สรรเสริญ

th-noun

สรรเสริญ • (sǎn-sə̌ən)

/san˩˩˦.sɤːn˩˩˦/

From Old Khmer sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”). Cognate with Modern Khmer សរសើរ (sɑɑsaə).


สรรเสริญ

th-verb

สรรเสริญ • (sǎn-sə̌ən) (abstract noun การสรรเสริญ or ความสรรเสริญ)

sǎn-sə̌ən (romanization)
การสรรเสริญ (abstract-noun)
ความสรรเสริญ (abstract-noun)

/san˩˩˦.sɤːn˩˩˦/

Psalm 66:8, KJV:
โอชนชาติทั้งหลายเอ๋ยจงสรรเสริญพระเจ้าของเรา
oo chon-châat táng-lǎai ə̌əi jong sǎn-sə̌ən prá-jâao kɔ̌ɔng rao
O bless our God, ye people,

Acts 3:9, KJV:
คนทั้งปวงเห็นเขาเดินและสรรเสริญพระเจ้า
kon táng-bpuuang hěn kǎo dəən lɛ́ sǎn-sə̌ən prá-jâao
And all the people saw him walking and praising God:

Galatians 1:24, KJV:
พวกเขาได้สรรเสริญพระเจ้าก็เพราะข้าพเจ้าเป็นเหตุ
pûuak kǎo dâai sǎn-sə̌ən prá-jâao gɔ̂ prɔ́ kâa-pá-jâao bpen-hèet
And they glorified God in me.

(elegant) to glorify; to eulogise; to laud; to praise.


ขนเพชร

th-noun

ขนเพชร • (kǒn-pét)

From ขน (kǒn, “hair”) + เพชร (pét, “diamond”); literally "diamond hair".


สฤคาล

ศฤคาล ศฤคาล#Thai


เกี๊ยว

th-noun

เกี๊ยว • (gíao)

แผ่น แผ่น#Thai

(แผ่น~) square dough wrapper used for making wontons.


สิงคาล

สิคาล สิคาล#Thai


ศฤงคาร

From Old Khmer śriṅgāra (“sexual love; desire; passion; lust”); ultimately from Sanskrit शृङ्गार (śṛṅgāra, “love; sexual passion”). Compare Modern Khmer ស្រឹង្គារ (srəngkiə).

der

source of desire, love, lust, or passion, as wealth, property, gold, woman, etc.

(chiefly poetic) female follower, servant, or slave, especially one devoting herself to love.


กรมธรรม

กรมธรรม์ กรมธรรม์#Thai


ค้ำประกัน

th-noun

ค้ำประกัน • (kám-bprà-gan)

From ค้ำ (kám, “to maintain; to support”) + ประกัน (bprà-gan, “to ensure; to guarantee; to secure”).
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๖๘๐ อันว่าค้ำประกันนั้น คือ สัญญาซึ่งบุคคลภายนอกคนหนึ่งเรียกว่า ผู้ค้ำประกัน ผูกพันตนต่อเจ้าหนี้คนหนึ่งเพื่อชำระหนี้ในเมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้นั้น
mâat-dtraa hòk rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp an-wâa kám-bprà-gan nán kʉʉ sǎn-yaa sʉ̂ng bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-kám-bprà-gan pùuk-pan dton dtɔ̀ɔ jâao-nîi kon nʉ̀ng pʉ̂ʉa cham-rá nîi nai mʉ̂ʉa lûuk-nîi mâi cham-rá nîi nán
Section 680 As for suretyship, it is a contract by which a third person, called surety, binds himself to an obligee with the performance of an obligation when the obligor fails to perform it.


ค้ำประกัน

th-verb

ค้ำประกัน • (kám-bprà-gan) (abstract noun การค้ำประกัน)

kám-bprà-gan (romanization)
การค้ำประกัน (abstract-noun)

ค้ำประกันลูกหนี้
kám-bprà-gan lûuk-nîi
To serve as a surety for a debtor

ค้ำประกันการกู้ยืม

To serve as a surety for a loan; To subject a loan to a suretyship

(law) to serve as a surety; to subject to a suretyship.


สิคาล

From Pali sigāla (“fox”). Cognate with Khmer សិគាល (sekiəl).


กรมธรรม์

From กรม (grom, “law; regulation; rule”) + ธรรม์ (“law; regulation; rule”).
The second sense was probably first used on 11 November 1925, when the third book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

(law and archaic) document embodying a contract.

มาตรา ๘๖๗...กรมธรรม์ประกันภัยต้องลงลายมือชื่อของผู้รับประกันภัยและมีรายการดังต่อไปนี้ (๑) วัตถุที่เอาประกันภัย (๒) ภัยใดซึ่งผู้รับประกันภัยรับเสี่ยง (๓) ราคาแห่งมูลประกันภัย ถ้าหากได้กำหนดกันไว้ (๔) จำนวนเงินซึ่งเอาประกันภัย (๕) จำนวนเบี้ยประกันภัยและวิธีส่งเบี้ยประกันภัย (๖) ถ้าหากสัญญาประกันภัยมีกำหนดเวลา ต้องลงเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุดไว้ด้วย (๗) ชื่อหรือยี่ห้อของผู้รับประกันภัย (๘) ชื่อหรือยี่ห้อของผู้เอาประกันภัย (๙) ชื่อของผู้รับประโยชน์ ถ้าจะพึงมี (๑๐) วันทำสัญญาประกันภัย (๑๑) สถานที่และวันที่ได้ทำกรมธรรม์ประกันภัย

Section 867...The insurance policy must be signed by the insurer and contain the following items: (1) the subject of the insurance; (2) the risk taken by the insurer; (3) the value of the insurable interest, if fixed; (4) the sum insured; (5) the amount of the premium and the methods of its payment; (6) the commencing time and terminating time of the insurance contract, if it is governed by a time limit; (7) the name or trade name of the insurer; (8) the name or trade name of the insured; (9) the name of the beneficiary, if any; (10) the date of conclusion of the insurance contract; (11) the place and date of making of the insurance policy.

mâat-dtraa bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi hòk-sìp jèt...grom-má-tan bprà-gan-pai dtɔ̂ng long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-gan-pai lɛ́ mii raai-gaan dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng wát-tù tîi ao bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa sɔ̌ɔng pai dai sʉ̂ng pûu-ráp-bprà-gan-pai ráp sîiang · à-nú-mâat-dtraa sǎam raa-kaa hɛ̀ng muun-bprà-gan-pai tâa-hàak dâai gam-nòt gan wái · à-nú-mâat-dtraa sìi jam-nuuan ngəən sʉ̂ng ao bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa hâa jam-nuuan bîia-bprà-gan-pai lɛ́ wí-tii sòng bîia-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa hòk tâa-hàak sǎn-yaa bprà-gan-pai mii gam-nòt-wee-laa dtɔ̂ng long wee-laa rə̂əm-dtôn lɛ́ wee-laa sîn-sùt wái dûai · à-nú-mâat-dtraa jèt chʉ̂ʉ rʉ̌ʉ yîi-hɔ̂ɔ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa bpɛ̀ɛt chʉ̂ʉ rʉ̌ʉ yîi-hɔ̂ɔ kɔ̌ɔng pûu-ao-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa gâao chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-yòot tâa jà pʉng mii · à-nú-mâat-dtraa sìp wan tam sǎn-yaa bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa sìp-èt sà-tǎan-tîi lɛ́ wan tîi dâai tam grom-má-tan bprà-gan-pai

(law) policy: document embodying a contract of insurance.


โคโซโว

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Kosovo (A partly-recognized country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


จำนอง

From Old Khmer camฺnon (“knot, link, tie; composition; etc”), extended form of Old Khmer coṅa, ccoṅa, c̈aṅya, coṅ, coṅṅ (“to bind, to fasten, to secure, to tie; to compile, to draw up; etc”), corresponding to Modern Khmer ចង (cɑɑng), from which Thai จอง (jɔɔng) was derived.

der

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๗๐๒ อันว่าจำนองนั้น คือ สัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่า ผู้จำนอง เอาทรัพย์สินตราไว้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่า ผู้รับจำนอง เป็นประกันการชำระหนี้ โดยไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับจำนอง
mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi sɔ̌ɔng an-wâa jam-nɔɔng nán kʉʉ sǎn-yaa sʉ̂ng bùk-kon kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-jam-nɔɔng ao sáp-sǐn dtraa wái gɛ̀ɛ bùk-kon ìik kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-ráp-jam-nɔɔng bpen bprà-gan gaan-cham-rá nîi dooi mâi sòng-mɔ̂ɔp sáp-sǐn nán
Section 702 As for mortgage, it is a contract by which a person, called mortgagor, assigns a property to another person, called mortgagee, as security for the performance of an obligation, without delivering the property to the mortgagee.

คำว่า จำนอง แต่ก่อนใช้ร่วมไปด้วยกับคำว่า จำนำ และมีความเหมือนกัน เพิ่งใช้ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในสมัยปัจจุบัน

1983, ร. แลงกาต์, ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย เล่ม ๒, มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, →ISBN, page 354:

The term chamnong was formerly used together with the term chamnam and the two were synonymous. They have just been used according to the Civil and Commercial Code in our days.

kam wâa jam-nɔɔng dtɛ̀ɛ-gɔ̀ɔn chái rûuam bpai dûai gàp kam wâa jam-nam lɛ́ mii kwaam mʉ̌ʉan gan pə̂əng chái dtaam kwaam nai bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-ních nai sà-mǎi bpàt-jù-ban


จำนอง

th-verb

จำนอง • (jam-nɔɔng) (abstract noun การจำนอง)

jam-nɔɔng (romanization)
การจำนอง (abstract-noun)

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

มาตรา ๗๐๒...ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่า กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่
mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi sɔ̌ɔng...pûu-ráp-jam-nɔɔng chɔ̂ɔp tîi jà dâai-ráp cham-rá nîi jàak sáp-sǐn tîi jam-nɔɔng gɔ̀ɔn jâao-nîi-sǎa-man mí pák dtɔ̂ng pí-krɔ́ wâa gam-má-sìt nai sáp-sǐn jà dâai oon bpai yang bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk lɛ́ɛo rʉ̌ʉ hǎa-mâi
Section 702...The mortgagee is entitled to receive the performance of an obligation made out of the mortgaged property before ordinary creditors, without having to consider whether or not the ownership over the property has been transferred to a third party.
มาตรา ๗๐๙ บุคคลคนหนึ่งจะจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นจะต้องชำระ ก็ให้ทำได้

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘

Section 709 If any person is to mortgage his own property as security for an obligation which another person is bound to perform, he shall be allowed to do so.

mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi gâao bùk-kon kon nʉ̀ng jà jam-nɔɔng sáp-sǐn kɔ̌ɔng dton wái pʉ̂ʉa bprà-gan nîi an bùk-kon ʉ̀ʉn jà dtɔ̂ng cham-rá gɔ̂ɔ hâi tam dâai

(law and archaic) to mortgage or pledge.

(archaic) to attach; to bind; to fasten.

(archaic) to author; to compose; to draw up.

(archaic) to bear in mind; to memorise; to remember.

(archaic) to determine, to specify; to note down, to mark down.


จำนอง

From Khmer ចំណង (cɑmnɑɑng, “desire, want, wish; inclination, tendency”), extended form of Old Khmer caṅa (“to desire; to want; to wish”), corresponding to Modern Khmer ចង់ (cɑng).

cog

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

(archaic) desire, want, wish; inclination, tendency.


จำนอง

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

(archaic) to desire, to want, to wish; to incline, to tend.


รถพยาบาล

th-noun

รถพยาบาล • (rót-pá-yaa-baan) (classifier คัน)

rót-pá-yaa-baan (romanization)
คัน (classifier)


จำนำ

Borrowed from Old Khmer caṃnaṃ, caṃnām, caṃṇāṃ, caṃnāṃ (“recollection, remembrance; to recollect, to remember; etc”), extended form of Old Khmer cāṃ, cāṃma, cāṃmma, cāma, caṃ, cām, cāṃm, cam, from which Thai จำ (jam) was derived. Cognate with Modern Khmer ចំណាំ (cɑmnam).

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, มาตรา ๗๔๗:
อันว่าจำนำนั้นคือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าผู้จำนำส่งมอบสังหาริมทรัพย์สิ่งหนึ่งให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่าผู้รับจำนำเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้
an-wâa jam-nam nán kʉʉ sǎn-yaa sʉ̂ng bùk-kon kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-jam-nam sòng-mɔ̂ɔp sǎng-hǎa-rí-má-sáp sìng nʉ̀ng hâi gɛ̀ɛ bùk-kon ìik kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-ráp-jam-nam pʉ̂ʉa bpen bprà-gan gaan-cham-rá nîi
As for pledge, it is a contract by which a person, called pledgor, delivers a specific movable property to another person, called pledgee, as security for the performance of an obligation.

1983, ร. แลงกาต์, ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย เล่ม ๒, มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, →ISBN, page 354:
คำว่าจำนองแต่ก่อนใช้ร่วมไปด้วยกับคำว่าจำนำและมีความเหมือนกันเพิ่งใช้ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในสมัยปัจจุบัน
kam wâa jam-nɔɔng dtɛ̀ɛ-gɔ̀ɔn chái rûuam bpai dûai gàp kam wâa jam-nam lɛ́ mii kwaam mʉ̌ʉan gan pə̂ng chái dtaam kwaam nai bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít nai sà-mǎi bpàt-jù-ban
The term chamnong was formerly used together with the term chamnam and the two were synonymous. They have just been used according to the Civil and Commercial Code in our days.


จำนำ

th-verb

จำนำ • (jam-nam) (abstract noun การจำนำ)

jam-nam (romanization)
การจำนำ (abstract-noun)

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, มาตรา ๗๕๐:
ถ้าทรัพย์สินที่จำนำเป็นสิทธิซึ่งมีตราสารและมิได้ส่งมอบตราสารนั้นให้แก่ผู้รับจำนำทั้งมิได้บอกกล่าวเป็นหนังสือแจ้งการจำนำแก่ลูกหนี้แห่งสิทธินั้นด้วยไซร้ท่านว่าการจำนำย่อมเป็นโมฆะ
tâa sáp-sǐn tîi jam-nam bpen sìt-tí sʉ̂ng mii dtraa-sǎan lɛ́ mí dâai sòng-mɔ̂ɔp dtraa-sǎan nán hâi gɛ̀ɛ pûu-ráp-jam-nam táng mí dâai bɔ̀ɔk-glàao bpen nǎng-sʉ̌ʉ jɛ̂ɛng gaan-jam-nam gɛ̀ɛ lûuk-nîi hɛ̀ng sìt-tí nán dûai sái tâan wâa gaan-jam-nam yɔ̂m bpen moo-ká
When the pledged property is a right represented by an instrument, if such instrument has been not delivered to the pledgee and debtors of that right have not been notified in writing of the pledge as well, then the pledge is said to be void.

(law and archaic) to pledge or mortgage.


จำนำ

ผ้าจำนำพรรษา

(archaic) for: used to indicate an aim, desire, destination, object, purpose, etc.


ปราก

Prague (the capital city of the Czech Republic)


แม้

th-adv

แม้ • (mɛ́ɛ)

(Can we date this quote?), มูลนิธิอุทยานธรรม, อารยธรรมบท ชุดที่ ๑, compiled by ณัฐกร ทับทอง, illustrated by มลฤดี ตั้งสกุลพิทักษ์, Bangkok: Uttayarndham, page 135:
แม้ก้อนภัตที่เป็นเดน...สมควรแก่เรา
mɛ́ɛ gɔ̂ɔn pát tîi bpen deen ... sǒm-kuuan gɛ̀ɛ rao
Even a lump of rice which is a leftover ... is proper for me.


แม้

th-con

แม้ • (mɛ́ɛ)

2022 September 26, admin26, “ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสรคดี ม. 112 แต่ให้รอลงอาญา เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด”, in ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, กรุงเทพฯ: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน:
ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสร...เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด
sǎan pí-pâak-sǎa jam-kúk · sìi · bpii àp-sɔ̌ɔn ... hèet chɛɛ póos bpà-win wí-jaan râat-chá-wong tai · mɛ́ɛ mâi dâai sài kam-ban-yaai dai
A court sentences Apson to four-year imprisonment...for sharing a Pawin's post [which] criticised the Thai royal family, even though [Apson] did not add any caption [to it].

2021 August 9, ชัญญา อินทร์ไชยา, “เสรีภาพสื่อ: การนำเสนอข้อเท็จจริงกับเพดานความมั่นคงของรัฐ”, in เวย์ แมกกาซีน, เวย์ แมกกาซีน:
แม้สื่อจำนวนหนึ่งเป็นกระบอกเสียงให้รัฐ...
mɛ́ɛ sʉ̀ʉ jam-nuuan nʉ̀ng bpen grà-bɔ̀ɔk-sǐiang hâi rát ...
Although a number of media [outlets] acts as a mouthpiece for the State...

ว่า ว่า#Thai

(~ว่า) although; in spite of (the fact that).


หน้าอก

th-noun

หน้าอก • (nâa-òk)

/naː˥˩.ʔok̚˨˩/

com

หน้า (nâa) + อก (òk)


ผไท

ไผท ไผท#Thai


หัวเข่า

th-noun

หัวเข่า • (hǔua-kào)


บรรทม

พระ พระ#Thai

ผทม ผทม#Thai

(of a god, high priest, or royal person) (พระ~) Alternative form of ผทม (pà-tom)

high priest; or royal person; high priest; or royal person


บรรทม

th-verb

บรรทม • (ban-tom) (abstract noun การบรรทม)

ban-tom (romanization)
การบรรทม (abstract-noun)

ผทม ผทม#Thai

(of a god, high priest, or royal person) Alternative form of ผทม (pà-tom)


ประทม

พระ พระ#Thai

ผทม ผทม#Thai


ประทม

ประทม • (bprà-tom) (abstract noun การประทม)

bprà-tom (romanization)
การประทม (abstract-noun)

ผทม ผทม#Thai


พรรณนา

พรรณนา • (pan-ná-naa) (abstract noun การพรรณนา)

pan-ná-naa (romanization)
การพรรณนา (abstract-noun)

From Old Khmer barṇanā (“to depict, to describe; to explain, to expound; etc”); ultimately from Sanskrit वर्णन (varṇana, “description; narration; painting”). Compare Modern Khmer ពណ៌នា (pɔənaʼniə).

der

to depict, to describe; to explain, to expound.


ผีอำ

/pʰiː˩˩˦.ʔam˧/

From ผี (pǐi, “ghost”) + อำ (am, “to visit someone during his or her sleep and disturb him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her”). Compare Lao ຜີອຳ (phī ʼam). Also compare Chinese 鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng).

zh-l

鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng)

situation in which a ghost, spirit, etc, visits someone during his or her sleep and disturbs him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her.

(figurative) daymare, nightmare; night terror; sleep hallucination.


อก

From Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”), from Old Chinese 臆 (OC *qɯɡ). Cognate with Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨠ, Isan เอิก, Lao ອົກ (ʼok) or ເອິກ (ʼœk), Shan ဢိုၵ်း (ʼúek), Ahom 𑜒𑜤𑜀𑜫 (ʼuk, “breast”), Zhuang aek, Tày ấc. Compare Proto-Be *ʔukᴰ¹ and Vietnamese ức.

cog

Shan ဢိုၵ်း (ʼúek)


ไผท

From Old Khmer bhadaiya, phdai, phdaiy, phdaiya, phde, pdai, pdaiy, pdey (“abdomen, belly, stomach; womb; earth; ground; land; territory; nation”). Compare Modern Khmer ផ្ទៃ (phtɨy).

ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย เป็นประชารัฐไผทของไทยทุกส่วน

1939, หลวงสารานุประพันธ์ (นวล ปาจิณพยัคฆ์), เพลงชาติไทย:

The Thai nation embodies flesh and blood of the Thai race. She is a nation state — a realm belonging to the Thais in every part.

bprà-têet-tai ruuam lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa châat-chʉ́ʉa tai · bpen bprà-chaa-rát pà-tai kɔ̌ɔng tai túk-sùuan

(elegant) earth; ground; land; territory; nation; world.


ผทม

From Old Khmer phdaṃ, phdam (“to rest; to sleep”). Cognate with Modern Khmer ផ្ទំ (phtum).

พระ พระ#Thai

(of a god, high priest, or royal person) (พระ~) rest; sleep.


ผทม

pà-tom (romanization)
การผทม (abstract-noun)

(of a god, high priest, or royal person) to rest; to sleep.


บรรดา

From Old Khmer pantā (“that which is massed or grouped together: mass, aggregate; whole, totality, entirety; etc”).
Compare Lao ບັນດາ (ban dā).

bor

มาตรา ๖๘๕...บรรดาข้อตกลงเกี่ยวกับการค้ำประกันที่แตกต่างไปจากมาตรา ๖๘๑ วรรคหนึ่ง...เป็นโมฆะ

2015, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๑) พ.ศ. ๒๕๕๘:

Deuteronomy 14:14, KJV:
บรรดานกแกตามชนิดของมัน
ban-daa nók gɛɛ dtaam chá-nít kɔ̌ɔng man
And every raven after his kind,

(formal) placed before a noun to indicate its plurality.


บรรดา

มาตรา ๔ ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค บรรดาที่ชนชาวไทยเคยได้รับการคุ้มครองตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และตามพันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศไทยมีอยู่แล้ว ย่อมได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญนี้

2014, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗:


ก็อป

gɔ́p (romanization)
ความก็อป (abstract-noun)

ก๊อป ก๊อป#Thai


ก็อป

gɔ́p (romanization)
การก็อป (abstract-noun)

ก๊อป ก๊อป#Thai


ก๊อป

gɔ́p (romanization)
ความก๊อป (abstract-noun)

Clipping of ก๊อปปี้., from English copy.

(slang) counterfeit; fake; forged; illegally or fraudulently imitated.


ก๊อป

gɔ́p (romanization)
การก๊อป (abstract-noun)

(slang) to copy; to imitate; to reproduce.

(slang) to counterfeit; to fake; to forge; to illegally or fraudulently imitate.


จขกท

th-noun

จขกท • (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.kʰɔː˩˩˦.kɔː˧.tʰɔː˧/

Alternative form of จขกท. (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ.)

จขกท.

jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ.


จขกท.

จขกท. • (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.kʰɔː˩˩˦.kɔː˧.tʰɔː˧/

Initialism of เจ้าของกระทู้ (jâao-kɔ̌ɔng-grà-túu), literally "topic owner".

initialism of

เจ้าของกระทู้

จขกท

jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ


เล่นลิ้น

th-verb

เล่นลิ้น • (lên-lín) (abstract noun การเล่นลิ้น)

lên-lín (romanization)
การเล่นลิ้น (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play; to perform”) + ลิ้น (lín, “tongue”); literally "to play the tongue" or "to play with the tongue".

com

beat around the bush
beat around the bush

(idiomatic) to equivocate, to quibble; to beat around the bush.

(slang) to do or engage in a French kiss.

(slang) to perform a sexual act using the tongue, as anilingus, fellatio, etc.


ปลาสนาการ

th-verb

ปลาสนาการ • (bpà-lâat-sà-naa-gaan) (abstract noun การปลาสนาการ)

bpà-lâat-sà-naa-gaan (romanization)
การปลาสนาการ (abstract-noun)

From Pali palāsanākāra, from palāsana + ākāra.


สรีสฤบ

sà-rii-srìp (romanization)
ตัว (classifier)

From Sanskrit सरीसृप (sarīsṛpa, “crawling, creeping; creeping animal; snake”); perhaps via Old Khmer sarisṛp (“crawling or creeping thing: worm, snake, reptile”). Cognate with Modern Khmer សរីស្រឹប (sɑɑriisrəp). Compare Pali siriṅsapa.

der

(elegant) reptile: any crawling or creeping animal.


ภุชงค์

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧/

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, idem); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”). Cognate with Modern Khmer ភុជង្គ (phucngkɔɔ).


ห่อพัสดุ

th-noun

ห่อพัสดุ • (hɔ̀ɔ-pát-sà-dù)

/hɔː˨˩.pʰat̚˦˥.sa˨˩.duʔ˨˩/


การทรมาน

ทรมาน ทรมาน#Thai

abstract noun of ทรมาน (tɔɔ-rá-maan): suffering, torture


พัสดุ

พัสดุ • (pát-sà-dù)

From Sanskrit वस्तु (vastu); Doublet of วัสดุ (wát-sà-dù). Cognate with Lao ພັດສະດຸ (phat sa du).


ห่อของ

ห่อของ • (hɔ̀ɔ-kɔ̌ɔng)

/hɔː˨˩.kʰɔːŋ˩˩˦/


ทรมาน

th-verb

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน or ความทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)
ความทรมาน (abstract-noun)

ทร (tɔɔn, “bad, ill; difficult, hard; etc”) + มาน (maan, “heart; mind”).

prefix

(archaic, chiefly religion) to conquer, subdue, or suppress (someone) by reducing or eradicating his or her ego or obstinacy.

to torture or be tortured; to subject or be subjected to suffering.


ทรมาน

th-verb

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)

From ธร (tɔɔn, “to bear; to carry; to maintain”) + มาน (maan, “being; existing; going on”).

com

(elegant and archaic) to live; to be alive; to subsist.


ส/ค

th-noun

ค • (sɔ̌ɔ-kɔɔ)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧/

สินค้า สินค้า#Thai

Initialism of สินค้า (sǐn-káa, “good, product”).


…ไป…ไป

… + ไป + … + ไป


ม.ค.

th-proper noun

ม.ค. • (mɔɔ-kɔɔ)

/mɔː˧.kʰɔː˧/

มกราคม มกราคม#Thai

Initialism of มกราคม (má-gà-raa-kom, “January”).


นทท.

th-noun

นทท. • (nɔɔ-tɔɔ-tɔɔ)

/nɔː˧.tʰɔː˧.tʰɔː˧/

นักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยว#Thai

Initialism of นักท่องเที่ยว (nák-tɔ̂ng-tîao, “traveller, tourist”).


จนท.

จนท. • (jɔɔ-nɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.nɔː˧.tʰɔː˧/

เจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่#Thai

(informal) Initialism of เจ้าหน้าที่ (jâao-nâa-tîi, “officer; official”).


ปธน.

ปธน. • (bpɔɔ-tɔɔ-nɔɔ)

/pɔː˧.tʰɔː˧.nɔː˧/

ประธานาธิบดี ประธานาธิบดี#Thai

(informal) Initialism of ประธานาธิบดี (bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii, “president”).


ส.ค.

th-proper noun

ส.ค. • (sɔ̌ɔ-kɔɔ)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧/

สิงหาคม สิงหาคม#Thai

Initialism of สิงหาคม (sǐng-hǎa-kom, “August”).


ก.ค.

ก.ค. • (gɔɔ-kɔɔ)

/kɔː˧.kʰɔː˧/

กรกฎาคม กรกฎาคม#Thai

Initialism of กรกฎาคม (gà-rá-gà-daa-kom, “July”).


เม.ย.

เมษายน เมษายน#Thai

Initialism of เมษายน (mee-sǎa-yon, “April”).


พ.ค.

พ.ค. • (pɔɔ-kɔɔ)

/pʰɔː˧.kʰɔː˧/

พฤษภาคม พฤษภาคม#Thai

Initialism of พฤษภาคม (prʉ́t-sà-paa-kom, “May”).


ก.ย.

ก.ย. • (gɔɔ-yɔɔ)

กันยายน กันยายน#Thai

Initialism of กันยายน (gan-yaa-yon, “September”).


พ.ย.

พ.ย. • (pɔɔ-yɔɔ)

/pʰɔː˧.jɔː˧/

พฤศจิกายน พฤศจิกายน#Thai

Initialism of พฤศจิกายน (prʉ́t-sà-jì-gaa-yon, “November”).


ก.พ.

ก.พ. • (gɔɔ-pɔɔ)

/kɔː˧.pʰɔː˧/

กุมภาพันธ์ กุมภาพันธ์#Thai

Initialism of กุมภาพันธ์ (gum-paa-pan, “February”).

คณะกรรมการ คณะกรรมการ#Thai

ข้าราชการพลเรือน ข้าราชการพลเรือน#Thai

Initialism of คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ká-ná-gam-má-gaan-kâa-râat-chá-gaan-pon-lá-rʉʉan, “Civil Service Commission”).


มิ.ย.

มิ.ย. • (mí-yɔɔ)

มิถุนายน มิถุนายน#Thai

Initialism of มิถุนายน (mí-tù-naa-yon, “June”).


ไบเบิล

ไบเบิล • (bai-bə̂n)


บ่อน้ำ

th-noun

บ่อน้ำ • (bɔ̀ɔ-náam)

/bɔː˨˩.naːm˦˥/


คริสตธรรม

th-proper noun

คริสตธรรม • (krít-dtà-tam)

คริสต (“Christ”) + ธรรม (tam, “dharma”).

พระ พระ#Thai


มี.ค.

/miː˧.kʰɔː˧/

มีนาคม มีนาคม#Thai

Initialism of มีนาคม (mii-naa-kom, “March”).


บ/ช

th-noun

ช • (bɔɔ-chɔɔ)

/bɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/

Imitated from English a/c, ℀ (“account”).

บัญชี บัญชี#Thai

Initialism of บัญชี (ban-chii, “account”).


ธ.ค.

th-proper noun

ธ.ค. • (tɔɔ-kɔɔ)

/tʰɔː˧.kʰɔː˧/

ธันวาคม ธันวาคม#Thai

Initialism of ธันวาคม (tan-waa-kom, “December”).


เยีย

male chicken that looks like a female chicken.


เยีย

yiia (romanization)
ความเยีย (abstract-noun)


สระน้ำ

th-noun

สระน้ำ • (sà-náam)


อสรพิษ

อสรพิษ • (à-sɔ̌ɔ-rá-pít)

/ʔa˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit आशीर्विष (āśīrviṣa, “poisonous snake”, literally “one with poison in fangs; one with poisonous fangs”); probably via Khmer អាសិរ្ពិស (ʼaaserpɨh, “poisonous snake”). Compare Pali āsivisa (“serpent”).

cog

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑:
พอหญิงมีครรภ์คนหนึ่งเดินมาริมหลุม คนทั้งปวงพร้อมกันว่า ได้ฤกษ์แล้ว ก็ผลักหญิงนั้นลงในหลุม จึงยกเสาปราสาทนั้นลงหลุม โลหิตสตรีนั้นกระเด็นขึ้นมาเป็นอสรพิษแปดตัว อสรพิษเจ็ดตัวนั้นตายในสถานที่นั้น แต่ตัวหนึ่งนั้นเลื้อยไปข้างประจิมทิศ แลโหราทำนายว่า เมืองนี้จะบังเกิดกษัตริย์แปดพระองค์ จะทิวงคตในเมืองนี้เจ็ดพระองค์ แต่พระองค์หนึ่งนั้นจะไปทิวงคตฝ่ายประจิมทิศ
pɔɔ yǐng mii kan kon nʉ̀ng dəən maa rim lǔm kon táng-bpuuang prɔ́ɔm-gan wâa dâai rə̂ək lɛ́ɛo gɔ̂ɔ plàk yǐng nán long nai lǔm jʉng yók sǎo bpraa-sàat nán long lǔm loo-hìt sà-dtrii nán grà-den kʉ̂n maa bpen à-sɔ̌ɔ-rá-pít bpɛ̀ɛt dtuua à-sɔ̌ɔ-rá-pít jèt dtuua nán dtaai nai sà-tǎan-tîi nán dtɛ̀ɛ dtuua nʉ̀ng nán lʉ́ai bpai kâang bprà-jim-tít lɛɛ hǒo-raa tam-naai wâa mʉʉang níi jà bang-gə̀ət gà-sàt bpɛ̀ɛt prá-ong jà tí-wong-kót nai mʉʉang níi jèt prá-ong dtɛ̀ɛ prá-ong nʉ̀ng nán jà bpai tí-wong-kót fàai bprà-jim-tít
Once a pregnant woman walked by the pit, all the people together uttered: 'The best time has now come!' Then they thrust that woman into the pit and discharged the castle pillar into the same. The blood of that lady sprinkled up into eight serpents. Seven of those serpents died at that very place, but the other one slithered away into the west. And magi delivered a prophecy, saying: 'In this city shall eight kings come to pass. Within the city shall seven of them die. But the other one shall go to the west and there shall he perish.'

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑๕:
ซึ่งจะมาเกรงใจข้าศึกอยู่นั้นหาควรไม่ อุปมาดังทำใจดีต่อเสือแลอสรพิษ เสือแลอสรพิษหรือจะรู้จักคุณ
sʉ̂ng jà maa greeng-jai kâa-sʉ̀k yùu nán hǎa kuuan mâi ùp-bpà-maa dang tam jai dii dtɔ̀ɔ sʉ̌ʉa lɛɛ à-sɔ̌ɔ-rá-pít sʉ̌ʉa lɛɛ à-sɔ̌ɔ-rá-pít rʉ̌ʉ jà rúu-jàk kun
Being considerate towards your enemies is not comely. It is like extending your kindness to tigers and snakes. You think the tigers and snakes will acknowledge your favour?

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑๖:
ครั้งนี้ พระเจ้าราชาธิราชเปรียบเหมือนอสรพิษหาเขี้ยวแก้วมิได้ ด้วยสมิงพ่อเพ็ชร์แลสมิงนครอินท์ก็ถึงแก่ความตายเสียสิ้นแล้ว อนึ่ง สมิงพระรามแลช้างพลายประกายมาศเล่าเราก็จับตัวมาได้ เห็นกำลังพระเจ้าราชาธิราชจะถอยลง ศึกเราได้ทีอยู่แล้ว ข้าพเจ้าจะขอยกทัพบกทัพเรือตามลงไปเอาเมืองหงษาวดีให้ได้
kráng-níi prá-jâao raa-chaa-tí-râat bprìiap-mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít hǎa kîao-gɛ̂ɛo mí-dâai dûai sà-mǐng pɔ̂ɔ pét lɛɛ sà-mǐng ná-kɔɔn-in gɔ̂ɔ tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai sǐia sîn lɛ́ɛo à-nʉ̀ng sà-mǐng prá-raam lɛɛ cháang plaai bprà-gaai mâat lâo rao gɔ̂ɔ jàp dtuua maa dâai hěn gam-lang prá-jâao raa-chaa-tí-râat jà tɔ̌i long sʉ̀k rao dâai-tii yùu lɛ́ɛo kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ yók táp-bòk táp-rʉʉa dtaam long bpai ao mʉʉang hǒng-sǎa-wá-dii hâi dâai
This time, King Rachathirat is on a par with a serpent without fangs, for Saming Pho Phet and Saming Nakhon In have both perished, whilst Saming Phra Ram and Phlai Prakai Mat the Elephant have been caught by us. I think the strength of King Rachathirat is diminishing. As we are gaining the upper hand in the warfare, I should like to lead our land forces and naval fleets down to pursue them them and capture the town of Hongsawadi to the best of my ability!

ห้องสิน, ตอน ๙๗:
เกียงจูแหยจึงซักถามนางขันกีต่อหน้าขุนนางทั้งปวงว่า ตัวเป็นปีศาจแกล้งแปลงเพศมาทั้งสามคน คบคิดกันกระทำให้เมืองจิวโก๋เกิดจลาจล ยุยงให้พระเจ้าติวอ๋องทำเสาทองแดงใส่ถ่านเพลิง แล้วให้ขุดสระใส่อสรพิษ คนซึ่งมีสัตย์ซื่อต่อแผ่นดินแลคนผู้หาความผิดมิได้ก็เอามานาบด้วยเสาทองแดง ผลักให้ตกลงไปในสระอสรพิษกัดล้มตายเสียเป็นอันมาก ทั้งยุให้พระเจ้าติวอ๋องทำพระที่นั่งหลกไต๋ ราษฎรชาวเมืองทั้งปวงได้ความลำบากเสียเงินทองเป็นอันมาก ซึ่งตัวกระทำให้ได้ความเดือดร้อนกับแผ่นดินทั้งนี้ ตัวจะปรารถนาสิ่งใด
giiang-juu-yɛ̌ɛ jʉng sák-tǎam naang kǎn-gii dtɔ̀ɔ-nâa kǔn-naang táng-bpuuang wâa dtuua bpen bpii-sàat glɛ̂ng bplɛɛng-pêet maa táng sǎam kon kóp-kít gan grà-tam hâi mʉʉang jiu-gǒo gə̀ət jà-laa-jon yú-yong hâi prá-jâao dtiu-ɔ̌ɔng tam sǎo-tɔɔng-dɛɛng sài tàan pləəng lɛ́ɛo hâi kùt sà sài à-sɔ̌ɔ-rá-pít kon sʉ̂ng mii sàt-sʉ̂ʉ dtɔ̀ɔ pɛ̀n-din lɛɛ kon pûu hǎa kwaam-pìt mí-dâai gɔ̂ɔ ao maa nâap dûai sǎo-tɔɔng-dɛɛng plàk hâi dtòk long bpai nai sà à-sɔ̌ɔ-rá-pít gàt lóm-dtaai sǐia bpen-an-mâak táng yú hâi prá-jâao dtiu-ɔ̌ɔng tam prá-tîi-nâng lòk-dtǎi râat-sà-dɔɔn chaao-mʉʉang táng-bpuuang dâai kwaam-lam-bàak sǐia ngəən-tɔɔng bpen-an-mâak sʉ̂ng dtuua grà-tam hâi dâai kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn gàp pɛ̀n-din táng-níi dtuua jà bpràat-tà-nǎa sìng-dai
So Jiang Ziya questioned Lady Daji in the presence of all the nobles, saying: 'You three are demons in disguise. You all conspired to expose the City of Zhaoge to turmoil. You instigated King Zhou to create a bronze toaster containing burning charcoal and dig up a pool filled with snakes. A great many people who were loyal to the land and were of no guilt had been seared with the bronze toaster and thrown into the pool to be bitten and slain by the snakes. You even encouraged King Zhou to raise a Deer Terrace Hall, thus subjecting all the private citizens of our nation to difficulties and losses of money. As you committed all these things to bring about trouble to our realm, what have you been wishing for?'

ตั้งฮั่น, ตอน ๑:
ซึ่งท่านจะประมาทดูหมิ่นเชื้อพระวงศ์กษัตริย์เหมือนเอาอสรพิษมาเลี้ยงไว้ไม่ต้องอย่างธรรมเนียม ขอท่านจงเอาตัวจูเอ๋งไปฆ่าเสียแต่ยังเยาว์อยู่ฉะนี้ ราชสมบัติในเมืองหลวงจึงเป็นสิทธิ์ขาดอยู่แก่ท่าน อองมังจึงว่า ท่านว่าจูเอ๋งเป็นเชื้อพระวงศ์กษัตริย์เหมือนอสรพิษมิให้คิดประมาทนั้นชอบ แต่จะฆ่าจูเอ๋งเป็นทารกอายุไม่ถึงสิบขวบนั้นจะมีคำนินทา
sʉ̂ng tân jà bprà-màat duu-mìn chʉ́ʉa-prá-wong gà-sàt mʉ̌ʉan ao à-sɔ̌ɔ-rá-pít maa líiang wái mâi dtɔ̂ng yàang tam-niiam kɔ̌ɔ tân jong ao dtuua juu-ěeng bpai kâa sǐia dtɛ̀ɛ yang yao yùu chà-níi râat-chá-sǒm-bàt nai mʉʉang-lǔuang jʉng bpen sìt-kàat yùu gɛ̀ɛ tân ɔɔng-mang jʉng wâa tân wâa juu-ěeng bpen chʉ́ʉa-prá-wong gà-sàt mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít mí-hâi kít bprà-màat nán chɔ̂ɔp dtɛ̀ɛ jà kâa juu-ěeng bpen taa-rók aa-yú mâi tʉ̌ng sìp kùuap nán jà mii kam-nin-taa
'As you are careless and neglect about this royal descendant of a monarch, it is on a par with raising a serpent, thus breaching the custom and tradition. I beg you to put Liu Ying to death whilst he is still young, so that the royal throne in the capital city would absolutely remain in your grasp.' Wang Mang then said: 'Right is your word that Liu Ying the royal descendant is like a serpent and should not be looked down upon. But killing Liu Ying, a child who has not even attained the age of ten, will only result in condemnation.'

พระสุนทรโวหาร (ภู่), นิทานคำกลอน เรื่อง จันทโครบ, ตอน ๒ จันทโครบเปิดผอบ โจรป่าชิงนางโมรา:
จะโลมเลี้ยงเคียงคู่ประคองชิด เหมือนคบพวกอสรพิษไม่พอพี่ ใจอนงค์มิได้ตรงต่อสามี
jà loom-líiang kiiang-kûu bprà-kɔɔng chít · mʉ̌ʉan kóp pûuak à-sɔ̌ɔ-rá-pít mâi pɔɔ pîi · jai à-nong mí-dâai dtrong dtɔ̀ɔ sǎa-mii
Caring for, cohabiting with, and staying close to her is like maintaining friendship with serpents, for the heart of this woman is unfaithful towards her husband.

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๓๘:
ซึ่งจะคบพงศาปัจจามิตร เหมือนอสรพิษไม่เลี้ยงได้ พระองค์ผู้ทรงฤทธิไกร ขับเสียให้ไกลบทมาลย์
sʉ̂ng jà kóp pong-sǎa bpàt-jaa-mít · mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít mâi líiang dâai · prá-ong pûu song rít-tí-grai · kàp sǐia hâi glai bòt-tá-maan
Never shall you mingle with those foemen. They are snakes and ought not to be spared. We beg you, Mighty One, to drive them away from your feet.

(figurative) wily, treacherous, or malicious person.


ต.ค.

/tɔː˧.kʰɔː˧/

ตุลาคม ตุลาคม#Thai

Initialism of ตุลาคม (dtù-laa-kom, “October”).


รธน.

th-noun

รธน. • (rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ)

/rɔː˧.tʰɔː˧.nɔː˧/

2020 April 6, ประจักษ์ ก้องกีรติ, “[untitled]”, in prajak kong, Bangkok, retrieved 2020-04-06:
วันนี้ ๖ เม.ย. ครบรอบ ๓ ปี รธน. ๒๕๖๐ ซึ่งเป็น รธน. ที่ออกแบบมาเพื่อพาสังคมไทยย้อนกลับไปสู่อดีต มิใช่เพื่อรับมือกับ ค.ท้าทายในอนาคต
wan-níi · 6 · mee-yɔɔ · króp-rɔ̂ɔp · sǎam · bpii · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · sɔ̌ɔng hâa hòk sǔun · sʉ̂ng bpen · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · tîi ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp maa pʉ̂ʉa paa sǎng-kom tai yɔ́ɔn-glàp bpai sùu à-dìit · mí châi pʉ̂ʉa ráp-mʉʉ gàp · kɔɔ táa-taai nai à-naa-kót
Today, 6 April, is the third anniversary of the 2017 constitution, which is a constitution that has been designed for bringing the Thai society back to the past, not for coping with [any] challenge in the future.

2020 February 21, “ศาล รธน. มติ ๗ ต่อ ๒ ยุบพรรคอนาคตใหม่ ตัดสิทธิ์ทางการเมือง กก.บห. พรรค ๑๐ ปี”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-04-06:
ศาล รธน. มติ ๗ ต่อ ๒ ยุบพรรคอนาคตใหม่ ตัดสิทธิ์ทางการเมือง กก.บห. พรรค ๑๐ ปี
sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · má-dtì · jèt · dtɔ̀ɔ · sɔ̌ɔng · yúp pák à-naa-kót mài · dtàt sìt taang gaan-mʉʉang · gɔɔ-gɔɔ bɔɔ-hɔ̌ɔ · pák · sìp · bpii
Charter court [passes] resolution [by] 7 to 2 to dissolve Future Forward Party, depriving party executive members [of] political rights [for] 10 years

2019 October 2, “ธนาธรอัดประยุทธ์ย้อนแย้งไม่เอาแก้ รธน. ทั้งที่แถลงเป็นนโยบายด่วน จี้ถามจุดยืนพรรคร่วม ปชป.”, in มติชนสุดสัปดาห์, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-04-06:
ธนาธรอัดประยุทธ์ย้อนแย้งไม่เอาแก้ รธน. ทั้งที่แถลงเป็นนโยบายด่วน
tá-naa-tɔɔn àt bprà-yút yɔ́ɔn-yɛ́ɛng mâi ao gɛ̂ɛ · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · táng tîi tà-lɛ̌ɛng bpen ná-yoo-baai dùuan
Thanathorn slams Prayut [for] being self-contradictory [after Prayut] refused to undertake charter amendments despite having declared [them] to be urgent policy

รัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญ#Thai

(informal) Initialism of รัฐธรรมนูญ (rát-tà-tam-má-nuun, “constitution”).


เที่ยงคืน

เที่ยงคืน • (tîiang-kʉʉn)

/tʰia̯ŋ˥˩.kʰɯːn˧/

เที่ยง (tîiang, “exact”) + คืน (kʉʉn, “night”).


แข

From Old Khmer ខេ (khē, khe), ខេហ (khēha, “month; moon”). Cognate with Modern Khmer ខែ (khae); Lao ແຂ (khǣ).


อนุภาค

th-noun

อนุภาค • (à-nú-pâak)

/ʔa˨˩.nu˦˥.pʰaːk̚˥˩/


เสื่อ

เสื่อ • (sʉ̀ʉa) (classifier ผืน or ม้วน)

sʉ̀ʉa (romanization)
ผืน (classifier)
ม้วน (classifier)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Lao ເສື່ອ (sư̄a), Lü ᦵᦉᦲᧈ (ṡoe¹), Tai Dam ꪹꪎ꪿, Shan သိူဝ်ႇ (sòe, “to spread (a mat)”), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw).

cog

Lao ເສື່ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧈ (ṡoe¹)


ทุ่ม

tûm (romanization)
การทุ่ม (abstract-noun)


ทุ่ม

th-noun

ทุ่ม • (tûm)

Onomatopoeic, from the sound of the timekeeping drum.


ครึ่ง

ครึ่ง • (krʉ̂ng)

From Proto-Southwestern Tai *ɡrɯŋᴮ² (“half”), from Proto-Tai *ɡrɤŋᴮ (“half”). Cognate with Northern Thai ᨣᩕᩮᩥ᩠᩵ᨦ, Khün ᨤᩧ᩠᩵ᨦ or ᨤᩨ᩠᩵ᨦ, Lao ເຄິ່ງ (khœng) or ເຄີ່ງ (khœ̄ng), Lü ᦆᦹᧂᧈ (xueng¹), Shan ၶိုင်ႈ (khūeng), Tai Nüa ᥑᥫᥒ (xoeng), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (khüṅ), Zhuang gyang.

เจ็ดโมงครึ่ง

ครึ่งวงกลม
krʉ̂ng wong-glom
semicircle

คนครึ่งม้า
kon krʉ̂ng máa
centaur

คนครึ่งแพะ
kon krʉ̂ng pɛ́
faun

ความจริงครึ่งเดียว

approximately a half, whether more or less


หยาดน้ำฟ้า

หยาดน้ำฟ้า • (yàat-náam-fáa)

From หยาด (yàat) + น้ำ (náam) + ฟ้า (fáa).


โรงฆ่าสัตว์

โรงฆ่าสัตว์ • (roong-kâa-sàt)


ดีใจ

th-adj

ดีใจ • (dii-jai) (abstract noun ความดีใจ)

dii-jai (romanization)
ความดีใจ (abstract-noun)


ลูกคิด

lûuk-kít (romanization)
ราง (classifier)

From ลูก (lûuk, “ball; bead”) + คิด (kít, “to calculate”).


ตายโหง

From ตาย (dtaai, “to die”) + โหง (hǒong, “early; quickly; soon”).

af

(vulgar) an exclamation of anger, contempt, disapproval, discontent, disgust, dismay, rejection, or surprise.


ตายโหง

th-verb

ตายโหง • (dtaai-hǒong) (abstract noun การตายโหง)

dtaai-hǒong (romanization)
การตายโหง (abstract-noun)


อวย

uai (romanization)
การอวย (abstract-noun)

From Old Khmer oʼaya, oy, oya, oyy, oyya, oyaya, uy, ūya (“to cause, to make; to give; to allow, to let, to permit; on behalf of; so that; etc”). Compare Modern Khmer ឲ្យ (ʼaoy).

อวยพร

อวยยศ

(usually of something favourable) to give; to grant.

(slang, often derogatory or sarcastic) to advertise; to boost; to promote; to praise; to publicise.


อวย

ceramic or earthen pot with a handle or handles.


พรสวรรค์

th-noun

พรสวรรค์ • (pɔɔn-sà-wǎn)

From พร (pɔɔn, “benediction; blessing; good wish”) + สวรรค์ (sà-wǎn, “heaven”); literally "heaven's blessing".

com

2009, Yu Hua, พี่กับน้อง, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 337:
คนโบราณกล่าวไว้ว่า ผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม เป็นคู่ที่เหมาะสมกันมาก นายกับหลินหงก็คือผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม
kon boo-raan glàao wái wâa pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam bpen kûu tîi mɔ̀-sǒm gan mâak naai gàp lǐn-hǒng gɔ̂ɔ kʉʉ pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam
It has been said since antiquity that a man furnished with talents and a woman blessed with beauty make a well-matched couple. You and Lin Hong are a man of talents and a woman of beauty!

2014, Yin Jianli, ยอดคุณแม่แน่กว่าครู 2, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 73:
ครูบอกว่า คะแนนคณิตศาสตร์ของลูกคราวนี้ไม่ค่อยดีนัก แต่ครูรู้สึกว่า ลูกมีพรสวรรค์ด้านนี้
kruu bɔ̀ɔk wâa ká-nɛɛn ká-nít-dtà-sàat kɔ̌ɔng lûuk kraao-níi mâi kɔ̂ɔi dii nák dtɛ̀ɛ kruu rúu-sʉ̀k wâa lûuk mii pɔɔn-sà-wǎn dâan níi
The teacher told me that my kid's score in maths was not quite good this time, though the teacher felt that my kid had a talent for this.

2014, Nick Arnold, ผ่าสมองสยองเกล้า: ชุด วิทยาศาสตร์ โหด มัน ฮา, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 108:
พรสวรรค์ที่เยี่ยมที่สุด คือ การลืม แต่นั่นเป็นพรสวรรค์เดียวที่ผมไม่มี การลืมเป็นสิ่งวิเศษ
pɔɔn-sà-wǎn tîi yîiam tîi-sùt kʉʉ gaan-lʉʉm dtɛ̀ɛ nân bpen pɔɔn-sà-wǎn diao tîi pǒm mâi mii gaan-lʉʉm bpen sìng wí-sèet
The most excellent talent is 'forgetting'! But that's the only talent that I don't possess. 'Forgetting' is a boon!


ไข้ใจ

From ไข้ (kâi, “fever”) + ใจ (jai, “heart”), literally “mental fever”.

ลิลิตพระลอ:
ผิวไข้พูลพยาธิไซร้ ยาหาย ง่ายนา ไข้หลากทั้งหลายใคร ช่วยได้ ไข้ใจแต่จักตาย ดีกว่า ไส้นา สองพี่นึกในไว้ แต่ถ้าเผาเผือ
pì kâi puun pá-yâat sái · yaa hǎai · ngâai naa · kâi làak táng-lǎai krai · chûai dâai · kâi-jai dtɛ̀ɛ jàk dtaai · dii gwàa · sâi naa · sɔ̌ɔng pîi nʉ́k nai wái · dtɛ̀ɛ tâa pǎo pʉ̌ʉa
Should it be a fever that only increases ailments, it will easily be treated by any medicine. All those various fevers could be dealt with by anybody. But when it is a mental fever, we better give up our lives! Then, you two can only think of awaiting the time to arrange a funeral for both of us.

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๑๑:
เอียวปิวกับจูฮีเดิรมากลางทาง เอียวปิวจึงปรึกษากับจูฮีว่า เราเปนขุนนางพระมหากษัตริย์ชุบเลี้ยงอยู่ในแผ่นดิน ครั้งนี้ พระเจ้าเหี้ยนเต้ทรงพระทุกข์ทรมานอยู่ เราจะละเสียก็เปนคนหากตัญญูไม่ จำเราจะคิดทำนุบำรุงแผ่นดินให้พระองค์อยู่เย็นเปนสุขจึงจะควร แล้วกอดฅอกันร้องไห้จนล้มลงในที่นั้น ครั้นฟื้นขึ้น ต่างคนต่างกลับไปบ้าน จูฮีนั้นเปนไข้ใจตาย
iao-bpiu gàp juu-hii dəən maa glaang taang iao-bpiu jʉng bprʉ̀k-sǎa gàp juu-hii wâa rao bpen kǔn-naang prá-má-hǎa-gà-sàt chúp-líiang yùu nai pɛ̀n-din kráng-níi prá-jâao hîian-dtêe song prá-túk-tɔɔ-rá-maan yùu rao jà lá sǐia gɔ̂ɔ bpen kon hǎa gà-dtan-yuu mâi jam rao jà kít tam-nú-bam-rung pɛ̀n-din hâi prá-ong yùu-yen-bpen-sùk jʉng jà kuuan lɛ́ɛo gɔ̀ɔt kɔɔ gan rɔ́ɔng-hâai jon lóm long nai tîi nán krán fʉ́ʉn kʉ̂n dtàang kon dtàang glàp bpai bâan juu-hii nán bpen kâi-jai dtaai
As Yang Biao and Zhu Jun were walking in the middle of their way, Yang Biao conferred with Zhu Jun, saying: 'We are public officials and have enjoyed His Majesty's patronage in the government service. Now that His Majesty Xian the Emperor is being in dire straits, if we ignore him, we will be labelled ingrates! It is appropriate for us to nurture the nation and establish His Majesty in peace and prosperity.' Then they embraced each other's neck and began to weep till they fell down unconscious at that very place. Once having regained consciousness, each of them returned home. As for Zhu Jun, he came down with a mental fever and died.

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๔๑:
จิวยี่ได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดีดังขงเบ้งเอายาทิพย์มาทาลงให้ โรคซึ่งเปนไข้ใจนั้นก็หาย จึงลุกขึ้นคำนับขงเบ้งแล้วสั่งให้ทหารไปปลูกโรงพิธี
jiu-yîi dâai fang dang-nán gɔ̂ɔ mii kwaam-yin-dii dang kǒng-bêng ao yaa típ maa taa long hâi rôok sʉ̂ng bpen kâi-jai nán gɔ̂ɔ hǎai jʉng lúk kʉ̂n kam-náp kǒng-bêng lɛ́ɛo sàng hâi tá-hǎan bpai bplùuk roong-pí-tii
Having heard so, Zhou Yu was delighted as if Kong Ming had descended with a divine medicine and applied it upon him. Thus his condition that had been worsened by a mental fever did recover. He then rose to give Kong Ming a courtesy and directed his soldiers to build the altar.

2014, ไอตะวัน, เริงรักลวงใจ, eReader (Thailand):
พี่จะรักษาไข้กายและไข้ใจให้หวานเอง
pîi jà rák-sǎa kâi-gaai lɛ́ kâi-jai hâi wǎan eeng
Wan, I will heal both your physical fever and mental fever myself.

2015, ยิปซี, ห้วงรักห้วงมายา, eReader (Thailand), page 170:
รู้ดีว่า ไข้กายไม่อาจทำอะไรรินนลีได้ แต่ไข้ใจใครเลยจะโอบอุ้มหัวใจบอบช้ำให้หายเจ็บปวดได้
rúu dii wâa kâi-gaai mâi àat tam à-rai rin-ná-lii daai dtɛ̀ɛ kâi-jai krai ləəi jà òop-ûm hǔua-jai bɔ̀ɔp-chám hâi hǎai jèp-bpùuat dâai
He knew so well that no physical fever could do anything to Rinnali. But for a mental fever, who could ever caress the wounded heart and free it from torment?


เพนกวิน

th-noun

เพนกวิน • (pen-gwîn)


คุณนาย

From คุณ (kun, “honorific”) + นาย (naai, “chief; lord; master”).

com

สัญญาบัตร สัญญาบัตร#Thai

a polite term of address to the wife of a public officer holding a royal letter of appointment known as สัญญาบัตร, when the wife is without noble rank or title.

a polite term of address to a woman, especially one married or of rank or authority.

(often derogatory or sarcastic) woman of high social position or economic class.


แหม่ม

th-noun

แหม่ม • (mɛ̀m)

Semi-learned borrowing from English ma'am, short for madam.

slbor

(dated, sometimes derogatory) western woman.

(dated, sometimes derogatory) a term of address to a western woman.


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

สามานย + นาม (naam)


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


บุรุษสรรพนาม

th-noun

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


บุพบท

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


ประพันธสรรพนาม

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


ประโยคหลัก

th-noun

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


ปลัด

From Old Khmer palãta (“assistant chief; deputy chief”) or Angkorian Old Khmer phlās, plass (idem). Cognate with Modern Khmer បាឡាត់ (baalat), បាល័ត (baalat), បាល័ដ្ឋ (baalat).

bor

(government) public officer second in rank to the chief of an agency: assistant chief, deputy chief, etc.

กระทรวง กระทรวง#Thai

(government) (~กระทรวง) undersecretary or permanent secretary (of a government ministry).

ฐานานุกรม ฐานานุกรม#Thai

(ecclesiastical) the highest ฐานานุกรม; priest holding this ฐานานุกรม.

(colloquial) used as a title for or term of address to the described persons.


มุขยประโยค

th-noun

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


ประโยคย่อย

th-noun

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


อนุประโยค

th-noun

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) Synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


บุรพบท

บุรพบท • (bù-rá-pá-bòt)

บุรพ + บท (bòt).

compound

บุรพ + บท (bòt)


กริยาวิเศษณ์

th-noun

กริยาวิเศษณ์ • (grì-yaa-wí-sèet)

กริยา (grì-yaa, “verb”) + วิเศษณ์ (wí-sèet, “qualifying”). Cognate with Lao ກະຣິຍາວິເສດ (ka ri nyā wi sēt), Khmer កិរិយាវិសេសន៍ (keriyaa visaeh).

cog

កិរិយាវិសេសន៍


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


เอกรรถประโยค

th-noun

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


อุปสรรค

th-noun

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


คุณานุประโยค

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


อนิยมสรรพนาม

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


วิชา

/wi˦˥.t͡ɕʰaː˧/

From Pali vijjā (“knowledge; science”), from Sanskrit विद्या (vidyā, “learning; knowledge; wisdom”). Cognate with Lao ວິຊາ (wi sā), Khmer វិជ្ជា (vɨcciə), Burmese ဝိဇ္ဇာ (wijja). Doublet of วิชชา. Related to วิทยา (wít-tá-yaa).


ท่านผู้หญิง

th-noun

ท่านผู้หญิง • (tân-pûu-yǐng)

/tʰan˥˩.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/

From ท่าน (tâan, “honorific”) + ผู้หญิง (pûu-yǐng, “female; woman”).

com

a noble title given to a married woman possessing the royal decoration of Chula Chom Klao in the special second class or higher.


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความซ้อน

th-noun

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


ประโยคความเดียว

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)


ลักษณนาม

ลักษณ + นาม (naam). Cognate with Lao ລັກສະນະນາມ (lak sa na nām).

ลักษณ + นาม (naam)

(grammar) (คำ~) classifier; counter; measure word.


ประโยค

th-noun

ประโยค • (bprà-yòok)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Lao ປະໂຫຍກ (pa nyōk), Khmer ប្រយោគ (prɑɑyook).


เซอร์

เซอร์ • (sə̂ə)

เซอร์กาลาฮัด

เซอร์แพนเดอเริสแห่งทรอย

title of respect for some Western notable personage.

เซอร์วอลเตอร์ สกอตต์

sə̂ə wɔl-dtə̂ə sgɔ́t

เซอร์อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์

distinctive title of a knight or baronet.


เซอร์

th-adj

เซอร์ • (sə̂ə) (abstract noun ความเซอร์)

sə̂ə (romanization)
ความเซอร์ (abstract-noun)


ลักษณะ

th-noun

ลักษณะ • (lák-sà-nà)

From Sanskrit लक्षण (lakṣaṇa, “quality; attribute; indication; characteristic”). Cognate with Pali lakkhaṇa (“sign; characteristic; mark; attribute; characteristic”).

cog

characteristic; quality; nature; manner; appearance.

(literary, poetic) document; letter; message.

(law) title: division of a law, lawbook, etc.


คุณหญิง

th-noun

คุณหญิง • (kun-yǐng)

From คุณ (kun, “honorific”) + หญิง (yǐng, “female; woman”).

com

Chula Chom Klao
w:Order of Chula Chom Klao

(law) a formal title given to a married woman who has been conferred with the royal decoration of Chula Chom Klao (fourth class to second class).

พระยา พระยา#Thai

(historical) a title given to the principal wife of a nobleman holding the rank of พระยา (prá-yaa).

หม่อมราชวงศ์ หม่อมราชวงศ์#Thai

(colloquial) a title for or term of address to a woman holding the royal status of หม่อมราชวงศ์ (mɔ̀m-râat-chá-wong).


ปัจจัย

From Pali paccaya (“cause; suffix; etc”); possibly via Old Khmer pracai, pracaiya (“(1) source of livelihood; (2) monetary support; (3) requisites for monastic life, that is, clothing, food, shelter, medicine; etc”). Cognate with Modern Khmer បច្ច័យ (paccay). Compare Sanskrit प्रत्यय (pratyaya), from which Thai ปัตยัย is derived.

way or path (which leads to a certain result); means or method (by which a certain result is achieved).

thing required for subsistence or living.

thing required for the carrying out of a certain activity.

(Buddhism) any of the four things required for the living of a priest: (1) clothing, (2) food, (3) shelter, and (4) medicine.

(colloquial) money or monetary support (which is offered to a priest).


ม่าย

th-adj

ม่าย • (mâai)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ, Lao ໝ້າຍ (māi), Lü ᦖᦻᧉ (ṁaay²), Shan မၢႆႈ (māai), Ahom 𑜉𑜩 (may).

cog

Lü ᦖᦻᧉ (ṁaay²)


ม่าย

th-noun

ม่าย • (mâai)

→ Khmer: ម៉ាយ (maay)

→ Mon: ကၟာဲ (kmāy)

cog

Lü ᦖᦻᧉ (ṁaay²)


ม่าย

th-verb

ม่าย • (mâai)


คลั่ง

th-adj

คลั่ง • (klâng) (abstract noun ความคลั่ง)

klâng (romanization)
ความคลั่ง (abstract-noun)

Acts 26:24, KJV:
เปาโลเอ๋ย เจ้าคลั่งไปเสียแล้ว เจ้าเรียนรู้วิชามากจึงทำให้เจ้าคลั่งไป
bpao-loo ə̌əi jâo klâng bpai-sǐia-lɛ́ɛo jâo riian-rúu wí-chaa mâak jʉng tam-hâi jâo klâng bpai
Paul, thou art beside thyself; much learning doth make thee mad.

Psalm 102:8, KJV:
ผู้ที่คลั่งใส่ข้าพระองค์ปฏิญาณตัวต่อต้านข้าพระองค์
pûu tîi klâng sài kâa-prá-ong bpà-dtì-yaan-dtuua dtɔ̀ɔ-dtâan kâa-prá-ong
they that are mad against me are sworn against me.

(slang, sometimes derogatory) very enamoured (of); very infatuated (with).


คลั่ง

th-verb

คลั่ง • (klâng) (abstract noun การคลั่ง)

klâng (romanization)
การคลั่ง (abstract-noun)

คั่ง คั่ง#Thai

(poetic) Alternative form of คั่ง (kâng)


ซ้อน

sɔ́ɔn (romanization)
การซ้อน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊ້ອນ (sǭn), Shan သွၼ်ႉ (sâ̰un), Zhuang sonx.

(transitive or intransitive) to stack; to pile; to heap.

(transitive or intransitive) to lap; to overlap.

ซ้อนวินมอเตอร์ไซค์

(slang, transitive) to sit on the pillion of (a vehicle).


ซ้อน

th-adv

ซ้อน • (sɔ́ɔn)

in a row; successively; one after another.


ซ้อน

th-adj

ซ้อน • (sɔ́ɔn)

การสมรสซ้อน


สันดาน

From Pali santāna (“continuity; succession”) or Sanskrit संतान (saṃtāna, idem); probably via Old Khmer santāna, santāṇa, sāntāna (“family; generation; posterity; etc”). Cognate with Modern Khmer សន្តាន (sɑɑsɑntaan, “kinship, relationship; consciousness, feeling; etc”).

cog

(now chiefly used in law) family; lineage.

2019 February 12, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in มึงรู้มั้ย มันมีลูกมีผัวมาแล้ว...ไอ้ควาย (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
อคติเหรอ กูรู้จักสันดานมันดีกว่ามึงเสียอีก มึงรู้จักกำพืดมันดีแค่ไหน ก่อนที่มึงจะคว้ามันมาทำเมีย มึงรู้ไหม มันมีลูกมีผัวมาแล้ว ไอ้ควาย
à-ká-dtì rə̌ə · guu rúu-jàk sǎn-daan man dii gwàa mʉng sǐia ìik · mʉng rúu-jàk gam-pʉ̂ʉt man dii kɛ̂ɛ nǎi · gɔ̀ɔn tîi mʉng jà kwáa man maa tam miia · mʉng rúu mǎi · man mii lûuk mii pǔua maa lɛ́ɛo · âi kwaai
[I am] biased? I know her traits even better than you [do]. How well did you know her background? Before you picked her up to be made [as your] wife, did you know [that] she already had a husband [and] had a child? [You] buffalo!

Circa 1831, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 315:
ก้านบัวบอกลึกตื้น ชลธาร มารยาทส่อสันดาน ชาติเชื้อ โฉดฉลาดเพราะคำขาน ควรทราบ หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร้ายแสลงดิน
gâan buua bɔ̀ɔk lʉ́k dtʉ̂ʉn · chon-lá-taan · maa-rá-yâat sɔ̀ɔ sǎn-daan · châat-chʉ́ʉa · chòot chà-làat prɔ́ kam-kǎan · kuuan sâap · yɔ̀m yâa hìao-hɛ̂ɛng rʉ́ʉa · bɔ̀ɔk ráai sà-lɛ̌ɛng din
[As] a lotus stalk tells the deepness [or] shallowness [of] a river, races [and] traits are indicated by manners. [It] should be known that [a person is deemed] wise [or] worse because of [his] speech, [just as] tufts of overgrown, dried grass show the bad [or] unwholesome condition of land.

(now often used negatively and deemed very offensive) inherent, innate, or personal characteristic, nature, quality, or trait.

(traditional medicine) (ลม~) stroke that causes continuous or chronic angina or colic.

ส้ม ส้ม#Thai

traditional medicine
traditional medicine

(botany) (ส้ม~) Any of species Cissus hastata, certain orange treebines of the family Vitaceae, known for their acid-tasting leaves, which are used in traditional medicine.


ตัวการ

From ตัว (dtuua, “body; form; person; self; etc”) + การ (gaan, “act; action; affair; deed; etc”).

com

ตัวแทน ตัวแทน#Thai

(civil law) (classifier คน) principal: person represented by another, called ตัวแทน (dtuua-tɛɛn, “agent”).

(criminal law) (classifier คน) principal: person directly responsible for a crime.


ปัณฑุกัมพล

From ปัณฑุ (“yellowish white; red”) + กัมพล (“flannel; wool; woolen”); ultimately from Pali paṇḍukambala, from paṇḍu (“yellowish white”) + kambala (“flannel; wool; woolen”). Compare Khmer បណ្ឌុកម្ពល (bɑɑndukmpɔɔl); Sanskrit पाण्डुकम्बल (pāṇḍukambala).

แลใต้ต้นนั้นมีแท่นศิลาแก้วอันหนึ่งชื่อว่า ปัณฑุกัมพล โดยรีได้ ๔๘๐,๐๐๐ วา โดยกว้างได้ ๔๐,๐๐๐ วา โดยหนาได้ ๑๒๐,๐๐๐ วา แดงเข้มแดงฉันดั่งดอกสะเอ้ง แลอ่อนดั่งฟูกผ้า อ่อนดั่งหงอนราชหงส์ทอง ผิเมื่อพระอินทร์นั่งเหนือแผ่นศิลานั้น แผ่นศิลานั้นอ่อนจุลงไปเพียงสะดือ ผิเมื่อพระอินทร์ธลุกลงจากศิลา ศิลานั้นเต็มขึ้นมาดั่งก่อนเล่า

1345, พระมหาธรรมราชาที่ ๑, ไตรภูมิกถา:

And underneath that tree is a seat of crystal stone, known by the name of Red Wool. It is 480,000 fathoms long, 40,000 fathoms wide, and 120,000 fathoms thick. It is deep, vivid red as a scarlet mallow flower, soft as a fabric mattress, and pliable as the crest of a golden royal swan. Once Indra sits upon that stone sheet, the stone sheet will become soft and sunken like a navel. Once he, Indra, rises from the stone, that stone will become full as before.

lɛɛ dtâai dtôn nán mii tɛ̂n sì-laa gɛ̂ɛo an nʉ̀ng chʉ̂ʉ wâa bpan-dù-gam-pon dooi rii dâai sìi sɛ̌ɛn bpɛ̀ɛt mʉ̀ʉn waa dooi gwâang dâai sìi mʉ̀ʉn waa dooi nǎa dâai sɛ̌ɛn sɔ̌ɔng mʉ̀ʉn waa dɛɛng kêem dɛɛng chǎn dàng dɔ̀ɔk sà-êng lɛɛ ɔ̀ɔn dàng fûuk pâa ɔ̀ɔn dàng ngɔ̌ɔn râat-chá-hǒng tɔɔng pì mʉ̂ʉa prá-in nâng nʉ̌ʉa pɛ̀n sì-laa nán pɛ̀n sì-laa nán ɔ̀ɔn jù long bpai piiang sà-dʉʉ pì mʉ̂ʉa prá-in tá lúk long jàak sì-laa sì-laa nán dtem kʉ̂n maa dàng-gɔ̀ɔn lâo

(Buddhism and Hinduism mythology) the throne of the Buddhist/Hindu god Indra, located under a coral tree in the heaven of Tāvatiṃsa, made of stone, but as soft as wool, being red in colour.


เสื้อนอก

th-noun

เสื้อนอก • (sʉ̂ʉa-nɔ̂ɔk)

/sɯa̯˥˩.nɔːk̚˥˩/


วิเศษณานุประโยค

วิเศษณานุประโยค • (wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok).

compound

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)


อกรรมกริยา

th-noun

อกรรมกริยา • (à-gam-grì-yaa)

From อ (ɔɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


สกรรมกริยา

ส (sɔ̌ɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


กริยานุเคราะห์

กริยานุเคราะห์ • (grì-yaa-nú-krɔ́)

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์

compound

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์


อักขรวิธี

th-noun

อักขรวิธี • (àk-kà-rà-wí-tii)

อักขร + วิธี (wí-tii).

compound

อักขร + วิธี (wí-tii)


เสื้อแจ็กเก็ต

th-noun

เสื้อแจ็กเก็ต

เสื้อแจ็กเก็ต • (sʉ̂ʉa-jɛ̀k-gèt)

/sɯa̯˥˩.t͡ɕɛk̚˨˩.ket̚˨˩/


ระเบียง

From Old Khmer rbianฺ (“corridor”), extended from រៀង (riəng, “to arrange”).


แจ็กเก็ต

แจ็กเก็ต • (jɛ̀k-gét)

/t͡ɕɛk̚˨˩.ket̚˦˥/


มองหา

th-verb

มองหา • (mɔɔng-hǎa) (abstract noun การมองหา)

mɔɔng-hǎa (romanization)
การมองหา (abstract-noun)

/mɔːŋ˧.haː˩˩˦/


กริยาวิเศษณานุประโยค

th-noun

กริยาวิเศษณานุประโยค • (grì-yaa-wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/kri˨˩.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

/ka˨˩.ri˦˥.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

กริยา (grì-yaa) + วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)

compound

en-กริยาวิเศษณานุประโยค-th-noun-TXmpR3yA


ค้นหา

th-verb

ค้นหา • (kón-hǎa) (abstract noun การค้นหา)

kón-hǎa (romanization)
การค้นหา (abstract-noun)


ร้านกาแฟ

th-noun

ร้านกาแฟ • (ráan-gaa-fɛɛ)


คนดำ

black; Negro; person of African ancestry.


แขกดำ

แขกดำ • (kɛ̀ɛk-dam)

(colloquial, sometimes derogatory) half-Mongoloid, half-Negro person.


พาสปอร์ต

พาสปอร์ต • (páat-sà-bpɔ̀ɔt)

/pʰaːt̚˦˥.sa˨˩.pɔːt̚˨˩/

/pʰaːs˦˥.pɔːt̚˨˩/


ยุกต์

yúk (romanization)
ความยุกต์ (abstract-noun)


วรรณยุกต์

วรรณยุกต์ • (wan-ná-yúk) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

wan-ná-yúk (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)


วรรณ

วรรณ • (wan)


เนตร

เนตร • (nêet)

From Sanskrit नेत्र (netra, “guiding; leading; eye”). Cognate with Pali netta (“guidance; eye”), Lao ເນດ (nēt), Khmer នេត្ត (neit), នេត្រ (neit).


เนื้อคู่

th-noun

เนื้อคู่ • (nʉ́ʉa-kûu)

/nɯa̯˦˥.kʰuː˥˩/

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + คู่ (kûu)


ติชม

th-verb

ติชม • (dtì-chom) (abstract noun การติชม)

dtì-chom (romanization)
การติชม (abstract-noun)


ต่อสู้

ต่อสู้ • (dtɔ̀ɔ-sûu) (abstract noun การต่อสู้)

dtɔ̀ɔ-sûu (romanization)
การต่อสู้ (abstract-noun)

/tɔː˨˩.suː˥˩/

com

ต่อ (dtɔ̀ɔ) + สู้ (sûu)


หุ้น

th-noun

หุ้น • (hûn)

From Hokkien 份 (hūn). Compare Lao ຮຸ້ນ (hun), Khmer ហ៊ុន (hun).


ฮวงจุ้ย

From Teochew 風水／风水 (huang1 zui2). Doublet of ฮวงจุ้ย (huuang-jûi).


เสริม

th-verb

เสริม • (sə̌əm) (abstract noun การเสริม)

sə̌əm (romanization)
การเสริม (abstract-noun)


วิเคราะห์

วิเคราะห์ • (wí-krɔ́) (abstract noun การวิเคราะห์)

wí-krɔ́ (romanization)
การวิเคราะห์ (abstract-noun)

/wi˦˥.kʰrɔʔ˦˥/

From Sanskrit विग्रह (vigraha, “stretching out; extension; expansion; form; figure; shape; body; resolution; dissolution; analysis; separation; etc.”).


เป็นต้น

เป็น (bpen, “to be”) + ต้น (dtôn, “foremost”).


ผู้ต้องหา

th-noun

ผู้ต้องหา • (pûu-dtɔ̂ng-hǎa) (classifier คน or ราย or นาย)

pûu-dtɔ̂ng-hǎa (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)
นาย (classifier)

/pʰuː˥˩.tɔŋ˥˩.haː˩˩˦/

From ผู้ (pûu, agent noun prefix) + ต้อง (dtɔ̂ng, “to be subject (to)”) + หา (hǎa, “to accuse; to claim; to allege”).

com

(law) person accused of a crime; person against whom a criminal accusation is made; alleged offender.


โรงพัก

From โรง (roong, “hall”) + พัก (pák, “to quarter”), literally “quartering hall”; after the lodging places provided for constables in Bangkok in the reign of King Mongkut.


พ่อตา

th-noun

พ่อตา • (pɔ̂ɔ-dtaa)

/pʰɔː˥˩.taː˧/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ตา (dtaa, “mother's father”).


กุ้งแห้ง

th-noun

กุ้งแห้ง • (gûng-hɛ̂ɛng)

/kuŋ˥˩.hɛːŋ˥˩/

com

กุ้ง (gûng) + แห้ง (hɛ̂ɛng)


กุ้งแห้ง

th-adj

กุ้งแห้ง • (gûng-hɛ̂ɛng)

/kuŋ˥˩.hɛːŋ˥˩/

com

กุ้ง (gûng) + แห้ง (hɛ̂ɛng)


กระบอกเสียง

th-noun

กระบอกเสียง • (grà-bɔ̀ɔk-sǐiang)

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From กระบอก (grà-bɔ̀ɔk, “tube”) + เสียง (sǐiang, “voice”), literally “voice tube”.

com

2021 August 9, ชัญญา อินทร์ไชยา, “เสรีภาพสื่อ: การนำเสนอข้อเท็จจริงกับเพดานความมั่นคงของรัฐ”, in เวย์ แมกกาซีน, เวย์ แมกกาซีน, retrieved 2022-02-25:
แม้สื่อจำนวนหนึ่งเป็นกระบอกเสียงให้รัฐ...
mɛ́ɛ sʉ̀ʉ jam-nuuan nʉ̀ng bpen grà-bɔ̀ɔk-sǐiang hâi rát ...
Although a number of media [outlets] acts as a mouthpiece for the State...

2021 April 16, ผู้จัดการออนไลน์, “มูลค่าการค้าระหว่างประเทศพม่าลดลง สื่อกองทัพชี้เหตุจากไวรัสและการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง”, in ผู้จัดการออนไลน์, ผู้จัดการออนไลน์, retrieved 2022-02-25:
หนังสือพิมพ์ที่ถูกมองว่าเป็นกระบอกเสียงให้กองทัพ...
nǎng-sʉ̌ʉ-pim tîi tùuk mɔɔng wâa bpen grà-bɔ̀ɔk-sǐiang hâi gɔɔng-táp ...
A newspaper which is considered to have served as a mouthpiece for the military...

2021 March 6, “ฟรีดอมเฮาส์จัดไทย ‘ไร้เสรีภาพ’ ย้อนกลับไปเทียบเท่ายุค คสช.”, in ประชาไท, ประชาไท, retrieved 2022-02-25:
บัญชีเหล่านี้สร้างขึ้นเพื่อโจมตีนักการเมือง...และเป็นกระบอกเสียงให้กองทัพกับรัฐบาล
ban-chii lào-níi sâang kʉ̂n pʉ̂ʉa joom-dtii nák-gaan-mʉʉang ... lɛ́ bpen grà-bɔ̀ɔk-sǐiang hâi gɔɔng-táp gàp rát-tà-baan
These accounts were created for attacking politicians...and serving as mouthpieces for the military and the Government.

(idiomatic) mouthpiece: conveyor of others' opinions or sentiments.


งี่เง่า

th-adj

งี่เง่า • (ngîi-ngâo) (abstract noun ความงี่เง่า)

ngîi-ngâo (romanization)
ความงี่เง่า (abstract-noun)

/ŋiː˥˩.ŋaw˥˩/

From งี่ (ngîi, undefined) + เง่า (ngâo, “stupid”).

com

(derogatory, offensive) very stupid, idiot, or unintelligent.

(derogatory, offensive) clumsy; awkward; inept.


โอกลาโฮมา

โอคลาโฮมา โอคลาโฮมา#Thai

Misspelling of โอคลาโฮมา (oo-klaa-hoo-mâa).


พีพี

Semi-learned borrowing from Malay api-api (“mangroves (Avicennia spp.)”).

slbor

หมู่ หมู่#Thai

เกาะ เกาะ#Thai

(หมู่เกาะ~) Phi Phi Islands, a group of islands in Krabi Province, Thailand.


โง่เง่า

th-adj

โง่เง่า • (ngôo-ngâo) (abstract noun ความโง่เง่า)

ngôo-ngâo (romanization)
ความโง่เง่า (abstract-noun)

/ŋoː˥˩.ŋaw˥˩/

From โง่ (ngôo, “stupid”) + เง่า (ngâo, “idem”).


เดนเวอร์

th-proper noun

เดนเวอร์ • (den-wə̂ə)


บิสมาร์ก

บิสมาร์ก • (bís-máak)


พรอวิเดนซ์

พรอวิเดนซ์ • (prɔɔ-wí-dén)


เง่า

th-noun

เง่า • (ngâo)

เหง้า เหง้า#Thai


เง่า

th-adj

เง่า • (ngâo)

Cognate with Northern Thai ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ, Isan ง่าว, Lao ງ່າວ (ngāo). Possibly ralted to โง่ (ngôo).


ทรัมป์

th-proper noun

ทรัมป์ • (trám)


ที่ทำการไปรษณีย์

th-noun

ที่ทำการไปรษณีย์

ที่ทำการไปรษณีย์ • (tîi-tam-gaan-bprai-sà-nii)

From ที่ทำการ (tîi-tam-gaan, “office”) + ไปรษณีย์ (bprai-sà-nii, “post”).


ที่ทำการ

From ที่ (tîi, “that; which”) + ทำ (tam, “to do”) + การ (gaan, “work”).


กระบี่

th-noun

กระบี่ • (grà-bìi)

Borrowed from Sanskrit कपि (kapi) or Pali kapi.


กระบี่

กระบี่ • (grà-bìi)


กระบี่

th-proper noun

กระบี่ • (grà-bìi)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Krabi, a province in southern Thailand.

Krabi, the capital of the Krabi Province.


กระบี่

th-noun

กระบี่ • (grà-bìi)

(colloquial, slang, humorous) prostitute.


เยาวราช

From เยาว (“young; youthful”) + ราช (râat, “monarch, sovereign; chief, lord, master”); ultimately from Pali yuvarāja (“heir apparent”) or Sanskrit युवराज (yuvarāja, “heir apparent”). Compare Old Khmer yuvarāja (“heir apparent”); Modern Khmer យៅវរាជ (yɨwwriəc, “heir apparent”).
The second sense of the noun was probably first used on 11 November 1924, when the Palace Law on Succession 1924 (กฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พระพุทธศักราช ๒๔๖๗) was enacted.
As for the proper noun, the road was given its name by King Chulalongkorn around 1891.

af

ราช<t:monarch, sovereign; chief, lord, master>

cog

[มาตรา ๓]...ฝ่ายพระราชกุมารเกิดด้วยพระอัคมเหษี คือ สมเดจ์หน่อพระพุทธเจ้า อันเกิดด้วยแม่หยัวเมือง เปนพระมหาอุปราช เกิดด้วยลูกหลวง กินเมืองเอก เกิดด้วยหลานหลวง กินเมืองโท เกิดด้วยพระสนม เปนพระเยาวราช
[mâat-dtraa sǎam]...fàai prá-râat-chá-gù-maan gə̀ət dûai prá-àk-ká-má-hěe-sǐi kʉʉ sǒm-dèt-nɔ̀ɔ-prá-pút-tá-jâao an gə̀ət dûai mɛ̂ɛ-yǔua-mʉʉang bpen prá-má-hǎa-ùp-bpà-ràat gə̀ət dûai lûuk-lǔuang gin mʉʉang-èek gə̀ət dûai lǎan-lǔuang gin mʉʉang-too gə̀ət dûai prá-sà-nǒm bpen prá-yao-wá-râat

กฎมนเทิยรบาล

[Section 3]...As for a divine royal son born from Her Divinity the Principal Queen, he shall be His Highness the Scion of the Buddha. As for that born from the Lady Over the Realm, he shall be titled His Divinity the High Viceroy. That born from a royal daughter shall rule a first-rank town. That born from a royal niece shall rule a second-rank town. That born from a divine concubine shall be titled His Divinity the Young Lord.

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

(law and historical) (พระ~, สมเด็จพระ~) son of a king and his concubine.

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

ยุพราชาภิเษก ยุพราชาภิเษก#Thai

(law) (พระ~, สมเด็จพระ~) heir to the throne, especially one anointed in the rite ยุพราชาภิเษก or other rite as may be granted by the monarch.

พระ พระ#Thai


เยาวราช

ถนน ถนน#Thai

(ถนน~) Yaowarat Road, a street in Bangkok's Chinatown.


เวอร์มอนต์

th-proper noun

เวอร์มอนต์ • (wəə-mɔ̂n)

/wɤː˧.mɔn˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Vermont (a state of the United States)


ไอดาโฮ

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Idaho (a state of the United States)


อะแลสกา

อะแลสกา • (à-lɛ́ɛs-gâa)

/ʔa˨˩.lɛːs˦˥.kaː˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Alaska (a state of the United States)


วิสคอนซิน

วิสคอนซิน • (wís-kɔn-sîn)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Wisconsin (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Wisconsin River (a river in the United States)


โอคลาโฮมา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Oklahoma (a state of the United States)


โอไฮโอ

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Ohio (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Ohio River (a river in the United States)


โรดไอแลนด์

โรดไอแลนด์ • (róot-ai-lɛɛn)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Rhode Island (a state of the United States)


แอริโซนา

แอริโซนา • (ɛɛ-rí-soo-nâa)

/ʔɛː˧.ri˦˥.soː˧.naː˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Arizona (a state of the United States)


เรื่องตลก

th-noun

เรื่องตลก • (rʉ̂ʉang-dtà-lòk)

เรื่อง (rʉ̂ʉang) + ตลก (dtà-lòk)

com

เรื่อง (rʉ̂ʉang) + ตลก (dtà-lòk)


วอชิงตัน

/wɔː˧.t͡ɕʰiŋ˧.tan˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Washington (a state of the United States)


ยูทาห์

th-proper noun

ยูทาห์ • (yuu-tâa)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Utah (a state of the United States)


นิวยอร์ก

นิวยอร์ก • (niu-yɔ̀ɔk)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) New York (a state of the United States)

นคร นคร#Thai

(นคร~) New York City (a city in the United States)


เวสต์เวอร์จิเนีย

เวสต์เวอร์จิเนีย • (wés-wəə-jì-niia)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) West Virginia (a state of the United States)


เซาท์ดาโคตา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) South Dakota (a state of the United States)


ออริกอน

ออริกอน • (ɔɔ-rí-gɔ̂n)

/ʔɔː˧.ri˦˥.kɔn˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Oregon (a state of the United States)


ไวโอมิง

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Wyoming (a state of the United States)


อินดีแอนา

อินดีแอนา • (in-dii-ɛɛ-nâa)

/ʔin˧.diː˧.ʔɛː˧.naː˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Indiana (a state of the United States)


ไอโอวา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Iowa (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Iowa River (a river in the United States)


แมสซาชูเซตส์

/mɛt̚˦˥.saː˧.t͡ɕʰuː˧.seːt̚˨˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Massachusetts (a state of the United States)


แอละแบมา

แอละแบมา • (ɛɛ-lá-bɛɛ-mâa)

/ʔɛː˧.la˦˥.bɛː˧.maː˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Alabama (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Alabama River (a river in the United States)


วาฬเพชฌฆาต

th-noun

วาฬเพชฌฆาต • (waan-pét-chá-kâat) (classifier ตัว)

waan-pét-chá-kâat (romanization)
ตัว (classifier)

/waːn˧.pʰet̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.kʰaːt̚˥˩/

วาฬ (waan) + เพชฌฆาต (pét-chá-kâat); probably a calque of killer whale.


โสโครก

th-adj

โสโครก • (sǒo-krôok) (abstract noun ความโสโครก)

sǒo-krôok (romanization)
ความโสโครก (abstract-noun)

/soː˩˩˦.kʰroːk̚˥˩/

Uncertain. Compare Khmer សោគ្រោក (saokrook, “dirty; sloppy”), Lao ໂສໂຄກ (sō khōk, “dirty”), Shan ၵူဝ်ႈၵိူၵ်ႇ (kō kòek, “dirty”) or ၵိူၵ်ႇ (kòek, “dirty”).

cog

(figurative, sometimes offensive) bad, evil, immoral, vile; base, low, vulgar; disgusting, fifthly, loathsome.


นอร์ทดาโคตา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) North Dakota (a state of the United States)


โคโลราโด

ชาวโคโลราโด(chaao koo-loo-raa-dôo)


โคโลราโด

ชาวโคโลราโด(chaao koo-loo-raa-dôo)


โคโลราโด

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Colorado (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Colorado River (a river in the United States)


เคนทักกี

th-proper noun

เคนทักกี • (ken-ták-gîi)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Kentucky (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Kentucky River (a river in the United States)


ฐานข้อมูล

th-noun

ฐานข้อมูล • (tǎan-kɔ̂ɔ-muun)

/tʰaːn˩˩˦.kʰɔː˥˩.muːn˧/

Calque of English database. Same as ฐาน (tǎan) + ข้อมูล (kɔ̂ɔ-muun).


ลุยเซียนา

ชาวลุยเซียนา(chaao lui-siia-nâa)

ชาวลุยเซียนา(chaao lui-siia-nâa)


ลุยเซียนา

ชาวลุยเซียนา(chaao lui-siia-nâa)

ชาวลุยเซียนา(chaao lui-siia-nâa)


ลุยเซียนา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Louisiana (a state of the United States)


หากิน

From หา (hǎa, “to find; to search”) + กิน (gin, “to eat”); literally "to find for eating". Cognate with Lao ຫາກິນ (hā kin) and Lü ᦠᦱᦂᦲᧃ (ḣaak̇iin). Compare the literal meaning of Khmer រកស៊ី (rɔɔk sii).

com

มุกหากิน

เพลงหากิน

(slang) signature: distinctive, indicating identity, etc.

ผู้หญิงหากิน

(slang, derogatory) involved in prostitution; carrying out prostitution.


หากิน

th-verb

หากิน • (hǎa-gin) (abstract noun การหากิน)

hǎa-gin (romanization)
การหากิน (abstract-noun)

Jonah 1:8, KJV:
เจ้าหากินทางไหน และเจ้ามาจากไหน ประเทศของเจ้าชื่ออะไร เจ้าเป็นคนชาติไหน
jâo hǎa-gin taang nǎi lɛ́ jâo maa jàak nǎi bprà-têet kɔ̌ɔng jâo chʉ̂ʉ à-rai jâo bpen kon châat nǎi
What is thine occupation? and whence comest thou? what is thy country? and of what people art thou?
(literally) How dost thou earn thy living?...

to carry out work, profession, occupation, etc, for subsistence.

ให้แต่ที่พัก ไปหากินเอง
hâi dtɛ̀ɛ tîi-pák bpai hǎa-gin eeng
Only a residence is provided. As for food, go search for it yourself.
(literally) To give only a residence. Go search for food yourself.

Mark 5:11, KJV:
มีสุกรฝูงใหญ่กำลังหากินอยู่ที่ไหล่เขาตำบลนั้น
mii sù-gɔɔn fǔung yài gam-lang hǎa-gin yùu tîi lài kǎo dtam-bol nán
Now there was there nigh unto the mountains a great herd of swine feeding.

หากินกับผ้าเหลือง

To exploit the yellow robe (Buddhist monk's robe)

กับ กับ#Thai

(colloquial, derogatory) to exploit: to make use of selfishly, unethically, wrongfully, etc. (often followed by กับ)


ฝันดี

From ฝัน (fǎn, “dream”) + ดี (dii, “good”).


ฝันดี

ฝันดี • (fǎn-dii) (abstract noun การฝันดี)

fǎn-dii (romanization)
การฝันดี (abstract-noun)

to have a good dream; to have a favourable dream.


ฝันดี

used to wish someone a good dream: have a good dream; sweet dreams; etc.


ปลงพระชนม์

ปลงพระชนม์ • (bplong-prá-chon) (abstract noun การปลงพระชนม์)

bplong-prá-chon (romanization)
การปลงพระชนม์ (abstract-noun)

From ปลง (bplong, “to place down, to put down; to issue, to launch, to release; to relieve”) + พระ (prá, “a headword for a noun concerning gods, high priests, royal persons, etc”, literally “distinguished; divine; holy; sacred; etc”) + ชนม์ (chon, “life”).

af

Acts 13:28, KJV:
ถึงแม้ว่ามิได้พบความผิดประการใดในพระองค์ที่ควรจะให้ตาย พวกเขายังขอปีลาตให้ปลงพระชนม์พระองค์เสีย
tʉ̌ng-mɛ́ɛ wâa mí dâai póp kwaam-pìt bprà-gaan dai nai prá-ong tîi kuuan jà hâi dtaai · pûuak kǎo yang kɔ̌ɔ bpii-láat hâi bplong-prá-chon prá-ong sǐia
And though they found no cause of death in him, yet desired they Pilate that he should be slain.

1 Thessalonians 2:15, KJV:
พวกยิวได้ปลงพระชนม์พระเยซูเจ้า และได้ประหารชีวิตพวกศาสดาพยากรณ์ของเขาเอง และได้ข่มเหงพวกเรา และขัดพระทัยพระเจ้า และเป็นปฏิปักษ์ต่อคนทั้งปวง
pûuak yiu dâai bplong-prá-chon prá yee-suu jâao · lɛ́ dâai bprà-hǎan-chii-wít pûuak sàat-sà-daa-pá-yaa-gɔɔn kɔ̌ɔng kǎo eeng · lɛ́ dâai kòm-hěeng pûuak rao · lɛ́ kàt-prá-tai prá-jâao · lɛ́ bpen bpà-dtì-bpàk dtɔ̀ɔ kon táng-bpuuang
Who both killed the Lord Jesus, and their own prophets, and have persecuted us; and they please not God, and are contrary to all men:

Revelation 5:12, KJV:
พระเมษโปดกผู้ทรงถูกปลงพระชนม์แล้วนั้นเป็นผู้ที่สมควรได้รับฤทธิ์เดช ทรัพย์สมบัติ ปัญญา อานุภาพ เกียรติ สง่าราศี และคำสดุดี
prá mêet-sà-bpoo-dòk pûu song tùuk bplong-prá-chon lɛ́ɛo nán bpen pûu tîi sǒm-kuuan dâai ráp rít-dèet · sáp-sǒm-bàt · bpan-yaa · aa-nú-pâap · gìiat · sà-ngàa-raa-sǐi · lɛ́ kam sà-dù-dii
Worthy is the Lamb that was slain to receive power and riches and wisdom and might and honor and glory and blessing.

to kill (a god, high priest, or royal person).


ควร

kuuan (romanization)
การควร (abstract-noun)


โหน

hǒon (romanization)
การโหน (abstract-noun)

ทาร์ซานโหนเถาวัลย์

ควอซิโมโดโหนเชือกลงมาพาเอสเมอรัลดาเข้าไปในวิหาร

Quasimodo swings down by the rope to take Esmeralda into the cathedral.

kwɔɔ-sí-moo-doo hǒon chʉ̂ʉak long maa paa èes-məə-ral-dâa kâo bpai nai wí-hǎan

to hang, swing, or suspend from or by something, as a bar, rope, vine, etc.

2011, ผู้จัดการรายวัน, โหนสถาบันหาเสียง, ผู้จัดการสุดสัปดาห์:
โหนสถาบันหาเสียง
hǒon sà-tǎa-ban hǎa-sǐiang
To cite the [royal] institution for soliciting votes

(slang, derogatory) to allude or refer to someone or something to make oneself look good or to justify one's action.


ฟิน

fin (romanization)
ความฟิน (abstract-noun)

→ Lao: ຟິນ (fin)

(slang) blissful, joyful, happy; best, excellent, perfect, peak, top.


ฟิน

fin (romanization)
การฟิน (abstract-noun)


อะนิเมะ

th-noun

อะนิเมะ • (à-ní-mé)

From Japanese アニメ. Cognate with Lao ອະນິເມະ (ʼa ni me).


อะนิเมะ

th-proper noun

อะนิเมะ • (à-ní-mé)

แดน แดน#Thai

(metonymically) (แดน~) an epithet of Japan.


ไฮเพอร์โบลา

th-noun

ไฮเพอร์โบลา • (hai-pəə-boo-lâa)


วงดนตรี

วงดนตรี • (wong-don-dtrii) (classifier วง)

wong-don-dtrii (romanization)
วง (classifier)


แผนผัง

แผนผัง • (pɛ̌ɛn-pǎng)

/pʰɛːn˩˩˦.pʰaŋ˩˩˦/


ไดอะแกรม

ไดอะแกรม • (dai-à-grɛm)


ตาราง

Compare Khmer តារាង (taaraang), Lao ຕາລາງ (tā lāng). Doublet of ตะราง.

square (measure type, as in “square meter”).


ภาษาต่างดาว

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + ต่าง (dtàang, “different”) + ดาว (daao, “planet; star”); literally "language (from) another planet", "extraterrestrial language", etc.


ละครทีวี

ละคร (lá-kɔɔn, “drama”) + ทีวี (tii-wii, “television”)


พ้องพาน

th-verb

พ้องพาน • (pɔ́ɔng-paan) (abstract noun การพ้องพาน)

pɔ́ɔng-paan (romanization)
การพ้องพาน (abstract-noun)

/pʰɔːŋ˦˥.pʰaːn˧/


ฟูมฟัก

ฟูมฟัก • (fuum-fák) (abstract noun การฟูมฟัก)

fuum-fák (romanization)
การฟูมฟัก (abstract-noun)


พ่วงพี

th-adj

พ่วงพี • (pûuang-pii) (abstract noun ความพ่วงพี)

pûuang-pii (romanization)
ความพ่วงพี (abstract-noun)

/pʰua̯ŋ˥˩.pʰiː˧/


จง

From Old Khmer ចង (caṅa, “to desire; to want; to wish”). Cognate with Modern Khmer ចង់ (cɑng). Extended as Old Khmer បញ្ចង (pañcaṅa), from which Thai บรรจง was derived, corresponding to Modern Khmer បញ្ចង់ (bɑɑbɑñcɑng); and as Khmer ចំណង (cɑmnɑɑng), from which Thai จำนง (jam-nong) was derived. Compare Lao ຈົງ (chong), ຈົ່ງ (chong); Northern Thai ᨧᩩ᩵ᨦ; Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹).

cog

Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹)

used to indicate a command, requirement, request, or wish, sometimes used as an auxiliary verb for such purpose.


จง

Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹)

เอาไมตรีแลกได้ดังใจจง

1830, พระสุนทรโวหาร (ภู่), เพลงยาวถวายโอวาท:

(now chiefly in combination) to wish; to intend; to want; to desire.


จง

Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹)

(now chiefly in combination) intentionally; deliberately.


เสียงอ่าน

th-noun

เสียงอ่าน • (sǐiang-àan)

/sia̯ŋ˩˩˦.ʔaːn˨˩/


ซีรีส์

(informal) series: serial programmes broadcast through television, radio, internet, etc.


อากาศยาน

อากาศยาน • (aa-gàat-sà-yaan) (classifier ลำ)

aa-gàat-sà-yaan (romanization)
ลำ (classifier)

From อากาศ (aa-gàat, “air”) + ยาน (yaan, “vehicle”).


ข่วน

kùuan (romanization)
การข่วน (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ຂ່ວນ (khūan), Shan ၶၢၼ်ႇ (khàan).

แมวข่วนเสื้อขาด

to scrape or scratch with a nail, claw, thorn, spine, etc.


เล็กพริกขี้หนู

th-adj

เล็กพริกขี้หนู • (lék-prík-kîi-nǔu) (abstract noun ความเล็กพริกขี้หนู)

lék-prík-kîi-nǔu (romanization)
ความเล็กพริกขี้หนู (abstract-noun)

From เล็ก (lék, “small; tiny; young”) + พริกขี้หนู (prík-kîi-nǔu, “bird's eye chili”).

com

(idiomatic) small, tiny, or young, but surprisingly able, clever, wise, smart, harsh, severe, poisonous, or capable of causing widespread or serious destruction or impact.


ผ่อง

pɔ̀ng (romanization)
ความผ่อง (abstract-noun)


หน้าตา

countenance; look; outward appearance; physical appearance.


ผ่องใส

th-adj

ผ่องใส • (pɔ̀ng-sǎi) (abstract noun ความผ่องใส)

pɔ̀ng-sǎi (romanization)
ความผ่องใส (abstract-noun)

/pʰɔŋ˨˩.saj˩˩˦/

ผ่อง (pɔ̀ng, “bright; clear”) + ใส (sǎi, “clear; transparent”).


แผ้ว

pɛ̂o (romanization)
การแผ้ว (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨹᩯ᩠᩶ᩅ (phæw), Lao ແຜ້ວ (phǣu), Lü ᦵᦕᧁᧉ (ṗhew²), Shan ၽဵဝ်ႈ (phāeo).

cog

Lü ᦵᦕᧁᧉ (ṗhew²)

แผ้วป่า


แผ้ว

pɛ̂o (romanization)
ความแผ้ว (abstract-noun)

Lü ᦵᦕᧁᧉ (ṗhew²)

หน้าตาแผ้วผ่องใส

clean, pure, clear (especially in the cast of one's mind).


เชือดไก่ให้ลิงดู

th-verb

เชือดไก่ให้ลิงดู • (chʉ̂ʉat-gài-hâi-ling-duu)

From เชือด (chʉ̂ʉat, “to slit”) + ไก่ (gài, “fowl”) + ให้ (hâi, “to; for”) + ลิง (ling, “monkey”) + ดู (duu, “to see; to watch”); literally "to slit a fowl for a monkey to see" or "to slit a fowl in the presence of a monkey". Compare Chinese 殺雞給猴看／杀鸡给猴看 (shā jī gěi hóu kàn).

zh-l

殺雞給猴看／杀鸡给猴看 (shā jī gěi hóu kàn)

(idiomatic) to punish someone as an example for another.


น่านน้ำ

th-noun

น่านน้ำ • (nâan-náam)


เชือด

th-verb

เชือด • (chʉ̂ʉat) (abstract noun การเชือด)

chʉ̂ʉat (romanization)
การเชือด (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩/

to cut forcefully; to slit (e.g. an animal's throat).


สายัณห์สวัสดิ์

th-interj

สายัณห์สวัสดิ์

สายัณห์สวัสดิ์ • (sǎa-yan-sà-wàt)


ทิวาสวัสดิ์

ทิวาสวัสดิ์ • (tí-waa-sà-wàt)


สายัณห์

th-noun

สายัณห์ • (sǎa-yan)

From Pali sāyaṇha (“evening”) or Sanskrit सायाह्न (sāyāhna, “eventide”).


ราตรีสวัสดิ์

th-interj

ราตรีสวัสดิ์


ทูล

tuun (romanization)
การทูล (abstract-noun)

From Old Khmer *dūl, *dul, dval, dvall, dvāl (“to address (clergy or royalty); to carry or wear on the head; head; top; eminence, majesty; head-shaped formation, as dome, hill, hillock, bulge, swelling, etc”). Cognate with Modern Khmer ទួល (tuəl), ទូល (tuul).
Extended as Old Khmer pandūl, pandul, paṃdul, pandval, from which Thai บัณฑูร (ban-tuun) was derived. Also extended as Thai ทำนูล (tam-nuul).
Compare Old Mon tūl, tul (“above; on”); Middle Mon duiw (“hill; hilltop”); Burmese တောင် (taung, “hill; mountain”).

(royal) to address, inform, tell, or speak to (a god, high priest, or royal person).

(archaic) to carry (with or on the head).


สวัสดิการ

th-noun

สวัสดิการ • (sà-wàt-dì-gaan)

From สวัสดิ (“good”) + การ (gaan, “affair; business; matter”).

com

welfare: aid or assistance, as one provided by the government to the public.


เจ้าหญิง

th-noun

เจ้าหญิง • (jâao-yǐng)

/t͡ɕaːw˥˩.jiŋ˩˩˦/

/t͡ɕaw˥˩.jiŋ˩˩˦/

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master”) + หญิง (yǐng, “female”).

com

Psalm 45:13, KJV:
เจ้าหญิงประดับพระกายในห้องของพระนางเธอด้วยเสื้อผ้ายกทองคำ
jâao-yǐng bprà-dàp prá-gaai nai hɔ̂ng kɔ̌ɔng prá-naang-təə dûai sʉ̂ʉa-pâa yók tɔɔng-kam
The king's daughter is all glorious within: her clothing is of wrought gold.


สวัสดิภาพ

th-noun

สวัสดิภาพ • (sà-wàt-dì-pâap)

From สวัสดิ (“good”) + ภาพ (pâap, “state; condition”), literally “goodness”.


แผลง

th-verb

แผลง • (plɛ̌ɛng) (abstract noun การแผลง)

plɛ̌ɛng (romanization)
การแผลง (abstract-noun)


แผลง

th-adj

แผลง • (plɛ̌ɛng) (abstract noun ความแผลง)

plɛ̌ɛng (romanization)
ความแผลง (abstract-noun)


เงามัว

เงา (ngao, “shadow; shade”) + มัว (muua, “gloomy”)


การเดินทาง

เดินทาง เดินทาง#Thai

abstract noun of เดินทาง (dəən-taang): journey, trip


เงามืด

th-noun

เงามืด • (ngao-mʉ̂ʉt)

/ŋaw˧.mɯːt̚˥˩/

เงา (ngao, “shadow; shade”) + มืด (mʉ̂ʉt, “dark”)


มัว

muua (romanization)
ความมัว (abstract-noun)

Cognate with Lao ມົວ (mūa), Northern Thai ᨾᩫ᩠ᩅ, Khün ᨾᩫ᩠ᩅ, Lü ᦷᦙ (mo), Shan မူဝ်း (mó).


มัว

can't get rid easily; unstoppably; constantly.


คำหับ

(historical) royal document sent to a foreign state in accompany with a gold sheet containing the same text, for the sake of comparison.


ขี้แย

th-adj

ขี้แย • (kîi-yɛɛ) (abstract noun ความขี้แย)

kîi-yɛɛ (romanization)
ความขี้แย (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.jɛː˧/

From ขี้ (kîi), prefix indicating habitualness, usualness, or tendency + แย, perhaps imitative of crying sound.


ขี้แย

th-noun

ขี้แย • (kîi-yɛɛ)

/kʰiː˥˩.jɛː˧/


ซึ่ง

th-prep

ซึ่ง • (sʉ̂ng)

Uncertain. Compare Lao ຊຶ່ງ (sưng), ເຊິ່ງ (sœng).

1939, น.ม.ส., “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 16:
แลได้ฆ่าแล้วซึ่งบุตรของตน
lɛɛ dâai kâa lɛ́ɛo sʉ̂ng bùt kɔ̌ɔng dton
And [he] had killed his own child.

1992 April 8, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 109, number 42A, page 32:
การใด ๆ...เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ
gaan dai dai ... pʉ̂ʉa jà gɔ̀ɔ · bplìian-bplɛɛng · oon · sà-ngǔuan · rʉ̌ʉ rá-ngáp sʉ̂ng sìt-tí
Any act ... for creating, altering, transferring, preserving, or terminating a right.

1956 November 15, “พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. ๒๔๙๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 73, number 95A special, page 113:
ผู้ใดนำเข้าในราชอาณาจักรซึ่ง...ของปลอมตามมาตรา ๒๔๐ หรือของแปลงตามมาตรา ๒๔๑...
pûu-dai nam kâo nai râat-chá-aa-naa-jàk sʉ̂ng ... kɔ̌ɔng bplɔɔm dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi sìp · rʉ̌ʉ kɔ̌ɔng bplɛɛng dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp èt ...
Whoever brings into the Kingdom ... an object [which has been] counterfeited according to section 240 or an object [which has been] altered according to section 241 ...

2017 July 18, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-23:
ในวันนัดสืบพยาน เมื่อศาลเห็นสมควร...ศาลจะอ่านให้คู่ความฟังซึ่ง...รายงานพิสดารแห่งการชี้สองสถาน
nai wan nát sʉ̀ʉp pá-yaan · mʉ̂ʉa sǎan hěn sǒm-kuuan ... sǎan jà àan hâi kûu-kwaam fang sʉ̂ng ... raai-ngaan pít-sà-daan hɛ̀ng gaan-chíi-sɔ̌ɔng-sà-tǎan
On the day appointed for the taking of evidence, when the court finds [it] appropriate ... the court may read to the parties ... the detailed record of the settlement of issues.

placed before a noun, noun phrase, or noun substitute to indicate that it serves as an object.


ซึ่ง

th-pronoun

ซึ่ง • (sʉ̂ng)

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, 5th edition, translated by ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา and ระวี ภาวิไล, edited by มกุฏ อรฤดี, Bangkok: ผีเสื้อ, →ISBN:
นมัสการสุดท้ายขอมอบแด่ผู้ซึ่งรู้ว่าข้าบกพร่องแต่ก็รัก
ná-mát-sà-gaan sùt-táai kɔ̌ɔ mɔ̂ɔp dɛ̀ɛ pûu sʉ̂ng rúu wâa kâa bòk-prɔ̂ng dtɛ̀ɛ gɔ̂ rák
My last salutations are to them who knew me imperfect and loved me.

1933 March 20, “พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง พุทธศักราช ๒๔๗๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 50, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-09-29, pages 1009–1010:
ให้มหาวิทยาลัยนี้อยู่ในความควบคุมดูแลของคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วยนายกรัฐมนตรี...
hâi má-hǎa-wít-tá-yaa-lai níi yùu nai kwaam-kûuap-kum-duu-lɛɛ kɔ̌ɔng ká-ná-gam-má-gaan sʉ̂ng bprà-gɔ̀ɔp dûai naa-yók-rát-tà-mon-dtrii ...
This University shall be under the supervision of a commission which consists of the Prime Minister...

used to represent a specified or implied antecedent, or to indicate anyone or anything previously mentioned or supposed to be understood: that, which, who, whom, etc.


ตุ๊กตา

Possibly from Old Khmer តុក្តរ៑ (tuktar), តុក្តរ (tuktara, “doll”). Cognate with Khmer តុក្កតា (tokkaʼtaa), Lao ຕຸກກະຕາ (tuk ka tā), Lü ᦅᦎ (kṫ).

ตัว ตัว#Thai

(by extension) example; illustration; model; paradigm.


ชัง

th-verb

ชัง • (chang) (abstract noun การชัง or ความชัง)

chang (romanization)
การชัง (abstract-noun)
ความชัง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟaŋᴬ (“to hate”), from Middle Chinese 憎 (MC tsong). Cognate with Isan ซัง, Lao ຊັງ (sang), Northern Thai ᨩᩢ᩠ᨦ, Lü ᦋᧂ (tsang), Tai Dam ꪋꪰꪉ, Shan ၸင်း (tsáng), Zhuang caengz.

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, เพลงยาวบางบท:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâo mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâo kon diao
My Whitest Chinese Rosebay, you are of wealth, I am of worth. Though you are despised by the people throughout the palace, I shall be the only one who loves you.

แม้นใครรักรักมั่งชังชังตอบ ให้รอบคอบคิดอ่านนะหลานหนา รู้สิ่งไรไม่สู้รู้วิชา รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี

1821, พระสุนทรโวหาร (ภู่), พระอภัยมณี, ตอน ๒๕ สุดสาครเข้าเมืองการะเวก:


ส่วน

th-noun

ส่วน • (sùuan)

Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ, Lao ສ່ວນ (sūan), Lü ᦷᦉᧃᧈ (ṡon¹).

cog

Lü ᦷᦉᧃᧈ (ṡon¹)


ส่วน

th-prep

ส่วน • (sùuan)

→ Khmer: សួន (suən)

cog

Lü ᦷᦉᧃᧈ (ṡon¹)


อโหสิกรรม

th-noun

อโหสิกรรม • (à-hǒo-sì-gam)

From อโหสิ (à-hǒo-sì, “to forgive, to pardon; forgiveness, pardon”) + กรรม (gam, “act; action; activity; deed; etc”); literally "act of forgiving"; ultimately from Pali ahosi (“bygone; past”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; activity; deed; etc”). Compare Pali ahosikamma (“bygone; past deed; defunct deed; ineffective deed”).


อโหสิกรรม

th-verb

อโหสิกรรม • (à-hǒo-sì-gam) (abstract noun การอโหสิกรรม)

à-hǒo-sì-gam (romanization)
การอโหสิกรรม (abstract-noun)

กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่ข้าพเจ้าได้เคยล่วงเกินท่าน ทั้งต่อหน้าก็ดี ลับหลังก็ดี ทั้งตั้งใจก็ดี มิได้ตั้งใจก็ดี ขอให้ท่านจงอโหสิกรรมแก่ข้าพเจ้านับแต่บัดนี้เป็นต้นไปจนตราบเท่านิพพานเทอญ

For the physical actions, verbal actions, or mental actions by which I have violated you, whether in your presence or in your absence, either intentionally or unintentionally, I hereby beg you to forgive me from this very moment on, until we pass into eternity.

gaai-yá-gam wá-jii-gam má-noo-gam tîi kâa-pá-jâao dâai kəəi lûuang-gəən tân táng dtɔ̀ɔ-nâa gɔ̂ɔ-dii láp-lǎng gɔ̂ɔ-dii táng dtâng-jai gɔ̂ɔ-dii mí-dâai dtâng-jai gɔ̂ɔ-dii kɔ̌ɔ hâi tân jong à-hǒo-sì-gam kâa-pá-jâao náp dtɛ̀ɛ bàt-níi bpen-dtôn-bpai jon dtràap-tâo níp-paan təən


รักชาติ

รักชาติ • (rák-châat) (abstract noun การรักชาติ)

rák-châat (romanization)
การรักชาติ (abstract-noun)

/rak̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


วัง

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Cognate with Modern Khmer វាំង (vĕəng), ពាំង (pĕəng), Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨦ, Khün ᩅᩤ᩠ᨦ, Lao ວັງ (wang), Lü ᦞᧂ (vang). Doublet of วง (wong) and เวียง (wiiang).

(of animals) circle; community; enclosure.

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, เพลงยาวบางบท:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
My Whitest Chinese Rosebay, you are of wealth, I am of worth. Though you are despised by the people throughout the palace, I shall be the only one who loves you.

Exodus 7:23, KJV:
ฟาโรห์เสด็จกลับเข้าในวัง มิได้เอาพระทัยใส่ในเหตุการณ์ครั้งนี้เหมือนกัน
faa-roo sà-dèt glàp kâo nai wang · mí dâai ao prá-tai sài nai hèet-gaan kráng níi mʉ̌ʉan gan
And Pharaoh turned and went into his house, neither did he set his heart to this also.

Job 21:28, KJV:
เพราะท่านว่า วังของเจ้านายอยู่ที่ไหน เต็นท์ซึ่งคนชั่วอาศัยนั้นอยู่ที่ไหน
prɔ́ tâan wâa · wang kɔ̌ɔng jâo-naai yùu tîi nǎi · dtén sʉ̂ng kon chûua aa-sǎi nán yùu tîi nǎi
For ye say, Where is the house of the prince? and where are the dwelling places of the wicked?

พระบรมมหาราช พระบรมมหาราช#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(พระบรมมหาราช, พระบรมราช, พระราช, ราช~) royal residence; palace.

เวียง เวียง#Thai

คลัง คลัง#Thai

(government and historical) one of the four chief ministries, responsible for palace affairs. The other three were เวียง (wiiang), คลัง (klang), and นา (naa).

(colloquial) large and stately or luxurious building.


วัง

(archaic) to encircle; to enclose; to surround.


วัง

Cognate with Lao ວັງ (wang), Shan ဝင်း (wáng). Compare Middle Chinese 汪 (MC 'wang, “deep pool”).


ต่อ

From Proto-Tai *toːᴮ (“bee”). Cognate with Lao ຕໍ່ (tǭ), Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹), Shan တေႃႇ (tàu), Zhuang doq. Compare Proto-Be *ɗawᴮꟲ².

cog

Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹)

ตัว ตัว#Thai


ต่อ

dtɔ̀ɔ (romanization)
การต่อ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨲᩬᩴ᩵, Lao ຕໍ່ (tǭ), Khün ᨲᩳ᩵, Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹), Shan တေႃႇ (tàu), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō). Compare Thai ท่อ (tɔ̂ɔ), ทอ (tɔɔ), Old Khmer dara (“to strike; to smite”), Modern Khmer ទរ (tɔɔ), Middle Chinese 鬥 (MC tuwH).

Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹)

(now chiefly in combination) to fight; to strike; to attack; to combat; to war; to battle.


ต่อ

(colloquial, of a price) to ask for reduction.


ต่อ

th-prep

ต่อ • (dtɔ̀ɔ)

to: used for expressing comparison or opposition.

to: used for expressing motion or direction towards someone or something.


ต่อ

to build, construct, or create, especially by assembling certain materials.

to entice or lure (as into a trap, danger, etc); to decoy; to bait.

(of a vehicle, the flame on a candle, etc) to transfer (from one to another).

the flame on a candle; etc; the flame on a candle; etc

(of knowledge) to transfer or pass on (as from a teacher to a student).


ต่อ

th-adj

ต่อ • (dtɔ̀ɔ)


ต่อ

th-cls

ต่อ • (dtɔ̀ɔ)

time: used for expressing multiplication.


น้ำนิ่งไหลลึก

th-noun

น้ำนิ่งไหลลึก • (náam-nîng-lǎi-lʉ́k)

From น้ำ (náam, “water”) + นิ่ง (nîng, “still”) + ไหล (lǎi, “to flow”) + ลึก (lʉ́k, “deep”); perhaps calque of English still waters run deep.

com

still waters run deep
still waters run deep

(idiomatic) still waters run deep: placid, but profound, person.


หนอนบ่อนไส้

th-noun

หนอนบ่อนไส้ • (nɔ̌ɔn-bɔ̀n-sâi)

From หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”) + บ่อน (bɔ̀n, “to gnaw within or from within”) + ไส้ (sâi, “intestine”); literally "worm that gnaws within intestine".


ล้วงคองูเห่า

th-verb

ล้วงคองูเห่า • (lúuang-kɔɔ-nguu-hào) (abstract noun การล้วงคองูเห่า)

lúuang-kɔɔ-nguu-hào (romanization)
การล้วงคองูเห่า (abstract-noun)

/lua̯ŋ˦˥.kʰɔː˧.ŋuː˧.haw˨˩/

From ล้วง (lúuang, “to put (one's hand into something)”) + คอ (kɔɔ, “neck”) + งูเห่า (“cobra”); literally "to put (one's hand) into a cobra's throat".

com

(idiomatic) to dare rob a powerful figure.


ประยุทธ์

th-verb

ประยุทธ์ • (bprà-yút)

From Sanskrit प्रयुद्ध (prayuddha, “fighting; fighter”). Cognate with Khmer ប្រយុទ្ធ (prɑɑyut), ប្រាយុទ្ធ (praayutthɔɔ).

der

(poetic) to battle; to combat; to fight.


ลอยกระทง

th-proper noun

ลอยกระทง • (lɔɔi-grà-tong)

ลอย (lɔɔi, “to float”) + กระทง (grà-tong, “small fruit tray made of banana leaves, paper, etc.”).

com

Loi Krathong (annual festival in Tai cultures, held on a full moon day in the 12th month in the Thai lunar calendar)


ว่าง

wâang (romanization)
ความว่าง (abstract-noun)

Cognate with Lao ວ່າງ (wāng). Compare Middle Chinese 亡 (MC mjang, “no present”) or 罔 (MC mjangX, “not have”).


ธารกำนัล

From ธาร (taan, “wife”) + กำนัล (gam-nan, “concubine; palace maid”).

(idiomatic) public; crowd; large group of persons.


เสื้อแสง

th-noun

เสื้อแสง • (sʉ̂ʉa-sɛ̌ɛng)

/sɯa̯˥˩.sɛːŋ˩˩˦/

clothes (usually shirt and pants or shorts).


มุ่งหวัง

th-verb

มุ่งหวัง • (mûng-wǎng) (abstract noun การมุ่งหวัง)

mûng-wǎng (romanization)
การมุ่งหวัง (abstract-noun)

/muŋ˥˩.waŋ˩˩˦/


สิ่งทอ

th-noun

สิ่งทอ • (sìng-tɔɔ)

/siŋ˨˩.tʰɔː˧/


หัวหอก

หัวหอก • (hǔua-hɔ̀ɔk)

/hua̯˩˩˦.hɔːk̚˨˩/


หัวใส

th-adj

หัวใส • (hǔua-sǎi) (abstract noun ความหัวใส)

hǔua-sǎi (romanization)
ความหัวใส (abstract-noun)


ค่าระวางสินค้า

th-noun

ค่าระวางสินค้า • (kâa-rá-waang-sǐn-káa)


แม่บท

แม่บท • (mɛ̂ɛ-bòt)

/mɛː˥˩.bot̚˨˩/

แม่ (mɛ̂ɛ) + บท (bòt).

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + บท (bòt)


เงื้อมมือ

th-noun

เงื้อมมือ • (ngʉ́ʉam-mʉʉ)

/ŋɯa̯m˦˥.mɯː˧/

Compound of เงื้อม (ngʉ́ʉam) + มือ (mʉʉ)


ประวัติการณ์

th-noun

ประวัติการณ์ • (bprà-wàt-dtì-gaan)

2020 March 2, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “พิษโควิด-๑๙ ได๋ ไดอาน่า ถูกยกเลิกงานกว่า ๒๐ งาน”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์, retrieved 2020-03-02:
ได๋ พิธีกรและนักแสดงชื่อดัง ถูกยกเลิกงานพิธีกรกว่า 20 งาน มากเป็นประวัติการณ์ในการทำงาน 25 ปี เหตุโควิด-19 ระบาด
dǎi · pí-tii-gɔɔn lɛ́ nák-sà-dɛɛng chʉ̂ʉ-dang · tùuk yók-lə̂ək ngaan pí-tii-gɔɔn gwàa · yîi-sìp · ngaan · mâak bpen bprà-wàt-dtì-gaan nai gaan-tam-ngaan · yîi-sìp-hâa · bpii · hèet koo-wít-sìp-gâao · rá-bàat
Due to the outbreak of COVID-19, Dai, a renowned emcee and actress, has over 20 [of her] emcee works cancelled [simultaneously] — the greatest [number] in the history of [her] more than 25 year long career.

record: the most remarkable event of its kind; history: the whole series of past events connected with a particular person or thing.


เดรัจฉาน

th-adj

เดรัจฉาน • (dee-rát-chǎan) (abstract noun ความเดรัจฉาน)

dee-rát-chǎan (romanization)
ความเดรัจฉาน (abstract-noun)

/deː˧.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai

Alternative form of เดียรฉาน (diia-rá-chǎan)


เดรัจฉาน

/deː˧.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ดีรัจฉาน

ดีรัจฉาน • (dii-rát-chǎan) (abstract noun ความดีรัจฉาน)

dii-rát-chǎan (romanization)
ความดีรัจฉาน (abstract-noun)

/diː˧.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ดีรัจฉาน

/diː˧.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ติรัจฉาน

ติรัจฉาน • (dtì-rát-chǎan) (abstract noun ความติรัจฉาน)

dtì-rát-chǎan (romanization)
ความติรัจฉาน (abstract-noun)

/ti˨˩.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ติรัจฉาน

th-noun

ติรัจฉาน • (dtì-rát-chǎan)

/ti˨˩.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ดิรัจฉาน

th-adj

ดิรัจฉาน • (dì-rát-chǎan) (abstract noun ความดิรัจฉาน)

dì-rát-chǎan (romanization)
ความดิรัจฉาน (abstract-noun)

/di˨˩.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


ดิรัจฉาน

th-noun

ดิรัจฉาน • (dì-rát-chǎan)

/di˨˩.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


เดียรัจฉาน

th-adj

เดียรัจฉาน • (diia-rát-chǎan) (abstract noun ความเดียรัจฉาน)

diia-rát-chǎan (romanization)
ความเดียรัจฉาน (abstract-noun)

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


เดียรัจฉาน

เดียรฉาน เดียรฉาน#Thai


อัฐิ

th-noun

อัฐิ • (àt-tì)

/ʔat̚˨˩.tʰiʔ˨˩/

From Pali aṭṭhi (“stone; bone”). Compare Sanskrit अस्थि (asthi). Cognate with Khmer អដ្ឋិ (ʼattheʼ).

John 19:36, KJV:
เพราะสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นเพื่อข้อพระคัมภีร์จะสำเร็จซึ่งว่า พระอัฐิของพระองค์จะไม่หักสักซี่เดียว
prɔ́ sìng lào-níi gə̀ət kʉ̂n pʉ̂ʉa kɔ̂ɔ prá kam-pii jà sǎm-rèt sʉ̂ng wâa · prá àt-tì kɔ̌ɔng prá-ong jà mâi hàk sàk sîi diao
For these things were done, that the scripture should be fulfilled, A bone of him shall not be broken.

2 Samuel 21:13, KJV:
พระองค์ทรงนำอัฐิของซาอูลและอัฐิของโยนาธานราชโอรสขึ้นมาจากที่นั่น และรวบรวมกระดูกของผู้ที่ถูกแขวนไว้ให้ตายนั้น
prá-ong song nam àt-tì kɔ̌ɔng saa-uul lɛ́ àt-tì kɔ̌ɔng yoo-naa-taan râat-chá oo-rót kʉ̂n maa jàak tîi nân · lɛ́ rûuap-ruuam grà-dùuk kɔ̌ɔng pûu tîi tùuk kwɛ̌ɛn wái hâi dtaai nán
And he brought up from thence the bones of Saul and the bones of Jonathan his son; and they gathered the bones of them that were hanged.

1 Samuel 31:13, KJV:
เขาก็เก็บอัฐิไปฝังไว้ที่ใต้ต้นไม้แห่งหนึ่งในยาเบชและอดอาหารเจ็ดวัน
kǎo gɔ̂ gèp àt-tì bpai fǎng wái tîi dtâai dtôn-máai hɛ̀ng nʉ̀ng nai yaa-bêech lɛ́ òt aa-hǎan jèt wan
And they took their bones, and buried them under a tree at Jabesh, and fasted seven days.

พระ พระ#Thai


เดียรฉาน

From Pali tiracchāna (“animal”, literally “going horizontally; not erect”). Cognate with Old Khmer tirichāna (“animal”), Modern Khmer តិរច្ឆាន (teracchaan), Burmese တိရစ္ဆာန် (ti.rachcan).

bor

มาตรา ๒๔๒ ผู้ใดทำชำเรา ผิดธรรมดามนุษย์ ด้วยชายก็ดี หญิงก็ดี หรือทำชำเราด้วยสัตว์เดียรฉานก็ดี ท่านว่ามันมีความผิด ต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่สามเดือนขึ้นไปจนถึงสามปี แลให้ปรับตั้งแต่ห้าสิบบาทขึ้นไปจนถึงห้าร้อยบาทด้วยอีกโสดหนึ่ง

1908, กฎหมายลักษณะอาญา:

(derogatory, very offensive) inhuman, low, or vile person.


เดียรฉาน

th-adj

เดียรฉาน • (diia-rá-chǎan) (abstract noun ความเดียรฉาน)

diia-rá-chǎan (romanization)
ความเดียรฉาน (abstract-noun)

(derogatory, very offensive) inhuman; low; vile.


ฉายา

From Pali chāyā (“shadow”) or Sanskrit छाया (chāyā, idem); possibly via Old Khmer chāyā (“shadow, shade, shelter; reflection; image, form; pattern, model; mirror; looking glass; etc”). Cognate with Modern Khmer ឆាយា (chaayiə).

bor

/t͡ɕʰaː˩˩˦.jaː˧/

(elegant) shadow; shade; shelter; sheltered area.


ฉายา

/t͡ɕʰaː˩˩˦.jaː˧/

สายา สายา#Thai

(poetic) Alternative form of สายา (sǎa-yaa)


ราชันย์

From Sanskrit राजन्य (rājanya, “royal personage; man from royal or military clan”).

(elegant) royal descent, royal blood; person of royal descent, person of royal blood.


ราชัน

From Sanskrit राजन् (rājan, “chief; king; prince; sovereign”).

(elegant) king:
male chief, lord, or master.

(elegant) king:
man preeminent in his class.


ศัลยกรรม

th-noun

ศัลยกรรม • (sǎn-yá-gam)

From ศัลย (sǎn-lá-yá-, “surgical”, literally “arrow; knife; spear; etc”) + กรรม (gam, “act; activity; action; deed; etc”); ultimately from Sanskrit शल्यकर्म (śalyakarma, “operation”, literally “act of knife”), from शल्य (śalya, “arrow; knife; spear; etc”) + कर्म (karma, “act; activity; action; deed; etc”). Compare Khmer សល្យកម្ម (salyĕəʼkam) and Lao ສັນລະຍະກຳ (san la nya kam) or ສັນຍະກຳ (san nya kam).

der

(colloquial) cosmetic surgery; plastic surgery.


บริเตนใหญ่

th-proper noun

บริเตนใหญ่ • (brì-dteen-yài)

From บริเตน (brì-dteen, “Britain”) + ใหญ่ (yài, “great”); calque of English Great Britain.


แฟรงก์เฟิร์ต

th-proper noun

แฟรงก์เฟิร์ต • (frɛ́ng-fə̀t)

/frɛŋ˦˥.fɤt̚˨˩/

/frɛŋ˧.fɤt̚˨˩/


ฮาร์ตฟอร์ด

ฮาร์ตฟอร์ด • (háat-fɔ̀ɔt)

/haːt̚˦˥.fɔːt̚˨˩/

Hartford (the state capital of Connecticut, United States)


ต่างหู

/taːŋ˨˩.huː˩˩˦/


คาร์สันซิตี

คาร์สันซิตี • (kaa-sǎn-sí-dtîi)


แทลลาแฮสซี

แทลลาแฮสซี • (tɛn-laa-hɛ́t-sîi)


นอร์เทิร์นไอร์แลนด์

นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ • (nɔ́t-tə̂n-ai-lɛ̂n)

/nɔt̚˦˥.tʰɤn˥˩.ʔaj˧.lɛn˥˩/

/nɔt̚˦˥.tʰɤn˥˩.ʔaj˧.lɛːn˧/

Northern Ireland
Northern Ireland#English

Northern Ireland (a constituent country of the United Kingdom)

United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและนอร์เทิร์นไอร์แลนด์


ไอร์แลนด์เหนือ

ไอร์แลนด์เหนือ • (ai-lɛɛn-nʉ̌ʉa)

/ʔaj˧.lɛːn˧.nɯa̯˩˩˦/

From ไอร์แลนด์ (ai-lɛɛn, “Ireland”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “north; northern”); Calque of English Northern Ireland.

com

สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ


ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่

th-proper noun

ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ • (râat-chá-aa-naa-jàk-brì-dteen-yài)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.bri˨˩.teːn˧.jaj˨˩/

From ราชอาณาจักร (râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + บริเตนใหญ่ (brì-dteen-yài, “Great Britain”); calque of English Kingdom of Great Britain.

com

Kingdom of Great Britain
Kingdom of Great Britain

en-ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่-th-name-rOdMtmK3


สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่

th-proper noun

สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-brì-dteen-yài)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.bri˨˩.teːn˧.jaj˨˩/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + บริเตนใหญ่ (brì-dteen-yài, “Great Britain”); calque of English United Kingdom of Great Britain.

com

สหราชอาณาจักร

United Kingdom of Great Britain
United Kingdom of Great Britain

en-สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่-th-name-oEMYVF-G


สหราชอาณาจักรเกรตบริเตน

th-proper noun

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตน

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตน • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-gréet-brì-dteen)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.kreːt̚˦˥.bri˨˩.teːn˧/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + เกรตบริเตน (gréet-brì-dteen, “Great Britain”); calque of English United Kingdom of Great Britain.

com

สหราชอาณาจักร

en-สหราชอาณาจักรเกรตบริเตน-th-name-oEMYVF-G


ราชอาณาจักรเกรตบริเตน

th-proper noun

ราชอาณาจักรเกรตบริเตน

ราชอาณาจักรเกรตบริเตน • (râat-chá-aa-naa-jàk-gréet-brì-dteen)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.kreːt̚˦˥.bri˨˩.teːn˧/

From ราชอาณาจักร (râat-chá-aa-naa-jàk, “kingdom”) + เกรตบริเตน (gréet-brì-dteen, “Great Britain”); calque of English Kingdom of Great Britain.

com

en-ราชอาณาจักรเกรตบริเตน-th-name-rOdMtmK3


เกรตบริเตน

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและไอร์แลนด์

United Kingdom of Great Britain and Ireland


th-proper noun

สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-brì-dteen-yài-lɛ́-ai-lɛɛn-nʉ̌ʉa)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.bri˨˩.teːn˧.jaj˨˩.lɛʔ˦˥.ʔaj˧.lɛːn˧.nɯa̯˩˩˦/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + บริเตนใหญ่ (brì-dteen-yài, “Great Britain”) + และ (lɛ́, “and”) + ไอร์แลนด์เหนือ (ai-lɛɛn-nʉ̌ʉa, “Northern Ireland”); calque of English United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland.

com

สหราชอาณาจักร

ไอร์แลนด์เหนือ

cog

en-สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ-th-name-o5NOqLrI


สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์

th-proper noun

สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-brì-dteen-yài-lɛ́-ai-lɛɛn)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.bri˨˩.teːn˧.jaj˨˩.lɛʔ˦˥.ʔaj˧.lɛːn˧/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + บริเตนใหญ่ (brì-dteen-yài, “Great Britain”) + และ (lɛ́, “and”) + ไอร์แลนด์ (ai-lɛɛn, “Ireland”); calque of English United Kingdom of Great Britain and Ireland.

com

สหราชอาณาจักร

cog

en-สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์-th-name-qnlpe5Wa


สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและไอร์แลนด์

th-proper noun

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและไอร์แลนด์

สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและไอร์แลนด์ • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-gréet-brì-dteen-lɛ́-ai-lɛɛn)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.kreːt̚˦˥.bri˨˩.teːn˧.lɛʔ˦˥.ʔaj˧.lɛːn˧/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + เกรตบริเตน (gréet-brì-dteen, “Great Britain”) + และ (lɛ́, “and”) + ไอร์แลนด์ (ai-lɛɛn, “Ireland”); calque of English United Kingdom of Great Britain and Ireland.

com

สหราชอาณาจักร

en-สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและไอร์แลนด์-th-name-qnlpe5Wa


เฮเลนา

Helena (the state capital of Montana, United States)


เนวาดา

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Nevada (a state of the United States)


เนแบรสกา

th-proper noun

เนแบรสกา • (nee-brɛ́s-gâa)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Nebraska (a state of the United States)


มอนแทนา

มอนแทนา • (mɔn-tɛɛ-nâa)

/mɔn˧.tʰɛː˧.naː˥˩/

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Montana (a state of the United States)


คอนเนทิคัต

คอนเนทิคัต • (kɔn-nee-tí-kát)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Connecticut (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

Connecticut River
Connecticut River#English

(แม่น้ำ~) Connecticut River (a river in the United States)


ฟลอริดา

ฟลอริดา • (flɔɔ-rí-dâa)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Florida (a state of the United States)


แคลิฟอร์เนีย

แคลิฟอร์เนีย • (kɛɛ-lí-fɔɔ-niia)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) California (a state of the United States)


สังคัง

/saŋ˩˩˦.kʰaŋ˧/

(pathology and colloquial) tinea cruris.


สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและนอร์เทิร์นไอร์แลนด์ • (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk-gréet-brì-dteen-lɛ́-nɔ́t-tə̂n-ai-lɛ̂n)

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.kreːt̚˦˥.bri˨˩.teːn˧.lɛʔ˦˥.nɔt̚˦˥.tʰɤn˥˩.ʔaj˧.lɛn˥˩/

/sa˨˩.ha˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩.kreːt̚˦˥.bri˨˩.teːn˧.lɛʔ˦˥.nɔt̚˦˥.tʰɤn˥˩.ʔaj˧.lɛːn˧/

From สหราชอาณาจักร (sà-hà-râat-chá-aa-naa-jàk, “united kingdom”) + เกรตบริเตน (gréet-brì-dteen, “Great Britain”) + และ (lɛ́, “and”) + นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ (nɔ́t-tə̂n-ai-lɛ̂n, “Northern Ireland”); calque of English United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland.

com

สหราชอาณาจักร

นอร์เทิร์นไอร์แลนด์

en-สหราชอาณาจักรเกรตบริเตนและนอร์เทิร์นไอร์แลนด์-th-name-o5NOqLrI


เดลาแวร์

th-proper noun

เดลาแวร์ • (dee-laa-wɛɛ)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Delaware (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Delaware River (a river in the United States)


กสิ

th-noun

กสิ • (gà-sì)


กสิกร

กสิกร • (gà-sì-gɔɔn)


เกษตรกรรม

From เกษตร (gà-sèet, “farm”) + กรรม (gam, “doing; deed”).


กสิกรรม

th-noun

กสิกรรม • (gà-sì-gam)

From Pali kasikamma, Sanskrit कृषिकर्मन् (kṛṣikarman). Cognates include Lao ກະສິກຳ (ka si kam), Khmer កសិកម្ម (kaʼsekam), Hindi कृषिकर्म (kŕṣikarm).