มเหสี

th-noun

มเหสี • (má-hěe-sǐi) (classifier พระองค์ or องค์)

má-hěe-sǐi (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

Borrowed from Pali mahesī (“queen”), from maha (“great”) + īsī (“female lord; female ruler; woman in authority”); probably via Old Khmer mahesi, mahiṣī (“queen”); equal to Thai มห (má-hà-) + อีสี. Compare Sanskrit महिषी (mahiṣī). Cognate with Modern Khmer មហេសី (mĕəʼheesəy).

com

มห (má-hà-) + อีสี

/ma˦˥.heː˩˩˦.siː˩˩˦/

1 Kings 11:3, KJV:
พระองค์ทรงมีมเหสีเจ็ดร้อย คือ เจ้าหญิงและนางห้ามสามร้อย และบรรดามเหสีของพระองค์ก็ทรงหันพระทัยของพระองค์ไปเสีย
prá-ong song mii má-hěe-sǐi jèt-rɔ́ɔi · kʉʉ · jâao-yǐng lɛ́ naang-hâam sǎam-rɔ́ɔi · lɛ́ ban-daa má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong gɔ̂ song hǎn prá-tai kɔ̌ɔng prá-ong bpai sǐia
And he had seven hundred wives, princesses, and three hundred concubines: and his wives turned away his heart.

Song of Solomon 6:8, KJV:
มีมเหสีหกสิบองค์ และนางห้ามแปดสิบคน พวกหญิงพรหมจารีอีกมากเหลือจะคณนา
mii má-hěe-sǐi hòk-sìp ong · lɛ́ naang-hâam bpɛ̀ɛt-sìp kon · pûuak yǐng prom-má-jaa-rii ìik mâak lʉ̌ʉa jà ká-ná-naa
There are threescore queens, and fourscore concubines, and virgins without number.

1 Kings 14:17, KJV:
แล้วมเหสีของเยโรโบอัมทรงลุกขึ้นเสด็จออกไปและมาถึงเมืองทีรซาห์ และเมื่อพระนางเสด็จถึงธรณีทวาร กุมารก็ถึงแก่มรณา
lɛ́ɛo má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng yee-roo-boo-am song lúk kʉ̂n sà-dèt ɔ̀ɔk bpai lɛ́ maa tʉ̌ng mʉʉang tii-rá-saa · lɛ́ mʉ̂ʉa prá-naang sà-dèt tʉ̌ng tɔɔ-rá-nii-tá-waan · gù-maan gɔ̂ tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
And Jeroboam's wife arose, and departed, and came to Tirzah: and when she came to the threshold of the door, the child died;

Genesis 20:17, KJV:
อับราฮัมก็อธิษฐานต่อพระเจ้า พระเจ้าทรงรักษาอาบีเมเลค และมเหสีของพระองค์ และทาสหญิง ให้หาย และเขาเหล่านั้นก็มีบุตร
àp-raa-ham gɔ̂ à-tít-tǎan dtɔ̀ɔ prá-jâao · prá-jâao song rák-sǎa aa-bii-mee-lèk · lɛ́ má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong · lɛ́ tâat yǐng · hâi hǎai · lɛ́ kǎo lào-nán gɔ̂ mii bùt
So Abraham prayed unto God: and God healed Abimelech, and his wife, and his maidservants; and they bare children.

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

(พระ~, สมเด็จพระ~) wife of a king; wife of a male monarch; queen consort; empress consort.


ซอมซ่อ

th-adj

ซอมซ่อ • (sɔɔm-má-sɔ̂ɔ) (abstract noun ความซอมซ่อ)

sɔɔm-má-sɔ̂ɔ (romanization)
ความซอมซ่อ (abstract-noun)

/sɔːm˧.ma˦˥.sɔː˥˩/

บ้านนี้ดูซอมซ่อมาก

เสื้อแกซอมซ่อมาก

sʉ̂ʉa gɛɛ sɔɔm-má-sɔ̂ɔ mâak

lacking elegance, loftiness, magnificence, or refinement; showing signs of poverty, impoverishment, neglect, or wear.


เมืองนอก

th-noun

เมืองนอก • (mʉʉang-nɔ̂ɔk) (classifier เมือง or แห่ง)

mʉʉang-nɔ̂ɔk (romanization)
เมือง (classifier)
แห่ง (classifier)

/mɯa̯ŋ˧.nɔːk̚˥˩/

From เมือง (mʉʉang, “city; country; district; town; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “external; outside; outer; etc”).

compound

(colloquial) foreign city, town, region, country, continent, etc.


สดับตรับฟัง

th-verb

สดับตรับฟัง • (sà-dàp-dtràp-fang) (abstract noun การสดับตรับฟัง)

sà-dàp-dtràp-fang (romanization)
การสดับตรับฟัง (abstract-noun)


นุ่งลมห่มฟ้า

นุ่งลมห่มฟ้า • (nûng-lom-hòm-fáa)

From นุ่ง (nûng, “to dress; to wear; etc.”) + ลม (lom, “wind”) + ห่ม (hòm, “to cover; to wrap; etc.”) + ฟ้า (fáa, “air; heaven; sky”); literally "to dress oneself with the wind, to cover oneself with the sky".

compound

(idiomatic, hyperbolic) to be naked; to wear no clothes.


รอมร่อ

th-adv

รอมร่อ • (rɔɔm-má-rɔ̂ɔ) (abstract noun ความรอมร่อ)

rɔɔm-má-rɔ̂ɔ (romanization)
ความรอมร่อ (abstract-noun)

/rɔːm˧.ma˦˥.rɔː˥˩/

จะถึงบ้านอยู่รอมร่อ

จะเรียนจบอยู่รอมร่อ

จะตายอยู่รอมร่อ


เท่ห์

têe (romanization)
ความเท่ห์ (abstract-noun)

เท่ เท่#Thai


เท่

têe (romanization)
ความเท่ (abstract-noun)

(slang) cool: fashionably attractive or impressive; highly skilled or clever; socially adept; acceptable, appropriate, satisfactory, okay.


เทห์

th-noun

เทห์ • (tee)

From Sanskrit देह (deha, “body; bulk; flesh; form; mass; shape; etc.”).


ออกนั่งพิจารณา

th-verb

ออกนั่งพิจารณา • (ɔ̀ɔk-nâng-pí-jaa-rá-naa) (abstract noun การออกนั่งพิจารณา)

ɔ̀ɔk-nâng-pí-jaa-rá-naa (romanization)
การออกนั่งพิจารณา (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.naŋ˥˩.pʰi˦˥.t͡ɕaː˧.ra˦˥.naː˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “to appear; to come forth; to come out; etc.”) + นั่งพิจารณา (nâng-pí-jaa-rá-naa, “to sit (as a judge)”).

compound

โจทก์และจำเลยขอให้ศาลออกนั่งพิจารณาและมีคำพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความในวันนี้ด้วย

The plaintiff and the defendant request the court to sit and issue a judgment according to their compromise agreement today.

(law) to sit (to be convened or in session, as a court of law).


นั่งพิจารณา

th-verb

นั่งพิจารณา • (nâng-pí-jaa-rá-naa) (abstract noun การนั่งพิจารณา)

nâng-pí-jaa-rá-naa (romanization)
การนั่งพิจารณา (abstract-noun)

From นั่ง (nâng, “to sit”) + พิจารณา (pí-jaa-rá-naa, “to try; to judicially examine and determine”).

com

(law) to sit (to occupy a place or have a seat in an official assembly or in an official capacity as a judge).

(law) to hear (to give a judicial hearing to).


บัลลังก์

From Pali pallaṅka (“couch; sofa”); probably via Old Khmer °pallaṅa, pālaṃṅa (“throne”). Compare Lao ບັນລັງ (ban lang), Modern Khmer បល្លង្ក (pallang), បល្ល័ង្ក (pallang); Sanskrit पल्यङ्क (palyaṅka), पर्यङ्क (paryaṅka).

2014, เพลิง ภูผา, รัฐประหารยึดบัลลังก์กษัตริย์บนแผ่นดินอยุธยา, Bangkok: เจ้าพระยา, →ISBN, page 20:
แต่เมื่อผิดสัญญา เท่ากับยืนยันว่า ราชวงศ์สุโขทัยไม่มีสิทธิในบัลลังก์กษัตริย์ของกรุงศรีอยุธยา
dtɛ̀ɛ mʉ̂ʉa pìt sǎn-yaa · tâo gàp yʉʉn-yan wâa · râat-chá-wong sù-kǒo-tai mâi mii sìt-tí nai ban-lang gà-sàt kɔ̌ɔng grung sǐi à-yút-tá-yaa
But when the agreement was breached, it was equivalent to confirming that the Sukhothai Dynasty had no right to the kingly throne of Krung Si Ayutthaya.

seat occupied by a sovereign or other exalted personage; the office or dignity of such person.

(figurative) any dignified seat, especially of a person in authority or person holding first place in competition; the office or dignity of such person.

คุกตลอดชีวิตหนุ่มส่งยาหน้าบัลลังก์
kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít nùm sòng yaa nâa ban-lang
A life sentence has been given to a lad who transferred drugs in front of the bench.
ที่ศาลอาญาถนนรัชดาภิเษก ผู้พิพากษาได้ออกนั่งบัลลังก์อ่านคำพิพากษาคดีพนักงานอัยการฝ่ายคดียาเสพติด ๒ เป็นโจทก์ยื่นฟ้อง...
tîi sǎan aa-yaa tà-nǒn rát-chá-daa-pí-sèek · pûu-pí-pâak-sǎa dâai ɔ̀ɔk nâng ban-lang àan kam-pí-pâak-sǎa ká-dii pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan fàai ká-dii yaa-sèep-dtìt · sɔ̌ɔng · bpen jòot yʉ̂ʉn fɔ́ɔng...

2009 January 20, admin, “คุกตลอดชีวิตหนุ่มส่งยาหน้าบัลลังก์”, in ข่าวทั่วไป, Bangkok: MThai, retrieved 2018-08-08

At the Ratchadaphisek Road Criminal Court, judges have appeared on the bench to pronounce the judgment for the case in which a public prosecutor from the Drug Case Division II, as Prosecutor, filed a charge against...

2014 May 7, “เริ่มแล้ว! ตุลาการนั่งบัลลังก์ชี้สถานภาพนายกฯ”, in ข่าว, Bangkok: เทนเซ็นต์ (ประเทศไทย), retrieved 2018-08-08:
ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้ออกนั่งบัลลังก์เพื่ออ่านคำวินิจฉัยในคดี...ความเป็นรัฐมนตรีของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร รักษาการนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม สิ้นสุดลงเฉพาะตัวตามรัฐธรรมนูญ...หรือไม่
dtù-laa-gaan sǎan-rát-tà-tam-má-nuun dâai ɔ̀ɔk nâng ban-lang pʉ̂ʉa àan kam-wí-nít-chǎi nai ká-dii ... kwaam-bpen-rát-tà-mon-dtrii kɔ̌ɔng · naang-sǎao yîng lák · chin-ná-wát · rák-sǎa-gaan naa-yók-rát-tà-mon-dtrii lɛ́ rát-tà-mon-dtrii wâa-gaan grà-suuang gà-laa-hǒom · sîn-sùt long chà-pɔ́-dtuua dtaam rát-tà-tam-má-nuun ... rʉ̌ʉ mâi
Constitutional Court judges have come out on the bench to read the decision in the case...as to whether or not the ministerial status of Miss Yingluck Shinawatra, Acting Prime Minister and Defence Minister, individually comes to an end in accordance with the Constitution...

bench: seat occupied by a judicial officer; the office or dignity of a judicial officer; the judicial officer himself.


บัลลังก์

th-verb

บัลลังก์ • (ban-lang) (abstract noun การบัลลังก์)

ban-lang (romanization)
การบัลลังก์ (abstract-noun)


สะโพน

ตะโพน ตะโพน#Thai

(music, obsolete) taphon (an old form of ตะโพน (dtà-poon)).


ท่อ

tɔ̂ɔ (romanization)
การท่อ (abstract-noun)

From Old Khmer dara (“to strike; to smite; to deal (a blow)”). Cognate with Modern Khmer ទរ (tɔɔ). Compare ต่อ (dtɔ̀ɔ), ทอ (tɔɔ).


ท่อ

th-noun

ท่อ • (tɔ̂ɔ)


ต่าง

a shoulder pole carried by a beast of burden.


ต่าง

dtàang (romanization)
การต่าง (abstract-noun)

to carry; to put on or take on a load, as of passengers, goods, etc.


ต่าง

th-adj

ต่าง • (dtàang) (abstract noun ความต่าง)

dtàang (romanization)
ความต่าง (abstract-noun)

From Proto-Tai *taːŋᴮ. Cognate with Lao ຕ່າງ (tāng), Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹).

cog

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)


ต่าง

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)

as a substitute or replacement; in place of someone or something.


ต่าง

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)

as a substitute for or replacement of; in place of.


ต่าง

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)


ต่าง

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)

to substitute; to replace; to take the place of.


เครื่อง

th-noun

เครื่อง • (krʉ̂ʉang)

→ Khmer: គ្រឿង (krɨəng)

Cognate with Isan เครื่อง, Lao ເຄື່ອງ (khư̄ang), Northern Thai ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (xɯaŋ⁵), Khün ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (khɤɤŋ⁵), Lü ᦵᦆᦲᧂᧈ (xoeng¹), Tai Dam ꪹꪋ꪿ꪉ (ꞌchương), Tai Dón ꪋꪷꪉꫀ, Shan ၶိူင်ႈ (khōeng), Tai Nüa ᥑᥫᥒ (xoeng), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (khüṅ).

cog

Isan เครื่อง

Khün ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (khɤɤŋ⁵)

Tai Dón ꪋꪷꪉꫀ

part; component; constituent; element; ingredient.

instrument; implement; tool; device; means.

เครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ

krʉ̂ʉang jam-nàai sǐn-káa àt-dtà-noo-mát

เครื่อง เครื่อง#Thai

ห้องเครื่อง ― hɔ̂ng krʉ̂ʉang ― royal kitchen

(royal) ornament, adornment, accessory; garment, attire, array.


เครื่อง

th-cls

เครื่อง • (krʉ̂ʉang)

cog

Isan เครื่อง

Khün ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (khɤɤŋ⁵)

Tai Dón ꪋꪷꪉꫀ

Classifier for machines, engines, or the like. ⇒ all nouns using this classifier


เครื่อง

th-noun

เครื่อง • (krʉ̂ʉang)

From clipping of เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane; aircraft”, literally “flying machine”), from เครื่อง (krʉ̂ʉang) + บิน (bin).

clipping

ขึ้นเครื่อง ― kʉ̂n krʉ̂ʉang ― to board a plane


ก็แล้วกัน

th-particle

ก็แล้วกัน • (gɔ̂-lɛ́ɛo-gan)

whatever you like; let’s agree to this; so let’s just settle on that or leave it at that; let’s just be done with it (particle used when suggesting a compromise solution or final plan of action and that implies there's no need for the listener to suggest anything else)


เจี๋ยมเจี้ยม

th-adj

เจี๋ยมเจี้ยม • (jǐiam-jîiam) (abstract noun ความเจี๋ยมเจี้ยม)

jǐiam-jîiam (romanization)
ความเจี๋ยมเจี้ยม (abstract-noun)

/t͡ɕia̯m˩˩˦.t͡ɕia̯m˥˩/


หญัว

th-noun

หญัว • (yǔua)

Possibly from corruption of อยู่ (yùu, “to be at, in, on, etc; to dwell; to reside; to stay; etc”) + หัว (hǔua, “head; top; etc”); literally "[one who is] at/in/on the head[s]".

com

2001, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดี สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 129–130:
บพิตรอ้ายดั่งกยจ กลหวัง จยรจากจักหญัวไป จากหล้า
bɔɔ-pít âai dàng gìiat · gon wǎng · jiian-jàak jàk yǔua bpai · jàak lâa
Majesty, Ai Dang is plotting something. He is likely to turn away from thee and leave thy country!

(archaic) a title for or term of address to a monarch or royal person.


หนาแน่น

th-adj

หนาแน่น • (nǎa-nɛ̂n) (abstract noun ความหนาแน่น)

nǎa-nɛ̂n (romanization)
ความหนาแน่น (abstract-noun)

/naː˩˩˦.nɛn˥˩/

From หนา (nǎa, “dense; thick”) + แน่น (nɛ̂n, “thick; tight”).

com

(of people, population, etc) dense; crowded; packed.


แมน

th-noun

แมน • (mɛɛn)


แมน

mɛɛn (romanization)
ความแมน (abstract-noun)

(colloquial) manly: like or befitting a male.


แมน

แมน • (mɛɛn)

From English MAN, abbreviation of metropolitan area network.

metropolitan area network
metropolitan area network


แล้ว

th-verb

แล้ว • (lɛ́ɛo)

From Proto-Tai *leːwꟲ (“to be finished”), from Middle Chinese 了 (MC lewX). Cognate with Lao ແລ້ວ (lǣu); Lü ᧟ (l̇aew), Northern Thai ᩓ᩠ᩅ. Compare also Iu Mien liuz (“to finish, to end; then; after”).


แล้ว

th-adj

แล้ว • (lɛ́ɛo)


แล้ว

th-adv

แล้ว • (lɛ́ɛo)

เด็ก ๆ กินข้าวแล้ว

1977, “ตอน ๗”, in ซ้องกั๋ง, volume 1, กรุงเทพฯ: ศิลปาบรรณาคาร:
ครั้นสาบานแล้ว หลวงจีนลูตีซิมจึงถามลิมชองว่า วันนี้ น้องไปไหนมา จึงเดินมาทางนี้
krán sǎa-baan lɛ́ɛo · hlǔuang-jiin luu-dtii-sim jʉng tǎam lim-chɔɔng wâa · wan-níi · nɔ́ɔng bpai nǎi maa · jʉng dəən maa taang níi
After they had taken the oath, Sagacious Lu asked Lin Chong, "Today, where have you been, ending up here?"

Used at the end of a sentence to indicate completion of an action, or beginning of a new situation.

เธอเป็นผู้ใหญ่แล้วนะ

1939, น.ม.ส., “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร:
เจ้าอยู่ในอำนาจของข้าแล้ว
jâao yùu nai am-nâat kɔ̌ɔng kâa lɛ́ɛo
You are under my control now.

Indicating that a new state or a new situation has begun.

กลับบ้านแล้วนะ

นักเรียนสอบจะเสร็จแล้วนะ

The students are about to finish the test now.

1906, อู๋ เฉิงเอิน, “ไซอิ๋ว เล่ม ๑”, in ติ่น, transl., ไซอิ๋ว เล่ม ๑, กรุงเทพฯ: โสภณพิพรรฒธนากร:
พวกบริวารปิศาจเหล่านั้น เมื่อได้ฟังหงอคงว่าดังนั้น ก็พากันวิ่งตรงเข้าถ้ำบอกแก่นายว่า ภัยจะมาถึงแล้ว
pûuak bɔɔ-rí-waan bpì-sàat lào nán · mʉ̂ʉa dâai fang ngɔ̌ɔ-kong wâa dang nán · gɔ̂ paa gan wîng dtrong kâo tâm bɔ̀ɔk gɛ̀ɛ naai wâa · pai jà maa tʉ̌ng lɛ́ɛo
When these demon underlings heard Sun Wukong, they ran into the cave to tell their master that a disaster was about to occur now.

(Especially with จะ) Indicating that a new situation is about to begin.

เขาอ่านข้อความแล้วหัวเราะ

1956, เมธาธิบดี (สาตร สุทธเสถียร), พระยา, “นิทานที่ ๑๙ เรื่อง หมาอยู่ในรางหญ้า”, in นิทานอีสป, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์:
วัวนึกแค้นจึงพูดขึ้นว่า "ดูเถิด ตัวมันเองก็ไม่กินหญ้า แล้วมันยังหวงห้ามไม่ให้ผู้ที่กินหญ้าเข้าไปกินด้วย"
wuua nʉ́k kɛ́ɛn jʉng pûut kʉ̂n wâa · “duu tə̀ət · dtuua man eeng gɔ̂ mâi gin yâa · lɛ́ɛo man yang hǔuang-hâam mâi hâi pûu tîi gin yâa kâo bpai gin dûai”
Furious, the cow said "See, they themselves don't eat grass, and still they prevent those who eat grass from eating grass inside."


บวว

สายาบววบ่าวเกลี้ย จักมา สาวส่งงอย่ามาวนน สู่น้อง
sǎa-yaa buua bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng
Her beloved man is about to come. That girl has instructed him: "If you come to me, don't come in the daytime".

บัว บัว#Thai


ขยว

th-adj

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-noun

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-verb

ขยว • (kǐao)

ไปทันเจ้าหล้าหลั่ง พลพฤนท ถึงนา น่านแพร่ขยวออกถึง นอกต้าย
Pai than chao la lang · phon phruen · thueng na · nan phrae khiao ok thueng · nok tai. [RTGS]
[päj˧ tʰä̃n˧ t͡ɕäːw˥˩ läː˥˩ lä̃ŋ˨˩ · pʰõn˧ pʰrɯ̃n˧ · tʰɯ̃ŋ˩˥ näː˧ · nä̃ːn˥˩ pʰrɛː˥˩ kʰiːäw˩˥ ʔɔːk̚˨˩ tʰɯ̃ŋ˩˥ · nɔːk̚˥˩ täːj˥˩] [IPA]

Before the Lord of the Realm could come with his numerous troops, the rulers of Nan and Phrae quickly marched their men out and arrived outside the city dike.

เขียว เขียว#Thai


คำพิพากษา

From คำ (kam, “speech; word”) + พิพากษา (pí-pâak-sǎa, “to judge”).

compound

(law) decision; judgment; ruling; sentence; verdict.


ลำดับ

th-verb

ลำดับ • (lam-dàp) (abstract noun การลำดับ)

lam-dàp (romanization)
การลำดับ (abstract-noun)

to arrange; to put in order; to organize.


คำวินิจฉัย

th-noun

คำวินิจฉัย • (kam-wí-nít-chǎi)

From คำ (kam, “speech; word”) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi, “to decide”).


ชำระ

th-verb

ชำระ • (cham-rá) (abstract noun การชำระ)

cham-rá (romanization)
การชำระ (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer jaṃraḥ, jaṃras, jaṃrās (“to clarify; to clean; to clear up; etc”). Compare Old Khmer juṃraḥ; Modern Khmer ជំរះ (cumrĕəh).

(transitive) to clean, especially by washing.

(transitive) to clear; to cleanse; to purify; to refine.

(transitive, dated) to proofread; to revise; to edit; to alter.

(transitive, dated, law) to try (a case, criminal, etc).

(transitive, law) to perform (an obligation).

(transitive, business) to settle (an account, the affairs of a company, etc).

(transitive) to get (back); to take (vengeance); to take (revenge).


วินิจฉัย

วินิจฉัย • (wí-nít-chǎi) (abstract noun การวินิจฉัย)

wí-nít-chǎi (romanization)
การวินิจฉัย (abstract-noun)

From Pali vinicchaya (“award; finding; settlement; adjudgment”). Compare Sanskrit विनिश्चय (viniścaya), from which Thai พินิศจัย is derived.

cog

Thai พินิศจัย

(law) to decide; to make a decision; to give a decision.

(medicine) to diagnose; to make diagnosis.


ยัง

From Middle Chinese 仍 (MC nying, “still”). Cognate with Proto-Tai *ɲaŋᴬ (“alive”).


ยัง

yang (romanization)
การยัง (abstract-noun)

ยังชีพ

(transitive) to cause to stay or remain; to maintain; to retain; to keep up.

(transitive) to cause; to make; to bring about; to result (in).

(intransitive) to exist; to be alive; to be living; to survive.


ค่าเสียหาย

th-noun

ค่าเสียหาย • (kâa-sǐia-hǎai)

/kʰaː˥˩.sia̯˩˩˦.haːj˩˩˦/

From ค่า (kâa, “charge; cost; price”) + เสียหาย (sǐia-hǎai, “to damage”); perhaps calque of English damages.

com

1992, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕:
มาตรา ๑๗๖ โมฆียะกรรม เมื่อบอกล้างแล้ว ให้ถือว่า เป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรก และให้ผู้เป็นคู่กรณีกลับคืนสู่ฐานะเดิม ถ้าเป็นการพ้นวิสัยจะให้กลับคืนเช่นนั้นได้ ก็ให้ได้รับค่าเสียหายชดใช้ให้แทน
mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi jèt-sìp hòk moo-kii-yá-gam mʉ̂ʉa bɔ̀ɔk-láang lɛ́ɛo hâi tʉ̌ʉ wâa bpen moo-ká maa dtɛ̀ɛ rə̂əm-rɛ̂ɛk lɛ́ hâi pûu bpen kûu-gà-rá-nii glàp-kʉʉn sùu tǎa-ná dəəm tâa bpen gaan-pón-wí-sǎi jà hâi glàp-kʉʉn chêen-nán dâai gɔ̂ɔ hâi dâai-ráp kâa-sǐia-hǎai chót-chái hâi tɛɛn
Section 176 Once avoided, a voidable act shall be deemed to have been void from the outset and the persons who are parties thereto shall be restored to their original positions. Should such restoration be beyond the bounds of possibility, the parties shall be compensated with damages instead.


หนี้

th-noun

หนี้ • (nîi)

From Proto-Tai *ʰniːꟲ (“debt”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩦ᩶, Lao ໜີ້ (nī), Lü ᦐᦲᧉ (ṅii²), Shan ၼီႈ (nīi), Tai Nüa ᥘᥤᥲ (lì) or ᥢᥤᥲ (nì), Phake ꩫီ (nī), Ahom 𑜃𑜣 (nī), Zhuang nij, Nong Zhuang nij, Zuojiang Zhuang nij.

cog

Lü ᦐᦲᧉ (ṅii²)


ขึ้น

th-adv

ขึ้น • (kʉ̂n)

From Proto-Tai *χɯnꟲ (“to ascend”). Cognate with Northern Thai ᨡᩧ᩠᩶ᨶ, Lao ຂຶ້ນ (khưn), Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²), Tai Dam ꪄꪳ꫁ꪙ, Shan ၶိုၼ်ႈ (khūen), Tai Nüa ᥑᥪᥢᥲ (xùen), Phake ၵိုꩫ် (khün), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (khün), Zhuang hwnj, Zuojiang Zhuang kwnj.

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)


ขึ้น

th-adj

ขึ้น • (kʉ̂n)

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)


ขึ้น

th-noun

ขึ้น • (kʉ̂n)

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)

แรม แรม#Thai

(lunar calendar) day of the waxing moon, as opposed to แรม (rɛɛm, “day of the waning moon”).


ขึ้น

kʉ̂n (romanization)
การขึ้น (abstract-noun)

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)

to move or go up, upwards, frontwards, northwards, or eastwards.

to come above the horizon, as a heavenly body.

to rise to a higher point, rank, degree, level, order, etc.

to make or become greater, as in number, size, strength, quality, quantity, volume, etc.

to become acute, strong, or vehement, as sensations, feelings, or emotions.

to make a record of; to record or register.

to be under or subject to the authority, direction, supervision, or influence of another person, entity, etc.

to insert an arrow, shot, etc, into a bow, crossbow, or the like.

to assume or cause to assume a form, as a bronze figure, plaster figure, piece of wickerwork, etc.

to obtain cash for a check, money order, lottery, etc.

to place or keep in a treasury, depository, warehouse, etc.


พิพากษา

th-verb

พิพากษา • (pí-pâak-sǎa) (abstract noun การพิพากษา)

pí-pâak-sǎa (romanization)
การพิพากษา (abstract-noun)

/pʰi˦˥.pʰaːk̚˥˩.saː˩˩˦/

From Sanskrit विवक्षा (vivakṣā, “question; doubt; etc”). Cognate with Thai วิพากษ์ (wí-pâak).

bor

18th century, “พระราชพงศาวดาร ความเก่า”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 1, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 250:
หาท้าวพระยาพฤฒามาย์แลพระสงฆ์มหานาคทั้งปวงมาชุมกันพิพากษาว่า ซึ่งพระเจ้าหงษาว่า ให้ส่งพระยารามออกไป แลจะเป็นไมตรีนั้น ยังเห็นควรที่จะส่งพระยารามออกไปหรือ ๆ มิชอบส่ง จึงพระสงฆ์มหานาคแลท้าวพระยาพฤฒามาย์ทั้งปวงพิพากษาว่า...ควรที่จะส่งพระยารามออกไปแก่พระเจ้าหงษา อย่าให้ได้ยากแก่ประชาราษฎร
hǎa táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat lɛɛ prá sǒng má-hǎa-nâak táng-bpuuang maa chum gan pí-pâak-sǎa wâa · sʉ̂ng prá-jâao hǒng-sǎa wâa · hâi sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai · lɛɛ jà bpen mai-dtrii nán · yang hěn kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai rʉ̌ʉ · rʉ̌ʉ · mí chɔ̂ɔp sòng · jʉng prá sǒng má-hǎa-nâak lɛɛ táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat táng-bpuuang pí-pâak-sǎa wâa ... kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai gɛ̀ɛ prá-jâao hǒng-sǎa · yàa hâi dâai yâak gɛ̀ɛ bprà-chaa-râat
[The King] summoned all [the members of] the royalty, senior nobility, and sacred Mahanak clergy to gather together [and] deliver a decision, saying: "As the King of Hongsa said [that if we] send Phraya Ram out to [him], [he] would then resume friendly relations [with us]; [do you all] still deem it appropriate to send Phraya Ram out to [the King of Hongsa], or [do you think it is] not proper to send [him out]?" So, all [the members of] the sacred Mahanak clergy, royalty, and senior nobility decided that...[it was] appropriate to send Phraya Ram out to the King of Hongsa, so that trouble would not befall the citizens.

(archaic) to decide; to conclude; to give or adopt a decision or conclusion.

2019 April 22, “ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้โฮปเวลล์ชนะคดี สั่งรัฐจ่ายค่าโง่ ๑.๒ หมื่นล้าน”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-04-22:
ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้โฮปเวลล์ชนะคดี สั่งรัฐจ่ายค่าโง่ ๑.๒ หมื่นล้าน
sǎan-bpòk-krɔɔng sǔung sùt pí-pâak-sǎa hâi hóop-wel chá-ná ká-dii · sàng rát jàai kâa-ngôo · nʉ̀ng . sɔ̌ɔng · mʉ̀ʉn láan
The Supreme Administrative Court rules that Hopewell wins the case [and] orders the State to bear the stupidity price of 12,000 million [baht].

1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:
คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรส อาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้
kûu-sǒm-rót · bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng kûu-sǒm-rót · àat rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pí-pâak-sǎa wâa gaan-sǒm-rót bpen moo-ká dâai
[Either] spouse, [or] the father [or] mother [of either spouse], or a descendant of [either] spouse may request the court to decree that the marriage is void.

(of a judge or judicial body) to judge; to adjudge; to adjudicate; to give a judgment.


ประชุม

th-verb

ประชุม • (bprà-chum) (abstract noun การประชุม)

bprà-chum (romanization)
การประชุม (abstract-noun)

Borrowed from Khmer ប្រជុំ (prɑɑcum, “to group, to gather; to encircle, to surround; etc”), from the stem Khmer ជុំ (cum), whence Thai ชุม (chum).

bor+

1921, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “อธิบาย”, in นิราศท่าดินแดง, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page ข:
ประชุมทัพที่เมืองเมาะตมะ
bprà-chum táp tîi mʉʉang mɔ́-dtà-má
to muster the troops in the town of Mottama

(transitive) to assemble; to gather; to cause to meet; to bring together.

1792, “ทำนายพระสุบินนิมิตรพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกย์”, in จดหมายเหตุพระสุบินนิมิตร, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1921, page 3:
สมบัติทั้งปวง...จะมาประชุมในเงื้อมพระหัดถ์
sǒm-bàt táng-bpuuang ... jà maa bprà-chum nai ngʉ́ʉam prá hàt
All treasures...will come [and] cluster within the grasp of [thy] holy hands.

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระยอดฟ้า จุลศักราช ๘๘๙–๘๙๐”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา ภาค ๑, กรุงเทพฯ, published 1912, page 17:
สมณพราหมณาจารย์...ประชุมเชิญพระแก้วฟ้า...ผ่านพิภพ...
sà-má-ná-praa-má-naa-jaan ... bprà-chum chəən prá gɛ̂ɛo fáa ... pàan pí-póp ...
Monastic [and] brahmanic masters...came together to invite Prince Kaeofa...to assume kingship...

1882 July 14, “ด่านเมืองตากและกฎหมายโปลิศ”, in การประชุมปรึกษาราชการแผ่นดินในรัชกาลที่ ๕, พระนคร: เกื้อกูลการพิมพ์, published 1966, page 3:
ให้เรียกพระยาสุจริตรักษา ผู้ว่าราชการเมืองตาก...มาในที่ประชุม...ถ้าการ...ไม่แล้วเสรจ...ให้ประชุมต่อไป...
hâi rîiak prá-yaa sùt-jà-rìt rák-sǎa · pûu-wâa-râat-chá-gaan mʉʉang dtàak ... maa nai tîi-bprà-chum ... tâa gaan ... mâi lɛ́ɛo-sèt ... hâi bprà-chum dtɔ̀ɔ-bpai ...
Phraya Sutcharit-raksa, governor of Tak town, shall be called...into the meeting... If the business...is not finished...[they] shall continue to be in session...

1968 June 20, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๑๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 85, page 26:
รัฐสภาประกอบด้วยวุฒิสภาและสภาผู้แทน รัฐสภาจะประชุมร่วมกันหรือแยกกัน...
rát-tà-sà-paa bprà-gɔ̀ɔp dûai wút-tí-sà-paa lɛ́ sà-paa pûu-tɛɛn · rát-tà-sà-paa jà bprà-chum rûuam gan rʉ̌ʉ yɛ̂ɛk gan ...
The National Assembly consists of a Senate and a House of Representatives. The National Assembly shall meet jointly or separately...

(intransitive) to assemble; to gather; to meet; to come together.

(transitive, dated) to collect; to compile.


ประชุม

(mainly in combination) assembly; gathering; meeting.

1950, “สร้างวัดพระเชตุพน”, in บันทึกรับสั่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ประทานหม่อมราชวงศ์สุมนชาติ สวัสดิกุล, พระนคร: โรงพิมพ์รุ่งนคร, page 25:
หนังสือประชุมจารึกวัดพระเชตุพนเป็นหนังสือที่...
nǎng-sʉ̌ʉ bprà-chum jaa-rʉ́k wát prá chêet-dtù-pon bpen nǎng-sʉ̌ʉ tîi ...
The book Collection of Inscriptions of Wat Phra Chettuphon is a book which...


รู้จัก

th-verb

รู้จัก • (rúu-jàk) (abstract noun การรู้จัก)

rúu-jàk (romanization)
การรู้จัก (abstract-noun)

/ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩/

From รู้ (rúu, “to know”) + จัก (jàk, “to know; to be acquainted with”). Cognate with Lao ຮູ້ຈັກ (hū chak).

com

ยินดีที่ได้รู้จัก

to know (a person); to be acquainted with.


ถามไถ่

th-verb

ถามไถ่ • (tǎam-tài) (abstract noun การถามไถ่)

tǎam-tài (romanization)
การถามไถ่ (abstract-noun)

From ถาม (tǎam, “; to inquire; to ask”) + ไถ่ (tài, “idem”).

com

to seek information by questioning: to inquire, to ask, etc.


ซอฟต์แวร์

th-noun

ซอฟต์แวร์ • (sɔ́ɔp-wɛɛ)

/sɔːp̚˦˥.wɛː˧/

/sɔːf˦˥.wɛː˧/


เครื่องบิน

เครื่องบิน • (krʉ̂ʉang-bin) (classifier ลำ)

krʉ̂ʉang-bin (romanization)
ลำ (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + บิน (bin, “to fly”), literally “flying machine”.

com

1985, “ความสำนึกในหน้าที่”, in การบริหารทางจิตสําหรับเด็กวัยรุ่น, กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ, page 161:
นักศึกษาญี่ปุ่น...เก้าคน...ใช้ดาบซามูไร กริช และระเบิด...บังคับให้นักบินนำเครื่องบิน...ลงยัง...เกาหลีเหนือ...เครื่องบินลำนี้มีผู้โดยสาร ๙๙คน ลูกเรือ ๗ คน...
nák-sʉ̀k-sǎa yîi-bpùn ... gâao kon ... chái dàap saa-muu-rai · grìt · lɛ́ rá-bə̀ət ... bang-káp hâi nák-bin nam krʉ̂ʉang-bin ... long yang ... gao-lǐi-nʉ̌ʉa ... krʉ̂ʉang-bin lam níi mii pûu-dooi-sǎan · gâao-sìp gâao kon · lûuk-rʉʉa · jèt · kon ...
Nine...Japanese students...used samurai swords, krises, and explosives...to force the pilot to land the plane...down in...North Korea... This plane contained 99 passengers, 7 crew members...

1940, ประเทศอังกฤษในระหว่างสงคราม, พระนคร: โรงพิมพ์พานิชศุภผล, page 1:
ลอนดอนถูกเยอรมันโจมตีด้วยเครื่องบินนับพัน
lɔn-dɔn tùuk yəə-rá-man joom-dtii dûai krʉ̂ʉang-bin náp pan
London has been attacked by Germans with as many as a thousand airplanes.

1942 January 25, “คำแถลงการณ์เกี่ยวแก่การประกาศสงครามต่อบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 59, number 5, page 249:
เมื่อคืนวันที่ ๒๔ เดือนนี้เอง เครื่องบินอังกฤษได้มาโจมตีกรุงเทพฯ
mʉ̂ʉa kʉʉn wan tîi · yîi-sìp sìi · dʉʉan níi eeng · krʉ̂ʉang-bin ang-grìt dâai maa joom-dtii grung-têep
On the night of the 24th day of this very month, English airplanes had arrived to attack Bangkok.


หัวดี

th-adj

หัวดี • (hǔua-dii) (abstract noun ความหัวดี)

hǔua-dii (romanization)
ความหัวดี (abstract-noun)


ลูกค้า

/luːk̚˥˩.kʰaː˦˥/


พ่อค้า

/pʰɔː˥˩.kʰaː˦˥/

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ค้า (káa).

com

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ค้า (káa)

trader; businessman; tradesman (in general).


ซ้อม

sɔ́ɔm (romanization)
การซ้อม (abstract-noun)

From Proto-Tai *zoːmꟲ (“to pound (rice)”).

(cooking) to pound (brown rice in order to husk it).

(slang) to subject to physical violence: to assault, to beat, etc.

(slang) to torture in order to extract confession, information, etc.


ซ้อม

to rehearse; to practice; to train; to prime.


ประโยชน์

th-noun

ประโยชน์ • (bprà-yòot) (classifier อย่าง)

bprà-yòot (romanization)
อย่าง (classifier)

From Sanskrit प्रयोजन (prayojana, “aim; desire; motive; object; etc.”), probably via Angkorian Old Khmer ប្រយោជន (prayojana, “benefit, use; aim, purpose”). Compare Old Khmer ប្រយោជ (prayoja); Modern Khmer ប្រយោជន៍ (prɑɑyaoc).

der

เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม

In the interest of justice; for the sake of justice; for the purpose of justice.

pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ɛng kwaam-yút-dtì-tam

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี จะตั้งสำนักงานสาขาขึ้นตามสมควรก็ได้

For the purpose of collecting taxes, branch offices may be established as appropriate.

pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan jàt gèp paa-sǐi jà dtâng sǎm-nák-ngaan-sǎa-kǎa kʉ̂n dtaam sǒm-kuuan gɔ̂ɔ dâai

ยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลย

To give the benefit of the doubt to the defendant.

yók bprà-yòot hɛ̀ɛng kwaam-sǒng-sǎi hâi jam-ləəi

เปล่าประโยชน์

ในการดังกล่าวต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของประชาชน

In carrying out the said activity, regard must be had to the people's utmost benefit.

nai gaan dang glàao dtɔ̂ng kam-nʉng tʉ̌ng bprà-yòot sǔung sùt kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon


คนต่างด้าว

From คน (kon, “person”) + ต่างด้าว (dtàang-dâao, “foreign”).

compound

(law) alien (a resident born in or belonging to another country who has not acquired citizenship).


ภาค

th-noun

ภาค • (pâak)

From Pali bhāga (“part; portion; fraction; share; etc”); ultimately from Sanskrit भाग (bhāga, idem); probably via Old Khmer bhāga (“luck, fortune; part, region, division, section; portion, lot; etc”). Cognate with Modern Khmer ភាគ (phiək); Lao ພາກ (phāk); Burmese ဘက် (bhak).

bor

พระ พระ#Thai

(elegant) (if belonging to a god, high priest, or royal person: พระ~) luck; good luck; good fortune.

part; piece; portion; fraction; fragment.

(of a literary work, musical work, cinematographic work, etc) part; division; section; volume; episode; chapter.

musical work; cinematographic work; etc; musical work; cinematographic work; etc

มณฑลภาค มณฑลภาค#Thai

มณฑล มณฑล#Thai

อุปราช อุปราช#Thai

(historical, Thailand government) also known as มณฑลภาค (mon-ton-pâak): administrative division of Thailand from 1915–1926, being a group of มณฑล (mon-ton, “prefectures”), governed by อุปราช (ùp-bpà-ràat, “viceroy”).

(chiefly in combination) that which divides or separates: mark, punctuation mark, etc.


คฑา

คทา คทา#Thai


สารขัณฑ์

th-proper noun

สารขัณฑ์ • (sǎa-rá-kǎn)

Phono-semantic matching from English Sarkhan, the name of a fictional nation beset by political problems in the 1958 political novel The Ugly American and its sequel Sarkhan, imitated as Thai สาร (sǎa-rá-, “essence, matter, substance; information, news; etc”) + ขัณฑ์ (“part; region; section; etc”).


คทา

ká-taa (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Borrowed from Sanskrit गदा (gadā, “mace”); probably via Old Khmer គទា (gadā, “mace”). Compare Modern Khmer គទា (kɔɔkɔtiə).

staff or stick used as a weapon or used for any other purpose, such as baton, bludgeon, club, cudgel, mace, sceptre, truncheon, wand, etc.


เฟซบุ๊ค

th-proper noun

เฟซบุ๊ค • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


เฟสบุ๊ค

เฟสบุ๊ค • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


เฟสบุ๊ก

เฟสบุ๊ก • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


เสือก

th-verb

เสือก • (sʉ̀ʉak) (abstract noun การเสือก)

sʉ̀ʉak (romanization)
การเสือก (abstract-noun)

Cognate with Lao ເສືອກ (sư̄ak), Shan သူၵ်ႉ (sṵ̂uk).

(somewhat archaic) to forcibly or aggressively drive, push, put, or shove (in, forwards, away, etc).

(archaic, of an animal) to crawl; to creep.

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:19 from the start, in ไม่รู้อะไรอย่าเสือก (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ & เม้า (ใหม่ เจริญปุระ & ปวันรัตน์ นาคสุริยะ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-09:
นี่ ไม่รู้อะไร มึงอย่าเสือก / อ้าว ไม่เสือกได้ยังไงเล่า แม่ย้อยอะทำกับเขาเหมือนเขาไม่ใช่คน
nîi · mâi rúu à-rai · mʉng yàa sʉ̀ʉak · / · âao · mâi sʉ̀ʉak dâai yang-ngai lâo · mɛ̂ɛ yɔ́ɔi à tam gàp kǎo mʉ̌ʉan kǎo mâi châi kon
Hey! [If you] know nothing, you shall not butt in! / What? How could [I] not butt in. Mae Yoi, [you] treated her like she's not a human being.

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ไม่รู้อะไรอย่าเสือก (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-09:
นี่ ๆ ๆ เรื่องของคนบ้านแบ้ คนอื่นอย่าเสือก
nîi nîi nîi · rʉ̂ʉang kɔ̌ɔng kon bâan bɛ̂ɛ · kon-ʉ̀ʉn yàa sʉ̀ʉak
Hey, hey, hey! [This is] a matter of the Bae family's members. Outsiders shall not horn in!

(slang, vulgar, derogatory, very offensive) to interfere officiously or unwantedly: to meddle, to interlope, etc.


ไวพจน์

th-noun

ไวพจน์ • (wai-pót)


เฟซบุ๊ก

th-proper noun

เฟซบุ๊ก • (fées-búk)


หมดไฟ

th-verb

หมดไฟ • (mòt-fai) (abstract noun การหมดไฟ)

mòt-fai (romanization)
การหมดไฟ (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to run out”) + ไฟ (fai, “electricity; energy; fire; flame; etc”).

compound

(slang) to become fatigue or sluggish, especially at work; to undergo burnout.

erectile dysfunction
erectile dysfunction

(slang, of a male) to lose libido; to undergo erectile dysfunction.


ถอดใจ

th-verb

ถอดใจ • (tɔ̀ɔt-jai) (abstract noun การถอดใจ)

tɔ̀ɔt-jai (romanization)
การถอดใจ (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.t͡ɕaj˧/

From ถอด (tɔ̀ɔt, “to deprive; to remove; to take off; etc.”) + ใจ (jai, “heart; mind; spirit; soul; will; etc.”).

compound

อย่าเพิ่งถอดใจ

เขาไม่เคยถอดใจเพราะเสียงวิจารณ์

kǎo mâi kəəi tɔ̀ɔt-jai prɔ́ sǐiang wí-jaan

ปืนใหญ่ไม่ถอดใจยันสู้ผีต่อไป

The Gunners aren't disheartened, saying they'll continue to deal with the Devils.

bpʉʉn-yài mâi tɔ̀ɔt-jai yan sûu pǐi tɔ̀ɔ bpai

ซลจีอีเอ็กซ์ไอดีเปิดใจครั้งหนึ่งเคยถอดใจจากการเป็นไอดอล

EXID's Solji speaks her heart out, saying she was once despaired of being an idol.

son-jii ii-éks-ai-dii bpə̀ət-jaii kráng nʉ̀ng kəəi tɔ̀ɔt-jai jàak gaan-bpen-ai-də̂n

to abandon or be deprived of confidence, courage, enthusiasm, hope, or spirits.


ทอดใจ

th-verb

ทอดใจ • (tɔ̂ɔt-jai) (abstract noun การทอดใจ)

tɔ̂ɔt-jai (romanization)
การทอดใจ (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˥˩.t͡ɕaj˧/

From ทอด (tɔ̂ɔt, “to abandon; to cast away; to give up; to throw away; etc.”) + ใจ (jai, “heart; mind; spirit; soul; will; etc.”).

compound

Luo Guanzhong (1330–1400), Romance of the Three Kingdoms, translated into Thai by Lord Minister of Finance (Hǒn Bun-lǒng) (?–1805) and into English by Charles Henry Brewitt-Taylor (1857–1938).
當日見了榜文，慨然長嘆。隨後一人厲聲言曰：「大丈夫不與國家出力，何故長嘆？」
ขณะนั้น เล่าปี่เดินไปเห็นหนังสือซึ่งปิดไว้ที่ประตูเมือง เล่าปี่คิดไปมิตลอด ยืนดูหนังสือทอดใจใหญ่อยู่ มีคนหนึ่งยืนอยู่ข้างหลังเล่าปี่แล้วว่า เป็นผู้ชายไม่ช่วยทำนุบำรุงแผ่นดินแล้วสิมาทอดใจใหญ่
kà-nà-nán lâo-bpìi dəən bpaii hěn nǎng-sʉ̌ʉ sʉ̂ng bpìt wái tîi bprà-tuu mʉʉang lâo-bpìi kít bpaii mí tà-lɔ̀ɔt yʉʉn duu nǎng-sʉ̌ʉ tɔ̂ɔt-jai yài yùu mii kon nʉ̀ng yʉʉn yùu kâang lǎng lâo-bpìi lɛ́ɛo wâa bpen pûu-chaai mài chûuai tam-nú-bam-rung pɛ̀n-din lɛ́ɛo sí maa tɔ̂ɔt-jai yài
The sight of the notice saddened him, and he sighed as he read it. Suddenly a rasping voice behind him cried, 'Sir, why sigh if you do nothing to help your country?'

ถอดใจ

to abandon or be deprived of confidence, courage, enthusiasm, hope, or spirits


รัฐบัญญัติ

th-noun

รัฐบัญญัติ • (rát-tà-ban-yàt)

From รัฐ (rát, “state”) + บัญญัติ (ban-yàt, “commandment; definition; determination; enactment; regulation”).

compound

ประธานาธิบดีโอบามาลงนามในรัฐบัญญัติสตีฟ กลีสัน เมื่อวานนี้

President Obama signed the Steve Gleason Act yesterday.

bprà-taa-naa-tí-bɔɔ-dii oo-baa-mâa long naam nai rát-tà-ban-yàt sà-dtíip glii-sǎn mʉ̂ʉa waan níi

(law) act: law adopted by a national legislature.


แขกขาว

th-noun

แขกขาว • (kɛ̀ɛk-kǎao)

/kʰɛːk̚˨˩.kʰaːw˩˩˦/

(colloquial, sometimes derogatory) Middle Asian or Middle Eastern person, especially one of light skin.


พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ • (prá-râat-chá-ban-yàt) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-ban-yàt (romanization)
ฉบับ (classifier)

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + บัญญัติ (ban-yàt, “definition, determination; prescript, prescription”). Compare Khmer ព្រះរាជបញ្ញត្តិ (preăhréachbânhnhôttĕ).

cog

ព្រះរាជបញ្ញត្តិ

1852, พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๔ ประกาศให้ข้าราชการลอกพระราชบัญญัติจากหอหลวง (คัดจากหมายรับสั่งเดือน ๖ ปีชวด จุลศักราช ๑๒๑๔)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:
พระราชบัญญัติประกาศข้าราชการฝ่ายทหารพลเรือนซึ่งมีพนักงานในกระบวนแห่...ได้แต่งสำเร็จแล้ว ให้กรมพระสุรัศวดีหมายประกาศข้าราชการทั้งปวงให้มาลอกพระราชบัญญัติในหอหลวง
prá-râat-chá-ban-yàt bprà-gàat kâa-râat-chá-gaan fàai tá-hǎan pon-lá-rʉʉan sʉ̂ng mii pá-nák-ngaan nai grà-buuan-hɛ̀ɛ ... dâai dtɛ̀ng sǎm-rèt lɛ́ɛo · hâi grom prá sù-rát-sà-wá-dii mǎai bprà-gàat kâa-râat-chá-gaan táng-bpuuang hâi maa lɔ̂ɔk prá-râat-chá-ban-yàt nai hɔ̌ɔ-lǔuang
[Now that] the decree announcing [the list of] public officials in the military and civil sides that have duties in the parades...has been completely drawn up, the Phra Suratsawadi Department shall issue writs notifying all the public officials [thereof and requiring them] to come and copy the decree from the Royal Library.

1853, พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๑๕ ประกาศเตือนผู้ที่ใช้อักษรผิด”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:
ขุนสุวรรณอักษรรับพระบรมราชโองการ...ให้ประกาศว่า...อักษร ๔ อักษร คือ ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ นี้หาควรจะใส่ ห นำแลกากะบาทไม่...ด้วยตัว ห นั้นเฉพาะนำได้แต่ตัวอักษรต่ำ...แลกากะบาทนั้นใช้ได้แต่อักษรกลาง...พระราชบัญญัตินี้ตีพิมพ์แต่ ณ วันพุฒ เดือน ๘ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ปีฉลู เบญจศก จุลศักราช ๑๒๑๕
kǔn sù-wan àk-sɔ̌ɔn ráp prá-bɔɔ-rom-má-râat-chá oong-gaan ... hâi bprà-gàat wâa ... àk-sɔ̌ɔn · sìi · àk-sɔ̌ɔn · kʉʉ · rʉ́ · rʉʉ · lʉ́ · lʉʉ · níi hǎa kuuan jà sài · hɔ̌ɔ · nam lɛɛ gaa-gà-bàat mâi ... dûai dtuua · hɔ̌ɔ · nán chà-pɔ́ nam dâai dtɛ̀ɛ dtuua àk-sɔ̌ɔn-dtàm ... lɛɛ gaa-gà-bàat nán chái dâai dtɛ̀ɛ àk-sɔ̌ɔn-glaang ... prá-râat-chá-ban-yàt níi dtii pim dtɛ̀ɛ · ná · wan pút · dʉʉan · bpɛ̀ɛt · kʉ̂n · sìp · kâm · bpii chà-lǔu · been-jà-sòk · jun-lá-sàk-gà-ràat · pan sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìp hâa
Khun Suwan Akson had received a royal command...that an announcement be made as follows... The leading ho and the crowfoot should never be added to these four letters, that is, rue, rue, lue, [and] lue...because the leading ho letter can only lead the akson tam letters...and the crowfoot can only apply to the akson klang... This decree was printed on Wednesday, the 10th day of the waxing moon of the 8th month, 1215 Lesser Era, Year 5, the Year of Ox.

1853, พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๑๗. ประกาศพระราชบัญญัติฝ่ายพระบวรราชวัง เรื่องเล่นเบี้ยในพระบวรราชวัง (คัดมาจากหมายรับสั่งเดือน ๘ อุตราสาธ ปีฉลู จุลศักราช ๑๒๑๕)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:
ประกาศพระราชบัญญัติฝ่ายพระบวรราชวังเรื่องเล่นเบี้ยในพระบวรราชวัง
bprà-gàat prá-râat-chá-ban-yàt fàai prá bɔɔ-wɔɔn-râat-chá-wang rʉ̂ʉang lên-bîia nai prá bɔɔ-wɔɔn-râat-chá-wang
Proclaiming the decree of the Front Palace on the playing of bia in the Front Palace

(archaic) law, regulation, command, or edict given by a royal person.

1932 June 27, “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published n.d., archived from the original on 2020-08-15:
มาตรา ๘ สภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจออกพระราชบัญญัติทั้งหลาย พระราชบัญญัตินั้นเมื่อกษัตริย์ได้ประกาศให้ใช้แล้วให้เป็นอันใช้บังคับได้
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn mii am-nâat ɔ̀ɔk prá-râat-chá-ban-yàt táng-lǎai · prá-râat-chá-ban-yàt nán mʉ̂ʉa gà-sàt dâai bprà-gàat hâi chái lɛ́ɛo hâi bpen an chái-bang-káp dâai
Section 8 The House of People's Representatives has the power to issue all acts. Those acts shall become applicable upon having been proclaimed by the King to come into force.

overthrow of the absolute monarchy
w:Siamese revolution of 1932

(Thailand law) act of parliament, probably first used on 27 June 1932 when an interim charter was enacted following the overthrow of the absolute monarchy. Abbreviation: พ.ร.บ. (pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ).

รัฐบัญญัติ รัฐบัญญัติ#Thai

act of parliament in a monarchical country; that in a republic or other state than a monarchy is called รัฐบัญญัติ (rát-tà-ban-yàt).

(biblical) law or regulation given by the God.


พระราชบัญญัติ

th-proper noun

พระราชบัญญัติ • (prá-râat-chá-ban-yàt)

cog

ព្រះរាជបញ្ញត្តិ

(biblical) Deuteronomy: the fifth book of the Old Testament.


โต๊ะ

dtó (romanization)
ตัว (classifier)
โต๊ะ (classifier)

From Teochew 桌 (doh⁴, “table; desk”). Cognate with Lao ໂຕະ (to), Khmer តុ (tok).


โต๊ะ

dtó (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

โตก โตก#Thai

(dialect) Alternative form of โตก (dtòok)


โต๊ะ

th-noun

โต๊ะ • (dtó)

Semi-learned borrowing from Malay tok (“grandfather”) or from clipping of Malay datuk (“grandfather”, also used as a title of distinction), from which Thai ดะโต๊ะ is derived.

bor

(Islam) used as a respectful term of address or title.


ชักว่าว

th-verb

ชักว่าว • (chák-wâao) (abstract noun การชักว่าว)

chák-wâao (romanization)
การชักว่าว (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.waːw˥˩/

From ชัก (chák, “to pull; to draw”) + ว่าว (wâao, “kite”); referring to an act of flying a kite by pulling its tail back and forth.

com

(slang, of a male) to masturbate; to engage in masturbation.

(slang) to masturbate (a male); to perform masturbation (on a male).


ชักดาบ

th-verb

ชักดาบ • (chák-dàap) (abstract noun การชักดาบ)

chák-dàap (romanization)
การชักดาบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.daːp̚˨˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull; to raise; etc”) + ดาบ (dàap, “sword”), literally "to draw out a sword", from historical period dramas in which a martial artist orders and consumes food and usually refuses to pay the price by drawing out his sword to threaten the shop owner or worker who demands the payment.

com

กินแล้วชักดาบ

ประธาน กยศ. เปิดเผยว่า ยอดหมอชักดาบพุ่งถึงร้อยละ ๕๐
bprà-taan · gɔɔ-yɔɔ-sɔ̌ɔ · bpə̀ət-pə̌əi wâa · yɔ̂ɔt mɔ̌ɔ chák-dàap pûng tʉ̌ng rɔ́ɔi-lá · hâa sìp
The Student Loan Fund president reveals that the number of medical students evading payment has increased by 50%.

(slang, idiomatic) to refuse or intentionally fail to make a payment when required to pay


ไดโนเสาร์เต่าล้านปี

th-noun

ไดโนเสาร์เต่าล้านปี • (dai-noo-sǎo-dtào-láan-bpii)

From ไดโนเสาร์ (dai-noo-sǎo, “dinosaur”) + เต่าล้านปี (“dinosaur”, literally “million-year turtle”).

com

(slang and derogatory, sometimes used as modifier) dinosaur: one that is hopelessly outdated, ultraconservative, or unwilling to adapt to change.


การเวก

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(Buddhist mythology) (นก~) a mythical bird said to be immortal, living in the Himavanta Forest, having an enchanting melodious cry, having feathers that can turn into gold, and having a long flowing tail, also believed by the East Asians to have a human's head and a bird's torso.

(Can we date this quote?), กวั้นจง หลัว, สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เล่ม ๑, translated by เจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: ดอกหญ้า, page 8:
มีคนหนึ่งรูปร่างโตใหญ่ขับเกวียนมาถึงหน้าร้านสุราเข้าไปเรียกผู้ขายสุราว่า เอาสุรามาขายจงเร็ว เรากินแล้วจะรีบไปอาสาแผ่นดิน เล่าปี่เห็นผู้นั้นสูงประมาณหกศอก หนวดยาวประมาณศอกเศษ หน้าแดงดังผลพุทราสุก ปากแดงดังชาดแต้ม คิ้วดังตัวไหม จักษุยาวดังนกการเวก เห็นกิริยาผิดประหลาดกว่าคนทั้งปวง
mii kon nʉ̀ng rûup-râang dtoo-yài kàp gwiian maa tʉ̌ng nâa ráan sù-raa kâo bpai rîiak pûu kǎai sù-raa wâa · ao sù-raa maa kǎai jong reo · rao gin lɛ́ɛo jà rîip bpai aa-sǎa pɛ̀n-din · lâo-bpìi hěn pûu nán sǔung bprà-maan hòk sɔ̀ɔk · nùuat yaao bprà-maan sɔ̀ɔk sèet · nâa dɛɛng dang pǒn pút-saa sùk · bpàak dɛɛng dang cháat dtɛ̂ɛm · kíu dang dtuua mǎi · jàk-sù yaao dang nók gaa-rá-wêek · hěn gì-rí-yaa pìt-bprà-làat gwàa kon táng-bpuuang
There was a certain man of a huge frame riding a cart in till reaching the front of the wine shop, which he entered to call the wine seller, saying: "Bring wine in for sale quickly! I shall drink it and rush to offer myself for the country!" Liu Bei looked over that man, [noting that] he was around six cubits tall, his beard was a bit over a cubit long approximately, his face was vivid like a ripe apple, his lips were red as if having been painted with cinnabar, his eyebrows were like silkworms, and his eyes were so long as [the eyes of] a phoenix. His whole appearance was seemingly more distinct than everyone.

(Chinese mythology, by extension) (นก~) fenghuang: Chinese phoenix.

(mythology, by extension) (นก~) phoenix.

(zoology) (นก~) bird-of-paradise: any of various birds of the family Paradisaeidae.

(botany) climbing ylang-ylang: the plant Artabotrys hexapetalus of the family Annonaceae.

(music) a type of traditional Thai songs.


หลังคา

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧/

From หลัง (lǎng, “classifier for houses”) + คา (kaa, “thatch grass”).


ครอบครัว

th-noun

ครอบครัว • (krɔ̂ɔp-kruua)

From ครอบ (krɔ̂ɔp) + ครัว (kruua), Compare Lao ຄອບຄົວ (khǭp khūa).


ทองแดง

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).

com

(slang) the speaking in the Southern Thai dialect mixed with the Central Thai dialect.

(zoology) the cricket Teleogryllus mitratus of the family Gryllidae.


แอปเปิล

th-noun

แอปเปิล • (ɛ́p-bpə̂n) (classifier ลูก or ผล)

ɛ́p-bpə̂n (romanization)
ลูก (classifier)
ผล (classifier)

/ʔɛp̚˦˥.pɤn˥˩/

ต้นแอปเปิล


ตะวัน

From elision of ตาวัน (dtaa-wan, literally “the eye of the day”). Compare Isan ตาเว็น and ตะเว็น, Lao ຕາເວັນ (tā wen), Northern Thai ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (taa¹ wan⁴), Khün ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (taa¹ wan⁴), Lü ᦎᦱᦞᧃ (ṫaavan), Tai Dam ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ (ta ꞌvến).


เชียงใหม่

→ Burmese: ဇင်းမယ် (jang:mai)

→ Burmese: ချင်းမိုင် (hkyang:muing)

From เชียง (chiiang, “city”, especially one walled or fortified) + ใหม่ (mài, “new”); literally "new city"; perhaps coined in 1839 BE (1296/97 CE), the year the city was founded.

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Chiang Mai (a province of Thailand)

อำเภอ อำเภอ#Thai

เมือง เมือง#Thai

Mueang Chiang Mai
w:Mueang Chiang Mai District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chiang Mai (a district of Chiang Mai province)

เทศบาล เทศบาล#Thai

นคร นคร#Thai

เมือง เมือง#Thai

Mueang Chiang Mai
Mueang Chiang Mai#English

(เทศบาลนคร~, เมือง~) Chiang Mai (a city in the Mueang Chiang Mai District, Chiang Mai province, Thailand)


สะใภ้

th-noun

สะใภ้ • (sà-pái)

From elision of สาวใภ้ (sǎao-pái), from สาว (sǎao) + ใภ้ (pái).

th-l

สาวใภ้ (sǎao-pái)

ลูกสะใภ้ ลูกสะใภ้#Thai

(informal) Clipping of ลูกสะใภ้ (lûuk-sà-pái, “daughter-in-law”).

น้าสะใภ้

wife of younger brother of one's father or mother

ป้าสะใภ้

wife of elder brother of one's father or mother


หมากขาม

th-noun

หมากขาม • (màak-kǎam)

/maːk̚˨˩.kʰaːm˩˩˦/

ยวนพ่าย:
หมากขามรกรูดช้าง ลงเชอง
màak-kǎam rók rûut cháang · long chəəng
Tamarind trees that grew in abundance caused soldiers to fall off their elephants and lie at the feet of the elephants.


เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

th-verb

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว • (hěn-gong-jàk-bpen-dɔ̀ɔk-buua) (abstract noun การเห็นกงจักรเป็นดอกบัว)

hěn-gong-jàk-bpen-dɔ̀ɔk-buua (romanization)
การเห็นกงจักรเป็นดอกบัว (abstract-noun)

/hen˩˩˦.koŋ˧.t͡ɕak̚˨˩.pen˧.dɔːk̚˨˩.bua̯˧/

From เห็น (hěn, “to consider; to perceive; to see; to view; etc.”) + กงจักร (“chakra discus”) + เป็น (bpen, “to be”) + ดอกบัว (“lotus flower; water lily ; etc.”); literally "to see a chakra discus as a lotus flower".
The term is derived from a story in a Buddhist treatise, Mangalattha Dīpanī ("The Book of the Commentaries to the Auspicious Discourse"). The story tells of a matricide named Mittavinduka who met a prēta ghost on an isle. As a punishment for its matricidal act, the ghost had long been confined on this infernal isle and had incessantly been injured by a discus flying over its head. Due to his grave sin, Mittavinduka saw the discus as a beautiful lotus and asked the ghost for it. Realising that it had completely served its punishment and a new ghost had now come to replace it, the ghost immediately handed the lotus over to Mittavinduka before disappearing. Once he accepted the lotus, or the discus in reality, Mittavinduka turned into a new preta ghost and his punishment began.

compound

(idiomatic, intransitive) to fail to discern right from wrong; to consider something or someone immoral, improper, unfavourable, unpleasant, etc., to be moral, proper, favourable, pleasant, etc.

en-เห็นกงจักรเป็นดอกบัว-th-verb-SE2USl7t


ไล่ออก

th-noun

ไล่ออก • (lâi-ɔ̀ɔk)

/laj˥˩.ʔɔːk̚˨˩/

From ไล่ (lâi, “to drive”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out”).

com

2019 January 25, “พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-02-21:
มาตรา ๗๖ โทษทางวินัยมี ๕ สถาน คือ (๑) ไล่ออก (๒) ปลดออก (๓) ให้ออก (๔) งดเลื่อนตำแหน่งหรืองดเลื่อนเงินเดือน (๕) ภาคทัณฑ์
mâat-dtraa · jèt-sìp hòk · tôot taang wí-nai mii · hâa · sà-tǎan · kʉʉ · (nʉ̀ng) · lâi-ɔ̀ɔk · (sɔ̌ɔng) · bplòt-ɔ̀ɔk · (sǎam) · hâi-ɔ̀ɔk · (sìi) · ngót lʉ̂ʉan dtam-nɛ̀ng rʉ̌ʉ ngót lʉ̂ʉan ngən-dʉʉan · (hâa) · pâak-tan
Section 76. There are five disciplinary penalties as follows: (1) expulsion; (2) dismissal; (3) discharge; (4) suspension of promotion of position or suspension of increase of monthly salary; (5) reprimand.

expulsion: driving out, especially as a penalty.


ไล่ออก

th-verb

ไล่ออก • (lâi-ɔ̀ɔk) (abstract noun การไล่ออก)

lâi-ɔ̀ɔk (romanization)
การไล่ออก (abstract-noun)

/laj˥˩.ʔɔːk̚˨˩/


ประโคม

ประโคม • (bprà-koom) (abstract noun การประโคม)

bprà-koom (romanization)
การประโคม (abstract-noun)

to herald, proclaim, announce with music.


ขี้เหนียว

th-adj

ขี้เหนียว • (kîi-nǐao) (abstract noun ความขี้เหนียว)

kîi-nǐao (romanization)
ความขี้เหนียว (abstract-noun)


ขี้งก

ขี้งก • (kîi-ngók) (abstract noun ความขี้งก)

kîi-ngók (romanization)
ความขี้งก (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.ŋok̚˦˥/


กูลั่น

head

กูลั่น • (guu-lân)

From กู (guu, “first person pronoun”) + ลั่น (lân, “to laugh out loud”), literally "me laughing out loud!".

compound

(Internet slang, vulgar) an expression of laughter or ridicule.


ดังโงะ

/daŋ˧.ŋoʔ˨˩/


เปิดการ์ด

th-verb

เปิดการ์ด • (bpə̀ət-gáat) (abstract noun การเปิดการ์ด)

bpə̀ət-gáat (romanization)
การเปิดการ์ด (abstract-noun)

/pɤːt̚˨˩.kaːt̚˦˥/

From เปิด (bpə̀ət, “to open”) + การ์ด (gáat, “card”), literally "to open a card", originating from online games that feature trump cards.

compound

มหาวิทยาลัยเปิดการ์ดรู้เท่าไม่ถึงการณ์ในกรณีรับน้อง

The university pulls the benightedness card to defend itself in the hazing scandal.

má-hǎa-wít-tá-yaa-lai bpə̀ət-gáat rúu-tâo-mâi-tʉ̌ng-gaan nai gà-rá-nii ráp-nɔ́ɔng

เปิดการ์ดจงรักภักดีรัว ๆ

Pull out the cards of loyalty (to the monarchy) repeatedly!


ไอ้สัตว์กูขำ

th-phrase

ไอ้สัตว์กูขำ • (âi-sàt-guu-kǎm)

From ไอ้สัตว์ (âi-sàt, “expression of anger, discontent or surprise”) + กู (guu, “first person pronoun”) + ขำ (kǎm, “to laugh”), literally meaning "beast, me laughing!", usually translated as "holy fuck, I'm laughing so hard!".

compound

(Internet slang, vulgar) an expression of ridicule.

อสกข

ɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ-kɔ̌ɔ


หางม้า

th-noun

หางม้า • (hǎang-máa)

/haːŋ˩˩˦.maː˦˥/

From หาง (hǎang, “tail”) + ม้า (máa, “horse”); literally "horse tail".


ท่าดีทีเหลว

th-adj

ท่าดีทีเหลว • (tâa-dii-tii-lěeo) (abstract noun ความท่าดีทีเหลว)

tâa-dii-tii-lěeo (romanization)
ความท่าดีทีเหลว (abstract-noun)

From ท่า (tâa, “look; pose; posture; style; etc”) + ดี (dii, “good; proper; right; sound; etc.”) + ที (tii, “action; manner; etc.”) + เหลว (lěeo, “to be inefficacious; to be unsuccessful; to fail; etc.”); literally "look is good, action is fail".

compound

(idiomatic) just looking competent or skilled, but lacking competence or skill in reality; unable to produce a good work as seemed to be.

ขึ้นอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

take off like a swan, land down like a dog

มาอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

fly in like a swan, land down like a dog

สวยแต่รูป จูบไม่หอม

pleasant when seeing, smelly when kissing


บ้านเมือง

th-noun

บ้านเมือง • (bâan-mʉʉang)

From บ้าน (bâan, “house; village”) + เมือง (mʉʉang, “city; town”). Cognate with Lao ບ້ານເມືອງ (bān mư̄ang), Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩬᩥᨦ, Khün ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ, Lü ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (ḃaan²moeng), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙꪹꪣꪉ, Shan ဝၢၼ်ႈမိူင်း (wāan móeng) or မၢၼ်ႈမိူင်း (māan móeng), and Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲᥛᥫᥒᥰ (màanmöeng). Compare the literal meaning of Chinese 國家／国家 (guójiā).

cog

Lao ບ້ານເມືອງ (bān mư̄ang)

Khün ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

Lü ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (ḃaan²moeng)

Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙꪹꪣꪉ

Shan ဝၢၼ်ႈမိူင်း (wāan móeng)

เจ้าหน้าที่บ้านเมือง

กิจการบ้านเมือง

2002, “บทนำ”, in ตำราช้าง ฉบับรัชกาลที่ ๑, Bangkok: รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗), retrieved 2020-04-23:
กิจการอันเป็นประโยชน์แก่บ้านเมือง
gìt-jà-gaan an bpen bprà-yòot gɛ̀ɛ bâan-mʉʉang
enterprises which are beneficial to the nation

2012, “ภาคผนวก ๘ ทศพิธราชธรรม”, in ไตรภูมิกถา ฉบับถอดความ, Bangkok: กรมศิลปากร, retrieved 2020-04-23:
ความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง
kwaam-sà-ngòp rîiap-rɔ́ɔi kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang
public peace and order
(literally) peace [and] order of the public; peace [and] order of the nation


อหิ

th-noun

อหิ • (à-hì)

/ʔa˨˩.hiʔ˨˩/

From Sanskrit अहि (ahi, “snake”) or Pali ahi (“snake”).


อาพาธ

th-adj

อาพาธ • (aa-pâat) (abstract noun ความอาพาธ)

aa-pâat (romanization)
ความอาพาธ (abstract-noun)

/ʔaː˧.pʰaːt̚˥˩/


อาพาธ

/ʔaː˧.pʰaːt̚˥˩/


อาพาธ

th-verb

อาพาธ • (aa-pâat) (abstract noun การอาพาธ)

aa-pâat (romanization)
การอาพาธ (abstract-noun)

/ʔaː˧.pʰaːt̚˥˩/


น้ำอำพัน

From น้ำ (náam, “beverage, drink; liquid; water”) + อำพัน (am-pan, “amber”); literally "amber water".


โบกรถ

th-verb

โบกรถ • (bòok-rót) (abstract noun การโบกรถ)

bòok-rót (romanization)
การโบกรถ (abstract-noun)


อหิวาต์

th-noun

อหิวาต์ • (à-hì-waa)

อหิ (à-hì, “snake”) + วาต (wâat, “wind”).


อะหิวาตะกะโรค

th-noun

อะหิวาตะกะโรค • (à-hì-waa-dtà-gà-rôok)

จ้าวแก้ว จ้าวไท ออกอะหิวาตะกะโรคตาย

Lord Kaeo and Lord Thai came down with cholera and died.

jâao-gɛ̂ɛo jâao-tai ɔ̀ɔk à-hì-waa-dtà-gà-rôok dtaai

อหิวาตกโรค อหิวาตกโรค#Thai

Archaic spelling of อหิวาตกโรค (à-hì-waa-dtà-gà-rôok).


อหิวาตกโรค

อหิวาต์ (à-hì-waa, “cholera (lit. snake wind)”) + โรค (rôok, “disease”), -ก- is happened by mimicking Pali rule, literally "disease of snake wind".


ทนายความ

th-noun

ทนายความ • (tá-naai-kwaam) (classifier คน)

tá-naai-kwaam (romanization)
คน (classifier)

From ทนาย (tá-naai, “agent; delegate; representative”) + ความ (kwaam, “legal case”).


ทนาย

From Old Khmer ទ្នាយ៑ (dnāy, “agent, servant; attendance, service; etc”).

bor

(archaic) agent, delegate, representative; attendant, retainer, servant.

(archaic) officer stationed on the back of an elephant.

(historical) person acting on behalf of or representing his master who is entitled to 400 or more fiefs, especially when the master is a party to a legal case.


ทนาย

From clipping of ทนายความ (tá-naai-kwaam), from ทนาย (tá-naai, “agent; delegate; representative”) + ความ (kwaam, “legal case”).


ใบประจำต่อ

From ใบ (bai, “bill; paper; slip; etc.”) + ประจำ (bprà-jam, “to affix; to attach; to fix; etc.”) + ต่อ (dtɔ̀ɔ, “to attach; to combine; to connect; to continue; to extend; to stretch out; etc.”).

compound

เมื่อใดไม่มีที่ในตั๋วเงินซึ่งจะสลักหลังได้ต่อไปไซร้ ท่านอนุญาตให้เอากระดาษแผ่นหนึ่งผนึกต่อเข้ากับตั๋วเงิน เรียกว่า ใบประจำต่อ นับเป็นส่วนหนึ่งแห่งตั๋วเงินนั้น
mʉ̂ʉa-dai mâi mii tîi nai dtǔua-ngən sʉ̂ng jà sà-làk-lǎng dtɔ̀ɔ-bpaii dâai sái tân à-nú-yâat hâi ao grà-dàat pɛ̀ɛn nʉ̀ng pà-nʉ̀k dtɔ̀ɔ kâo gàp dtǔua-ngən rîiak wâa bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ náp bpen sùan nʉ̀ng hɛ̀ɛng dtǔua-ngən nán
When there is no room on a bill for further endorsement, a slip of paper, called an allonge, may be attached thereto. It becomes part of the bill.
อันการรับอาวัลย่อมทำให้กันด้วยเขียนลงในตั๋วเงินนั้นเองหรือที่ใบประจำต่อ

1929, Civil and Commercial Code of Thailand

An aval is either given on the bill itself or on an allonge.

an gaan-ráp-aa-wan yɔ̂m tam hâi gan dûuai kǐian long nai dtǔua-ngən nán eeng rʉ̌ʉ tîi bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ


หอศิลป์

th-noun

หอศิลป์ • (hɔ̌ɔ-sǐn)

/hɔː˩˩˦.sin˩˩˦/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall”) + ศิลป์ (sǐn, “art”); literally "art hall" or "hall of art".

gallery (a place or organisation for the exhibition, conservation, or sale of works of art).


อาวัล

ตั๋วแลกเงินจะมีผู้ค้ำประกันรับประกันการใช้เงินทั้งจำนวนหรือแต่บางส่วนก็ได้ ซึ่งท่านเรียกว่า อาวัล
dtǔua-lɛ̂ɛk-ngən jà mii pûu-kám-bprà-gan ráp-bprà-gan gaan-chái-ngən táng jam-nuuan rʉ̌ʉ dtɛ̀ɛ baang-sùan gɔ̂ɔ-dâai sʉ̂ng tân rîiak wâa aa-wan
Payment of a bill of exchange may be wholly or partly guaranteed by a surety called aval.
อันอาวัลนั้น บุคคลภายนอกคนใดคนหนึ่งจะเป็นผู้รับ หรือแม้คู่สัญญาแห่งตั๋วเงินนั้นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะเป็นผู้รับก็ได้
an aa-wan nán bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk kon dai kon nʉ̀ng jà bpen pûu-ráp rʉ̌ʉ mɛ́ɛ kûu-sǎn-yaa hɛ̀ɛng dtǔua-ngən nán fàai dai fàai nʉ̀ng jà bpen pûu-ráp gɔ̂ɔ-dâai
An aval may be given by a third person or even by any party to the bill.
อันการรับอาวัลย่อมทำให้กันด้วยเขียนลงในตั๋วเงินนั้นเองหรือที่ใบประจำต่อ ในการนี้ พึงใช้ถ้อยคำสำนวนว่า "ใช้ได้เป็นอาวัล" หรือสำนวนอื่นใดทำนองเดียวกันนั้น และลงลายมือชื่อผู้รับอาวัล

An aval is either given on the bill itself or on an allonge. In this respect, it is expressed by the words "good as aval" or by any equivalent expression and is signed by the giver of aval.

an gaan-ráp-aa-wan yɔ̂m tam hâi gan dûuai kǐian long nai dtǔua-ngən nán eeng rʉ̌ʉ tîi bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ nai-gaan-níi pʉng chái tɔ̂i-kam-sǎm-nuuan wâa "chái dâai bpen aa-wan" rʉ̌ʉ sǎm-nuuan ʉ̀ʉn dai tam-nɔɔng-diiao-gan nán lɛ́ long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ pûu-ráp-aa-wan


เปรต

From Sanskrit प्रेत (preta, “dead body; dead person; ghost; etc”, literally “one who has gone; one who has departed; one who has passed away”). Cognate with English preta; Lao ເຜດ (phēt); Old Khmer preta; Modern Khmer ប្រេត (praet).

bor

(Buddhism, Hinduism) preta: a type of supernatural creature born to undergo punishment or suffering as a result of sinful deeds committed in previous lives.

preta: a type of ghost in the Thai folklore, believed to have a very tall and thin body, the mouth as small as the hole of a needle, the hands as large as palm leaves, and to consume blood and pus as food, as well as to scream at night.

(slang, sometimes considered vulgar, derogatory and offensive) very tall person.

(slang, vulgar, derogatory, offensive) annoying, disturbing, or bothersome person; troublemaker.


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ครูบาอาจารย์

From ครู (kruu, “teacher”) + บา (baa, idem) + อาจารย์ (aa-jaan, idem).


ซาละเปา

ซาลาเปา ซาลาเปา#Thai


ซาลาเปา

Uncertain. The final syllable being from Chinese 包 (bāo, “bun”).


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิต

From ความดัน (kwaam-dan, “pressure”) + โลหิต (loo-hìt, “blood”), a calque of English blood pressure.


มาร

Borrowed from Sanskrit मार (māra, “evil one; tempter; death personified”) or Pali māra (“idem”). Compare Old Khmer māra, māra°, °māra (“Buddhist Satan; death”); Modern Khmer មារ (miə); Northern Thai ᨾᩣ᩠ᩁ.

bor

ใจมาร
jai maan
(literally) māra heart
(meaning cruel, merciless, etc.)

of, resembling, or characteristic of a māra.


มาร

Tipiṭaka, Saṃyutta Nikāya, Sagātha-vagga:
เย จ กาเยน วาจาย มนสา จ สุสํวุตา น เต มารวสานุคา น เต มารสฺส ปจฺจคูติ ชนเหล่าใดสำรวมดีแล้วด้วยกาย ด้วยวาจา และด้วยใจ ชนเหล่านั้นย่อมไม่ตกอยู่ในอำนาจของมาร ชนเหล่านั้นไม่เดินตามหลังมาร
yee jà gaa-yee-ná waa-jaa-yá má-ná-sǎa jà sù-sǎng-wú-dtaa ná dtee maa-rá-wá-sǎa-nú-kaa ná dtee maa-rát-sà bpàt-jà-kuu-dtì chon lào dai sǎm-ruuam dii lɛ́ɛo dûai gaai dûai waa-jaa lɛ́ dûai jai chon lào nán yɔ̂ɔm mâi dtòk yùu nai am-nâat kɔ̌ɔng maan chon lào nán mâi dəən dtaam lǎng maan
Ye ca kāyena vācāya manasā ca susaṃvutā na te māravasānugā na te mārassa paccagūti. He who conducts himself well, whether in relation to his body, to his speech, or to his mind, will not be subject to the authority of the māra, and will never walk behind the māra.

(Buddhism) māra, a type of evil god that prevents accomplishment or success.

เบญจพิธมาร เบญจพิธมาร#Thai

ขันธมาร ขันธมาร#Thai

(Buddhism) one of the five factors that prevent accomplishment or success, collectively known as เบญจพิธมาร:

เบญจพิธมาร เบญจพิธมาร#Thai

กิเลสมาร กิเลสมาร#Thai

กิเลสมาร (“passion”),

กิเลสมาร (“passion”),

เบญจพิธมาร เบญจพิธมาร#Thai

อภิสังขารมาร อภิสังขารมาร#Thai

เบญจพิธมาร เบญจพิธมาร#Thai

มัจจุมาร มัจจุมาร#Thai

เบญจพิธมาร เบญจพิธมาร#Thai

เทวบุตรมาร เทวบุตรมาร#Thai

เทวบุตรมาร (“māra gods”).

เทวบุตรมาร (“māra gods”).

(literary, poetic) asura; rākṣasa; yakṣa.

Ephesians 4:27, KJV:
และอย่าให้โอกาสแก่พญามาร
lɛ́ yàa hâi oo-gàat gɛ̀ɛ pá-yaa-maan
Neither give place to the devil.

Matthew 4:1, KJV:
ครั้งนั้นพระวิญญาณทรงนำพระเยซูเข้าไปในถิ่นทุรกันดารเพื่อพญามารจะได้มาทดลอง
kráng-nán prá-win-yaan song nam prá-yee-suu kâo bpai nai tìn tú-rá-gan-daan pʉ̂ʉa pá-yaa-maan jà dâai maa tót-lɔɔng
Then was Jesus led up of the Spirit into the wilderness to be tempted of the devil.

any malevolent supernatural being; a demon.

มารหัวใจ
maan hǔua-jai
(literally) Māra of the heart
(referring to someone who prevents a person's love from success or from being fulfilled)

มารคอหอย
maan kɔɔ-hɔ̌i
(literally) Māra of the pharynx
(referring to someone who prevents a person from enjoying his food)

(figurative) anyone or anything that obstructs or prevents.

มารหัวขน
maan hǔua kǒn
(literally) Hairy māra
(referring to an unwanted baby)

1996, จักรฤทธิ์ สุริยะไชย, คนค่อมแห่งนอเทรอดาม:
ว่าไงนะ ข้าต้องรับเลี้ยงมารน้อยตัวนี้เหรอ งั้นก็ได้ แต่ข้าจะฝากให้อยู่กับท่านในวัด
wâa ngai ná kâa dtɔ̂ng ráp líiang maan nɔ́ɔi dtuua níi rə̌ə ngán gɔ̂ɔ dâai dtɛ̀ɛ kâa jà fàak hâi yùu gàp tân nai wát
What? I'd be settled with this misshapen...? Very well. Let him live with you, in your church.

(figurative) anyone or anything that inspires horror or disgust.


แค่

th-adj

แค่ • (kɛ̂ɛ)

ได้แค่ฝัน

มันโดนปรับแค่ร้อยเดียว


แค่

th-adv

แค่ • (kɛ̂ɛ)

แค่คนเดินดินคนธรรมดา ไม่มีราคาไม่มีคุณค่าใด
kɛ̂ɛ kon-dəən-din kon tam-má-daa · mâi mii raa-kaa mâi mii kun-kâa dai
I'm just an ordinary man, a normal human being — completely worthless and useless.

ขอแค่ได้จูงมือเธอ

มันแค่โดนปรับร้อยเดียว

He merely got a fine of one hundred baht.

แค่เนี้ย

แค่สงสัย

อีกแค่สามวัน


แค่

th-det

แค่ • (kɛ̂ɛ)

แค่ไหน
kɛ̂ɛ nǎi
To what extent?
How much?

เธอกินแค่ไหนก็ไม่อ้วน

She never gains weight, no matter how much she eats.


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


เหมียว

th-interj

เหมียว • (mǐao)


เหมียว

th-noun

เหมียว • (mǐao)

มานี่เจ้าเหมียว

น้องเหมียวหิวแล้ว

term of endearment
term of endearment#English


ไฟแช็ก

fai-chɛ́k (romanization)
อัน (classifier)

/faj˧.t͡ɕʰɛk̚˦˥/

From ไฟ (fai, “fire”) + [Term?] (“-”) + แช็ก (chɛ́k, the sound produced from the spark wheel of a lighter).

lighter: small device used to create a flame.


มุกิ้ว

th-interj

มุกิ้ว • (mú-gîu)

From Japanese むっきゅん (mukkyun), a catchphrase of Akira Amatsume (天女目瑛), a character in the 2008 adult visual novel Yosuga no Sora (ヨスガノソラ). The character utters the catchphrase when she wants someone to hug her.

ก: มุกิ้ว ๆ ข: ป่ะ ที่ไหนดี

A: Mukkyun, mukkyun! B: Okay! But where?

gɔɔ: mú-gîo mú-gîo kɔ̌ɔ: bpà tîi nǎi dii

(Internet slang) an interjection expressing an invitation to engage in a sexual activity.


มุกิ้ว

th-verb

มุกิ้ว • (mú-gîu) (abstract noun การมุกิ้ว)

mú-gîu (romanization)
การมุกิ้ว (abstract-noun)

(Internet slang) to invite someone to engage in a sexual activity.


สกปรก

th-adj

สกปรก • (sòk-gà-bpròk) (abstract noun ความสกปรก)

sòk-gà-bpròk (romanization)
ความสกปรก (abstract-noun)


ป้อมตำรวจ

From ป้อม (bpɔ̂m) + ตำรวจ (dtam-rùuat, “police”).


ดินหางยาว

th-noun

ดินหางยาว • (din-hǎang-yaao) (classifier ตัว)

din-hǎang-yaao (romanization)
ตัว (classifier)

(งู~) long-tailed blind snake (Ramphotyphlops).

th:งูดินหางยาว


โบก

bòok (romanization)
การโบก (abstract-noun)

to wave back and forth, fan, flap, flourish.


โบก

Compare Middle Chinese 抹 (MC mat, “to smear”). Cognate with Lao ໂບກ (bōk), Khmer បូក (bouk).

to spread/apply cement, mortar, or plaster.


ป้อม

ป้อม • (bpɔ̂m)

fortress; citadel; bastion; fortification.


ป้อม

bpɔ̂m (romanization)
ความป้อม (abstract-noun)


ป้อม

th-cls

ป้อม • (bpɔ̂m)


น้ำจิ้ม

th-noun

น้ำจิ้ม • (nám-jîm)

From น้ำ (náam, “water; liquid”) + จิ้ม (jîm, “to dip into”). Cognate with Lao ນ້ຳຈິ້ມ (nam chim). Compare Lao ນ້ຳຈ້ຳ (nam cham), Vietnamese nước chấm.


ศาลา

sǎa-laa (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); perhaps via Old Khmer śālā, śāla (“court; hall; house; covered shelter; workshop; large building; large room; etc”). Cognate with Lü ᦉᦱᦟᦱ (ṡaalaa), Modern Khmer សាលា (saalaa). Doublet of ศาล (sǎan).

bor

pavilion: open building used for any purpose, traditionally used as a place of gathering or meeting.

(historical) hall or pavilion within a palace, employed as a meeting place of government ministers.

(by extension) hall; public hall; common hall; hall of assembly, gathering, or meeting; auditorium; forum.

(colloquial, Buddhism) hall or pavilion at a temple, especially one used as a funeral venue.


สับปะรด

th-noun

สับปะรด • (sàp-bpà-rót)

From Pali sabbarasa or Sanskrit सर्वरस (sarvarasa, “all kinds of juices or fluids; various tastes”), from सर्व (sarva, “whole, every”) + रस (rasa, “juice”).


พิฆาต

th-verb

พิฆาต • (pí-kâat) (abstract noun การพิฆาต)

pí-kâat (romanization)
การพิฆาต (abstract-noun)

/pʰi˦˥.kʰaːt̚˥˩/

From Old Khmer ពិឃាដ្ឋ (bighāṭṭha, “to kill; killing”); ultimately from Sanskrit विघात (vighāta, “destruction; obstruction; removal; etc”). Cognate with Modern Khmer ពិឃាដ (pikhiət).


นฤพาน

From Sanskrit निर्वाण (nirvāṇa); perhaps via Old Khmer nirbāna, nirabāna, nirrabāna.

นิพพาน นิพพาน#Thai

(archaic) Alternative form of นิพพาน (níp-paan)


นฤพาน

th-verb

นฤพาน • (ná-rʉ́-paan) (abstract noun การนฤพาน)

ná-rʉ́-paan (romanization)
การนฤพาน (abstract-noun)

นิพพาน นิพพาน#Thai


อนิจภาพ

th-noun

อนิจภาพ • (à-nít-jà-pâap)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕa˨˩.pʰaːp̚˥˩/

From Pali anicca (“changeable; impermanent; perishable; transient; etc.”) + bhāva (“condition; form; state; etc.”).

der

(archaic, used of a person of distinction) death.


พิราลัย

From พิร (“brave (person; compare วีร (wii-rá-))”) + อาลัย (aa-lai, “abode”), literally “abode of the brave”, referring to heaven.


เจริญ porn

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰɔːn˧/

Mocking the term เจริญพร (jà-rəən-pɔɔn, literally “be blessed”), an interjection employed by Buddhist monks as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent. The word พร (pɔɔn, “blessing”) is replaced by the English word porn (“pornography”).

(Internet slang, humorous, sarcastic, sometimes considered offensive) used as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent, especially in situations concerning Buddhism.

(Internet slang, offensive) used to express anger, disapproval, displeasure, or surprise.


เจริญพร

th-interj

เจริญพร • (jà-rəən-pɔɔn)

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰɔːn˧/

From เจริญ (jà-rəən, “to increase; to promote; to cultivate; etc”) + พร (pɔɔn, “blessing”).

com

used by a priest to express a greeting, declare affirmation or assent, or attract attention.


เจริญพร

th-phrase

เจริญพร • (jà-rəən-pɔɔn)

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰɔːn˧/

used by a priest at the end of an expression for politeness.


ทรงพระเจริญ

th-interj

ทรงพระเจริญ • (song-prá-jà-rəən)

From ทรง (song) + พระ (prá) + เจริญ (jà-rəən).


ทรงพระเจริญ

th-verb

ทรงพระเจริญ • (song-prá-jà-rəən)

(used of a royal person) to gain weight.


เจริญพวง

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰua̯ŋ˧/

Mocking the term เจริญพร (jà-rəən-pɔɔn, literally “be blessed”), an interjection employed by Buddhist monks as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent. The word พร (pɔɔn, “blessing”) is replaced by พวง (puuang, “testis”).

(Internet slang, offensive) used to express anger, disapproval, discontent, or surprise.


ตรุษฝรั่ง

th-proper noun

ตรุษฝรั่ง • (dtrùt-fà-ràng)

From ตรุษ (dtrùt, “year-end feast”) + ฝรั่ง (fà-ràng, “Western”); literally "Western year-end feast".

compound

ตรุษจีน

Chinese new year; Chinese year-end feast


คริสตสมภพ

th-proper noun

คริสตสมภพ • (krít-dtà-sǒm-póp)

From คริสต์ (krít, “Christ; Christian; Christianity; etc.”) + สมภพ (sǒm-póp, “birth”); literally "birth of Christ".


พระนคร

th-noun

พระนคร • (prá-ná-kɔɔn)

From พระ (prá, “honorific given to gods, religious personages, royal persons, etc, as well as persons or things relating to them”, literally “best; excellent; godly; sacred; etc”) + นคร (ná-kɔɔn, “city; city-state”).


พระนคร

th-proper noun

พระนคร • (prá-ná-kɔɔn)

ธนบุรี ธนบุรี#Thai

นครหลวง นครหลวง#Thai

(historical) the formal name of Bangkok, the capital city of Thailand, from 1865 until 22 December 1971, on which it was consolidated with the province of ธนบุรี (ton-bù-rii) to form a polity called นครหลวง (ná-kɔɔn-lǔuang).

(historical) Angkor (the capital city of the Khmer Empire, in modern-day Cambodia)


แรก

th-adj

แรก • (rɛ̂ɛk)

ใครจะลองเป็นคนแรก

กระนั้นก็นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของโลกที่สิ่งมีชีวิตได้คิดค้นเทคโนโลยีเพื่อปกป้องตนเองจากการสูญพันธุ์

And yet, for the first time in the history of the planet, a species has the technology to prevent its own extinction.

grà-nán gɔ̂ɔ náp bpen kráng rɛ̂ɛk nai bprà-wàt-tì-sàat kɔ̌ɔng lôok tîi sìng-mii-chii-wít dâai kít-kón ték-noo-loo-yîi pʉ̂ʉa bpɔ̂ng-gan don-eeng jàak gaan-sǔun-pan

first; being before all others with respect to time, order, rank, importance, etc.

ในขั้นแรกเราต้องรวบรวมพยานหลักฐานที่มีอยู่ทั้งหมด

At the initial stage, we must collect all available evidence.

nai chûuang rɛ̂ɛk rao dtɔ̂ɔng rûuap-ruuam pá-yaan-làk-táan tîi mii yùu táng-mòt

of, relating to, or occurring at the beginning.


แรก

th-adv

แรก • (rɛ̂ɛk)

before all others or anything else in time, order, rank, importance, etc.

in time past; in an earlier period or age; formerly; previously.


แรก

rɛ̂ɛk (romanization)
การแรก (abstract-noun)

แรกนา


ประดิษฐาน

th-verb

ประดิษฐาน • (bprà-dìt-sà-tǎan) (abstract noun การประดิษฐาน)

bprà-dìt-sà-tǎan (romanization)
การประดิษฐาน (abstract-noun)

From Sanskrit प्रतिष्ठान (pratiṣṭhāna, “establishment; installation; etc.”). Compare Pali patiṭṭhāna.

bor

ให้ประดิษฐานนางไว้ในที่มเหสี

She shall be installed in the position of queen consort.

hâi bprà-dìt-sà-tǎan naang wái nai tîi má-hee-sǐi

ประดิษฐานพระไว้ในอุโบสถ

To place a Buddha image in the preaching hall.

to place (used of exalted, holy, or sacred persons or things, or at, in, on, around, etc., an exalted, holy, or sacred office, position, or place).

ประดิษฐานพระระเบียงสามหลังไว้ในวัด

To erect three cloisters within the temple.

bprà-dìt-sà-tǎan prá-rá-biiang sǎam lǎng wái nai wát

to bring into being, build up, set up, or establish (used of exalted, holy, or sacred things).


สถาปนา

th-verb

สถาปนา • (sà-tǎa-bpà-naa) (abstract noun การสถาปนา)

sà-tǎa-bpà-naa (romanization)
การสถาปนา (abstract-noun)

From Sanskrit स्थापना (sthāpanā, “establishment; installation; etc”); possibly via Old Khmer *sthāpanā, sṭhāpaṇā, sthāpanā, sthāpana, sthāpaṇā, sthapanā (“to establish, found, install, or set up (a religious image or building)”). Doublet of สถาบัน (sà-tǎa-ban).

bor

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2018 January 16) “การชาบู ครู และสิ่งศักดิ์สิทธิ์: ครูในมุมมองของ ชัยวัฒน์ สถาอานันท์”, in way magazine (in Thai), Bangkok: way magazine, retrieved 2019-01-16
มหาวิทยาลัยไม่ใช่ที่สถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ มันเป็นที่นำเอาความศักดิ์สิทธิ์มาตรวจสอบ มาถกเถียง มาสู้รบปรบมือ เพราะความงอกงามทางปัญญา
má-hǎa-wít-tá-yaa-lai mâi châi tîi sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sàk-sìt · man bpen tîi nam ao kwaam-sàk-sìt maa dtrùuat-sɔ̀ɔp · maa tòk-tǐiang · maa sûu-róp-bpròp-mʉʉ · prɔ́ kwaam-ngɔ̂ɔk-ngaam taang bpan-yaa
A university is not a place for establishing sacredness. It is a place where sacredness is brought to investigation, to debate, or to challenge, for the sake of intellectual growth.

(formal, elegant, used of an institution, organisation, or sacred thing) to create; to set up; to establish; to found; to install.

organisation; or sacred thing; organisation; or sacred thing

(formal, elegant) to raise to a higher office, position, rank, etc.


กินตับ

A word play, from กิน (gin), "to eat" + ตับ (dtàp), which literally means "liver" (body organ) and also represents the sound of bodies hitting each other during an intercourse.

ขอกินตับหน่อย
Kɔ̌ɔ gin-dtàp nɔ̀ɔi
Let me bang you!
(literally) Let me eat your liver!

นางโดนกินตับทั้งคืน
Naang doon gin-dtàp táng kʉʉn
She was pounded all night.
(literally) Her liver was eaten all night.

เชิญชมคลิปสาวบอกรักผัวกินตับกันไปด้วย
chəən chom klíp sǎao bɔ̀ɔk rák pǔua gin-dtàp gan bpai dûuai
Let's watch a video of a girl confessing her love to her husband while knocking boots.
(literally) Let's watch a video of a girl confessing her love to her husband while they're eating each other's liver.


เย็ดเข้

th-interj

เย็ดเข้ • (yét-kêe)

From เย็ด (yét, “to fuck”) + เข้ (kêe, “crocodile”) or + เข้ (kêe), a corrupted form of ขี้ (kîi, “shit”).

com

(slang, vulgar) an exclamation of anger, disapproval, discontent, or surprise.


วัวตายควายล้ม

From วัว (wuua, “bull; cow; ox; etc”) + ตาย (dtaai, “to die”) + ควาย (kwaai, “buffalo”) + ล้ม (lóm, “to die”); literally "cows die, buffaloes perish".

compound

สวยวัวตายควายล้ม

ร้อนวัวตายควายล้ม

(slang, humorous, sometimes considered vulgar) extremely.


จุ้ม

jûm (romanization)
การจุ้ม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 蘸 (MC tsreamH, “to dip”). Probably related with จุ่ม (jùm), จิ้ม (jîm), and จ่อม (jɔ̀ɔm).

to douse; to steep; to soak; to immerse.


ศาลากลาง

th-noun

ศาลากลาง • (sǎa-laa-glaang) (classifier หลัง)

sǎa-laa-glaang (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาลา (sǎa-laa, “pavilion”) + กลาง (glaang, “central; common”).

com

(Thailand government) provincial hall: seat of a provincial government.

seat of local government, as town hall, city hall, municipal hall, guildhall, civic centre, etc.


จุ่ม

jùm (romanization)
การจุ่ม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 蘸 (MC tsreamH, “to dip”). Probably related with จุ้ม (jûm), จิ้ม (jîm), and จ่อม (jɔ̀ɔm). Cognate with Lao ຈຸ່ມ (chum), Isan จุ่ม, Northern Thai ᨧᩩ᩵ᨾ, Khün ᨧᩩ᩵ᨾ, Lü ᦈᦳᧄᧈ (ṫsum¹), Shan ၸုမ်ႇ (tsùm).

cog

Lü ᦈᦳᧄᧈ (ṫsum¹)


อีเมล์

อีเมล อีเมล#Thai


ถถถ

/tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦/

From pressing the 5 key, which in Thai is pronounced ห้า (hâa), on the Thai Kedmanee keyboard without switching to the QWERTY layout, which results in ถ. Thus, ถถถ corresponds to “555”, or “hahaha”.

ถถถ อสกข
hâa-hâa-hâa · ɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ-kɔ̌ɔ
LOL! LMFAO!


หมูตอน

th-noun

หมูตอน • (mǔu-dtɔɔn)

/muː˩˩˦.tɔːn˧/

From หมู (mǔu, “pig”) + ตอน (dtɔɔn, “castrated; to castrate”); literally “castrated pig”.

compound

(slang, vulgar) a despicable or disagreeable, fat person.


อุปโภค

th-adj

อุปโภค • (ù-bpà-pôok)

/ʔu˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

/ʔup̚˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

From Sanskrit उपभोग (upabhoga, “consumption; enjoyment; pleasure; etc”) or Pali upabhoga (idem). Compare Old Khmer upabhoga, °upabhoga (“enjoyment; possession; use”); Modern Khmer ឧបភោគ (ʼŏbâphoŭk).


อุปโภค

th-verb

อุปโภค • (ù-bpà-pôok) (abstract noun การอุปโภค)

ù-bpà-pôok (romanization)
การอุปโภค (abstract-noun)

/ʔu˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

/ʔup̚˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

ผู้ถือสารทางทูตจะได้อุปโภคความละเมิดมิได้ส่วนบุคคลและต้องไม่ถูกจับกุมหรือกักขังในรูปใด

The diplomatic courier shall enjoy person inviolability and shall not be liable to any form of arrest or detention.

Pûu-tʉ̌ʉ-sǎan-taang-tûut jà dâai ù-bpà-pôok kwaam-lá-mə̂ət-mí-dâai sùuan-bùk-kon lɛ́ dtɔ̂ng mâi tùuk jàp-gum rʉ̌ʉ gàk-kǎng nai rûup dai

ที่อยู่ส่วนตัวของตัวแทนทางทูตจะได้อุปโภคความละเมิดมิได้และความคุ้มครองเช่นเดียวกับสถานที่ของคณะผู้แทน

The private residence of a diplomatic agent shall enjoy the same inviolability and protection as the premises of the mission.

Tîi-yùu sùuan-dtuua kɔ̌ɔng dtuua-tɛɛn-taang-tûut jà dâai ù-bpà-pôok kwaam-lá-mə̂ət-mí-dâai lɛ́ kwaam-kúm-krɔɔng chên-diiao gàp sà-tǎan-tîi kɔ̌ɔng ká-ná-pûu-tɛɛn

รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับรองสิทธิของทุกคนที่จะอุปโภคสิทธิประโยชน์แห่งความก้าวหน้าและการประยุกต์ใช้ทางวิทยาศาสตร์

The States Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to enjoy the benefits of scientific progress and its applications.

Rát-tà-paa-kii hɛ̀ng gà-dtì-gaa níi ráp-rɔɔng sìt-tí kɔ̌ɔng túk-kon tîi jà ù-bpà-pôok sìt-tí-bprà-yòot hɛ̀ng kwaam-gâao-nâa lɛ́ gaan-bprà-yúk-chái taang-wít-tá-yaa-sàat

(law) to enjoy: to have the benefit (of), to possess and benefit (from).


เลือกตั้ง

เลือกตั้ง • (lʉ̂ʉak-dtâng) (abstract noun การเลือกตั้ง)

lʉ̂ʉak-dtâng (romanization)
การเลือกตั้ง (abstract-noun)

/lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

From เลือก (lʉ̂ʉak, “to choose; to select; etc.”) + ตั้ง (dtâng, “to appoint; to designate; to name; etc.”); literally "to appoint by selection" or "to select and appoint".

compound

ประชาชนพึงมีสิทธิเลือกตั้งผู้นำของตน

The citizens should have the right to elect their own leader.

Bprà-chaa-chon pʉng mii sìt-tí lʉ̂ʉak-dtâng pûu-nam kɔ̌ɔng dton

(transitive) to elect (to choose or select by vote, as for an office).


เลือกตั้ง

th-noun

เลือกตั้ง • (lʉ̂ʉak-dtâng)

→ Lao: ເລືອກຕັ້ງ (lư̄ak tang)

→ Northern Thai: ᩃᩮᩬᩥᨠᨲᩢ᩠᩶ᨦ

/lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

เลือกตั้งรอบนี้ไหงมีแต่งักปุ๊กคุ้งลงสมัคร

In this election, why are there only hypocrites applying for candidacies?

lʉ̂ʉak-dtâng rɔ̂ɔp níi ngǎi mii dtɛ̀ɛ ngák-bpúk-kúng long sà-màk


ไส้ตัน

From ไส้ (sâi, “guts; intestines; etc.”) + ตัน (dtan, “blocked; clogged; etc.”); literally "clogged intestines".

compound

any small, marine fish of the genera Encrasicholina and Stolephorus of the family Engraulidae.


พระราชทาน

th-verb

พระราชทาน • (prá-râat-chá-taan) (abstract noun การพระราชทาน)

prá-râat-chá-taan (romanization)
การพระราชทาน (abstract-noun)

From พระราช (prá-râat-chá-, “honorific for royal persons as well as persons or things relating to them”, literally “holy [and] royal”) + ทาน (taan, “donation; gift; etc”). Compare Modern Khmer ព្រះរាជទាន (prĕəhriəctiən), Lao ພຣະຣາຊທານ (pha ra rāt thān). And compare Old Khmer rājadāna (“royal gift; gift from or munificence on the part of a king”).

cog

สมาคมพระคริสตธรรมไทย (n.d.) “เอสเธอร์ 2:18 (KJV)”, in พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV (in Thai), YouVersion, retrieved 2018-12-10
แล้วกษัตริย์พระราชทานการเลี้ยงใหญ่แก่เจ้านายและข้าราชการทั้งปวงของพระองค์เป็นการเลี้ยงของพระนางเอสเธอร์ พระองค์ทรงอนุมัติให้งดส่วยแก่มณฑลทั้งปวงและพระราชทานของกำนัลด้วยพระทัยกว้างขวางของกษัตริย์
lɛ́ɛo gà-sàt prá-râat-chá-taan gaan-líiang yài gɛ̀ɛ jâo-naai lɛ́ kâa-râat-chá-gaan táng-bpuuang kɔ̌ɔng prá-ong bpen gaan-líiang kɔ̌ɔng prá-naang êes-tə̂ə · prá-ong song à-nú-mát hâi ngót sùai gɛ̀ɛ mon-ton táng-bpuuang lɛ́ prá-râat-chá-taan kɔ̌ɔng-gam-nan dûai prá-tai gwâang-kwǎang kɔ̌ɔng gà-sàt
Then the king made a great feast unto all his princes and his servants, even Esther's feast; and he made a release to the provinces, and gave gifts, according to the state of the king.

สมาคมพระคริสตธรรมไทย (n.d.) “เอสเธอร์ 1:9 (KJV)”, in พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV (in Thai), YouVersion, retrieved 2018-12-10
พระราชินีวัชทีก็พระราชทานการเลี้ยงแก่สตรีในราชสำนักซึ่งเป็นของกษัตริย์อาหสุเอรัสด้วย
prá raa-chí-nii wát-tii gɔ̂ prá-râat-chá-taan gaan-líiang gɛ̀ɛ sà-dtrii nai râat-chá-sǎm-nák sʉ̂ng bpen kɔ̌ɔng gà-sàt aa-hà-sù-ee-ràt dûai
Also Vashti the queen made a feast for the women in the royal house which belonged to king Ahasuerus.


พระราชทาน

(royal) gift: act of giving, thing given.


พระราชทาน

สมาคมพระคริสตธรรมไทย (n.d.) “ดาเนียล 5:17 (KJV)”, in พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV (in Thai), YouVersion, retrieved 2018-12-10
ขอทรงเก็บของพระราชทานไว้กับพระองค์
kɔ̌ɔ song gèp kɔ̌ɔng prá-râat-chá-taan wái gàp prá-ong
Let thy gifts be to thyself
(literally) Please keep the royally given things with thyself


มองแรง

th-noun

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/

From มอง (mɔɔng, “to look; to see; to watch; etc”) + แรง (rɛɛng, “powerfully; seriously; severely; strongly; etc”).


มองแรง

th-verb

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng) (abstract noun การมองแรง)

mɔɔng-rɛɛng (romanization)
การมองแรง (abstract-noun)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/


ยิ้มอ่อน

th-noun

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

From ยิ้ม (yím, “a smile; to smile; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “mild; mildly; weak; weakly; etc”).

com

(slang) thin smile: smile without sincere effort, or weak and forced smile.


ยิ้มอ่อน

th-verb

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn) (abstract noun การยิ้มอ่อน)

yím-ɔ̀ɔn (romanization)
การยิ้มอ่อน (abstract-noun)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

(slang) to give a thin smile; to smile thinly.


ภาพลักษณ์

th-noun

ภาพลักษณ์ • (pâap-lák)

From ภาพ (pâap, “figure; form; image; picture; etc”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic; kind; nature; type; etc”).

com

image: mental representation, idea, or conception.


ภาพพจน์

th-noun

ภาพพจน์ • (pâap-pót)

/pʰaːp̚˥˩.pʰot̚˦˥/

From ภาพ (pâap, “figure; form; image”) + พจน์ (pót, “speech; statement”); calque of English figure of speech, coined by Wan Waithayakon.


ห้าบาทสิบบาท

th-adj

ห้าบาทสิบบาท • (hâa-bàat-sìp-bàat)

From ห้า (hâa, “five”) + บาท (bàat, “baht (Thai currency)”) + สิบ (sìp, “ten”) + บาท (bàat, “idem”); literally "five baht, ten baht".

com

(slang, humorous) petty; insignificant; trifling.


ฮ่องเต้

th-noun

ฮ่องเต้ • (hɔ̂ng-dtêe) (classifier องค์ or พระองค์)

hɔ̂ng-dtêe (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

/hɔŋ˥˩.teː˥˩/


เปาบุ้นจิ้น

เปาบุ้นจิ้น • (bpao-bûn-jîn) (classifier คน)

bpao-bûn-jîn (romanization)
คน (classifier)

From Hokkien 包文拯 (Pau Bûn Chín), an epithet of Bao Zheng (包拯 (Bāo Zhěng)), an 11th-century Chinese magistrate.

2016 September 17, จ่าแฉง, "คดีเมืองทอง–ท่าเรือ เปาบุ้นจิ้นต้องเป็นธรรม", thairath.co.th, Thairath:
คดีเมืองทอง–ท่าเรือ เปาบุ้นจิ้นต้องเป็นธรรม
ká-dii mʉʉang tɔɔng – tâa rʉʉa · bpao-bûn-jîn dtɔ̂ng bpen-tam
In the Mueang Thong–Tha Ruea case, the judges must uphold fairness.

2017 August 11, ไทยรัฐออนไลน์, "บิ๊กตู่ลั่นใช้กฎหมายพิเศษให้ประเทศเปลี่ยนแปลงกร้าวไม่เคยกลัวอะไร", thairath.co.th, Thairath:
เป็นเรื่องของศาล กระบวนการยุติธรรม ผมไม่ใช่ศาล ไม่ใช่เปาบุ้นจิ้น ผิดถูกก็ไปว่ากันตรงโน้น
bpen rʉ̂ʉang kɔ̌ɔng sǎan · grà-buuan-gaan yút-dtì-tam · pǒm mâi châi sǎan · mâi châi bpao-bûn-jîn · pìt tùuk gɔ̂ bpai wâa gan dtrong nóon
It's the business of the court, the process of justice. But I'm not a tribunal, nor a judge. Whether it's right or wrong, go handle it there.

(slang) judge: judicial officer, referee, umpire.


หมอย

th-adj

หมอย • (mɔ̌ɔi)

From Proto-Tai *ʰmwuːjᴬ (“pubic hair”). Cognate with Lao ໝອຍ (mǭi), Shan မွႆ (mǎui), Aiton မွႝ (moy), Phake မွႝ (moy), Ahom 𑜉𑜨𑜩 (moy), Zhuang mi, moi. Compare Proto-Austronesian *kumiS (whence Thao kumish (“beard, pubic hair”)).

หัวหมอย
hǔua mɔ̌ɔi
curlyhead (person with curly hair)
(literally) pube head


หมอย

th-noun

หมอย • (mɔ̌ɔi)

(botany) threadlike style, such as corn silk.


องครักษ์พิทักษ์หี

องครักษ์พิทักษ์หี • (ong-ká-rák-pí-ták-hǐi)

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.rak̚˦˥.pʰi˦˥.tʰak̚˦˥.hiː˩˩˦/

From องครักษ์ (ong-ká-rák, “bodyguard”) + พิทักษ์ (pí-ták, “to guard; to protect; etc.”) + หี (hǐi, “vagina; vulva”).

com

วิจารณ์รูปมันไม่ได้เลยองครักษ์พิทักษ์หีเยอะสัตว์

No one can comment on her photo. She's protected by hella cunt's guards.

wí-jaan rûup man mâi dâai ləəi ong-ká-rák-pí-ták-hǐi yə́ sàt

(Internet slang, humorous, vulgar) a person who advocates, defends, or protects an attractive or adorable female.


แสนปม

th-noun

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


ทรชน

/tʰɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰon˧/

From ทร (tɔɔ-rá-, “bad”) + ชน (chon, “person”).

prefix

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 100
หมาใดตัวร้ายขบ บาทา อย่าขบตอบต่อหมา อย่าขึ้ง ทรชนชาติช่วงทา รุณโทษ อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง ตอบถ้อยถือความ
mǎa dai dtuua-ráai kòp · baa-taa · yàa kòp dtɔ̀ɔp dtɔ̀ɔ mǎa · yàa kʉ̂ng · tɔɔ-rá-chon châat chûuang taa · run tôot · yàa gròot yàa nâa bʉ̂ng · dtɔ̀ɔp tɔ̂i tʉ̌ʉ-kwaam
[When] any bad dog bites [your] foot, do not bite the dog back [and] do not get upset [because of it]. [When any] bad man, [a man of] ill nature, treats [you] badly, do not feel angry, do not get frowning, do not respond [him, and] do not take offence [at him].


ตื้บ

th-verb

ตื้บ • (dtʉ̂ʉp)

th-l

กระทืบ (grà-tʉ̂ʉp)

โจรโดนรุมตื้บจนตาย

The thief was stamped to death by the crowd.

(slang, sometimes considered humorous) to beat or strike with a forcible, downward thrust of the foot.


กาแฟเย็น

th-noun

กาแฟเย็น • (gaa-fɛɛ-yen)

From กาแฟ (gaa-fɛɛ, “coffee”) + เย็น (yen, “cold”). Compare Lao ກາເຟເຢັນ (kā fē yen).

cog

Lao ກາເຟເຢັນ (kā fē yen)


แสน

th-num

แสน • (sɛ̌ɛn)

From Proto-Southwestern Tai *sɛːnᴬ¹ (“one hundred thousand”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨶ, Lao ແສນ (sǣn), Lü ᦶᦉᧃ (ṡaen), Shan သႅၼ် (sěn), Tai Nüa ᥔᥦᥢᥴ (sáen), Phake ꩬိၺ် (siñ), Ahom 𑜏𑜢𑜐𑜫 (siñ). Compare to Middle Chinese 千 *sen (thousand).

inh

2021 July 9, “[untitled]”, in offtography, retrieved 2021-07-10:
เงินเดือนแสนห้า แต่ทำงานแสนเหี้ย
ngən-dʉʉan sɛ̌ɛn hâa · dtɛ̀ɛ tam-ngaan sɛ̌ɛn hîia
[Getting] a salary [of one] hundred and fifty thousand [baht], but working extremely shittily

2007 September 19, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-03-24, retrieved 2019-01-10:
...จำคุกตั้งแต่สี่ปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่แปดหมื่นบาทถึงสี่แสนบาท
... jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sìi bpii tʉ̌ng yîi sìp bpii · lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ bpɛ̀ɛt mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sìi sɛ̌ɛn bàat
... imprisonment from four years to twenty years and a fine from eighty thousand baht to four hundred thousand baht.


แสน

th-adv

แสน • (sɛ̌ɛn)

2020 August 8, ““มอส” เติมความห่วงใย ผ่านเอ็มวีเพลง “เพราะเธอแสนดี””, in ไทยรัฐ, วัชรพล, retrieved 2021-07-10:
เพราะเธอแสนดี
prɔ́ təə sɛ̌ɛn dii
'cause you're so kind

very, so; extremely, greatly; truly, really.


แสน

th-noun

แสน • (sɛ̌ɛn)

→ Middle Khmer: សេន (sēna)

Khmer: សែន (saen)

→ Burmese: သိန်း (sin:) (possibly)

(historical) a high military rank in feudal Northern Thailand.


ลูกบาศก์

ลูกบาศก์ • (lûuk-bàat)

ลูก (lûuk) + บาศก์ (bàat). Compare Lao ລູກບາດ (lūk bāt).

th-l

บาศก์ (bàat)


แสง

th-noun

แสง • (sɛ̌ɛng)

Cognate with Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨦ, Lao ແສງ (sǣng), Lü ᦶᦉᧂ (ṡaeng), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ), modern Khmer សែង (saeng).

แสงแดด

sɛ̌ɛng-dɛ̀ɛt

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa


แสง

แสง • (sɛ̌ɛng)

Cognate with Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨦ, Lao ແສງ (sǣng), Lü ᦶᦉᧂ (ṡaeng), Shan သႅင် (sěng), Tai Nüa ᥔᥦᥒᥴ (sáeng), Aiton ꩬျိင် (syiṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).

(archaic) diamond, jewel, precious stone, etc.


แสง

แสง • (sɛ̌ɛng)

From Old Khmer សេង៑ (seṅ, “to carry on the shoulder; to wear over the shoulder; etc”). Cognate with Modern Khmer សែង (saeng, “to carry on the shoulder; weapon; etc”), Lao ແສງ (sǣng).

cog

พระ พระ#Thai

(when referring to a royal one: พระ~) weapon.

พระ พระ#Thai

(slang, vulgar) (พระ~) used as an intensifier: the heck, the hell, the fuck, etc.


ตัวต่อ

th-noun

ตัวต่อ • (dtuua-dtɔ̀ɔ)

Compound of ตัว (dtuua) + ต่อ (dtɔ̀ɔ, “to connect, to join; to build, to construct”)

com+

building blocks; blocks made of wood or plastic used as children's toys can be stacked or joined to form a larger structure.


เครื่องซักผ้า

th-noun

เครื่องซักผ้า • (krʉ̂ʉang-sák-pâa) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-sák-pâa (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.sak̚˦˥.pʰaː˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + ซัก (sák, “to wash”) + ผ้า (pâa, “cloth”).

com

2019 February 27, ประชาไท, “โฆษกกลาโหมแจงไม่ได้เอาทหารเกณฑ์ไปซักผ้าเพราะทุกบ้านมีเครื่องซักผ้าใช้”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-02-28:
โฆษกกลาโหมแจงไม่ได้เอาทหารเกณฑ์ไปซักผ้าเพราะทุกบ้านมีเครื่องซักผ้าใช้
koo-sòk gà-laa-hǒom jɛɛng mâi dâai ao tá-hǎan-geen bpai sák pâa prɔ́ túk bâan mii krʉ̂ʉang-sák-pâa chái
The defence [ministry] spokesperson explains [that] military conscripts have not been forced to [do the work of] cloth washing [for their commanders] as every household has washing machines to use.


ตู้เย็น

th-noun

ตู้เย็น • (dtûu-yen) (classifier ตู้ or เครื่อง)

dtûu-yen (romanization)
ตู้ (classifier)
เครื่อง (classifier)

From ตู้ (dtûu, “cabinet”) + เย็น (yen, “cold”). Compare Lao ຕູ້ເຢັນ (tū yen), Vietnamese tủ lạnh, Malay peti sejuk.


ถุงนอน

th-noun

ถุงนอน • (tǔng-nɔɔn)

/tʰuŋ˩˩˦.nɔːn˧/

Calque of English sleeping bag. Same as ถุง (tǔng, “bag”) + นอน (nɔɔn, “to sleep”). Compare Lao ຖົງນອນ (thong nǭn).


กระโจม

grà-joom (romanization)
หลัง (classifier)


สวัสดีปีใหม่

th-phrase

สวัสดีปีใหม่ • (sà-wàt-dii bpii mài)

From สวัสดี (sà-wàt-dii, used to express a good wish, literally “security; prosperity; well-being; etc”) + ปี (bpii, “year”) + ใหม่ (mài, “new”).


เต็นท์

th-noun

เต็นท์ • (dtén)


เหตุผล

เหตุผล • (hèet-pǒn)

From เหตุ (hèet, “cause”) + ผล (pǒn, “effect, result”).


พิสูจน์

th-verb

พิสูจน์ • (pí-sùut) (abstract noun การพิสูจน์)

pí-sùut (romanization)
การพิสูจน์ (abstract-noun)


ตรรกะ

From Sanskrit तर्क (tarka). Doublet of ตรึก (dtrʉ̀k).


อเทวนิยม

ศาสนาเชนและพุทธต่างเป็นศาสนาแบบอเทวนิยม
sàat-sà-nǎa cheen lɛ́ pút dtàang bpen sàat-sà-nǎa bɛ̀ɛp à-tee-wá-ní-yom
Jainism and Buddhism are atheist religions.


หลักฐาน

th-noun

หลักฐาน • (làk-tǎan)

→ Lao: ຫຼັກຖານ (lak thān)

→ Northern Thai: ᩉᩖᩢᨠᨮᩣ᩠ᨶ

→ Shan: လၵ်းထၢၼ် (lák thǎan)


แมงดา

/mɛːŋ˧.daː˧/

giant water bug (edible) (Lethocerus indicus).


ทันตแพทย์

ทันตแพทย์ • (tan-dtà-pɛ̂ɛt)

From ทันต (tan-dtà-, “dental”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”).


วัดเสมียน

th-interj

วัดเสมียน • (wát-sà-mǐian)

From วัด (wát) + เสมียน (sà-mĭian); literally "Samian Temple", referring to Samian Nari Temple (วัดเสมียนนารี wát-sà-mĭian-naa-rii) in Bangkok; intended to mock the English phrase "what's up man?".


อักษรวิจิตร

th-noun

อักษรวิจิตร • (àk-sɔ̌ɔ-rá-wí-jìt)

/ʔak̚˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.wi˦˥.t͡ɕit̚˨˩/

From Sanskrit अक्षर (akṣara, “character; letter; etc.”) + विचित्र (vicitra, “beautiful; queer; odd; wonderful; etc.”).


แพทย์หญิง

th-noun

แพทย์หญิง • (pɛ̂ɛt-yǐng)

/pʰɛːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/

From แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”) + หญิง (yǐng, “female”).

compound

medical practitioner
medical practitioner


เต้าซี่

th-noun

เต้าซี่ • (dtâo-sîi)


นายแพทย์

นายแพทย์ • (naai-pɛ̂ɛt)

/naːj˧.pʰɛːt̚˥˩/

From นาย (naai, “male”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”).


ตำแย

After Ātreya, from Sanskrit आत्रेय (ātreya, literally “of, belonging to, or descending from Atri”), known in Thai as มหาเถรตำแย (má-hǎa-těen dtam-yɛɛ; "High Priest Tamyae"), a Hindu priest who wrote a treatise on midwifery.

bor

หมอ หมอ#Thai

traditional birth attendant
traditional birth attendant


ตำแย

(botany) Hawaiian wood nettle, the plant Laportea interrupta of the family Urticaceae, having stinging hairs.


ตำแย

(figurative) that stings or injures like Hawaiian wood nettle.


สวีดัด

(slang, humorous) used to express a greeting or farewell, answer a telephone, or attract attention


ภาษาถิ่น

th-noun

ภาษาถิ่น • (paa-sǎa-tìn) (classifier ภาษา)

paa-sǎa-tìn (romanization)
ภาษา (classifier)


ฉิง

Blend of ชาย (chaai, “male”) + หญิง (yǐng, “female”).


ถิ่น

th-noun

ถิ่น • (tìn)

Cognate with Northern Thai ᨳᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ຖິ່ນ (thin).


ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่ • (bplii-glûai-hǔu-lʉ̌ʉang-yài)

From ปลี (bplii, “banana blossom”) + กล้วย (glûai, “banana”) + หู (hǔu, “ear”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”) + ใหญ่ (yài, “big”).

com

(นก~) spectacled spiderhunter (Arachnothera flavigaster).

th:ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

en-ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่-th-noun-g91uJnmj


วิจิตร

th-adj

วิจิตร • (wí-jìt) (abstract noun ความวิจิตร)

wí-jìt (romanization)
ความวิจิตร (abstract-noun)

From Sanskrit विचित्र (vicitra, “diversified; variegated; spotted; beautiful; lovely”) or Pali vicitta (“various; variegated; coloured; ornamented”). Cognate with Lao ວິຈິດ (wi chit), Khmer វិចិត្រ (vicət), ពិចិត្រ (picetrɑɑ).


ปลี

From Proto-Tai *pliːᴬ (“banana blossom”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩦ, Lao ປີ (pī), Shan ပီ (pǐi), Phake ပီ (pī). Sagart (2020) compared this word with Proto-Austronesian *punti (“banana”).


ห่อ

th-noun

ห่อ • (hɔ̀ɔ)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰrɔːᴮ¹ (“to wrap up; to bundle”). Cognate with Northern Thai ᩉᩬᩴ᩵ or ᩉᩕᩬᩴ᩵, Lao ຫໍ່ (hǭ), Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹), Tai Dam ꪬꪷ꪿, Tai Dón ꪬꪮꫀ, Shan ႁေႃႇ (hàu), Tai Nüa ᥞᥨᥝᥱ (hǒw), Phake ꩭေႃ (hō), Ahom 𑜍𑜦𑜡 (rō), Zuojiang Zhuang hoq.

cog

Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹)


ห่อ

hɔ̀ɔ (romanization)
การห่อ (abstract-noun)

Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹)


ห่อ

th-cls

ห่อ • (hɔ̀ɔ)

cog

Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹)

Classifier for packs, packets, parcels and packages.


โคมเขียว

th-adj

โคมเขียว • (koom-kǐao)

Compound of โคม (koom, “lantern”) + เขียว (kǐao, “green”), literally “green lantern”; originated from the practice of the brothels in Siam which were required by a law, enacted by King Chulalongkorn in 1908, to display lanterns outside their buildings as a sign.

com+

2009 February 17, MGR Online, “ย้อนตำนานซ่องไทย ธุรกิจสีเทาในเงามืด”, in mgronline.com:
สำนักโคมเขียวที่มีชื่อเสียงในยุคนั้นคือสำนักยี่สุ่นเหลือง เป็นซ่องมีระดับ เป็นตึกใหญ่...อยู่ลึกเข้าไปจากถนนเจริญกรุงตรงข้ามกับตรอกเต๊า
sǎm-nák koom-kǐao tîi mii-chʉ̂ʉ-sǐiang nai yúk nán kʉʉ sǎm-nák yîi-sùn lʉ̌ʉang · bpen sɔ̂ng mii-rá-dàp · bpen dtʉ̀k yài ... yùu lʉ́k kâo bpai jàak tà-nǒn jà-rəən-grung dtrong-kâam gàp dtrɔ̀ɔk dtáo
A green-lantern house that was well-known at that time was the House of Yellow Taif Roses. It was a classy brothel, being a large building...located deep into [an alley] from Charoen Krung Road, opposite Trok Tao.

2013 November 15, นฤนารท พระปัญญา, “ย้อนอดีตย่านโคมเขียวญี่ปุ่น”, in marumura.com:
ย่านโคมเขียวญี่ปุ่นจึงถูกตั้งขึ้นเพื่อให้บริการทหารต่างชาติโดยเฉพาะ
yâan koom-kǐao yîi-bpùn jʉng tùuk dtâng kʉ̂n pʉ̂ʉa hâi bɔɔ-rí-gaan tá-hǎan dtàang-châat dooi-chà-pɔ́
Thus, green-lantern districts [in] Japan were set up specifically for providing service to foreign soldiers.

2022 August 6, ป้อมยาม, จุดประกาย, “เรื่องไม่ลับ ตรอกเต๊า เยาวราช หญิงงามเมือง กับการสร้างวัด”, in bangkokbiznews.com:
ตรอกเต๊า เยาวราช ซอย 8 เคยเป็นแหล่งโคมเขียว
dtrɔ̀ɔk dtáo · yao-wá-râat · sɔɔi · bpɛ̀ɛt · kəəi bpen lɛ̀ng koom-kǐao
Trok Tao, [or] Yaowarat Soi 8, used to be a green-lantern zone.

2022 October 13, เทพชู ทับทอง, “ดูหลักฐานนครโสเภณีในไทย ความเสี่ยงของหนุ่มซื้อบริการยุคสุโขทัย ถึงหญิงโคมเขียว”, in silpa-mag.com:
ในรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 หญิงโสเภณี...เรียกว่าหญิงโคมเขียว...ซ่องเรียกว่า...โรงหญิงโคมเขียว
nai rát-chá-gaan tîi · hâa · lɛ́ rát-chá-gaan tîi · hòk · yǐng sǒo-pee-nii ... rîiak wâa yǐng koom-kǐao ... sɔ̂ng rîiak wâa ... roong yǐng koom-kǐao
In the fifth reign and the sixth reign, female prostitutes...were called green-lantern women... [and] brothels were called...houses of green-lantern women.

(slang and historical) of or pertaining to prostitution.


ประแจ

th-noun

ประแจ • (bprà-jɛɛ)

/pra˨˩.t͡ɕɛː˧/


จังไร

th-adj

จังไร • (jang-rai) (abstract noun ความจังไร)

jang-rai (romanization)
ความจังไร (abstract-noun)

จัญไร จัญไร#Thai


จังไร

จัญไร จัญไร#Thai


จัญไร

จัญไร • (jan-rai) (abstract noun ความจัญไร)

jan-rai (romanization)
ความจัญไร (abstract-noun)

From Old Khmer ចង្រៃ (caṅrai, “evil omen; bad luck; misfortune; etc”) or Pre-Angkorian Old Khmer ចំរៃ (caṃrai, idem). Cognate with Modern Khmer ចង្រៃ (cɑɑcɑngrɨy).

bor

(derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck; low, base, mean; unpleasant, objectionable, disagreeable.


จัญไร

(derogatory, offensive) that which is bad, wicked, or evil; inauspiciousness, unfortunateness, unfavourableness; that which is ill-boding; that which is marked by or invites misfortune; that which brings about bad luck.


ขุนหมื่น

th-noun

ขุนหมื่น • (kǔn-mʉ̀ʉn)

/kʰun˩˩˦.mɯːn˨˩/

From ขุน (kǔn, “chief, lord, master; a noble rank, a person holding this rank; etc”) + หมื่น (mʉ̀ʉn, “a noble rank, a person holding this rank, etc”).

com

ขุน ขุน#Thai

หมื่น หมื่น#Thai

(historical) minor officials, especially those holding the noble rank of ขุน (kǔn) or หมื่น (mʉ̀ʉn) or entitled to less than four hundred fiefs.


วิวรณ์

th-noun

วิวรณ์ • (wí-wɔɔn)

From Sanskrit विवरण (vivaraṇa, “opening; spreading out; uncovering; etc”).

der

(elegant) disclosure, opening, revelation; circulation, dissemination, spreading.


วิวรณ์

th-proper noun

วิวรณ์ • (wí-wɔɔn)

(biblical) Revelation: the last book in the New Testament.


อพยพ

th-verb

อพยพ • (òp-pá-yóp) (abstract noun การอพยพ)

òp-pá-yóp (romanization)
การอพยพ (abstract-noun)

From Sanskrit अवयव (avayava, “component; limb; member; organ; portion; etc”). Cognate with Lao ອົບພະຍົບ (ʼop pha nyop), Khmer អពយព (ʼɑppyup), អព្យព (ʼɑppyup). Doublet of อวัยวะ (à-wai-yá-wá).


อพยพ

th-noun

อพยพ • (òp-pá-yóp)


อพยพ

th-proper noun

อพยพ • (òp-pá-yóp)

(biblical) Exodus: the departure of the Israelites from Egypt under Moses.

(biblical) Exodus: the second book of the Bible, containing an account of the said departure.


พลการ

From Sanskrit बल (bala, “force; power; strength; etc.”) + कर (kara, “act; action; doing; etc.”). Literally "act by force" or "act of force".

der

an act done arbitrarily or without due authorisation; the state or condition of being arbitrary or without due authorisation.

(obsolete) an act done on the actor's own initiative; the state or condition of being done on one's own initiative.


โดยพลการ

From โดย (dooi, “by”) + พลการ (pá-lá-gaan).

(obsolete) done on one's own initiative.


โดยพลการ

arbitrarily or without due authorisation.

ระหว่างพิจารณา โดยพลการหรือคู่ความฝ่ายใดร้องขอ ศาลมีอำนาจสืบพยานเพิ่มเติม จะสืบเองหรือส่งประเด็นก็ได้
rá-wàang pí-jaa-rá-naa dooi-pá-lá-gaan rʉ̌ʉ kûu-kwaam fàai dai rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ sǎan mii am-nâat sʉ̀ʉp-pá-yaan pə̂əm-dtəəm jà sʉ̀ʉp eeng rʉ̌ʉ sòng-bprà-den gɔ̂ɔ dâai
Pending trial, the court, either proprio motu or upon any party's request, may conduct an additional investigation by itself or by means of request.
ศาลมีอำนาจสั่งให้พิจารณาเป็นการลับ เมื่อเห็นสมควรโดยพลการหรือโดยคำร้องขอของคู่ความฝ่ายใด

1934, Code of Criminal Procedure of Thailand

Where the court thinks fit to hold a private session, either proprio motu or upon any party's request, the court may so order.

sǎan mii am-nâat sàng hâi pí-jaa-rá-naa bpen-gaan-láp mʉ̂ʉa hěn sǒm-kuuan dooi-pá-lá-gaan rʉ̌ʉ dooi kam-rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ kɔ̌ng kûu-kwaam fàai dai


ห้องน้ำ

th-noun

ห้องน้ำ • (hɔ̂ng-náam)

/hɔŋ˥˩.naːm˦˥/

ห้อง (hɔ̂ng, “chamber; room”) + น้ำ (náam, “liquid; water”); literally "water room"; perhaps calque of English water closet.

com

เธออยู่ในห้องน้ำ

bathroom: room for taking a bath or shower.

ห้องน้ำอยู่ไหน?

toilet: room for defecation or urination.


ส้วม

th-noun

ส้วม • (sûuam)

From Proto-Southwestern Tai *suəmꟲ (“room; compartment”). Cognate with Isan ส้วม (“bedroom”), Lao ສ້ວມ (sūam, “room; bedroom”), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥳ (su̇m, “room”).

inh

toilet: place, usually a room, for defecation or urination.


ส้วม

sûuam (romanization)
การส้วม (abstract-noun)

สวม สวม#Thai

(obsolete) Alternative form of สวม (sǔuam)


หวาด

wàat (romanization)
ความหวาด (abstract-noun)