མིག

From Proto-Bodish *mik, from Proto-Sino-Tibetan *mik ~ mjak. Cognate with Old Chinese 目 (*muɡ).


སེམས་ཅན

/sem˥˥.t͡ɕɛ̃˥˥/

སེམས (sems, “mind, sentience”) + ཅན (can, “possessor”).


ཇ

→ Kurtöp: ཇ (ja)

Borrowed from Chinese 茶 (MC drae), ultimately from Proto-Sino-Tibetan *s-la.


རྒྱལ་པོ

→ Wutunhua: jjhawo

རྒྱལ (rgyal, “to be victorious”) + པོ (po, nominalisation/agent suffix). Cognate with Dzongkha རྒྱལཔོ (rgyalpo).


སངས་རྒྱས

/saŋ˥˥.cɛː˥˨/

Calque of Sanskrit बुद्ध (buddha, “Buddha; awakened”), from སངས (sangs, “purified; cleansed”) + རྒྱས (rgyas, “extended; fully grown; spread”), literally “the awakened-blossomed one”, meaning that the Buddha has awakened from the sleep of ignorance and spread his mind to all objects of knowledge.


མོག་མོག

head

མོག་མོག • (mog mog)

zh-l

饃饃／馍馍 (mómo)


བླ་མ

→ Chinese: 喇嘛 (lǎma)

→ English: lama

→ Kurtöp: ལ́་མ ('lama)

→ Mongolian: лам (lam)

→ Thai: ลามะ (laa-má)

བླ (bla, “soul, spirit”) + མ (ma, nominalisation/agent suffix).

compound

lama - an accomplished spiritual teacher, guru


ཕྱལ་པ

ཕྱལ (phyal, “flat”) + nominalisation suffix པ (pa). The sense is that the flatness is the terrain of their view as well as their conduct, they neither seek to rise through merit, nor fear falling into non-human lives and hells through unmeritorious activity.


རྒྱང་འཕེན་པ

Literally ‘that hurl afar’, as atheists ‘hurl afar’ their concern for past and future lives.

charvaka (a follower of the Charvaka school); materialist; hedonist; nihilist


མུར་ཐུག་པ

མུར་ཐུག (mur thug, “to the extremity, complete, thorough, nihilist”) + པ (pa, agent suffix) Compare མཐར་ཐུག་པ (mthar thug pa, “final, ultimate, eventual”).


མུ་སྟེགས་པ

head

མུ་སྟེགས་པ • (mu stegs pa)


སྟག

→ Wutunhua: dak

From Proto-Bodish *s-tag (“tiger”) (STEDT).


སེང

Abbreviation of སེང་གེ (seng ge, “lion”), from Sanskrit सिंह (siṃhá, “lion”).


འབྲུག

From Proto-Sino-Tibetan *m-bru(ŋ/k) (“dragon; thunder”).


བྱི་བ

/t͡ɕʰi˩˨.wə˥˥/

From Proto-Sino-Tibetan *b-jəw-n ~ bwəj (“rat, mouse”).


གླང

From Proto-Sino-Tibetan *glaŋ (“ox; bullock; elephant”).


ཡོས

From Proto-Sino-Tibetan *b-jəw-n ~ bwəj.


སྦྲུལ

From Proto-Bodish *smrul, from Proto-Sino-Tibetan *s-mrul (“snake”).


ལུག

Possibly from Proto-Sino-Tibetan *luk (“sheep”). Compare Chinese 犢 (OC *l'oːɡ).


སྤྲེལ

From Proto-Sino-Tibetan *s-pra. Cognate with Kurtöp པྲ (pra), Dzongkha སྤྱ (spya).


བྱ

From Proto-Sino-Tibetan *b(j/r)a (“bird”).


ཁྱི

From Proto-Bodish *kʰʷi, from Proto-Sino-Tibetan *d-kʷəj-n. Cognate with Chinese 犬 (OC *kʰʷeːnʔ).


རླུང་རྟ

→ English: wind horse (calque)

→ German: Windpferd (calque)

/luŋ˥˥.tə˥˥/

རླུང (rlung, “wind”) + རྟ (rta, “horse”).

com

(mythology) wind horse (mythological creature that symbolises the soul and good luck)

A type of prayer flag, flown horizontally.


བདེ་བ

From Proto-Sino-Tibetan *b-de. Cognate with Chinese 禔 (OC *deː, *tje, *dje), 提 (OC *deː, *dje).


གནས

From Proto-Sino-Tibetan *na (“to stay, to live, to be”). Cognate with Burmese နား (na:, “to rest”).


བྱང་ཆུབ

/t͡ɕʰaŋ˩˨.t͡ɕʰu˥˨/

བྱང (byang, “purified, perfected”) + ཆུབ (chub, “pervasively realized”).

compound

(Buddhism) awakening, enlightenment, bodhi


བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ

head

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ • (byang chub sems dpa')

བྱང་ཆུབ (byang chub, “enlightenment, total perfection”) + སེམས (sems, “mind”) + དཔའ་བོ (dpa' bo, “hero, spiritual warrior”)

com

bodhisattva (derived from Sanskrit) One who vows to forgo and does forgo nirvana to work in samsara for the benefit of all sentient beings.


བྱམས་པ

/t͡ɕʰam˩˨ pa˥˥/

Semantic loan from Sanskrit मैत्रेय (maitreya, “friendly, benevolent”).


ཟླ་བ

→ Mongolian: ᠳᠠᠸᠠ (dawa) / даваа (davaa)

/nda˩˧.ɣɑ˥˥/

ཟླ (zla) + བ (ba), the former from Proto-Sino-Tibetan *sr-la (“moon, month”). The name is often given to children born on a Monday.

inh

གཟའ་ཟླ་བ གཟའ་ཟླ་བ#Tibetan

ellipsis of གཟའ་ཟླ་བ (gza' zla ba, “Monday”)


འོད

From Proto-Sino-Tibetan *hwa(n/t) (“to shine; light”).


ལམ

From Proto-Bodish *lam, from Proto-Sino-Tibetan *lam (“road”).


མཛོ་ཕོ

a 'male' (pho) of the mdzo, an interbreed of the yak bull and the common cow.

a kind of domestic cattle reared in Asia for its flesh and milk.


ཕོ

stomach, reticulum, second stomach of ruminant


འདས་པ

/tɛː˩˧˨.paˑ/


ཐ་དད་པ

(grammar) voluntary [verb], in general comparable to the transitive [verb]


ཐ་མི་དད་པ

(grammar) involuntary [verb], in general comparable to the intransitive [verb]


ཆུང་བ

/t͡ɕʰuŋ˥˨.ŋəˑ/


དཔལ་བེའུ

endless knot, eternal knot, shrivatsa (Sanskrit)


རིན་ཆེན་གདུགས

head

རིན་ཆེན་གདུགས

རིན་ཆེན་གདུགས • (rin chen gdugs)

རིན་ཆེན (rin chen, “precious”) + གདུགས (gdugs, “umbrella”).

com

sacred umbrella, precious parasol, chhatra (Sanskrit)


བུམ་པ

→ Kurtöp: བུམ་པ (bumpa)


ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ

head

ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ • (chos kyi 'khor lo)


ཆོས་འཁོར་གསུམ

three doctrinal centres, three turnings of the dharma


སྡིག་པ

From Proto-Sino-Tibetan *s-diːk (“scorpion, crab, shrimp”). Compare Mizo tit (“scorpion”) and Tangut 𘝠 (*thjɨ², “scorpion”).


དཀོན་མཆོག

/kø̃˥˥.t͡ɕo(k̚)ˀ˥˨/

From དཀོན (dkon, “rare”) + མཆོག (mchog, “excellent”)


མཆོད་སྟེགས

མཆོད (mchod, “offering, worship, ceremony”) + སྟེགས (stegs, “platform; lifted”)


རྒྱལ་མཚན

From རྒྱལ (rgyal, “to be victorious”) + མཚན (mtshan, “mark”).


སྙིང

From Proto-Bodish *(s)niŋ, from Proto-Sino-Tibetan *sni(ŋ~k) (“brain, heart, mind”).


སྟོན་པ

/tø̃˥˥.pa˥˥/

སྟོན སྟོན#Tibetan

nominal form of the verb སྟོན (ston): indicating, teaching, illustrating


དགོངས་རྒྱུད

direct transmission, state of knowledge (Buddhism)


སྡོམ

Bodman (1980), apud Schuessler (2007), relates this to Old Chinese 蠶 (OC *dzə̂m) "silkworm". STEDT derives the Chinese, though not the Tibetan, from Proto-Sino-Tibetan *tip ~ *tu(p/m) (“to wrap up”), whence Burmese ထုပ် (htup, “to wrap, bundle”). If the Tibetan is related, the spider could be conceived of as a "bug which wraps up its prey".


ཨ་ཆུང

/ʔə˩˨.t͡ɕʰuŋ˥˥/


གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨ་ཆུང

head

གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨ་ཆུང • (gter yig mgo a chung)


གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་རྣམ་བཅད་མ

གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་རྣམ་བཅད་མ • (gter yig mgo um rnam bcad ma)

gter yig mgo um rnam bcad ma (romanization)

en-གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་རྣམ་བཅད་མ-bo-noun-e2sw8ECX


གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་གཏེར་ཚེག་མ

གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་གཏེར་ཚེག་མ • (gter yig mgo um gter tsheg ma)

gter yig mgo um gter tsheg ma (romanization)

en-གཏེར་ཡིག་མགོ་ཨུམ་གཏེར་ཚེག་མ-bo-noun-bOFursD4


ཡིག་མགོ་སྒབ་མ

ཡིག་མགོ་སྒབ་མ • (yig mgo sgab ma)

A Tibetan mark that closes the head marks with which it ligates.


ཡིག་མགོ་སྒབ་མ ཡིག་མགོ་སྒབ་མ#Tibetan

A Tibetan mark that closes the head marks with which it ligates. The name for this sign in the Tibetan script is ཡིག་མགོ་སྒབ་མ (yig mgo sgab ma).


ཨ་ཙ་ར

འཆམས འཆམས#Tibetan

The jester, joker, clown or fool, a traditional character in the འཆམས ('chams) dance.

(folklore) A type of hobgoblin or spectre.


ཡིག་མགོ་ཕུར་ཤད་མ

ཡིག་མགོ་ཕུར་ཤད་མ • (yig mgo phur shad ma)

An ornamental form of the punctuation mark །, a flourish founded upon a phurba.


ཡིག་མགོ་ཚེག་ཤད་མ

ཡིག་མགོ་ཚེག་ཤད་མ • (yig mgo tsheg shad ma)


གཏེར་ཚེག

The terma break ༔ (:); a punctuation mark or textual delimiter used in a fashion somewhat comparable to a comma.


ཀུ་ཤུ

(dialectal, genericized trademark) mobile phone, especially smartphone.


ཤིང་ཏོག

/ɕiŋ˥˥.to˥˨/


མངའ་རིས་ཁམ་བུ

མངའ་རིས (mnga' ris, “Ngari (region in Tibet)”) + ཁམ་བུ (kham bu, “peach, apricot”)

compound

Prunus armeniaca
Prunus armeniaca#Translingual


ཀེ་ལ

ཀེ་ར ཀེ་ར#Tibetan


ཆུ་རྒུན་འབྲུམ

head

ཆུ་རྒུན་འབྲུམ

ཆུ་རྒུན་འབྲུམ • (chu rgun 'brum)

/t͡ɕʰu˥˥ kỹ˩˨.ʈ͡ʂum˥˥/


ལིམ་བུ

ལིམ་བུ • (lim bu)


ཚ་ལུ་མ

tsha lu ma (romanization)
ཚ་ལུམ (alternative)

/t͡sʰə˥˥.lu˥˥.məˑ/

ཚ་ལུ (tsha lu, “red”) + མ (ma, noun suffix). Related to མཚལ (mtshal, “vermillion pigment”), མཚལ་ལུ (mtshal lu, “*red”) (Zhang, 2009).


སེ་འབྲུ

head

སེ་འབྲུ • (se 'bru)

/sĩ˥˥.ʈ͡ʂuˑ/

སེ (se, “fruit, from *sej”) + འབྲུ ('bru, “seed”)

compound

fruit, from <i class="Latn mention" lang="sit-pro">*sej</i>


གཡེར་མ

g.yer ma (romanization)
ཨེ་མ (alternative)

Zanthoxylum armatum, the winged prickly ash

Sichuan pepper, spice derived from Zanthoxylum species


ཤིང་ཚ

desc

→ Mongolian: шанц (šanc), шанцай (šancaj)

ཤིང (shing, “tree, wood”) + ཚ (tsha, “spicy, hot”)

com

specifically Indian cassia (Cinnamomum tamala)


ཚིག་མཛོད

/t͡sʰiŋ˥˥.t͡søː˥˨/

ཚིག (tshig, “word”) + མཛོད (mdzod, “deposit”)

compound

dictionary (publication that explains the meanings of an ordered list of words)


སེན་གེ

head

སེན་གེ • (sen ge)


ཏཱ་ལའི་བླ་མ

ཏཱ་ལའི་བླ་མ • (tā la'i bla ma)

From Mongolian ᠳᠠᠯᠠᠢ (dalai, “ocean”) + བླ་མ (bla ma).


པན་ཆེན་བླ་མ

pan chen bla ma (romanization)
པཎ་ཆེན་བླ་མ (alternative)

/pɛ̃˥˥.t͡ɕʰẽ˥˥ la˥˥.ma˥˥/

From Sanskrit पण्डित (paṇḍita, “scholar”) + ཆེན་པོ (chen po, “big”) + བླ་མ (bla ma, “lama”).

bo:པན་ཆེན་བླ་མ་


གཡག

→ Armenian: յակ (yak)

→ Catalan: iac

→ Czech: jak

→ Danish: yak

→ Dutch: jak

→ English: yak

→ Faroese: jakkoksi

→ Finnish: jakki

→ French: yack, yak

→ Georgian: იაკი (iaḳi)

→ German: Yak, Jak

→ Hebrew: יאק (yak)

→ Hungarian: jak

→ Icelandic: jakuxi

→ Ido: yako

→ Interlingua: yak

→ Italian: yak m

→ Japanese: ヤク (yaku)

→ Macedonian: јак (jak)

→ Marathi: याक (yāk)

→ Norwegian Bokmål: jak

→ Polish: jak m

→ Portuguese: iaque

→ Romanian: iac m

→ Russian: як (jak)

→ Slovak: jak

→ Slovene: jak

→ Spanish: yac, yak

→ Swedish: jak

→ Turkish: yak

STEDT derives this from Proto-Sino-Tibetan *g-jak ~ g-jaŋ (“sheep, yak”), yet according to Jacques, d'Alpoim Guedes, and Zhang (2021), its only genuine cognate is Tamangic *ᴮʰjaː ("male yak").


འབྲོང

From Proto-Sino-Tibetan *brawŋ (“wild yak, buffalo”).


དཔེ་ཆ

→ Wutunhua: huaiqa

/pe˥˥.t͡ɕʰa˥˥/

/pe˥˥.t͡ɕʰa˥˥/


དགྲ་བོ

/ʈ͡ʂa˩˨.wo˥˥/


དབྱར་ཀ

དབྱར་ཁ དབྱར་ཁ#Tibetan


མོ

From Proto-Sino-Tibetan *mow (“woman; feminine suffix”). Compare Chinese 母 (OC *mɯʔ).


ཤིག

From Proto-Bodish *sik, from Proto-Sino-Tibetan *srik.


ཤིང

From Proto-Sino-Tibetan *siŋ ~ sik (“tree, wood”).


ལོ་མ

From Proto-Sino-Tibetan *lap (“leaf”). Compare Chinese 葉 (OC *hljeb, *leb).


རྩ་བ

From Proto-Sino-Tibetan *r-sa (“obscure internal channel; vein, muscle, pulse, nerve”).


པུ་གུ

head

པུ་གུ • (pu gu)


སྤྲེའུ

སྤྲེལ (sprel, “monkey”) + ེའུ (e'au, diminutive suffix).


མགོ

From Proto-Bodish *(m)go, from Proto-Sino-Tibetan *mV-qow.


ཡི་གེ

head

ཡི་གེ • (yi ge)

→ Wutunhua: yegai


འོ་མ

འོ ('o, “milk”) + མ (ma, nominalisation suffix); the first element o is from Proto-Sino-Tibetan *wa (“to suckle; milk; breast”).


ཚེག

tsheg (intersyllabic division dot in the Tibetan script, written as ་)


རི

From Proto-Sino-Tibetan *ri (“mountain”).


མཚོ

→ Chinese: 錯／错 (cuò)

→ Wutunhua: co


སྒྱུ་རྩལ

/cu˩˨.t͡sɛː˥˥/


རྩྭ

From Proto-Sino-Tibetan *(r)tsuʔ (“grass”), suffixed with -བ (-ba). Cognate with Chinese 草 (OC *sʰuːʔ), 荐 (OC *zlɯːns), Mawo Northern Qiang [Term?] (/dʐu/), Taoping Southern Qiang [Term?] (/dʐo²⁴¹/), Longchang Ao a za, Sangtam Naga za nu.


མེ

From Proto-Bodish *mʲe, from Proto-Sino-Tibetan *məj (“fire”).


ས

From Proto-Sino-Tibetan *s(r)aj (“earth, ground, soil”).


རྨི་ལམ

རྨི (rmi, “to dream”) + ལམ (lam, “road”) From Proto-Sino-Tibetan *rV-mi(k) and *lam respectively.


གཏེར

གཏེར་མ གཏེར་མ#Tibetan

གཏེར་ཁ གཏེར་ཁ#Tibetan

See གཏེར་མ (gter ma) and གཏེར་ཁ (gter kha).


སྒྲ

From Proto-Bodish *(s)gra, from Proto-Sino-Tibetan *(k/g)ra (“to hear”).


ངག

From Proto-Sino-Tibetan *ŋaq. Compare Old Chinese 語 (OC *ŋaʔ).


ཉི་མ

→ Chinese: 尼瑪 /尼玛 (Nímǎ)

→ Mongolian: ᠨᠢᠮᠠ (nim-a) / ням (njam)

ཉི (nyi) is from Proto-Bodish *ni, from Proto-Sino-Tibetan *ku-ni(k) (“sun, day”).

inh

གཟའ་ཉི་མ གཟའ་ཉི་མ#Tibetan

ellipsis of གཟའ་ཉི་མ (gza' nyi ma, “Sunday”)


ཁྲི

From Proto-Sino-Tibetan *krəj (“foot”). Cognate with Chinese 几 (OC *krilʔ), 机 (OC *kril, *krilʔ), and Burmese ခြေ (hkre).


སེམས

From Proto-Sino-Tibetan *səm (“breath, spirit, mind”).


བསམ་གཏན

བསམ (bsam, “thought, thinking”) + གཏན (gtan, “constant, perpetual”) Translation of Sanskrit ध्यान (dhyāna).


ཕོ་ཉ

→ French: panda (possible derivation)

ཁྱེད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ང་ཡི་ཕོ་ཉ་གཏོང


ལྕགས

→ Kurtöp: ཅ (ca)

From earlier *ltjags, from *lʎjags (via fortition), from *l̥jags, from Proto-Sino-Tibetan *hljak (“iron”). Perhaps a loanword from Old Chinese 鐵 (*l̥ʰiːɡ).
Bodt rather reconstructs Proto-Bodish *m-laks.


དོམ

From Proto-Bodish *(d)wam, from Proto-Sino-Tibetan *tV-wəm (“bear”), with preemption of the root initial by the prefix.

Ursus thibetanus
Ursus thibetanus#Translingual

bear; in particular, the Asian black bear (Ursus thibetanus)


གློག་ཀླད

གློག (glog, “electricity”) + ཀླད་པ (klad pa, “brain, intelligence, reason, mind”), literally “electronic brain”. Calque from Chinese 電腦／电脑 (diànnǎo, “computer”, literally “electronic-brain”).

zh-l

bo:གློག་ཀླད།


མགྲོན་ཁང

/ʈ͡ʂø̃˩˨ kʰaŋ˥˥/

མགྲོན (mgron, “guest; feast, banquet”) + ཁང (khang, “house, building”). Compare Chinese 賓館 /宾馆 (bīnguǎn, literally “guest house/building; hotel”).


ལ་ཕུག

Borrowed from Chinese 蘿蔔 (MC la bok, “radish”).


བོད་ལྗོངས

/pʰø̃˩˨.t͡ɕoŋ˥˨/

བོད (bod, “Tibet”) + ལྗོངས (ljongs, “country, region”)

compound

Tibet, especially the central regions of Tibet

bo:བོད་ལྗོངས


རང་དབང

/ʐaŋ˩˨.waŋ˥˥/

རང (rang, “self, oneself, own”) + དབང (dbang, “power, control, force, empowerment”).


དམངས་གཙོ

དམངས (dmangs, “the common people, populace”) + གཙོ (gtso, “main, primary, chief, principal”). Compare Chinese 民主 (mínzhǔ, “democracy; populace + main”).


གློག་བརྙན

/loː˥˥.ȵɛ̃˥˥/

གློག (glog, “electricity”) + བརྙན (brnyan, “image, reflection”). Possibly a calque of Chinese 電影／电影 (diànyǐng, “film, literally "electricity-image"”).


ནོར་འཁྲུལ

/non˩˧˨.ʈ͡ʂyːˑ/


བཟླས་བརྗོད

བཟླས (bzlas, “to recite, to recount”) + བརྗོད (brjod, “sound, speech”). Translation of Sanskrit जाप (jāpa), जप (japa, “muttering prayers”).


དུག

From Proto-Bodish *duk, from Proto-Sino-Tibetan *duk ~ tuk.


རྒྱམ་ཚྭ

From རྒྱམ (rgyam) (likely from Proto-Sino-Tibetan *g-rjum) + ཚྭ (tshwa, “salt”).


མིང

→ Bumthangkha: མིང (ming)

→ Kurtöp: མིང (ming)

From Proto-Sino-Tibetan *r-meŋ. Cognate with Chinese 名 (míng).


ལྷ

→ Wutunhua: lha


གཞུང

From Proto-Sino-Tibetan *t/duŋ. Cognate with 中 (OC *tuŋ, *tuŋs, “centre, middle”).


སྨུག་པ

From Proto-Sino-Tibetan *muːŋ ~ r/s-muːk.


ཟ་བ

nominal form of the verb ཟ (za): itching


ཟ་བ

nominal form of the verb ཟ (za): appearing, arising


གློག

From Proto-Sino-Tibetan *lewk (“to shine, flash”).


ལེགས་སྦྱར

From ལེགས (legs, “excellent, perfect”) + སྦྱར (sbyar, “linked, joined”). Calque of Sanskrit संस्कृत (saṃskṛta, literally “well-made; perfectly put together”).


ལེགས་སྦྱར་སྐད

/le(k̚)ˀ˩˨.t͡ɕaː˥˥ kɛː˥˨/

ལེགས་སྦྱར (legs sbyar, “Sanskrit”) + སྐད (skad, “language”).


སྤྲུལ་སྐུ

head

སྤྲུལ་སྐུ • (sprul sku)

/ʈ͡ʂyː˥˥.ku˥˥/

སྤྲུལ (sprul, “to juggle, to make phantoms appear, to change, to transform”) + སྐུ (sku, “body; the person of Buddha; image, statue of Buddha”). Short for སྤྲུལ་པའི་སྐུ (sprul pa'i sku) or སྤྲུལ་པ་སྐུ (sprul pa sku).
Equivalent to Sanskrit निर्माणकाय (nirmāṇakāya), Chinese 應身, 化身, Mongolian хувилгаан (xuvilgaan).

compound

Tulku (a concept in Tibetan Buddhism); "emanation body", reincarnation


ཀླུབ་པ

ཀླུབ ཀླུབ#Tibetan


འཐུང་བ

འཐུང འཐུང#Tibetan


གཅོད་པ

གཅོད གཅོད#Tibetan


ལག

From Proto-Bodish *lak, from Proto-Sino-Tibetan *tV-lak.


རྒྱ

རྒྱ་རྣམས

རྒྱ་ནག རྒྱ་ནག#Tibetan

abbreviation of རྒྱ་ནག (rgya nag, “China”)

རྒྱ་གར རྒྱ་གར#Tibetan

abbreviation of རྒྱ་གར (rgya gar, “India”)


རྒྱ

From Proto-Tibeto-Burman *r-gya-n. (STEDT).


སྣག

སྣག་ཚ སྣག་ཚ#Tibetan

Abbreviation of སྣག་ཚ (snag tsha, “Chinese/Indian ink”).


གངས

Linked to Chinese 剛 /刚 (“strong, firm”) and 鋼 /钢 (“steel”) by Schuessler (2007; pp. 250-251). See Proto-Sino-Tibetan *rkaŋ for more related words.


རྫོང

inh

Proto-Sino-Tibetan *tsuk ⪤ *tsik (“to build”)

cog

Chinese 宗 (zōng, “ancestral temple; school; sect; purpose”)

castle, fortress, jong, fort, district capital

རྒྱལ་རྩེ་རྫོང


དབྱར་ཁ

dbyar kha (romanization)
དབྱར་ཀ (alternative)


བདུན་ཕྲག

/tỹ˩˨.ʈ͡ʂʰa˥˨/


འཁོར་ལོ

A relationship with Chinese 軲轆／轱辘 (gūlu, “wheel”) was proposed in Bauer (1994), and both were hypothesised to have been derived from a common Sino-Tibetan word, borrowed from Proto-Indo-European *kʷékʷlos (“wheel”).


བཙོན་པ

/t͡sø̃˥˥.pa˥˥/


འབྲས

From Proto-Bodish *(')mras, from Proto-Sino-Tibetan *b-ras (“rice; fruit; bear fruit; round object”). Compare Proto-Austronesian *bəʀas (“rice”), whence Malay beras and Tagalog bigas.


མི

From Proto-Sino-Tibetan *r-mi(j)-n. Cognate to Chinese 民 (mín).


ཁང

Cognate with Burmese ခေါင် (hkaung, “ridge of the roof”) (Hill, 2019).
* Old Tibetan: /*kʰaŋ/
* Lhasa: /khaŋ˥˥/
----
* Old Tibetan:
** IPA⁽ᵏᵉʸ⁾: /*kʰaŋ/ (reconstructed)
* Ü-Tsang
** Tibetan pinyin: khangᶠ
** (Lhasa) IPA⁽ᵏᵉʸ⁾: /khaŋ˥˥/

bo-IPA

ཁང་པ ཁང་པ#Tibetan

(in compounds) house, building (See ཁང་པ (khang pa, “house, building”).)


གྲོགས་པོ

head

གྲོགས་པོ • (grogs po)

friend, companion, teacher, advocate, assistant, help, ally, pal, male friend, male companion, husband, life-companion, support


མོ་ཊ

མོ་ཊ • (mo ṭa)

/mo˩˨.ʈ͡ʂa˥˨/


དམག་འཁྲུག

/mə(k̚)ˀ˥˥.ʈ͡ʂʰu˥˨/


ཆར་པ

/t͡ɕʰaː˥˥.pa˥˥/

/t͡ɕʰa˥˥.ba˥˧/


པུས་མོ

པུས་མོ • (pus mo)


ཁྲག

From Proto-Sino-Tibetan *qrak (“blood; red”). Cognate with Chinese 赤 (OC *kʰljaɡ, “red”).


རླིག་རིལ

རླིག་རིལ • (rlig ril)


ཁང་པ

* Old Tibetan: /*kʰaŋ.pa/
* Lhasa: /kʰaŋ˥˥.pa˥˥/
----
* Old Tibetan:
** IPA⁽ᵏᵉʸ⁾: /*kʰaŋ.pa/ (reconstructed)
* Ü-Tsang
** Tibetan pinyin: kangᶠ-baᶠ
** (Lhasa) IPA⁽ᵏᵉʸ⁾: /kʰaŋ˥˥.pa˥˥/


གསོལ་དཀྲུམ

head

གསོལ་དཀྲུམ • (gsol dkrum)

gsol dkrum (romanization)
གསོལ་ཀྲུམ (alternative)

/søː˥˥.ʈ͡ʂum˥˨/

གསོལ (gsol, “to consume”) + དཀྲུམ (dkrum) / ཀྲུམས (krums, “meat”).


ར

From Proto-Bodish *ra, from Proto-Sino-Tibetan *ra; cognate with 羜 (OC *draʔ), Pattani lá, etc.


སྤྲིན་པ

/ʈ͡ʂĩ˥˥.pə˥˥/


ཆང་ནད

/t͡ɕʰaŋ˥˥.nɛː˥˨/


ལོ

→ Wutunhua: lo

From Proto-Bodic *lo ("year"); further etymology unknown. See also the etymology at 世 (OC *hljebs).


མཛའ་བཤེས

relative, parent, brother, cousin, relation


སྦལ་པ

→ Wutunhua: bbawa

From Proto-Bodish *(s)bal, from Proto-Sino-Tibetan *sbal.


སྒེ་ཁུང

sge khung (romanization)
སྒེའུ་ཁུང (alternative)


ཙོང

From Proto-Sino-Tibetan *b-tsoŋ (“onion”). Compare Chinese 葱 (cōng, “onion”), from Old Chinese 葱 (OC *sʰloːŋ, “onion”).


ལྕེ

From Proto-Sino-Tibetan *m/s-laj ~ s-lej.


རྨང

From Proto-Sino-Tibetan *k-m-raŋ ~ s-raŋ.


སྣ

From Proto-Bodish *sna, from Proto-Sino-Tibetan *s-na ~ s-naːr.


ལྕི་བ

Ultimately from Proto-Sino-Tibetan *kləj.


ལྗིད་པ

From Proto-Sino-Tibetan *s-ləj-t ~ s-rəj-t.


ཕྲག་པ

/ʈ͡ʂʰa(k̚)ˀ˥˥.pa˥˥/


མཐོང་བ

མཐོང མཐོང#Tibetan


གཟིགས་པ

གཟིགས གཟིགས#Tibetan

nominal form of the verb གཟིགས (gzigs): seeing, looking; buying; caring for


ལྟ་བ

nominal form of the verb ལྟ (lta): seeing, viewing


ཀློག་པ

ཀློག ཀློག#Tibetan


གཏུམ་པ

གཏུམ གཏུམ#Tibetan


འབྲི་བ

འབྲི འབྲི#Tibetan

nominal form of the verb འབྲི ('bri): writing, drawing


འབྲི་བ

འབྲི འབྲི#Tibetan

nominal form of the verb འབྲི ('bri): diminishing, growing less


མགྲིན་པ

/ʈ͡ʂĩ˩˨.pə˥˥/


སྦྲང་རྩི

/ʈ͡ʂəŋ˩˨.t͡si˥˥/

From སྦྲང་མ (sbrang ma, “bee”) + རྩི (rtsi, “extract, juice”).


བརྒྱུད་བརྒྱུགས

བརྒྱུད་བརྒྱུགས • (brgyud brgyugs)

From བརྒྱུད (brgyud, “lineage, relations”) + རྒྱུག (rgyug, “to run, race, flow”).


དངུལ་རྩིས

From དངུལ (dngul, “money”) + རྩིས (rtsis, “calculation”).


རྩིས

calculation, counting, reckoning, numeration, accounting


དངུལ་ཁང

/ŋyː˥˥.kʰaŋ˥˥/

དངུལ (dngul, “money; silver”) + ཁང (khang, “building”).


དཔྱ་ཁྲལ

/t͡ɕa˥˥.ʈ͡ʂʰɛːˑ/


དམར་པོའི་རིང་ལུགས

head

དམར་པོའི་རིང་ལུགས • (dmar po'i ring lugs)

From དམར་པོ (dmar po, “red”) + འི ('i, “genitive particle”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”).


གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས

གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས • (gung khran ring lugs)

/kʰuŋ˩˨.ʈ͡ʂʰɛ̃˥˥ ʐiŋ˩˨.lu˥˨/

གུང་ཁྲན (gung khran, “from Mandarin 共產／共产 (gòngchǎn)”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”)


རིང་ལུགས

/ʐiŋ˩˨.lu˥˨/

རིང (ring, “long”) + ལུགས (lugs, “tradition”)


སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས

head

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས • (spyi tshogs ring lugs)

/t͡ɕi˥˥.t͡sʰo˥˨ ʐiŋ˩˨.lu˥˨/

སྤྱི་ཚོགས (spyi tshogs, “society”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”)


མ་རྩའི་རིང་ལུགས

From མ་རྩ (ma rtsa, “capital (fund)”) + འི ('i, “genitive particle”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”).


བརྩོན་འགྲུས

/t͡sỹ˥˥.ʈ͡ʂyː˥˨/


རྡོ་རྗེ

head

རྡོ་རྗེ • (rdo rje)

/toː˩˨.t͡ɕe˥˥/

རྡོ (rdo, “stone, rock”) + རྗེ (rje, “master, lord, king”)


སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ

head

སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ • (spyi mthun rgyal khab)

From སྤྱི (spyi, “general, common”) + མཐུན་པ (mthun pa, “accordant, fitting”) + རྒྱལ་ཁབ (rgyal khab, “country”). Calque of Chinese 共和國 /共和国 (gònghéguó).


དམངས

Cognate with Chinese 氓 (OC *mraːŋ, “people”).


སྤྱང་ཀྱི

Tibetan wolf (Canis lupus chanco, syn. Lupus tibetanus)


འཛིན

written agreement, written pledge, note, contract, receipt


ལྕོག་ཙེ

lcog tse (romanization)
ཅོག་ཙེ (alternative)

Borrowed from Chinese 桌子 (MC traewk tsiX, “table”).


གནམ་ལྕགས

གནམ (gnam, “sky”) + ལྕགས (lcags, “iron”)


ལྕམ

From ལྟམ (ltam, “to be born”), with the honorific -j- infix.


བལྟམས་པ

བལྟམས བལྟམས#Tibetan


ཞིང

From Proto-Bodish *liŋ, from Proto-Sino-Tibetan *mV-liŋ.


རྩོམ་སྒྲིག

རྩོམ་པ (rtsom pa, “to write”) + སྒྲིག་པ (sgrig pa, “to fit together, to arrange”)


སྒེའུ

ེའུ (e'au) diminutive of སྒ (sga, “ginger”).


སྒེའུ

ེའུ (e'au) diminutive of སྒོ (sgo, “door”).


ཐལ་བ

thal ba (romanization)
ཐ་ལ (alternative)

/tʰɛː˥˥.la˥˥/

From Proto-Sino-Tibetan *tarl. Cognate with Chinese 炭 (tàn, “charcoal, coal”) and 碳 (tàn, “carbon”).


སྲས་མོ

→ Kurtöp: སེ་མོ (semo)

/sɛː˥˥.mo˥˥/

/ʈ͡ʂɛː˥˥.mo˥˥/

སྲས (sras, “son”) + མོ (mo, feminine suffix)


བུ་མོ

head

བུ་མོ • (bu mo)


ལྷ་གཅིག

/ɬa˥˥.t͡ɕi˥˨/

ལྷ (lha, “god, deity”) + གཅིག (gcig, “one”)

compound

(honorific) His/Her Majesty, Your Majesty


སྲས

→ Kurtöp: སེ (se)

(honorific) son, child, offspring; prince


ཁྲབ་ཁྲབ

weeper, one that sheds tears on every occasion


བྱ་ཚིག

/t͡ɕʰə˩˨.t͡sʰi˥˨/


རྒྱན་ཚིག

/cɛ̃˩˨.t͡sʰi˥˨/


རྦ་རླབས

རྦ (rba, “wave”) + རླབས (rlabs, “wave, billow”)


མཁའ་འགྲུལ

མཁའ (mkha', “sky, space”) + འགྲུལ་བ ('grul ba, “to walk, travel”)


རང་སྐྱོང་ལྗོངས

/ʐaŋ˩˨.coŋ˥˨ t͡ɕoŋ˩˧˨/

རང་སྐྱོང (rang skyong) + ལྗོངས (ljongs).


རང་སྐྱོང

/ʐaŋ˩˨.coŋ˥˨/

From རང (rang, “self, own”) + སྐྱོང་བ (skyong ba, “to keep, maintain, administer”).


བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས

head

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས • (bod rang skyong ljongs)

/pʰøː˩˧˨ ʐaŋ˩˨.coŋ˥˨ t͡ɕoŋ˩˧˨/

བོད (bod, “Tibet”) + རང་སྐྱོང་ལྗོངས (rang skyong ljongs, “autonomous region”)

compound

རང་སྐྱོང་ལྗོངས

Tibet Autonomous Region
Tibet Autonomous Region

People's Republic of China
People's Republic of China

Tibet Autonomous Region (of the People's Republic of China)


ལྗོངས

From Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; gorge”). Related to ཀླུང (klung, “river, stream, valley”), ལུང་པ (lung pa, “valley, district, homeland”).


སྐྱོང་བ

སྐྱོང སྐྱོང#Tibetan

nominal form of the verb སྐྱོང (skyong): keeping, guarding, maintaining


སྐྱོང་བ

སྐྱོང སྐྱོང#Tibetan

nominal form of the verb སྐྱོང (skyong): going on a long road


ལ

Perhaps from Sino-Tibetan *la (“area far from settlements; wilderness”); compare Chinese 野 (OC *laːʔ, *ɦljaʔ, “countryside; field”).


སྡུག་བསྔལ

/tu˩˨.ŋɛː˥˥/


སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད

སྡུག་བསྔལ (sdug bsngal) + བརྒྱད (brgyad)

compound

(Buddhism) the "eight sufferings" (Dukkha#Eight types)


རྒྱ་མཚོ

Compound of རྒྱ (rgya, “vast, broad”) + མཚོ (mtsho, “lake”).


རླབས

Matisoff sets up Proto-Sino-Tibetan *r-labs (“wave”), listing Chinese 汰 (OC *tʰaːds, “great wave”) as a comparandum.


རི་བོང

Inherited from Classical Tibetan རི་བོང (ri bong).


སྦྲང་བུ

From Proto-Sino-Tibetan *s-b-(r/j)aŋ (“fly, bee”). Compare Old Chinese 蠅 (OC *b·lɯŋ, “bee”) and Burmese ယင်ကောင် (yangkaung, “fly”).


གཞས

From Proto-Sino-Tibetan *s-r(j)a-j/s/t (“laugh”).


སེངྒེ

sengge (romanization)
སེང་གེ (alternative)

Borrowed from a Central Asian substrate language. Compare Zhang-Zhung [script needed] (saṅgo), Chinese 狻猊 (OC * swar ŋe), 獅 (OC *sri), Proto-Iranian *cárguš (whence Middle Persian 𐫢𐫃𐫡 (šgr /šagr, šēr/, “lion; (astronomy) Leo”)), Sanskrit सिंह (siṃha), Tocharian A śiśäk, Tocharian B ṣecake and Chechen цӏокъ (cʼoqʼ), among other Caucasian cognates.


ཤེས་བྱ

/ɕeː˥˥.t͡ɕa˥˥/


སྐད

skad (romanization)
སྐད (absolutive)
སྐད་ཀྱི (genitive)
སྐད་ཀྱིས (agentive)
སྐད་ལ (dative)
སྐད་ན (locative)
སྐད་དུ (terminative)
སྐད་ལས (ablative)
སྐད་ནས (elative)
སྐད་དང (associative)
སྐད་པས (comparative)

Related to ཁ (kha, “mouth; word”) and བཀའ (bka', “word; saying; teaching”) (Zhang, 2009), from Proto-Sino-Tibetan *m/s-k(w)a-j (“mouth; opening”).


སྤྲུལ་བ

སྤྲུལ སྤྲུལ#Tibetan


ཁྱིམ

From Proto-Bodish *kʰim, from Proto-Sino-Tibetan *qim.

ཁྱིམ་ཐབས ཁྱིམ་ཐབས#Tibetan


ཁྱིམ་རྒྱུད

ཁྱིམ (khyim, “house, home”) + རྒྱུད (rgyud, “string; connection, relation”).


སྐྱེ་དངོས་རིག་པ

head

སྐྱེ་དངོས་རིག་པ • (skye dngos rig pa)


རྒྱལ་རབས

/cɛː˩˨.ʐəp̚˥˨/

royal lineage, royal succession, dynasty, history


སྣོད་བཅུད

སྣོད་བཅུད • (snod bcud)

the [inanimate] environment and [animate] beings within it; the world


རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ

From རྐང (rkang, “foot”) + རྩེད (rtsed, “to play”) + སྤོ་ལོ (spo lo, “ball”).

com

bo:རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ།


དགེ་བཤེས

English: geshe

Dzongkha: དགེ་བཤེས (dge bshes)

Calque of Pali kalyāṇa-mitta, from དགེ (dge, “virtue, merit”) + བཤེས (bshes, “friend”).

compound

geshe (title for a Tibetan Buddhist monk)


གནམ་གྲུ

/nəm˥˥.ʈ͡ʂu˥˥/

From གནམ (gnam, “sky”) + གྲུ (gru, “boat”).


བཙན་པོ

→ Middle Chinese: 贊普 (/*t͡sɑnᴴ pʰuo^X/)

zh-l

贊普／赞普 (zànpǔ)

Mandarin: 贊普／赞普 (zànpǔ)

/t͡sɛ̃˥˥.po˥˥/

བཙན (btsan, “severe, strong, powerful”) + པོ (po, “masculine agent suffix”). Related to བཙན་པ (btsan pa, “strict, powerful; power, force; king”), བརྩན (brtsan, “demon; secure, strong, mighty; king; power”), བཙན (btsan, “tsan spirit; ghost of hunting; secure, mighty; king; power, force”); ultimately from Proto-Sino-Tibetan *b-tsan (STEDT).


ལྡེ་མིག

head

ལྡེ་མིག • (lde mig)


དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ

དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ • (dbyar rtswa dgun 'bu)

Literally, “grass (during) summer, bug (during) winter”. Compare Chinese 冬蟲夏草／冬虫夏草 (dōngchóngxiàcǎo).

zh-l

冬蟲夏草／冬虫夏草 (dōngchóngxiàcǎo)

caterpillar fungus (Ophiocordyceps sinensis)


ངང་པ

From Proto-Sino-Tibetan *ŋa-n. Compare Cantonese 雁 (ngaan6, “wild goose”) and Burmese ငန်း (ngan:, “goose, swan”).


ཐུགས་དམ

tutelary god (on whom one's Tantric practice is centered)

spiritual power, compassionate pledges, holy opinion, meditative commitment

advice, oath, vow, solemn promise, prayer, wish

heart vow, experience and realization, realization, confirmation by oath, personal practice


འཇའ

From Proto-Tibeto-Burman *m-dzya (“rainbow”).


ཚོགས་ཞིང

/t͡sʰoː˥˨.ɕiŋˑ/

ཚོགས (tshogs, “accumulation (of merit)”) + ཞིང (zhing, “field, region”)


ཆོས་ལུགས

→ Wutunhua: quilek

/t͡ɕʰøː˥˥.lu(k̚)ˀ˥˨/


དད་པ

/tɛː˩˧˨.paˑ/


ལྷ་ཁང

→ Kurtöp: ལྷ་ཁང (lhakhang)

→ Wutunhua: lhakang

/ɬa˥˥.kʰaŋ˥˥/


འཁྱགས་སྒམ

'khyags sgam (romanization)
འཁྱག་སྒམ (alternative)

འཁྱག ('khyag) + སྒམ (sgam). Calque of Chinese 冰箱 (bīngxiāng).


དྲོ་ཚད

dro tshad (romanization)
དྲོད་ཚད (alternative)

/ʈ͡ʂo˩˨.t͡sɛː˥˨/

དྲོ་པོ (dro po) + ཚད (tshad). Compare Chinese 溫度 /温度 (wēndù).


ཆུ

From Proto-Sino-Tibetan *tsju (“water, liquid, body fluid”).


ལོ་གསར

English: Losar

Nepali: ल्होसार (lhosār)

/løː˩˨.saː˥˥/


གཟའ་ཟླ་བ

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + ཟླ་བ (zla ba, “moon”).

com

days of the week: གཟའ་འཁོར་གཅིག་གྱི་རེས་གཟའ་བདུན: གཟའ་ཉི་མ · གཟའ་ཟླ་བ · གཟའ་མིག་དམར · གཟའ་ལྷག་པ · གཟའ་ཕུར་བུ · གཟའ་པ་སངས · གཟའ་སྤེན་པ [edit]


གཟའ་མིག་དམར

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + མིག་དམར (mig dmar, “Mars”).


གཟའ་ལྷག་པ

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + ལྷག་པ (lhag pa, “Mercury”).


གཟའ་ཕུར་བུ

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + ཕུར་བུ (phur bu, “Jupiter”).


གཟའ་པ་སངས

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + པ་སངས (pa sangs, “Venus”).


གཟའ་སྤེན་པ

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + སྤེན་པ (spen pa, “Saturn”).


གཟའ་ཉི་མ

/sa˩˨ ȵi˩˨.mə˥˥/

From གཟའ (gza', “planet, day of the week”) + ཉི་མ (nyi ma, “sun”).


གླིང

From Proto-Sino-Tibetan *gliŋ. Cognate with Burmese ကြည်း (krany:, “dry land, ground”).

cog

dry land surrounded by water: island; continent


མེ་ཏོག

head

མེ་ཏོག • (me tog)

→ Wutunhua: maidok

From earlier མེན་ཏོག (men tog). The reason this word lost the -n in Written Tibetan is unknown.
The men in the Old Tibetan form may be compared with འཕྲ་མེན ('phra men, “gilded silver”), and the tog part is from ཐོག (thog, “roof < *tip, end?”) (Hill, 2007).


ཆབ་སྲིད

/t͡ɕʰəp̚˥˥.si˥˨/


བར་དོ

→ English: bardo

(Buddhism) An intermediate or in-between state in the cycle of death and rebirth, often portrayed as a place in which the soul resides between death and being reborn into the world; bardo, limbo.


སྔ་དྲོ

/ŋa˥˥.ʈ͡ʂo˥˥/


ཕྱེ་མ་ལེབ

The last syllable is derived from Proto-Sino-Tibetan *lep (“butterfly”), whence also Burmese လိပ်ပြာ (lippra) and Old Chinese 蝴蝶 (OC *ɡaː l̥ʰeːb/l'eːb).


བོད་ཇ

/pʰøː˩˨.t͡ɕa˥˥/

From བོད (bod, “Tibet”) + ཇ (ja, “tea”).

Tibetan butter tea (Tibetan drink made from tea leaves and yak/cow butter)

bo:ཇ་སྲུབ་མ།


ལག་པ

From Proto-Bodish *lak, from Proto-Sino-Tibetan *tV-lak.


རྗེས་དྲན

/t͡ɕeː˩˨.ʈ͡ʂɛ̃˥˥/


སྤྱི་ཚོགས

/t͡ɕi˥˥.t͡sʰo˥˨/


གུང་ཁྲན་ཏང

/kʰuŋ˩˨.ʈ͡ʂʰɛ̃˥˥ taŋ˥˨/

Borrowed from Mandarin 共產黨／共产党 (gòngchǎndǎng).


བརྙན་འཕྲིན

/ȵɛ̃˥˥.ʈ͡ʂʰĩ˥˥/


ཀྲོ་མ་ཀྲུ

ཀྲོ་མ་ཀྲུ • (kro ma kru)

kro ma kru (romanization)
ཀྲུ་མ་ཀྲུ (alternative)

/ʈ͡ʂu˥˥.maː˥˥.ʈ͡ʂuˑ/


སློབ་ཁྲིད

/lop̚˥˥.ʈ͡ʂʰi˥˨/


སློབ་གྲྭ

/lap̚˥˥.ʈ͡ʂa˥˥/


དགེ་རྒན

→ Bonan: gergen

→ East Yugur: gergan

→ Wutunhua: ggaiggan

/ke˩˨.kɛ̃˥˥/

From དགེ (dge, “virtuous, good”) + རྒན (rgan, “elder”).


སློབ་ཕྲུག

/lup̚˥˥.ʈ͡ʂʰu˥˨/


གསར་འགྱུར

/səŋ˥˥.cuː˥˥/


ནད

From Proto-Bodish *nat, from Proto-Sino-Tibetan *nat.


སྨན་ཁང

/mɛ̃˥˥.kʰaŋ˥˥/

Compound of སྨན (sman, “medicine”) + ཁང (khang, “building”).


སྨན

From Proto-Sino-Tibetan *s-man (“medicine”). Compare Drung mvn (“medicine”), Chinese 萬 (“ritual dance”), Burmese မန်း (man:, “utter mystic words to heal or ward off evil”).


བཀྲ་ཤིས

/ʈ͡ʂə˥˥.ɕi˥˨/


དེ་སྒྲ

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


རྗེས་འཇུག

head

རྗེས་འཇུག • (rjes 'jug)

/t͡ɕĩ˩˧˨.t͡ɕuː˥˨/


གཏུམ་འབྲུག

གཏུམ་འབྲུག • (gtum 'brug)


རུས་སྦལ

རུས (rus, see རུས་པ (rus pa)) + སྦལ (sbal)

com

see <i class="Tibt mention" lang="bo">རུས་པ</i> (rus pa)


ཁ

ཁ • (kha)
# The second letter of the Tibetan abugida
From Proto-Tibeto-Burman *m/s-k(w)a-y (“mouth, opening, spread, door, face, jaw”) (STEDT).
Doublet of སྒོ (sgo, “door”). Cognate with Mizo kâ (“mouth”), Mizo kha-bê (“chin”).


བ

From Proto-Bodish *ba (ri).
Possibly related to Queyu bra (“cow”) and 豝 (OC pˤra) ("sow, female pig").


ཝ

→ Wutunhua: gha

From Proto-Sino-Tibetan *gwa; cognate to Chinese 狐 (hú).


གླང་ཆེན

/laŋ˥˥.t͡ɕʰẽ˥˥/


བྲན་གཡོག

/ʈ͡ʂʰɛ̃˩˨.jo˥˨/

བྲན (bran, “servant, slave”) + གཡོག (g.yog, “service, work”).


བྲན

Possibly related to Burmese မြန်မာ (mranma) and Chinese 蠻／蛮 (mán).


བཀོལ་སྤྱོད

head

བཀོལ་སྤྱོད • (bkol spyod)

slavery, forced labor, indentured slavery

torment, torture by boiling in water or oil


བཀོལ་གཅོད

བཀོལ་གཅོད • (bkol gcod)


བློ་མཐུན

/lu˥˥.tʰỹ˥˥/

/lo˥˥ tʰỹ˥˥/


མཛོ

English: dzo


ཕའི་ཆིའུ་སྤོ་ལོ

ཕའི་ཆིའུ་སྤོ་ལོ

ཕའི་ཆིའུ (pha'i chi'u) (from Mandarin 排球 (páiqiú)) + སྤོ་ལོ (spo lo, “ball”).


འདྲུལ་བ

Compare རུལ་བ (rul ba, “putrid, rotten, decomposed”).


ཀ་ཀ

ka ka (romanization)
ཀ་ཀ (absolutive)
ཀ་ཀའི (genitive)
ཀ་ཀས (agentive)
ཀ་ཀ་ལ (dative)
ཀ་ཀ་ན (locative)
ཀ་ཀར (terminative)
ཀ་ཀ་ལས (ablative)
ཀ་ཀ་ནས (elative)
ཀ་ཀ་དང (associative)
ཀ་ཀ་བས (comparative)


སེང་གེ

seng ge (romanization)
སེངྒེ (alternative)

Borrowed from a Central Asian substrate language. Compare Zhang-Zhung [script needed] (saṅgo), Chinese 狻猊 (OC * swar ŋe), 獅 (OC *sri), Proto-Iranian *cárguš (whence Middle Persian 𐫢𐫃𐫡 (šgr /šagr, šēr/, “lion; (astronomy) Leo”)), Sanskrit सिंह (siṃha), Tocharian A śiśäk, Tocharian B ṣecake and Chechen цӏокъ (cʼoqʼ), among other Caucasian cognates.


བརྡ་རྙིང

/tə˩˨.ȵiŋ˥˥/

(linguistics) archaic word; obsolete word


ལྷ་ས་བ

/ɬɛː˥˥.sa˥˨/


ཚིག

The resemblance to Chinese 詞／词 (cí, “word”) is likely coincidental.


བདེ་ལེགས

head

བདེ་ལེགས • (bde legs)


མིག་ཆུ

/mi˥˥.t͡ɕʰu˥˥/


རྐུན་པོ

རྐུན་པོ • (rkun po)


ཤར

From Proto-Sino-Tibetan *sjar (“to rise; east”).


སེམས་པ

སེམས སེམས#Tibetan

nominal form of the verb སེམས (sems): thinking

mind, contemplation, intention, motivation


རླུང་གཡབ

/luŋ˥˥.jəp̚˥˨/


རིགས་རྒྱུད

head

རིགས་རྒྱུད • (rigs rgyud)


འཁྲུངས་སྐར

/ʈ͡ʂʰuŋ˥˥.kaː˥˥/


ཀླད་པ

/lɛː˥˥.pa˥˥/


ཁམས

ཁམས་བརྒྱད

constitution (as in health), physical state


སྲོག

From Proto-Sino-Tibetan *srwak (“life”).


དབུས

དབུས་གཙང དབུས་གཙང#Tibetan


འབབ་ཚུགས

/pəp̚˩˨.t͡sʰu˥˨/


འགྲིམ་འགྲུལ

འགྲིམ་འགྲུལ • ('grim 'grul)

/ʈ͡ʂim˩˨.ʈ͡ʂyː˥˥/


ཨ་རག

→ English: ara


རྩམ་པ

→ Chinese: 糌粑

→ English: tsamba

→ German: Tsampa

→ Hindi: चांपा (cāmpā)

→ Kalmyk: җомба (jomba)


ཇ་ལོ

/t͡ɕʰa˩˨.lo˥˥/


ཁོག་ལྡིར

khog ldir (romanization)
ཁོག་ལྟིར (alternative)

/kʰoː˥˥.tiŋ˥˥/


ཇ་སྲུབ་མ

ja srub ma (romanization)
ཇ་སྲིབ་མ (alternative)
ཇ་སྲུས་མ (alternative)
ཇ་བསྲུབས་མ (alternative)

/t͡ɕʰa˩˨ syː˥˥.mə˥˥/

ཇ་སྲུབ (ja srub, “to churn or mix tea”) + མ (ma, “nominalisation suffix”)

compound

butter tea (traditional Tibetan drink made from tea leaves, yak butter, water and salt)

bo:ཇ་སྲུབ་མ།


རག་ཤི

→ Nepali: रक्सी (raksī)


བོད་ཡིག

head

བོད་ཡིག • (bod yig)

bo:བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག།


ཡིག

ཡི་གེ ཡི་གེ#Tibetan

abbreviation of ཡི་གེ (yi ge) in compounds.


དགེ་སློང

Classical Mongolian: ᠭᠡᠯᠦᠩ (gelüng)

Khalkha Mongolian: гэлэн (gelen)

Kalmyk: гелң (gelñ)


པོ་ཏི

པོ་ཏི • (po ti)

po ti (romanization)
པུ་ཏི (alternative)
པོད (alternative)
པུས་ཏི (alternative)
པུས་ཏི་ཀ (alternative)

→ Mongolian: ᠪᠣᠲᠢ (boti) / боть (botʹ, “tome”)

Borrowed from Sanskrit पुस्तक (pustaka, “manuscript, book”), from a Middle Iranian source.


པོད

པོ་ཏི པོ་ཏི#Tibetan

alternative form of པོ་ཏི (po ti, “volume, book”)


སྒྲ་སྙན

→ English: dramyin

→ Chinese: 扎木聶 (zhāmùniè)

/ʈ͡ʂam˩˨.ȵɛ̃˥˥/


སྒྲ་གདངས

/ʈ͡ʂan˩˨.taŋ˥˨/


ཆོས་རྒྱལ

→ English: chogyal

/t͡ɕʰøː˥˥.cɛː˥˥/

Compound of ཆོས (chos, “dharma”) + རྒྱལ (rgyal, “to be victorious”). Calque of Sanskrit धर्मराज (dharmarāja).

com+

dharma king, chogyal (one of several Buddhist monarchs in the Tibetan cultural sphere)


རྒྱལ

Unknown. By Li Fang-Kuei's Law, Old Tibetan rgy- derives from pre-Tibetan *ry-. Perhaps related to རྒྱ (rgya, “great”).


རྫོང་བ

རྫོང རྫོང#Tibetan


རབས

lineage, race, generation, succession of family


རིན་པོ་ཆེ

head

རིན་པོ་ཆེ • (rin po che)

rin po che (romanization)
རིན་པོ་ཅེ (alternative)

Chinese: 仁波切 (rénbōqiè)

/ʐĩ˩˨.po˥˥.t͡ɕʰeˑ/

རིན (rin, “value, price”) + པོ་ཆེ (po che, “big kind of; intensifying or emphatic suffix”).

compound

bo:རིན་པོ་ཆེ།


ནང་བསྟན

/naŋ˩˨.tɛ̃˥˥/


རྒྱལ་བ

(Buddhism) victorious one (epithet of the Buddha)


ཡེ་ཤེས

From ཡེ (ye, “primordial”) + ཤེས (shes, “to know, understand, realise, cognise”).


བལ་པོ

From བལ (bal, “Nepali; wool”) + པོ (po, “forming nominalizations”).


ཤད

The punctuation mark །, used analogously to a period.


རྩི

From Proto-Sino-Tibetan *r-tsij (“medicine; juice; paint”). Compare Nuosu ꋌ (cy) (as in ꁬꋌ (bbut cy)), Lolopo naxcir (“medicine”), Naxi cher'ee (“medicine”), Burmese ဆေး (hce:), Chinese 漆 (OC *sʰiɡ).


སྟོན་ཀ

ston ka (romanization)
སྟོན་ཁ (alternative)

/tø̃˥˥.ka˥˥/

/tø̃˥˥.kʰa˥˥/


ཐང་ཀ

thang ka (romanization)
ཐང་ཁ (alternative)
ཐང་ག (alternative)

thangka (Tibetan painted or embroidered wall art)


ཐང་ཁ

ཐང་ཀ ཐང་ཀ#Tibetan


པི་ཝང

From an uncertain source, perhaps Khotanese, with the same origin as the independently borrowed Chinese 琵琶 (pípá).


ཆང

Related to Old Chinese 漿 (OC *ʔsaŋ, “thick fluid, beverage”) (Hill, 2019).


གཏེར་སྟོན

head

གཏེར་སྟོན • (gter ston)

From གཏེར (gter, “treasure”) + སྟོན (ston, “reveal”).

compound

(Buddhism) A tertön, a Buddhist master who discoveries hidden texts.


ཆོས་སྐད

/t͡ɕʰøː˥˥.kɛː˥˨/

From ཆོས (chos, “dharma”) + སྐད (skad, “language”).


གཏེར་མ

(Buddhism) A terma, a hidden teaching (or on occasion religious object).


རྒྱ་སྐད

From རྒྱ (rgya, “expanse, empire”) + སྐད (skad, “language”). The first part may be an abbreviation for either རྒྱ་ནག (rgya nag, “China”) or རྒྱ་གར (rgya gar, “India”).


བོན་པོ

head

བོན་པོ • (bon po)

/pʰø̃˩˨.po˥˥/


བོད་པ

/pʰøː˩˨.pa˥˥/


མེ་མདའ

From མེ (me, “fire”) + མདའ (mda', “arrow”).


མདའ

From Proto-Bodish *mla, from Proto-Sino-Tibetan *mV-la(k) (“arrow”).

མེ་མདའ མེ་མདའ#Tibetan

abbreviation of མེ་མདའ (me mda', “firearm”)


འབྲོག་པ

/ʈ͡ʂo(k̚)ˀ˩˨.pa˥˥/

A nomad from the highland regions of Tibet, generally engaged in cattle husbandry.


ཙི་ཙི

tsi tsi (romanization)
རྩི་རྩི (alternative)


དབྱིན་ཇི

དབྱིན་ཇི • (dbyin ji)

/jĩ˥˥.t͡ɕi˥˥/

Englishman, person from England or Britain


བསྟན་འཛིན

/tɛ̃˥˥.t͡sĩ˥˥/

From བསྟན (bstan, “teaching”) + འཛིན ('dzin, “take hold of, adhere to”).

af

an adherent; one who upholds and adheres to the doctrines


ཆུ་ཚོད

/t͡ɕʰo˥˥.t͡sʰøː˥˨/

/t͡ɕʰu˥˥.t͡sʰyː˥˨/


གངས་རི

/kʰəŋ˩˨.ʐi˥˥/

གངས (gangs, “snow”) + རི (ri, “mountain”).

com

high, snowy mountain, snow-covered mountain, snowy mountain, any great Tibetan mountain range


བོད་མི

head

བོད་མི • (bod mi)


རྒྱ་མི

From རྒྱ (rgya, “expanse, empire”) + མི (mi, “person”), with the first part being short for རྒྱ་ནག (rgya nag, “China”).


བརླ་ཤ

/lɛː˥˥.ɕa˥˥/


ཤིང་འབྲས

/ɕiŋ˥˥.ʈ͡ʂɛː˥˨/

ཤིང (shing, “tree”) + འབྲས ('bras, “fruit”).


ཤིང་བརྐོས

/ɕiŋ˥˥.køː˥˨/


རྩི་ཤིང

/t͡si˥˥.ɕiŋ˥˥/


ཨེམ་ཆི

head

ཨེམ་ཆི • (em chi)

em chi (romanization)
ཨེམ་རྗེ (alternative)
ཨམ་ཆི (alternative)

/ʔem˥˥.t͡ɕʰi˥˥/

/ʔəm˥˥.t͡ɕʰi˥˥/

From Mongolian ᠡᠮᠴᠢ (emči, “doctor”); compare Modern Khalkha Mongolian эмч (emč).


ཟ་ཁང

→ Wutunhua: saghang

From ཟ་བ (za ba, “eat”) + ཁང (khang, “building”).


གནམ་གྲུ་ཐང

གནམ་གྲུ (gnam gru, “airplane”) + ཐང (thang)


མེ་འཁོར

མེ (me, “fire”) + འཁོར ('khor, “vehicle”); calque of Chinese 火車 /火车 (huǒchē, literally “fire-vehicle”).


སྨུག་འབུ

head

སྨུག་འབུ • (smug 'bu)


ཁོ་ཕི

Borrowed from English coffee, from Dutch koffie (“coffee”), from Italian caffè (“coffee”), from Ottoman Turkish قهوه (kahve, “coffee”), from Arabic قَهْوَة (qahwa, “coffee, a brew”).


སྐྱེ་དམན

/ce˥˥.mɛ̃˥˥/


པ་ཕ

cog

Lisu ꓐꓹ ꓐꓽ (bɑ̌ bɑ̀)


སྐད་བརྡ་རིག་པ

/kɛː˥˥.ta˥˥ ʐi(k̚)ˀ˩˨.pə˥˥/

སྐད་བརྡ (skad brda, “order, speech, language”) + རིག་པ (rig pa, “-ology”).


ཞི་མི

Cognate with ཞིམ་བུ (zhim bu) and ཞུམ་བུ (zhum bu), all possibly from earlier *ryi-mi. If true, then perhaps of Sino-Tibetan origin and cognate with Old Chinese 狸 (OC *rɯ) (see there for further etymology).


གྲྭ་པ

grwa pa (romanization)
གྲ་པ (alternative)

/ʈ͡ʂʰa˩˧˨.paˑ/

གྲྭ (grwa) + པ (pa, “nominalization suffix”)

compound

གྲྭ་པ་མེད་པའི་མཁན་པོ་


དྲིལ་བུ

head

དྲིལ་བུ • (dril bu)


གི་གུ

གི་གུ • (gi gu)

The vowel diacritic ི , which stands for /i/.


ཞབས་ཀྱུ

/ɕap̚˩˨ t͡ɕu˥˥/

The vowel diacritic ུ, which stands for /u/.


ན་རོ

The vowel diacritic ོ , which stands for /o/.


འགྲེང་བུ

The vowel diacritic ེ , which stands for /e/.


འབྲས་ལྗོངས་པ

འབྲས་ལྗོངས་པ


འབྲུག་པ

/ʈ͡ʂu(k̚)ˀ˩˨.pə˥˥/


འབྲུག་སྐད

/ʈ͡ʂu˩˨.kɛː˥˨/


སྨྱུག་གུ

སྨྱུག་གུ • (smyug gu)


མ་བྱན

/ma˩˨.t͡ɕɛ̃ˑ/


མི་སྐུ

མི་སྐུ • (mi sku)


རྐུབ་ཀྱག

rkub kyag (romanization)
རྐུབ་རྐྱག (alternative)
རྐུབ་རྒྱག (alternative)


མོ་ཐོ

From Chinese 摩托 (mótuō), from English motor.


སྦག་སྦག

sbag sbag (romanization)
རྦག་རྦག (alternative)


རྦག་རྦག

སྦག་སྦག སྦག་སྦག#Tibetan

alternative spelling of སྦག་སྦག (sbag sbag)


སྒོ

From Proto-Bodish *ko, from Proto-Sino-Tibetan *m/s-k(w)a-j (“mouth; opening; spread; door; face; jaw”). Cognate with Chinese 戶 (OC *ɡʷaːʔ, “door”).


སྒེའུ་ཁུང

སྒེ་ཁུང སྒེ་ཁུང#Tibetan


སྨན་ཁྲོག

Compound of སྨན (sman, “medicine”) + ཁྲོག (khrog).


དེབ

Shortened from དེབ་ཐེར (deb ther); see there for more.


ནོ་ཡོན

head

ནོ་ཡོན • (no yon)


སྨྱུག་མ

/ ȵuŋ˥˥.ma˩˨/

From Proto-Tibeto-Burman *s-m(y)ik (“cane/sprout”). Compare Burmese မျှစ် (hmyac), Nuosu ꂷ (ma).


ཟམ་པ

From Proto-Bodish *zam, from Proto-Sino-Tibetan *m-dzam.


མི་ཆོས

folk religion; the ways and customs of people


ལྷ་ཆོས

sacred dharma; the religious precepts of Buddhism


ཀླད་ཀོར

/lɛː˥˥.koː˥˥/


རིན་ཆེན

/ʐĩ˩˨.t͡ɕʰẽ˥˥/

From རིན (rin, “value, worth”) + ཆེན (chen, “big”).


ནས

Compared with Chinese 黍 (OC *hljaʔ, “millet”) in Schuessler (2007).

highland barley (principal cereal cultivated on the Tibetan plateau)


དབུ་ཅན

Uchen script, the block style of the Tibetan script used in print.


དབུ་མེད

head

དབུ་མེད • (dbu med)

དབུ (dbu) + མེད (med), literally “headless”.

compound

Umê script, the cursive style of the Tibetan script used in shorthand and calligraphy.


ལྟོ

From Proto-Sino-Tibetan *l-tjwa (“mouth, beak, food, stomach”).


མངོན་བརྗོད

/ŋø̃˥˥.t͡ɕøː˥˨/


སྒོག་པ

From Proto-Sino-Tibetan *skuq; cognate to Chinese 韭 (jiǔ, “chives”) and Japhug ɕku (“onion”).


ཞིང་པ

ཞིང (zhing, “field, farmland”) + པ (pa, “nominalisation/agent suffix”)


ཨོ་མོ་སུ

head

ཨོ་མོ་སུ • (o mo su)

From Mongolian оймс (ojms)/ᠣᠶᠢᠮᠤᠰᠤ (oyimusu).


རྣ་བའི་དབང་པོ

རྣ་བའི་དབང་པོ

A translation of Sanskrit श्रोत्रेन्द्रिय (śrotrendriya, “sense or organ of hearing”). The Chinese equivalent is 耳根 (ěrgēn).

der

श्रोत्रेन्द्रिय

(Buddhism) “ear or hearing faculty”, one of the six sensory faculties


ཆོས་འཁོར

(Buddhism) dharmachakra, dharma wheel, wheel of life


དགེ་འདུན

head

དགེ་འདུན • (dge 'dun)

From དགེ (dge, “virtuous, good”) + འདུན ('dun, “intention, aspiration”).


བྱ་རྒོད

/t͡ɕʰa˩˨.køː˩˧˨/


བྱ་དེ

bya de (romanization)
བྱ་ཏེ (alternative)


སྡུད་པ

སྡུད སྡུད#Tibetan


དགོན་པ

→ English: gompa

→ Kurtöp: གོན་པ (gonpa)


མཁན་པོ

desctree

→ Chinese: 堪布 (kānbù)
→ Middle Mongol: ᠬᠠᠮᠪᠤ (qambu)
Classical Mongolian: ᠬᠠᠮᠪᠤ (qambu)
Buryat: хамба (xamba)
Mongolian: хамба (xamba)

/kʰɛ̃˥˥.po˥˥/

Inherited from Old Tibetan མཁན་པོ (mkhan po), calqued from Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).

inh+

(Tibetan Buddhism) khenpo (degree for higher Buddhist studies given in Tibetan Buddhism)


ཐུག་པ

nominal form of the verb ཐུག (thug): reaching, arriving, meeting

nominal form of the verb ཐུག (thug): touching, hitting


ཐུག་པ

→ English: thukpa

→ Nepali: थुक्पा (thukpā)

Tibetan-style soup, broth, gruel, porridge


རོ་ལངས

→ Wutunhua: rolang

The ro-langs, an animated corpse similar to a zombie.


མི་རྒོད

head

མི་རྒོད • (mi rgod)


བ་ཕྱུགས

/pʰa˩˨.t͡ɕʰu(k̚)ˀ˥˨/


སྟོད་ཐུང

shirt, article of clothing worn on the upper body


ཞུ་མར

lamp (device producing light, chiefly one that uses butter)


མར

From Proto-Sino-Tibetan *s-mar (“gold; yellow; butter; oil”).


མར

From མ (ma, “mother”) + ར (ra, terminative case marker).


ཕྱུ་པ

phyu pa (romanization)
ཆུ་པ (alternative)

→ English: chuba

/t͡ɕʰu˥˥.pə˥˥/

Ultimately from Arabic جبّة (jubba, “robe, jubbah”). Compare Turkish cübbe.


དགུ་གཏོར

head

དགུ་གཏོར • (dgu gtor)


གོ་རེ

གོ་རེ • (go re)


སྒོང་ང

/koŋ˩˨.ŋa˥˥/

སྒོང (sgong, “egg”) (from Proto-Sino-Tibetan *s/r-gwa-ŋ (“egg; testicle”)) + ང (nga) (from Proto-Sino-Tibetan *s-ŋa (“egg; hatch”)).


ཕྱུ་ར

phyu ra (romanization)
ཕྱུར་བ (alternative)
ཆུར་བ (alternative)

/t͡ɕʰu˥˥.ʐəˑ/

in particular, sundried cheese, characteristic of the Tibetan plateau


ཕྱུར་བ

ཕྱུ་ར ཕྱུ་ར#Tibetan


ཆུར་བ

ཕྱུ་ར ཕྱུ་ར#Tibetan


ཞོགས་པ

/ɕoː˩˨.kɛː˥˨/


ཕྲུག

zh-l

氆氌／氆氇 (pǔlu)

→ Chinese: 氆氌／氆氇 (pǔlu)

ཕྲུ་གུ ཕྲུ་གུ#Tibetan


ཕྲུ་གུ

/ʈ͡ʂʰu˥˥.kuˑ/


པད་ཚལ

/pɛː˥˥.t͡sʰɛː˥˥/


འཁོར

From Proto-Sino-Tibetan *s/m-kwar (“round”); compare Chinese 歸 (OC *klul, “to return; to come back”). Resultative: སྐོར (skor).

retinue, followers, entourage, attendants


འབུམ་པ

Mongolian: бумба (bumba)


སྐུ

From Proto-Sino-Tibetan *s-kəw (“body; chest; thorax; corpse”). Cognate with Burmese ကိုယ် (kuiy, “body”) and Chinese 軀 (OC *kʰo, “body”).

inh

ཤིང་སྐུ

དངུལ་སྐུ


སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ

head

སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ

སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ • (slob grwa chen mo)

/lap̚˥˥.ʈ͡ʂa˥˥ t͡ɕʰẽ˥˥.mo˥˥/

སློབ་གྲྭ (slob grwa, “school”) + ཆེན་མོ (chen mo, “great”).


ཤེལ་སྒོ

/ɕeː˥˥.ko˥˥/

ཤེལ (shel, “glass; mirror”) + སྒོ (sgo, “door”).


སྲང་ལམ

/ʈ͡ʂaŋ˥˥.laŋ˥˥/


མཆོད་རྟེན

→ English: chorten

/t͡ɕʰøː˥˥.tẽ˥˥/

མཆོད (mchod, “to offer; to worship”) + རྟེན (rten, “seat; temple”).


གླ་བ

གླ (gla) + བ (ba). Compare Lepcha ᰠᰓᰪᰲ (sabur, “musk deer”), Nuosu ꇍꀮ (lep bu).


སྐུ་བདེ་རིགས

head

སྐུ་བདེ་རིགས • (sku bde rigs)

Borrowed from Mongolian ᠬᠦᠳᠡᠷᠢ (küderi, “musk deer”), adapted in Middle Tibetan to mean something akin to "kind of healthy body".


ཐམ་ཀ

tham ka (romanization)
ཐམ་ཁ (alternative)

Borrowed from Uyghur تامغا (tamgha), from Chagatai تمغا (tamğa).


ཐམ་ཁ

ཐམ་ཀ ཐམ་ཀ#Tibetan


པད

པད་མ པད་མ#Tibetan


གེ་སར

Of unclear derivation, and the various meanings may or may not share an origin. The common noun meanings are likely from Sanskrit केसर (kesara), but the proper noun may ultimately derive from Latin Caesar.

bo:གེ་སར་རྒྱལ་པོ།


གུར་གུམ

གུར་གུམ • (gur gum)

gur gum (romanization)
གུར་ཀུམ (alternative)

Borrowed from Persian کرکم (korkom, “saffron”), presumably from Arabic كُرْكُم (kurkum, “turmeric”).


དེབ་ཐེར

/tʰep̚˩˨.tʰeː˥˥/

Borrowed from Persian دفتر (daftar), ultimately from Ancient Greek διφθέρᾱ (diphthérā, “parchment”). The spelling with གཏེར (gter) is based on a folk etymology connecting it to the meaning "treasure".


དེབ་གཏེར

head

དེབ་གཏེར • (deb gter)

དེབ་ཐེར དེབ་ཐེར#Tibetan


ཆུ་པ

ཕྱུ་པ ཕྱུ་པ#Tibetan


ཨམ་བན

(historical) amban (a Qing Dynasty official who acted as a provincial governor)


པག་ཤི

Borrowed from Mongolian ᠪᠠᠭᠰᠢ (baɣsi), from Chinese 博士 (bóshì, “scholar”).


ཨེར་ཏེ་ནི

ཨེར་ཏེ་ནི • (er te ni)

Borrowed from Mongolian ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ (erdeni, “precious”), a calque of རིན་པོ་ཆེ (rin po che).


པུ་ལི་སི

པུ་ལི་སི • (pu li si)

pu li si (romanization)
པུ་ལིས (alternative)


ཞི་ཅུན

zh-l

細菌／细菌 (xìjūn)


ཐིང

department, office (especially of the government)


ཆིས་ཁྲེའེ

汽車／汽车 (qìchē)


ཐོ་ལ་ཅི

Borrowed from Mandarin 拖拉機／拖拉机 (tuōlājī).

拖拉機／拖拉机 (tuōlājī)


མར་གད

mar gad (romanization)
མ་རྒད (alternative)
མརྒད (alternative)

→ Mongolian: ᠮᠠᠷᠭᠠᠳ (marɣad) / маргад (margad)

/maː(ɹ)˩˨.kɛː˥˨/


མ་རྒད

མར་གད མར་གད#Tibetan


མུ་ཏིག

head

མུ་ཏིག • (mu tig)

From Sanskrit मुक्ता (muktā), via a Prakrit intermediate; compare Hindi मोती (motī).


རྨ་བྱ

The first element is from Sanskrit मयूर (mayūra, “peacock”), compounded to native བྱ (bya, “bird”).


མེ་ལེ

མེ་ལེ • (me le)


ལྕགས་ལམ

zh-l

鐵路／铁路 (tiělù)


གྲུ་བཞི

/ʈ͡ʂʰup̚˩˨.ɕi˥˥/

གྲུ (gru, “corner”) + བཞི (bzhi, “four”).


རྡུལ་ཕྲན

/tyː˩˨.ʈ͡ʂʰɛ̃˥˥/


རྡུལ

From Proto-Sino-Tibetan *r-durl. Cognate with Chinese 塵 (OC *rdɯn).


འབྲི

Cognate to Tamangic *ᴮprit. Either related to or borrowed into Old Chinese as 犛 (OC *rə) → lí.


པིར

desc

→ Classical Mongolian: ᠪᠢᠷ (bir) (from Classical Tibetan)

Mongolian:

Mongolian script: ᠪᠢᠷ (bir)

Cyrillic script: бийр (biir)

→ Buryat: биирэ (biire), биир (biir)

From Classical Tibetan [Term?], from Middle Chinese 筆 (MC pit).


ན་བ

nominal form of the verb ན (na): falling ill


ཡོད་པ

nominal form of the verb ཡོད (yod): being, existing; having; possessing


ཟླ

ཟླ་བ ཟླ་བ#Tibetan


ལོ་ཙཱ་བ

head

ལོ་ཙཱ་བ • (lo tsā ba)

lo tsā ba (romanization)
ལོ་ཙཱ (alternative)
ལོ་ཙ (alternative)
ལོ་ཙ་བ (alternative)
ལོ་ཙྭ་བ (alternative)

Generally believed to be derived from locchava, locchāva, loccava, locava or locāva, corruptions of Sanskrit लोकचाक्षुस् (lokacākṣus, “eye of the world, i.e. one who opens the eyes of the world”). See འཇིག་རྟེན་མིག་གཅིག ('jig rten mig gcig, “translator [world-eye]”), a literal translation of the same Sanskrit term.

der

A translator of Buddhist texts, especially one of the mediaeval ones who translated texts into Tibetan.


གྲུ་གསུམ

head

གྲུ་གསུམ • (gru gsum)

/ʈ͡ʂʰu(k̚)ˀ˩˨.sum˥˥/

གྲུ (gru, “corner”) + གསུམ (gsum, “three”).


ཕུར་བ

(Buddhism) A kind of ritual dagger, the kīla.


ཕོ་བྲང

/pʰo˥˥.ʈ͡ʂaŋ˥˥/


བླ་རི

(Buddhism) The hill or mountain on which one's soul rests after one dies.


བླ

From Proto-Sino-Tibetan; cognate with Chinese 魄 (OC *pʰraːɡ) and Burmese လိပ်ပြာ (lippra).
Also related to 白 (OC *braːɡ, “white”), see there for more.


རྒྱམ

རྒྱ་མཚོ རྒྱ་མཚོ#Tibetan


བདེ

བདེ་བ བདེ་བ#Tibetan


རོལ་མོ

head

རོལ་མོ • (rol mo)

/ʐøː˩˨.mo˥˥/

From རོལ (rol, “to amuse oneself”). Compare Chinese 樂 (OC *ŋraːwɢs, *raːwɢ, *ŋraːwɢ, “joyful; music”).


ཀ་བ

ka ba (romanization)
ཀ་བ (absolutive)
ཀ་བའི (genitive)
ཀ་བས (agentive)
ཀ་བ་ལ (dative)
ཀ་བ་ན (locative)
ཀ་བར (terminative)
ཀ་བ་ལས (ablative)
ཀ་བ་ནས (elative)
ཀ་བ་དང (associative)
ཀ་བ་བས (comparative)

Possibly from Sanskrit स्कम्भ (skambha, “pillar; support; prop”) (Hill, 2007). Compare Nepali खम्बा (khambā, “pillar; pole”), खामो (khāmo, “pillar; post; stake; prop”), Gujarati ખંભ (khambh, “pillar”), ખંભો (khambho, “pillar”), and Marathi खांब (khāmba, “pillar; post”).


མངའ་ཐང

/ŋa˥˥.tʰaŋ˥˥/


ཀླད

ཀླད་པ ཀླད་པ#Tibetan


བརྒྱུད་པ

བརྒྱུད བརྒྱུད#Tibetan

nominal form of the verb བརྒྱུད (brgyud)


ལོ་རྒྱུས

head

ལོ་རྒྱུས • (lo rgyus)


སྦས་ཡུལ

Beyul, hidden valley or land in the Himalayas; Bhutan


ཙུང་ཐུང

/t͡suŋ˥˥.tʰuŋ˥˥/

Borrowed from Mandarin 總統 /总统 (zǒngtǒng).


སྤྲུལ་པ

→ English: tulpa

/ʈ͡ʂyː˥˥.pə˥˥/

སྤྲུལ (sprul, “to transform”) + པ (pa, “nominal suffix”).

af

magical creation, emanation, apparition, incarnation


སྒྲུབ་ཐབས

/ʈ͡ʂup̚˩˨.tʰəp̚˥˨/

སྒྲུབ (sgrub, “to accomplish”) + ཐབས (thabs)

com

(religion) sadhana, means of accomplishment


སྦི་ཅི་ལི

head

སྦི་ཅི་ལི • (sbi ci li)

Borrowed from Hindi बिजली (bijlī, “electricity”).


མཛོ་མོ

→ English: dzomo


བཀའ

bka' (romanization)
བཀའ (absolutive)
བཀའའི (genitive)
བཀའས (agentive)
བཀའ་ལ (dative)
བཀའ་ན (locative)
བཀའར (terminative)
བཀའ་ལས (ablative)
བཀའ་ནས (elative)
བཀའ་དང (associative)
བཀའ་བས (comparative)

Related to ཁ (kha, “mouth; word”) and སྐད (skad, “language; speech”) (Zhang, 2009), from Proto-Sino-Tibetan *m/s-k(w)a-j (“mouth; opening”). See also Old Chinese 戶 (OC *ɡʷaːʔ, “door”).

inh

བཀའ་བརྒྱུད བཀའ་བརྒྱུད#Tibetan

abbreviation of བཀའ་བརྒྱུད (bka' brgyud, “Kagyu”)

བཀའ་མ བཀའ་མ#Tibetan

abbreviation of བཀའ་མ (bka' ma, “oral tradition”)


ཀ་པ་ལ

ཀ་པཱ་ལ ཀ་པཱ་ལ#Tibetan


ཀ་པཱ་ལ

head

ཀ་པཱ་ལ • (ka pā la)

ka pā la (romanization)
ཀ་པ་ལ (alternative)
ཀ་པའ་ལ (alternative)
ཀ་པཱལ (alternative)
ཀ་པཱ་ལི (alternative)
ཀ་པ་ལི (alternative)
ཀབ་ལི (alternative)
ཀ་ལི (alternative)

→ English: kapala

kapala (cup made from a human skull used as a ritual implement)


རྐྱང

→ English: kiang


གཏོར་མ

torma (figures made mostly of flour and butter used in tantric rituals or as offerings in Tibetan Buddhism)


ཡི་དམ

→ English: yidam

(Buddhism) yidam (a type of deity associated with tantric or Vajrayana Buddhism said to be manifestations of Buddhahood or enlightened mind)


རི་ལི

རི་ལི • (ri li)


ཙུང་ལི

zh-l

總理／总理 (zǒnglǐ)


ཀྲུའུ་ཞི

/ʈ͡ʂu˥˥.ɕi˥˥/


བསྣན་ཚིག

/nɛ̃˥˥.t͡sʰi˥˨/


དབང་ཕྱུག

/wəŋ˥˥.t͡ɕʰu˥˨/


གསོད་པ

གསོད གསོད#Tibetan


གྱོན་པ

གྱོན གྱོན#Tibetan


དཀྲོལ་བ

དཀྲོལ དཀྲོལ#Tibetan


བགོད་པ

བགོད བགོད#Tibetan


བཞད་པ

nominal form of the verb བཞད (bzhad): laughing, smiling


བཞད་པ

nominal form of the verb བཞད (bzhad): blossoming


བྱེད་པ

བྱེད བྱེད#Tibetan

nominal form of the verb བྱེད (byed): doing


མཁྱེན་པ

/cʰẽ˥˥.pa˥˥/

མཁྱེན མཁྱེན#Tibetan

nominal form of the verb མཁྱེན (mkhyen): knowing, understanding


འཁྲིད་པ

འཁྲིད འཁྲིད#Tibetan


འགོག་པ

འགོག འགོག#Tibetan

nominal form of the verb འགོག ('gog): preventing, blocking


འགོག་པ

འགོག འགོག#Tibetan

nominal form of the verb འགོག ('gog): snatching, plucking, pulling out


འགྲུབ་པ

འགྲུབ འགྲུབ#Tibetan


འགྲོ་བ

/ʈ͡ʂo˩˨.wa˥˥/

འགྲོ འགྲོ#Tibetan

nominal form of the verb འགྲོ ('gro): going


འཆི་བ

nominal form of the verb འཆི ('chi): dying


འཆུ་བ

nominal form of the verb འཆུ ('chu): scooping up, drawing out water


འཆུ་བ

nominal form of the verb འཆུ ('chu): being twisted


འཇིག་པ

འཇིག འཇིག#Tibetan

nominal form of the verb འཇིག ('jig): decaying, deteriorating


འཇིག་པ

འཇིག འཇིག#Tibetan

nominal form of the verb འཇིག ('jig): destroying, devastating


འཇིབ་པ

འཇིབ འཇིབ#Tibetan


འདིང་བ

འདིང འདིང#Tibetan


འདེབས་པ

འདེབས འདེབས#Tibetan


འབྱར་བ

འབྱར འབྱར#Tibetan


འཛིན་པ

འཛིན འཛིན#Tibetan


འཛུམ་པ

འཛུམ འཛུམ#Tibetan

nominal form of the verb འཛུམ ('dzum): closing, shutting (transitive)


འཛུམ་པ

འཛུམ འཛུམ#Tibetan

nominal form of the verb འཛུམ ('dzum): closing, shutting (intransitive)


འཛུམ་པ

འཛུམ འཛུམ#Tibetan

nominal form of the verb འཛུམ ('dzum): smiling


རིག་པ

/ʐi(k̚)ˀ˩˨.pə˥˥/

nominal form of the verb རིག (rig): knowing, understanding


རྐྱལ་རྒྱག་པ

རྐྱལ་རྒྱག རྐྱལ་རྒྱག#Tibetan

nominal form of the verb རྐྱལ་རྒྱག (rkyal rgyag)


རྗོད་པ

རྗོད རྗོད#Tibetan


རྟོག་པ

རྟོག རྟོག#Tibetan

nominal form of the verb རྟོག (rtog): examining, considering


རྩིག་པ

རྩིག རྩིག#Tibetan

nominal form of the verb རྩིག (rtsig): building, erecting


རྩོམ་པ

རྩོམ རྩོམ#Tibetan

nominal form of the verb རྩོམ (rtsom): starting, undertaking; composing, writing


རློག་པ

རློག རློག#Tibetan


རློབ་པ

རློབ རློབ#Tibetan


ལང་བ

nominal form of the verb ལང (lang): rising, getting up


ལང་བ

nominal form of the verb ལང (lang): dawning


ལང་བ

nominal form of the verb ལང (lang): reaching, arriving at


ལེན་པ

nominal form of the verb ལེན (len): obtaining, getting, receiving

(Buddhism) grasping, strong desire, clinging to life


ལྡིར་བ

ལྡིར ལྡིར#Tibetan


ལྡེག་པ

ལྡེག ལྡེག#Tibetan


ལྡོག་པ

ལྡོག ལྡོག#Tibetan


ཤེས་པ

nominal form of the verb ཤེས (shes): knowing, realising, understanding


སྒྱུར་བ

སྒྱུར སྒྱུར#Tibetan


སྒྲིག་པ

སྒྲིག སྒྲིག#Tibetan


སྒྲུབ་པ

སྒྲུབ སྒྲུབ#Tibetan


སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ

head

སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ • (slob khrid byed pa)

སློབ་ཁྲིད་བྱེད སློབ་ཁྲིད་བྱེད#Tibetan

nominal form of the verb སློབ་ཁྲིད་བྱེད (slob khrid byed)


སྡོད་པ

སྡོད སྡོད#Tibetan


སྣུབ་པ

སྣུབ སྣུབ#Tibetan


སྤྲིང་བ

སྤྲིང སྤྲིང#Tibetan


སྦྱོར་བ

སྦྱོར སྦྱོར#Tibetan

nominal form of the verb སྦྱོར (sbyor): linking, joining


སྨྲ་བ

nominal form of the verb སྨྲ (smra): saying, uttering


སློབ་པ

སློབ སློབ#Tibetan


སྦྱིན་པ

/t͡ɕĩ˩˨.pə˥˥/

སྦྱིན སྦྱིན#Tibetan

nominal form of the verb སྦྱིན (sbyin): giving, presenting


ཤ་བག་ལེབ

shapale (a Tibetan dish consisting of fried bread containing beef)


ཞོ

Nominal form of འཇོ ('jo, “to milk”), from Proto-Tibeto-Burman *dzy(ə/o)w (STEDT). Originally meant milk in Old Tibetan, which is preserved in Rongdrak (a Khams Tibetan variety) and Choča-ngača (Tsamang-Tsakhaling, a Tibetic language of Bhutan). Doublet of བཞོ (bzho).

bo-ref

Tournadre, Nicolas; Suzuki, Hiroyuki (2023)

སྐྱུར་རྩི སྐྱུར་རྩི#Tibetan

curd made from adding chhaang lees (སྐྱུར་རྩི (skyur rtsi)) to milk


སྟར་ཁ

སྟར་ཀ སྟར་ཀ#Tibetan


ཀེ་ར

ke ra (romanization)
ཀེ་ལ (alternative)
ཀེལ་ར (alternative)

Borrowed from Nepali केरा (kerā), from Sanskrit कदल (kadala), ultimately of Munda origin.


མིག་རིལ

head

མིག་རིལ • (mig ril)


ཀོ་ཀོ

ཀོ་ཀོ • (ko ko)


ཨོག་མ

ཨོག་མ • (og ma)


རྐུབ་རྐྱག

རྐུབ་ཀྱག རྐུབ་ཀྱག#Tibetan

alternative spelling of རྐུབ་ཀྱག (rkub kyag)


རྐུབ་རྒྱག

རྐུབ་ཀྱག རྐུབ་ཀྱག#Tibetan


བདེ་བ་ཅན

→ Mongolian: диваажин (divaažin)


འཐེན་ཐུག

thenthuk (traditional hand-pulled noodle soup)


ཀྲིན་མོག

ཀྲིན་མོག • (krin mog)


དགུན་ཀ

dgun ka (romanization)
དགུན་ཁ (alternative)

/kuŋ˩˨.kʰə˥˥/


དགུན

དགུན་ཀ དགུན་ཀ#Tibetan


དབྱར

Inherited from Old Tibetan དབྱརད (dbyard, “summer”), from Proto-Bodish *(d)bʲar.

inh+

དབྱར་ཁ དབྱར་ཁ#Tibetan


འཁོར་བ

(Buddhism) samsara, the cycle of powerless birth, aging, sickness, and death


གསང་སྤྱོད

/saŋ˥˥.t͡ɕøː˥˨/


ཁྲུས་ཁང

khrus khang (romanization)
འཁྲུ་ཁང (alternative)
ཁྲུད་ཁང (alternative)

/ʈ͡ʂʰyː˥˥.kʰaŋ˥˥/


འཁྲུ་ཁང

ཁྲུས་ཁང ཁྲུས་ཁང#Tibetan

alternative form of ཁྲུས་ཁང (khrus khang)


ཁྲུད་ཁང

ཁྲུས་ཁང ཁྲུས་ཁང#Tibetan


དགེ་སློང་མ

desc

Classical Mongolian: ᠭᠡᠯᠣᠩᠮᠠ (gelongm-a)

Khalkha Mongolian: гэлэнмаа (gelenmaa)


རྣམ་དབྱེ

Khalkha Mongolian: тийн ялгал (tiin jalgal) (calque)


རྣམ

རྣམ་པ རྣམ་པ#Tibetan

རྣམ་པར རྣམ་པར#Tibetan

See རྣམ་པ (rnam pa) and རྣམ་པར (rnam par).


རྣམ་པ

outward appearance, exterior, facial appearance


ཞོགས་ཇ

өглөөний цай

Khalkha Mongolian: өглөөний цай (öglöönii caj) (calque)

/ɕoː˩˨.t͡ɕa˥˥/


ཞོགས

ཞོགས་པ ཞོགས་པ#Tibetan


སྟོན

སྟོན་ཀ སྟོན་ཀ#Tibetan

སྟོན་ཁ སྟོན་ཁ#Tibetan

See སྟོན་ཀ (ston ka, “autumn”) and སྟོན་ཁ (ston kha, “autumn”).


བསྟན་པ

/tɛ̃˥˥.pa˥˥/

བསྟན བསྟན#Tibetan

(Buddhism) doctrine (a single doctrine, or a whole system of doctrines)


ནང

From Proto-Bodish *naŋ (“inside”), from Proto-Sino-Tibetan *naŋ (“inside”).

ནང་པ ནང་པ#Tibetan

See ནང་པ (nang pa, “Buddhist (i.e. insider), Buddhism”).


ཕྱི

STEDT has provisionally set up Proto-Sino-Tibetan *phi-r/n/s (“late, behind, after, outside”). Related to འཕྱི ('phyi), ཕྱིར (phyir), ཕྱིས (phyis).


བྱེ

བྱེ་མ བྱེ་མ#Tibetan


བྱེ

བྱེའུ བྱེའུ#Tibetan


རྩེ

From Proto-Sino-Tibetan *r-tsej (“summit; crest; cockscomb”).


པོ་ལོ

head

པོ་ལོ • (po lo)

po lo (romanization)
སྤོ་ལོ (alternative)

པོ་ལོ་རྒྱག

པོ་ལོ་རྡབ

པོ་ལོའི་ནང་སྤགས


མིག་འབྲས

/miŋ˥˥.ʈ͡ʂɛː˥˨/

མིག (mig, “eye”) + འབྲས ('bras, “rice; fruit”).


དཀར་ཆག

→ Mongolian: ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ (ɣarčag) / гарчиг (garčig)

/kaː(ɹ)˥˥.t͡ɕʰa˥˨/

index, catalogue, table of contents, register


འབྲོག་ཁྱི

འབྲོག ('brog, “highland pasture”) + ཁྱི (khyi, “dog”)


ཁ་བཏགས

zh-l

哈達／哈达 (hǎdá)

→ Chinese: 哈達／哈达 (hǎdá)

→ English: khata

→ Mongolian: ᠬᠠᠳᠠᠭ (qadag) / хадаг (xadag)

→ Nepali: खादा (khādā)

khata (traditional Tibetan ceremonial scarf)


རང་བྱུང་ཁམས

/ʐəŋ˩˨.t͡ɕuŋ˥˥ kʰam˥˨/

From རང་བྱུང (rang byung, “self-arising, innate, natural”) + ཁམས (khams, “realm”).


ཚན་རིག

/t͡sʰɛ̃˥˥.ʐi˥˨/

From ཚན (tshan, “part, item”) + རིག (rig, “to know, knowledge”), possibly a calque of Chinese 科學／科学 (kēxué, “science [item/class/subject + study]”).

zh-l

ཚན་རིག་བརྟག་དཔྱད་ཁང

ཚན་རིག་ཚོད་ལྟ

ཚན་རིག་ལག་རྩལ


བྱང

བྱང་ཐང བྱང་ཐང#Tibetan

short for བྱང་ཐང (byang thang, “northern steppe of Tibet”)


ཧོར

people living in northern China, especially Mongolians


ལྷ་མོ

From ལྷ (lha, “god”) + མོ (mo, “female”).


བདེ་སྐྱིད

head

བདེ་སྐྱིད • (bde skyid)

ཁྱིམ་ཚང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་


རེ་བ

nominal form of the verb རེ (re): hoping


གྲོག་མ

/ʈ͡ʂʰoː˩˨.ma˥˥/


ཅོག་ཙེ

ལྕོག་ཙེ ལྕོག་ཙེ#Tibetan

alternative form of ལྕོག་ཙེ (lcog tse, “table”)


དོམ་ཁྲ

From དོམ (dom, “bear”) + ཁྲ (khra, “many-coloured; variegated; mottled; striped”).


མིག་ཤེལ

/mi˥˨.ɕeː˥˥/

མིག (mig, “eye”) + ཤེལ (shel, “glass; mirror”).


ས་ཁུལ

ས་ཁུལ་རིམ་པ་གྲོང་ཁྱེར


ཐང་འབྲས

/tʰaŋ˥˥.ʈ͡ʂɛːˑ/


སྤོ་ལོ

head

སྤོ་ལོ • (spo lo)

པོ་ལོ པོ་ལོ#Tibetan

alternative form of པོ་ལོ (po lo, “ball”)


གད་ཉིག

gad nyig (romanization)
གད་སྙིག (alternative)
གད་སྙིགས (alternative)

rubbish, waste, junk, debris, dust, garbage


མཁོ་བ

nominal form of the verb མཁོ (mkho): being in need, being necessary


རོལ་གཞས

རོལ (rol, “to enjoy”) + གཞས (gzhas, “song”)


ཏི་ཀ་སི

ཏི་ཀ་སི • (ti ka si)


སྤྱི་ལེ

སྤྱི་ལེ • (spyi le)


སྒོར་མོ

སྒོར་མོ • (sgor mo)

སྒོར (sgor, “round, disc, ball”) + མོ (mo, nominalizing particle).

compound

མོ་ཊ་གོང་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཉོ་བའི་ཆེད་དུ་སྒོར་མོ་མང་པོ་དགོས་ཀྱི་རེད།

mo Ta gong chen po 'di 'dra nyo wa'i ched du sgor mo mang po dgos kyi red

It takes a lot of money to buy such an expensive car.

unit of (any) currency, money (generally)


སྡུར་བ

སྡུར སྡུར#Tibetan

nominal form of the verb སྡུར (sdur): comparing


ཉན་བྱེད་འཕྲུལ་ཆས

head

ཉན་བྱེད་འཕྲུལ་ཆས • (nyan byed 'phrul chas)

/ȵɛ̃˩˨.t͡ɕe˥˨ ʈ͡ʂʰyː˥˥.t͡ɕʰɛː˥˨/


རེ

རེ་བ རེ་བ#Tibetan


མིག་དམར

From མིག (mig, “eye”) + དམར (dmar, “red”).

(medicine) red eye, as a symptom of disease

གཟའ་མིག་དམར གཟའ་མིག་དམར#Tibetan

ellipsis of གཟའ་མིག་དམར (gza' mig dmar, “Tuesday”)


ལྷག་པ

གཟའ་ལྷག་པ གཟའ་ལྷག་པ#Tibetan

ellipsis of གཟའ་ལྷག་པ (gza' lhag pa, “Wednesday”)


ཕུར་བུ

གཟའ་ཕུར་བུ གཟའ་ཕུར་བུ#Tibetan

ellipsis of གཟའ་ཕུར་བུ (gza' phur bu, “Thursday”)


པ་སངས

གཟའ་པ་སངས གཟའ་པ་སངས#Tibetan

ellipsis of གཟའ་པ་སངས (gza' pa sangs, “Friday”)


སྤེན་པ

གཟའ་སྤེན་པ གཟའ་སྤེན་པ#Tibetan

ellipsis of གཟའ་སྤེན་པ (gza' spen pa, “Saturday”)


རི་མོ

རི་མོ • (ri mo)


པར་ཆས

par chas (romanization)
དཔར་ཆས (alternative)


རྫ

རྫ་མ རྫ་མ#Tibetan


གངས་ཆེན

གངས (gangs, “snow”) + ཆེན (chen, “great”).


ཝ་མོ

ཝ (wa) + མོ (mo), the former from Proto-Sino-Tibetan *gwa (“fox”), cognate with Chinese 狐 (OC *ɡʷaː).


སྤྱང་ཀི

/t͡ɕəŋ˥˥.ku˥˥/


བབས་ཆུ

/pʰap̚˩˧˨.t͡ɕʰuˑ/


རྐང་པ

རྐང་པའི་མཐེ་བོ


རྐང

From Proto-Sino-Tibetan *r-k(j)aŋ (“foot, leg”).

inh

རྐང་པ རྐང་པ#Tibetan


སྨན་པ

→ Mangghuer: manba

→ Mongghul: smanba

→ Wutunhua: mangba

/mɛ̃˥˥.pa˥˥/

སྨན (sman, “medicine”) + པ (pa, agent suffix).

com

སྨན་པ་བསྟེན

སྨན་པ་གྲགས་ཅན


ཚེ་རིང

/t͡sʰi˥˥.ʐiŋ˥˨/

From ཚེ (tshe, “life”) + རིང (ring, “long”).

ཚེ་རིང་པོ

ཚེ་རིང་ནད་མེད

ཚེ་རིང་ལོ་བརྒྱ

ཚེ་རིང་སྐྲ་ཕུད

offering a high lama pieces of hair of children for their longevity


རྣམ་ཐར

→ English: namtar

Contracted form of རྣམ་པར་ཐར་པ (rnam par thar pa, “complete liberation”). Possibly a calque of Sanskrit विमोक्ष (vimokṣa, “final liberation”).

cal

(Vajrayana Buddhism) namtar, hagiography, biography, life story; biographical notes about yogis


རྔུལ

From Proto-Sino-Tibetan *s-(k/ŋ)rul (“sweat”). Compare Chinese 汗 (OC *kaːn, *ɡaːn, *ɡaːns, “sweat”).


གཏམ

From Proto-Sino-Tibetan *g-(t/d)am (“to talk; to speak”). Cognate with Chinese 談 (OC *l'aːm, “to talk”).

inh

གཏམ་བཟང


གཏམ་པ

nominal form of the verb གཏམ (gtam): talking


གཏམ་པ

nominal form of the verb གཏམ (gtam): filling


ཀླུང་མ

From Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river, valley”).


ལུང་པ

From Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river, valley”), from Proto-Mon-Khmer *ruŋ ~ *ruuŋ ~ *ruəŋ (“river, channel”).


ཀླུང

From Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river, valley”), borrowed from Proto-Mon-Khmer *ruŋ ~ *ruuŋ ~ *ruəŋ.

ཀླུང་མ ཀླུང་མ#Tibetan


འབྲས་ལྗོངས་སྐད

head

འབྲས་ལྗོངས་སྐད

/ʈ͡ʂɛ̃˩˨.t͡ɕoŋ˥˥.kɛː˥˨/

bo:འབྲས་ལྗོངས་སྐད།


རི་བོ

རི་བོ • (ri bo)


རོལ་ཆ

/ʐøː˩˨.t͡ɕʰa˥˥/


གཞིས་ཀ

→ Chinese: 溪卡 (xīkǎ), 谿卡

native place, native country; home, fixed dwelling; estate (agricultural), manor


གྲོང་ཁྱེར

/ʈ͡ʂʰoŋ˩˨.cʰeː˥˥/


བཙོང

From Proto-Sino-Tibetan *b-tsoŋ (“onion”). Compare Chinese 葱 (cōng, “onion”), from Old Chinese 葱 (OC *sʰloːŋ, “onion”).


ཞང

From Proto-Sino-Tibetan *C-rjaŋ (“uncle, superior”). cf. Proto-Sino-Tibetan *tVŋ (“upper part, rise, raise, top, summit”)). Cognate with 尚 (OC *djaŋ, *djaŋs) "upwards" and Chinese 丈 (zhàng, “gentleman; husband”).


གསའ

Panthera uncia
Panthera uncia#Translingual


འབྲས་བུ

/ʈ͡ʂɛː˩˨.pu˥˥/

Compound of འབྲས ('bras, “rice, fruit”) + བུ (bu, “child, son”).

compound

(figuratively) effect, result, consequence


ཁྲེ

Possibly from Proto-Sino-Tibetan *khrəj (“millet, rice”).


ཤིང་སྡོང

/ɕiŋ˥˥.toŋ˥˥/


ཐང་ཤིང

/tʰəŋ˥˥.ɕiŋ˥˥/


ལྟེ་ཁུང

/te˥˥ kʰuŋ˥˥/


ཤིང་ནགས

/ɕiŋ˥˥.na˥˨/


ཐེབས་པ

ཐེབས ཐེབས#Tibetan


གསེར

→ Kurtöp: སེར (ser)


ཟངས

/ʂa(k̚)ˀ˩˧˨/


ཀོག་ཤི

/koː˥˥.ɕi˥˥/


ལྟེ་བ

lte is from earlier *t-le, from Proto-Sino-Tibetan *m/s-la(ː)j (“navel; centre; self”); suffixed with བ (ba). Cognate with Burmese အလယ် (a.lai).


ཤེལ

→ Bonan: hyil

→ Classical Mongolian: ᠰᠢᠯ (sil)

Buryat: шэл (šel)

Kalmyk: шил (şil)

Mongolian: шил (šil)

→ East Yugur: shel

→ Mangghuer: [Term?] (xier)

→ Mongghul: xal

→ Western Yugur: ʂelə


ཁ་ལག་ཐོ

ཁ་ལག (kha lag, “food”) + ཐོ (tho, “list”)


རུས་ཁོག

རུས (rus) + ཁོག (khog), see རུས་པ (rus pa).


སྣུམ

From Proto-Tibeto-Burman *s-n(u/a)m (STEDT). Compare Bokar num, Lepcha ᰍᰪᰮᰗᰪ (nǔm-tsǔ), Guiqiong mɔ³³ nɑ⁵³, Queyu ma³⁵ na⁵³, and possibly Chinese 腩 (OC *nuːmʔ).


ལྡིར་སྒྲ

ལྡིར (ldir, “to rush, roar, roll”) + སྒྲ (sgra, “sound, voice”)


མདུང

→ Wutunhua: ddong


སོར་གདུབ

head

སོར་གདུབ • (sor gdub)


གྲུ་མོ

གྲུ་མོ • (gru mo)


གནམ་གཤིས

From གནམ (gnam, “sky”) + གཤིས་ཀ (gshis ka, “nature, disposition, character”).


ལྕགས་ཊིན

head

ལྕགས་ཊིན • (lcags ṭin)


ཡུལ་སྐད

/jyː˩˨.kɛː˥˨/

ཡུལ (yul, “place, area”) + སྐད (skad, “language”)


སྒྲ་སྦྱོར་རིག་པ

head

སྒྲ་སྦྱོར་རིག་པ • (sgra sbyor rig pa)

སྒྲ (sgra) + སྦྱོར (sbyor) + རིག་པ (rig pa)


གད་སྙིག་བླུག་ས

གད་སྙིག (gad snyig, “rubbish”) + བླུག (blug, “to fill”) + ས (sa, “place”)

rubbish bin, garbage can, trashcan, dustbin


གཞུ

From Proto-Sino-Tibetan *tV-lij. Compare Chinese 矢 (OC *hliʔ), Burmese လေး (le:, “bow”), S'gaw Karen ချံၣ် (khleè, “bow”), Naxi leemei (“longbow”), Jingpho kung-li (“bow”), Manipuri ꯂꯤꯔꯨꯡ (lirung, “bow”), Limbu li (“bow”), Lepcha sali (“bow”) (STEDT).

(architecture) bucket arch, used between the pillar and the beam


ཤུབས

sheath, case, covering, envelope, cocoon


རིལ་བུ

རིལ་བུ • (ril bu)


སྐྱེ་ནུས་འགོག་རྫས

སྐྱེ་ནུས་འགོག་རྫས • (skye nus 'gog rdzas)


ཉོ་ཆའི་ཐོ

ཉོ་ཆ (nyo cha, “shopping”) + འི ('i, “'s”) + ཐོ (tho, “list”)


ཨོག་ཤོལ

ཨོག་ཤོལ • (og shol)


སྐར་མདའ

སྐར་མ (skar ma, “star”) + མདའ (mda', “arrow”)


འབྲུ

From Proto-Tibeto-Burman *(m/b)rəw (“grain, seed, lineage”) (STEDT), via Proto-Bodish *(')bru. Compare Southern Qiang [Term?] (/ʁə̀/, “wheat, barley”), Burmese မျိုး (myui:, “seed, type, lineage”), Western Tamang [script needed] ('pluh, “seed”); potential Chinese comparanda include 物 (OC *mɯd), 苗 (OC *mrew) and 麰 (OC *mu). (STEDT).


གསེར་བཟོ་བ

head

གསེར་བཟོ་བ • (gser bzo ba)


གངས་ཤུར་མོ་ཊ

གངས་ཤུར་མོ་ཊ • (gangs shur mo ṭa)


གངས་ཤུར་གཏོང་ཡག

གངས་ཤུར་གཏོང་ཡག • (gangs shur gtong yag)


ནད་འབུ་ཕྲ་རབ

ནད་འབུ (nad 'bu, “germ”) + ཕྲ་རབ (phra rab)


ཁྱགས་དཔྱངས

/kʰa(k̚)ˀ˥˥.t͡ɕaŋ˥˨/

ཁྱགས (khyags, “ice”) + དཔྱང (dpyang, “hang”)


བྱེ་མ

bye ma (romanization)
བྱེ་མ (absolutive)
བྱེ་མའི (genitive)
བྱེ་མས (agentive)
བྱེ་མ་ལ (dative)
བྱེ་མ་ན (locative)
བྱེ་མར (terminative)
བྱེ་མ་ལས (ablative)
བྱེ་མ་ནས (elative)
བྱེ་མ་དང (associative)
བྱེ་མ་བས (comparative)

/t͡ɕʰe˩˧˨.ma˥˥/


བྱེ་ཐང

/t͡ɕʰe˩˨ tʰaŋ˥˥/

བྱེ (bye, “sand”) + ཐང (thang, “plain, flatlands”).


སྤྲིན་བལ

From སྤྲིན (sprin, “cloud”) + བལ (bal, “wool; Nepal”).


དྭང་བླངས་བྱེད་མཁན

head

དྭང་བླངས་བྱེད་མཁན • (dwang blangs byed mkhan)


སྐྲན་ནད

སྐྲན (skran, “tumor”) + ནད (nad, “disease”)


སྨན་ཚོང་ཁང

སྨན (sman, “medicine”) + ཚོང་ཁང (tshong khang, “shop, store”)


ནུ་རྡོག

head

ནུ་རྡོག • (nu rdog)


གཤག་གཅོད་སྨན་པ

གཤག་གཅོད (gshag gcod, “surgery”) + སྨན་པ (sman pa, “doctor”)


སྐེད་རེག

སྐེད་རེག • (sked reg)


ལས་ཁུངས

ལས (las, “work, action”) + ཁུངས (khungs, “source, origin, cave”)


སོ་སྐུད

head

སོ་སྐུད • (so skud)


ཆུ་མིག

ཆུ (chu, “water”) + མིག (mig, “eye”). Cognate with Garo chimik (“spring”).


འབུ

From Proto-Bodish *(')bu, from Proto-Sino-Tibetan *N-pu(k) (“insect / snake / vermin / bug”). Compare Burmese ပိုး (pui:, “insect, worm, snake”), Lepcha ᰓᰪ (bu, “snake, worm”), Nuosu ꁯꄸ (bbup ddi), Naxi bbeeddiq (“insect”), Lolopo bber, Tangut 𘟥 (*bə², “insect, maggot”), Drung beu (“snake”), and possibly Chinese 蜉 (OC *bu).


ཐ་མག

From Middle Mongol ᠲᠠᠮᠠᠬᠢ (tamaki, “tobacco”), from Persian تنباکو (tanbâku), from Arabic طُبَّاق (ṭubbāq), perhaps via an Indo-Aryan intermediary. Compare Old Marathi तमाखु (tamākhu), Gujarati તમાકુ (tamāku), Hindustani تَنبَاکُو (tanbākū) / तंबाकू (tambākū), Kannada ತಂಬಾಕು (tambāku), Sindhi تَماڪُ / तमाकु, Punjabi ਤਮਾਕੂ (tamākū) / تَمباکُو (tambākū), Maithili तमाकुल (tamākul) / 𑒞𑒧𑒰𑒏𑒳𑒪 (tamākula), तमाकू (tamākū) / 𑒞𑒧𑒰𑒏𑒴 (tamākū), Odia ତମାଖୁ (tamākhu), Bengali তামাক (tamak).

cog

Sindhi تَماڪُ


ཇུར་སྒྲོག

head

ཇུར་སྒྲོག • (jur sgrog)


སྨུག་ཏིག

སྨུག་ཏིག • (smug tig)


སེན་མོ

སེན་མོ • (sen mo)


གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང་པའི་མི

གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང་པའི་མི • (gzhis chags la yong pa'i mi)

gzhis chags la yong pa'i mi (romanization)

en-གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང་པའི་མི-bo-noun-NT5dFhEs


གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང་ཡག

གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང་ཡག • (gzhis chags la yong yag)

གཞིས་ཆགས་ལ་ཡོང (gzhis chags la yong, “to immigrate”) + ཡག (yag, “nominalizing suffix”)


ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི

ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི • (phyi rgyal gyi mi)


དབྱངས་སྒྲ་ཉིས་ལྡན

དབྱངས་སྒྲ་ཉིས་ལྡན • (dbyangs sgra nyis ldan)


དེབ་སྒྲོམ

དེབ་སྒྲོམ • (deb sgrom)


དཔེ་སྒྲོམ

དཔེ་སྒྲོམ • (dpe sgrom)


དུག་སྦྲང

དུག (dug, “poison”) + སྦྲང (sbrang, “bee”).


འཇིབ་རུ

head

འཇིབ་རུ • ('jib ru)


སྒལ་པ

From Proto-Sino-Tibetan *m-kal ⪤ *s-gal (“back (lower); kidney; load; carry”) (STEDT).
Cognate with Mizo kal (“kidney”), Chepang गल् (gəl, “kidney”), Tangut 𗹼 (*khiwa¹, “kidney”), Burmese ခါး (hka:, “waist”), Chinese 荷 (*ɡaːlʔ, “to carry, to bear”), Chinese 可 (*kʰaːlʔ, “to be able to”).


སོག་གུར

head

སོག་གུར • (sog gur)

སོག (sog, “Mongolia”) + གུར (gur, “tent”)


འདྲེ་ཤིག

/ʈ͡ʂi˩˨.ɕiː˥˥/

འདྲེ ('dre, “demon”) + ཤིག (shig, “louse”)


གྲང་ཉུང་མི་རིགས

གྲང་ཉུང (grang nyung) + མི་རིགས (mi rigs)

minority nationality, minority ethnicity


ཆུ་དོང་ལྕགས་རི

ཆུ་དོང (chu dong, “well, cistern”) + ལྕགས་རི (lcags ri, “fence”)


ལྕགས་རི

ལྕགས (lcags, “iron”) + རི (ri, “mountain”)


འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་མཁན

head

འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་མཁན • ('grul bzhud byed mkhan)

འགྲུལ་བཞུད ('grul bzhud, “trip, journey”) + བྱེད་མཁན (byed mkhan)


ས་བཀྲ

/sap̚˥˥.ʈ͡ʂaˑ/

ས་བཀྲ་དཔེ་དེབ

ས་བཀྲ་ལེན་འགོད་བྱེད


མིག་སྤུ

མིག་སྤུ • (mig spu)


པེ་ཊོལ་ཚོང་ཁང

པེ་ཊོལ (pe ṭol, “petrol”) + ཚོང་ཁང (tshong khang, “shop”)

petrol station, gas station, service station


པེ་ཊོལ

པེ་ཊོལ • (pe ṭol)


ཁ་ལོ་སྒྱུར་འཁོར

ཁ་ལོ་སྒྱུར (kha lo sgyur) + འཁོར ('khor, “wheel”)


འཕྲུལ་ལས་རིག་གནས

འཕྲུལ་ལས་རིག་གནས • ('phrul las rig gnas)

འཕྲུལ་ལས ('phrul las) + རིག་གནས (rig gnas)


སྦྲུལ་ཉ

སྦྲུལ (sbrul, “snake”) + ཉ (nya, “fish”)


ཀུང་ཀུང་ཆིའི་ཁྲེ

head

ཀུང་ཀུང་ཆིའི་ཁྲེ • (kung kung chi'i khre)

From Mandarin 公共汽車／公共汽车 (gōnggòng qìchē).

zh-l

公共汽車／公共汽车 (gōnggòng qìchē)


མོ་ཊ་ཊག

head

མོ་ཊ་ཊག • (mo ṭa ṭag)

Dvandva compound of མོ་ཊ (mo ṭa, “automobile”, noun) + ཊག་སེ (ṭag se, “taxi”, noun), ultimately from English motor and English taxi, respectively.


ཊག་འཁོར

head

ཊག་འཁོར • (ṭag 'khor)


མཇུག་སྒྲོ

མཇུག་སྒྲོ • (mjug sgro)


སྐད་རིགས་ཁྱིམ་ཚང

སྐད་རིགས་ཁྱིམ་ཚང • (skad rigs khyim tshang)

སྐད་རིགས (skad rigs, “language”) + ཁྱིམ་ཚང (khyim tshang, “family”)


གློག་འགུལ་ཕྱགས་མ

གློག་འགུལ་ཕྱགས་མ • (glog 'gul phyags ma)

From གློག་འགུལ (glog 'gul, “broom”) + ཕྱགས་མ (phyags ma, “electric”).


སྒྲ་དོམ་རིག་པ

head

སྒྲ་དོམ་རིག་པ • (sgra dom rig pa)


ཁ་ཆེ

/kʰa˥˥.t͡ɕʰɛːˑ/


ལེ་ནིན་རིང་ལུགས

ལེ་ནིན་རིང་ལུགས • (le nin ring lugs)

ལེ་ནིན (le nin, “Lenin”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”)


མཀ་སིའི་རིང་ལུགས

མཀ་སིའི་རིང་ལུགས • (mak si'i ring lugs)

mak si'i ring lugs (romanization)
མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས (alternative)

མཀ་སིའི (mak si'i, “Marx”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”)


མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས

མར་ཁེ་སིའི་རིང་ལུགས • (mar khe si'i ring lugs)

mar khe si'i ring lugs (romanization)
མཀ་སིའི་རིང་ལུགས (alternative)

མར་ཁེ་སིའི (mar khe si'i, “Marx”) + རིང་ལུགས (ring lugs, “-ism”)


ཡང་ལཱ

ཡང་ལཱ • (yang lā)


ས་ཡོམ

ས (sa, “earth, soil”) + ཡོམ (yom, “to quiver, shake, be unsteady”)

com

ས་ཡོམ་གྱི་གོད་ཆག་ལ་ཐུགས་གསོའི་གསུང་འཕྲིན།

2025 January 7, Kunleng News, Voice of America Tibetan:

A message of condolence to the victims of the earthquake.

sa yom gyi god chag la thugs gso'i gsung 'phrin


ཐན་པ

/tʰɛ̃˥˥.paˑ/


གཏུག་དྲི

head

གཏུག་དྲི • (gtug dri)


པན་ནི་སི་ལིན

པན་ནི་སི་ལིན • (pan ni si lin)


ལྟེབས་གྲི

ལྟེབས་གྲི • (ltebs gri)


ནེ་ལོན

ནེ་ལོན • (ne lon)


འཁྲུ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར

འཁྲུ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར • ('khru yag 'phrul 'khor)

འཁྲུ ('khru) + ཡག (yag, “nominalizing particle”) + འཕྲུལ་འཁོར ('phrul 'khor, “machine”)


སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར

སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར • (skam yag 'phrul 'khor)

སྐམ (skam, “dry”) + ཡག (yag, “nominalizing particle”) + འཕྲུལ་འཁོར ('phrul 'khor, “machine”)


སྐྲ་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར

སྐྲ་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར • (skra skam yag 'phrul 'khor)

skra skam yag 'phrul 'khor (romanization)

སྐྲ (skra, “hair”) + སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར (skam yag 'phrul 'khor, “dryer”)

en-སྐྲ་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར-bo-noun-LQ-QM02r


དུག་སློག་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར

དུག་སློག་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར • (dug slog skam yag 'phrul 'khor)

dug slog skam yag 'phrul 'khor (romanization)

དུག་སློག (dug slog, “clothes”) + སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར (skam yag 'phrul 'khor, “dryer”)

en-དུག་སློག་སྐམ་ཡག་འཕྲུལ་འཁོར-bo-noun--uEW0G6g


དཔའ་དམ

དཔའ་བ (dpa' ba, “strength, power”) + དམ་པ (dam pa, “holy, sacred, true”)


ཁབ

From Proto-Bodish *kʰap, from Proto-Sino-Tibetan *tV-qəp (“needle”); compare Chinese 針 (OC *kjum, *kjums), Burmese အပ် (ap).


གཅུད་གཟེར

head

གཅུད་གཟེར • (gcud gzer)


གཟེར་གཅུད

གཟེར་གཅུད • (gzer gcud)


ཤར་གླིང་དབུས་མ

(geopolitics) Middle East (the geopolitical region at the intersection of Asia, Africa and Europe, comprising West Asia excluding the South Caucasus and additionally including all of Egypt and all of Turkey)

Central Asia
Central Asia#English:_Q27275

Central Asia (a landlocked geographic area of continental central Asia comprising Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan and Uzbekistan)


ཤར་གླིང

ཤར (shar, “east”) + གླིང (gling, “land, continent”)


ཤར་གླིང་ལྷོ་ཤར

Southeast Asia
Southeast Asia#English:_Q11708

Southeast Asia (a geographic region of Asia, comprising the territories of Brunei, Cambodia, East Timor, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar (Burma), the Philippines, Singapore, Thailand, and Vietnam)


ཤར་གླིང་ལྷོ་རྒྱུད

ཤར་གླིང་ལྷོ་རྒྱུད • (shar gling lho rgyud)

South Asia (a geographic region of Asia, comprising all the countries of the Indian subcontinent (principally India, Pakistan, Bangladesh, Nepal, and Bhutan) and the Indian Ocean (principally Sri Lanka, Maldives))


བཟོ་གྲྭ

/so˩˨.ʈ͡ʂaˑ/

བཟོ (bzo, “work”) + གྲྭ (grwa, “corner”)


ཨ་རག་བཟོ་གྲྭ

head

ཨ་རག་བཟོ་གྲྭ • (a rag bzo grwa)

ཨ་རག (a rag, “alcohol, liquor”) + བཟོ་གྲྭ (bzo grwa, “factory”)


དར་བ

dar ba (romanization)
དར་ར (alternative)

nominal form of the verb དར (dar): spreading, flourishing, rising


རྡོ་རྒྱུད

རྡོ་རྒྱུད • (rdo rgyud)

རྡོ (rdo, “stone”) + རྒྱུད (rgyud, “string, thread”).


མུ་ཟི

head

མུ་ཟི • (mu zi)


མོ་ཊ་ཇིབ

མོ་ཊ་ཇིབ • (mo ṭa jib)

From མོ་ཊ (mo ṭa, “car”) + English jeep.


སིལ་པོལ

སིལ་པོལ • (sil pol)


འུར་རདོ

འུར་རདོ • ('ur rdo)


སིལ་ར

/siː˥˥.ʐa˩˨/


སློ་མ

a type of small basket, usually for food


སླེལ་པོ

སླེལ་པོ • (slel po)


རྐུབ་ཀྱག་རིང་པོ

རྐུབ་ཀྱག་རིང་པོ • (rkub kyag ring po)

རྐུབ་ཀྱག (rkub kyag, “chair, seat”) + རིང་པོ (ring po, “long”)


མི་སེར

མི་སེར • (mi ser)


རྒྱུ་མ་བརྒྱངས་པ

རྒྱུ་མ (rgyu ma) + བརྒྱངས་པ (brgyangs pa)


རྡོག་རྡོག

རྡོག་རྡོག • (rdog rdog)


ཨ་ལག་པད་ཀོག

ཨ་ལག་པད་ཀོག • (a lag pad kog)


ཨ་ཡོ་འོ

ཨ་ཡོ་འོ • (a yo 'o)


སྤྲ

From Proto-Bodish *(s)pra (“monkey, macaque”).


མིང་ཚབ

/miŋ˩˨ t͡sʰəp̚˥˨/


སྣེ་ལེན་པ

head

སྣེ་ལེན་པ • (sne len pa)


དོ་པོ

དོ་པོ • (do po)


ཁ་ལག

ཁ (kha, “mouth”) + ལག (lag, “arm, hand”)

com

(Classical) hand and mouth; face and arms


ཆང་ཁང

ཆང (chang, “beer”) + ཁང (khang, “house”)


འགྲིམ་འགྲུལ་ཁང

འགྲིམ་འགྲུལ ('grim 'grul, “transport”) + ཁང (khang, “shop”)


ཁ་དཔར་གཏོང་བ

ཁ་དཔར་གཏོང ཁ་དཔར་གཏོང#Tibetan

nominal form of the verb ཁ་དཔར་གཏོང (kha dpar gtong)


ཛ་ཏི

From Sanskrit जाति (jāti), from Sanskrit जातिफल (jātiphala, “nutmeg”).


གཟིག

From Proto-Bodish *(g)zik (“leopard”), from Proto-Sino-Tibetan *kV-rtsik (“leopard”). Cognate with Zhaba ʑe⁵⁵ mei⁵⁵ (“leopard/panther”), Burmese သစ် (sac, “leopard”), Northern Qiang [Term?] (sə), Nuosu ꍀ (ssyt), Chepang [script needed] (jaʔ). (STEDT)


གསར་གནས་འདྲི་རྕོམ་བྱེད་མཁན

head

གསར་གནས་འདྲི་རྕོམ་བྱེད་མཁན • (gsar gnas 'dri rcom byed mkhan)

gsar gnas 'dri rcom byed mkhan (romanization)

en-གསར་གནས་འདྲི་རྕོམ་བྱེད་མཁན-bo-noun-Vjdz8Yjs


གསར་འགྱུར་བྱེད་པོ

གསར་འགྱུར་བྱེད་པོ • (gsar 'gyur byed po)


མེ་མདའ་ཁ་རིང

མེ་མདའ (me mda', “gun”) + ཁ་རིང (kha ring)


མེ་མདའ་སྦག་སྦག

མེ་མདའ (me mda', “gun”) + སྦག་སྦག (sbag sbag)


གློག་མདའ

གློག (glog, “lightning”) + མདའ (mda', “arrow”)


མེ་སྒྱོགས

མེ་སྒྱོགས • (me sgyogs)


པི་སི་ཏོབ

པི་སི་ཏོབ • (pi si tob)


ཁང་པ་མཐོ་པོ་ཀྲོང་ཀྲོང

ཁང་པ་མཐོ་པོ་ཀྲོང་ཀྲོང • (khang pa mtho po krong krong)

khang pa mtho po krong krong (romanization)

en-ཁང་པ་མཐོ་པོ་ཀྲོང་ཀྲོང-bo-noun-rSAVJj8z


ཨ་ཅོར

ཨ་ཅོར • (a cor)


བཙན་རྒོལ་གསང་ཚོགས

བཙན་རྒོལ་གསང་ཚོགས • (btsan rgol gsang tshogs)

resistance (underground organization struggling for liberation)


སློབ་གྲོགས

སློབ་གྲོགས • (slob grogs)


ཡུལ་གོར་སྐད

ཡུལ་གོར་སྐད • (yul gor skad)

/jyː˩˨.kʰoː(ɹ)˩˨.kɛː˥˨/


གདོང་བྱུག་པོ་ཊར

གདོང་བྱུག་པོ་ཊར • (gdong byug po ṭar)

གདོང (gdong, “face”) + བྱུག (byug) + པོ་ཊར (po ṭar, “powder”)


ཇ་ཀོབ་པི

ཇ་ཀོབ་པི • (ja kob pi)

ཇ (ja, “tea”) + ཀོབ་པི (kob pi, “coffee”), the second element from English coffee.


གྲང་གློག་འཕྲུལ་ཆས

head

གྲང་གློག་འཕྲུལ་ཆས • (grang glog 'phrul chas)

གྲང་གློག (grang glog) + འཕྲུལ་ཆས ('phrul chas)


ལེ་ཐོ

le tho (romanization)
ལོ་ཐོ (alternative)


དྲི་མ

/ʈ͡ʂi˩˨.məˑ/

དྲི་མ་བཀྲུས


རྒྱུག་པོལ

རྒྱུག་པོལ • (rgyug pol)

རྒྱུག (rgyug, “stick”) + པོལ (pol, “ball”)


མོ་ཊའི་ཨང་གྲངས་ལྕགས་ལེབ

head

མོ་ཊའི་ཨང་གྲངས་ལྕགས་ལེབ • (mo ṭa'i ang grangs lcags leb)

mo ṭa'i ang grangs lcags leb (romanization)

མོ་ཊ (mo ṭa, “car”) + འི ('i, “'s”) + ཨང་གྲངས (ang grangs, “number”) + ལྕགས་ལེབ (lcags leb)

licence plate, license plate; number plate

en-མོ་ཊའི་ཨང་གྲངས་ལྕགས་ལེབ-bo-noun-X4vJ7wjp


ས་འོག་འབར་མདེལ

ས་འོག་འབར་མདེལ • (sa 'og 'bar mdel)


འཕྲལ་འཁྲུ

laundry (clothes etc awaiting or having been laundered)


དཔེ་མཛོད

/pẽ˥˥.t͡søː˥˨/


སྣ་ཚོགས་ཚོང་ཁང

སྣ་ཚོགས་ཚོང་ཁང • (sna tshogs tshong khang)

སྣ་ཚོགས (sna tshogs) + ཚོང་ཁང (tshong khang)


སེ་མོག

སེ་མོག • (se mog)


སྒོའི་ལག་འཇུ

སྒོའི་ལག་འཇུ • (sgo'i lag 'ju)


གློག་འགུལ་སྐས་འཛེག

གློག་འགུལ་སྐས་འཛེག • (glog 'gul skas 'dzeg)

གློག་འགུལ (glog 'gul, “electric”) + སྐས་འཛེག (skas 'dzeg, “ladder”). Calque from Chinese 電梯／电梯 (diàntī).

zh-l

電梯／电梯 (diàntī)


ཊེབ་ཐག

head

ཊེབ་ཐག • (ṭeb thag)

ཊེབ (ṭeb) (from English tape) + ཐག (thag)


གཅུས་འགོག

གཅུས་འགོག • (gcus 'gog)


ཚོད་ལྟ་ཤེལ་སྟོང

ཚོད་ལྟ་ཤེལ་སྟོང • (tshod lta shel stong)


གཅག་གཏོར་བྱེད་ཡག

གཅག་གཏོར་བྱེད་ཡག • (gcag gtor byed yag)


སྦྲུལ་སོའི་དུག་ཆུ

སྦྲུལ་སོའི་དུག་ཆུ

སྦྲུལ་སོའི་དུག་ཆུ • (sbrul so'i dug chu)

སྦྲུལ ་སོའི་དུག་ཆུ (canonical)
sbrul so'i dug chu (romanization)

སྦྲུལ (sbrul, “snake”) + སོ (so, “tooth”) + འི ('i, “'s”) + དུག (dug, “poison”) + ཆུ (chu, “water”)


ཀྱག་རྗུན་ཤོད་མཁན

ཀྱག་རྗུན་ཤོད་མཁན • (kyag rjun shod mkhan)


སྤྱི་སྐད

/t͡ɕi˥˥.kɛː˥˨/

From སྤྱི (spyi, “common, general”) + སྐད (skad, “language”).

compound

བོད་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་སྐོར་གྱི་ཆེད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་

bod kyi spyi skad skor gyi ched rtsom phyogs bsgrigs

A Collection of Articles on Standard Tibetan


སྐད་ཆ་སྒྱུར་ཡིག

སྐད་ཆ (skad cha) + སྒྱུར (sgyur) + ཡིག (yig)


སྒྲུང་གཏམ

སྒྲུང (sgrung, “story”) + གཏམ (gtam, “talk”)


གཏམ་རྒྱུད

གཏམ (gtam, “speech”) + རྒྱུད (rgyud, “string, thread”)


བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས

head

བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས • (brda sprod rig gnas)

བརྡ་སྤྲོད (brda sprod) + རིག་གནས (rig gnas)


སྐད་ཡིག་རིག་གནས

སྐད་ཡིག་རིག་གནས • (skad yig rig gnas)


གཅེས་མིང

གཅེས (gces, “dear, beloved, essential”) + མིང (ming, “name”)


མིང་འདོགས

མིང (ming, “name”) + འདོགས ('dogs, “to name, label, confer”)


ཨ་ནི

head

ཨ་ནི • (a ni)


ས་མཐོའི་ཐང་ཆེན

ས་མཐོ (sa mtho) + འི ('i, “'s”) + ཐང་ཆེན (thang chen)


མིའི་གསོབ

མིའི་གསོབ • (mi'i gsob)


དཔར་ཆས

dpar chas (romanization)
པར་ཆས (alternative)


ལུགས་སྲོལ

ལུགས་སྲོལ • (lugs srol)


ས་འོག་ཚ་ཁུང

ས་འོག (sa 'og, “underground”) + ཚ (tsha, “warm”) + ཁུང (khung, “hole, cavity”)


འབུ་སྤུ་ཟོག

འབུ་སྤུ་ཟོག • ('bu spu zog)


འཁོར་ཤུར་ལྷམ་གོག

འཁོར་ཤུར་ལྷམ་གོག • ('khor shur lham gog)

འཁོར ('khor) + ཤུར (shur) + ལྷམ་གོག (lham gog)


རྒྱུག་ཧྲིལ

རྒྱུག་ཧྲིལ • (rgyug hril)


ལྡུར་ལྡུར

ལྡུར་ལྡུར • (ldur ldur)


བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང

བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང • (brda sprod kyi gzhung)


མི་གཟུགས་འཕྲུལ་བྱད

མི་གཟུགས་འཕྲུལ་བྱད • (mi gzugs 'phrul byad)


མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ

མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ • (me shugs 'phur mdel)


བྲག་ཚྭ

བྲག (brag, “rock”) + ཚྭ (tshwa, “salt”).


སན་ཊ་ཝིཆི

སན་ཊ་ཝིཆི • (san ṭa wichi)


ཆབ་གདན

/t͡ɕəp̚˥˥.tɛ̃ˑ/


མཆུ་ཏོ་དམར་པོ་བཟོ་ཡག

མཆུ་ཏོ་དམར་པོ་བཟོ་ཡག • (mchu to dmar po bzo yag)

en-མཆུ་ཏོ་དམར་པོ་བཟོ་ཡག-bo-noun-iUkM2KWt


བྱེ་རྡོ

བྱེ་རྡོ • (bye rdo)


ས་འོག་ལྕགས་ལམ

ས་འོག (sa 'og, “underground”) + ལྕགས་ལམ (lcags lam, “railway”)


རླུང་འཁོར་འཚུབ

རླུང་འཁོར (rlung 'khor, “propeller”) + འཚུབ ('tshub)


དངུལ་བུན་གཏོང་མཁན

དངུལ་བུན་གཏོང་མཁན • (dngul bun gtong mkhan)


འཐུང་ཡག་འཐོར་ཆུ

འཐུང་ཡག་འཐོར་ཆུ • ('thung yag 'thor chu)

འཐུང་ཡག ('thung yag) + འཐོར་ཆུ ('thor chu)


འཐུང་ཡག

འཐུང ('thung, “drink”) + ཡག (yag), see ཡག་པོ (yag po).


རྡོ་ཧྲུག

head

རྡོ་ཧྲུག • (rdo hrug)


འོས་ཤོག་བླུག་སའི་སྒམ

འོས་ཤོག་བླུག་སའི་སྒམ • ('os shog blug sa'i sgam)

en-འོས་ཤོག་བླུག་སའི་སྒམ-bo-noun-jAI7MY5H


ཁྱགས་བཟོའི་གློག་སྒམ

ཁྱགས་བཟོའི་གློག་སྒམ • (khyags bzo'i glog sgam)


སྙན་ངག་རིག་པ

སྙན་ངག (snyan ngag, “poem”) + རིག་པ (rig pa, “-ology”)


གོ་ཡུ

གོ་ཡུ • (go yu)


གཞིས་ཆགས་བྱེད་མཁན

གཞིས་ཆགས་བྱེད་མཁན • (gzhis chags byed mkhan)

From གཞིས་ཆགས (gzhis chags, “settlement”) + བྱེད་མཁན (byed mkhan).


མདེའུ

མདའ (mda', “arrow”) + ེའུ (e'au, diminutive suffix).


དྲན་གསོའི་རྟེན

head

དྲན་གསོའི་རྟེན • (dran gso'i rten)


ཧེ་ལེ་ཀོབ་ཊར

ཧེ་ལེ་ཀོབ་ཊར • (he le kob ṭar)


རྨོག

Possibly from Proto-Sino-Tibetan *lmuk. Compare Chinese 帽 (OC *muːɡs, “hat”), Japhug tɤjmɤɣ (“mushroom”).


སྨན་ཁབ

From སྨན (sman, “medicine”) + ཁབ (khab, “needle”).


ཆུ་འཐེན་འཕྲུལ་བྱད

head

ཆུ་འཐེན་འཕྲུལ་བྱད • (chu 'then 'phrul byad)


སྐྱེ་གཡོག་ལས་ཀ

སྐྱེ་གཡོག (skye g.yog, “midwife”) + ལས་ཀ (las ka, “work”)


ཉི་མའི་འོད་ཤུགས

ཉི་མའི་འོད་ཤུགས

ཉི་མ (nyi ma, “sun”) + འི ('i, “'s”) + འོད ('od, “light”) + ཤུགས (shugs, “power”)


བུལ་ཏོག

བུལ་ཏོག • (bul tog)


གློག་རྡུལ

གློག་རྡུལ • (glog rdul)

གློག (glog, “lightning, electricity”) + རྡུལ (rdul, “dust, mote”)


བར་གནས་རྡུལ་ཕྲན

བར་གནས (bar gnas) + རྡུལ་ཕྲན (rdul phran)


མིང་རྫུས་མ

མིང (ming, “name”) + རྫུས་མ (rdzus ma, “fake”)


སྡེ་རིགས

head

སྡེ་རིགས • (sde rigs)


སྦི་ཅི་ལིའི་སྨན

སྦི་ཅི་ལིའི་སྨན • (sbi ci li'i sman)

སྦི་ཅི་ལི (sbi ci li, “torch, flashlight”) + འི ('i, “'s”) + སྨན (sman, “drug, medicine”)


གློག་སྨན

གློག (glog, “electricity”) + སྨན (sman, “drug, medicine”)


ཤིང་ཏོག་པ་ལམ

ཤིང་ཏོག (shing tog, “fruit”) + པ་ལམ (pa lam) from English plum


གསུང་རབ

collection of teachings or sayings, e.g. of a lama


ན་ཟུག་འཇགས་ཡག་གི་སྨན

head

ན་ཟུག་འཇགས་ཡག་གི་སྨན • (na zug 'jags yag gi sman)

en-ན་ཟུག་འཇགས་ཡག་གི་སྨན-bo-noun-crVa4yiF


གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ

གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ • (gna' rdzas rtog zhib)


གནའ་དངོས་རིག་གནས

གནའ་དངོས་རིག་གནས • (gna' dngos rig gnas)


ཨ་ནེ

ཨ་ནེ • (a ne)


སྲུ་མོ

སྲུ་མོ • (sru mo)

Cognate with Chinese 嬃 /媭 (xū, “elder sister”).


མུ་གེ

མུ་གེ • (mu ge)


མཐའ་སྐོར་གྲོང་ཚོ

མཐའ་སྐོར་གྲོང་ཚོ • (mtha' skor grong tsho)

མཐའ་སྐོར (mtha' skor) + གྲོང་ཚོ (grong tsho)


ཉེ་སྐོར་གྲོང་ཚོ

ཉེ་སྐོར (nye skor) + གྲོང་ཚོ (grong tsho)


སོག་མ་པི་པི

སོག་མ་པི་པི • (sog ma pi pi)


དུས་གསུམ

དུས་གསུམ • (dus gsum)


འབའ་དམ

'ba' dam (romanization)
བ་དམ (alternative)


དཔུང་པ

From Proto-Bodish *(d)puŋ, from Proto-Tibeto-Burman *pwaŋ (STEDT). Compare Chinese 膀.


བསེ་རུ

བསེ་རུ • (bse ru)


དགའ་པོ་བྱེད་ཡག

དགའ་པོ་བྱེད་ཡག • (dga' po byed yag)


རྩྭ་ཁང

རྩྭ (rtswa, “grass”) + ཁང (khang, “house”)


ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས

ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས • (ngo rgol sger langs)


རྫས་འགྱུར་རིག་གནས

རྫས་འགྱུར་རིག་གནས • (rdzas 'gyur rig gnas)

རྫས་འགྱུར (rdzas 'gyur, “chemical”) + རིག་གནས (rig gnas)


སྨྱོན་པའི་སྨན་ཁང

སྨྱོན་པའི་སྨན་ཁང • (smyon pa'i sman khang)

སྨྱོན་པ (smyon pa, “insane”) + འི ('i) + སྨན་ཁང (sman khang, “hospital”)


གློག་གི་སྐས་འཛེགས

གློག་གི་སྐས་འཛེགས • (glog gi skas 'dzegs)


དམག

→ Wutunhua: mak


ཆེ་ཆུད

From ཆེ (che, “big”) + ཆུད (chud, “small”).


ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ • (lhan cig skyes pa'i dga' ba)

lhan cig skyes pa'i dga' ba (romanization)

सहजानन्द सहजानन्द#Sanskrit

(Buddhism) Innate bliss, innate joy, co-emergent joy (joy that is co-emergent with being itself), Sanskrit सहजानन्द (sahajānanda)

en-ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ-bo-noun-L6I7a4dw


དགའ་བཞི

(Buddhism) The four joys (joy, supreme joy, transcendent joy, and innate joy)


ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ • (shes rab kyi pha rol tu phyin ma)

shes rab kyi pha rol tu phyin ma (romanization)

(Buddhism) Prajñāpāramitā (the Perfection of Wisdom personified)

en-ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ-bo-noun-ykcfeKuC


ཚད་མེད་བཞི

अप्रमाण अप्रमाण#Sanskrit

(Buddhism) The four immeasurable attitudes (loving-kindness, compassion, joy, and equanimity), Sanskrit अप्रमाण (apramāṇa), Pali appamaññā


མི་གཡོ་བ

(Buddhism) The deity Acala ("Immovable"), Sanskrit अचल (acala)


ལོངས་སྦྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ

ལོངས་སྦྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ • (longs sbyod rdzogs pa'i sku)

longs sbyod rdzogs pa'i sku (romanization)

संभोगकाय संभोगकाय#Sanskrit

(Buddhism) Body of bliss, enjoyment body, Sanskrit संभोगकाय (saṃbhogakāya), one of the three bodies of a Buddha, the second mode or aspect of the Trikaya

en-ལོངས་སྦྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ-bo-noun-WxYoBO~q


ཤེས་རབ

प्रज्ञा प्रज्ञा#Sanskrit

wisdom, insight, transcendent knowledge, sublime knowing, Sanskrit प्रज्ञा (prajñā)

(Buddhism) the female partner in sexual yoga


གཏུམ་པོ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ

གཏུམ་པོ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ • (gtum po khro bo chen po)

चण्डमहारोषण चण्डमहारोषण#Sanskrit

the deity Candamaharosana, चण्डमहारोषण (caṇḍamahāroṣaṇa)

en-གཏུམ་པོ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ-bo-noun-TEuR4FLm


རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ • (rdo rje sems dpa')

वज्रसत्त्व वज्रसत्त्व#Sanskrit

(Buddhism) the deity Vajrasattva, Sanskrit वज्रसत्त्व (vajrasattva)


བཅོམ་ལྡན་འདས

भगवान् भगवान्#Sanskrit

(Buddhism) Bhagavan, blessed one, lord, buddha, Sanskrit भगवान् (bhagavān)


བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ

བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ • (bcom ldan 'das rdo rje sems dpa')

bcom ldan 'das rdo rje sems dpa' (romanization)

(Buddhism) Lord Vajrasattva, Bhagavan Vajrasattva

en-བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ-bo-noun-W1Ho9LJm


རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ

རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ • (rdo rje dbyings kyi dbang phyug ma)

rdo rje dbyings kyi dbang phyug ma (romanization)

वज्रधात्वीश्वरी वज्रधात्वीश्वरी#Sanskrit

(Buddhism) consort of Candamaharosana, goddess of the Vajra realm, Sanskrit वज्रधात्वीश्वरी (vajradhātvīśvarī)

en-རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ-bo-noun-npZQtDQu


རྡོ་རྗེ་དབྱིངས

རྡོ་རྗེ་དབྱིངས • (rdo rje dbyings)

वज्रधातु वज्रधातु#Sanskrit

(Buddhism) Vajra realm, immutable basic space (the experiental sphere of nonduality), Sanskrit वज्रधातु (vajradhātu)


ཏིང་ངེ་འཛིན

समाधि समाधि#Sanskrit

(Buddhism) meditative absorption, Sanskrit समाधि (samādhi)


དཔག་ཏུ་མེད་པ

དཔག་ཏུ་མེད་པ • (dpag tu med pa)


རྣལ་འབྱོར་པ

From རྣལ་འབྱོར (rnal 'byor, “yoga”) + པ (pa).


རྣལ་འབྱོར་མ

From རྣལ་འབྱོར (rnal 'byor, “yoga”) + མ (ma).


ཕྱེ

From Proto-Bodish *pʰʷe, cognate to Burmese ဖွဲ (hpwai:, “bran”).


ཕྱག་རྒྱ

मुद्रा मुद्रा#Sanskrit

mudra, Sanskrit मुद्रा (mudrā)
ritual hand gesture

मुद्रा मुद्रा#Sanskrit

female consort for sexual yoga practices

मुद्रा मुद्रा#Sanskrit

mudra, Sanskrit मुद्रा (mudrā)
form of a deity


ཆུ་ཤེལ

/t͡ɕʰu˥˥ ɕeː˥˥/


ཉམས་མྱོང

/ȵam˩˧˨ ȵuŋ˩˨/

ཉམས (nyams, “thought, sentiment”) + མྱོང (myong, “taste, undergo, experience”)


སྦྱོར་ཀློག

head

སྦྱོར་ཀློག • (sbyor klog)

/t͡ɕaː˩˨ lo˥˨/

སྦྱོར (sbyor, “to join”) + ཀློག (klog, “to read, chant”)


མཚམས

border, interval, partition, boundary, limit


ཡིག་ཚང

ཡིག (yig, “letter”) + ཚང (tshang, “abode, nest”)


འཆར་གཞི

/t͡ɕʰəː˥˥.ɕiˑ/

ཐོན་སྐྱེད་འཆར་གཞིའི་ཚོད་འཛིན་མ་ལག

thon skyed 'char gzhi'i tshod 'dzin ma lag

རྩིས་འཁོར་རམ་འདེགས་བརྒྱུད་རིམ་འཆར་གཞི

rtsis 'khor ram 'degs brgyud rim 'char gzhi


རྫས

From Proto-Sino-Tibetan *r-dzas (“thing”) (STEDT), whence Burmese စာ (ca, “thing”) and Chinese 事 (OC *zrɯs, “thing”).


ལྕང་མ

From Proto-Bodish *kraŋ, from Proto-Sino-Tibetan *glaŋ (“poplar; willow”).


འདོམས་པ

From Proto-Sino-Tibetan *g-tam ~ g-dam (“to talk, to speak”).

འདོམས འདོམས#Tibetan


གཏོམ་པ

གཏོམ གཏོམ#Tibetan


འགྲེང་པོ

The vowel diacritic ེ, which stands for /e/.


ཐང

Compare Old Chinese 敞 (*tʰjaŋʔ, “open; spacious”) (Coblin, 1986), from which Proto-Sino-Tibetan *taŋ (“open, spacious”) is reconstructible.


འདམ

swamp, bog, morass, mire, marsh, quagmire


སྒྲིལ་བ

སྒྲིལ སྒྲིལ#Tibetan


སྲིད་པ

སྲིད སྲིད#Tibetan

nominal form of the verb སྲིད (srid): possibility


རྐུབ་སྟེགས

head

རྐུབ་སྟེགས • (rkub stegs)


ལག་རྩེད་སྤོ་ལོ

ལག་རྩེད་སྤོ་ལོ • (lag rtsed spo lo)


ཀུ་མུད

ཀུ་མུད • (ku mud)

a water lily, white lotus, especially one that blossoms at night, such as Nymphaea pubescens.


ལི་ཤི་མཚོན་འཁོར

From ལི་ཤི (li shi, “clove”) + མཚོན་འཁོར (mtshon 'khor, “weapon wheel”).


སྦྱང་བ

སྦྱང སྦྱང#Tibetan


བྱ་གཏོར

/t͡ɕʰa˩˨.toː(ɹ)˥˨/

བྱ (bya, “bird”) + གཏོར (gtor, “scatter, dispose, destroy”)

com

sky burial, the traditional Tibetan funeral practice of excarnation


སོག་པོ

head

སོག་པོ • (sog po)

→ Wutunhua: sokho

སོག (sog, “Mongolia”) + -པོ (-po, “person”)

suffix

Mongolian (native or inhabitant of Mongolia)


ལྟ་སྟངས

ལྟ (lta, “see”) + སྟངས (stangs, “method, way”)


ཅུ་ལི

head

ཅུ་ལི • (cu li)

(Balti, Spiti) apricot (Prunus armeniaca)

(Amdo) Chinese apricot or plum (Prunus mume)


བྱི་ལ

From an Indo-Aryan source; compare Hindi बिल्ला (billā). Schuessler (2007) additionally proposes that element byi may be of native Sino-Tibetan origin and cognate with Old Chinese 貔 (OC *bi).


རྒུན

Has been connected to དགུན (dgun, “winter”) (Tournadre & Suzuki, 2023)


ཨ་ཞང

/ʔa˥˥.ɕaŋ˥˥/


གླང་པོ་ཆེ

/luŋ⁵⁵ bo⁵⁵ tɕʰen⁵³/


འཁྲིད་སྟོན

'khrid ston (romanization)
ཁྲིད་སྟོན (alternative)

/ʈ͡ʂʰi˩˨.tʰø̃ˑ/


དགོས་པ

དགོས དགོས#Tibetan


རང་རྟོགས

self-awareness, consciousness of oneself


རྒྱལ་སྲིད

/cɛː˩˨.si˥˨/


ཀ་ཀོ་ལ

Referring to Kakkola (伽古羅), a country on the western coast of the Malaya Peninsula, which the Chinese from the eighth century thought produced both the nutmegs and the round cardamom (Amomum compactum), the latter possibly imported from Java (Donkin, 2003).
Compare Sanskrit तक्कोल (takkola, “a kind of perfume”), कक्कोल (kakkola, “a kind of plant; a perfume”), Pali takkola, Arabic قاقُلَّة (qāqulla, “cardamom”), Javanese kapulaga, also possibly Chinese 豆蔻 (dòukòu, “cardamom”).


ཐུགས་རྗེ

From ཐུགས (thugs) + རྗེ (rje); parallel to its non-honorific plain form.

(honorific) compassion, favour, generosity, mercy

(honorific, Buddhism) compassion, karuṇā


ཐུགས

→ Kurtöp: ཐུག (thuk)


སྙིང་རྗེ

/ȵiŋ˥˥.t͡ɕeˑ/

From སྙིང (snying, “mind, heart”) + རྗེ (rje, “lord”); compare the semantic development of Chinese 仁 (rén).


སྤོ་བོ

head

སྤོ་བོ • (spo bo)

(geography) the historical region of Powo in southeastern Tibet, known for its connection to the Yarlung dynasty


རྨོ་མོ

རྨོ་མོ • (rmo mo)


དྲུང་ཡིག

/ʈ͡ʂʰuŋ˩˨.ji(k̚)ˀ˥˥/


རྩོམ་མཁན

/t͡som˥˥.ŋɛ̃ˑ/


ཚན་རིག་པ

/t͡sʰɛ̃˥˥.ʐi˥˨.paˑ/


ལྕེ་ཚ

buttercup, genus Ranunculus, as used in traditional Tibetan medicine


ཨ་ལྕག

a lcag (romanization)
ཨ་ཅག (alternative)

/ʔa˥˥.t͡ɕa(k̚)ˀ˥˨/


ཨ་ཅག

ཨ་ལྕག ཨ་ལྕག#Tibetan


སྲིང་མོ

From Proto-Sino-Tibetan *sriŋ (“sister”), related by Coblin (1986) to Proto-Sino-Tibetan *sreŋ (“to live; to be alive; to give birth; raw; green”), and the suffix མོ (mo, “female”).
Cognate with Kinnauri riŋz, Jangshung śiŋ, Chinese 甥 (OC *sreŋ, “sister's son or daughter”) and 姓 (OC *sleŋs, “family name”).


གཙུག་གཡུ

head turquoise: a turquoise head ornament, associated with women

bo:གཙུག་གཡུ།


བཟང་ངན

/saŋ˩˨.ŋɛ̃ˑ/


བཟང་ཞན

/saŋ˩˨.ɕɛ̃ˑ/


མུ་མེན

head

མུ་མེན • (mu men)


ཞེ་ས

→ Kurtöp: ཞེ་ས (zhesa)

ཞེ (zhe, “mind, mood”) + ས (sa, “field, object”); semantically identified as "an object for which one has respect from the bottom of one's mind" or "an object worthy of respect from the bottom of one's mind". May also be a phonetic shift from རྗེ་ས (rje sa).

lang

ཞེ་སའི་སྒྲ་བཤད།

ཞེ་སའི་སྒྲ་བཤད།

ཞེ་ས་རྒྱག

to speak in honorifics / with honorific language


གཙང་པོ

→ Chinese: 藏布 (zàngbù)


ཏེ་ལོ

head

ཏེ་ལོ • (te lo)


བོ་ནོ་བོ

བོ་ནོ་བོ • (bo no bo)


བྱང་སྣེའི་དོམ་དཀར

བྱང་སྣེའི་དོམ་དཀར • (byang sne'i dom dkar)


ཞི་མི་ལིང་མོ

ཞི་མི་ལིང་མོ • (zhi mi ling mo)


ཟེ་མོ་སེར་པོ

ཟེ་མོ་སེར་པོ • (ze mo ser po)


སྲམ་ངང་མཆུ་ཅན

སྲམ (sram, “otter”) + ངང (ngang, “duck, goose”) + མཆུ (mchu, “lip(s)”) + ཅན (can, particle, “having, endowed with”, modifying the preceding word or phrase). Literally, “duck-lipped otter”.


རྐང་བ

རྐང་པ རྐང་པ#Tibetan


བྱམས་བརྩེ

བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་ཡབ


སློབ་སྟོན

head

སློབ་སྟོན • (slob ston)


བུད་མེད

བུད་མེད • (bud med)

/pʰyː˩˧˨.meː˥˨/

Schuessler (2007) compares it to Burmese မ (ma., “sister”) (whence အစ်မ (acma., “elder sister”), ညီမ (nyima., “younger sister”)), Miju ku-mai- (“woman”), Chinese 妹 (mèi, “younger sister”), and also Mizo hmei (“concubine”) (> Mizo hmei-chhia (“woman; wife”)).


ཆུང་མ

/t͡ɕʰuŋ˥˥.maˑ/


མཆི་མ

From Proto-Sino-Tibetan *m-t(w)əj-n ~ m-ti-s.


ཚུལ

principle, manner, way, fashion, mode, aspect, species, kind

conduct, behavior, form, capacity, custom, tradition, habit, system, rule, established way


ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ

(buddhism) dharmachakra, the wheel of Dharma


ཆོས་འཁོར་དང་དོན་གཅིག

ཆོས་འཁོར་དང་དོན་གཅིག • (chos 'khor dang don gcig)

From ཆོས་འཁོར (chos 'khor) + དང (dang) + དོན (don) + གཅིག (gcig).

com

(Buddhism) dharmachakra, the wheel of dharma

en-ཆོས་འཁོར་དང་དོན་གཅིག-bo-noun-8Gflcch1


ཞེན་འཛིན

(buddhism) attachment, desire, clinging to, fixation


མེ་ཏོག་པད་མ

head

མེ་ཏོག་པད་མ • (me tog pad ma)


ལོག་ཤེས

wrong consciousness, error, fallacy, misapprehension, misinterpretation, delusion


སྒྱུ་མ

illusion, magic, fantasy, illusoriness, mirages, apparitions, wizardry


ཤེས་བཞིན་མིན་པ

ཤེས (shes) + བཞིན (bzhin) + མིན (min) + པ (pa)


རྣམ་པར་འཚེ་བ

རྣམ (rnam) + པར (par) + འཚེ ('tshe) + བ (ba)


ངོ་ཚ་མེད་པ

ངོ (ngo) + ཚ (tsha) + མེད (med) + པ (pa)

shamelessness, consciencelessness, lack of shame


སྐྱེས་བུ

head

སྐྱེས་བུ • (skyes bu)

man, person, being, creature, individual


ཆོས་བདུན

7-point meditation posture of vairocana, seven characteristic features of the Vairocana posture


ཕྲེང

garland, prayer beads, order, row, series, rosary


དྭངས་ལྕགས

/tʰaŋ˩˨.t͡ɕaː˥˨/


གདན་གདིང་བ

From གདན (gdan) + གདིང (gding) + བ (ba).


མདུང་དར

lance banner, banner at the top of a lance


རིན་ཐང

/ʐĩ˩˨.tʰaŋ˥˥/


ཨ་ཕ

→ Salar: aba


གདོན་འདྲེ

གདོན་འདྲེ • (gdon 'dre)

/toŋ˩˨.ʈ͡ʂeˑ/


ལུད

From Proto-Tibeto-Burman *l(y)(u/i)t. (STEDT).


སྤང་རྒྱན

/paŋ˥˥.cɛ̃ˑ/


རྒན་པོ

From རྒན (rgan, “elder”) + -པོ (-po, “person”).

suffix

elder, headman, senior, uncle, grandfather


སྐྲ་གཞུག

/ʈ͡ʂa˥˥ ɕu(k̚)ˀˑ/


ཕོ་ཕག

From ཕོ (pho, “male”) + ཕག (phag, “pig”).


འབྲུག་མིག

head

འབྲུག་མིག • ('brug mig)


འབྲོག་མོ

འབྲོག་མོ • ('brog mo)


དབང་ལྡན

From དབང (dbang, “power, force, might”) + ལྡན (ldan, “to possess”).


མཁའ

Inherited from Proto-Sino-Tibetan *m-ka-n (“heavens, sky, sun”) (STEDT). Compare Chinese 乾 (OC *kaːn, *ɡran) and Namuyi nɛ⁵⁵ ŋkhɛ³³ mu³³ (“sky”).

cog

nɛ⁵⁵ ŋkhɛ³³ mu³³

(traditional medicine) space, ether, air


ལྷག་མཐོང

/ɬa(k̚)ˀ˥˥.tʰoŋ˥˥/

(Buddhism) vipassana, clear seeing, insight, special insight


རྫོགས་ཆེན

/t͡soŋ˩˨.t͡ɕʰẽ˥˥/


སྙོམས་འཇུག

(Buddhism) meditative absorption, equilibrium, concentration, equanimity


བསམ་པའི་སྟོབས

(Buddhism) the power of reflection, one of the ten powers of Bodhisattvas


གློག་བརྙན་ཁང

/lo˥˨.ȵɛ̃˥˥.kʰaŋ˥˥/


གངས་སེང་གེ

desc

གང་སེང་གི་ཀར་མོ

→⇒ Kurtöp: གང་སེང་གི་ཀར་མོ (gangsenggi karmo)

/kʰaŋ˩˧˨.seŋ˥˥.ke˥˥/


དགའ་འཁྱིལ

(Tibetan buddhism) gankyil, ānanda-cakra, wheel of joy


ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ

head

ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ • (yid bzhin nor bu)

Calque of Sanskrit चिन्तामणि (cintāmaṇi), from चिन्ता (cintā) + मणि (maṇi).

cal

(Tibetan Buddhism) the wish-fulfilling gem


སེམས་སྡེ

head

སེམས་སྡེ • (sems sde)

mind section, Semde, one of the three scriptural and lineage divisions within Dzogchen


དགྲ་བཅོམ་པ

དགྲ (dgra, “foe”) + བཅོམ (bcom, “destroy, overcome”) + པ (pa, nominalizer), in reference to overcoming the foes that are the afflictive emotions, ཉོན་མོངས (nyon mongs).


ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ

Passaddhi, calmness, tranquility, serenity


ཉོན་མོངས

kileśa, defilement, mental affliction, negative emotions, worldly desires


འདུན་པ

chanda, intention, interest, desire to act


མོས་པ

Translation of Sanskrit अधिमोक्ष (adhimokṣa). .

interest, intensified interest, decision, adhimokṣa


ཁྲེལ་ཡོད་པ

Translation of Sanskrit अपत्राप्य (apatrāpya). .

decorum, shame, consideration, propriety


ཟེ་ཚའི་རླངས་རླུང

head

ཟེ་ཚའི་རླངས་རླུང • (ze tsha'i rlangs rlung)


ཇོ་མོ

ཇོ་མོ • (jo mo)


ཀ་ཁུ་བྷ་ཡ

Terminalia arjuna
Terminalia arjuna#Translingual


དཔེ་སྐྲུན

དཔེ་སྐྲུན • (dpe skrun)


བདུག་སྤོས

བདུག་སྤོས • (bdug spos)


སྤང་སྤོས

Mongolian: бамбай (bambaj)

Nardostachys jatamansi
Nardostachys jatamansi#Translingual

spikenard, the plant Nardostachys jatamansi


མཇུག་བསྡོམས

མཇུག་བསྡོམས • (mjug bsdoms)


ཚོགས་སྡེ

ཚོགས (tshogs, “accumulation”) + སྡེ (sde, “section, division, department, subgroup”)


སྐར་མའི་ཆགས་སྟངས

head

སྐར་མའི་ཆགས་སྟངས • (skar ma'i chags stangs)

སྐར་མའི (skar ma'i) + ཆགས་སྟངས (chags stangs). More at ཆགས (chags) and སྟངས (stangs).


བྱུ་རུ

head

བྱུ་རུ • (byu ru)


དངོས་གྲུབ

From དངོས (dngos, “true, real”) + གྲུབ (grub, “accomplishment”).


སྒྲིག་འཛུགས

སྒྲིག (sgrig, “order, arrangement”) + འཛུགས ('dzugs, “found, establish, set up”)


འབྲུག་མོ

head

འབྲུག་མོ • ('brug mo)

འབྲུག ('brug, “thunder, dragon”) + མོ (mo, “female”).


ལྟོགས་པ

ལྟོགས ལྟོགས#Tibetan


སྦལ་བ

སྦལ་པ སྦལ་པ#Tibetan

alternative form of སྦལ་པ (sbal pa, “toad, frog”)


རྨ་ཁ

→ Wutunhua: maka

རྨ (rma, “sore, wound”) + ཁ (kha, “mouth”)


མི་རིགས

head

མི་རིགས • (mi rigs)


རི་དྭགས

→ Wutunhua: redak


གླ

From Proto-Tibeto-Burman *t-la(k) (“flesh, meat, deer”). Compare Chinese 麝 (OC *ɢljaːɡs, *ɢljaːɡ), Lepcha ᰠᰓᰪᰲ (sabur, “musk deer”), Tangut 𗰆 (*lhja¹, “deer”), Nuosu ꇍꀮ (lep bu).


ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པ

head

ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པ • (zla ba bcu gcig pa)


གཞི

Compare Burmese မ္လိယ် (ma.liy), whence Burmese မြေ (mre, “earth; ground”), and Chinese 地 (OC *l'els) (Hill, 2019). Ultimately from Proto-Sino-Tibetan *mV-lej.


བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས

བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས • (bsod nams dpal 'dzoms)

བསོད་ནམས (bsod nams) + དཔལ (dpal) + འཛོམས ('dzoms)

com

bo:བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས།

Coriandrum sativum
Coriandrum sativum#Translingual


འུ་སུ

head

འུ་སུ • ('u su)


ཡུང་བ

Curcuma longa
Curcuma longa#Translingual


རྒུན་འབྲུམ

རྒུན་འབྲུམ • (rgun 'brum)

/kỹ˩˨.ʈ͡ʂum˥˥/

/guŋ¹³ dʐu⁵⁵/

རྒུན (rgun) + འབྲུམ ('brum, “swelling, berry”) (Tournadre & Suzuki, 2023)


གསེར་དཀར་པོ

head

གསེར་དཀར་པོ • (gser dkar po)

གསེར (gser) + དཀར་པོ (dkar po). Calque of Chinese 白金 (báijīn).


ཡི་ཙི

yi tsi (romanization)
ཨི་ཙི (alternative)


བླ་གཡུ

layu, soul turquoise, life-supporting turquoise: a piece of turquoise traditionally associated with the soul


དྲུག་དཀར

drukar, a grade of turquoise, known for its brilliant luster and pale blue color


ཚུལ་ཁྲིམས

/t͡sʰyː˥˥.ʈ͡ʂʰim˥˥/

conduct, ethics, morality, behavior, virtue

(Buddhism) code of conduct, precept, monastic discipline


བསམ་ཚུལ

བསམ་ཚུལ་ཤོད


དཔའ་བོ

a vīra, or transcended practitioner of tantric (Vajrayana) Buddhism


ཨང་གྲངས

/ʔaŋ˥˥.ʈ͡ʂaŋ˥˨/


ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཁང

/kʰaˑ.t͡ɕʰɛːˑ.ʔiˑ t͡ɕʰøːˑ.kʰaŋˑ/


མཐེབ་གཞོང

/tʰep̚˥˥.ɕoŋˑ/

མཐེབ (mtheb) + གཞོང (gzhong). Compare Chinese 鍵盤 /键盘 (jiànpán).


བྱི་རིལ

བྱི་རིལ • (byi ril)

/t͡sʰi˩˧˨.ʐiːˑ/


ནོར་སྐལ

/noː(ɹ)˩˧˨.kɛːˑ/


བུ་རམ

molasses made into pill form, used as a sweetener


ཞབས་བྲོ

/ɕap̚˩˧˨.ʐoˑ/


དུས་དེབ

དུས་དེབ • (dus deb)

magazine, periodical, journal, publication


ལྟ་སྲུང

/ta˥˥.ʂuŋ˥˨/

act of overseeing, watching; surveillance, monitoring


སད

For frost/cold air: Starostin connects this with Chinese 雪 (xuě).


རྗེ་བོ

རྗེ་བོ • (rje bo)


ནད་པ

From ནད (nad, “illness, disease”) + པ (pa, “nominalization suffix”).

compound

patient, person receiving medical treatment


གནས་ཚུལ

/nɛː˥˥.t͡ɕyːˑ/

ཁྱེད་རང་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོའི་ཡོད་པས།

khyed rang la bod kyi gnas tshul go'i yod pas


གཟུགས་པོ

head

གཟུགས་པོ • (gzugs po)

From གཟུགས (gzugs, “body, form”) + པོ (po).


མཐེ་བོ

Hill (2014, 2019) compares the first syllable to Tibetan ཆེ (che, “big”), Burmese တယ် (tai, “very”), as well as 多 (OC *ʔl'aːl, “many, much”). STEDT derives this from Proto-Sino-Tibetan *ta-j (“big”), whose Chinese comparandum is 大 (OC *daːds, “large”) instead; Baxter (1992) has also compared it to this etymon.
On the other hand, Tournadre & Suzuki (2023) compare this to མཐའ (mtha', “limit, extreme”).

རྐང་པའི་མཐེ་བོ


གླག

From Proto-Sino-Tibetan *qə-lə(ŋ~k) (“falcon, vulture, eagle, kite, hawk, bird of prey”), which is likely a loan from Proto-Austroasiatic *klaːŋ (“eagle, hawk”). Compare Mon လနေၚ် (“kite”), Khmer ខ្លែង (khlaeng, “kite”). (Benedict, 1972; STEDT).
Cognate to Jingpho gəlaŋ (“eagle, kite, hawk”), lang (“bird of the falcon family”); Mianchi Southern Qiang là (“kite, hawk”) and lá (“eagle, vulture”), Burmese လင်းတ (lang:ta., “vulture”). Possibly connected to Chinese 鷹 /鹰 (yīng, “eagle”) (Benedict, 1990; Schuessler, 2007).

der

Haliaeetus leucoryphus
Haliaeetus leucoryphus#Translingual

Pallas's fish eagle, (Haliaeetus leucoryphus)


རེས་གཟའ

རེས (res) + གཟའ (gza', “planet, day of the week”)

compound

རེས་གཟའ་བདུན