các nhà nhân chủng và khảo cổ học tìm thấy trên đỉnh một ngọn núi lửa tên Llullaillaco ở Á Căn Đình (Argentina) gần biên giới Chí Lợi (Chile).

2015 February 27, Trịnh Thanh Thủy, “Tìm Về ‘Thành Phố Mất Tích’ Của Người Inca”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2022-02-14:

Earlier, in 1999, the frozen corpses of the three sisters were discovered by anthropologists and archaeologists atop a peak named Llullaillaco in Argentina near the border with Chile.

(dated) Argentina (a country in South America)


Ba Tây

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

[ʔɓaː˧˧ təj˧˧]

Năm 2013, Đức Thánh Cha Phanxicô mới đăng quang, Ngài đã thực hiện chuyến Tông du đầu tiên tham dự Đại hội Giới Trẻ Thế giới tại Rio de Janeiro nước Ba tây.

2022 January 20, “Cậu bé vượt hàng rào chạy ra ôm Đức Thánh Cha Phanxicô trong Ngày Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2013 đã quyết định đi tu [The boy who snuck past a fence to hug Pope Francis at World Youth Day 2013 has decided to enter the seminary]”, in Thanh Quảng, transl., VietCatholic News, Garden Grove, California, sourced from Aleteia, AFP, retrieved 2022-02-05:

In 2013, a newly installed Holy Father Pope Francis embarked on his first pastoral visit to attend World Youth Day in Rio de Janeiro, Brazil.

(dated) Brazil (A large Portuguese-speaking country in South America)


Trung Hoa Dân Quốc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ zən˧˧ kuək̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ jəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧ jəŋ˧˧ wək̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中華民國, composed of 中華 (“China”) and 民國 (“republic”), from Mandarin 中華民國／中华民国 (Zhōnghuá Mínguó), coined by Sun Yat-sen, who deliberately avoided the term 共和国 (kyōwakoku, “republic”) popularly established by the Japanese. 民國／民国 (mínguó) was later adopted by the Provisional Government of the Republic of Korea for the republican name of Korea (now, only South Korea), 대한민국 (Daehanmin'guk), whence Vietnamese Đại Hàn Dân Quốc. Despite Sun's intention, the very first articles of the current Constitutions of both countries still reference 民國／民国 (mínguó, “republic”), 民主 (mínzhǔ, “republican; democratic”) and 共和國／共和国 (gònghéguó, “republic”), terms which were more or less interchangeable when they were first adopted.
第一條 中華民國基於三民主義，為民有民治民享之民主共和國。
Article 1 The Republic of China, founded on the Three Principles of the People, shall be a democratic republic of the people, to be governed by the people and for the people.

quote

第一條 中華民國基於三民主義，為民有民治民享之民主共和國。


Ba Lê

[ʔɓaː˧˧ le˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

[ʔɓaː˧˧ lej˧˧]

Luân Đôn và Ba Lê
London and Paris

(obsolete) Paris (the capital and largest city of France)


Luân Đôn

[lwən˧˧ ʔɗon˧˧]

[lwəŋ˧˧ ʔɗoŋ˧˧]

[l⁽ʷ⁾əŋ˧˧ ʔɗoŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Luân Đôn.wav

London (the capital city of the United Kingdom; capital city of England)


Nam Tư

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

[naːm˧˧ tɨ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Tư.wav

Sino-Vietnamese word from 南斯, contracted from Mandarin 南斯拉夫 (Nán Sīlāfū, Nam Tư Lạp Phu, literally “Southern Slav”). Compare Serbo-Croatian Jugòslāvija (literally “land of the Southern Slavs”).


Hoa Thịnh Đốn

[hwaː˧˧ tʰïŋ˧˨ʔ ʔɗon˧˦]

[hwaː˧˧ tʰɨn˨˩ʔ ʔɗoŋ˦˧˥]

[waː˧˧ tʰɨn˨˩˨ ʔɗoŋ˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hoa Thịnh Đốn.wav

Sino-Vietnamese word from 華盛頓. Compare Cantonese 華盛頓／华盛顿 (waa⁴ sing⁶ deon⁶).

Chúng tôi hy-vọng sẽ gặp được Chị vào cuối tháng 7 năm nay tại Thủ-đô Hoa-Thịnh-Đốn.

1982 May 1, Lê-Hoàng-Ân, “Kính gởi Bà Lê-Thị-Anh”, in (Please provide the book title or journal name), Hội Tranh Đấu cho Nhân Quyền tại Việt Nam:

We are looking forward to seeing you in Washington, D.C., at the end of this coming July.

Chuyện bầu cử ở Mỹ đã xong nhưng còn nhiều chuyện khác về chính trị nước Mỹ mà người Việt chúng ta cần suy nghĩ và bàn luận, trong đó việc lá cờ Việt Nam Cộng Hòa còn gọi là cờ Vàng đã xuất hiện trong cuộc biểu tình tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ngày 6/1/2021 vừa qua.

2021 January 23, Nguyễn Quang Duy, “Quanh Chuyện Cờ Việt Nam Cộng Hòa Trong Bão Tố Chính Trị Hoa Kỳ [About the Issue of the Republic of Vietnam Flag in an American Political Storm]”, in Việt Báo, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-22:

The election is over in America, but there are still plenty of other issues in American politics for us Vietnamese to think about and debate, including the appearance of the Republic of Vietnam flag, also known as the Yellow Flag, in a protest at the capital city Washington this past January 6, 2021.

Washington, D.C.
Washington, D.C.#English

(dated) Washington, D.C. (the capital city of the United States)

Eileen Wilkinson, 100 tuổi, sống tại tiểu bang Hoa Thịnh Đốn.

2017 October 21, “Cụ bà 100 tuổi mở ‘văn phòng’ chuyên cho lời khuyên [100-year-old woman opens an 'office' specializing in giving advice]”, in Nam Phố, transl., Calitoday, San Jose, California, archived from the original on 2021-02-10:

Eileen Wilkinson, 100, lives in Washington State.

(dated) Washington (a state of the United States)


Phú Sĩ

[fʊw˨˩˦ ʂɪj˧˨]

[fʊw˨˩˦ sɪj˧˨]

[fʊw˦˥ ʂɪj˨˩˦]

[fʊw˦˥ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 富士, from Japanese 富士 (Fuji).

núi Phú Sĩ


Cam-pu-chia

[kaːm˧˧ pu˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[kaːm˧˧ pʊw˧˧ t͡ɕiə˧˧]

[kaːm˧˧ pʊw˧˧ ciə˧˧]


địa cầu

[ʔɗiə˧˨ʔ kəw˨˩]

[ʔɗiə˨˩ʔ kəw˦˩]

[ʔɗiə˨˩˨ kəw˨˩]

Sino-Vietnamese word from 地球, composed of 地 (“earth”) and 球 (“ball”).


Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

head

Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên • (共和民主人民朝鮮)

共和民主人民朝鮮 (CJK)

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ zən˧˧ t͡ɕu˧˩ ɲən˧˧ zən˧˧ t͡ɕiəw˨˩ tiən˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ jəŋ˧˧ t͡ɕʊw˧˨ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧ ʈiw˦˩ tiəŋ˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ jəŋ˧˧ cʊw˨˩˦ ɲəŋ˧˧ jəŋ˧˧ ʈiw˨˩ tiəŋ˧˧]

cộng hoà (“republic”) + dân chủ (“democratic”) + nhân dân (“people”) + Triều Tiên (“Korea”), calque of Korean 조선민주주의인민공화국 (Joseonminjujuuiinmin'gonghwaguk) (in Sino-Korean vocabulary, 朝鮮民主主義人民共和國 (Triều Tiên Dân chủ Chủ nghĩa Nhân dân Cộng hoà quốc)).

cal

^조선민주주의인민공화국

Democratic People's Republic of Korea#English

the Democratic People's Republic of Korea


Vác-sa-va

[vaːk̚˧˦ saː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˧˥ ʂaː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˧˥ saː˧˧ vaː˧˧]

[vaːk̚˦˥ ʂaː˧˧ vaː˧˧]

[jaːk̚˦˥ saː˧˧ jaː˧˧]

Warsaw (a city, the capital city of Poland)


Tam Điệp

Sino-Vietnamese word from 三疊 (“threefold”), translated from its tên Nôm Ba Dội.

vi-etym-sino

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˧˨ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗiəp̚˨˩ʔ]

[taːm˧˧ ʔɗip̚˨˩˨]


Trái Đất

head

Trái Đất • (𧀞𡐙)

[t͡ɕaːj˧˦ ʔɗət̚˧˦]

[ʈaːj˨˩˦ ʔɗək̚˦˧˥]

[ʈaːj˦˥ ʔɗək̚˦˥]

trái (classifier for round objects) + đất (“earth”); also probably a calque of Chinese 地球 (Địa Cầu)

cal

<i class="Latn mention" lang="vi">Địa Cầu</i>

Trên trái đất trụi trần / Không dáng cây ngọn cỏ

1978, Xuân Quỳnh, “Chuyện cổ tích về loài người [The Myth of Humanity]”, in Lời ru trên mặt đất [The Lullaby on the Face of the Earth]:

On the bare earth / There was not a single plant

Trái đất này là của chúng mình. / Vàng, trắng, đen, tuy khác màu da.

(Can we date this quote?), “Trái đất này là của chúng mình [This Earth is Ours]”, Định Hải (lyrics), Trương Quang Lục (music):

This Earth is ours. / Yellow, white, black, we may have different skin colors.

- Tuy nhiên, tôi với bà, chúng ta đang sống chung trong một ngôi nhà : trái đất. Trái đất đích thực là ngôi nhà của chúng ta.

2014, Linh Quân Cao, “Bác sĩ Y-éc-xanh [Dr. Yersin]”, in Tiếng Việt 3 [Vietnamese 3], 10th edition, volume 2, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam:

"However, you and I, we live together in the same home: the earth. The earth is indeed our home.


Bạch Nga

[ʔɓajk̟̚˧˨ʔ ŋaː˧˧]

[ʔɓat̚˨˩ʔ ŋaː˧˧]

[ʔɓat̚˨˩˨ ŋaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 白俄, contracted from Mandarin 白俄羅斯／白俄罗斯 (Bái'éluósī, Bạch Nga La Tư). Compare Mandarin 俄羅斯／俄罗斯 (Éluósī, Nga La Tư, “Russia”).

cog

(obsolete) Belarus (a country in Eastern Europe)


Bắc Kì

[ʔɓak̚˧˦ ki˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɪj˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ kɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 北圻.
Attested as early as in 1830. The administrative division was created in 1834; the French protectorate was established in 1883.

(history) an administrative division of Đại Nam

(history) the French protectorate of Tonkin


Bắc Kì

[ʔɓak̚˧˦ ki˨˩]

[ʔɓak̚˦˧˥ kɪj˦˩]

[ʔɓak̚˦˥ kɪj˨˩]

the French protectorate of Tonkin
w:Tonkin (French protectorate)

(history) Tonkinese (pertaining to the French protectorate of Tonkin)

Cái thằng/con Bắc Kì này, mày nghĩ mày hơn ai hả?

You Northerner here, do you think you're better than us?

Bọn Bắc Kì kênh lắm.

(derogatory, often contemptuous) Northern Vietnamese


Sông Hồng

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˦˩]

[ʂəwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

[səwŋ͡m˧˧ həwŋ͡m˨˩]

sông (“river”) + hồng (“red”), calque of French fleuve Rouge. The Sinicized Hồng Hà was also calqued from the same source.
The native/colloquial name (tên Nôm) of the river was sông Cái, literally "great/big river"; this word was transliterated by the French as Song-Koï and Song-Coï. The literary name(s) (tên chữ) of the river was 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ) (textual evidence) and 珥河 (Nhị/Nhĩ hà); both the readings nhĩ and nhị for the first character were in use, although nhị seems to be more common.
Since 紅河 (Hồng Hà) was adopted late (during the colonial period), it is not clear if it ever sufficiently replaced 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ) and 珥河 (Nhị/Nhĩ hà) as the administrative tên chữ. Some of the earlier works attesting the spread of sông Hồng (Hà/Giang) as the vernacular name of the river including Nam Hải dị nhân liệt truyện (1909) and Việt Nam sử lược (1920). With the spread of sông Hồng, both the native tên Nôm sông Cái and the administrative-literary tên chữ 珥水 (Nhị/Nhĩ thuỷ)/珥河 (Nhị/Nhĩ hà) were rendered obsolete.

Red River (a river in northern Vietnam and Yunnan, southern China)


An Nam

→ French: Annam

→ English: Annam

[ʔaːn˧˧ naːm˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ naːm˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ naːm˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-An Nam.wav

Sino-Vietnamese word from 安南, composed of 安 (“pacified”) and 南 (“south”), clipping of 安南都護府／安南都护府 (An Nam Đô hộ phủ, “Annam Protectorate”) or 安南國／安南国 (An Nam quốc, “Kingdom of Annam”). Reborrowed from French Annam which itself is from Vietnamese, used along with the French derivative An-nam-mít (from French Annamite).

vi-etym-sino

(history) Annam, a former colonial province of China, now part of present-day Northern Vietnam

Trong thời kỳ hai Đảng hợp nhất đó, ở An Nam, lại thêm một bộ phận cộng sản nữa, là những phần tử tốt ở Đảng Tân Việt mà tổ chức ra, […]

2011 [1930 March 2], Nguyễn Ái Quốc, “Thư gửi Lê Hồng Phong”, in Hồ Chí Minh — Toàn tập, volumes 3. 1930 - 1945, page 35:

During that time when those two Parties unite, in [the] Annam [protectorate], there is another communist cell, organized by good members of the Tân Việt Party, […]

(historical or sarcastic, now offensive) French protectorate of Annam, located in Central Vietnam

Yêu sách của nhân dân An Nam

An Nam Cộng sản Đảng

Phan Văn Trường (author), Nguyễn Ái Quốc (signer) (1919 June 18) “Revendications du Peuple Annamite”, in Mémoires d'Indochine (in French); translated into English as “Claims of the Annamite People”, in Understanding the Vietnam War, 1919 June 18; also translated into Vietnamese as Yêu sách của nhân dân An Nam, 2015
Đưa ra những yêu sách trên đây, nhân dân An Nam trông cậy vào chính nghĩa thế giới của tất cả các cường quốc và đặc biệt tin vào lòng độ lượng của nhân dân Pháp cao cả, tức là của những người đang nắm vận mệnh của nhân dân An Nam, của những người, do chỗ nước Pháp là một nước cộng hoà, nên được coi là những người bảo hộ cho nhân dân An Nam. Khi nhân dân An Nam nhắc đến sự ‘bảo hộ’ của nhân dân Pháp, thì không lấy thế làm hổ nhục chút nào mà trái lại còn lấy làm vinh dự; vì nhân dân An Nam biết rằng nhân dân Pháp đại biểu cho tự do và công lý, và không bao giờ từ bỏ lý tưởng cao cả của mình và tình bác ái toàn thế giới.
The Annamite people, in presenting these claims, count on the worldwide justice of all the Powers, and rely in particular on the goodwill of the noble French people who hold our destiny in their hands and who, as France is a republic, have taken us under their protection. In requesting the protection of the French people, the people of Annam, far from feeling humiliated, on the contrary consider themselves honored, because they know that the French people stand for liberty and justice and will never renounce their sublime ideal of universal brotherhood.

Đảng Cộng sản Việt Nam đã được thành lập. Đó là Đảng của giai cấp vô sản. Đảng sẽ dìu dắt giai cấp vô sản lãnh đạo cách mạng An Nam đấu tranh nhằm giải phóng cho toàn thể anh chị em bị áp bức, bóc lột chúng ta. . Từ nay anh chị em chúng ta cần phải gia nhập Đảng, ủng hộ Đảng và đi theo Đảng để:
1. Đánh đổ đế quốc Pháp, phong kiến An Nam và giai cấp tư sản phản cách mạng.
2. Làm cho nước An Nam được độc lập.
[…]
5. Quốc hữu hoá toàn bộ đồn điền và đất đai của bọn đế quốc và địa chủ phản cách mạng An Nam chia cho nông dân nghèo.
[…]

2011 [18 February 1930], Nguyễn Ái Quốc, “Lời kêu gọi”, in Hồ Chí Minh — Toàn tập, volumes 3. 1930 - 1945, page 22:

The Communist Party of Vietnam has been founded. It is the Party of the proletariat. The Party will guide the proletariat to lead the Annamite revolutionary struggle to free all of us oppressed, exploited brothers and sisters. From now on we must join the Party, support the Party, and follow the Party in order to:
1. Overthrow French imperialism, Annamite feudalism, and the reactionary capitalist class.
2. Make the country of Annam independent.
 […]
5. Nationalize all plantations and lands belonging to the imperialists and the counter-revolutionary Annamite landlords and distribute [those plantations and lands] to poor peasants.
 […]

(historical or sarcastic, now offensive) Synonym of Việt Nam (“Vietnam”)


đồng bào

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaːw˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaːw˨˩]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đồng bào.wav

Sino-Vietnamese word from 同胞, composed of 同 (“same”) and 胞 (“womb”).

Hỡi đồng bào cả nước!


Đại Tây Dương

[ʔɗaːj˧˨ʔ təj˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩ʔ təj˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɗaːj˨˩˨ təj˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 大西洋, composed of 大 (“great”) and 西洋 (“western ocean”), in contrast with 小西洋 (“Indian Ocean”, literally “lesser western ocean”).


Ấn Độ Dương

[ʔən˧˦ ʔɗo˧˨ʔ zɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˧˥ ʔɗow˨˩ʔ jɨəŋ˧˧]

[ʔəŋ˦˥ ʔɗow˨˩˨ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ấn Độ Dương.wav

Sino-Vietnamese word from 印度洋, composed of 印度 (“India”) and 洋 (“ocean”).


Thái Bình Dương

[tʰaːj˧˦ ʔɓïŋ˨˩ zɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˨˩˦ ʔɓɨn˦˩ jɨəŋ˧˧]

[tʰaːj˦˥ ʔɓɨn˨˩ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 太平洋, composed of 太平 (“peace”) and 洋 (“ocean”).


Bắc Băng Dương

[ʔɓak̚˧˦ ʔɓaŋ˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˧˥ ʔɓaŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʔɓak̚˦˥ ʔɓaŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 北冰洋, composed of 北 (“north”), 冰 (“ice”) and 洋 (“ocean”).


Trân Châu Cảng

[t͡ɕən˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˩]

[ʈəŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ kaːŋ˧˨]

[ʈəŋ˧˧ cəw˧˧ kaːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 珍珠港, composed of 珍珠 (“pearl”) and 港 (“port; harbor”), from Chinese 珍珠港 (Zhēnzhūgǎng). Compare Japanese 真珠湾 (Shinjuwan, Chân Châu loan), Japanese 真珠港 (Shinjukō, Chân Châu cảng), Korean 진주만 (Jinjuman).


Ác-hen-ti-na

[ʔaːk̚˧˦ hɛn˧˧ ti˧˧ naː˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ hɛŋ˧˧ tɪj˧˧ naː˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ hɛŋ˧˧ tɪj˧˧ naː˧˧]


Mặc Tây Ca

[mak̚˧˨ʔ təj˧˧ kaː˧˧]

[mak̚˨˩ʔ təj˧˧ kaː˧˧]

[mak̚˨˩˨ təj˧˧ kaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 墨西哥 (“Mexico”). Compare Hakka 墨西哥 (Me̍t-sî-kô).

vi-etym-sino

(obsolete) Synonym of Mê-hi-cô (“Mexico”)


Mê-hi-cô

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mê-hi-cô.wav


Công-gô

[kəwŋ͡m˧˧ ɣo˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɣow˧˧]

[kəwŋ͡m˧˧ ɣow˧˧]

Republic of the Congo
Republic of the Congo

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Congo (a country in Central Africa, smaller and to the west of the Democratic Republic of the Congo)


Cộng hoà Đô-mi-ni-ca-na

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ ʔɗo˧˧ mi˧˧ ni˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ ʔɗow˧˧ mɪj˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ ʔɗow˧˧ mɪj˧˧ nɪj˧˧ kaː˧˧ naː˧˧]

cộng hoà (“republic”) + Đô-mi-ni-ca-na, calque of Spanish República Dominicana.

Dominican Republic
Dominican Republic#English

Dominican Republic (a country in the Caribbean)


An-giê-ri

[ʔaːn˧˧ ze˧˧ ɹi˧˧]

[ʔaːn˧˧ ze˧˧ zi˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧]


Ha-mai-ca

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

[haː˧˧ maːj˧˧ kaː˧˧]

Jamaica (an island and country in the Caribbean)


Tuy-ni-di

[twɪj˧˧ nɪj˧˧ jɪj˧˧]

[t⁽ʷ⁾ɪj˧˧ nɪj˧˧ jɪj˧˧]


Ma-rốc

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ zəwk͡p̚˧˦]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˧˥]

[maː˧˧ ɹəwk͡p̚˦˥]


Li-băng

[li˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓaŋ˧˧]

Lebanon (a country in Western Asia, in the Middle East)


Chi-lê

[t͡ɕi˧˧ le˧˧]

[t͡ɕɪj˧˧ lej˧˧]


Vơ-ni-dơ

[vəː˧˧ ni˧˧ zəː˧˧]

[vəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

[vəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

[jəː˧˧ nɪj˧˧ jəː˧˧]

Venice (the capital city of Veneto, Italy)

Venice (a metropolitan city of Veneto, Italy)


I-ta-li-a

[ʔi˧˧ taː˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ taː˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɪj˧˧ taː˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Bra-xin

[ʔɓɹaː˧˧ sin˧˧]

[ʔɓɹaː˧˧ sin˧˧]

[ʔɓɹaː˧˧ sɨn˧˧]

Brazil (A large Portuguese-speaking country in South America)


A-ten

[ʔaː˧˧ tɛn˧˧]

[ʔaː˧˧ tɛŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ tɛŋ˧˧]


Rô-ma

[ɹo˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]

[ɹow˧˧ maː˧˧]

Rô-ma, thủ đô của Ý

Rô-ma cổ đại

Thư gửi tín hữu Rô-ma


Nhã Điển

[ɲaː˦ˀ˥ ʔɗiən˧˩]

[ɲaː˧˨ ʔɗiəŋ˧˨]

[ɲaː˨˩˦ ʔɗiəŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 雅典, from Mandarin 雅典 (Yǎdiǎn).

(obsolete) Athens (the capital city of Greece)


Bờ Biển Ngà

[ʔɓəː˨˩ ʔɓiən˧˩ ŋaː˨˩]

[ʔɓəː˦˩ ʔɓiəŋ˧˨ ŋaː˦˩]

[ʔɓəː˨˩ ʔɓiəŋ˨˩˦ ŋaː˨˩]

bờ biển (“coast”) + ngà (“tusk; ivory”), calque of French Côte d’Ivoire.

Ivory Coast, Côte d'Ivoire (a country in West Africa)


Cốt Đi-voa

[kot̚˧˦ ʔɗi˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˧˥ ʔɗɪj˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˥ ʔɗɪj˧˧ vwaː˧˧]

[kok̚˦˥ ʔɗɪj˧˧ jwaː˧˧]


Hi Lạp

[hi˧˧ laːp̚˧˨ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩˨]


Hi Lạp

[hi˧˧ laːp̚˧˨ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩ʔ]

[hɪj˧˧ laːp̚˨˩˨]


La Mã

[laː˧˧ maː˦ˀ˥]

[laː˧˧ maː˧˨]

[laː˧˧ maː˨˩˦]

(obsolete) Rome (the capital city of Italy)


An-ba-ni

[ʔaːn˧˧ ʔɓaː˧˧ ni˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɓaː˧˧ nɪj˧˧]


Lít-va

[lit̚˦˧˥ vaː˧˧]

[lɨt̚˦˥ vaː˧˧]

[lɨt̚˦˥ jaː˧˧]

From Russian Литва́ (Litvá), from Lithuanian Lietuvà.

Lithuania (a country in Eastern Europe; capital: Vilnius)


Ni-giê-ri-a

[ni˧˧ ze˧˧ ɹi˧˧ ʔaː˧˧]

[ni˧˧ ze˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[nɪj˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[nɪj˧˧ jej˧˧ ɹɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Nigeria (a country in West Africa, south of the country of Niger)


A-déc-bai-gian

[ʔaː˧˧ zɛk̚˧˦ ʔɓaːj˧˧ zaːn˧˧]

[ʔaː˧˧ jɛk̚˦˧˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

[ʔaː˧˧ jɛk̚˦˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

From Russian Азербайджа́н (Azerbajdžán).

bor

Азербайджа́н


Lát-vi-a

[laːt̚˧˦ vi˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˧˥ vɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˥ vɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[laːk̚˦˥ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]


U-crai-na

[ʔu˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

[ʔʊw˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

[ʔʊw˧˧ kɹaːj˧˧ naː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-U-crai-na.wav

Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


Bê-la-rút

[ʔɓe˧˧ laː˧˧ ɹut̚˧˦]

[ʔɓe˧˧ laː˧˧ zut̚˧˦]

[ʔɓej˧˧ laː˧˧ ɹʊk̚˦˧˥]

[ʔɓej˧˧ laː˧˧ ɹʊk͡p̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Bê-la-rút.wav


Va-ti-căng

[vaː˧˧ ti˧˧ kaŋ˧˧]

[vaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

[vaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

[jaː˧˧ tɪj˧˧ kaŋ˧˧]

Vatican City (a city-state in Southern Europe, an enclave within the city of Rome, Italy)


An-đô-ra

[ʔaːn˧˧ ʔɗo˧˧ ɹaː˧˧]

[ʔaːn˧˧ ʔɗo˧˧ zaː˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗow˧˧ ɹaː˧˧]

[ʔaːŋ˧˧ ʔɗow˧˧ ɹaː˧˧]

Andorra (a microstate in Southern Europe, between Spain and France)


Cao Li

Như nước Cao Ly, hễ Mãn Châu tới thì theo Mãn Châu, Mông Cổ tới thì theo Mông Cổ, đến khi Nhật Bản tới thì Nhật Bản lấy.

(Can we date this quote?), Phan Châu Trinh, Đạo đức và luân lí Đông Tây [Eastern and Western Ideas on Morality and Ethics]:

Like Korea for example: the Manchus came, they followed, the Mongols came, they followed, the Japanese came, the Japanese took over.


Cư-rơ-gư-xtan

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːn˧˧]

[kɨ˧˧ zəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːn˧˧]

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːŋ˧˧]

[kɨ˧˧ ɹəː˧˧ ɣɨ˧˧ staːŋ˧˧]

Kyrgyzstan (a country in Central Asia, bordering on Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan and China)


Bun-ga-ri

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ ɹi˧˧]

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ zi˧˧]

[ʔɓun˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

[ʔɓʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

Bulgaria (a country in Southeast Europe)


Hung-ga-ri

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹi˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ zi˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]

[hʊwŋ͡m˧˧ ɣaː˧˧ ɹɪj˧˧]


Môn-đô-va

[mon˧˧ ʔɗo˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ vaː˧˧]

[moŋ˧˧ ʔɗow˧˧ jaː˧˧]

From English Moldova, from Romanian Moldova.


Lúc-xăm-bua

[lʊwk͡p̚˧˦ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

[lʊwk͡p̚˦˧˥ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

[lʊwk͡p̚˦˥ sam˧˧ ʔɓuə˧˧]

Luxembourg (a small country in Western Europe)

Luxembourg (a province of Wallonia, Belgium)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)

Luxembourg (One of the twelve cantons of the country of Luxembourg, which includes its capital city)


Ru-ma-ni

[ɹu˧˧ maː˧˧ ni˧˧]

[ɹʊw˧˧ maː˧˧ nɪj˧˧]

[ɹʊw˧˧ maː˧˧ nɪj˧˧]

Borrowed from French Roumanie, ultimately from Latin Rōmānia.


Ác-mê-ni-a

[ʔaːk̚˧˦ me˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔaːk̚˦˧˥ mej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔaːk̚˦˥ mej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Borrowed from Russian Арме́ния (Arménija).

Armenia (A country in the South Caucasus region of Asia, sometimes considered to belong politically to Europe)


Gru-di-a

[ɣɹu˧˧ zi˧˧ ʔaː˧˧]

[ɣɹʊw˧˧ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ɣɹʊw˧˧ jɪj˧˧ ʔaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Gru-di-a.wav

Georgia (A transcontinental country in the Caucasus region of Europe and Asia, on the coast of the Black Sea, often considered to belong politically to Europe)


Ca-dắc-xtan

[kaː˧˧ jak̚˦˧˥ staːŋ˧˧]

[kaː˧˧ jak̚˦˥ staːŋ˧˧]


U-dơ-bê-ki-xtan

[ʔu˧˧ zəː˧˧ ʔɓe˧˧ ki˧˧ staːn˧˧]

[ʔʊw˧˧ jəː˧˧ ʔɓej˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[ʔʊw˧˧ jəː˧˧ ʔɓej˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]


Cáp Ve

[kaːp̚˧˦ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˧˥ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˥ vɛ˧˧]

[kaːp̚˦˥ jɛ˧˧]

Borrowed from French Cap-Vert (“Green Cape”).

Cape Verde (an archipelago and country in West Africa)


Tuốc-mê-ni-xtan

[tuək̚˦˧˥ mej˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[tuək̚˦˥ mej˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From Russian Туркмениста́н (Turkmenistán).

Туркмениста́н

Turkmenistan (a country in Central Asia)


Ghi-nê

[ɣɪj˧˧ nej˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧]


Ca-ta

[kaː˧˧ taː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧]

[kaː˧˧ taː˧˧]

From Arabic قطر, from English Qatar, from French Qatar.

Qatar (a country in Western Asia, in the Middle East)


Cô-oét

[ko˧˧ ʔwɛt̚˧˦]

[kow˧˧ ʔwɛk̚˦˧˥]

Tổng Lãnh sự quán Cô-oét

Kuwait (a country in Western Asia, in the Middle East)


Pa-ki-xtan

[paː˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[paː˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From English Pakistan, from Urdu پاکستان.

Urdu پاکستان


Ghi-nê Bít-xao

[ɣi˧˧ ne˧˧ ʔɓit̚˧˦ saːw˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ ʔɓit̚˦˧˥ saːw˧˧]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ ʔɓɨt̚˦˥ saːw˧˧]

Guinea-Bissau (a country in West Africa)


Ê-cu-a-đo

[ʔe˧˧ ku˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʔej˧˧ kʊw˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]

[ʔej˧˧ kʊw˧˧ ʔaː˧˧ ʔɗɔ˧˧]


Kê-ni-a

[ke˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[kej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[kej˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Ghi-nê Xích Đạo

[ɣi˧˧ ne˧˧ sïk̟̚˧˦ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ sɨt̚˦˧˥ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[ɣɪj˧˧ nej˧˧ sɨt̚˦˥ ʔɗaːw˨˩˨]

Ghi-nê (“Guinea”) + xích đạo (“equator”)

compound

Equatorial Guinea
Equatorial Guinea#English:_Q983

Equatorial Guinea (a country in Central Africa)


Xi-ri

[sɪj˧˧ ɹɪj˧˧]

[sɪj˧˧ ɹɪj˧˧]

Syria (a country in West Asia, in the Middle East)


Mác-xây

[maːk̚˧˦ səj˧˧]

[maːk̚˦˧˥ səj˧˧]

[maːk̚˦˥ səj˧˧]

Provence-Alpes-Côte d'Azur
Provence-Alpes-Côte d'Azur#English

Marseille (the capital city of the Bouches-du-Rhône department, France; capital city of the region of Provence-Alpes-Côte d'Azur)


Pa-ri

[paː˧˧ ɹi˧˧]

[paː˧˧ ɹɪj˧˧]

[paː˧˧ ɹɪj˧˧]

Hiệp định Pa-ri

Paris (the capital and largest city of France)


Bê-ô-grát

[ʔɓe˧˧ ʔo˧˧ ɣɹaːt̚˧˦]

[ʔɓej˧˧ ʔow˧˧ ɣɹaːk̚˦˧˥]

[ʔɓej˧˧ ʔow˧˧ ɣɹaːk̚˦˥]


Tát-gi-ki-xtan

[taːk̚˦˧˥ jɪj˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[taːk̚˦˥ jɪj˧˧ kɪj˧˧ staːŋ˧˧]

From Russian Таджикиста́н (Tadžikistán).

bor

Таджикиста́н


Mĩ

Tai Dam: ꪢꪲ꫁

Sino-Vietnamese word from 美; contracted from 美國／美国 (Mĩ Quốc), in turn contracted from Mandarin 美利堅／美利坚 (Měilìjiān, Mĩ Lợi Kiên) + 國／国 (quốc, “country”), from English American.

der

(informal, colloquial) United States; America


võ sĩ đạo

[vɔ˦ˀ˥ si˦ˀ˥ ʔɗaːw˧˨ʔ]

[vɔ˧˨ ʂɪj˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[vɔ˧˨ sɪj˧˨ ʔɗaːw˨˩ʔ]

[vɔ˨˩˦ ʂɪj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

[jɔ˨˩˦ sɪj˨˩˦ ʔɗaːw˨˩˨]

Non-Sino-Vietnamese reading of Chinese 武士道 (SV: vũ sĩ đạo), borrowed from Japanese 武士道 (bushidō)

SV: <i class="Latn mention" lang="vi">vũ sĩ đạo</i>


Niu Oóc

[niw˧˧ ʔɔk̚˧˦]

[niw˧˧ ʔɔk̚˦˧˥]

[niw˧˧ ʔɔk̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Niu Oóc.wav

Tiểu bang: A-la-ba-ma · A-lát-xca · A-ri-xô-na · A-can-xò · Ca-li-phoóc-ni-a · Cô-lô-ra-đô · Con-nếch-ti-cớt · Đe-la-oe · Phlo-ri-đa · Gióoc-gia · Ha-oai · Ai-đa-hô · I-li-noi · In-đi-a-na · Ai-ô-oa · Can-xát · Ken-tắc-ky · Lu-i-di-a-na · Mên · Me-ri-len · Me-xơ-chu-xít · Mi-si-gân · Min-nê-xô-ta · Mít-xi-xi-pi · Mít-xu-ri · Môn-ta-na · Nê-brát-xca · Nê-va-đa · Niu Hem-sơ · Niu Giơ-xi · Niu Mê-hi-cô · Niu Oóc · Bắc Ca-rô-li-na · Bắc Đa-cô-ta · Ô-hai-ô · Ốc-la-hô-ma · Ô-rê-gân · Pen-xin-va-ni-a · Rốt Ai-len · Nam Ca-rô-li-na · Nam Đa-cô-ta · Ten-nét-xi · Tếch-dớt · U-ta · Vơ-môn · Vơ-gi-ni-a · Oa-sinh-tơn · Tây Vơ-gi-ni-a · Uýt-côn-xin · Oai-ô-minh

Lãnh thổ: Xa-moa thuộc Mĩ · Gu-am · quần đảo Bắc Ma-ri-a-na · Pu-éc-tô Ri-cô · Các tiểu đảo xa của Hoa Kì · quần đảo Vơ-gin thuộc Mĩ


Nữu Ước

[niw˦ˀ˥ ʔɨək̚˧˦]

[nɨw˧˨ ʔɨək̚˦˧˥]

[nɨw˨˩˦ ʔɨək̚˦˥]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nữu Ước.wav

Sino-Vietnamese word from 紐約. Compare Hakka 紐約／纽约 (Niú-yok).

Các ông thử đến chơi thành Nữu-ước : trong thành phố thì các ông thấy lối kiến-chúc ^([sic]) nào cũng có, trong thư-viện thì sách văn-chương gì cũng có, trong nhà giáo-đường thì đủ các tôn-giáo, trong nhà diễn-kịch thì đủ các âm-nhạc, trong nhà ở riêng thì đủ các lối trang-sức trong thế-giới.

1917 July, Guglielmo Ferrero, “Triết-học bình-luận [Comments on philosophy]”, in Phạm Quỳnh, transl., Nam Phong tạp chí (Cái vấn-đề về sự tiến-bộ), volume 1, number 1, page 32:

The men tried visiting New York city: in the city they encountered every style of architecture, in the libraries every book of literature, in the churches every religion, in the theatres every kind of music, in private homes every fashion of the world.

Sang ngày 19 tháng 8 lại tiếp được một tờ tư của tòa công sứ ấy nữa, đại khái nói rằng: “Tôn Văn trong ngày 23 tháng 9 tây tức là ngày 17 tháng 8 ta đã từ Nữu-ước đáp tàu sang cửa biển Lê-hoa-phố nước Anh và sẽ từ đó lên bờ”.

1937 October 30, Phan Khôi, “Một cái sử liệu về chuyện Tôn Văn ngộ nạn ở Luân-đôn [An account of Sun Yat-sen in danger in London]”, in Đông Dương tạp chí, number 25, Hanoi, pages 12–14:

On September 23 [August 17 O.S.], Sun Yat-sen boarded a ship at New York bound for Liverpool in England and from there went ashore.

Quả bom ống gửi đến văn phòng Nữu Ước của CNN được gói trong một cái bao thư lớn (manila envelope), đề tên người nhận là ông John O. Brennan, cựu giám đốc CIA dưới trào Obama.

2018 October 28, Nguyễn Đạt Thịnh, “Đòn độc bằng bom ống”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2021-02-08:

The pipe bomb was sent to the New York office of CNN, enclosed in a manila envelope addressed to John O. Brennan, the former CIA director under Obama.

Ít ai hiểu được tầm quan trọng của sự giúp đỡ của ba chuyên viên Ba Tư này cho đến khi một bà Dân biểu của đơn vị Manhattan, Nữu Ước, thuộc đảng Dân Chủ, yêu cầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xác nhận rằng VNCH không có sự giúp đỡ của Hoa Kỳ trong việc khai thác dầu ngoài khơi.

2019 December, Nguyễn Đức Cường, “Cảm nghĩ nhân tang lễ ông Phạm Kim Ngọc [Thoughts regarding the funeral of Phạm Kim Ngọc]”, in (Please provide the book title or journal name); republished as Tang lễ ông Phạm Kim Ngọc: Không buồn phiền, không hối tiếc [Funeral of Phạm Kim Ngọc: Not saddened, not sorry], Voice of America, 2019 December 21:

Few could understand the importance of the help given by the three Persian specialists until a congresswoman from Manhattan, New York, a Democrat, requested that the United States State Department acknowledge that the Republic of Vietnam did not have the help of the U.S. in developing offshore oil.

(dated) New York, New York City (a city in New York, United States)

Các vị này có hai cơ sở, một sở Ossining tiểu bang Nữu Ước, một ở Lakewood tiểu bang New Jersey.

2017 April 17, Nguyễn Đức Cung, “Linh Mục Cao Văn Luận Và Lý Tưởng “Lương Sư Hưng Quốc” Trong Đạo Kẻ Sĩ”, in VietCatholic News, Garden Grove, California, retrieved 2021-02-08:

They had two headquarters, one in Ossining, New York, and the other in Lakewood, New Jersey.

(dated) New York (a state of the United States)


Phù Tang

[fu˨˩ taːŋ˧˧]

[fʊw˦˩ taːŋ˧˧]

[fʊw˨˩ taːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 扶桑 (an alternate Chinese name of the Hibiscus rosa-sinensis), derived from the name of a legendary tree that was said to have grown somewhere in the East China Sea (東海／东海 (Dōnghǎi)), where the sun rose. The name was also used to refer to the sun, and a legendary country that was located in the East.

xứ Phù Tang

(literary) Synonym of Nhật Bản (“Japan (an island country in Asia)”)


Quê-béc

[kwe˧˧ ʔɓɛk̚˧˦]

[kwej˧˧ ʔɓɛk̚˦˧˥]

[wej˧˧ ʔɓɛk̚˦˥]

Quebec, Quebec City (the capital city of the province of Quebec, Canada)


Si-ca-gô

[si˧˧ kaː˧˧ ɣo˧˧]

[ʂɪj˧˧ kaː˧˧ ɣow˧˧]

[sɪj˧˧ kaː˧˧ ɣow˧˧]

[ʂɪj˧˧ kaː˧˧ ɣow˧˧]

[sɪj˧˧ kaː˧˧ ɣow˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Si-ca-gô.wav

Phần lớn các thành phố nằm ở phía nam vùng Hồ Lớn và ven Đại Tây Dương, nối tiếp nhau tạo thành hai dải siêu đô thị từ Bô-xtơn đến Oa-sinh-tơn và từ Si-ca-gô đến Môn-trê-an.

2011, “Phần ba - Thiên nhiên và con người ở các châu lục / Chương VII - Châu Mĩ / Bài 37 : Dân cư Bắc Mĩ / 2. Đặc điểm đô thị [Part Three - Nature and Peoples in the Continents / Chapter VII - The Americas / Lesson 37: Demographics of North America / 2. Cities]”, in Địa lí 7 [Geography 7], Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam, page 117:

Most cities are to the south of the Great Lakes and near the Atlantic Ocean, and together they form two strips of metropolises from Boston to D.C. and from Chicago to Montreal.

Chicago (a large city in Illinois, United States)


Tô-ki-ô

[to˧˧ ki˧˧ ʔo˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tô-ki-ô.wav

From English Tokyo, itself from Japanese 東京 (Tōkyō).

Tokyo (a prefecture, the capital city of Japan)


Ca-li-phoóc-ni-a

[kaː˧˧ li˧˧ fɔk̚˧˦ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧ fɔk̚˦˧˥ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[kaː˧˧ lɪj˧˧ fɔk̚˦˥ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ca-li-phoóc-ni-a.wav

California (a state of the United States)


Cáp Nhĩ Tân

[kaːp̚˧˦ ɲi˦ˀ˥ tən˧˧]

[kaːp̚˦˧˥ ɲɪj˧˨ təŋ˧˧]

[kaːp̚˦˥ ɲɪj˨˩˦ təŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Cáp Nhĩ Tân.wav

Sino-Vietnamese word from 哈爾濱, from Mandarin 哈爾濱／哈尔滨 (Hā'ěrbīn), from Manchu ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ (harbin).

Harbin (a prefecture-level city and subprovincial city, the provincial capital of Heilongjiang, in northeastern China)


Ơ-phrát

[ʔəː˧˧ fɹaːt̚˧˦]

[ʔəː˧˧ fɹaːk̚˦˧˥]

[ʔəː˧˧ fɹaːk̚˦˥]


Đông Hải

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːj˧˩]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːj˧˨]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ haːj˨˩˦]


Lưỡng Hà

[lɨəŋ˦ˀ˥ haː˨˩]

[lɨəŋ˧˨ haː˦˩]

[lɨəŋ˨˩˦ haː˨˩]

Sino-Vietnamese word from 兩河, composed of 兩 (“two, double”) and 河 (“river”).


Lưỡng Hà

[lɨəŋ˦ˀ˥ haː˨˩]

[lɨəŋ˧˨ haː˦˩]

[lɨəŋ˨˩˦ haː˨˩]


biển Hoa Đông

[ʔɓiən˧˩ hwaː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˧˨ hwaː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

[ʔɓiəŋ˨˩˦ waː˧˧ ʔɗəwŋ͡m˧˧]

biển (“sea”) + Hoa Đông (“East China”). The Vietnamese name doesn't follow any pattern of naming the East China Sea in other Chinese-influenced languages, probably to avoid any possible confusion between Chinese 東海／东海 (Đông Hải, “East China Sea”, literally “East Sea”) and Vietnamese Biển Đông (“South China Sea”, literally “East Sea”).

ncog

<i class="Latn mention" lang="vi">Đông Hải</i>


I-li-noi

[ʔi˧˧ li˧˧ nɔj˧˧]

[ʔɪj˧˧ lɪj˧˧ nɔj˧˧]

[ʔɪj˧˧ lɪj˧˧ nɔj˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-I-li-noi.wav


Ti-grơ

[ti˧˧ ɣɹəː˧˧]

[tɪj˧˧ ɣɹəː˧˧]

[tɪj˧˧ ɣɹəː˧˧]


Các Tiểu Vương quốc A-rập Thống nhất

[kaːk̚˧˦ tiəw˧˩ vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ ʔaː˧˧ ɹəp̚˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˦ ɲət̚˧˦]

[kaːk̚˧˦ tiəw˧˩ vɨəŋ˧˧ kuək̚˧˦ ʔaː˧˧ zəp̚˧˨ʔ tʰəwŋ͡m˧˦ ɲət̚˧˦]

[kaːk̚˦˧˥ tiw˧˨ vɨəŋ˧˧ kuək̚˦˧˥ ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩ʔ tʰəwŋ͡m˦˧˥ ɲək̚˦˧˥]

[kaːk̚˦˥ tiw˨˩˦ vɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩˨ tʰəwŋ͡m˦˥ ɲək̚˦˥]

[kaːk̚˦˥ tiw˨˩˦ jɨəŋ˧˧ wək̚˦˥ ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩˨ tʰəwŋ͡m˦˥ ɲək̚˦˥]

các (“plural marker”) + tiểu vương quốc (“emirate”) + A-rập (“Arab; Arabic; Arabia; Arabian”) + thống nhất (“unified”), calque of English United Arab Emirates.

af

United Arab Emirates
United Arab Emirates#English:_Q878

United Arab Emirates (a country in Western Asia, in the Middle East)


Hương Cảng

[hɨəŋ˧˧ kaːŋ˧˩]

[hɨəŋ˧˧ kaːŋ˧˨]

[hɨəŋ˧˧ kaːŋ˨˩˦]

(history, dated in colloquial usage, sometimes used in literary contexts) Hong Kong


Mạnh Thường quân

[majŋ̟˧˨ʔ tʰɨəŋ˨˩ kwən˧˧]

[mɛɲ˨˩ʔ tʰɨəŋ˦˩ kwəŋ˧˧]

[man˨˩˨ tʰɨəŋ˨˩ wəŋ˧˧]

Lord Mengchang, an aristocrat who was well known for his generosity


Bồ Đào Nha

[ʔɓo˨˩ ʔɗaːw˨˩ ɲaː˧˧]

[ʔɓow˦˩ ʔɗaːw˦˩ ɲaː˧˧]

[ʔɓow˨˩ ʔɗaːw˨˩ ɲaː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 葡萄牙, possibly from Hokkien 葡萄牙 (Pô-tô-gâ)


Do Thái

[zɔ˧˧ tʰaːj˧˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˨˩˦]

[jɔ˧˧ tʰaːj˦˥]

Sino-Vietnamese word from 猶太 (“Judea; Jewish”), from Mandarin 猶太／犹太 (Yóutài). Compare Korean 유대 (Yudae, “Judea; Jewish”). Doublet of Giu-đê (“Judea”) and Giu-dêu (“Jewish ~ Jews (obsolete)”).

doublet

(rare, loosely) Synonym of I-xra-en (“Israel”)


Đông Á

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˧˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˨˩˦]

[ʔɗəwŋ͡m˧˧ ʔaː˦˥]

Sino-Vietnamese word from 東亞, composed of 東 (“east”) and 亞 (“Asia”).


東亞

chữ Hán form of Đông Á.: East Asia (a region of Asia)


Séc

From French tchèque (“Czech”, adjective), Polish Czech (“Czech”, adjective) . Compare Mandarin 捷克 (Jiékè, Tiệp Khắc, “Czechia”, literally “Czecho-”), Japanese チェコ (Cheko, “Czechia”, literally “Czecho-”), Korean 체코 (Cheko, “Chechia”, literally “Czecho-”).

cog

Czech Republic, Czechia (a country in Central Europe)


bể

head

bể • (𣷭, 波, 𤅶)

cái (classifier)
𣷭 (CJK)
波 (CJK)
𤅶 (CJK)

From Proto-Vietic *peh ~ *pes.
Compare also Malay tasik (“lake”) for the semantic relationship.

bể bơi

bể nước

some small water bodies, reserves or containers; a lake, a pool, a water reserve, a water tank, etc.


Cục Điều tra Liên bang

[kʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗiəw˨˩ t͡ɕaː˧˧ liən˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗiw˦˩ ʈaː˧˧ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

[kʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗiw˨˩ ʈaː˧˧ liəŋ˧˧ ʔɓaːŋ˧˧]

Calque of English Federal Bureau of Investigation. Compare Chinese 聯邦調查局／联邦调查局 (Liên bang điều tra cục).

ncog

Federal Bureau of Investigation
Federal Bureau of Investigation#English


英吉利

chữ Hán form of Anh Cát Lợi (“(obsolete) England”).


Anh Cát Lợi

[ʔajŋ̟˧˧ kaːt̚˧˦ ləːj˧˨ʔ]

[ʔɛɲ˧˧ kaːk̚˦˧˥ ləːj˨˩ʔ]

[ʔan˧˧ kaːk̚˦˥ ləːj˨˩˨]


Tiệp Khắc

[tiəp̚˧˨ʔ xak̚˧˦]

[tiəp̚˨˩ʔ kʰak̚˦˧˥]

[tiəp̚˨˩ʔ xak̚˦˧˥]

[tip̚˨˩˨ kʰak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 捷克, from Mandarin 捷克 (Jiékè, “Czechia”), from Mandarin 捷克斯洛伐克 (Jiékèsīluòfákè, Tiệp Khắc Tư Lạc Phạt Khắc, “Czechoslovakia”).


kênh

Sino-Vietnamese word from 巠 (“waterway”). Also compare Chinese 涇／泾 (kinh, “irrigation canals and ditches”).

cog

(geography, technology, communication, business) channel


Sing

(colloquial) Singapore (an island and city-state in Southeast Asia)


Văn Lang

[vaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

[vaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

[jaŋ˧˧ laːŋ˧˧]

(history) the first nation of the ancient Vietnamese people, ruled by Hùng kings


Trung Kì

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ ki˨˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kɪj˦˩]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ kɪj˨˩]


Trung Hoa Đài Bắc

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧ ʔɗaːj˦˩ ʔɓak̚˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧ ʔɗaːj˨˩ ʔɓak̚˦˥]

Sino-Vietnamese word from 中華臺北, composed of 中華 (“China”) and 臺北 (“Taipei”), from Mandarin 中華臺北／中华台北 (Zhōnghuá Táiběi).

zh-l

中華臺北／中华台北 (Zhōnghuá Táiběi)


Nam Kì

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Nam Kì.wav

(informal) pertaining to Southern Vietnam


Phật Lãng Sa

[fət̚˧˨ʔ laːŋ˦ˀ˥ saː˧˧]

[fək̚˨˩ʔ laːŋ˧˨ ʂaː˧˧]

[fək̚˨˩ʔ laːŋ˧˨ saː˧˧]

[fək̚˨˩˨ laːŋ˨˩˦ ʂaː˧˧]

[fək̚˨˩˨ laːŋ˨˩˦ saː˧˧]

Sino-Vietnamese word from 弗朗沙, a transcription of French France; misreading of Phất Lãng Sa


Sơn Dương

[səːn˧˧ zɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[ʂəːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

[səːŋ˧˧ jɨəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Sơn Dương.wav

Sơn Dương, the name of various places in Vietnam

Shanyang, the name of various places in China


đồng bằng

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩]

[ʔɗəwŋ͡m˦˩ ʔɓaŋ˦˩]

[ʔɗəwŋ͡m˨˩ ʔɓaŋ˨˩]

đồng (“field”) + bằng (“flat”), probably a calque of Chinese 平野 (bình dã).


Trung Hoa

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧]


Trung Hoa

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ hwaː˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ waː˧˧]


nước Lào

[nɨək̚˧˦ laːw˨˩]

[nɨək̚˦˧˥ laːw˦˩]

[nɨək̚˦˥ laːw˨˩]


Ăng-gô-la

[ʔaŋ˧˧ ɣo˧˧ laː˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ɣow˧˧ laː˧˧]

[ʔaŋ˧˧ ɣow˧˧ laː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-Angola.wav

Borrowed from Portuguese Angola or French Angola.


Can-be-ra

[kaːn˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

[kaːn˧˧ ʔɓɛ˧˧ zaː˧˧]

[kaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

[kaːŋ˧˧ ʔɓɛ˧˧ ɹaː˧˧]

Australian Capital Territory
Australian Capital Territory#English

Canberra (the capital city of Australia; located in the Australian Capital Territory)


Thành Cát Tư Hãn

[tʰajŋ̟˨˩ kaːt̚˧˦ tɨ˧˧ haːn˦ˀ˥]

[tʰɛɲ˦˩ kaːk̚˦˧˥ tɨ˧˧ haːŋ˧˨]

[tʰan˨˩ kaːk̚˦˥ tɨ˧˧ haːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 成吉思汗, from Literary Chinese 成吉思汗 (Chéngjísīhán), from Mongolian ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ
ᠬᠠᠭᠠᠨ (činggis qaɣan), Чингис хаан (Čingis xaan). Compare Mandarin 成吉思汗 (Chéngjísī Hán).

der

ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ ᠬᠠᠭᠠᠨ


Nam Việt

[naːm˧˧ viət̚˧˨ʔ]

[naːm˧˧ viək̚˨˩ʔ]

[naːm˧˧ viək̚˨˩˨]

[naːm˧˧ jiək̚˨˩˨]

Sino-Vietnamese word from 南越, composed of 南 (“south”) and 越 (“Yue”).

vi-etym-sino

- “Dạ, bẩm lạy Trời con xin thưa
Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn
Quê ở Á Châu và Địa cầu
Sông Đà núi Tản nước Nam Việt”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- Your Augustness, my Lord
My given name's Khắc Hiếu, my family name Nguyễn
I'm from Asia, Earth
I live near the Đà River and Tản Peak in Nanyue.

(obsolete) Synonym of Việt Nam (“Vietnam”)

Coordinate term: Bắc Việt

(miền) Nam Việt Nam
Nam Việt Nam#Vietnamese

(obsolete) Synonym of (miền) Nam Việt Nam (“southern Vietnam; South Vietnam”)


Ô-xtrây-li-a

[ʔo˧˧ stɹəj˧˧ li˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔow˧˧ stɹəj˧˧ lɪj˧˧ ʔaː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ô-xtrây-li-a.wav

Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)

(geology) Australia (a continent consisting of the islands of Australia, New Guinea and intervening islands)


Áp-ga-ni-xtan

[ʔaːp̚˧˦ ɣaː˧˧ ni˧˧ staːn˧˧]

[ʔaːp̚˦˧˥ ɣaː˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

[ʔaːp̚˦˥ ɣaː˧˧ nɪj˧˧ staːŋ˧˧]

Afghanistan (A landlocked country between Central Asia and South Asia)


băng hà

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˦˩]

[ʔɓaŋ˧˧ haː˨˩]


Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ saː˦ˀ˥ hoj˧˨ʔ t͡ɕu˧˩ ŋiə˦ˀ˥ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ saː˧˨ hoj˨˩ʔ t͡ɕʊw˧˨ ŋiə˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ saː˨˩˦ hoj˨˩˨ cʊw˨˩˦ ŋiə˨˩˦ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

cộng hoà (“republic”) + xã hội chủ nghĩa (“socialist”) + Việt Nam (“Vietnam”).

compound

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.

2013 December 11, “Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [Constitution of the Socialist Republic of Vietnam]”, in Cổng Thông tin điện tử Chính phủ [Vietnam Government Portal], page 1:

The Socialist Republic of Vietnam is an independent, sovereign and united country, which in its territorial integrity comprises its mainland, islands, territorial waters and air space.

Socialist Republic of Vietnam
Socialist Republic of Vietnam


lục địa

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ ʔɗiə˧˨ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ ʔɗiə˨˩ʔ]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ ʔɗiə˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-lục địa.wav

Sino-Vietnamese word from 陸地 (“dry land”).

vi-etym-sino

Lục địa là khối đất liền rộng hàng triệu ki lô mét vuông, có biển và đại dương bao quanh. Sự phân chia các lục địa mang ý nghĩa về mặt tự nhiên là chính. Trên thế giới có sáu lục địa là lục địa Á - Âu, lục địa Phi, lục địa Bắc Mĩ, lục địa Nam Mĩ, lục địa Ô-xtrây-li-a, lục địa Nam Cực và bốn đại dương là Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương.

2011, “Phần ba - Thiên nhiên và con người ở các châu lục / Bài 25 : Thế giới rộng lớn và đa dạng / 1. Các lục địa và các châu lục [Part Three - Nature and Peoples in the Continents / Lesson 25: The World Is Vast and Diverse / 1. "Geographic Continents" and "Geopolitical Continents"]”, in Địa lí 7 [Geography 7], Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam, page 79:

A "geographic continent" is a landmass that spans millions of square kilometers, and is surrounded by seas and oceans. Labeling "geographic continents" is mostly based on their geographic nature. There are six "geographic continents" in the world: Eurasia, Africa, North America, South America, Australia and Antarctica; and four oceans: the Pacific Ocean, the Atlantic Ocean, the Indian Ocean and the Arctic Ocean.

(geography) a "continent", in a sense that does not emphasize on culture, politics, etc. as much as châu lục, but that is still not as purely geological as mảng kiến tạo (“tectonic plate”)


Bắc Mĩ

[ʔɓak̚˧˦ mi˦ˀ˥]

[ʔɓak̚˦˧˥ mɪj˧˨]

[ʔɓak̚˦˥ mɪj˨˩˦]

North America, which consists of Canada, the United States and Mexico

lục địa Bắc Mĩ

additionally consisting of Central America


Liên minh châu Âu

[liən˧˧ mïŋ˧˧ t͡ɕəw˧˧ ʔəw˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ t͡ɕəw˧˧ ʔəw˧˧]

[liəŋ˧˧ mɨn˧˧ cəw˧˧ ʔəw˧˧]

liên minh (“union”) + châu Âu (“Europe”).


Bắc

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-bắc.wav

Tôi có ra ngoài Bắc, ở gần mười năm.

I went up north (Vietnam) and lived for almost ten years.


Tứ Xuyên

[tɨ˨˩˦ swiəŋ˧˧]

[tɨ˦˥ s⁽ʷ⁾iəŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Tứ Xuyên.wav


Trung

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧]

Sino-Vietnamese word from 中. Sino-Vietnamese word from 忠.


Bồ

Từ điển Việt-Bồ-La

Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum; the Annamite-Portuguese-Latin Dictionary

bán đảo Bồ Tây

the Iberian Peninsula (literally, “the Luso-Spanish peninsula”)


Thuỵ Sĩ

[tʰwi˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰwɪj˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ sɪj˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 瑞士, perhaps from Hokkien 瑞士 (Sūi-sū), perhaps from French Suisse. Compare Thuỵ Điển and Phổ.

Switzerland (a country in Western Europe and Central Europe)


Thuỵ Sĩ

[tʰwi˧˨ʔ si˦ˀ˥]

[tʰwɪj˨˩ʔ ʂɪj˧˨]

[tʰwɪj˨˩ʔ sɪj˧˨]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ ʂɪj˨˩˦]

[tʰ⁽ʷ⁾ɪj˨˩˨ sɪj˨˩˦]


Thổ Nhĩ Kì

[tʰo˧˩ ɲi˦ˀ˥ ki˨˩]

[tʰow˧˨ ɲɪj˧˨ kɪj˦˩]

[tʰow˨˩˦ ɲɪj˨˩˦ kɪj˨˩]

Sino-Vietnamese word from 土耳其, from Mandarin 土耳其 (Tǔ'ěrqí)

(rare) Turkey (a country located in eastern Thrace in southeastern Europe and Anatolia in southwestern Asia)


Trùng Khánh

[t͡ɕʊwŋ͡m˨˩ xajŋ̟˧˦]

[ʈʊwŋ͡m˦˩ kʰɛɲ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˦˩ xɛɲ˦˧˥]

[ʈʊwŋ͡m˨˩ kʰan˦˥]

[ʈʊwŋ͡m˨˩ xan˦˥]

Sino-Vietnamese word from 重慶.
In the past, the area of this district was known as Tư Lang (思琅), Thượng Lang (上琅) ,etc. In the 7th year of Minh Mạng (1826), the name of this area was changed to Trùng Khánh Prefecture (phủ Trùng Khánh).

Chongqing (a direct-administered municipality and city in western China)


Tây

See above, also a clipping of Tây Ban Nha (“Spain”).

Audio (Hà Nội)


Thiên Tân

[tʰiən˧˧ tən˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ təŋ˧˧]

[tʰiəŋ˧˧ təŋ˧˧]

Tianjin (a direct-administered municipality and major city in northern China)


Cao Câu Li

[kaːw˧˧ kəw˧˧ lɪj˧˧]

[kaːw˧˧ kəw˧˧ lɪj˧˧]

Three Kingdoms of Korea
w:Three Kingdoms of Korea

Goguryeo (one of the ancient Three Kingdoms of Korea)


Vũ Hán

[vʊw˧˨ haːŋ˦˧˥]

[vʊw˨˩˦ haːŋ˦˥]

[jʊw˨˩˦ haːŋ˦˥]

Wuhan (a subprovincial city, the provincial capital of Hubei, China)


Hoà Lan

[hwaː˦˩ laːŋ˧˧]

[waː˨˩ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 和蘭, orthographic borrowing from Japanese 和蘭 (Oranda)

obor

(rare) Synonym of Hà Lan (“Netherlands”)


Hà Lan

Sino-Vietnamese word from 荷蘭, possibly from Hokkien 荷蘭／荷兰 (Hô-lân).

[haː˦˩ laːŋ˧˧]

[haː˨˩ laːŋ˧˧]

Holland (a traditional region in the Netherlands formed by two modern provinces, North Holland and South Holland)

người Hà Lan

Dutch person (literally, “person [from] the Netherlands”)

tiếng Hà Lan

Dutch language (literally, “language [of] the Netherlands”)

Holland, the Netherlands (a country in Western Europe)


Niu Di-len

[niw˧˧ jɪj˧˧ lɛŋ˧˧]

[niw˧˧ jɪj˧˧ lɛŋ˧˧]

Alternative form of Niu Di-lân (“New Zealand”)


Grơn-len

[ɣɹəːn˧˧ lɛn˧˧]

[ɣɹəːŋ˧˧ lɛŋ˧˧]

[ɣɹəːŋ˧˧ lɛŋ˧˧]

A geography textbook transcription, perhaps based both Danish grøn (“green”) and English -land.


Ai-xơ-len

[ʔaːj˧˧ səː˧˧ lɛn˧˧]

[ʔaːj˧˧ səː˧˧ lɛŋ˧˧]

[ʔaːj˧˧ səː˧˧ lɛŋ˧˧]


Ai-len

[ʔaːj˧˧ lɛn˧˧]

[ʔaːj˧˧ lɛŋ˧˧]

[ʔaːj˧˧ lɛŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ai-len.wav


Băng Đảo

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗaːw˧˩]

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗaːw˧˨]

[ʔɓaŋ˧˧ ʔɗaːw˨˩˦]

(obsolete) Iceland (a country in Europe)


hồ Lắk

Đắk Lắk
Đắk Lắk

Lak Lake, the largest freshwater lake in Đắk Lắk Province


Tân Tây Lan

[tən˧˧ təj˧˧ laːn˧˧]

[təŋ˧˧ təj˧˧ laːŋ˧˧]

[təŋ˧˧ təj˧˧ laːŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 新西蘭, composed of 新 (“new”) and 西蘭 (“Zealand”), from Mandarin 新西蘭／新西兰 (Xīn Xīlán), calque of English New Zealand.

vi-etym-sino

Họ tới quần đảo Tân Tây Lan, nơi nhà hàng hải người Hà Lan Abel Janszoon Tasman đã phát hiện đầu tiên.

2014 October 27, “James Cook với những hành trình khám phá vùng đất mới [James Cook and the paths he took to discover new lands]”, in Tin tức, Hanoi: Vietnam News Agency, retrieved 2022-02-04:

They reached the New Zealand islands, which the Dutch sailor Abel Janszoon Tasman had originally discovered.

Anh hùng da trắng thượng đẳng là Brenton Tarrant, người tấn công vào Christchurch ở Tân Tây Lan vào Tháng Ba vừa qua với 51 người chết.

2019 November 20, Việt Nguyên, “Hiểm họa của phong trào da trắng thượng đẳng [The dangers of the white supremacist movement]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-02-04:

The white supremacists' hero is Brenton Tarrant, the person who attacked Christchurch in New Zealand last March, killing 51 people.

Đầu tiên là lên làm việc cho một tuần báo chính trị tại thủ phủ Wellington của Tân Tây Lan, sau đó qua đến thành phố Sydney của Úc.

2021 August 19, Đinh Yên Thảo (Alexis Dinh), Peter Arnett, “Peter Arnett và ký ức chiến tranh Việt Nam (kỳ 1) [Peter Arnett and memories of the Vietnam War (installment 1)]”, in Voice of America, Washington, D.C., retrieved 2022-02-04:

First I went to work for a political weekly in Wellington, the capital of New Zealand, then went over to Sydney city in Australia.

(dated) New Zealand (a country and archipelago in Oceania, to the east of Australia)


Ái Nhĩ Lan

[ʔaːj˧˦ ɲi˦ˀ˥ laːn˧˧]

[ʔaːj˨˩˦ ɲɪj˧˨ laːŋ˧˧]

[ʔaːj˦˥ ɲɪj˨˩˦ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ái Nhĩ Lan.wav

Sino-Vietnamese word from 愛爾蘭, from Mandarin 愛爾蘭／爱尔兰 (Ài'ěrlán), from English Ireland.

Lúc bấy giờ Anh quốc tất bị ràng buộc về phong trào cách mạng ở Ấn Độ và vận động độc lập của dân Ái Nhĩ Lan (Irelande), không còn bụng dạ nào lo giúp nước Pháp được.

1915 August 15, Cường Để, “Ý kiến cứu quốc của Kỳ ngoại hầu Cường Để”, in Ngục trung thư:

England is currently constrained by the Indian revolutionary movement and the independence campaign of the people in Ireland; there is no longer an appetite to help France.

Lễ hội Halloween bắt nguồn từ dân tộc Celt, là một dân tộc sống cách đây hơn 2,000 năm trên các vùng đất bây giờ là Anh quốc, Ái Nhĩ Lan và miền Bắc nước Pháp.

2018 October 30, Minh Hà, “Halloween là một lễ hội tổ chức ngày 31/10, mang ý nghĩa giáo dục và nhân bản có thể bạn không biết [Hawlloween is a holiday celebrated on October 31, with religious and human meaning you may not know about]”, in VnReview, Hanoi: Diễn Đàn Đầu Tư, retrieved 2021-02-28:

The Halloween tradition comes from the Celtic people, who lived over 2,000 years ago in present-day England, Ireland, and northern France.

Đức Tổng Giám Mục Dublin đang cảnh báo rằng Ái Nhĩ Lan đã “trở nên vô cảm với bạo lực bằng dao” sau một loạt các vụ đâm chém ở nước này.

2021 February 14, Đặng Tự Do, “Đức Tổng Giám Mục Dublin nhận định: Xã hội đã ‘Mất sự đồng cảm’ đằng sau sự gia tăng tội phạm bằng dao ở Ái Nhĩ Lan [Archbishop of Dublin passes judgment: Society has “lost empathy” in the aftermath of an increase of knifings in Ireland]”, in VietCatholic News, retrieved 2021-02-28:

The Archbishop of Dublin is warning that Ireland has “become numb to knife violence” after a series of stabbings in the country.


Hiu-xtơn

[hiw˧˧ stəːŋ˧˧]

[hiw˧˧ stəːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Hiu-xtơn.wav

Houston (the largest city in Texas, United States)


Ngô

English: Ngo

French: Ngo

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-ngô.wav


Đoàn

Short for Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (“Ho Chi Minh Communist Youth Union”).


Đảng Cộng sản Việt Nam

[ʔɗaːŋ˧˩ kəwŋ͡m˧˨ʔ saːn˧˩ viət̚˧˨ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ ʂaːŋ˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˧˨ kəwŋ͡m˨˩ʔ saːŋ˧˨ viək̚˨˩ʔ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ viək̚˨˩˨ naːm˧˧]

[ʔɗaːŋ˨˩˦ kəwŋ͡m˨˩˨ saːŋ˨˩˦ jiək̚˨˩˨ naːm˧˧]

From đảng cộng sản (“communist party”) + Việt Nam (“Vietnam”).

af

Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, Nhân dân ta tiến hành cuộc đấu tranh lâu dài, đầy gian khổ, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của Nhân dân.

Starting in 1930, under the leadership of the Communist Party of Vietnam, formed and trained by President Ho Chi Minh, our people waged a protracted revolutionary struggle full of hardships and sacrifices for independence, freedom of the nation and happiness of the People.


Mĩ Tho

[mi˦ˀ˥ tʰɔ˧˧]

[mɪj˧˨ tʰɔ˧˧]

[mɪj˨˩˦ tʰɔ˧˧]

From Khmer ស្រុក (srok, “inhabited area”) + មេ (mee, “girl”) + ស (sɑɑ, “white”), literally "land of white girls". The first element was somehow dropped.

(sông ～) the Mỹ Tho River (a river in Vietnam)


Kế Sách

[kej˨˩˦ ʂat̚˦˧˥]

Etymology tree
Proto-Mon-Khmer *ksac
Khmer ខ្សាច់ (khsac)bor.
Vietnamese Kế Sách
From Khmer ខ្សាច់ (khsac, “sand”). Doublet of cát.


Gia Rai

[jaː˧˧ ʐaːj˧˧]

[jaː˧˧ ɹaːj˧˧]

tiếng Gia Rai

the Jarai people, a minority ethnic group inhabiting the Central Highlands of Vietnam


Đà Lạt

English: Da Lat; Dalat

French: Dalat

[ʔɗaː˨˩ laːt̚˧˨ʔ]

[ʔɗaː˦˩ laːk̚˨˩ʔ]

[ʔɗaː˨˩ laːk̚˨˩˨]

From Koho daa (“water”) + Laac (the indigenous people of Da Lat).

Da Lat, the capital city of Lâm Đồng Province


Mường

English: Muong

Japanese: ムオン

Borrowed from a Tai language. Compare mường (“mountain village”), Muong mường (“Mường; village; mountain village”), Lao ເມືອງ (mư̄ang), Lü ᦵᦙᦲ (moe), ᨾᩮᩥ᩠ᨦ, Shan မိူင်း (móeng), Tai Dam ꪹꪣꪉ (mứang), Thai เมือง (mʉʉang).
Although this word has become a commonly used ethnonym, in many places, Mường people still refer to themselves by the endonym Mõl (“human being”) (or a variant of the word).

cog

tiếng Mường

𠲢𠰷喠土知誅㗂𤞽

1804, w:vi:Phạm Thái, Sơ kính tân trang (梳鏡新妝):

the Muong people, a minority ethnic group in mountainous regions of Vietnam


Trung Phi

[t͡ɕʊwŋ͡m˧˧ fi˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ fɪj˧˧]

[ʈʊwŋ͡m˧˧ fɪj˧˧]

Central African Republic
Central African Republic#English:_Q929

Central African Republic (a country in Central Africa)


Vạn Lí Trường Thành

[vaːn˧˨ʔ li˧˦ t͡ɕɨəŋ˨˩ tʰajŋ̟˨˩]

[vaːŋ˨˩ʔ lɪj˨˩˦ ʈɨəŋ˦˩ tʰɛɲ˦˩]

[vaːŋ˨˩˨ lɪj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ tʰan˨˩]

[jaːŋ˨˩˨ lɪj˦˥ ʈɨəŋ˨˩ tʰan˨˩]


Ê-đê

[ʔe˧˧ ʔɗe˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗej˧˧]

[ʔej˧˧ ʔɗej˧˧]


Cộng hoà Séc

[kəwŋ͡m˧˨ʔ hwaː˨˩ sɛk̚˧˦]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ ʂɛk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩ʔ hwaː˦˩ sɛk̚˦˧˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ ʂɛk̚˦˥]

[kəwŋ͡m˨˩˨ waː˨˩ sɛk̚˦˥]


Y Lãng

[ʔi˧˧ laːŋ˦ˀ˥]

[ʔɪj˧˧ laːŋ˧˨]

[ʔɪj˧˧ laːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 伊朗 (“Iran”), from Persian ایران (irân).

(obsolete) Iran (a country in West Asia, in the Middle East)


Phổ

Sino-Vietnamese word from 普, from Mandarin 普魯士／普鲁士 (Pǔlǔshì; Phổ Lỗ Sĩ), perhaps from French Prusse. Compare Thuỵ Sĩ.


Ê-cốt

[ʔe˧˧ kot̚˧˦]

[ʔej˧˧ kok̚˦˧˥]


Xcốt-len

[skok̚˦˧˥ lɛŋ˧˧]

[skok̚˦˥ lɛŋ˧˧]


cồn

(certain North Central Vietnam varieties) mountain


cồn

Synonym of cồn cào (“to be disturbed; to be uneasy”)


đồi

head

đồi • (岱, 堆, 𡑖, 𡾫)

vi-noun

(classifier ngọn, con, quả) đồi • (岱, 堆, 𡑖, 𡾫)

ngọn (classifier)
con (classifier)
quả (classifier)
岱 (CJK)
堆 (CJK)
𡑖 (CJK)
𡾫 (CJK)

LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đồi.wav

From Proto-Vietic *doːl, from Proto-Mon-Khmer *dul. Cognate with Muong Bi tồl, Khmer ទួល (tuəl), Old Mon dal (“hill”) (> Mon ဒဵု (tɜ̀)), Western Katu dɔːl ("back of mountain"), Minriq tol ("mountain"). There is another similar word with coda *-r, represented by Proto-Bahnaric *dɔːr (whence Koho dor) and Proto-Palaungic *ɗɤr (whence Western Lawa thu).


In-đô-nê-xi-a

[ʔin˧˧ ʔɗo˧˧ ne˧˧ si˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔin˧˧ ʔɗow˧˧ nej˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɨn˧˧ ʔɗow˧˧ nej˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Indonesia (a country and archipelago in maritime Southeast Asia)


Ma-lai-xi-a

[maː˧˧ laːj˧˧ si˧˧ ʔaː˧˧]

[maː˧˧ laːj˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[maː˧˧ laːj˧˧ sɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Áo Địa Lợi

[ʔaːw˧˦ ʔɗiə˧˨ʔ ləːj˧˨ʔ]

[ʔaːw˨˩˦ ʔɗiə˨˩ʔ ləːj˨˩ʔ]

[ʔaːw˦˥ ʔɗiə˨˩˨ ləːj˨˩˨]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Áo Địa Lợi.wav

(obsolete) Austria (a country in Central Europe)


Ai Lao

[ʔaːj˧˧ laːw˧˧]

[ʔaːj˧˧ laːw˧˧]

[ʔaːj˧˧ laːw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 哀牢.
Always originally designated a state in Yunnan and Burma, which likely had no connection to Laos, it came to refer to the kingdom(s) of Lao people through phono-semantic matching of Lao ລາວ (lāo).

psm

(historical) Ailao, an ancient state in modern-day Yunnan province (of China) and Burma


Ô Khắc Lan

[ʔo˧˧ xak̚˧˦ laːn˧˧]

[ʔow˧˧ kʰak̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

[ʔow˧˧ xak̚˦˧˥ laːŋ˧˧]

[ʔow˧˧ kʰak̚˦˥ laːŋ˧˧]

[ʔow˧˧ xak̚˦˥ laːŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Ô Khắc Lan.wav

(obsolete) Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea)


Quy Ba

[kwi˧˧ ʔɓaː˧˧]

[kwɪj˧˧ ʔɓaː˧˧]

[wɪj˧˧ ʔɓaː˧˧]

(obsolete) Cuba (an island and country in the Caribbean)


Mễ Tây Cơ

head

Mễ Tây Cơ • (米西基)

vi-proper noun

Mễ Tây Cơ • (米西基)

[me˦ˀ˥ təj˧˧ kəː˧˧]

[mej˧˨ təj˧˧ kəː˧˧]

[mej˨˩˦ təj˧˧ kəː˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Mễ Tây Cơ.wav

Người Mễ Tây Cơ làm tổ nuôi ong bằng đất nung,[…]

1957, Đoàn Giỏi, chapter 9, in Đất rừng phương Nam, Kim Đồng:

The Mexicans make beehives from terracotta, […]

(Overseas Vietnamese or obsolete) Mexico (a country in North America)


Lục Xâm Bảo

[lʊwk͡p̚˧˨ʔ səm˧˧ ʔɓaːw˧˩]

[lʊwk͡p̚˨˩ʔ səm˧˧ ʔɓaːw˧˨]

[lʊwk͡p̚˨˩˨ səm˧˧ ʔɓaːw˨˩˦]

Luxembourg (a small country in Western Europe)

Luxembourg (a province of Wallonia, Belgium)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)

Luxembourg (One of the twelve cantons of the country of Luxembourg, which includes its capital city)


Phi-líp-pin

[fɪj˧˧ lip̚˦˥ pɨn˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phi-líp-pin.wav

Philippines (a country in Southeast Asia)


Tân Gia Ba

[tən˧˧ zaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

[təŋ˧˧ jaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

[təŋ˧˧ jaː˧˧ ʔɓaː˧˧]

“…Năm ngày sau, tàu chúng tôi đến Tân Gia Ba, và được Hải Quân Hoa Kỳ đưa chúng tôi vào thẳng đảo Guam.…”

2019 March 23, Lâm Hoài Thạch, “Cựu quân nhân ngành An Ninh Quân Đội VNCH mừng Xuân Kỷ Hợi [Former soldier in the Army Security Agency of the Republic of Vietnam celebrates the Year of the Pig]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-02-05:

“…Five days later, our ship reached Singapore, and the United States Navy took us directly to the island of Guam…”

Trận bão qua rồi, các chiến thuyền còn lại mới đến Tân Gia Ba, vượt qua eo biển Malacca (Mã Lai) vào Ấn Độ dương và sau cùng đến hải phận xứ Ba Tư…”.

2021 August 13, Nam Hoa, “Ai là người châu Âu đầu tiên được ghi nhận đặt chân đến Côn Đảo? [Who was the first known European to set foot on Côn Đảo?]”, in Thanh Niên, Ho Chi Minh City, retrieved 2022-02-05:

After the storm, the remaining boats went to Singapore, past the Strait of Malacca (Malaya) into the Indian Ocean and finally into the territorial waters of Persia.

Không có tài nguyên thiên nhiên như các nước láng giềng, đất đai hạn chế mà Tân Gia Ba đã trở thành Tứ hổ Á Châu cùng với Đại Hàn, Hồng Kông, Đài Loan.

2022 February 5, Đại Dương, “Đệ Tam Thế Chiến Ngày Càng Gần Kề (Part II) [The Third World War draws ever closer]”, in Vietnam Daily News, San Jose, California, archived from the original on 2022-02-06:

Despite lacking the natural resources of its neighbors and having limited land, Singapore has become one of the Four Asian Tigers along with South Korea, Hong Kong, and Taiwan.

(dated or historical) Singapore (an island and city-state in Southeast Asia, located off the southernmost tip of the Malay Peninsula; a former British crown colony)


Phi Luật Tân

[fi˧˧ lwət̚˧˨ʔ tən˧˧]

[fɪj˧˧ lwək̚˨˩ʔ təŋ˧˧]

[fɪj˧˧ l⁽ʷ⁾ək̚˨˩˨ təŋ˧˧]

LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-Phi Luật Tân.wav

Các cuộc nghiên cứu trước đây tại New York và Los Angeles đã thấy những di dân khá giả gốc Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, và Phi Luật Tân đều thích sống trong các khu đông người cùng gốc.

2013 June 28, Ngô Nhân Dụng, “Người Việt ở Mỹ nghèo hơn và học thấp hơn [Vietnamese-Americans are poorer and less well-educated]”, in Nguoi Viet Daily News, Westminster, California, retrieved 2022-02-05:

Previous research from New York and Los Angeles has found that well-off immigrants from Japan, South Korea, India, and the Philippines all prefer to reside in neighborhoods predominantly of their ethnicity.

Vừa kiềm chế hải quân Pháp đã vào Đại Nam, vừa giảm ảnh hưởng của Tây Ban Nha từ Phi Luật Tân và cắm mốc đồng minh Anh trên đất Nhật Bản đối với Hoa Kỳ.

2015 September 15, Trần Vũ, “Việt Nam cần học gì từ quân sự Nhật? [What should Vietnam learn from the Japanese military?]”, in BBC News Vietnamese, London, retrieved 2022-02-05:

While keeping French forces out of Đại Nam, they reduced Spanish influence from the Philippines and planted the flag of the British allies on Japan alongside the United States.

Dân Việt Nam lại tiếp tục sống với lợi tức bình quân $3,600 đô la một năm, gần bằng Phi Luật Tân, bằng một phần ba lợi tức dân Malaysia, một nửa dân Thái Lan, chỉ giàu hơn dân ba nước Campuchia, Lào và Miến Điện.

2021 December 13, Ngô Nhân Dụng, “Xây dựng chỉnh đốn mãi chưa xong [Still not finished building back better]”, in Voice of America, Washington, D.C., retrieved 2022-02-05:

Vietnamese people continue to live with an average income of US$3,600 a year, approximately equal to the Philippines, a third of the income of Malaysians, half of Thais, and only higher than that of citizens of the three countries Cambodia, Laos, and Burma.

(dated) Philippines (a country in Southeast Asia)


A Phú Hãn

[ʔaː˧˧ fu˧˦ haːn˦ˀ˥]

[ʔaː˧˧ fʊw˨˩˦ haːŋ˧˨]

[ʔaː˧˧ fʊw˦˥ haːŋ˨˩˦]

Sino-Vietnamese word from 阿富汗 (“Afghanistan”), from Persian افغانستان (afğânestân).

vi-etym-sino

Sanh viên của những nước A phú hãn, Trung Á, Hy lạp và Tiểu Á tế Á đều đến đó học tập.

1958, Van-hóa Á-châu [Asian culture], Hội Việt-Nam nghiên-cứu liên-lạc văn-hoá Á-châu, page 79:

Students from the countries of Afghanistan, Central Asia, Greece, and Asia Minor all went there to study.

Lãnh thổ này bao gồm đất của các nước Trung Hoa, Nga, Iran, A Phú Hãn, Hồi Quốc và Bắc Ấn hiện nay.

1989, Nguyễn Ngọc Huy, Quốc Triều Hình Luật: Bộ Luật Nhà Hậu Lê (1428–1788): Bộ Quốc Triều Hình Luật Trong Lịch Sử Pháp Chế Việt Nam, California: Viet Publisher Thư Quán, page 52:

This territory included the land of present-day China, Russia, Iran, Afghanistan, Pakistan, and North India.

Vào tháng 8 năm 2014, tại căn cứ Fort Hood, Texas, Đại tá Lương Xuân Việt đã được vinh thăng Chuẩn tướng, là Tư lệnh phó Sư đoàn 1 Thiết Kỵ (1st Cavalry Division). Cùng thời gian đó, ông kiêm nhiệm chức Chỉ huy trưởng, Bộ chỉ huy Huấn Luyện, cố vấn và yễm Trợ Miền Nam (TAAC South) A Phú Hãn.

2015 August 21, Nguyễn Mạnh Trí, “Sĩ Quan Người Mỹ Gốc Việt [Vietnamese-American officers]”, in Việt Báo, 2nd edition, Garden Grove, California, retrieved 2022-07-17:

In August 2014, at Fort Hood base in Texas, Major General Viet Xuan Luong was promoted to general, as assistant commander of the 1st Cavalry Division. At the same time, he simultaneously served as commander of Train Advise Assist Command – South in Afghanistan.

― Petawawa. Chúng tôi sẽ ở đó hai tuần để thụ huấn một chương trình huấn luyện đặc biệt rồi sau đó sẽ bổ sung tới A Phú Hãn.

2022 March 31, Nguyên Trần, “Những Người Lính [Soldiers]”, in Northwest Vietnamese News, Newcastle, Washington, retrieved 2022-07-17:

"Petawawa. We will be there for two weeks for a special training exercise then go support Afghanistan."

(dated) Afghanistan (A landlocked country between Central Asia and South Asia)


Ai-déc-bai-gian

[ʔaːj˧˧ zɛk̚˧˦ ʔɓaːj˧˧ zaːn˧˧]

[ʔaːj˧˧ jɛk̚˦˧˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

[ʔaːj˧˧ jɛk̚˦˥ ʔɓaːj˧˧ jaːŋ˧˧]

Azerbaijan (a country in the South Caucasus, Asia and Europe)


E-xtô-ni-a

[ʔɛ˧˧ sto˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ stow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔɛ˧˧ stow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Borrowed from Russian Эсто́ния (Estónija).


Nê-pan

Nepal (a country in South Asia, located between China and India)


Man-ta

[maːŋ˧˧ taː˧˧]

[maːŋ˧˧ taː˧˧]

Malta (an island country in Southern Europe)

Malta (The largest island in the Maltese Archipelago)


Xéc-bi

[sɛk̚˧˦ ʔɓi˧˧]

[sɛk̚˦˧˥ ʔɓɪj˧˧]

[sɛk̚˦˥ ʔɓɪj˧˧]

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Serbia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


Ma-xê-đô-ni-a

[maː˧˧ se˧˧ ʔɗo˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[maː˧˧ sej˧˧ ʔɗow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[maː˧˧ sej˧˧ ʔɗow˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Crô-a-ti-a

[kɹo˧˧ ʔaː˧˧ ti˧˧ ʔaː˧˧]

[kɹow˧˧ ʔaː˧˧ tɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[kɹow˧˧ ʔaː˧˧ tɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Croatia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


Lich-ten-xtên

[lïk̟̚˧˧ tɛn˧˧ sten˧˧]

[lɨt̚˧˧ tɛŋ˧˧ sten˧˧]

[lɨt̚˧˧ tɛŋ˧˧ stəːn˧˧]

Liechtenstein (a microstate in Central Europe)


Xlô-ven-ni-a

[slo˧˧ vɛn˧˧ ni˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ vɛŋ˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ vɛŋ˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ jɛŋ˧˧ nɪj˧˧ ʔaː˧˧]

Slovenia (a country on the Balkan Peninsula in Central Europe)


Xlô-va-ki-a

[slo˧˧ vaː˧˧ ki˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ vaː˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ vaː˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[slow˧˧ jaː˧˧ kɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Ka-dắc-xtan

Alternative spelling of Ca-dắc-xtan: Kazakhstan (a country in Central Asia and Eastern Europe)


Bô-xni-a Héc-xê-gô-vi-na

[ʔɓo˧˧ sni˧˧ ʔaː˧˧ hɛk̚˧˦ se˧˧ ɣo˧˧ vi˧˧ naː˧˧]

[ʔɓow˧˧ snɪj˧˧ ʔaː˧˧ hɛk̚˦˧˥ sej˧˧ ɣow˧˧ vɪj˧˧ naː˧˧]

[ʔɓow˧˧ snɪj˧˧ ʔaː˧˧ hɛk̚˦˥ sej˧˧ ɣow˧˧ vɪj˧˧ naː˧˧]

[ʔɓow˧˧ snɪj˧˧ ʔaː˧˧ hɛk̚˦˥ sej˧˧ ɣow˧˧ jɪj˧˧ naː˧˧]

Bosnia and Herzegovina
Bosnia and Herzegovina#English:_Q225

Bosnia and Herzegovina (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


A-rập Xê-út

[ʔaː˧˧ zəp̚˧˨ʔ se˧˧ ʔut̚˧˦]

[ʔaː˧˧ ʐəp̚˨˩ʔ sej˧˧ ʔʊk̚˦˧˥]

[ʔaː˧˧ ɹəp̚˨˩˨ sej˧˧ ʔʊk͡p̚˦˥]

Saudi Arabia (a country in Western Asia, in the Middle East)


Xri Lan-ca

[sɹi˧˧ laːn˧˧ kaː˧˧]

[səː˨˩ zi˧˧ laːn˧˧ kaː˧˧]

[sɹɪj˧˧ laːŋ˧˧ kaː˧˧]

[səː˦˩ ʐɪj˧˧ laːŋ˧˧ kaː˧˧]

[sɹɪj˧˧ laːŋ˧˧ kaː˧˧]

[səː˨˩ ɹɪj˧˧ laːŋ˧˧ kaː˧˧]

Sri Lanka (an island and country in South Asia, off the coast of India)


Băng-la-đét

[ʔɓaŋ˧˧ laː˧˧ ʔɗɛt̚˧˦]

[ʔɓaŋ˧˧ laː˧˧ ʔɗɛt̚˦˧˥]

[ʔɓaŋ˧˧ laː˧˧ ʔɗɛk̚˦˥]

From English Bangladesh, Bengali বাংলাদেশ (baṅladeś).


Pa-pua Niu Ghi-nê

[paː˧˧ puə˧˧ niw˧˧ ɣi˧˧ ne˧˧]

[paː˧˧ puə˧˧ niw˧˧ ɣɪj˧˧ nej˧˧]

[paː˧˧ puə˧˧ niw˧˧ ɣɪj˧˧ nej˧˧]

Papua New Guinea
Papua New Guinea#English:_Q691


Li-bi

[li˧˧ ʔɓi˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]

[lɪj˧˧ ʔɓɪj˧˧]


Ê-ti-ô-pi-a

[ʔe˧˧ ti˧˧ ʔo˧˧ pi˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔej˧˧ tɪj˧˧ ʔow˧˧ pɪj˧˧ ʔaː˧˧]

[ʔej˧˧ tɪj˧˧ ʔow˧˧ pɪj˧˧ ʔaː˧˧]


Gruzia

Alternative spelling of Gru-di-a: Georgia (A transcontinental country in the Caucasus region of Europe and Asia, on the coast of the Black Sea, often considered to belong politically to Europe)


Á Châu

- “Dạ, bẩm lạy Trời con xin thưa
Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn
Quê ở Á Châu và Địa cầu
Sông Đà núi Tản nước Nam Việt”.

1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]:

- Your Augustness, my Lord
My given name's Khắc Hiếu, my family name Nguyễn
I'm from Asia, Earth
I live near the Đà River and Tản Peak in Nanyue.

(dated or literary) Alternative spelling of Á châu


Á châu

[ʔaː˧˦ t͡ɕəw˧˧]

[ʔaː˨˩˦ t͡ɕəw˧˧]

[ʔaː˦˥ cəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 亞洲, composed of 亞 (“Asia”) and 洲 (“continent”).


Âu châu

[ʔəw˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʔəw˧˧ t͡ɕəw˧˧]

[ʔəw˧˧ cəw˧˧]

Sino-Vietnamese word from 歐洲, composed of 歐 (“Europe”) and 洲 (“continent”).


châu Á

head

châu Á • (洲亞)

vi-proper noun

châu Á • (洲亞)

[t͡ɕəw˧˧ ʔaː˧˦]

[t͡ɕəw˧˧ ʔaː˨˩˦]

[cəw˧˧ ʔaː˦˥]

châu (“geopolitical continent”) + Á (“Asia”), calque of Chinese 亞洲／亚洲 (Á châu).


châu Âu

[t͡ɕəw˧˧ ʔəw˧˧]

[t͡ɕəw˧˧ ʔəw˧˧]

[cəw˧˧ ʔəw˧˧]

châu (“geopolitical continent”) + Âu (“Europe”), calque of Chinese 歐洲／欧洲 (Âu châu)


vũng

Cognate with Tho [Cuối Chăm] puŋ⁶. Compare vụng (“gulf, lagoon”).

vũng nước trên mặt đường


Cao Miên

desc

Tai Dam: ꪀꪱꪫꪹꪢꪸꪙ

Tai Dam: ꪀꪱꪫꪹꪢꪸꪙ

[kaːw˧˧ miəŋ˧˧]

[kaːw˧˧ miəŋ˧˧]

Sino-Vietnamese word from 高綿, an alternative form of 高棉 (Gāomián).

(dated) Cambodia (a country in Southeast Asia)


Căm Bốt

[kam˧˧ ʔɓot̚˧˦]

[kam˧˧ ʔɓok̚˦˧˥]

[kam˧˧ ʔɓok̚˦˥]