อังศุมาลิน

From Sanskrit अंशुमालिन् (aṃśumālin, literally “one who is garlanded with rays; one who wears a garland of rays”), from अंशु (aṃśu, “ray”) + मालिन् (mālin, “garlanded”); equivalent to Thai อังศุ + มาลิน.

com

อังศุ + มาลิน


พัทยา

Pattaya (beach resort city southeast of Bangkok in Thailand)


มลัก

má-lák (romanization)
การมลัก (abstract-noun)


เถาวัลย์

th-noun

เถาวัลย์ • (tǎo-wan)

From เถา (tǎo, “climbing plant; creeping plant”) + วัลย์ (“climbing plant; creeping plant”).

compound

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงแว่ว สะดุ้งแล้วเหลียวแลชะแง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
bàt-dǐiao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dung lɛ́ɛo lǐiao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót · lɛ́ɛo sɔ̌ɔn wâa yàa wái-jai má-nút · man sɛ̌ɛn sùt lʉ́k-lám lʉ̌ʉa gam-nòt · tʉ̌ng tǎo-wan pan gìiao tîi líia-lót · gɔ̂ɔ mâi kót mʉ̌ʉan nʉ̀ng nai náam-jai kon
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff. Then this teaching the priest gave unto him: Never trust human hearts, for they are boundless and beyond expectation, indeed. Even climbing ivies are not as twisting as human minds.


ภูเก็ต

th-proper noun

ภูเก็ต • (puu-gèt)

Semi-learned borrowing from Malay bukit (“mountain; hill”), from Proto-Malayic *bukit, from Proto-Malayo-Chamic *bukit, from Proto-Malayo-Sumbawan *bukit, from Proto-Malayo-Polynesian *bukij, from Proto-Austronesian *bukij.

slbor

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Phuket (a province in southern Thailand).

Phuket (an island coterminous with the province Thailand).

Phuket (a city, the provincial capital of Phuket province, Thailand)


ชักภาพ

th-verb

ชักภาพ • (chák-pâap) (abstract noun การชักภาพ)

chák-pâap (romanization)
การชักภาพ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull”) + ภาพ (pâap, “image; picture”).

compound

(historical) to take a photograph using a daguerreotype camera.

เอาสมาร์ตโฟนมาชักภาพกันหน่อยซิ
Let's take our photos with this smartphone!
ao sà-máat-foon maa chák-pâap gan nɔ̀i sí

(humorous) to take a photograph, regardless of the means.


พูลสวัสดิ์

th-noun

พูลสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

พูนสวัสดิ์ พูนสวัสดิ์#Thai

Misspelling of พูนสวัสดิ์ (puun-sà-wàt).


พูนสวัสดิ์

พูนสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

From พูน (puun, “to heap up; to increase”) + สวัสดิ์ (sà-wàt, “prosperity; wellbeing”).

compound

ศูนย์หนึ่งอย่าพึงจร แม้นราญรอนจะอัปรา สองศูนย์เร่งยาตรา จะมีลาภสวัสดี สี่ศูนย์จะพูนผล จรดลลาภมากมี ปลอดศูนย์พูนสวัสดิ์ ภัยพิบัติลาภไม่มี กากบาทตัวอัปรีย์ แม้จรลีจะอัปรา
sǔun nʉ̀ng yàa pʉng jɔɔn · mɛ́ɛn raan-rɔɔn jà ap-bpraa · sɔ̌ɔng sǔun rêng yâat-dtraa · jà mii lâap sà-wàt-dii · sìi sǔun jà puun pǒn · jɔɔ-rá-don lâap mâak mii · bplɔ̀ɔt sǔun puun-sà-wàt · pai-pí-bàt lâap mâi mii · gaa-gà-bàat dtuua àp-brii · mɛ́ɛ jɔɔ-rá-lii jà àp-bpraa
The period of 0–1 is not for going anywhere, unless only catastrophe will be met. During the period of 2–0, don't hesitate to go, as luck and success are waiting. The period of 4–0 is even more favourable and is perfect for starting a journey, as it will bring about a bunch of luck. During the puun-sà-wàt period, or the period that lacks zeroes, no loss will be met, but no gain will befall too. Wicked is the period of cross, that will only lead to ruin.

อุบากอง อุบากอง#Thai

(astrology) a period of time not accompanied by any zero when calculated according to the science of อุบากอง (ù-baa-gɔɔng), traditionally believed to be the period of uselessness as any action or effort undertaken during such a period is said to give no result, either good or bad, or is destined for naught.

(Internet slang and soccer) a score in which one participant obtains certain points and the other only obtains zero, as 3–0, 4–0, etc.


คูเวต

ประเทศคูเวต

รัฐคูเวต

Kuwait (a country in Western Asia, in the Middle East)

Kuwait City (the capital city of Kuwait)


ฉวัดเฉวียน

th-verb

ฉวัดเฉวียน • (chà-wàt-chà-wǐian) (abstract noun การฉวัดเฉวียน)

chà-wàt-chà-wǐian (romanization)
การฉวัดเฉวียน (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.wat̚˨˩.t͡ɕʰa˨˩.wia̯n˩˩˦/

From Pre-Angkorian Old Khmer chvā't chvēṅ (“darting in and out”) or chvā't chvial (“(of a flock of birds) to circle around”). Compare Modern Khmer ឆ្វាត់ឆ្វៀល (chvatchviəl).

der

(of a winged animal, aircraft, etc) to fly around in a dangerous or startling manner.

(of a wheeled vehicle, as a car, motorcycle, etc) to move in a speedy and dangerous or startling manner.


หรีด

th-noun

หรีด • (rìit)

Semi-learned borrowing from English wreath.

slbor

พวง พวง#Thai


ปลาร้า

From ปลา (bplaa, “fish”) + ร้า (ráa, “dish of salt-fermented fish”).

compound

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 68:
ปลาร้าหุ้มห่อด้วย ใบคา คาติดแปดเหม็นปลา คละคลุ้ง คือคนผู้ดีหา คบเพื่อน พาลนา ความชั่วปนปานฟุ้ง เนื่องร้ายเสมอกัน
bplaa-ráa hûm-hɔ̀ɔ dûuai · bai kaa · kaa dtìt bpɛ̀ɛt měn bplaa · klá-klúng · kʉʉ kon pûu dii hǎa · kóp pʉ̂ʉan · paan naa · kwaam-chûua bpon bpaan fúng · nʉ̂ʉang ráai sà-mə̌ə gan
One who wraps up fermented fish with blady grass finds that the grass emits a putrid odour: like this, too, is association with the wicked.

pla ra, a dish of fish fermented with salt and other ingredients, as rice bran or roasted rice powder.


ละครน้ำเน่า

th-noun

ละครน้ำเน่า • (lá-kɔɔn-náam-nâo)

From ละคร (lá-kɔɔn, “drama; play; etc.”) + น้ำเน่า (náam-nâo, “inviting vomit; nonsensical; senseless”, literally “putrid water”).


น้ำเน่า

th-adj

น้ำเน่า • (náam-nâo) (abstract noun ความน้ำเน่า)

náam-nâo (romanization)
ความน้ำเน่า (abstract-noun)

From น้ำ (náam, “water”) + เน่า (nâo, “putrid; rotten”); literally "putrid water".


น้ำเน่า

th-noun

น้ำเน่า • (náam-nâo)


กาตาร์

From English Qatar. Cognate with Lao ກາຕາ (kā tā).

ประเทศกาตาร์

รัฐกาตาร์

Qatar (a country in Western Asia, in the Middle East)


บาห์เรน

From English Bahrain, from Arabic الْبَحْرَيْن (al-baḥrayn, literally “the two seas”).

der

الْبَحْرَيْن

ประเทศบาห์เรน

ราชอาณาจักรบาห์เรน

Bahrain (an archipelago, island, and country in Western Asia, in the Persian Gulf)


มอริเตเนีย

ประเทศมอริเตเนีย

สาธารณรัฐอิสลามมอริเตเนีย


สัทอักษร

th-noun

สัทอักษร • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

From Pali sadda (“noise; sound; voice”) + Sanskrit अक्षर (akṣara, “alphabet; character; letter”).


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


กาลกิณี

Borrowed from Pali kālakaṇṇī, kāḷakaṇṇī (“dawdler; idler; loafer”), from Sanskrit कालकर्णि (kālakarṇi) (whence Thai กาลกรรณี). Cognate with Khmer កាឡកិណី (kaalkenəy).

cog

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, unholy, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck.


กาลกิณี

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) that which is bad, wicked, or evil; inauspiciousness, unfortunateness, unfavourableness, unholiness; that which is ill-boding, is marked by or invites misfortune, or brings about bad luck.


ด้าว

th-noun

ด้าว • (dâao)

ด้าวใดชนนับหน้า ฤๅมี มิตรรักญาติอารี หมู่ม้วย วิทยาชาติกระวี วายเสื่อม สิ้นนา ที่นั้นอย่าอยู่ด้วย แต่สิ้นสักวัน
dâao dai chon náp nâa · rʉʉ mii · mít rák yâat aa-rii · mùu múuai · wít-tá-yaa châat grà-wii · waai sʉ̀ʉam · sîin naa · tîi nán yàa yùu dûuai · dtɛ̀ɛ sîin sàk wan

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, page 512

In whatever place where you can't find anyone that respects you, and none of your beloved friends or benevolent relatives exists, and no any man of wisdom is present, you shall not remain even for a day.

district; domain; locality; place; realm; region; territory.


ฤๅสาย

ฤๅสาย • (rʉʉ-sǎai)

/rɯː˧.saːj˩˩˦/

2015, นันทา ขุนภักดี, พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ:
พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ
prá-rʉʉ-sǎai son-prá-jà-rəən nə̂ən-naan təən
May Your Divine Majesty be blessed with longevity.

1989, เทพ สุนทรศารทูล, กาพย์พระมาลัย:
ในเมื่อศาสนา แห่งพระฤๅสาย คนทั่วทั้งหลาย ย่อมงามเสมอกัน
nai mʉ̂ʉa sàat-sà-nǎa · hɛ̀ng prá-rʉʉ-sǎai · kon tûua táng lǎai · yɔ̂m ngaam sà-mə̌ə gan
In the religion of His Divine Holiness [referring to Maitreya, a future Buddha], all the people will equally be fair.

a title used when speaking of or to a person in authority or person of distinction, as a monarch, royal personage, etc.


ฤๅษีแปลงสาร

ฤๅษีแปลงสาร • (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan)

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/

From ฤๅษี (rʉʉ-sǐi, “ṛ́ṣi”) + แปลง (bplɛɛng, “to alter; to change”) + สาร (sǎan, “letter; message; text”); literally "a ṛ́ṣi alters a message".
The term took its origin from a Buddhist jātaka, the Rathasena Jātaka. In the jātaka, a queen, an ogress in disguise, ordered Rathasena (รถเสน) the hero to carry her private message to her daughter. The message said:
: "Should this boy come in daytime, devour him in daytime. Should he come in nighttime, devour him in nighttime."
Rathasena met a ṛ́ṣi en route. The ṛ́ṣi, having learnt of the message, secretly reversed the text that the message became:
: "Should this boy come in daytime, marry him in daytime. Should he come in nighttime, marry him in nighttime."
So the daughter of the ogress married Rathasena.

compound

"กอัรษรวณษกลันวล้ งลพเลพา",

"อักษรวรลักษณล้วน เพลงพาล"
àk-sɔ̌ɔn wɔɔn-rá lák lúuan · pleeng paan
"all the letters in this divine message are just a deceptive serenade".

(idiomatic) person who alters a document, message, etc, especially in a completely different way or for an outcome or effect contrary to that intended by the original.


เปรู

ประเทศเปรู

สาธารณรัฐเปรู

ชาวเปรู


โคลอมเบีย

ประเทศโคลอมเบีย

สาธารณรัฐโคลอมเบีย


โบลิเวีย

ประเทศโบลิเวีย


นัดหมาย

th-verb

นัดหมาย • (nát-mǎai) (abstract noun การนัดหมาย)

nát-mǎai (romanization)
การนัดหมาย (abstract-noun)

From นัด (nát, “to appoint”) + หมาย (mǎai, “to fix; to determine”).

com

to appoint: to determine by authority or agreement.


เวเนซุเอลา

ประเทศเวเนซุเอลา


การวินิจฉัย

th-noun

การวินิจฉัย • (gaan-wí-nít-chǎi)

From การ (gaan) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi).

วินิจฉัย วินิจฉัย#Thai


สากล

Borrowed from Sanskrit सकल (sakala, “total”) or Pali sakala (“idem”). Cognate with Lao ສາກົນ (sā kon), Khmer សាកល (saakɑl).

bor+

อันมือไกวเปลไซร้แต่ไรมา คือหัตถาครองพิภพจบสากล
an mʉʉ gwai bplɛɛ sái dtɛ̀ɛ rai maa · kʉʉ hàt-tǎa krɔɔng pí-póp jòp sǎa-gon
The hand that rocks the cradle is the hand that rules the world.
(literally) From time immemorial, the hand that rocks the cradle has always been the hand that rules the whole world.

เพลงสากล


รอน ๆ

th-adj

รอน ๆ • (rɔɔn-rɔɔn)


ปารากวัย

ประเทศปารากวัย

สาธารณรัฐปารากวัย


มติ

th-noun

มติ • (má-dtì)

From Sanskrit मति (mati, “determination; resolution; view; etc.”) or Pali mati.
Compare Lao ມະຕິ (ma ti).

bor

a resolution (an expression of opinion or intention, as one made by a meeting, body of persons, etc.).


อมฤต

th-adj

อมฤต • (à-má-rít)

/ʔa˨˩.ma˦˥.rɯt̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit अमृत (amṛta, “immortal; ambrosia”); perhaps via Old Khmer ʼamṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛt or Angkorian Old Khmer ʼamṛta, ʼamṛtt, ʼaṃṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛtta (“immortal, god; constituent of slavename”). Cognate with Modern Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt). Compare Pali amata, from which Thai อมต (à-má-dtà-) was derived.

cog

Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt)


อมฤต

th-noun

อมฤต • (à-má-rít)

/ʔa˨˩.ma˦˥.rɯt̚˦˥/

cog

Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt)

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ nám-pʉ̂ng kʉʉ nám-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam à-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream – that's what love is.

น้ำ น้ำ#Thai


อนิจกรรม

th-noun

อนิจกรรม • (à-nít-jà-gam)

From Pali anicca (“changeful; impermanent”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; deed”); literally "act of being impermanent" (or "state of being impermanent" = "impermanence").


อสัญกรรม

th-noun

อสัญกรรม • (à-sǎn-yá-gam)

From อสัญ (“unconscious”) + กรรม (gam, “act; action; deed; etc”).


ราชบุรี

From ราช (râat, “royal”) + บุรี (bù-rii, “town”).

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Ratchaburi (a province in central Thailand)


วิลิศมาหรา

th-adj

วิลิศมาหรา • (wí-lít-sà-maa-rǎa) (abstract noun ความวิลิศมาหรา)

wí-lít-sà-maa-rǎa (romanization)
ความวิลิศมาหรา (abstract-noun)

From Javanese ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ꦩꦫ (Wilismara), a portmanteau word of ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ (wilis, “Mount Wilis”) + ꦲꦚ꧀ꦗꦱ꧀ꦩꦫ (anjasmara, “Mount Anjasmara”), the name of a sacred mountain in the story of Javanese prince Panji, on top of which a finely decorated, golden temple sits.


กระหล่ำ

th-noun

กระหล่ำ • (grà-làm)

กะหล่ำ กะหล่ำ#Thai


ง่วน

Borrowed from Hainanese 玩 (nguan5, “to play with”). Compare Vietnamese ngoạn.


กิเลน

qilin, mythological Chinese dragon-headed, scaly, four-footed creature.


จันอับ

จันอับ • (jan-àp)

Borrowed from Hainanese 餞盒／饯盒 (zin3 ab8, “box of offering”).

bor

ข้าวพอง ข้าวพอง#Thai

ขี้แมว ขี้แมว#Thai

งาตัด งาตัด#Thai

ถั่วตัด ถั่วตัด#Thai

assortment of Chinese sweetmeats traditionally used or consumed on religious occasions, consisting of ข้าวพอง, ขี้แมว, งาตัด, ถั่วตัด, etc.


โลโต

From Mandarin 駱駝／骆驼 (luòtuo). Cognate with Zhuang lozdoz.


ชิงสุกก่อนห่าม

th-adv

ชิงสุกก่อนห่าม • (ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam)

/t͡ɕʰiŋ˧.suk̚˨˩.kɔːn˨˩.haːm˨˩/

From ชิง (ching, “to seize”) + สุก (sùk, “to ripen”) + ก่อน (gɔ̀ɔn, “before”) + ห่าม (hàam, “the period during which a fruit is almost ripe”); literally "to seize (an opportunity) to ripen before the time of near ripeness".

compound

Proverbs 20:21, Thai Standard Version 2011:
มรดกที่ได้มาอย่างชิงสุกก่อนห่าม ที่สุดปลายก็ไม่เป็นมงคล
mɔɔ-rá-dòk tîi dâai maa yàang ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam tîi-sùt bplaai gɔ̂ɔ mâi bpen mong-kon
An inheritance gained hastily in the beginning will not be blessed in the end.

Proverbs 20:21, KJV:
เริ่มแรกอาจได้รับมรดกแบบชิงสุกก่อนห่าม แต่ที่สุดปลายจะไม่เป็นพร
rə̂əm-rɛ̂ɛk àat dâai ráp mɔɔ-rá-dòk bɛ̀ɛp ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam dtɛ̀ɛ tîi sùt bplaai jà mâi bpen pɔɔn
An inheritance may be gotten hastily at the beginning; but the end thereof shall not be blessed.


ชิงสุกก่อนห่าม

th-verb

ชิงสุกก่อนห่าม • (ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam)

/t͡ɕʰiŋ˧.suk̚˨˩.kɔːn˨˩.haːm˨˩/

(idiomatic) to do something before the right time.


ชิงหมาเกิด

th-adj

ชิงหมาเกิด • (ching-mǎa-gə̀ət)

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/

From ชิง (ching, “to take away or take possession of by force”) + หมา (mǎa, “dog”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”); literally "to forcibly take possession of a dog's chance to be born"; probably from the following verse in the epic poem Khun Chang Khun Phaen, which figuratively describes the despicability of a character:
: "หมามันจะเกิดชิงหมาเกิด มึงไปตายเสียเถิดอ้ายห้าเบี้ย"
: mǎa man jà gə̀ət ching mǎa gə̀ət · mʉng bpai dtaai sǐia tə̀ət âai hâa bîia
: "A dog was about to be born, but you reaved the dog's chance to be born. Go die, you man of five cowries!"
: Notes: the phrase hâa bîia (literally "five cowries") is possibly a spoonerism of เหี้ย (hîia, “extremely bad”) + บ้า (bâa, “insane; mad”).

lang

(idiomatic and offensive) extremely despicable.


ชิงหมาเกิด

th-noun

ชิงหมาเกิด • (ching-mǎa-gə̀ət)

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/

(idiomatic and offensive) extremely despicable person.


ขันที

Uncertain. Possibly from Sanskrit खण्ड (khaṇḍa, “cut; chip; section; slice”) + -ई (-ī, “feminine suffix; one who does”).


สมองตาย

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.taːj˧/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ตาย (dtaai, “to die”).


สมองฝ่อ

th-noun

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).

compound

(slang and derogatory) idiocy; stupidity.


สมองไหล

th-noun

สมองไหล • (sà-mɔ̌ɔng-lǎi)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.laj˩˩˦/

Calque of English brain drain. Same as สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ไหล (lǎi, “to drain; to flow out”), Compare Lao ສະໝອງໄຫຼ (sa mǭng lai).


ปลอดภัยไว้ก่อน

th-phrase

ปลอดภัยไว้ก่อน • (bplɔ̀ɔt-pai-wái-gɔ̀ɔn)

ปลอดภัย (bplɔ̀ɔt-pai) + ไว้ (wái) + ก่อน (gɔ̀ɔn)

th-l

ปลอดภัย (bplɔ̀ɔt-pai)

ก่อน (gɔ̀ɔn)


อโห

th-interj

อโห • (à-hǒo)

/ʔa˨˩.hoː˩˩˦/

From Sanskrit अहो (aho, expression of surprise, joy, etc.).

der

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, →ISBN, page 15:
อโห หญิงเวศยาไปพาโยคีแบกทารกมาแล้ว
à-hǒo yǐng wêet-sà-yǎa bpai paa yoo-kii bɛ̀ɛk taa-rók maa lɛ́ɛo
Lo, the unchaste lady has brought in a yogi carrying a baby!

(archaic, poetic) an exclamation of exultation, surprise, taunting, etc.


ฮาม

ประฮาม ประฮาม#Thai

(archaic, poetic) Clipping of ประฮาม (bprà-haam).


อุตพิด

th-noun

อุตพิด • (ùt-dtà-pít)

The plant, Typhonium trilobatum (L.) Schott, of the family Araceae, whose blossoms open in the evening and give a very acrid smell.


บถ

From Pali patha (“course; path; route; way”).

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, →ISBN, page 169:
จงจรเที่ยว เทียวบทไป พงพนไพร ไศลดำเนิน ดุ่มบถด่วน ชวนจิตเพลิน ใดบ่มิเกิน เชิญบทจร
jong jà-rá tîao · tiao bà-tá bpai · pong pá-ná prai · sǎi-lá dam-nəən · dùm bà-tà dùuan · chá-wá-ná-jì-dtà pləən · dai bɔ̀ɔ mí gəən · chəən bà-tá-jɔɔn
Go travel! Make a trip to any jungle, forest, or hill! Start walking along this path at once, as it will lead your mind to pleasure! Nothing is more enjoyable than travel. Let's set out on a journey right away!


แสะ

From Old Khmer sēḥ (“horse”) or Angkorian Old Khmer seḥ, ʼseḥ, ʼaseḥ (“horse”). Cognate with Modern Khmer សេះ (seh).

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 235:
สารเรวรวดพ้ยงพ่าง แสะสยาม ลางส่ำสองงางอน เงือดฟ้า ลางสารแกว่นสงคราม เคยเกลื่อน บรแฮ ลางส่ำงาอ่าหน้า เฉอดฉัน
sǎan reo-rûuat píiang-pâang · sɛ̀ sà-yǎam · laang sàm sɔ̌ɔng ngaa ngɔɔn · ngʉ̂ʉat fáa · laang sǎan gwɛ̀n sǒng-kraam · kəəi glʉ̀ʉan · bɔɔn hɛɛ · laang sàm ngaa àa nâa · chə̀ət-chǎn
The elephants were swift like Siamese horses. The two tusks [of] some groups [were so] curved [and] reached the heavens. Some of the elephants [were so] smart [in] warfare [and] had discomfited [many] enemies, in very deed. Some groups [had] imposing tusks [that] glorified [their own] faces.

Equus caballus
Equus caballus#Translingual

(archaic, literary, poetic) horse: Equus caballus.


อัมพิละ

th-adj

อัมพิละ • (am-pí-lá)


เหี้ย

th-noun

เหี้ย • (hîia)

Unknown. Compare Lao ເຫັ້ຽ (hīa), Tai Dón hể, Tày khı́a, and Nùng [Western] tɕhi:^(C1).
As observed by Chamberlain (2022), Varanus salvator is a highly venerated creature in Siamese folk religion, so much so that the evocation of its name is regarded as taboo, hence the negative connotations. An earliest attestation of this can be found in a 1891 magazine from the reign of King Chulalongkorn, indicating that the term had been used negatively since at least the previous reign.

2023 March 2, “เจาะมายาคติการกิน “เหี้ย” ผ่านชุมชนที่ ผัด-แกง-ย่าง เนื้อตัวเงินตัวทอง ด้วยความเชื่อเป็นยา”, in bbc.com:
ลูกค้าของร้านเชื่อว่าการบริโภคเนื้อเหี้ยเป็นยาชูกำลังวังชาทางเพศ
lûuk-káa kɔ̌ɔng ráan chʉ̂ʉa wâa gaan-bɔɔ-rí-pôok nʉ́ʉa hîia bpen yaa chuu gam-lang-wang-chaa taang pêet
Clients of the shop believe that consumption of Asian water monitor flesh is a medicine [that] enhances sexual vigour.

2024 January 18, พรสัคค์ ปัญญาลิขิต, “‘เหี้ย’ ก็มีหัวใจ สัตว์ที่เคยศักดิ์สิทธิสู่วาทกรรมหยาบคาย”, in seub.or.th:
เหี้ยถือเป็นสัตว์นักล่าระดับสูงสุด...การมีอยู่ของเหี้ยในพื้นที่ถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์
hîia tʉ̌ʉ bpen sàt nák-lâa rá-dàp sǔung sùt ... gaan-mii-yùu kɔ̌ɔng hîia nai pʉ́ʉn-tîi tʉ̌ʉ bpen dtuua-chíi-wát kwaam-ù-dom-sǒm-buun
Asian water monitors are considered to be top-level predatory animals... Existence of Asian water monitors in an area is deemed to be an indicator of [its] fertility.

ตัว ตัว#Thai

(ตัว~) Asian water monitor (Varanus salvator)

ไอ้ ไอ้#Thai

(slang, vulgar, very offensive, used as a curse word) (อี, ไอ้~) anyone or anything considered to be unpleasant, unfavourable, disagreeable, or contemptible.


เหี้ย

th-adj

เหี้ย • (hîia) (abstract noun ความเหี้ย)

hîia (romanization)
ความเหี้ย (abstract-noun)

(slang, vulgar, very offensive) unpleasant; unfavourable; disagreeable; contemptible.


เหี้ย

th-adv

เหี้ย • (hîia)

(slang, vulgar, very offensive) unpleasantly; unfavourably; disagreeably; contemptibly.

(slang, vulgar, very offensive) used as an intensifier: the fuck, the hell, the heck, etc.

(slang, vulgar, can be offensive) extremely; very.


เหี้ย

th-interj

เหี้ย • (hîia)

(slang, vulgar, can be offensive) an exclamation of anger, contempt, disapproval, discontent, disgust, dismay, rejection, or surprise.


อุลิด

th-noun

อุลิด • (ù-lít)

From Old Khmer ឧលិក៑ (ulik), ឧលិក្ក៑ (ulikk, “watermelon”). Cognate with Modern Khmer ឪឡឹក (ʼəwlək).


โยคี

From Pali yogī (“friar”, literally “yoga practitioner”).

der

ในกรุงอุชชยินีมีคนเกิดในวันเดือนปีเดียวกันแลฤกษ์เดียวกัน ๓ คน คนที่ ๑ คือ พระองค์ผู้ทรงพระนาม พระวิกรมาทิตย์ คนที่ ๒ เป็นบุตรคนค้าน้ำมัน คนที่ ๓ เป็นโยคี ฆ่าคนที่ ๒ ตายเสียแล้ว โยคีนั้นฆ่าคนทั้งหลายที่มีโอกาสฆ่าได้เพื่อบูชานางทุรคา ครั้นฆ่าบุตรคนค้าน้ำมันแล้ว โยคีก็ไปทำตบะห้อยตัวเอาหัวลงอยู่บนต้นไม้ในป่าช้า มีความคิดจะฆ่าพระองค์ผู้เป็นราชา แลได้ฆ่าแล้วซึ่งบุตรของตน
nai grung ùt-chá-yí-nii mii kon gə̀ət nai wan-dʉʉan-bpii diiao gan lɛɛ rə̂ək diiao gan sǎam kon · kon tîi nʉ̀ng kʉʉ prá-ong pûu song prá-naam wí-grom-maa-tít · kon tîi sɔ̌ɔng bpen bùt kon káa náam-man · kon tîi sǎam bpen yoo-kii · kâa kon tîi sɔ̌ɔng dtaai sǐia lɛ́ɛo · yoo-kii nán kâa kon táng-lǎai tîi mii oo-gàat kâa dâai pʉ̂ʉa buu-chaa naang tú-ra-kaa · krán kâa bùt kon káa náam-man lɛ́ɛo · yoo-kii gɔ̂ɔ bpai tam dtà-ba hɔ̂i dtuua ao hǔua long yùu bon dtôn-máai nai bpàa-cháa · mii kwaam-kít jà kâa prá-ong pûu bpen raa-chaa · lɛɛ dâai kâa lɛ́ɛo sʉ̂ng bùt kɔ̌ɔng dton

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, pages 11–12

In the Ujjayini Kingdom, there were three persons born on the same date and at the same propitious time. The first is Your Majesty, who bears the name of Vikramāditya; the second, a son of an oil trader; the third, a yogī. Having killed the second person, the yogī went on to kill all the people whom he had opportunities to kill, for the purpose of worshipping Lady Durgā. Upon killing the oil trader's son, the yogī went to practice Tapas in a necropolis by hanging himself from a tree. He kept contemplating about murdering you, My Liege. And he too had put his own son to death.

บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงแว่ว สะดุ้งแล้วเหลียวแลชะแง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
bàt-dǐiao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dung lɛ́ɛo lǐiao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót · lɛ́ɛo sɔ̌ɔn wâa yàa wái-jai má-nút · man sɛ̌ɛn sùt lʉ́k-lám lʉ̌ʉa gam-nòt · tʉ̌ng tǎo-wan pan gìiao tîi líia-lót · gɔ̂ɔ mâi kót mʉ̌ʉan nʉ̀ng nai náam-jai kon

สุนทรภู่, พระอภัยมณี

Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff. Then this teaching the priest gave unto him: Never trust human hearts, for they are boundless and beyond expectation, indeed. Even climbing ivies are not as twisting as human minds.


เสน่ง

th-noun

เสน่ง • (sà-nèng)

From Old Khmer sneṅ (“horn”). Compare Modern Khmer ស្នែង (snaeng).

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, กฤษณาสอนน้องคำฉันท์:
พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง โททนต์เสน่งคง สำคัญหมายในกายมี
prʉ́-sòp-pá gaa-sɔ̌ɔn, ìik gun-chɔɔn an bplòt-bplong, too ton sà-nèng kong, sǎm-kan mǎai nai gaai mii
When bulls, buffaloes, or elephants die, their paired tusks or horns, the distinct symbols of their bodies, will remain.

(elegant) horn: bony, permanent growth of animal


ปัดโธ่

th-interj

ปัดโธ่ • (bpàt-tôo)

Corrupted from พุทโธ่, from Pali buddhō (“Buddha”, literally “awakened one”).

der

2015, "ประยุทธ์ยันให้งบสร้างอุทยานราชภักดิ์ตามระเบียบ", เดลินิวส์, สี่พระยาการพิมพ์:
รับผิดชอบเรื่องอะไรไหนตอบมาซิ ปัดโธ่
ráp-pìt-chɔ̂ɔp rʉ̂ʉang à-rai nǎi dtɔ̀ɔp maa sí · bpàt-tôo
Tell me what I should be held responsible for? Bpàt-tôo!

2016, "บิ๊กตู่ป้องหลานชายไม่ผิด ท้าฟ้องศาล - ยันตั้งกันทุกปี ฉุน ต้องเปลี่ยนนามสกุลไหม", มติชนออนไลน์, มติชน:
เรื่องการแต่งตั้งลูกน้องชาย ปัดโธ่ เขาก็แต่งตั้งกันทุกปี
rʉ̂ʉang gaan-dtɛ̀ng-dtâng lûuk nɔ́ɔng-chaai · bpàt-tôo · kǎo gɔ̂ɔ tam gan túk bpii
Regarding the appointment of my own brother's son [to a public office]? Bpàt-tôo! Everyone just makes such an appointment every year!

2016, "ประยุทธ์ชี้เปรี้ยงแม้ว-วอยซ์ทีวีชักใยกลุ่มเคลื่อนไหว", ไทยโพสต์, ไทยโพสต์:
สื่อกล้าบอกให้ชัดหรือไม่ว่าเป็นใครหรือพวกไหน ก็ไม่กล้า ปัดโธ่
sʉ̀ʉ glâa bɔ̀ɔk hâi chat rʉ̌ʉ mâi wâa bpen krai rʉ̌ʉ pûuak nǎi · gɔ̂ɔ mâi glâa · bpàt-tôo
Is there any media outlet that dares clearly say who or which group is that? No, no at all! Bpàt-tôo!

used to express frustration, disappointment, or contempt. Correspond with damn it in English.


แหล่งจ่ายไฟ

th-noun

แหล่งจ่ายไฟ • (lɛ̀ng-jàai-fai)


ส้มเช้ง

ส้มเช้ง • (sôm-chéng)

/som˥˩.t͡ɕʰeŋ˦˥/

/som˥˩.t͡ɕʰeːŋ˦˥/

From ส้ม (sôm, “citrus”) + เช้ง (chéeng, “sweet orange”).


รสชาด

/rot̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

รสชาติ รสชาติ#Thai


สิง

sǐng (romanization)
การสิง (abstract-noun)

From Old Khmer ស្យង (syaṅa), ស្យង៑ (syaṅ), សិយង (siyaṅa), សីយង (sīyaṅa), សិង្យ (siṅya), សិង (siṅa), សីង (sīṅa), សិង៑ (siṅ, “to dwell; to reside; to be present; etc”). Cognate with Modern Khmer សិង (səng).

(of a spirit, especially an evil one) to possess; to occupy; to dwell; to reside.

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๑”, in นิทานเวตาล, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร [พิมพ์แจกเป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพท้าววรคณานันท์ (ม.ร.ว.ปั้ม มาลากุล) วันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๘๒ ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส], page 51:
เมื่อนางเหยียบดอกบัวนั้น นางให้สัญญาว่า นางชื่อ ปัทมาวดี และเมื่อนางเอาดอกบัวปักที่อุระนั้น เป็นที่หมายว่า พระองค์สิงอยู่ในหฤทัยแห่งนาง
mʉ̂ʉa naang yìiap dɔ̀ɔk buua nán · naang hâi sǎn-yaa wâa · naang chʉ̂ʉ · bpàt-tá-maa wá-dii · lɛ́ mʉ̂ʉa naang ao dɔ̀ɔk buua bpàk tîi ù-rá nán · bpen-tîi mǎai wâa · prá-ong sǐng yùu nai hà-rʉ́-tai hɛ̀ng naang
As she steppeth upon the water lily, she giveth a sign that she is clept Patthamawadi. And as she taketh the water lily [up and] placeth [it] in [her] bosom, it is meant [to be understood] that in her heart art thou dwelling.

(literary or slang) to dwell; to reside; to remain; to stay.

(slang, humorous, of persons) to stick together closely or stay close to each other, as if being one.


เช้ง

Borrowed from Teochew 橙 (cêng5, “orange”).

bor+

ส้ม ส้ม#Thai


ลิสง

th-noun

ลิสง • (lí-sǒng)

Possibly from Chinese 花生 (huāshēng, “peanut”) or 落花生 (luòhuāshēng, “peanut”).

ถั่ว ถั่ว#Thai


รสชาติ

รสชาติ • (rót-châat)

/rot̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From รส (rót, “taste; flavour”) + ชาติ (châat, emphatic suffix).


เอกวาดอร์

th-proper noun

เอกวาดอร์ • (ee-gwaa-dɔɔ)

ประเทศเอกวาดอร์

สาธารณรัฐเอกวาดอร์


กายอานา

From English Guyana. Cognate with Lao ກູຢານາ (kū yā nā).

cog

Lao ກູຢານາ (kū yā nā)

ประเทศกายอานา


ดูไบ

United Arab Emirates
United Arab Emirates#English

Dubai (an emirate of the United Arab Emirates)

Dubai (the capital city of Dubai emirate, United Arab Emirates)


ดุจ

From Old Khmer tūc°, tūca, tūcca, ṭūca (“like; similar”). Cognate with Modern Khmer ដូច (douc).

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
เสร็จอาชญาทัณฑ์ กิจพลันประกาศทำ ปัพพาชนียกรรม ดุจราชโองการ
sèt àat-chá-yaa tan · gì-jà plan bprà-gàat tam · bpàp-pâat-chá-nii-gam · dù-jà râat-chá oong-gaan
Once the infliction of penalties was done, his banishment was immediately announced as commanded by the royal edict.


ดุจ

Psalm 102:6, KJV:
ข้าพระองค์เป็นเหมือนนกกระทุงที่ในถิ่นทุรกันดาร ดุจนกเค้าแมวแห่งทะเลทราย
kâa-prá-ong bpen mʉ̌ʉan nók grà-tung tîi nai tìn tú-rá-gan-daan · dùt nók káo-mɛɛo hɛ̀ng tá-lee-saai
I am like a pelican of the wilderness: I am like an owl of the desert.

(formal, elegant) like; as; similar; resembling; characteristic of.


ขดาน

kà-daan (romanization)
แผ่น (classifier)

From Old Khmer ខ្តារ៑ (khtār, “board; plank”). Cognate with Modern Khmer ក្ដារ (kdaa).

bor

อนิรุทธ์คำฉันท์:
จึงวาดนแน่งโฉม อนิรุทธราชา นางเอาขดานมา บันทับทรวงก็ไห้โหย อ้านี้แหละรูปท้าว อันมาชมมาชายโชย
jʉng wâat ná-nɛ̂ng chǒom · à-ní-rút-tá raa-chaa · naang ao kà-daan maa · ban-táp suuang gɔ̂ hâi hǒoi · âa níi hlɛ̀ rûup táao · an maa chɔɔ-mɔɔ maa chaai chooi
So they drew Anirut the fair lord [on a slate]. She took the slate up and pressed it against her chest, saying in tears: "Ah! This, indeed, is the picture of the prince who came to court and caress me!"

(archaic) board for writing, drawing, etc, as slate, chalkboard, etc.


ทองเหลือง

th-noun

ทองเหลือง • (tɔɔng-lʉ̌ʉang)

/tʰɔːŋ˧.lɯa̯ŋ˩˩˦/

From ทอง (tɔɔng, “gold”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”).


ของเหลว

th-noun

ของเหลว • (kɔ̌ɔng-lěeo)

/kʰɔːŋ˩˩˦.leːw˩˩˦/

From ของ (kɔ̌ɔng, “stuff”) + เหลว (lěeo, “liquid”).


ความแข็ง

th-noun

ความแข็ง • (kwaam-kɛ̌ng)

/kʰwaːm˧.kʰɛŋ˩˩˦/

แข็ง แข็ง#Thai

abstract noun of แข็ง (kɛ̌ng): hardness; rigidness.


ของแข็ง

ของแข็ง • (kɔ̌ɔng-kɛ̌ng)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰɛŋ˩˩˦/

ของ (kɔ̌ɔng, “stuff”) + แข็ง (kɛ̌ng, “rigid”)


อาหารทะเล

From อาหาร (aa-hǎan, “food”) + ทะเล (tá-lee, “sea”). Calque of English seafood. Cognate with Lao ອາຫານທະເລ (ʼā hān tha lē).

cog

Lao ອາຫານທະເລ (ʼā hān tha lē)


กระหรี่

th-noun

กระหรี่ • (grà-rìi)

กะหรี่ กะหรี่#Thai


กะหรี่

กะหรี่ • (gà-rìi)

From aphaeresis and corruption of ช็อกการี (chɔ́k-gaa-rii) or ช็อกกะรี (chɔ́k-gà-rii, “prostitute”), ultimately from Hindi छोकरी (chokrī, “young girl”).

(slang, derogatory, offensive) prostitute.


กะหรี่

กะหรี่ • (gà-rìi)

Semi-learned borrowing from Tamil கறி (kaṟi, “curry”).

slbor

แกง แกง#Thai

pungent dish of vegetables, meat or fish, etc, flavoured with various spices or curry powder.

แกง แกง#Thai

any dish flavoured with curry powder or the like.


หัวแร้ง

th-noun

หัวแร้ง • (hǔua-rɛ́ɛng)

/hua̯˩˩˦.rɛːŋ˦˥/

From หัว (hǔua, “head”) + แร้ง (rɛ́ɛng, “vulture”).


ทะเลทราย

From ทะเล (tá-lee, “sea”) + ทราย (saai, “sand”); literally "sea of sand".

compound

Psalm 102:6, KJV:
ข้าพระองค์เป็นเหมือนนกกระทุงที่ในถิ่นทุรกันดาร ดุจนกเค้าแมวแห่งทะเลทราย
kâa-prá-ong bpen mʉ̌ʉan nók-grà-tung tîi nai tìn tú-rá-gan-daan dùt nók-káo-mɛɛo hɛ̀ng tá-lee-saai
I am like a pelican of the wilderness: I am like an owl of the desert.

Isaiah 40:3, KJV:
เสียงผู้ร้องในถิ่นทุรกันดารว่า "จงเตรียมมรรคาแห่งพระเยโฮวาห์ จงทำทางหลวงสำหรับพระเจ้าของเราให้ตรงไปในทะเลทราย
sǐiang pûu rɔ́ɔng nai tìn tú-rá-gan-daan wâa jong dtriiam man-kaa hɛ̀ng prá-yee-hoo-waa jong tam taang-lǔuang sǎm-ràp prá-jâao kɔ̌ɔng rao hâi dtrong bpai nai tá-lee-saai
The voice of him that crieth in the wilderness, Prepare ye the way of the LORD, make straight in the desert a highway for our God.


กเทย

th-noun

กเทย • (gà-təəi)

กะเทย กะเทย#Thai


เชอง

เชอง • (chəəng)

บัดนั้นข้าผู้หื่น เหนกล แกว่นนา ธสั่งใดตนตรา ถ่องถ้วน ยังชยงชื่นดลโดย คำราช เร็วแฮ เชองชอบเชองใดล้วน เลือกแถลง ฯ
bàt-nán kâa pûu hʉ̀ʉn · hěn gon · gwɛ̀n naa · tá sàng dai dton dtraa · tɔ̀ng tûuan · yang chiiang-chʉ̂ʉn don dooi · kam râat · reo hɛɛ · chəəng chɔ̂ɔp chəəng dai lúuan · lʉ̂ʉak tà-lɛ̌ɛng
At that time, the fervent servant found the stated stratagems beneficial. So whatever His Majesty declared to him he committed to his memory clearly. Thereupon he departed to Chiang Chuen with dispatch as commanded by the royal edict. There he demonstrated to them whatever trick or tactic that he found excellent.
หมากขามรกรูดช้าง ลงเชอง
màak-kǎam rók rûut cháang · long chəəng

Tamarind trees that grew in abundance caused soldiers to fall off their elephants and lie at the feet of the elephants.

เชิง เชิง#Thai


บำบัด

th-verb

บำบัด • (bam-bàt) (abstract noun การบำบัด)

bam-bàt (romanization)
การบำบัด (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer paṃpat (“to deceive, to cheat; to destroy, to eliminate; to end, to stop; etc”). Doublet of ตระบัด (dtrà-bàt). Cognate with Modern Khmer បំបាត់ (bɑmbat).

bor+

บำบัดน้ำเสีย

บำบัดโรค

บำบัดผู้ป่วย

(transitive, of something unfavourable) to heal, to treat; to make better, to improve; to dispel, to eliminate, to remove.


บำบัด

(often in combination) therapy; treatment.


ข้าวหลาม

th-noun

ข้าวหลาม • (kâao-lǎam)

Phono-semantic matching of Mon ခလာမ် (həlam, “baked rice in bamboo”); Mimic Thai words of ข้าว (kâao) + หลาม (lǎam). Compare Lao ເຂົ້າຫລາມ (khao lām).

psm

Cylinder of glutinous rice baked in joint of thorny bamboo.


ลุย

lui (romanization)
การลุย (abstract-noun)

From Mon လုဲ (lùi, “to wade”). Compare Khmer លុយ (luy), Lao ລຸຍ (lu nya), ລຸຽ, Vietnamese lội.

(transitive) to wade; to go through; to pass through.

(slang, intransitive) to proceed; to go ahead.


ดอลล่าร์

th-noun

ดอลล่าร์ • (dɔn-lâa)

ดอลลาร์ ดอลลาร์#Thai


โอเลี้ยง

โอเลี้ยง • (oo-líiang)

/ʔoː˧.lia̯ŋ˦˥/

From Teochew 烏涼／乌凉 (ou1 liang5, literally “black (and) chilled”).


ดอลลาร์

th-noun

ดอลลาร์ • (dɔn-lâa)


เล่า

lâo (romanization)
การเล่า (abstract-noun)

Cognate with Lao ເລົ່າ (lao), Lü ᦟᧁᧈ (law¹).

Numbers 14:39, KJV:
โมเสสเล่าข้อความนี้ให้คนอิสราเอลทั้งหมดฟัง
moo-sèes lâo kɔ̂ɔ-kwaam níi hâi kon ìs-raa-eel táng-mòt fang
Moses told these sayings unto all the children of Israel.

1 Chronicles 16:9, KJV:
จงเล่าถึงการมหัศจรรย์ทั้งสิ้นของพระองค์
jong lâo tʉ̌ng gaan má-hàt-sà-jan táng-sîn kɔ̌ɔng prá-ong
Talk ye of all his wondrous works.

เล่ามนตร์

(now rare, used of a magical or religious text) to chant; to intone; to recite.


เล่า

th-part

เล่า • (lâo)

Psalm 73:2, KJV:
แต่ข้าพเจ้าเล่า เท้าของข้าพเจ้าเกือบสะดุด
dtɛ̀ɛ kâa-pá-jâao lâo · táao kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao gʉ̀ʉap sà-dùt
But as for me, my feet were almost gone.

Job 34:13, KJV:
ใครเล่ามอบหมายทั้งโลกไว้กับพระองค์
krai lâo mɔ̂ɔp-mǎai táng lôok wái gàp prá-ong
Who hath disposed the whole world?

Proverbs 31:2, KJV:
อะไรเล่า ลูกแม่เอ๋ย อะไรเล่า ลูกแห่งท้องแม่เอ๋ย อะไรเล่า ลูกแห่งคำปฏิญาณของแม่เอ๋ย
à-rai lâo · lûuk mɛ̂ɛ ə̌əi · à-rai lâo · lûuk hɛ̀ng tɔ́ɔng mɛ̂ɛ ə̌əi · à-rai lâo · lûuk hɛ̀ng kam-bpà-dtì-yaan kɔ̌ɔng mɛ̂ɛ ə̌əi
What, my son? and what, the son of my womb? and what, the son of my vows?

Daniel 2:15, KJV:
ไฉนพระราชกฤษฎีกาของกษัตริย์จึงเร่งร้อนเล่า
chà-nǎi prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa kɔ̌ɔng gà-sàt jʉng rêng-rɔ́ɔn lâo
Why is the decree so hasty from the king?

Isaiah 6:9, KJV:
ฟังแล้วฟังเล่า แต่อย่าเข้าใจ ดูแล้วดูเล่า แต่อย่ามองเห็น
fang lɛ́ɛo fang lâo · dtɛ̀ɛ yàa kâo-jai · duu lɛ́ɛo duu lâo · dtɛ̀ɛ yàa mɔɔng hěn
Hear ye indeed, but understand not; and see ye indeed, but perceive not.

placed after an expression for emphasis.


เล่า

th-noun

เล่า • (lâo)

กฎมณเทิยรบาล, มาตรา ๓๗:
อนึ่ง ถ้าคบกันกินเล่าในพระราชวัง ให้ต้มเล่าให้ร้อนตรอกปากแล้วให้จำไว้
à-nʉ̀ng · tâa kóp gan gin lâo nai prá-râat-chá-wang · hâi dtôm lâo hâi rɔ́ɔn dtrɔ̀ɔk bpàak lɛ́ɛo hâi jam wái
Furthermore, if [officers] jointly drink liquor within the royal palace, liquor shall be boiled up hotly and poured into their throats before they are imprisoned.

กฎมณเทิยรบาล, มาตรา ๙๕:
อนึ่ง หญิงผู้ใดเอาเล่าเข้าวัง ให้ทวนด้วยลวดหนัง ๒๐ ที
à-nʉ̀ng · yǐng pûu-dai ao lâo kâo wang · hâi tuuan dûai lûuat nǎng · yîi-sìp · tii
Furthermore, any woman who brings liquor into the palace shall be lashed with a leather whip twenty times.

เหล้า เหล้า#Thai


เชิง

เชิง • (chəəng)

From Old Khmer ជេង៑ (jeṅ), ជេង (jeṅa), ជើង (jœṅa, “north; lower limb; leg; foot; bottom; edge; base; basis; stand; support; etc”). Cognate with Modern Khmer ជើង (cəəng).

ยวนพ่าย:
บัดนั้นข้าผู้หื่น เห็นกล แกว่นนา ธ สั่งใดตนตรา ถ่องถ้วน ยังเชียงชื่นดลโดย คำราช เร็วแฮ เชิงชอบเชิงใดล้วน เลือกแถลง
bàt-nán kâa pûu hʉ̀ʉn · hěn gon · gwɛ̀n naa · tá · sàng dai dton dtraa · tɔ̀ng tûuan · yang chiiang-chʉ̂ʉn don dooi · kam râat · reo hɛɛ · chəəng chɔ̂ɔp chəəng dai lúuan · lʉ̂ʉak tà-lɛ̌ɛng
At that time, the fervent servant found the stated stratagems beneficial. So whatever His Majesty declared to him he committed to his memory clearly. Thereupon he departed to Chiang Chuen with dispatch as commanded by the royal edict. There he demonstrated to them whatever trick or tactic that he found excellent.

หยั่งเชิง

ยวนพ่าย:
หมากขามรกรูดช้าง ลงเชิง
màak-kǎam rók rûut cháang · long chəəng
Tamarind trees that grew in abundance caused soldiers to fall off their elephants and lie at the feet of the elephants.

เชิงตะพาน

เชิงเขา

Exodus 19:17, KJV:
โมเสสก็นำประชาชนออกจากค่ายไปเฝ้าพระเจ้า พวกเขามายืนอยู่ที่เชิงภูเขา
moo-sèet gɔ̂ nam bprà-chaa-chon ɔ̀ɔk jàak kâai bpai fâo prá-jâao · pûuak kǎo maa yʉʉn yùu tîi chəəng puu-kǎo
And Moses brought forth the people out of the camp to meet with God; and they stood at the nether part of the mount.

1 Chronicles 28:15, KJV:
น้ำหนักของเชิงประทีปทองคำและตะเกียงทองคำ น้ำหนักของเชิงประทีปแต่ละคันกับตะเกียงแต่ละดวง น้ำหนักเงินของเชิงประทีป ทั้งเชิงประทีปกับตะเกียงนั้น ตามที่จะใช้คันประทีปแต่ละคัน
nám-nàk kɔ̌ɔng chəəng bprà-tîip tɔɔng-kam lɛ́ dtà-giiang tɔɔng-kam · nám-nàk kɔ̌ɔng chəəng bprà-tîip dtɛ̀ɛ lá kan gàp dtà-giiang dtɛ̀ɛ lá duuang · nám-nàk ngən kɔ̌ɔng chəəng bprà-tîip · táng chəəng bprà-tîip gàp dtà-giiang nán · dtaam tîi jà chái kan bprà-tîip dtɛ̀ɛ lá kan
Even the weight for the candlesticks of gold, and for their lamps of gold, by weight for every candlestick, and for the lamps thereof: and for the candlesticks of silver by weight, both for the candlestick, and also for the lamps thereof, according to the use of every candlestick.

foot: the terminal part of the leg; lowest part, bottom; footing, base, basis, foundation; stand, station, post; supporting part, support; hold, holder.

เชิงคุณภาพ

เชิงรับเชิงรุก

Techniques for defence and techniques for advance.

เชิงชู้สาว

เชิงประชด

manner; method; pattern; process; technique; way.


งูกินหนูจนงูงงงวย

th-phrase

งูกินหนูจนงูงงงวย

งูกินหนูจนงูงงงวย • (nguu gin nǔu jon nguu ngong-nguai)

nguu gin nǔu jon nguu ngong-nguai (romanization)

/ŋuː˧.kin˧.nuː˩˩˦.t͡ɕon˧.ŋuː˧.ŋoŋ˧.ŋua̯j˧/

Literally, "a snake eats rats until it gets confused"

A phrase for Thai language learners used to practice speaking Thai.


ทรายดูด

ทราย (saai, “sand”) + ดูด (dùut, “to suck”)


นิรโทษกรรม

th-noun

นิรโทษกรรม • (ní-rá-tôot-sà-gam)

From Sanskrit निर्दोष (nirdoṣa, “faultless; guiltless”) + कर्म (karma, “act; action; activity”).

der

(civil law) justifiable act, as an act harmful to another done in the execution of a lawful order or unavoidably done for the purpose of protecting oneself, the rights of a third party, or a legally protected interest.


นิรโทษกรรม

th-verb

นิรโทษกรรม • (ní-rá-tôot-sà-gam) (abstract noun การนิรโทษกรรม)

ní-rá-tôot-sà-gam (romanization)
การนิรโทษกรรม (abstract-noun)


อภัยโทษ

From อภัย (à-pai, “to forgive”) + โทษ (tôot, “penalty; punishment”).


อภัยโทษ

th-verb

อภัยโทษ • (à-pai-yá-tôot) (abstract noun การอภัยโทษ)

à-pai-yá-tôot (romanization)
การอภัยโทษ (abstract-noun)


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


ขื่อแป

th-noun

ขื่อแป • (kʉ̀ʉ-bpɛɛ)

/kʰɯː˨˩.pɛː˧/

From ขื่อ (kʉ̀ʉ, “tie beam”) + แป (bpɛɛ, “purlin”); literally "tie beam and purlin".

compound

1964, จิตร ภูมิศักดิ์, โคลงสรรเสริญเกียรติกรุงเทพมหานครยุคไทยพัฒนา:
ถึงยุคทมิฬมาร จะครองเมืองด้วยควันปืน ขื่อแปจะพังครืน และกลิ่นเลือดจะคลุ้งคาว แต่คนย่อมเป็นคน ในสายธารอันเหยียดยาว คงคู่กับเดือนดาว ผงาดเด่นในดินแดน
tʉ̌ng yúk tá-min maan · jà krɔɔng-mʉʉang dûuai kwan bpʉʉn · kʉ̀ʉ-bpɛɛ jà pang krʉʉn · lɛ́ glìn lʉ̂ʉat jà klúng-kaao · dtɛ̀ɛ kon yɔ̂m bpen kon · nai sǎai-taan an yìiat-yaao · kong-kûu gàp dʉʉan daao · pà-ngàat den nai din-dɛɛn
Though it is the age of vice in which the wicked devil [military junta] dominates amidst gun smoke, ruined law, and blood smell, in this long stream will people remain as people and in this land will they prominently stay with the moon and stars forever and ever.

2011, บัญชา สหเกียรติมนตรี, อัยการกับขื่อแปของบ้านเมือง:
อัยการกับขื่อแปของบ้านเมือง
ai-yá-gaan gàp kʉ̀ʉ-bpɛɛ kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang
Prosecuting attorneys and the law of the nation.

2014, Divas Cafe, บ้านเมืองบนขื่อแปที่น่ากังขา:
บ้านเมืองบนขื่อแปที่น่ากังขา
bâan-mʉʉang bon kʉ̀ʉ-bpɛɛ tîi nâa gang-kǎa
The nation on the edge of the questionable law.


ภูมิ์ลำเนา

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๔๔ ภูมิ์ลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เปนแหล่งสำคัญ
mâat-dtraa sìi-sìp sìi puum-lam-nao kɔ̌ɔng bùk-kon-tam-má-daa dâai-gɛ̀ɛ tìn an bùk-kon nán mii sà-tǎan-tîi yùu bpen lɛ̀ng sǎm-kan
Section 44 The domicile of a natural person is the principal place wherein he lives.

ภูมิลำเนา ภูมิลำเนา#Thai

Archaic spelling of ภูมิลำเนา (puum-lam-nao).


แป

From Proto-Southwestern Tai *pɛːᴬ² (“joist”). Cognate with Khün ᨸᩯ, Isan แป, Lao ແປ (pǣ), Lü ᦶᦔ (ṗae), Shan ပႄ (pǎae), Phake ပေ (pe), Ahom 𑜆𑜦𑜧 (pē).


แป

(medicine) ankylosed (of hand and foot).


แป

(medicine) ankylosis (of hand and foot).


แป

Compare Tai Dón [Term?] (“divided; split”).


กำสรวล

กำสรวลสมุทร:
กำสรวลศรีปราชญ์ร้าง แรมสมร เสาะแต่ปางนคร ล่มแล้ว ไป่พบไป่พานกลอน โคลงท่าน จบแฮ จวบแต่ต้นปลายแคล้ว หนึ่งน้อยยืมถวาย
gam-sǔuan sǐi bpràat ráang · rɛm sà-mɔ̌ɔn · sɔ̀ dtɛ̀ɛ bpaang ná-kɔɔn · lôm lɛ́ɛo · bpài póp bpài paan glɔɔn · kloong tâan · jɔɔ-bɔɔ hɛɛ · jùuap dtɛ̀ɛ dtôn bplaai klɛ́ɛo · nʉ̀ng nɔ́ɔi yʉʉm tà-wǎai
This elegy of Si Prat who was set apart from his lady was discovered after the kingdom [of Ayutthaya] had fallen. The full version of his poem could not be found. We met only its initial part. Its final part was a bit lost. We pray his permission to present it to you.


กักขฬะ

th-adj

กักขฬะ • (gàk-kà-là) (abstract noun ความกักขฬะ)

gàk-kà-là (romanization)
ความกักขฬะ (abstract-noun)

From Pali kakkhaḷa (“hard; harsh; rough”). Compare Sanskrit कक्खट (kakkhaṭa, “hard; harsh; rough”).

cog

Proverbs 15:1, KJV:
คำตอบอ่อนหวานทำให้ความโกรธเกรี้ยวหันไปเสีย แต่คำกักขฬะเร้าโทสะ
kam-dtɔ̀ɔp ɔ̀ɔn-wǎan tam-hâi kwaam-gròot-grîiao hǎn bpai sǐia dtɛ̀ɛ kam gàk-kà-là ráo too-sà
A soft answer turneth away wrath: but grievous words stir up anger.

(sometimes derogatory or offensive) very despicable, low, base, vile, vulgar, or rude.


ปราศจาก

From ปราศ (bpràat, “without; excluding; lacking; free from”) + จาก (jàak, “to be deprived of; to lack; to leave; from; since”).

compound

บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan-chum-num dooi sà-ngòp lɛ́ɛ bpràat-sà-jàak aa-wút.
Persons do enjoy the freedom to assemble peacefully and without arms.
การเข้าไปในเคหสถานโดยปราศจากความยินยอมของผู้ครอบครอง หรือการตรวจค้นเคหสถานหรือในที่รโหฐาน จะกระทำมิได้ เว้นแต่มีคำสั่งหรือหมายของศาล หรือมีเหตุอย่างอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

Prohibited are entries into a dwelling place without the consent of its occupier, as well as searches of a dwelling place or in a private place, save where they are authorised by judicial orders or warrants or by other grounds as designated by the laws.

gaan-kâo bpai nai kee-hà-sà-tǎan dooi bpràat-sà-jàak kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng pûu-krɔ̂ɔp-krɔɔng rʉ̌ʉ gaan-dtùuat-kón kee-hà-sà-tǎan rʉ̌ʉ nai tîi rá-hǒo-tǎan jà grà-tam mí dâai wén-dtɛ̀ɛ mii kam-sàng rʉ̌ʉ mǎai kɔ̌ɔng sǎan rʉ̌ʉ mii hèet yàang ʉ̀ʉn dtaam tîi gòt-mǎai ban-yàt

1987, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๓๐:
ผู้ใด โดยปราศจากเหตุอันสมควร พรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกพันบาทถึงสามหมื่นบาท
pûu dai dooi bpràat-sà-jàak hèet an sǒm-kuuan prâak dèk aa-yú yang mâi gəən sìp-hâa bpii bpai sǐia jàk bì-daa maan-daa pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉe pûu-duu-lɛɛ dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hòk-pan bàat tʉ̌ng sǎam-mʉ̀ʉn bàat
Any person who, without justifiable grounds, takes a child under fifteen years of age away from its father, mother, guardian, or overseer, shall be liable to imprisonment from three years to fifteen years and a fine of six thousand baht to thirty thousand baht.

James 2:26, KJV:
เพราะกายที่ปราศจากจิตวิญญาณนั้นตายแล้วฉันใด ความเชื่อที่ปราศจากการกระทำก็ตายแล้วฉันนั้นเช่นเดียวกัน
prɔ́ gaai tîi bpràat-sà-jàak jìt-win-yaan nán dtaai lɛ́ɛo chǎn dai kwaam-chʉ̂ʉa tîi bpràat-sà-jàak gaan-grà-tam gɔ̂ɔ dtaai lɛ́ɛo chǎn nán chên diiao gan
For as the body without the spirit is dead, so faith without works is dead also.


ฤาษี

th-noun

ฤาษี • (rʉʉ-sǐi)

/rɯː˧.siː˩˩˦/

ฤๅษี ฤๅษี#Thai


ร้านขายยา

ร้าน (ráan, “shop”) + ขาย (kǎai, “sell”) + ยา (yaa, “medicine”)


เป้าหมาย

th-noun

เป้าหมาย • (bpâo-mǎai) (classifier เป้าหมาย or ข้อ or ประการ)

bpâo-mǎai (romanization)
เป้าหมาย (classifier)
ข้อ (classifier)
ประการ (classifier)

From เป้า (bpâo) + หมาย (mǎai); compare Lao ເປົ້າໝາຍ (pao māi).

รัฐบาลได้กำหนดเป้าหมายเพิ่มประสิทธิภาพ

The government has set a goal of increasing efficiency.

rát-tà-baan dâai gam-nòt bpâo-mǎai pə̂əm bprà-sìt-tí-pâap

เราจะบรรลุเป้าหมายในการสร้างศูนย์การเรียนรู้

We will achieve the goal of building a learning center.

rao jà ban-lú bpâo-mǎai nai gaan sâang sǔun gaan riian-rúu


แสงใต้

แสงใต้ • (sɛ̌ɛng-dtâai)

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa

/sɛːŋ˩˩˦.taːj˥˩/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + ใต้ (dtâai, “southern”).


แสงเหนือ

th-noun

แสงเหนือ • (sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa)

/sɛːŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “northern”).


ภูมิลำเนา

From ภูมิ (puum, “locality”) + ลำเนา (“locality”); coined by Prince Narathip Phong Praphan (1891–1976) for the English legal term domicile. Compare Khmer ភូមិលំនៅ (phuumilumnɨw, “place of habitation”).

cog

2003 September 16, ศาลฎีกา, คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๐๘๓/๒๕๔๖, Bangkok: ศาลฎีกา, page 6:
ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่จังหวัดชลบุรี...
kɔ̂ɔ-tét-jing bʉ̂ʉang-dtôn fang dâai wâa · jam-ləəi mii puum-lam-nao yùu jang-wàt chon-bù-rii ...
The admissible preliminary facts are as follows: The Accused has a domicile in the province of Chon Buri...

มาตรา ๓๗ ภูมิลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เป็นแหล่งสำคัญ
mâat-dtraa · sǎam-sìp jèt · puum-lam-nao kɔ̌ɔng bùk-kon-tam-má-daa · dâai-gɛ̀ɛ · tìn an bùk-kon nán mii sà-tǎan-tîi yùu bpen lɛ̀ng sǎm-kan
Section 37 The domicile of a natural person is the locality where the principal place of residence of such person is.
มาตรา ๓๙ ถ้าภูมิลำเนาไม่ปรากฏ ให้ถือว่า ถิ่นที่อยู่เป็นภูมิลำเนา
mâat-dtraa · sǎam-sìp gâao · tâa puum-lam-nao mâi bpraa-gòt · hâi tʉ̌ʉ wâa · tìn tîi yùu bpen puum-lam-nao
Section 39 If the domicile is not known, it shall be deemed that the place of residence is the domicile.
มาตรา ๔๔ ภูมิลำเนาของผู้เยาว์ ได้แก่ ภูมิลำเนาของผู้แทนโดยชอบธรรมซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองหรือผู้ปกครอง
mâat-dtraa · sìi-sìp sìi · puum-lam-nao kɔ̌ɔng pûu-yao · dâai-gɛ̀ɛ · puum-lam-nao kɔ̌ɔng pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam sʉ̂ng bpen pûu chái am-nâat-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-bpòk-krɔɔng
Section 44 The domicile of a minor is the domicile of [its] legal representative who is the one exercising parental authority [over it] or [is its] guardian.
มาตรา ๔๕ ภูมิลำเนาของคนไร้ความสามารถ ได้แก่ ภูมิลำเนาของผู้อนุบาล
mâat-dtraa · sìi-sìp hâa · puum-lam-nao kɔ̌ɔng kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · dâai-gɛ̀ɛ · puum-lam-nao kɔ̌ɔng pûu-à-nú-baan

1992 March 31, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 109, number 42, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, published 1999-04-08, pages 11–12

Section 45 The domicile of an incompetent person is the domicile of [his] curator.

(nonstandard) place of origin; place of birth.


อวตาร

From Sanskrit अवतार (avatāra, “avatar”). Cognate with Khmer អវតារ (ʼɑɑwtaa).

(historical) monarch, considered as an avatar of a deity according to the cult of divine monarchy.

พรรคพลังประชาชนเป็นอวตารของพรรคไทยรักไทย

The People's Power Party is an avatar of the Thais Love Thais Party.

pák pá-lang bprà-chaa-chon bpen à-wá-dtaan kɔ̌ɔng pák tai rák tai

(Internet slang, sometimes humorous) alternative account, body, form, etc.; descent; sock puppet.


อวตาร

th-verb

อวตาร • (à-wá-dtaan) (abstract noun การอวตาร)

à-wá-dtaan (romanization)
การอวตาร (abstract-noun)

(Hinduism) to take or adopt the form of an avatar.

พรรคไทยรักไทยอวตารเป็นพรรคพลังประชาชน
pák tai rák tai à-wá-dtaan bpen pák pá-lang bprà-chaa-chon
The Thais Love Thais Party was incarnated by the People's Power Party.
The People's Power Party descends from the Thais Love Thais Party.

(Internet slang, sometimes humorous) to take or adopt an alternative account, body, form, etc.; to descend; to use a sock puppet.


กองทุน

th-noun

กองทุน • (gɔɔng-tun)

From กอง (gɔɔng, “heap; mass; pile; etc.”) + ทุน (tun, “capital”).

compound

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ


ข้าวเหนียวมะม่วง

th-noun

ข้าวเหนียวมะม่วง • (kâao-nǐao-má-mûuang)

desc

→ Japanese: カオニャオ・マムアン

→ Japanese: カオニャオ・マムアン

From ข้าวเหนียว (kâao-nǐao, “glutinous rice”) + มะม่วง (má-mûuang, “mango”); literally "glutinous rice [and] mangoes".

com

ข้าวเหนียวมูน ข้าวเหนียวมูน#Thai

a dessert of ข้าวเหนียวมูน (kâao-nǐao-muun) served with fresh mangoes, sometimes topped with coconut milk and fried mung beans.


ดอกไม้ไฟ

th-noun

ดอกไม้ไฟ • (dɔ̀ɔk-máai-fai)

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + ไฟ (fai, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

ดอกไม้เพลิง ดอกไม้เพลิง#Thai

Alternative form of ดอกไม้เพลิง (dɔ̀ɔk-máai-pləəng): firework


กูเกิล

th-proper noun

กูเกิล • (guu-gə̂n)


กูเกิล

th-verb

กูเกิล • (guu-gə̂n)


องคชาติ

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

องคชาต องคชาต#Thai


องค์กรนอกภาครัฐ

th-noun

องค์กรนอกภาครัฐ • (ong-gɔɔn-nɔ̂ɔk-pâak-rát)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧.nɔːk̚˥˩.pʰaːk̚˥˩.rat̚˦˥/

องค์การนอกภาครัฐ องค์การนอกภาครัฐ#Thai

Misspelling of องค์การนอกภาครัฐ (ong-gaan-nɔ̂ɔk-pâak-rát).


มหึมา

th-adj

มหึมา • (má-hʉ̀-maa) (abstract noun ความมหึมา)

má-hʉ̀-maa (romanization)
ความมหึมา (abstract-noun)

From Sanskrit महिमा (mahimā, “greatness”). Compare Old Khmer mahimā, mahmā, muḥhīmā, moḥhimā, "great; majestic; mighty; etc."; Modern Khmer មហិមា (mɔɔhemiə).

เบ้อเร่อเท่อ

bə̂ə-rə̂ə-tə̂ə

เบ้อเริ่มเทิ่ม

bə̂ə-rə̂m-tə̂m


ดอกไม้เพลิง

th-noun

ดอกไม้เพลิง • (dɔ̀ɔk-máai-pləəng)

/dɔːk̚˨˩.maːj˦˥.pʰlɤːŋ˧/

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + เพลิง (pləəng, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

1934, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด และดอกไม้เพลิง พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๕ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่อาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด หรือดอกไม้เพลิง ซึ่งเจ้าพนักงานได้รับมาจากรัฐบาลเพื่อทำการตามหน้าที่ หรือที่รัฐบาลสั่งเข้ามา นำเข้ามา ส่งออกไป ทำขึ้น ได้มา ขาย หรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น
mâat-dtraa hâa prá-râat-chá-ban-yàt níi mí-hâi chái-bang-káp gɛ̀ɛ aa-wút-bpʉʉn krʉ̂ʉang-gà-sǔn-bpʉʉn wát-tù-rá-bə̀ət rʉ̌ʉ dɔ̀ɔk-máai-pləəng sʉ̂ng jâao-pá-nák-ngaan dâai-ráp maa jàak rát-tà-baan pʉ̂ʉa tam gaan dtaam nâa-tîi rʉ̌ʉ tîi rát-tà-baan sàng kâo maa sòng ɔ̀ɔk bpai tam kʉ̂n dâai maa kǎai rʉ̌ʉ jam-nàai dooi wí-tii ʉ̀ʉn
Section 5 This Act shall not apply to firearms, ammunition, explosive devices, or fireworks which a public officer obtains from the government for the execution of his duty or which the government orders to be imported, imports, exports, produces, obtains, sells, or by any other means disposes of.

1947, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. ๒๔๙๐:
มาตรา ๔๗ ห้ามมิให้ผู้ใดทำ สั่ง นำเข้า หรือค้าซึ่งดอกไม้เพลิง เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนท้องที่
mâat-dtraa sìi-sìp jèt hâam-mí-hâi pûu dai tam sàng nam-kâo rʉ̌ʉ káa sʉ̂ng dɔ̀ɔk-máai-pləəng wén-dtɛ̀ɛ jà dâai-ráp bai-à-nú-yâat jàak naai-tá-biian tɔ́ɔng-tîi
Section 47 No person may produce, order, import, or trade in fireworks, save where he has obtained a license from the local registrar.


องค์การนอกภาครัฐ

th-noun

องค์การนอกภาครัฐ • (ong-gaan-nɔ̂ɔk-pâak-rát)

/ʔoŋ˧.kaːn˧.nɔːk̚˥˩.pʰaːk̚˥˩.rat̚˦˥/

From องค์การ (ong-gaan, “organisation”) + นอก (nɔ̂ɔk, “outside”) + ภาครัฐ (“governmental sector; public sector”), a calque of English non-governmental organisation.

compound

non-governmental organisation
non-governmental organisation


การุณยฆาต

From การุณย (“mercy”) + ฆาต (kâat, “killing”); calque of English mercy killing.


ละเมิด

th-noun

ละเมิด • (lá-mə̂ət)

/la˦˥.mɤːt̚˥˩/

From Old Khmer ល្មេស៑ (lmes, “to violate”). Cognate with Modern Khmer ល្មើស (lməəh), Mon လၟုတ်.

ความรับผิดเพื่อละเมิด

ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด


ละเมิด

th-verb

ละเมิด • (lá-mə̂ət) (abstract noun การละเมิด)

lá-mə̂ət (romanization)
การละเมิด (abstract-noun)

/la˦˥.mɤːt̚˥˩/

(civil law, transitive or intransitive) to commit a tort (against).

ละเมิดทางเพศ

ละเมิดกฎหมาย

ละเมิดลิขสิทธิ์
lá-mə̂ət lík-kà-sìt
to infringe copyright

ละเมิดสัญญา

(transitive) to breach; to break; to violate.


ปรานีฆาต

From ปรานี (bpraa-nii, “mercy”) + ฆาต (kâat, “killing”), a calque of English mercy killing.


มนุษย์ป้า

th-noun

มนุษย์ป้า • (má-nút-bpâa) (classifier คน)

má-nút-bpâa (romanization)
คน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “human”) + ป้า (bpâa, “aunt; aging woman”); literally, “auntie human”.

af

มนุษย์ป้าโวยแหลกฉุนพนักงานสนามบินห้ามขวดโลชั่นขึ้นเครื่องบิน

2016, ไทยรัฐ, มนุษย์ป้าโวยแหลกฉุน พนง. สนามบินห้ามขวดโลชั่นขึ้นเครื่องบิน, วัชรพล

An auntie human went mad after an airport official prevented her from taking a lotion bottle on board.

má-nút-bpâa wooi lɛ̀ɛk chǔn pá-nák-ngaan sà-nǎam-bin hâam kùuat loo-chân kʉ̂n krʉ̂ʉang

2015, เอเอสทีวีผู้จัดการออนไลน์, อิทธิฤทธิ์มนุษย์ป้าพบได้ทุกเวลาแม้ยามท่องเที่ยว, เอเอสทีวีผู้จัดการ

Auntie humans can express their fierceness at any time, even during travel.

ìt-tí-rít má-nút-bpâa póp dâai túk wee-laa mɛ́ɛ yaam tɔ̂ng-tîiao

(Internet slang and derogatory) aging woman who behaves selfishly.


เพลา

From Sanskrit वेला (velā, “time”). Cognate with Khmer ពេលា (peiliə, “auspicious moment”).

cog

เวลา เวลา#Thai

(archaic) Alternative form of เวลา (wee-laa)


เพลา

tissue paper made from paper mulberry, traditionally used in making puppets and as draft papers.


เพลา

to reduce (frequency, hardness, harshness, seriousness, strength, etc).


ฤาษีแปลงสาร

th-noun

ฤาษีแปลงสาร • (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan)

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/

ฤๅษีแปลงสาร ฤๅษีแปลงสาร#Thai

Misspelling of ฤๅษีแปลงสาร (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan).


ระหว่าง

ระหว่าง • (rá-wàang)

From Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“distance between (two points in space or time): space, gap; interval, period; time, occasion; etc”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระวาง (rá-waang).

1999, “พระพิพิธสาลี”, in โคลงนิราศพระพิพิธสาลี, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-06-28:
ราชอาณาจักรไทยกำลังอยู่ในระหว่างการฟื้นตัวจากความหายนะอันเนื่องมาจากการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ ๒
râat-chá-aa-naa-jàk tai gam-lang yùu nai rá-wàang gaan-fʉ́ʉn-dtuua jàak kwaam-hǎa-yá-ná an nʉ̂ʉang-maa-jàak gaan-sǐia grung sǐi à-yút-tá-yaa kráng tîi · sɔ̌ɔng
The Thai kingdom was being in the middle of recovery from destruction as a result of the second fall of Krung Si Ayutthaya.

distance (between two points in space or time): space, gap; interval, duration, period; meanwhile; etc.


ระหว่าง

th-prep

ระหว่าง • (rá-wàang)

th:prep-place ระหว่าง (canonical)
rá-wàang (romanization)

19th century, เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), “๗๒. เรื่องรักใคร่ระหว่างขุนสุวรรณกับเจ้าจอมช้อย”, in พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๔ พ.ศ. ๒๓๙๔–๒๔๑๑ ฉะบับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์, Bangkok: โรงพิมพ์พระจันทร์ ท่าพระจันทร์, published 1935, retrieved 2019-06-28:
เรื่องรักใคร่ระหว่างขุนสุวรรณกับเจ้าจอมช้อย...เดือน ๗ นั้นเกิดความเรื่องอ้ายเขียนขุนสุวรรณบุตรพระยาราชภักดีให้อีกุหลาบภรรยาเข้าไปพูดจาแทะโลมเจ้าจอมช้อยบุตรพระยาบำเรอภักดี มีผู้ทิ้งหนังสือข้างใน โปรดฯให้ตระลาการชำระ...จึงให้เอาอ้ายเขียนอีกุหลาบไปประหารชีวิตเสียที่วัดมักสัน ณ วันจันทร์ เดือน ๗ แรม ๑๒ ค่ำ
rʉ̂ʉang rák-krâi rá-wàang kǔn sù-wan gàp jâao-jɔɔm chɔ́ɔi ... dʉʉan · jèt · nán gə̀ət kwaam rʉ̂ʉang âai kǐian kǔn sù-wan bùt prá-yaa râat-chá pák-dii hâi ii gù-làap pan-yaa kâo bpai pûut-jaa tɛ́-loom jâao-jɔɔm chɔ́ɔi bùt prá-yaa bam-rəə pák-dii · mii pûu tíng nǎng-sʉ̌ʉ kâang-nai · bpròot hâi dtrà-laa-gaan cham-rá ... jʉng hâi ao âai kǐian ii gù-làap bpai bprà-hǎan-chii-wít sǐia tîi wát mák-gà-sǎn · ná · wan jan · dʉʉan · jèt · rɛm · sìp sɔ̌ɔng · kâm
A love affair between Khun Suwan and Chaochom Choi... In that seventh month, there took place a scandal about Ai Khian [or] Khun Suwan, a son of Phraya Ratchaphakdi, [who] sent [his own] wife, I Kulap, in[to the inner court] to speak coquettishly with Chaochom Choi, a daughter of Phraya Bamroe Phakdi, [and] there happened to be someone posting up letters [of complaint about the matter] in the inner court. [His Majesty then] kindly ordered a tribunal to try [the accusation]... Thus Ai Khian [and] I Kulap were ordered to be taken to and put to death at Wat Makkasan on Monday, the twelfth day of the waning moon of the seventh month.

2012, สิทธา พินิจภูวดล, “สังเขปประวัติวรรณคดีไทย”, in ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-06-28:
ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง...เป็นศิลาจารึกที่เขียนด้วยอักษรไทย เขียนเป็นภาษาไทย คงแต่งขึ้นระหว่าง พ.ศ. ๑๘๒๖–๑๙๑๗
sì-laa-jaa-rʉ́k pɔ̂ɔ-kǔn raam kam-hɛ̌ɛng ... bpen sì-laa-jaa-rʉ́k tîi kǐian dûai àk-sɔ̌ɔn tai · kǐian bpen paa-sǎa tai · kong dtɛ̀ng kʉ̂n rá-wàang · pút-tá-sàk-gà-ràat · pan bpɛ̀ɛt-rɔ́ɔi yîi-sìp hòk – pan gâao-rɔ́ɔi sìp jèt
The stele of King Ram Khamhaeng...is a stele that was written with the Thai script and was written in the Thai language. [Its contents were] probably composed between 1826 and 1917 BE.

between; amongst; amidst; against; versus.

คดีอยู่ระหว่างพิจารณา

2013, “คำอธิบายโคลงนิราศวัดรวก”, in ประชุมวรรณคดี เรื่อง พระพุทธบาท, Bangkok: กรมศิลปากร, retrieved 2019-06-28:
วรรณคดีเรื่องอื่นมักจะพรรณนาถึงความงดงามของธรรมชาติและความสนุกสนานระหว่างการเดินทาง
wan-ná-ká-dii rʉ̂ʉang ʉ̀ʉn mák jà pan-ná-naa tʉ̌ng kwaam-ngót-ngaam kɔ̌ɔng tam-má-châat lɛ́ kwaam-sà-nùk-sà-nǎan rá-wàang gaan-dəən-taang
Other literary works often describe the beauty of the nature and the enjoyment during the trip.

2009, “เรื่องย่อ”, in บทละครนอก เรื่อง พิกุลทอง, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-06-28:
ระหว่างทางนางยักษ์กาสุวรรณน้องสาวของนางยักษ์กาขาวเห็นสำเภาของพระพิไชยมงกุฎแล่นผ่าน...จึงใช้กระบองตีสำเภาแตก
rá-wàang taang naang yák gaa sù-wan nɔ́ɔng-sǎao kɔ̌ɔng naang yák gaa kǎao hěn sǎm-pao kɔ̌ɔng prá pí-chai mong-gùt lɛ̂n pàan ... jʉng chái grà-bɔɔng dtii sǎm-pao dtɛ̀ɛk
On [her] way, the giantess Gold Crow, a younger sister of the giantess White Crow, saw the junk of Phra Phichai Mongkut passing by... [She] then struck the junk asunder using her club.

2019 June 28 (last accessed), “เนื้อเรื่องย่อ”, in บทละครเรื่องรามเกียรติ์, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร:
ระหว่างทางพบนกสดายุแจ้งข่าวสีดาถูกทศกัณฐ์ลักพาไปกรุงลงกา
rá-wàang taang póp nók sà-daa-yú jɛ̂ɛng kàao sǐi-daa tùuk tót-sà-gan lák-paa bpai grung long-gaa
On [their] way, [they] encountered the bird Sadayu, who informed [them] of the news that Sida had been abducted to the Realm of Longka by Ten-Necked.


จัดแถว

th-verb

จัดแถว • (jàt-tɛ̌ɛo) (abstract noun การจัดแถว)

jàt-tɛ̌ɛo (romanization)
การจัดแถว (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.tʰɛːw˩˩˦/

From จัด (jàt, “to arrange; to organise; etc”) + แถว (tɛ̌o, “line”).


แถวตรง

/tʰɛːw˩˩˦.troŋ˧/

From แถว (tɛ̌o, “line”) + ตรง (dtrong, “direct; straight”); literally "Line, be straight!" or "straight line".

(military, often used as a command) attention.


แถวตรง

/tʰɛːw˩˩˦.troŋ˧/

(military) to assume the position of attention.


กลับหลังหัน

th-noun

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn)

From กลับ (glàp, “to reverse; to turn”) + หลัง (lǎng, “back; rear”) + หัน (hǎn, “to turn round”); literally "to turn back and turn round".

com

(military, often used as a command) about-face.


กลับหลังหัน

th-verb

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn) (abstract noun การกลับหลังหัน)

glàp-lǎng-hǎn (romanization)
การกลับหลังหัน (abstract-noun)


ทุศีล

th-adj

ทุศีล • (tú-sǐin) (abstract noun ความทุศีล)

tú-sǐin (romanization)
ความทุศีล (abstract-noun)

From Sanskrit दुःशील (duḥśīla, literally “bad (observance of) precept”).

bor

(used of a priest) immoral; ill-behaved.


ทุศีล

th-noun

ทุศีล • (tú-sǐin)


มหรสพ

มหรสพ • (má-hɔ̌ɔ-rá-sòp)

From corruption of Sanskrit महोत्सव (mahotsava, “festival”, literally “great joy”). Compare Pali mahussava; Modern Khmer មហោស្រព (mĕəʼhaosrɑp), មហោរស្រព (mĕəʼhaosrɑp, “concert; festival”).

bor

มาตรา ๕๓ ห้ามมิให้ผู้สมัครหรือผู้ใดกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใด ... ดังต่อไปนี้ ... (๓) ทำการโฆษณาหาเสียงด้วยการจัดให้มีมหรสพหรือการรื่นเริงต่าง ๆ

2007, พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๕๐

Section 53 No candidate or any person may conduct one of ... the following acts ... (3) carrying out an election campaign by organising an entertainment or fair of whatever kind.

mâat-draa hâa-sìp sǎam hâam-mí-hâi pûu-sà-màk rʉ̌ʉ pûu dai grà-tam gaan yàang-nʉ̀ng-yàang-dai ... dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi ... à-nú-mâat-dtraa sǎam tam gaan-kôot-sà-naa hǎa-sǐiang dûuai gaan-jàt hâi mii má-hɔ̌ɔ-rá-sòp rʉ̌ʉ gaan-rʉ̂ʉn-rəəng dtàang dtàang

(archaic) series of entertaining performances held on a special occasion.


เห็บ

th-noun

เห็บ • (hèp)

From Proto-Tai *trepᴰ (“tick”). Cognate with Lao ເຫັບ (hep), Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb), Shan ႁဵပ်း (háep) in ၸၵ်းႁဵပ်း (tsák háep), Ahom 𑜍𑜢𑜆𑜫 (rip) in 𑜍𑜢𑜆𑜫 𑜍𑜨𑜆𑜫 (rip rop), Saek ริ๊บ.

cog

Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb)


เห็บ

th-noun

เห็บ • (hèp)

From Proto-Tai *trepᴰ (“hail”). Cognate with Lao ເຫັບ (hep), Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb), Shan ႁဵပ်း (háep) in မၢၵ်ႇႁဵပ်း (màak háep), Ahom 𑜍𑜢𑜆𑜫 (rip).

cog

Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb)


บัญชรสิงห์

th-noun

บัญชรสิงห์ • (ban-chɔɔn-sǐng)

/ban˧.t͡ɕʰɔːn˧.siŋ˩˩˦/

บัญชร (“cage; box, balcony, loge, window; etc”) + สิงห์ (sǐng, “lion”).

com

2005, วินัย พงศ์ศรีเพียร (editor), กฎมณเทียรบาล ฉบับเฉลิมพระเกียรติ, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, →ISBN, page 65:
เสดจ์สถิตยในรัตนสิงหาศบัญชรสิงห์
sà-dèt sà-tìt nai rát-dtà-ná-sǐng-hàat ban-chɔɔn-sǐng
[His Majesty] went to rest upon the Jewelled Lion Seat in the Lion Balcony.

พระ พระ#Thai

สีหบัญชร สีหบัญชร#Thai


มงลง

th-verb

มงลง • (mong-long) (abstract noun การมงลง)

mong-long (romanization)
การมงลง (abstract-noun)

From มง (mong), an apocopation of มงกุฎ (mong-gùt, “crown”) + ลง (long, “to come down; to go down”); literally "a crown descends (on someone's head)".

ไม่พลิกโผ มงลง ก ในมิสทิฟฟานี่ ๒๐๑๖
mâi plík-pǒo mong-long gɔɔ nai miss-típ-faa-nîi sɔ̌ɔng pan sìp-hòk
Not beyond expectation! A got the crown of Miss Tiffany 2016!
Not beyond expectation! A was crowned as Miss Tiffany 2016!

(Internet slang) to be given a crown; to be honoured or rewarded.


นักต้มตุ๋น

th-noun

นักต้มตุ๋น • (nák-dtûm-dtǔn)

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + ต้มตุ๋น (dtôm-dtǔn, “to con”).


ต้มตุ๋น

th-verb

ต้มตุ๋น • (dtôm-dtǔn) (abstract noun การต้มตุ๋น)

dtôm-dtǔn (romanization)
การต้มตุ๋น (abstract-noun)

From ต้ม (dtôm, “to boil”) + ตุ๋น (dtǔn, “to stew”); literally "to boil and stew".

compound

นางโดนต้มตุ๋นเงินไปสี่ล้านบาท
Naang doon dtôm-dtǔn ngəən bpai sìi láan bàat
She's been conned out of ฿4m.

เขาหาว่าผมต้มตุ๋นเขาให้โอนเงินให้

He accuses me of conning him into transferring his money to me.

kǎo hǎa wâa pǒm dtôm-dtǔn kǎo hâi oon ngəən hâi

เขาโดนข้อหาต้มตุ๋นชาวบ้าน

He's been charged with conning the public.

(idiomatic) to con; to swindle by means of a confidence game.

ปอกลอก

bpɔ̀ɔk-lɔ̂ɔk


องก์

th-noun

องก์ • (ong)

From Sanskrit अङ्क (aṅka, “act (main division of a play, opera, etc.)”).

der

act (main division of a play, opera, etc.).


แม่เหล็กไฟฟ้า

th-noun

แม่เหล็กไฟฟ้า • (mɛ̂ɛ-lèk-fai-fáa)

From แม่เหล็ก (mɛ̂ɛ-lèk, “magnet”) + ไฟฟ้า (fai-fáa, “electricity”).


แม่เหล็กไฟฟ้า

th-adj

แม่เหล็กไฟฟ้า • (mɛ̂ɛ-lèk-fai-fáa)


แตด

th-noun

แตด • (dtɛ̀ɛt)

Cognate with Lao ແຕດ (tǣt), Shan တႅတ်ႇ (tèt), Tai Nüa ᥖᥦᥖᥱ (tǎet).


ไฟฟ้า

→ Khmer: ហ្វៃហ្វា (vay vaa)

→ Lao: ໄຟຟ້າ (fai fā)

→ Lü: ᦺᦝᦝᦱᧉ (fayfaa²)

→ Northern Thai: ᨼᩱᨼ᩶ᩣ

→ Nyah Kur: ฟัยฟาʔ

→ Pattani Malay: فايفا / ฟัยฟา

desc

→ Saek: ไฟ๊ฟ̂า

→ Saek: ไฟ๊ฟ̂า

→ Shan: ၽႆးၽႃႉ (phái phâ̰a) / ၾႆးၾႃႉ (fái fâ̰a)

→ Tai Dam: ꪼꪡꪡ꫁ꪱ

→ Thavung: พัยพา / ฟัยฟา

From ไฟ (fai, “fire; light”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

1844, “ตำราไฟฟ้า”, in Dan Beach Bradley, editor, The Bangkok Recorder, volume 1, number 1, Bangkok: Press of the American Board of Commissioners for Foreign Missions, page 1:
ธรรมดาไฟฟ้าแลบลงมาจากเมฆนั้นก็ย่อมลงมาตามของอันตั้งอยู่สูง คือ เสากระโดงแลต้นไม้แลเรือน
tam-má-daa fai-fáa lɛ̂ɛp long maa jàak mêek nán gɔ̂ yɔ̂m long maa dtaam kɔ̌ɔng an dtâng yùu sǔung · kʉʉ · sǎo-grà-doong lɛɛ dtôn-máai lɛɛ rʉʉan
Generally, [when] lightning emerges down from a cloud, [it] would come down through a tall thing which stands at [any place], such as a mast, or a tree, or a house.


ขนาด

kà-nàat (romanization)
ขนาด (classifier)

From Khmer ខ្នាត (khnaat, “size; magnitude; limits”). Cognate with Lao ຂະໜາດ (kha nāt).

der

size; dimension; proportion; measure; magnitude.


ขนาด

th-adv

ขนาด • (kà-nàat)

to the point, extent, or degree (of, that, etc).


สาวดุ้น

th-noun

สาวดุ้น • (sǎao-dûn)

From สาว (sǎao, “girl”) + ดุ้น (dûn, “penis”); literally "dick girl".


สั่ง

sàng (romanization)
การสั่ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *saŋᴮ (“to order”). Cognate with Lao ສັ່ງ (sang), Shan သင်ႇ (sàng), Ahom 𑜏𑜂𑜫 (saṅ).

to order; to command; to direct; to instruct.

to give parting instructions (before leaving someone or before dying, for example).


สั่ง

th-noun

สั่ง • (sàng)

จัดการงานนอกสั่ง


สั่ง

From Proto-Tai *saŋᴮ (“to blow one's nose”). Cognate with Lao ສັ່ງ (sang).


ซิ่ว

ซิ่ว • (sîu)

From aphaeresis of ฟ้อดซิ่ว, an eye dialect of ฟอสซิล (fɔ́ɔt-sîn, “fossil”).

(slang) person who becomes a student at one university, faculty, etc, after dropping out of another one.


ซิ่ว

sîu (romanization)
การซิ่ว (abstract-noun)

(slang, used of a student) to drop out of one university, faculty, etc, so as to attend a new one.


ชี้

chíi (romanization)
การชี้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟiːꟲ (“to point”), from Middle Chinese 指 (MC tsyijX, “finger; to point; to indicate”). Cognate with Northern Thai ᨩᩦ᩶, Lao ຊີ້ (sī), Lü ᦋᦲᧉ (tsii²), Tai Dam ꪋꪲ꫁, Shan ၸီႉ (tsḭ̂i), Ahom 𑜋𑜣 (chī), Nong Zhuang jix. Compare Vietnamese chỉ, chĩa.

ltc-l

to point: to direct something at, to, or upon something.

2020 June 6, “เครือข่าย น.ศ. ชี้ ผลงานเด่น ส.ว. คือ หนุนอำนาจรัฐประหารให้คงอยู่ ไม่คุ้มงบเฉียดหมื่นล้าน”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-06-07:
เครือข่าย น.ศ. ชี้ ผลงานเด่น ส.ว. คือ หนุนอำนาจรัฐประหาร
krʉʉa-kàai · nɔɔ-sɔ̌ɔ · chíi · pǒn-ngaan dèn · sɔ̌ɔ-wɔɔ · kʉʉ · nǔn am-nâat rát-tà-bprà-hǎan
Students' Network points out, supporting the junta's power is the prominent work of the Senate

2020 January 26, “อนุสรณ์ชี้แฮชแท็ก 'รัฐบาลเฮงซวย' ขึ้นอันดับ ๑ สะท้อนวิกฤติภาวะผู้นำ”, in คมชัดลึก, Bangkok: คมชัดลึก, retrieved 2020-02-05:
อนุสรณ์ชี้แฮชแท็ก 'รัฐบาลเฮงซวย' ขึ้นอันดับ ๑ สะท้อนวิกฤติภาวะผู้นำ
à-nú-sɔ̌ɔn chíi hɛ́ch-tɛ̀k · ‘rát-tà-baan heng-suai’ · kʉ̂n an-dàp · nʉ̀ng · sà-tɔ́ɔn wí-grìt paa-wá-pûu-nam
Anusorn points out, the hashtag 'Shitty Government' rising to number one reflects leadership crisis

2018 December 24, ธนกร วงษ์ปัญญา, “นักวิชาการธรรมศาสตร์ชี้ไทยเหลื่อมล้ำด้านทรัพย์สินมาก เทียบสูงสุดต่ำสุดห่างกัน ๓๗๕.๒ เท่า”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2019-02-28:
นักวิชาการธรรมศาสตร์ชี้ไทยเหลื่อมล้ำด้านทรัพย์สินมาก
nák-wí-chaa-gaan tam-má-sàat chíi tai lʉ̀ʉam-lám dâan sáp-sǐn mâak
Thammasat academicians point out [that] Thais are greatly unequal, wealth-wise

(colloquial) to point out; to tell; to indicate.

to identify; to verify (the identity of).


ชี้

th-adv

ชี้ • (chíi)

C. 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน, published 2001, →ISBN, page 106:
ยาคนชี้เทพผู้ ไกรกรรดิ ก็ดี...
yaa kon chíi têep pûu · grai gan · gɔ̂ɔ-dii ...
Needless [to say about] humans, even deities who are wise in [composing] eulogies...


ไข่ฟู

ไข่ (kài, “egg”) + ฟู (fuu, “to rise, to swell”)


ไข่กวน

ไข่ (kài, “egg”) + กวน (guuan, “to stir”)


ไข่เจียว

th-noun

ไข่เจียว • (kài-jiao)

ไข่ (kài, “egg”) + เจียว (jiao, “fried with oil”)


ไข่ทอด

ไข่ทอด • (kài-tɔ̂ɔt)

/kʰaj˨˩.tʰɔːt̚˥˩/

ไข่ (kài, “egg”) + ทอด (tɔ̂ɔt, “to fry”)


รุ่นพี่

รุ่นพี่ • (rûn-pîi)

From รุ่น (rûn, “generation”) + พี่ (pîi, “elder”); literally "elder generation".

compound

(colloquial) senior: person older than another.


ผัดไท

ผัดไทย ผัดไทย#Thai


การฟอกเงิน

th-noun

การฟอกเงิน • (gaan-fɔ̂ɔk-ngən)

/kaːn˧.fɔːk̚˥˩.ŋɤn˧/

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + ฟอก (fɔ̂ɔk, “to launder”) + เงิน (ngən, “money”), a calque of English money laundering, cognate with Lao ການຟອກເງິນ (kān fǭk ngœn).

cog

Lao ການຟອກເງິນ (kān fǭk ngœn)

ฟอกเงิน ฟอกเงิน#Thai

abstract noun of ฟอกเงิน (fɔ̂ɔk-ngən): (law) money laundering.


ซักอบรีด

th-noun

ซักอบรีด • (sák-òp-rîit)

From ซัก (sák, “to wash”) + อบ (òp, “to dry (clothes using a drying machine)”) + รีด (rîit, “to iron”); literally "to wash, dry, and iron".


ซักอบรีด

th-verb

ซักอบรีด • (sák-òp-rîit) (abstract noun การซักอบรีด)

sák-òp-rîit (romanization)
การซักอบรีด (abstract-noun)

to launder: to undergo washing and ironing.

ชั่งตวงวัด

weights and measures; to weigh, measure, and scale

อาบอบนวด

massage parlour; to bathe, sauna, and masage


ฮั้วประมูล

From ฮั้ว (húua, “to collude; to conspire; collusion; conspiracy”) + ประมูล (bprà-muun, “bid; to bid”); literally "to conspire in bidding" or "bidding conspiracy".


ฮั้วประมูล

th-verb

ฮั้วประมูล • (húua-bprà-muun) (abstract noun การฮั้วประมูล)

húua-bprà-muun (romanization)
การฮั้วประมูล (abstract-noun)

(law and colloquial) to commit or take part in bid rigging.


ฮั้ว

th-noun

ฮั้ว • (húua)

Borrowed from Teochew 和 (hua5/huê5, “harmony; union”).

(law and colloquial) collusion: agreement between two or more parties to limit open or fair competition.


ฮั้ว

húua (romanization)
การฮั้ว (abstract-noun)

(law and colloquial) to collude: to adopt or take part in such an agreement.


สงฆ์

สงฆ์ • (sǒng)

From Pali saṅgha (“assemblage; multitude”), from Sanskrit सङ्घ (saṅgha, “idem”). Cognate with Lao ສົງ (song).

พระ พระ#Thai

(Buddhism and formal) (พระ~) four or more priests that constitute a ritual assembly.

พระ พระ#Thai

(Buddhism, archaic, now considered colloquial) (พระ~) priest.

(Buddhism) clergy; ecclesiastical order.

1978, "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงกรรมการ "มูลนิธิคณะสงฆ์พระเยซูเจ้า"", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๙๕, ตอนที่ ๔๑ ง, ๑๑ เมษายน ๒๕๒๑), page 1057:
ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงกรรมการ "มูลนิธิคณะสงฆ์พระเยซูเจ้า"
bprà-gàat grà-suuang má-hàat-tai · rʉ̂ʉang · jòt-tá-biian bplìian-bplɛɛng gam-má-gaan · “muun-lá-ní-tí ká-ná sǒng prá yee-suu jâao”
Announcement of the Ministry of Interior on Registration of Change of Members of the Board of the "Jesuit Foundation"
(literally) Announcement of the Ministry of Interior, Re: Registration of Change of Members [of the Board] of the "Foundation of the Holy Order of His Divinity Jesus the Lord"

clergy or ecclesiastical order of any religion.


แก้ไข

th-verb

แก้ไข • (gɛ̂ɛ-kǎi) (abstract noun การแก้ไข)

gɛ̂ɛ-kǎi (romanization)
การแก้ไข (abstract-noun)

/kɛː˥˩.kʰaj˩˩˦/

From แก้ (gɛ̂ɛ, “to unbind; to undo”) + ไข (kǎi, “to unlock; to undo”).

com

(transitive) to fix; to set right; to rectify.

(transitive) to edit; to amend; to revise.


รีโมต

Shortened from English remote control, Clipping of รีโมตคอนโทรล (rii-mòot-kɔn-trool).

clipping

รีโมตคอนโทรล


มะม่วงหิมพานต์

th-noun

มะม่วงหิมพานต์ • (má-mûuang-hǐm-má-paan)

From มะม่วง (má-mûuang, “mango”) + หิมพานต์ (hǐm-má-paan, “Himavanta (legendary forest)”); literally "mango from Himavanta".


เบิ้ล

th-adv

เบิ้ล • (bə̂n)

(slang) more, again, or in several amounts or numbers at the same time.


เบิ้ล

bə̂n (romanization)
การเบิ้ล (abstract-noun)

เบิ้ลท่อนฮุก

(literally) To double the chorus (= to sing the chorus again; to repeat the chorus; to sing the chorus some more times)

เบิ้ลข้าวผัด

(literally) To double fried rice (= to eat more bowls of fried rice; to eat several bowls of fried rice at the same time)

เบิ้ลเส้น

(literally) To double noodles (= to request more noodles)

(slang) to do, have, take, or make more, again, or in several amounts or numbers at the same time.


เกด

th-noun

เกด • (gèet)

Possibly from corruption of English grape.

ลูก ลูก#Thai


เกด

เกด • (gèet)

(botany) the plant, Manilkara hexandra (Roxb.) Dubard, of the family Sapotaceae.


เกด

เกด • (gèet)

(zoology) any of various fish of the family Siluridae.

(zoology) the fish, Platytropius siamensis (Sauvage), of the family Schilbidae.


บ้านผีสิง

บ้านผีสิง • (bâan-pǐi-sǐng) (classifier หลัง)

bâan-pǐi-sǐng (romanization)
หลัง (classifier)

/baːn˥˩.pʰiː˩˩˦.siŋ˩˩˦/

From บ้าน (bâan, “house”) + ผี (pǐi, “ghost”) + สิง (sǐng, “to possess; to occupy; to dwell; etc”).


ทะเลาะ

th-verb

ทะเลาะ • (tá-lɔ́) (abstract noun การทะเลาะ)

tá-lɔ́ (romanization)
การทะเลาะ (abstract-noun)

/tʰa˦˥.lɔʔ˦˥/

/tʰa˧.lɔʔ˦˥/

From Khmer ឈ្លោះ (chlŭəh, “to quarrel”).


สลึง

th-noun

สลึง • (sà-lʉ̌ng)

/sa˨˩.lɯŋ˩˩˦/

From Old Khmer sliṅ (“unidentified weight”). Cognate with Modern Khmer ស្លឹង (sləng).

a Thai unit of currency, equal to 25 satangs or ¹⁄₄ of a baht.

a Thai unit of gold weight, equal to 3.75 grams.


ปลดกลางอากาศ

th-verb

ปลดกลางอากาศ • (bplòt-glaang-aa-gàat) (abstract noun การปลดกลางอากาศ)

bplòt-glaang-aa-gàat (romanization)
การปลดกลางอากาศ (abstract-noun)

From ปลด (bplòt, “to remove; to take off”) + กลาง (glaang, “central; middle”) + อากาศ (aa-gàat, “air”); literally "to take off in the middle of the air" or "to take off in mid-air".

compound

(slang, used of a television show, radio show, etc.) to take off the air part-way.

(slang) to remove or dismiss from office, position, job, etc., suddenly.

ปลดฟ้าผ่า

to remove like the striking of lightning


ชะเนียง

/t͡ɕʰa˦˥.nia̯ŋ˧/

Possibly from Old Khmer jranyaṅ or jranyāṅ (“the tree Canthium didynum”). Compare Modern Khmer ច្រនៀង (crɑɑniəng), ជ្រនៀង (crɔɔniəng).

(botany, now dialectal) djenkol, the plants Archidendron pauciflorum or Archidendron jiringa (Jack) I.C. Nielsen), of the family Leguminosae.


เรียม

From Old Khmer ʼryāṃ (“elder brother; elder sister”). Cognate with Modern Khmer រៀម (riəm).

bor

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

(archaic, of a monarch) (พระ~, สมเด็จพระ~) elder brother; elder sister.

เพ็งแก้ว, ล้อม (2006) กำสรวลสมุทร หรือกำสรวลศรีปราชญ์ เป็นพระราชนิพนธ์ยุคต้นกรุงศรีอยุธยา (in Thai), Bangkok: มติชน, →ISBN, page 60
สายาอยู่ในถนน ถามข่าว เรียมฤๅ
sǎa-yaa yùu nai tà-nǒn · tǎam kàao · riiam rʉʉ
Lady, art thou in the streets to ask for tidings about me?

(archaic) used by a man as a self-reference when addressing his beloved woman.


ปฏิกริยา

ปฏิกิริยา ปฏิกิริยา#Thai

Misspelling of ปฏิกิริยา (bpà-dtì-gì-rí-yaa).


ละมุด

th-noun

ละมุด • (lá-mút)

From Khmer ល្មុត (lmut, “sapodilla tree; kind of jackfruit”).

der

Manilkara zapota
Manilkara zapota#Translingual

(botany) sapodilla: the plant, Manilkara zapota (L.) P. Royen, of the genus Manilkara, the family Sapotaceae.

(botany) caqui: the plant, Manilkara kauki (L.) Dubard, of the genus Manilkara, the family Sapotaceae.

(botany) edible fruit of either of the said plants.

(botany) jackfruit with yellowish arils and watery flesh.


นิติรัฐ

th-noun

นิติรัฐ • (ní-dtì-rát)

From นิติ (ní-dtì, “law”) + รัฐ (rát, “state”); calque of German Rechtsstaat (literally “legal state; state of law”).

calque

(law) rechtsstaat: state that observes the rule of law.


ธรรมาภิบาล

From ธรรม (tam, “dharma; goodness; virtue; etc”) + อภิบาล (à-pí-baan, “administration; care; etc”); calque of English good governance.


ปฏิกิริยา

From ปฏิ (bpà-dtì, “against, opposite; in response, back; etc”) + กิริยา (gì-rí-yaa, “action”); calque of English reaction.


สงวน

th-verb

สงวน • (sà-ngǔuan) (abstract noun การสงวน)

sà-ngǔuan (romanization)
การสงวน (abstract-noun)

From Old Khmer sṅvan, Pre-Angkorian Old Khmer saṅhvan (“to care for”). Cognate with Modern Khmer ស្ងួន (snguən).

bor

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

to conserve; to preserve; to reserve; to sustain.


สยึ๋มกึ๋ย

th-adj

สยึ๋มกึ๋ย • (sà-yʉ̌m-gʉ̌i) (abstract noun ความสยึ๋มกึ๋ย)

sà-yʉ̌m-gʉ̌i (romanization)
ความสยึ๋มกึ๋ย (abstract-noun)

/sa˨˩.jɯm˩˩˦.kɯj˩˩˦/

From the name of a 1991 horror comedy film.

(slang) very scary, frightening, or thrilling.

th:สยึ๋มกึ๋ย


หมวด

th-noun

หมวด • (mùuat)

Uncertain. Possibly from aphaeresis of ขมวด (kà-mùuat).


ฑูต

ฑูต • (tûut)

ทูต ทูต#Thai


คัมภีร์

คัมภีร์ • (kam-pii) (classifier คัมภีร์ or เล่ม)

kam-pii (romanization)
คัมภีร์ (classifier)
เล่ม (classifier)

Borrowed from Old Khmer កាម្ពិ (kāmbi), កាំម្ពីយ (kāṃmbīya), កំពីយ (kaṃbīya), កុំម្ពិ (kuṃmbi), កុំម្ពីយ (kuṃmbīya, “sacred text; scripture; treatise”); ultimate origin undetermined.
Cognate with Modern Khmer គម្ពីរ (kɔɔkumpii).
Compare Old Khmer កាម្វិយ (kāmviya), កាំវីយ (kāṃvīya); Angkorian Old Khmer កំវី (kaṃvī), កំវិ (kaṃvi).

พระ พระ#Thai

(religion) (พระ~) sacred text; scripture; treatise.


คัมภีร์

พระ พระ#Thai


คัมภีร์

Borrowed from Pali gambhīra (“deep; profound”). Compare Sanskrit गम्भीर (gambhīra) or गभीर (gabhīra).


สภาขุนนาง

From สภา (sà-paa, “assembly; convention; council; etc”) + ขุนนาง (kǔn-naang, “noble”); literally "council of nobles"; calque of English House of Lords.


นิติธรรม

th-noun

นิติธรรม • (ní-dtì-tam)

From นิติ (ní-dtì, “law”) + ธรรม (tam, “law; regulation; rule”); calque of English rule of law.

compound

มาตรา ๒๖ การตรากฎหมายที่มีผลเป็นการจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่รัฐธรรมนูญมิได้บัญญัติเงื่อนไขไว้ กฎหมายดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม
mâat-dtraa · yîi-sìp hòk · gaan-dtraa gòt-mǎai tîi mii pǒn bpen gaan-jam-gàt sìt-tí rʉ̌ʉ sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng bùk-kon dtɔ̂ng bpen-bpai dtaam ngʉ̂ʉan-kǎi tîi ban-yàt wái nai rát-tà-tam-má-nuun · nai gà-rá-nii tîi rát-tà-tam-má-nuun mí dâai ban-yàt ngʉ̂ʉan-kǎi wái · gòt-mǎai dang glàao dtɔ̂ng mâi kàt dtɔ̀ɔ làk ní-dtì-tam
Section 26 The enactment of a law which results in the restriction of personal rights or liberties must be in accordance with the conditions set forth in the Constitution. In the event that no condition has been provided by the Constitution, the said law must not be contrary to the rule of law principles.
รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานของรัฐ ต้องปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และหลักนิติธรรม เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม
rát-tà-sà-paa · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii · sǎan · ong-gɔɔn-ìt-sà-rà · lɛ́ nùai-ngaan-kɔ̌ɔng-rát · dtɔ̂ng bpà-dtì-bàt nâa-tîi hâi bpen-bpai dtaam rát-tà-tam-má-nuun · gòt-mǎai · lɛ́ làk ní-dtì-tam · pʉ̂ʉa bprà-yòot-sùuan-ruuam kɔ̌ɔng bprà-têet-châat lɛ́ kwaam-pǎa-sùk kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon dooi ruuam

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 April 11) “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2017-08-27

The National Assembly, Council of Ministers, courts, independent organs, and state agencies must execute their duties in accordance with the Constitution, law, and rule of law principles for the common interest of the Nation and the well-being of the people as a whole.


ว้าง

wáang (romanization)
ความว้าง (abstract-noun)


ส่วย

th-noun

ส่วย • (sùai)

→ Northern Thai: ᩈ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ

→ Lao: ສ່ວຍ (suāi)

desc

→ Lü: ᦉᦽᧈ (ṡoy¹)

→ Lü: ᦉᦽᧈ (ṡoy¹)

(historical) money or other things, as crops, animals, etc, collected by the government as national revenue in lieu of forced labour or services.

(historical) things, as local goods or products, regularly collected from a local government by the central government.

(historical) tribute, especially one given by a vassal state to its overlord.

ค่าราชการ ค่าราชการ#Thai

(historical and colloquial) Synonym of ค่าราชการ

Synonym of ค่าราชการ

รัชชูปการ รัชชูปการ#Thai

(historical and colloquial) Synonym of รัชชูปการ

Synonym of รัชชูปการ

(archaic and loosely) any tax, duty, or charge.


ส่วย

th-proper noun

ส่วย • (sùai)

From Kuy Kui/Kuy/Kuay/Koay (“person”) by changing k- to s- in order to avoid vulgarity.


แจกัน

→ Lao: ແຈກັນ (chǣ kan)

Compare Arabic جَرَّة (jarra, “jar”) (which is the origin of English jar, French jarre, Spanish jarra and jarro, etc) and Hokkien 矸 (kan, “bottle”).


แจกัน

th-interj

แจกัน • (jɛɛ-gan)

เจอกัน เจอกัน#Thai

(slang, humorous) Alternative form of เจอกัน (jəə-gan)


ครา

From Old Khmer គ្រា (grā, “occasion; moment; time”). Cognate with Modern Khmer គ្រា (kriə).


สมาชิก

sà-maa-chík (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit सामाजिक (sāmājika, “member of assembly”) or Pali sāmājika (“member of assembly”). Cognate with Khmer សមាជិក (saʼmaacɨk), Lao ສະມາຊິກ (sa mā sik).

der

1951, พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล, บ้านทรายทอง:
โปรดอย่าอิจฉาสมาชิกใหม่ของบ้านทรายทอง
bpròot yàa ìt-chǎa sà-maa-chík mài kɔ̌ɔng bâan saai tɔɔng
Please don't envy this new member of the Golden Sand Mansion.


เชลยศึก

th-noun

เชลยศึก • (chá-ləəi-sʉ̀k) (classifier คน)

chá-ləəi-sʉ̀k (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧.sɯk̚˨˩/

From เชลย (chá-ləəi, “person captured or held: captive, hostage, etc”) + ศึก (sʉ̀k, “war”); probably calque of English prisoner of war.


ช่าง

ก:เขาด่ามึงอยู่ ข:ช่าง
gɔɔ: kǎo dàa mʉng yùu · kɔ̌ɔ: châang
A: They're speaking ill of you! B: I don't care.

ก:ลูกมึงติดคุกอีกแล้ว ข:ช่างแม่ง มันไม่ใช่ลูกกูแล้ว
gɔɔ: lûuk mʉng dtìt kúk ìik lɛ́ɛo · kɔ̌ɔ: châang mɛ̂ng · man mâi-châi lûuk guu lɛ́ɛo
A: Your son's been sent to gaol again! B: I don't give a damn! He's no longer my son!

สายอีกแล้ว แต่ช่างเถิด
sǎai ìik lɛ́ɛo · dtɛ̀ɛ châang tə̀ət
You're late again, but it doesn't matter.

an expression to indicate that the speaker does not care about, mind, worry about, pay attention to, or have interest in someone or something.

ก:หนูทำแจกันแตก ข:ช่างเถิด
gɔɔ: nǔu tam jɛɛ-gan dtɛ̀ɛk · kɔ̌ɔ: châang tə̀ət
A: I just broke your vase. B: Never mind.

ก:ว่าไงนะ ข:ช่างเหอะ
gɔɔ: wâa ngai ná · kɔ̌ɔ: châang hə̀
A: What did you just said? B: Forget it.

an expression to tell someone not to care about, mind, worry about, pay attention to, or have interest in someone or something.


ช่าง

2 Samuel 18:23, KJV:
เขาตอบว่า "จะอย่างไรก็ช่างเถิด ข้าพเจ้าจะขอวิ่งไป...
kǎo dtɔ̀ɔp wâa · “jà yàang-rai gɔ̂ châang tə̀ət · kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ wîng bpai ...
But howsoever, said he, let me run...
(literally) He replied: "I don't care whatever may happen. I'd prefer to run...

Ezekiel 3:11, KJV:
...ถึงเขาจะฟังหรือปฏิเสธไม่ฟังก็ช่างเถิด
... tʉ̌ng kǎo jà fang rʉ̌ʉ bpà-dtì-sèet mâi fang gɔ̂ châang tə̀ət
... whether they will hear, or whether they will forbear.
(literally) ... just don't care whether they will hear or will even refuse to hear.

John 12:7, KJV:
พระเยซูจึงตรัสว่า "ช่างเขาเถิด เขาทำอย่างนี้เพื่อแสดงถึงวันฝังศพของเรา
prá yee-suu jʉng dtràt wâa · “châang kǎo tə̀ət · kǎo tam yàang níi pʉ̂ʉa sà-dɛɛng tʉ̌ng wan fǎng sòp kɔ̌ɔng rao
Then said Jesus, Let her alone: against the day of my burying hath she kept this.

to not care, mind, worry, pay attention, or have interest.


ช่าง

From Proto-Southwestern Tai *ɟaːŋᴮ² (“artisan; skillful”), from Middle Chinese 匠 (MC dzjangH, “craftsman, artisan”). Cognate with Northern Thai ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ, Khün ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຊ່າງ (sāng), Lü ᦋᦱᧂᧈ (tsaang¹), Shan ၸၢင်ႈ (tsāang), Phake ꩡင် (caṅ), Tai Dam ꪋ꪿ꪱꪉ, Ahom 𑜋𑜂𑜫 (chaṅ), Zhuang cangh, Khmer ជាង (ciəng).

inh

Song of Solomon 7:6, KJV:
โอ แม่ช่างน่ารัก แม่ช่างชื่นชม เธอนี่ช่างสวยงามต้องตาจริง
oo · mɛ̂ɛ châang nâa-rák · mɛ̂ɛ châang chʉ̂ʉn-chom · təə nîi châang sǔai-ngaam dtɔ̂ng-dtaam jing
How fair and how pleasant art thou, O love, for delights!

Numbers 24:5, KJV:
โอ ยาโคบเอ๋ย เต็นท์ของท่านช่างงามเหลือเกิน...
oo · yaa-kôop ə̌əi · dtén kɔ̌ɔng tâan châang ngaam lʉ̌ʉa gəən ...
How goodly are thy tents, O Jacob ...

Genesis 37:19, KJV:
เขาพูดกันว่า "ดูเถิด เจ้าช่างฝันมานี่แล้ว
kǎo pûut gan wâa · “duu tə̀ət · jâao châang fǎn maa nîi lɛ́ɛo
And they said one to another, Behold, this dreamer cometh.
(literally) They said to each other: "Lo! Here comes the one fond of dreaming!

in a skilful manner; in a manner showing a liking, affection, or preference.


ช่าง

Isaiah 40:19, KJV:
รูปเคารพสลักน่ะหรือ ช่างเขาหล่อมันไว้...
rûup-kao-róp sà-làk nâ rʉ̌ʉ · châang kǎo lɔ̀ɔ man wái ...
The workman melteth a graven image ...

person skilled in something: artisan, craftsman, master, technician, etc.


โลลิ

From apocope of Japanese ロリコン (rorikon, “lolicon”).


แล็บ

th-noun

แล็บ • (lɛ̀p)


อัครมหาเสนาบดี

อัครมหาเสนาบดี • (àk-krá-má-hǎa-sěe-naa-bɔɔ-dii) (classifier คน or ท่าน)

àk-krá-má-hǎa-sěe-naa-bɔɔ-dii (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

/ʔak̚˨˩.kʰra˦˥.ma˦˥.haː˩˩˦.seː˩˩˦.naː˧.bɔː˧.diː˧/

From อัคร (“excellent; top; etc”) + มหา (má-hǎa, “great”) + เสนาบดี (sěe-naa-bɔɔ-dii, “minister”, literally “army commander”).


ลิ้นจี่

th-noun

ลิ้นจี่ • (lín-jìi)


ลิ้นจี่

th-adj

ลิ้นจี่ • (lín-jìi)

From Cantonese 胭脂 (jin¹ zi¹, “rouge (cosmetics)”)


แน่นอน

th-adv

แน่นอน • (nɛ̂ɛ-nɔɔn) (abstract noun ความแน่นอน)

nɛ̂ɛ-nɔɔn (romanization)
ความแน่นอน (abstract-noun)

/nɛː˥˩.nɔːn˧/

cog

Lao ແນ່ນອນ (nǣ nǭn)


ไต้ฝุ่น

th-noun

ไต้ฝุ่น • (dtâi-fùn)

พายุ พายุ#Thai


ไต้ก๋ง

ไต้ก๋ง • (dtâi-gǒng)

Borrowed from Teochew 舵工 (dai6 gong1) or 舵公 (dai6 gong1). Cognate with Khmer តៃកុង (tay kong), Malay tekong.


หิ้ง

หิ้ง • (hîng)


คิดถึง

th-verb

คิดถึง • (kít-tʉ̌ng) (abstract noun การคิดถึง)

kít-tʉ̌ng (romanization)
การคิดถึง (abstract-noun)

/kʰit̚˦˥.tʰɯŋ˩˩˦/

From คิด (kít) + ถึง (tʉ̌ng). Compare Lao ຄິດເຖິງ (khit thœng).


เข็ม

th-noun

เข็ม • (kěm)

From Proto-Tai *qemᴬ (“needle”), from Old Chinese 針 (OC *t.[k]əm). Cognate with Lao ເຂັມ (khem), Lü ᦃᦲᧄ (ẋiim), Tai Dam ꪹꪄꪸꪣ, Shan ၶဵမ် (khǎem), Tai Nüa ᥑᥥᥛᥴ (xém) or ᥔᥥᥛᥴ (sém), Ahom 𑜁𑜢𑜉𑜫 (khim), Zhuang cim or caemz, Nong Zhuang chaem. Compare Vietnamese kim.

similar object (in terms of appearance, usage, etc), as syringe, clock hand, foundation pile, etc.

anything containing such object, as pin, brooch, etc.

(zoology) the fish Dermogenys pusillus van Hasselt of the family Hemiramphidae.


ยาแดง

/jaː˧.dɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red drug".

ยาเขียว

traditional Thai drug for treating fevers, measles, varicella, etc.; green drug


ขวาก

ขวาก • (kwàak)

Cognate with Lao ຂວາກ (khuāk), Shan ၶႂၢၵ်ႇ (khwàak).


เจ้าโลก

เจ้าโลก • (jâao-lôok)

/t͡ɕaːw˥˩.loːk̚˥˩/

From เจ้า (jâao, “chief; lord; master”) + โลก (lôok, “world”); literally "lord of the world".


คลาดเคลื่อน

th-verb

คลาดเคลื่อน • (klâat-klʉ̂ʉan) (abstract noun การคลาดเคลื่อน)

klâat-klʉ̂ʉan (romanization)
การคลาดเคลื่อน (abstract-noun)

From คลาด (klâat, “to move”) + เคลื่อน (klʉ̂ʉan, “to move”).

com

คำแปลคลาดเคลื่อน

to be inaccurate; to be inexact; to be imprecise; to be erroneous.


คลาดเคลื่อน

th-adj

คลาดเคลื่อน • (klâat-klʉ̂ʉan) (abstract noun ความคลาดเคลื่อน)

klâat-klʉ̂ʉan (romanization)
ความคลาดเคลื่อน (abstract-noun)

คำแปลคลาดเคลื่อน

inaccurate; inexact; imprecise; erroneous.


คลาดเคลื่อน

แปลมาคลาดเคลื่อน

inaccurately; inexactly; imprecisely; erroneously.


ขวากหนาม

th-noun

ขวากหนาม • (kwàak-nǎam)

From ขวาก (kwàak, “caltrop”) + หนาม (nǎam, “thorn”); literally "caltrop and thorn".

com

2007, ค่อนศตวรรษประชาธิปไตยไทยที่เต็มไปด้วยขวากหนาม, ศึกษิตสยาม

The almost century old democracy of Thailand that is full of impediments.

kɔ̂ɔn sà-dtà-wát bprà-chaa-tí-bpà-dtai tai tîi dtem bpai dûai kwàak-nǎam

โลกที่แสนงามนี้ก็มีขวากหนาม

2008, ยายนาง, เมื่อยายอายุเท่าหนู, นานมีบุ๊คส์, page 82

This world, despite being so beautiful, is full of obstructions.

lôok tîi sɛ̌ɛn ngaam níi gɔ̂ɔ mii kwàak-nǎam

อุปสรรคขวากหนามเป็นเรื่องปรกติ ความราบรื่นสิเป็นเรื่องแปลก

2015, หยังฝู่เต๋อ, 100 Tricks พลิกชีวิตคนทำงาน, นานมีบุ๊คส์, page 151

Obstacles and hindrances are common. Smoothness is, however, a stranger.

ùp-bpà-sàk kwàak-nǎam bpen rʉ̂ʉang bpròk-gà-dtì kwaam-râap-rʉ̂ʉn sì bpen rʉ̂ʉang bplɛ̀ɛk


เสี้ยน

th-noun

เสี้ยน • (sîian)

Cognate with Lao ສ້ຽນ (sīan), Shan သဵၼ်ႈ (sāen).

splinter (sharp, slender piece, as of wood, bone, etc.).


เสี้ยน

เสี้ยน • (sîian)

Compare Lao ສ້ຽນ (sīan, “the plant Cleome gynandra”).

cog

(botany) the plant, Diplospora singularis Korth., of the family Rubiaceae.

(botany) the plant, Cleome gynandra L., of the family Cleomaceae.


เสี้ยน

th-verb

เสี้ยน • (sîian) (abstract noun การเสี้ยน or ความเสี้ยน)

sîian (romanization)
การเสี้ยน (abstract-noun)
ความเสี้ยน (abstract-noun)

Possibly corrupted from เงี่ยน (ngîian).

(colloquial) to eagerly desire; to crave; to be craving.


เสี้ยนหนาม

th-noun

เสี้ยนหนาม • (sîian-nǎam)

From เสี้ยน (sîian, “splinter”) + หนาม (nǎam, “thorn”); literally "splinter and thorn".

compound

1994, ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๘๒ เรื่อง พระราชพงศาวดารกรุงสยามจากต้นฉบับของบริติชมิวเซียมกรุงลอนดอน, กรมศิลปากร, page 397:
พระเจ้าแผ่นดินละสัตย์สุจริตธรรมเสีย ประพฤติการทุจริตฉะนี้ ก็เห็นว่า เป็นเสี้ยนหนามหลักตออันใหญ่อยู่ในแผ่นดิน จะละไว้มิได้ ขอให้ปริวัตรออกประหารเสีย
prá-jâao-pɛ̀n-din lá sàt sùt-jà-rìt tam sǐia bprà-prʉ́t gaan tút-jà-rìt chà-níi gɔ̂ɔ hěn wâa bpen sîian-nǎam làk-dtɔɔ an yài yùu nai pɛ̀n-din jà lá wái mí-dâi kɔ̌ɔ-hâi bpà-rí-wát ɔ̀ɔk bprà-hǎan sǐia
When the king has given up the principles of honour and honesty and conducted himself corruptly like this, we all deem that he is such a great thorn and impediment to our nation. No quarter shall be given to him. Let us remove him from his priesthood and put him to death!

2015, ไอริส, พายุรักแห่งเม็ดทราย, eReader (Thailand):
อาดีบต้องการกำจัดเสี้ยนหนาม คือ เจ้าชายทั้งสามพระองค์ ให้สูญสิ้นไปจากแผ่นดินทะเลทราย
aa-dîip dtɔ̂ng-gaan gam-jàt sîian-nǎam kʉʉ jâao-chaai táng sǎam prá-ong hâi sǔun-sîn bpai jàak pɛ̀n-din tá-lee-saai
Adip wants to wipe his thorns, that is, the three princes, away from this kingdom of dessert.

2015, วายุ, พายุรัก บัลลังก์เลือด ๑, eReader (Thailand):
หมดเสี้ยนหนามเรื่องฮ่องเต้กับฮองเฮาต่างชาติก็จริงอยู่...แต่ท่านพ่ออย่าลืมสิว่า เรายังหาตัวองค์ชายน้อยทั้งสองไม่พบ บางทีนี่อาจเป็นเสี้ยนหนามที่สำคัญยิ่งกว่า
mòt sîian-nǎam rʉ̂ʉang hɔ̂ng-dtêe gàp hɔɔng-hao dtàang-châat gɔ̂ɔ jing yùu...dtɛ̀ɛ tân pɔ̂ɔ yàa lʉʉm sì wâa rao yang hǎa dtuua ong-chaai nɔ́ɔi táng sɔ̌ɔng mâi póp baang-tii nîi àat bpen sîian-nǎam tîi sǎm-kan yîng gwàa
It's true. That irritant — the foreign emperor and his empress — is no more... But, my sire, don't forget that we still can't find those two little princes. They might somehow be a more significant thorn in our side!

source of discomfort, irritation, or trouble.


หนาม

th-noun

หนาม • (nǎam)

From Proto-Tai *ʰnaːmᴬ (“thorn”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᨾ, Lao ໜາມ (nām), Lü ᦐᦱᧄ (ṅaam), Shan ၼၢမ် (nǎam), Tai Dam ꪘꪱꪣ, Tai Nüa ᥘᥣᥛᥴ (láam) or ᥢᥣᥛᥴ (náam), Tày nam, Zhuang nam, Nong Zhuang nam.

Job 41:2, KJV:
เจ้าเอาเชือกสนตะพายมันได้หรือ หรือเอาหนามเจาะคางมันได้
jâo ao chʉ̂ʉak sǒn-dtà-paai man dâi rʉ̌ʉ rʉ̌ʉ ao nǎam jɔ̀ kaang man dâi
Canst thou put a hook into his nose? or bore his jaw through with a thorn?

thorn, spine, prickle, or any other similar structure.


หนาม

หนาม • (nǎam)

(zoology) any of various shells of the family Muricidae.


แม่เบี้ย

แม่เบี้ย • (mɛ̂ɛ-bîia)

/mɛː˥˩.bia̯˥˩/

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + เบี้ย (bîia)


พังพาน

From Old Khmer babārṇa (“hood”). Cognate with Modern Khmer ពពារ (pɔɔpɔpiə); Lao ພັງພານ (phang phān); Burmese ပါးပျဉ်း (pa:pyany:).


นาคเล่นน้ำ

th-noun

นาคเล่นน้ำ • (nâak-lên-náam)

นาค (nâak, “nāga: serpentine mythological creature”) + เล่น (lên, “to play”) + น้ำ (náam, “water”); literally "nāga playing in the water". Compare Lao ນາກຫລິ້ນນ້ຳ (nāk lin nam).


กวาดล้าง

th-verb

กวาดล้าง • (gwàat-láang) (abstract noun การกวาดล้าง)

gwàat-láang (romanization)
การกวาดล้าง (abstract-noun)

From กวาด (gwàat, “to sweep”) + ล้าง (láang, “to wash”); literally, “to sweep and wash”.

af

วันที่ ๕ พฤษภาคม ค.ศ. ๑๙๘๔ ทหารพม่าประมาณ ๗๐๐–๘๐๐ คนเข้าโจมตีกวาดล้างกองกำลังกะเหรี่ยงค่ายบ้านเจดีย์สามองค์
wan-tîi hâa prʉ́t-sà-paa-kom krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp sìi tá-hǎan pá-mâa bprà-maan jèt rɔ́ɔi tʉ̌ng bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi kon kâo joom-dtii gwàat-láang gɔɔng-gam-lang gà-rìiang kâai bâan jee-dii-sǎam-ong
On 5 May 1984 CE, around 700–800 Burmese soldiers attacked and annihilated the Karen armed forces at the Three Pagodas Village camp.

1997, ชาญวิทย์ เกษตรศิริ et al., ความสัมพันธ์ระหว่างไทย–พม่า–กะเหรี่ยง, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, page 119

พ.ศ. ๖๐๗...เนโร...จักรพรรดิโรมัน เริ่มกำจัดกวาดล้างผู้ถือคริสต์อย่างโหดเหี้ยม

2012, พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต), กาลานุกรม พระพุทธศาสนาในอารยธรรมโลก, วัดญาณเวศกวัน, page 57

In 607 BE,...Roman emperor...Nero...started rooting out Christians in a violent manner.

pút-tá-sàk-gà-ràat hòk rɔ́ɔi jèt...nee-roo...jàk-grà-pát roo-man rə̂əm gam-jàt gwàat-láang pûu tʉ̌ʉ krít yàang hòot-hîiam

กลุ่มกวาดล้างการค้าประเวณีได้ข้อมูลมากมาย โสเภณีโดนรวบแทบทั้งเมือง

2014, Zhi Zhu, สิบคดีบาป เล่ม ๒ ชุด สิบดคีบาป, นานมีบุ๊คส์, page 71

As the prostitution extirpating team had obtained a great amount of information, they could arrest many prostitutes across the city.

glùm gwàat-láang gaan-káa-bprà-wee-nii dâai kɔ̂ɔ-muun mâak-maai sǒo-pee-nii doon rûuap tɛ̂ɛp táng mʉʉang

ฤดูใบไม้ผลิ ปี ค.ศ. ๑๙๔๒...ทหารญี่ปุ่นเริ่มปฏิบัติการกวาดล้างอย่างบ้าคลั่ง...ที่เขตภูเขาไท่หัง

2015, เทียนซย่าป้าชั่ง, เพื่อนบ้านผมไม่ใช่คน, นานมีบุ๊คส์, page 178

In Spring, 1942 CE,...Japanese soldiers began their exterminating operations madly and wildly...in the region of the Taihang Mountains.

rʉ́-duu-bai-máai-plì bpii krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi sìi-sìp sɔ̌ɔng...tá-hǎan yîi-bpùn rə̂əm bpà-dtì-bàt-gaan gwàat-láang yàang bâa-klâng...tîi kèet puu-kǎo tâi-hǎng


สมาชิกรัฐสภา

th-noun

สมาชิกรัฐสภา

สมาชิกรัฐสภา • (sà-maa-chík-rát-tà-sà-paa) (classifier คน)

sà-maa-chík-rát-tà-sà-paa (romanization)
คน (classifier)

/sa˨˩.maː˧.t͡ɕʰik̚˦˥.rat̚˦˥.tʰa˨˩.sa˨˩.pʰaː˧/

From สมาชิก (sà-maa-chík, “member”) + รัฐสภา (rát-tà-sà-paa, “national legislature: parliament, diet, congress, etc”); calque of English Member of Parliament.

com

member of a parliament
Member of Parliament

member of a national legislature: member of a parliament, member of a diet, member of a congress, etc.


หน้าด้าน

th-adj

หน้าด้าน • (nâa-dâan) (abstract noun ความหน้าด้าน)

nâa-dâan (romanization)
ความหน้าด้าน (abstract-noun)

From หน้า (nâa, “face”) + ด้าน (dâan, “hard; hardened”).

com

(derogatory, very offensive) brazen-faced.


ประตัก

th-noun

ประตัก • (bprà-dtàk) (classifier เล่ม or อัน)

bprà-dtàk (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Uncertain. Compare Sanskrit प्रतोद (pratoda, “long whip”); Pali patoda (“driving stick”); Old Khmer khdyac (“goad”); Persian [script needed] (katak), [script needed] (kutak), [script needed] (kutk, “pestle; club; stick for chastisement; etc”).


เมษบาล

From เมษ (mêet, “sheep; ram”) + บาล (baan, “protector; keeper; guard”).

com

Ecclesiastes 12:11, KJV:
ถ้อยคำของนักปราชญ์เป็นประดุจปฏัก และประดุจตะปูซึ่งอาจารย์ผู้สอนแห่งการชุมนุมได้ตรึงแน่น ซึ่งท่านเมษบาลผู้หนึ่งได้ประทานให้
tɔ̂i-kam kɔ̌ɔng nák-bpràat bpen bprà-dùt bpà-dtàk · lɛ́ bprà-dùt dtà-bpuu sʉ̂ng aa-jaan pûu-sɔ̌ɔn hɛ̀ng gaan-chum-num dâai dtrʉng nɛ̂n · sʉ̂ng tâan mêet-sà-baan pûu nʉ̀ng dâai bprà-taan hâi
The words of the wise are as goads, and as nails fastened by the masters of assemblies, which are given from one shepherd.


ครุฑ

From Sanskrit गरुड (garuḍa, “eagle”); probably via Old Khmer គរុឌ (garuḍa), គុរុឌ (guruḍa, “garuda”). Cognate with Modern Khmer គ្រុឌ (krut).


นาค

th-noun

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“noble person”). Cognate with Modern Khmer នាគ (niək).

(Buddhism) postulant: person seeking admission into a monastic order.


นาค

th-proper noun

นาค • (nâak)

Probably from Sanskrit नाग (nāga, “cruel man”).

Naga: tribesman living near the Naga Hills.


นาค

th-noun

นาค • (nâak)

Calophyllum inophyllum
Calophyllum inophyllum#Translingual

(botany) beautyleaf, the plant Calophyllum inophyllum L. of the family Clusiaceae (syn. Guttiferae).


นาค

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“elephant”). Compare Sanskrit नाग (nāga, “elephant”). Cognate with Modern Khmer នាគ (niək); Burmese နာဂ (naga.).


นาค

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“cobra”). Compare Sanskrit नाग (nāga, “cobra”). Cognate with Old Khmer nāga, nāgya, nāgā; Modern Khmer នាគ (niək); Burmese နဂါး (na.ga:), နာဂ (naga.); Lao ນາກ (nāk); Mon နာ်.

dragonงูใหญ่เงือกเงือกหงอนจอมนาคนาคานาคินทร์นาคีนาเคนทร์นาเคศนาเคศวรนาโครคินทระผณินทรผณิศวรพญางูพาสุกรีภุชคะภุชงค์ภุชงคมะโภคินโภคีมกรมะโรงมังกรวาสุกรีวาสุกีอุรคะอุรเคนทร์

Revelation 12:7, KJV:
และมีสงครามเกิดขึ้นในสวรรค์ มีคาเอลและพวกทูตสวรรค์ของท่านได้ต่อสู้กับพญานาค และพญานาคกับพวกทูตของมันก็ต่อสู้
lɛ́ mii sǒng-kraam gə̀ət kʉ̂n nai sà-wǎn mii-kaa-eel lɛ́ pûuak tûut-sà-wǎn kɔ̌ɔng tân dâai dtɔ̀ɔ-sûu gàp pá-yaa-nâak lɛ́ pá-yaa-nâak gàp pûuak tûut kɔ̌ɔng man gɔ̂ɔ dtɔ̀ɔ-sûu
And there was war in heaven, Michael and his angels waging war with the dragon. The dragon and his angels waged war,

Revelation 13:11, KJV:
และข้าพเจ้าเห็นสัตว์ร้ายอีกตัวหนึ่งขึ้นมาจากแผ่นดิน มีสองเขาเหมือนลูกแกะ และพูดเหมือนพญานาค
lɛ́ kâa-pá-jâao hěn sàt-ráai ìik dtuua nʉ̀ng kʉ̂n maa jàak pɛ̀n-din mii sɔ̌ɔng kǎo mʉ̌ʉan lûuk-gɛ̀ lɛ́ pûut mʉ̌ʉan pá-yaa-nâak
And I beheld another beast coming up out of the earth; and he had two horns like a lamb, and he spake as a dragon.

Job 26:13, KJV:
พระหัตถ์ของพระองค์ทรงสร้างพญานาคที่ขด
prá-hàt kɔ̌ɔng prá-ong song sâang pá-yaa-nâak tîi kòt
his hand hath formed the crooked serpent.

พญา พญา#Thai

พระยา พระยา#Thai

(mythology) (พญา~, พระยา~) naga; dragon.


ประดุจ

th-adj

ประดุจ • (bprà-dùt)

Probably an extended form of Old Khmer tūc°, tūca, tūcca, ṭūca (“like; similar”), from which Thai ดุจ (dùt) was derived.

(poetic, elegant) like; similar; resembling.


ประดุจ

th-adv

ประดุจ • (bprà-dùt)

1996, สมชาย วศินะจินดาแก้ว, ระฆังของนอเทรอดาม:
ด้วยระฆังใหญ่ส่งเสียงประดุจฟ้าผ่า
dûai rá-kang yài sòng-sǐiang bprà-dùt fáa-pàa
To the big bells as loud as the thunder.


ประดุจ

th-con

ประดุจ • (bprà-dùt)


ประดุจ

th-prep

ประดุจ • (bprà-dùt)

Exodus 15:5, KJV:
น้ำท่วมเขา เขาจมลงในทะเลที่ลึกประดุจก้อนหิน
náam tûuam kǎo · kǎo jom long nai tá-lee tîi lʉ́k bprà-dùt gɔ̂ɔn-hǐn
The depths have covered them: they sank into the bottom as a stone.

Ecclesiastes 12:11, KJV:
ถ้อยคำของนักปราชญ์เป็นประดุจปฏักและประดุจตะปูซึ่งอาจารย์ผู้สอนแห่งการชุมนุมได้ตรึงแน่น
tɔ̂i-kam kɔ̌ɔng nák-bpràat bpen bprà-dùt bpà-dtàk lɛ́ bprà-dùt dtà-bpuu sʉ̂ng aa-jaan pûu-sɔ̌ɔn hɛ̀ng gaan-chum-num dâai dtrʉng nɛ̂n
The words of the wise are as goads, and as nails fastened by the masters of assemblies,

(poetic, elegant) like; similar; resembling; characteristic of.


ด้าน

th-noun

ด้าน • (dâan)

Cognate with Northern Thai ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ດ້ານ (dān), Lü ᦡᦱᧃᧉ (ḋaan²).

cog

Lü ᦡᦱᧃᧉ (ḋaan²)


ด้าน

dâan (romanization)
ความด้าน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ດ້ານ (dān), Lü ᦡᦱᧃᧉ (ḋaan²), Shan လၢၼ်ႈ (lāan, “brazen”) and လၼ် (lǎn, “hard”).

Lü ᦡᦱᧃᧉ (ḋaan²)


มอสส์

th-noun

มอสส์ • (mɔ́ɔt)

หญ้า หญ้า#Thai


ปลวก

Cognate with Northern Thai ᨸᩖ᩠ᩅᨠ, Khün ᨸ᩠ᩅᨠ, Lao ປວກ (pūak), Lü ᦷᦔᧅᧈ (ṗok¹), Shan ပူၵ်ႇ (pùuk).

cog

Lü ᦷᦔᧅᧈ (ṗok¹)


ป้าย

th-noun

ป้าย • (bpâai)

Compare Middle Chinese 牌 (MC bea|beaj). Cognate with Lao ປ້າຍ (pāi).


ป้าย

bpâai (romanization)
การป้าย (abstract-noun)