ผ้าเช็ดหน้า

th-noun

ผ้าเช็ดหน้า • (pâa-chét-nâa) (classifier ผืน)

pâa-chét-nâa (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.t͡ɕʰet̚˦˥.naː˥˩/

ผ้า (pâa, “cloth”) + เช็ด (chét, “to wipe”) + หน้า (nâa, “face”).


ไหว

th-verb

ไหว • (wǎi) (abstract noun การไหว or ความไหว)

wǎi (romanization)
การไหว (abstract-noun)
ความไหว (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.wajᴬ. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩱ, Lao ໄຫວ (wai), Tai Dam ꪼꪪ, Lü ᦺᦛ (v̇ay), Shan ဝႆ (wǎi), Phake ဝႝ (way), Ahom *𑜈𑜩 (*bay), Nong Zhuang vae, Zuojiang Zhuang vaej.

to wave; to shift, to move, to be in motion; to sway, to shake, to quake.

(often found after a verb) to be capable (of doing something); to be able, be within one's ability, have a capacity, or be possible (to do something).


ทาจิกิสถาน

th-proper noun

ทาจิกิสถาน • (taa-jì-gís-tǎan)

ประเทศทาจิกิสถาน

สาธารณรัฐทาจิกิสถาน


เติร์กเมนิสถาน

เติร์กเมนิสถาน • (dtə́ək-mee-nís-tǎan)

ประเทศเติร์กเมนิสถาน

Turkmenistan (a country in Central Asia)


อุซเบกิสถาน

อุซเบกิสถาน • (ús-bee-gís-tǎan)

ประเทศอุซเบกิสถาน

สาธารณรัฐอุซเบกิสถาน


วีรกรรม

From วีร (wii-rá-, “brave; heroic”) + กรรม (gam, “act; action; activity”).

com

(slang, sarcastic) infamous deed; notorious action.


หมากม่วง

th-noun

หมากม่วง • (màak-mûuang)

From หมาก (màak, “fruit”) + ม่วง (mûuang, “mango”). Compare Aheu /maːk muəŋ/.

compound

1835 BE (1292/93 CE), Ram Khamhaeng, Inscription 1:
สร้างป่าหมากป่าพลูทั่วเมืองทุกแห่ง ป่าพร้าวก็หลายในเมืองนี้ ป่าลางก็หลายในเมืองนี้ หมากม่วงก็หลายในเมืองนี้ หมากขามก็หลายในเมืองนี้ ใครสร้างได้ไว้แก่มัน
sâang bpàa màak bpàa pluu tûua mʉʉang túk-hɛ̀ng · bpàa práao gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · bpàa laang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-mûuang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-kǎam gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · krai sâang dâai wái gɛ̀ɛ man
They plant areca groves and betel groves all over the city. Coconut groves are planted in abundance in this city. Jackfruit groves are planted in abundance in this city. Mangoes are planted in abundance in this city. Tamarinds are planted in abundance in this city. Whoever plants them gets them for himself and keeps them.


ให้ยืม

th-verb

ให้ยืม • (hâi-yʉʉm) (abstract noun การให้ยืม)

hâi-yʉʉm (romanization)
การให้ยืม (abstract-noun)


น่าสน

th-adj

น่าสน • (nâa-sǒn) (abstract noun ความน่าสน)

nâa-sǒn (romanization)
ความน่าสน (abstract-noun)


ม.ศ.

head

ม.ศ. • (mɔɔ-sɔ̌ɔ)

/mɔː˧.sɔː˩˩˦/

มหาศักราช มหาศักราช#Thai

Abbreviation of มหาศักราช (má-hǎa-sàk-gà-ràat).

มัธยมศึกษา มัธยมศึกษา#Thai

(obsolete) Abbreviation of มัธยมศึกษา (mát-tá-yom-sʉ̀k-sǎa). Now replaced by ม. (mɔɔ)


ค.ศ.

th-proper noun

ค.ศ. • (kɔɔ-sɔ̌ɔ)

/kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/

พระนางเจ้าเอลิซาเบธขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. ๑๙๕๒

Queen Elizabeth ascended the throne in 1952 CE.

prá-naang-jâao ee-lí-saa-bèt kʉ̂n krɔɔng râat nai krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng

คริสต์ศักราช คริสต์ศักราช#Thai

Initialism of คริสต์ศักราช (krít-sàk-gà-ràat).

คริสต์ศก คริสต์ศก#Thai

(dated) Initialism of คริสต์ศก (krít-sòk).


ขอยืม

th-verb

ขอยืม • (kɔ̌ɔ-yʉʉm) (abstract noun การขอยืม)

kɔ̌ɔ-yʉʉm (romanization)
การขอยืม (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.jɯːm˧/


น่าสนใจ

th-adj

น่าสนใจ • (nâa-sǒn-jai) (abstract noun ความน่าสนใจ)

nâa-sǒn-jai (romanization)
ความน่าสนใจ (abstract-noun)


คริสต์ศก

th-proper noun

คริสต์ศก • (krít-sòk)

From คริสต์ (krít, “Christ; Christian”) + ศก (sòk, “era; year”).


พุทธศก

th-proper noun

พุทธศก • (pút-tá-sòk)

From พุทธ (pút, “Buddha; Buddhism; Buddhist”) + ศก (sòk, “era; year”).


รศ.

head

รศ. • (rɔɔ-sɔ̌ɔ)

/rɔː˧.sɔː˩˩˦/

รองศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์#Thai

Abbreviation of รองศาสตราจารย์ (rɔɔng sàat-dtraa-jaan).


ยืม

From Proto-Tai *ˀjɯ:mᴬ (“to borrow”). Cognate with Lao ຢືມ (yư̄m), Shan ယိမ် (yǐm) and ယိုမ် (yǔem), Zhuang yim. Compare Proto-Austronesian *Sezam (“to borrow”) (whence Paiwan sedjam, Cebuano hulam).


ศ.

ศาสตราจารย์ ศาสตราจารย์#Thai

Initialism of ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan).

ศอก ศอก#Thai

Initialism of ศอก (sɔ̀ɔk). (unit of length)


ศ.

วันศุกร์ วันศุกร์#Thai


ดร.

ดร. • (dɔɔ-rɔɔ)

ดอกเตอร์ ดอกเตอร์#Thai


น่า

prefix to a verb or adjective similar to English -able.


น่า

หยุดกินเถอะน่า

(colloquial) particle used to add a persuasive quality to a sentence.


วัฒนธรรม

desc

→ Lao: ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham), ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham)

วัฒน (wát-tá-ná-) + ธรรม (tam); calque of English culture, coined by Wan Waithayakon, displacing earlier พฤทธิธรรม. Cognate with Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼, Lao ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham) or ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham), Lü ᦞᧆᦒᦓᦒᧄ (vadthntham) or ᦞᧆᦒᦓᦱᦒᧄ (vadthnaatham), Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺.

cog

Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼

ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺

Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺


กู้

gûu (romanization)
การกู้ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨠᩪ᩶, Lao ກູ້ (kū), Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²), Tai Nüa ᥐᥧᥲ (kù), Shan ၵူႈ (kūu).

Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²)

(of an explosive) to dispose of; to defuse; to disable.


กู้

to borrow (money on interest); to take (a loan).


ดอกเตอร์

th-noun

ดอกเตอร์ • (dɔ́k-dtə̂ə)

/dɔk̚˦˥.tɤː˥˩/

(education) doctor: person holding a doctor's degree.


รองศาสตราจารย์

รองศาสตราจารย์ • (rɔɔng sàat-dtraa-jaan)

From รอง (rɔɔng, “deputy; vice; etc.”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


ตรอก

th-noun

ตรอก • (dtrɔ̀ɔk)

ซอย ซอย#Thai

alley; lane; back street (especially one too small to be called a ซอย (sɔɔi)).


ผู้ช่วยศาสตราจารย์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ • (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.saːt̚˨˩.traː˧.t͡ɕaːn˧/

From ผู้ช่วย (pûu-chûai, “assistant”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


ดุษฎีบัณฑิต

From ดุษฎี (dùt-sà-dii, “admiration, adoration, appreciation; pleasure, contentment; etc”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).


มหาบัณฑิต

th-noun

มหาบัณฑิต • (má-hǎa-ban-dìt)

From มหา (má-hǎa, “great”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).

com

(elegant) great scholar; prominent scholar.

(education) master: person holding a master's degree.


จุล

Borrowed from Pali culla; compare Sanskrit चूला (cūlā).


อายุวัฒนะ

th-noun

อายุวัฒนะ • (aa-yú-wát-tá-ná)

From Pali āyu (“age”) + vaḍḍhana (“augmentation; growth; upbringing”).


ขม

kǒm (romanization)
ความขม (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.qɤmᴬ (“bitter”). Cognate with Lao ຂົມ (khom), Lü ᦃᦳᧄ (ẋum), Tai Dam ꪶꪄꪣ, Shan ၶူမ် (khǔum), Ahom 𑜁𑜪𑜤 (khǔum), Zhuang haemz, Saek กฺั๊ม. Compare Proto-Be *kamᴬ², Proto-Hlai *C-ɦəːm (“bitter”).

cog

Lü ᦃᦳᧄ (ẋum)


เนติบัณฑิต

From เนติ (“law”) + บัณฑิต (ban-dìt, “scholar”). Compare Khmer នីតិបណ្ឌិត (niitəpndɨt).

com

(education, law) barrister: lawyer who is a member of a bar association.


รสายนเวท

th-noun

รสายนเวท • (rá-sǎa-yá-ná-wêet)

From Sanskrit रसायन (rasāyana, “chemistry”) + वेद (veda, “sacred knowledge; sacred lore; Veda; etc.”).


ศาสตราจารย์

ศาสตร (“art; science; scripture”) + อาจารย์ (aa-jaan, “instructor; master; preceptor; teacher”). Compare Khmer សាស្ត្រាចារ្យ (saahstraacaa).

cog

សាស្ត្រាចារ្យ

(education) professor. Abbreviation: ศ. (sɔ̌ɔ)


ผศ.

head

ผศ. • (pɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ)

/pʰɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์#Thai

Abbreviation of ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan).


บล็อก

th-noun

บล็อก • (blɔ́k)


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)

(colloquial) rectangular object such as brick.

(programming) region of code in a program that acts as a single unit.


บล็อก

th-verb

บล็อก • (blɔ́k) (abstract noun การบล็อก)

blɔ́k (romanization)
การบล็อก (abstract-noun)

(colloquial, Internet, sports) to block, to prevent.


คาทอลิก

th-adj

คาทอลิก • (kaa-tɔɔ-lìk)

/kʰaː˧.tʰɔː˧.lik̚˨˩/


คาทอลิก

th-noun

คาทอลิก • (kaa-tɔɔ-lìk)

/kʰaː˧.tʰɔː˧.lik̚˨˩/


คาทอลิก

th-proper noun

คาทอลิก • (kaa-tɔɔ-lìk)

/kʰaː˧.tʰɔː˧.lik̚˨˩/


กี่

From Proto-Tai *kiːꟲ (“how many; several”), from Middle Chinese 幾 (MC kj+jX). Cognate with Northern Thai ᨠᩦ᩵, Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹), Khün ᨠᩦ᩵, Tai Nüa ᥐᥤᥱ (kǐ), Ahom 𑜀𑜣 (kī).

cog

Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹)

กี่บาท

กี่โมง

how many, how much (followed by classifier)


กี่

Borrowed from Middle Chinese 機 (MC kj+j, “loom; machine”). Cognate with Northern Thai ᨠᩦ᩵, Lao ກີ່ (kī), Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹), Khün ᨠᩦ᩵, Shan ၵီႇ (kìi), Tai Nüa ᥐᥤᥱ (kǐ).

Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹)


ถ่มถุย

th-adj

ถ่มถุย • (tòm-tǔi) (abstract noun ความถ่มถุย)

tòm-tǔi (romanization)
ความถ่มถุย (abstract-noun)

From ถ่ม (tòm, “to spit”) + ถุย (tǔi, “to spit”).

compound

(slang) contemptible; disgusting; despicable.


งักปุ๊กคุ้ง

th-noun

งักปุ๊กคุ้ง • (ngák-bpúk-kúng)

/ŋak̚˦˥.puk̚˦˥.kʰuŋ˦˥/

From Teochew 岳不群, the name of a character in the novel The Smiling, Proud Wanderer.

เลือกตั้งรอบนี้ไหงมีแต่งักปุ๊กคุ้งลงสมัคร

In this election, why are there only hypocrites applying for candidacies?

lʉ̂ʉak-dtâng rɔ̂ɔp níi ngǎi mii dtɛ̀ɛ ngák-bpúk-kúng long sà-màk

The Smiling, Proud Wanderer
th:งักปุ๊กคุ้ง


สถาปัตยกรรม

สถาปัตย + กรรม (gam)

com

สถาปัตย + กรรม (gam)


แคร์รอต

th-noun

แคร์รอต • (kɛɛ-rɔ̀t)

/kʰɛː˧.rɔt̚˨˩/

แครอท แครอท#Thai


ไซปรัส

ประเทศไซปรัส

สาธารณรัฐไซปรัส

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Cyprus (an island and country in the Mediterranean Sea, normally considered politically part of Southeast Europe but geographically part of Western Asia)


มอลตา

th-proper noun

มอลตา • (mɔl-dtâa)

Malta (an island country in Southern Europe)

Malta (The largest island in the Maltese Archipelago)

ประเทศมอลตา

สาธารณรัฐมอลตา

ภาษามอลตา


บัณฑิต

From Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem). Cognate with Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Angkorian Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt); Burmese ပဏ္ဍိတ (pandi.ta.).

bor

1831, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 76:
คนพาลยังไป่รู้ ชาญชิด ไปสู่หาบัณฑิต ค่ำเช้า แสดงธรรมว่าเนืองนิตย์ ฤๅซาบ ใจนา คือจวักตักเข้า ห่อนรู้รสแกง
kon paan yang bpài rúu · chaan chít · bpai sùu hǎa ban-dìt · kâm cháao · sà-dɛɛng tam wâa nʉʉang-nít · rʉʉ sâap · jai naa · kʉʉ jà-wàk dtàk kâao · hɔ̀n rúu rót gɛɛng
Should a fool attend a wise man days and nights, he will not perceive any word of wisdom declared unto him [by the wise man], just as a ladle cannot perceive the flavour of the curry gravy.

(education) bachelor: person holding a bachelor's degree.


ลอนดอน

th-proper noun

ลอนดอน • (lɔn-dɔn)

London (the capital city of the United Kingdom; capital city of England)


ราชินี

From Pali rājinī (“queen”). Compare Sanskrit राज्ञी (rājñī).

พระ พระ#Thai

พระ พระ#Thai

ราชินีเพลงป็อป

พระ พระ#Thai

woman, or something personified as woman, that is foremost or preeminent in any respect.

พระ พระ#Thai

(entomology) fertile female ant, bee, termite, or wasp.


ลักเซมเบิร์ก

ลักเซมเบิร์ก • (lák-sem-bə̀ək)

ประเทศลักเซมเบิร์ก

ราชรัฐลักเซมเบิร์ก
râat-chá-rát lák-sem-bə̀ək
Grand Duchy of Luxembourg

ภาษาลักเซมเบิร์ก

Luxembourg (a small country in Western Europe)

Luxembourg (a province of Wallonia, Belgium)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)

Luxembourg (One of the twelve cantons of the country of Luxembourg, which includes its capital city)


ทัวร์

th-noun

ทัวร์ • (tuua)

(slang, humorous) group of persons who bombard a person or web page with negative or trolling comments or messages.


ทัวร์

th-verb

ทัวร์ • (tuua)


แม่บ้าน

th-noun

แม่บ้าน • (mɛ̂ɛ-bâan)

/mɛː˥˩.baːn˥˩/


ทางเข้า

From ทาง (taang, “way”) + เข้า (kâo, “to enter”).


สถานทูต

th-noun

สถานทูต • (sà-tǎan-tûut)

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.tʰuːt̚˥˩/

(formal) embassy: ambassador's headquarters.


ทางออก

ทางออก • (taang-ɔ̀ɔk)

/tʰaːŋ˧.ʔɔːk̚˨˩/

From ทาง (taang, “way”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out”).

เราต้องหาทางออกของปัญหาคอร์รัปชันในประเทศ

We have to find a solution to the corruption problem in the country.

rao dtɔ̂ng hǎa taang-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng bpan-hǎa kɔɔ-ráp-chân nai bprà-têet

(figurative, idiomatic) way out; solution.


เมื่อก่อน

th-adv

เมื่อก่อน • (mʉ̂ʉa-gɔ̀ɔn)

/mɯa̯˥˩.kɔːn˨˩/

From เมื่อ (mʉ̂ʉa) + ก่อน (gɔ̀ɔn).

com

เมื่อ (mʉ̂ʉa) + ก่อน (gɔ̀ɔn)


รถเมล์

th-noun

รถเมล์ • (rót-mee)

From รถ (rót, “vehicle”) + เมล์ (mee, “mail”).


คนโง่

คน (kon, “person”) + โง่ (ngôo, “stupid”)


รำฦก

รำลึก รำลึก#Thai


พันฦก

th-adj

พันฦก • (pan-lʉ́k)

พันลึก พันลึก#Thai


พรรฦก

พรรฦก • (pan-lʉ́k)

พันลึก พันลึก#Thai


ผ้าขนหนู

th-noun

ผ้าขนหนู • (pâa-kǒn-nǔu) (classifier ผืน)

pâa-kǒn-nǔu (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.kʰon˩˩˦.nuː˩˩˦/

ผ้า (pâa, “cloth”) + ขน (kǒn, “hair”) + หนู (nǔu, “mouse”)


ฦกซึ้ง

th-adj

ฦกซึ้ง • (lʉ́k-sʉ́ng)

/lɯk̚˦˥.sɯŋ˦˥/

ลึกซึ้ง ลึกซึ้ง#Thai

Obsolete spelling of ลึกซึ้ง (lʉ́k-sʉ́ng).


ค้ฤๅนคฤก

ค้ฤๅนคฤก • (krʉ́ʉn-krʉ́k)

/kʰrɯːn˦˥.kʰrɯk̚˦˥/

ครื้นครึก ครื้นครึก#Thai


เล่าฦๅ

th-verb

เล่าฦๅ • (lâo-lʉʉ)

เล่าลือ เล่าลือ#Thai


เลื่องฦๅ

เลื่องฦๅ • (lʉ̂ʉang-lʉʉ)

/lɯa̯ŋ˥˩.lɯː˧/

เลื่องลือ เลื่องลือ#Thai


คฤกค้ฤๅน

th-adj

คฤกค้ฤๅน • (krʉ́k-krʉ́ʉn)

/kʰrɯk̚˦˥.kʰrɯːn˦˥/

ครึกครื้น ครึกครื้น#Thai

Obsolete spelling of ครึกครื้น (krʉ́k-krʉ́ʉn).


ระฦก

th-verb

ระฦก • (rá-lʉ́k)

ระลึก ระลึก#Thai


ปัญหา

From Pali pañha (“inquiry; investigation; question”); compare Sanskrit प्रश्न (praśna, “question; enquiry”). Cognate with Khmer បញ្ហា (bañhaa), Lao ປັນຫາ (pan hā), ບັນຫາ (ban hā).


แบบ

th-noun

แบบ • (bɛ̀ɛp)

From Middle Chinese 法 (MC pjop). Cognate with Vietnamese phép, Lao ແບບ (bǣp), Northern Thai ᨷᩯ᩠ᨷ, Khmer បែប (baep).

(chiefly in combination) example; instance.


แบบ

th-con

แบบ • (bɛ̀ɛp)

like; as; such as; in the way of; in the manner of.


แบบ

th-adv

แบบ • (bɛ̀ɛp)


แบบ

th-cls

แบบ • (bɛ̀ɛp)

Classifier for styles, patterns, models, forms. ⇒ all nouns using this classifier


สุขภาพ

th-noun

สุขภาพ • (sùk-kà-pâap)

From สุข (sùk, “happy, happiness”) + ภาพ (pâap, “image; condition”).


เตารีด

dtao-rîit (romanization)
เต้า (classifier)

เตา (dtao) + รีด (rîit). Compare Lao ເຕົາຮີດ (tao hīt).


พลขับ

(military) vehicle driver; driving officer; military officer whose duty is to drive a vehicle.


สารถี

th-noun

สารถี • (sǎa-rá-tǐi)

/saː˩˩˦.ra˦˥.tʰiː˩˩˦/

From Sanskrit सारथि (sārathi) or Pali sārathi.
Compare Lao ສາຣະຖີ (sā ra thī), ສາລະຖີ (sā la thī).

(figurative) one who controls, guides, leads, or trains someone or something.


แอลกอฮอล์

แอลกอฮอล์ • (ɛn-gɔɔ-hɔɔ)

/ʔɛn˧.kɔː˧.hɔː˧/


รีด

รีด • (rîit)

Cognate with Khmer រឹត (rɨt), Khmer រីត (riit), Khmer រឺត (rɨɨt), Lao ຮີດ (hīt).


อุดมศึกษา

อุดมศึกษา • (ù-dom-má-sʉ̀k-sǎa)

อุดม (ù-dom, “highest; supreme; excellent; etc”) + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa, “education”); perhaps calque of English higher education.


แว่นขยาย

th-noun

แว่นขยาย • (wɛ̂n-kà-yǎai)

From แว่น (wɛ̂n, “circular piece (of glass)”) + ขยาย (kà-yǎai, “to enlarge”).


กล้องสองตา

th-noun

กล้องสองตา • (glɔ̂ng-sɔ̌ɔng-dtaa)

/klɔŋ˥˩.sɔːŋ˩˩˦.taː˧/


ฉันรักคุณ

th-phrase

ฉันรักคุณ • (chǎn rák kun)


จัตุรัส

th-noun

จัตุรัส • (jàt-dtù-ràt)


กล้องสนาม

กล้องสนาม • (glɔ̂ng-sà-nǎam)


กากบาท

กาก (gàak, “crow”) + บาท (bàat, “foot”); compare with Lao ກາກະບາດ (kā ka bāt)


ผมรักคุณ

th-phrase

ผมรักคุณ • (pǒm rák kun)


จันทรุปราคา

From จันทร (“moon”) + อุปราคา (“darkening”).


สุริยคราส

th-noun

สุริยคราส • (sù-rí-yá-krâat)

From สุริย (“sun”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the sun by the demon Rahu.


สุริยุปราคา

From สุริย (“sun”) + อุปราคา (“darkening”).


คราส

th-noun

คราส • (krâat)

From Sanskrit ग्रास (grāsa, “to bite; to swallow”).


คราส

th-verb

คราส • (krâat)


สระผม

สระผม • (sà-pǒm) (abstract noun การสระผม)

sà-pǒm (romanization)
การสระผม (abstract-noun)


ยาสระผม

th-noun

ยาสระผม • (yaa-sà-pǒm)


แชมพู

/t͡ɕʰɛːm˧.pʰuː˧/

แชมพูสระผม


จันทรคราส

From จันทร (“moon”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the moon by the demon Rahu.


น้ำยา

From น้ำ (náam, “water; liquid; etc”) + ยา (yaa, “drug; medicine; etc”).

ขนมจีน ขนมจีน#Thai

a soup made of pounded fish, served with the noodle ขนมจีน (kà-nǒm-jiin).

liquid containing chemical or medicinal substances or properties: potion, solution, elixir, etc.

(slang) ability, capability, competency; talent, skill; effect, efficacy.

(slang, often used of a man) sexual ability, sexual skill, sexual technique; capability to produce offspring.


เอ็กซ์เรย์

th-noun

เอ็กซ์เรย์ • (èk-ree)

รังสีเอ็กซ์เรย์


สนับ

สนับ • (sà-nàp)


ปลอกนิ้ว

ปลอกนิ้ว • (bplɔ̀ɔk-níu)


อนุสรณ์

อนุสรณ์ • (à-nú-sɔ̌ɔn)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦/

From Pali anussaraṇa (“remembrance; memory”).


ออร์เคสตรา

ออร์เคสตรา • (ɔɔ-kées-dtrâa)

/ʔɔː˧.kʰeːs˦˥.traː˥˩/


อนุสรณ์สถาน

อนุสรณ์สถาน • (à-nú-sɔ̌ɔn-sà-tǎan)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/


แตะต้อง

th-verb

แตะต้อง • (dtɛ̀-dtɔ̂ng) (abstract noun การแตะต้อง)

dtɛ̀-dtɔ̂ng (romanization)
การแตะต้อง (abstract-noun)

/tɛʔ˨˩.tɔŋ˥˩/


รังสีเอกซ์

th-noun

รังสีเอกซ์ • (rang-sǐi-èk)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔek̚˨˩/


สารละลาย

From สาร (sǎan, “substance”) + ละลาย (lá-laai, “to dissolve”); literally "dissolved substance".


อนุสาวรีย์

th-noun

อนุสาวรีย์ • (à-nú-sǎa-wá-rii)

Uncertain. Compare Sanskrit अनुस्मृ (anusmṛ).


ตาแมว

From ตา (dtaa, “eye”) + แมว (mɛɛo, “cat”); literally "cat's eye".

cat's eye (retroreflective road marker).


ธรรมชาติ

กฎธรรมชาติ


แตะ

dtɛ̀ (romanization)
การแตะ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨲᩯᩡ, Lao ແຕະ (tæ).

(colloquial) to interfere with; to meddle with.


ส้นเท้า

ส้นเท้า • (sôn-táao)


สัมผัส

th-verb

สัมผัส • (sǎm-pàt) (abstract noun การสัมผัส)

sǎm-pàt (romanization)
การสัมผัส (abstract-noun)

From Pali samphassa (“contact”). Cognate with Lao ສຳຜັດ (sam phat).

to touch: to make a physical contact (with).

(figurative) to feel; to sense; to perceive.

to rhyme: to be or make identical in sound.


สัมผัส

th-noun

สัมผัส • (sǎm-pàt)


ดุริยางค์

ดุริยางค์ • (dù-rí-yaang)

From ดุริย (“musical instrument”) + องค์ (ong, “body; form; etc”). Compare Khmer តុរិយាង្គ (toriyaang).

com

1932 December 18, “พระราชพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, number 0D, page 3197:
พนักงานประโคมสังข์แตรดุริยางค์ กองทหารเกียรติยศถวายเคารพ แตรวงบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี
pá-nák-ngaan bprà-koom sǎng dtrɛɛ dù-rí-yaang · gɔɔng-tá-hǎan-gìiat-dtì-yót tà-wǎai kao-róp · dtrɛɛ-wong ban-leeng pleeng sǎn-sə̌ən-prá-baa-rá-mii
Officers sound conches, trumpets, [and other] instruments. The guard of honour pays homage. The brass band plays the song Sansoen Phra Barami.

1928, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, อธิบาย เรื่อง เครื่องมะโหรีปี่พาทย์, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 7:
วงหนึ่งมีเครื่อง ๕ สิ่ง...ทั้ง ๕ สิ่งนี้เรียกรวมกันว่า "เบ็ญจดุริยางค์"
wong nʉ̀ng mii krʉ̂ʉang · hâa · sìng ... táng · hâa · sìng níi rîiak ruuam gan wâa · “ben-jà dù-rí-yaang”
A single band has five items... These five items are known collectively as the "five instruments".


ปทานุกรม

From บท (bòt, “chapter, lesson”) + อนุกรม (à-nú-grom, “sequence”).


สถาน

th-noun

สถาน • (sà-tǎan)

From Sanskrit स्थान (sthāna, “abode; domain; position”); probably via Old Khmer sṭhāna, sṭhāṇa, sṭhāṇna, sthāna (“location; place; position”). Compare Modern Khmer ស្ថាន (sthaan), Northern Thai ᩈ᩠ᨳᩣ᩠ᨶ, Lao ສະຖານ (sa thān) and Thai สถานี (sà-tǎa-nii).

der

โคลงโลกนิติ:
อย่าหมิ่นของเล็กนั้น สี่สถาน เล็กพริกพระกุมาร จีดจ้อย งูเล็กเท่าสายพาน พิษยิ่ง ไฟเล็กเท่าหิ่งห้อย อย่าได้ดูแคลน
yàa mìn kɔ̌ɔng lék nán · sìi sà-tǎan · lék prík prá-gù-maan · jìit jɔ̂i · nguu lék tâo sǎai-paan · pĺt yîng · fai lék tâo hìng-hɔ̂i · yàa dâai duu-klɛɛn
There are four types of little things that should not be belittled: a small pepper; a little child; a venomous serpent, though as tiny as a serpentine belt; and a light, though as tiny as a firefly. Belittle them not.

Romans 3:2, KJV:
มีประโยชน์มากในทุกสถาน
mii bprà-yòot mâak nai túk sà-tǎan
Much every way.
(literally) Much beneficial in every respect.
Compare
ISV: There are all kinds of advantages!
NASB: Great in every respect.
WNT: The privilege is great from every point of view.

Malachi 3:13, KJV:
เราทั้งหลายได้กล่าวใส่ร้ายพระองค์สถานใด
rao táng-lǎai dâi glàao sài-ráai prá-ong sà-tǎan dai
What have we spoken so much against thee?
(literally) In what manner have we all spoken ill of thee?

aspect; manner; matter; particular; point; respect; type.

2015, ปัณฑพล ประสารราชกิจ, คู่ชีวิต:
ฉันจะรักเธอไม่ว่าเป็นเมื่อไรสถานใด
chǎn jà rák təə mâi wâa bpen mʉ̂ʉa rai sà-tǎan dai
I will love you, no matter what time or place it is.

Micah 1:3, KJV:
ดูเถิด พระเยโฮวาห์เสด็จออกจากสถานของพระองค์
duu-tə̀ət prá-yee-hoo-waa sà-dèt ɔ̀ɔk jàak sà-tǎan kɔ̌ɔng prá-ong
Behold, the LORD cometh forth out of his place.


สถาน

th-cls

สถาน • (sà-tǎan)

โทษตามประมวลกฎหมายนี้มีห้าสถาน คือ ประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ และริบทรัพย์

There are five penalties under this Code, namely, death, imprisonment, detention, fine, and forfeit.

tôot dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai níi mii hâa sà-tǎan kʉʉ bprà-hǎan-chii-wít jam-kúk gàk-kǎng bpràp lɛ́ ríp-sáp

กระทำความผิดหลายสถาน

ลงโทษสถานหนัก

(law) Classifier for crimes, punishments, or the like.


สถาน

th-suffix

สถาน • (sà-tǎan)


เตี๊ยม

th-noun

เตี๊ยม • (dtíiam)

โรงเตี๊ยม โรงเตี๊ยม#Thai


เตี๊ยม

th-verb

เตี๊ยม • (dtíiam) (abstract noun การเตี๊ยม)

dtíiam (romanization)
การเตี๊ยม (abstract-noun)


อั้งยี่

th-noun

อั้งยี่ • (âng-yîi)

/ʔaŋ˥˩.jiː˥˩/

From Teochew 紅字／红字 (ang5 ri7, literally “scarlet letter”); after a Chinese secret society in Siam during the reign of Chulalongkorn (1868–1910).
Compare Lao ອັງຢີ້ (ʼang yī).

bor

1908, กฎหมายลักษณะอาญา, Section 177:
ผู้ใดเปนสมาชิกในสมาคมอันใดที่ปกปิดวิธีการของสมาคมแลเปนสมาคมที่ตั้งขึ้นเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมาย ท่านว่า มันคือพวกอั้งยี่
pûu dai bpen sà-maa-chík nai sà-maa-kom an dai tîi bpòk-bpìt wí-tii-gaan kɔ̌ɔng sà-maa-kom lɛɛ bpen sà-maa-kom tîi dtâng kʉ̂n pʉ̂ʉa gaan an mí-chɔ̂ɔp-dûuai-gòt-mǎai tân wâa man kʉʉ pûuak âng-yîi
Any person who is a member of any association whose procedure is undisclosed and which is established for an unlawful purpose is said to be a member of a secret society.

1956, ประมวลกฎหมายอาญา, Section 209:
ผู้ใดเป็นสมาชิกของคณะบุคคลซึ่งปกปิดวิธีดำเนินการและมีความมุ่งหมายเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นกระทำความผิดฐานเป็นอั้งยี่
pûu dai bpen sà-maa-chík kɔ̌ɔng ká-ná-bùk-kon sʉ̂ng bpòk-bpìt wí-tii dam-nəən gaan lɛ́ mii kwaam-mûng-mǎai pʉ̂ʉa gaan an mí-chɔ̂ɔp-dûuai-gòt-mǎai pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan bpen âng-yîi
Any person who is a member of an entity whose methods of business are undisclosed and which is intended for an unlawful purpose thereby commits an offence of being a member of a secret society.


อาหารกลางวัน

th-noun

อาหารกลางวัน


ของขวัญ

ของขวัญ • (kɔ̌ɔng-kwǎn) (classifier ชิ้น)

kɔ̌ɔng-kwǎn (romanization)
ชิ้น (classifier)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰwan˩˩˦/

ของ (kɔ̌ɔng) + ขวัญ (kwǎn)

com

ของ (kɔ̌ɔng) + ขวัญ (kwǎn)


ข้าวเย็น

kâao-yen (romanization)
มื้อ (classifier)

From ข้าว (kâao, “rice; food; meal”) + เย็น (yen, “cold; chilled; evening”).

compound

leftover food, especially one having been left cold.


สงครามกลางเมือง

th-noun

สงครามกลางเมือง • (sǒng-kraam-glaang-mʉʉang)

From สงคราม (sǒng-kraam) + กลาง (glaang) + เมือง (mʉʉang).


สงครามประสาท

From สงคราม (sǒng-kraam, “war”) + ประสาท (bprà-sàat, “nerve”); calque of English war of nerves.


เหตุแห่งสงคราม

th-noun

เหตุแห่งสงคราม • (hèet-hɛ̀ɛng-sǒng-kraam)

/heːt̚˨˩.hɛːŋ˨˩.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From เหตุ (hèet, “cause; factor; etc.”) + แห่ง (hɛ̀ng, “belonging to; of; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war”).


สงครามตัวแทน

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + ตัวแทน (dtuua-tɛɛn, “agent; proxy; representative”).


ผู้กระหายสงคราม

th-noun

ผู้กระหายสงคราม • (pûu-grà-hǎai-sǒng-kraam)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + กระหาย (grà-hǎai, “to crave; to lust; to thirst; to yearn; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”).


อาชญากรรมสงคราม

th-noun

อาชญากรรมสงคราม • (àat-yaa-gam-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kam˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากรรม (àat-yaa-gam, “crime; offence”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war crime.


แบบฟอร์ม

th-noun

แบบฟอร์ม • (bɛ̀ɛp-fɔɔm)

/bɛːp̚˨˩.fɔːm˧/

แบบ (bɛ̀ɛp) + ฟอร์ม (fɔɔm).

com

แบบ (bɛ̀ɛp) + ฟอร์ม (fɔɔm)

(colloquial) form (document to be filled)


อารมณ์

From Pali arammaṇa (“foundation; support; condition; cause; desire; sense; etc.”). Compare Sanskrit आलम्बन (ālambana), Khmer អារម្មណ៍ (ʼaarɑm), Lao ອາລົມ (ʼā lom).


สงครามเย็น

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + เย็น (yen, “cold; cool”).


เอง

Probably from Old Khmer ឯង (eṅa), ឯង៑ (eṅ, “self; oneself; own; personally”). Cognate with Modern Khmer ឯង (ʼaeng, “you; self, oneself; etc”), Lao ເອງ (ʼēng). Doublet of เอ็ง (eng).


สงครามจิตวิทยา

th-noun

สงครามจิตวิทยา • (sǒng-kraam-jìt-dtà-wít-tá-yaa)

/soŋ˩˩˦.kʰraːm˧.t͡ɕit̚˨˩.ta˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + จิตวิทยา (jìt-dtà-wít-tá-yaa, “psychology”).

compound

psychological warfare
psychological warfare


อาชญากรสงคราม

th-noun

อาชญากรสงคราม • (àat-yaa-gɔɔn-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากร (àat-yaa-gɔɔn, “criminal; offender”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war criminal.


ปัจจุบัน

th-noun

ปัจจุบัน • (bpàt-jù-ban)

From Pali paccuppanna (“what has arisen (just now); existing; present”), from Sanskrit प्रत्युत्पन्न (pratyutpanna, “reproduced, regenerated; prompt, ready; present, existing at present”). Cognate with Khmer បច្ចុប្បន្ន (paccobɑn), Lao ປັດຈຸບັນ (pat chu ban), Burmese ပစ္စုပ္ပန် (paccuppan).

der

प्रत्युत्पन्न

(formal) now; present; these days; these times; this era.


ปัจจุบัน

th-adj

ปัจจุบัน • (bpàt-jù-ban)

der

प्रत्युत्पन्न

(formal, of an illness, disease, etc) acute; urgent.


ปัจจุบัน

th-adv

ปัจจุบัน • (bpàt-jù-ban)

der

प्रत्युत्पन्न

(formal) currently; nowadays; in these days; in these times; at the present day; in the current era.


การขัดกันแห่งผลประโยชน์

th-noun

การขัดกันแห่งผลประโยชน์ • (gaan-kàt-gan-hɛ̀ng-pǒn-bprà-yòot)

/kaːn˧.kʰat̚˨˩.kan˧.hɛŋ˨˩.pʰon˩˩˦.pra˨˩.joːt̚˨˩/

Calque of English conflict of interest. Same as การขัด (“act of conflicting”) + กัน (gan, “together; with each other”) + แห่ง (hɛ̀ng, “of”) + ผลประโยชน์ (pǒn-bprà-yòot, “benefit; interest”).

com

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 134, number 40A, page 75:
กฎหมายตามวรรคหนึ่ง...ต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการป้องกันการขัดกันแห่งผลประโยชน์
gòt-mǎai dtaam wák nʉ̀ng ... dtɔ̂ng mii bòt-ban-yàt gìao-gàp gaan-bpɔ̂ng-gan gaan-kàt-gan-hɛ̀ng-pǒn-bprà-yòot
The law under paragraph 1 ... must contain provisions relating to the prevention of conflicts of interest.

conflict of interest
conflict of interest

en-การขัดกันแห่งผลประโยชน์-th-noun-roySiLFL


พิจารณ์

th-verb

พิจารณ์ • (pí-jaan) (abstract noun การพิจารณ์)

pí-jaan (romanization)
การพิจารณ์ (abstract-noun)

วิจารณ์ วิจารณ์#Thai


ยิว

คนยิว

ชาวยิว


ลิกเตนสไตน์

ประเทศลิกเตนสไตน์

ราชรัฐลิกเตนสไตน์
râat-chá-rát lík-dtêen-sà-dtaai
Principality of Liechtenstein

Liechtenstein (a microstate in Central Europe)


วาติกัน

นครรัฐวาติกัน

Vatican City (a city-state in Southern Europe, an enclave within the city of Rome, Italy)


อันดอร์รา

th-proper noun

อันดอร์รา • (an-dɔɔ-râa)

ประเทศอันดอร์รา

ราชรัฐอันดอร์รา
râat-chá-rát an-dɔɔ-râa
Principality of Andorra

Andorra (a microstate in Southern Europe, between Spain and France)


ซานมารีโน

San Marino (a landlocked microstate in Southern Europe, located within the borders of Italy)

San Marino (the capital city of San Marino)

ประเทศซานมารีโน

สาธารณรัฐซานมารีโน


ซาอุดีอาระเบีย

ประเทศซาอุดีอาระเบีย

ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย

Saudi Arabia (a country in Western Asia, in the Middle East)


วิจารณ์

th-verb

วิจารณ์ • (wí-jaan) (abstract noun การวิจารณ์)

wí-jaan (romanization)
การวิจารณ์ (abstract-noun)

From Sanskrit विचारणा (vicāraṇā, “consideration; discussion; examination; investigation; etc.”). Doublet of พิจารณา (pí-jaa-rá-naa).

der

ประยุทธ์โดนวิจารณ์หนักหลังด่าฝรั่งนุ่งบิกินีถูกฆ่าที่เกาะเต่า

Prayut gets heavily criticised for his harsh comment on a bikini-wearing Westerner murdered on the island of Ko Tao.

bprà-yút doon wí-jaan nàk láng dàa fà-ràng nûng bi-kì-nîi tùuk kâa tîi kɔ̀ dtào


มโน

Borrowed from Pali manas (“heart; mind”).

(elegant, figurative) imagination; thought.


มโน

má-noo (romanization)
การมโน (abstract-noun)


สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

th-proper noun

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ • (sà-hà-rát-aa-ràp-ee-mí-rèet)

/sa˨˩.ha˨˩.rat̚˦˥.ʔaː˧.rap̚˨˩.ʔeː˧.mi˦˥.reːt̚˨˩/

Calque of English United Arab Emirates. By surface analysis, สหรัฐ (sà-hà-rát) + อาหรับ (aa-ràp) + เอมิเรตส์ (ee-mí-rèet).

surf

ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

United Arab Emirates
United Arab Emirates#English:_Q878

United Arab Emirates (a country in Western Asia, in the Middle East)

en-สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์-th-name-l04pHpEn


ซูดาน

ประเทศซูดาน

สาธารณรัฐซูดาน

Sudan (a country in North Africa and East Africa)


อนาคต

From Pali anāgata (“future”) or Sanskrit अनागत (anāgata, “future”). Cognate with Khmer អនាគត (ʼaʼnaakŭət), Lao ອະນາຄົດ (ʼa nā khot), Shan ဢၼႃႇၵၢတ်ႈ (ʼǎ nàa kāat), Burmese အနာဂတ် (a.nagat).

cog

Shan ဢၼႃႇၵၢတ်ႈ (ʼǎ nàa kāat)


อาชีพ

/ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From Pali ājīva (“livelihood; mode of living; living; subsistence”) or Sanskrit आजीव (ājīva, “livelihood”). Cognate with Khmer អាជីព (ʼaaciip), Lao ອາຊີບ (ʼā sīp). Related to ชีพ (chîip), ชีวิต (chii-wít).

cog

Lao ອາຊີບ (ʼā sīp)


โลกธรรม

From Sanskrit लोकधर्म (lokadharma, “worldly condition; worldly matter”).

der

a condition, circumstance, fact, or situation that usually or naturally happens in the world.

(Buddhism) any of the eight worldly conditions, divided into the following four pairs, that humans ought to understand so as to not be affected or influenced by them:


จลาจล

From Pali calācala (literally “shaking and unshaking; moving and unmoving; etc”), from cala (“shaking; moving; etc”) + acala (“unshaking; unmoving; etc”); or from Sanskrit चलाचल (calācala, idem), from चल (cala, idem) + अचल (acala, idem); possibly via Old Khmer ចលាចល (calācala, “social unrest; social instability”); equivalent to Thai จล (jol) + อจล. Cognate with Modern Khmer ចលាចល (caʼlaacɑl).

bor

public confusion; public disturbance; public disorder; public unrest.


ติ

dtì (romanization)
การติ (abstract-noun)

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer តិះ (tiḥ), *តិស៑ (*tis), *តេះ (*teḥ). Cognate with Khmer តិះ (teh), Northern Thai ᨲᩥ, Lao ຕິ (ti).

ติฉิน

to indicate or state a fault; to give a negative comment

ติชม

to indicate or state the merits and faults


โรคบิด

th-noun

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


นครรัฐ

th-noun

นครรัฐ • (ná-kɔɔn-rát)

Calque of English city state. Same as นคร (ná-kɔɔn, “city”) + รัฐ (rát, “state”).


นครหลวง

th-noun

นครหลวง • (ná-kɔɔn-lǔuang)

/na˦˥.kʰɔːn˧.lua̯ŋ˩˩˦/

From นคร (ná-kɔɔn, “city; city-state; etc”) + หลวง (lǔuang, “great; royal; etc”).


นครหลวง

th-proper noun

นครหลวง • (ná-kɔɔn-lǔuang)

/na˦˥.kʰɔːn˧.lua̯ŋ˩˩˦/

(historical) Angkor Thom (the last capital city of the Khmer Empire, in modern-day Cambodia)

นครหลวงกรุงเทพธนบุรี นครหลวงกรุงเทพธนบุรี#Thai

พระนคร พระนคร#Thai

ธนบุรี ธนบุรี#Thai

กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร#Thai

(historical) also known as นครหลวงกรุงเทพธนบุรี, the formal name of Bangkok, the capital city of Thailand, from 22 December 1971 on which the provinces of พระนคร (prá-ná-kɔɔn) and ธนบุรี (ton-bù-rii) were consolidated into one, until 14 December 1972 on which the consolidated polity was renamed กรุงเทพมหานคร (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn).


นีติกรรม

นิติกรรม นิติกรรม#Thai

(law) Obsolete spelling of นิติกรรม (ní-dtì-gam).


เฉลย

th-noun

เฉลย • (chà-lə̌əi)

/t͡ɕʰa˨˩.lɤːj˩˩˦/

From Old Khmer chley, chlœya (“to answer; to reply; to respond; etc”). Compare Modern Khmer ឆ្លើយ (chlaəy), extended as ចំឡើយ (cɑmlaəy, “answer; reply; response”), from which Thai จำเลย (jam-ləəi, “defendant”) was derived.

answer or explanation, especially one declared or provided by the asker for a question asked to test someone's knowledge.


เฉลย

th-verb

เฉลย • (chà-lə̌əi) (abstract noun การเฉลย)

chà-lə̌əi (romanization)
การเฉลย (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lɤːj˩˩˦/

to declare or provide an answer or explanation.


โจทก์

jòot (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From Pali codaka (“crier”); ultimately from Sanskrit चोदक (codaka, idem). Cognate with Khmer ចោទ (caot), ចោទកៈ (caotĕəʼkaʼ), ចោទក៍ (chaôtk៍).

(criminal procedure) prosecutor; prosecuting party.


วัวลืมตีน

From วัว (wuua, “cow; ox”) + ลืม (lʉʉm, “to forget”) + ตีน (dtiin, “foot”); literally "a cow that forgets its own feet".

compound

(idiomatic and derogatory) a person who forgets or denies his background, or changes his attitude or behaviour into an unfavourable or unpleasant one, after acquiring a better status, condition, etc.


งบประมาณ

From งบ (ngóp, “financial amount”) + ประมาณ (bprà-maan, “to estimate”), literally “estimated financial amount”. Compare Lao ງົບປະມານ (ngop pa mān).


นิติกรรม

th-noun

นิติกรรม • (ní-dtì-gam)

From นิติ (ní-dtì, “law”) + กรรม (gam, “act”); calque of Japanese 法律行為.

com

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:


นครราชสีมา

/na˦˥.kʰɔːn˧.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.siː˩˩˦.maː˧/

From นคร (ná-kɔɔn, “city”) + ราช (râat, “royal”) + สีมา (sǐi-maa, “border; boundary”); literally "city [which is a] royal border [of the Ayutthaya Kingdom]"; believed to have been adapted from the names of the two ancient city-states located in the area, โคราช (koo-râat) and เสมา (sěe-maa).

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nakhon Ratchasima, a province in northeastern Thailand.


วีระกรรม

วีรกรรม วีรกรรม#Thai


จำเลย

th-noun

จำเลย • (jam-ləəi) (classifier คน or ราย)

jam-ləəi (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From Old Khmer camley (“answer; reply; response”), from Old Khmer chley, chlœya (“to answer; to reply; to respond; etc”), from which Thai เฉลย (chà-lə̌əi) is derived.

bor

1991 August 27, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2021-02-09:
มาตรา ๘๓ ทวิ ในกรณีที่จำเลยไม่มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้ส่งหมายเรียกและคำฟ้องตั้งต้นคดีแก่จำเลย ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของจำเลยนอกราชอาณาจักร
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt-sìp sǎam · tá-wí · nai gà-rá-nii tîi jam-ləəi mâi mii puum-lam-nao yùu nai râat-chá-aa-naa-jàk · hâi sòng mǎai-rîiak lɛ́ kam-fɔ́ɔng dtâng-dtôn ká-dii gɛ̀ɛ jam-ləəi · nɔɔ · puum-lam-nao rʉ̌ʉ sǎm-nák-tam-gaan-ngaan kɔ̌ɔng jam-ləəi nɔ̂ɔk râat-chá-aa-naa-jàk
Section 83 bis In the event that the defendant has no domicile within the Kingdom, the summons and the plaint instituting the case shall be served upon the defendant at the domicile or office of the defendant outside the Kingdom.

(civil procedure) defendant; defending party.

2019 May 22, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “ขึ้นศาลแล้ว ๕ จำเลยบังคับหญิงไทย ๒๐๐ รายขายบริการทางเพศในเยอรมนี”, in Voice TV Online, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-05-22:
จำเลย ๕ รายในคดีค้ามนุษย์และแสวงหาประโยชน์จากผู้อื่นโดยมิชอบ หญิงไทย ๔ ราย และชายชาวเยอรมัน ๑ ราย ถูกจับกุมเมื่อปีที่แล้ว
jam-ləəi · hâa · raai nai ká-dii káa-má-nút lɛ́ sà-wɛ̌ɛng-hǎa-bprà-yòot jàak pûu ʉ̀ʉn dooi mí chɔ̂ɔp · yǐng tai · sìi · raai · lɛ́ chaai chaao yəə-rá-man · nʉ̀ng · raai · tùuk jàp-gum mʉ̂ʉa bpii tîi lɛ́ɛo
The five accused in the human trafficking and wrongful exploitation of others case, [consisting of] four Thai women and a German man, were arrested last year.

มาตรา ๑๗๒ การพิจารณาและสืบพยานในศาลให้ทำโดยเปิดเผยต่อหน้าจำเลย
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp sɔ̌ɔng · gaan-pí-jaa-rá-naa lɛ́ sʉ̀ʉp-pá-yaan nai sǎan hâi tam dooi bpə̀ət-pə̌əi dtɔ̀ɔ-nâa jam-ləəi
Section 172 The trial and the taking of evidence in court shall be conducted publicly [and] in the presence of the accused.
มาตรา ๑๘๕ ถ้าศาลเห็นว่า จำเลยมิได้กระทำผิดก็ดี การกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดก็ดี คดีขาดอายุความแล้วก็ดี มีเหตุตามกฎหมายที่จำเลยไม่ควรต้องรับโทษก็ดี ให้ศาลยกฟ้องโจทก์ปล่อยจำเลยไป
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa · tâa sǎan hěn wâa · jam-ləəi mí dâai grà-tam pìt gɔ̂ɔ-dii · gaan-grà-tam kɔ̌ɔng jam-ləəi mâi bpen kwaam-pìt gɔ̂ɔ-dii · ká-dii kàat aa-yú-kwaam lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dii · mii hèet dtaam gòt-mǎai tîi jam-ləəi mâi kuuan dtɔ̂ng ráp tôot gɔ̂ɔ-dii · hâi sǎan yók fɔ́ɔng jòot bplɔ̀i jam-ləəi bpai

1935 June 5, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2020-10-04

Section 185 If the court finds that the accused did not commit the offence, the act of the accused does not constitute an offence, the case has already been barred by limitation, [or] there is a legal cause by which the accused ought and needs not to undergo the punishment, the court shall dismiss the charge of the prosecutor and set the accused at liberty.

(criminal procedure) the accused; accused person; accused party.

จำเลยสังคม
jam-ləəi sǎng-kom
defendant of the society
(referring to a person whom the society unduly accuses of something)

(figurative) person accused unduly or groundlessly; person subject to an undue or groundless accusation.


จำเลย

th-verb

จำเลย • (jam-ləəi)

(archaic and poetic) to answer; to reply.


ภรตวรรษ

th-proper noun

ภรตวรรษ • (pá-rót-dtà-wát)

Borrowed from Sanskrit भरतवर्ष (bharatavarṣa, literally “land of Bharata”).


ขนุน

th-noun

ขนุน • (kà-nǔn)

→ Lao: ຂະໜຸນ (kha nun), ຂະບຸນ (kha bun)

desc

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Northern Thai: ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷ᩵ᩤᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷᩉ᩠ᨶᩩᩁ

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer ក្នុរ៑ (knur). Cognate with Modern Khmer ខ្នុរ (khnol).


แม่เล้า

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เล้า (láo, “coop; pen; stable”), literally “mother of the coop”.


มาม่าซัง

th-noun

มาม่าซัง • (maa-mâa-sang) (classifier คน)

maa-mâa-sang (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Japanese ママさん (mama-san). Compare English mamasan.


มาม่า

Perhaps clipping of มาม่าซัง (maa-mâa-sang, “mamasan”).


มาม่า

From an instant noodle brand in Thailand, established in 1972.

ดราม่า ดราม่า#Thai

(slang, humorous, mocking the term ดราม่า (draa-mâa)) Alternative form of ดราม่า (draa-mâa)


มาม่า

ดราม่า ดราม่า#Thai


กรุงเฮก

From กรุง (grung) + เฮก (hék). Compare Khmer ក្រុងហេគ (krong-heek).

The Hague (a city, the administrative capital of the Netherlands)


อาร์เจนตินา

ประเทศอาร์เจนตินา
bprà-têet aa-jeen-dtì-nâa
Argentina (country)

สาธารณรัฐอาร์เจนตินา


ปาปัวนิวกินี

ประเทศปาปัวนิวกินี

รัฐเอกราชปาปัวนิวกินี

Papua New Guinea
Papua New Guinea#English:_Q691


อาจม

Borrowed from Khmer អាចម (ʼachmô, “faeces”), from Pali ācamana (“sipping of water to rinse the mouth”), ultimately from Sanskrit ācamana (“idem”), thus doublet of อาจมนะ.

der

1321, ลิไท, พญา, “นรกภูมิ์”, in ไตรภูมิพระร่วง, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 29:
ตกลงมาในน้ำนั้นบัดเดี๋ยวใจไส้ ตนเขาก็เปื่อยแหลก...ดังก้อนอาจมซึ่งตกลงในน้ำ...
dtòk long maa nai náam nán bàt-dǐao-jai sâi · dton kǎo gɔ̂ bpʉ̀ai lɛ̀ɛk ... dang gɔ̂ɔn aa-jom sʉ̂ng dtòk long nai náam ...
As soon as [he] fell into that river, his body would break asunder... like a lump of faeces that drops into water...

1643, “พระอายการเบดเสรจ”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง เล่ม ๒, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1938, page 207:
อนึ่ง ถ่ายอาจมรดเข้าในนาท่าน ให้ไหม ๔๐๐๐ ถ้าถ่ายอาจมรดเข้าท่านในพ้อมในเสวียน ให้ไหม ๑๗๐๐๐๐
à-nʉ̀ng · tàai aa-jom rót kâo nai naa tâan · hâi mǎi · sìi pan · tâa tàai aa-jom rót kâo tâan nai pɔ́ɔm nai sà-wǐian · hâi mǎi · sɛ̌ɛn jèt mʉ̀ʉn
In addition, [he who] excretes faeces upon rice in another's paddy shall be fined 4,000. If excreting faeces upon another's rice in a phom [or] in a sawian, [he] shall be fined 170,000.

(elegant, somewhat archaic) faeces, especially of a human being.


ตะขาบ

th-noun

ตะขาบ • (dtà-kàap)

(zoology) centipede: any of the arthropods constituting the class Chilopoda.

(zoology) (นก~) roller: any of the birds of the family Coraciidae.

centipede-like banner used for religious purposes.

section of bamboo, as one traditionally used as a percussion instrument by a Likay musical band or to produce sound for driving out bats or other winged animals.


งานแต่งงาน

/ŋaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


หยุดพัก

th-verb

หยุดพัก • (yùt-pák) (abstract noun การหยุดพัก)

yùt-pák (romanization)
การหยุดพัก (abstract-noun)


หน้าผา

th-noun

หน้าผา • (nâa-pǎa)

/naː˥˩.pʰaː˩˩˦/


เลื่อน

th-verb

เลื่อน • (lʉ̂ʉan) (abstract noun การเลื่อน)

lʉ̂ʉan (romanization)
การเลื่อน (abstract-noun)

(transitive) promote (to a higher position)


เลื่อน

th-noun

เลื่อน • (lʉ̂ʉan)

desc

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Shan: လိူၼ်ႈ (lōen)


แคล

th-noun

แคล • (kɛɛl)

แคลคูลัส แคลคูลัส#Thai

แคลอรี แคลอรี#Thai


บ่าว

บ่าว • (bàao)

From Proto-Tai *ɓaːwᴮ (“unmarried man”). Cognate with Lao ບ່າວ (bāo), Northern Thai ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ, Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹), Tai Dam ꪚ꪿ꪱꪫ, Shan မၢဝ်ႇ (màao) or ဝၢဝ်ႇ (wàao), Ahom 𑜉𑜨𑜧 (mow) or 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (moww), Zhuang mbauq, Tày báo.

cog

Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹)

สายาบววบ่าวเกลี้ย จักมา สาวส่งงอย่ามาวนน สู่น้อง
sǎa-yaa buua bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng
Her beloved man is about to come. That girl has instructed him: "If you come to me, don't come in the daytime".


ลิเธียม

th-noun

ลิเธียม • (lí-tîiam)

ลิเทียม ลิเทียม#Thai

Nonstandard spelling of ลิเทียม (lí-tîiam).


แม็กนีเซียม

แม็กนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

แมกนีเซียม แมกนีเซียม#Thai

Nonstandard form of แมกนีเซียม (mɛ́k-nii-sîiam).


วานาเดียม

วาเนเดียม วาเนเดียม#Thai

Nonstandard spelling of วาเนเดียม (waa-nee-dîiam).


นิกเกิล

นิกเกิล • (ník-gə̂əl)


อลูมิเนียม

อะลูมิเนียม อะลูมิเนียม#Thai

Nonstandard spelling of อะลูมิเนียม (à-luu-mí-niiam).


โบรอน

โบรอน • (boo-rɔ̂n)


อาร์กอน

อาร์กอน • (aa-gɔ̂n)

/ʔaː˧.kɔn˥˩/


คลอรีน

คลอรีน • (klɔɔ-riin)


แคลเซียม

แคลเซียม • (kɛɛl-sîiam)


ไททาเนียม

ไทเทเนียม ไทเทเนียม#Thai

Nonstandard spelling of ไทเทเนียม (tai-tee-nîiam).


โคบอลต์

โคบอลต์ • (koo-bɔ́l)


แกลเลียม

แกลเลียม • (gɛɛl-lîiam)


ฟอสฟอรัส

ฟอสฟอรัส • (fɔ́ɔs-fɔɔ-rás)


ลิเทียม

ลิเทียม • (lí-tîiam)


คาร์บอน

คาร์บอน • (kaa-bɔ̂n)


อิตเทรียม

อิตเทรียม • (ìt-trîiam)


คริปทอน

คริปทอน • (kríp-tɔ̂n)


ซีนอน

ซีนอน • (sii-nɔ̂n)


อินเดียม

อินเดียม • (in-dîiam)


แมกนีเซียม

แมกนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

th:แมกนีเซียม


แบเรียม

แบเรียม • (bɛɛ-rîiam)


อาร์เซนิก

อาร์เซนิก • (aa-see-nìk)


เบริลเลียม

th:เบริลเลียม


สตรอนเชียม

สตรอนเชียม • (sà-dtrɔn-chîiam)


เออร์เบียม

เออร์เบียม • (əə-bîiam)

/ʔɤː˧.bia̯m˥˩/


บิสมัท

บิสมัท • (bís-mát)


ออสเมียม

ออสเมียม • (ɔ́ɔs-mîiam)

/ʔɔːs˦˥.mia̯m˥˩/


เซอร์โคเนียม

เซอร์โคเนียม • (səə-koo-nîiam)


เทอร์เบียม

เทอร์เบียม • (təə-bîiam)


สแกนเดียม

สแกนเดียม • (sà-gɛɛn-dîiam)


แคดเมียม

แคดเมียม • (kɛ́t-mîiam)


พาลาเดียม

แพลเลเดียม แพลเลเดียม#Thai

Nonstandard form of แพลเลเดียม (pɛɛl-lee-dîiam).


แอสทาทีน

แอสทาทีน • (ɛ́ɛs-taa-tiin)

/ʔɛːs˦˥.tʰaː˧.tʰiːn˧/


แฮฟเนียม

แฮฟเนียม • (hɛ́ɛf-nîiam)


แกโดลิเนียม

แกโดลิเนียม • (gɛɛ-doo-lí-nîiam)


โพแทสเซียม

โพแทสเซียม • (poo-tɛ́ɛs-sîiam)


ลูทีเทียม

ลูทีเชียม ลูทีเชียม#Thai

Nonstandard form of ลูทีเชียม (luu-tii-chîiam).


แฟรนเซียม

แฟรนเซียม • (frɛn-sîiam)


อิตเทอร์เบียม

อิตเทอร์เบียม • (ìt-təə-bîiam)

/ʔit̚˨˩.tʰɤː˧.bia̯m˥˩/


ซัลเฟอร์

ซัลเฟอร์ • (sal-fə̂ə)

กำมะถัน กำมะถัน#Thai


ซาแมเรียม

ซาแมเรียม • (saa-mɛɛ-rîiam)


เรดอน

เรดอน • (ree-dɔ̂n)


ซิลิคอน

ซิลิคอน • (sí-lí-kɔ̂n)


แพลเลเดียม

แพลเลเดียม • (pɛɛl-lee-dîiam)


ทอเรียม

ทอเรียม • (tɔɔ-rîiam)


แลนทานัม

แลนทานัม • (lɛɛn-taa-nâm)


แอกทิเนียม

แอกทิเนียม • (ɛ́k-tí-nîiam)

/ʔɛk̚˦˥.tʰi˦˥.nia̯m˥˩/


พอโลเนียม

พอโลเนียม • (pɔɔ-loo-nîiam)


เจอร์เมเนียม

เจอร์เมเนียม • (jəə-mee-nîiam)


อิริเดียม

อิริเดียม • (ì-rí-dîiam)


ดิสโพรเซียม

ดิสโพรเซียม • (dís-proo-sîiam)


แทนทาลัม

แทนทาลัม • (tɛɛn-taa-lâm)


เบอร์คีเลียม

เบอร์คีเลียม • (bəə-kii-lîiam)


แทลเลียม

แทลเลียม • (tɛɛl-lîiam)


แพลทินัม

แพลทินัม • (plɛɛ-tí-nâm)


เฟอร์เมียม

เฟอร์เมียม • (fəə-mîiam)


ขยะ

ขยะ • (kà-yà)

From Pali khaya. Compare Sanskrit क्षय (kṣaya).


แคลิฟอร์เนียม

แคลิฟอร์เนียม • (kɛɛ-lí-fɔɔ-nîiam)


ดุบเนียม

ดุบเนียม • (dúp-nîiam)


สารหนู

สารหนู • (sǎan-nǔu)

/saːn˩˩˦.nuː˩˩˦/

From สาร (sǎan, “substance”) + หนู (nǔu, “rat”); literally "rat substance".


กำมะถัน

th-noun

กำมะถัน • (gam-má-tǎn)

Compare Tamil கந்தகம் (kantakam), Sinhalese ගෙන්දගම් (gendagam), all from Sanskrit गन्धक (gandhaka).


ลอว์เรนเซียม

ลอว์เรนเซียม • (lɔɔ-ren-sîiam)


โพรแทกทิเนียม

โพรแทกทิเนียม • (proo-tɛ́k-tí-nîiam)


อะเมริเซียม

อะเมริเซียม • (à-mee-rí-sîiam)


โบห์เรียม

โบห์เรียม • (boo-rîiam)


ฮัสเซียม

ฮัสเซียม • (hás-sîiam)


ซีบอร์เกียม

ซีบอร์เกียม • (sii-bɔɔ-gîiam)


รัทเทอร์ฟอร์เดียม

รัทเทอร์ฟอร์เดียม • (rát-tə̂ə-fɔɔ-dîiam)

/rat̚˦˥.tʰɤː˥˩.fɔː˧.dia̯m˥˩/


ตะกั่ว

ตะกั่ว • (dtà-gùua)

Clipping of ตะกั่วป่า that was corrupted from "ตะโกลา", a city in Srivijaya empire, which its name was in turn borrowed from Tamil தக்கோலம் (takkōlam).


สังกะสี

สังกะสี • (sǎng-gà-sǐi)

/saŋ˩˩˦.ka˨˩.siː˩˩˦/

Possibly from the mistranscription of French zinc (“zinc”) [zɛ̃ɡ] or zingage (“galvanization”) [zɛ̃.ɡaʒ]. Cognate with Khmer ស័ង្កសី (sangkaʼsəy), Lao ສັງກະສີ (sang ka sī).

corrugated galvanised iron used to roof.


ไมต์เนเรียม

ไมต์เนเรียม • (mái-nee-rîiam)


เรินต์เกเนียม

เรินต์เกเนียม • (rəən-gee-nîiam)


ดาร์มสตัดเทียม

ดาร์มสตัดเทียม • (daam-sà-dtát-tîiam)


โคเปอร์นิเซียม

โคเปอร์นิเซียม • (koo-bpəə-ní-sîiam)


ลิเวอร์มอเรียม

ลิเวอร์มอเรียม • (lí-wə̂ə-mɔɔ-rîiam)


ซิงก์

ซิงก์ • (síng)


ซิงก์

ซิงก์ • (síng)


ซิงก์

síng (romanization)
การซิงก์ (abstract-noun)

From English sync, short for synchronize.


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


ไม้ตรี

ไมตรี ไมตรี#Thai


โพรโทแอกทิเนียม

โพรโทแอกทิเนียม • (proo-too-ɛ́k-tí-nîiam)


แก้วตาโบ๋

แก้วตาโบ๋ • (gɛ̂ɛo-dtaa-bǒo)

/kɛːw˥˩.taː˧.boː˩˩˦/

แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa, “eyeball”) + โบ๋ (bǒo, “holed; pitted; sunken; etc”).

com

a snack in the form of fried dough that looks like an eye without the eyeball, usually eaten as an accompaniment for soy milk.


หิ่งห้อย

th-noun

หิ่งห้อย • (hìng-hɔ̂i)

Uncertain. Compare Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui); Mandarin 螢火／萤火 (yínghuǒ); Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ, ຫິ່ງຫ້ອຽ, Tày hinh hỏi.

cog

Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ

หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:

Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̂ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ-hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi

2008, ประกาศิต ศิริวนา, "หิ่งห้อยน้อย", in รวมบทกวีนิพนธ์จากหมออนามัย หิ่งห้อย: ร้อยเรียงจากใจคนทํางานเพื่อสุขภาพของชาวชนบทไทย, โครงการวารสารหมออนามัย, page 7:
ฉันอยากเห็นเธอเป็นหิ่งห้อยตัวนั้น ผู้เชื่อมั่นในแสงตนทุกหนแห่ง แต่เวลาเปลี่ยนไปเธอเปลี่ยนแปลง เป็นแมลงปีกแข็งธรรมดา
chǎn yàak hěn təə bpen hìng-hɔ̂i dtuua nán · pûu chʉ̂ʉa-mân nai sɛ̌ɛng dton túk hǒn-hɛ̀ng · dtɛ̀ɛ wlao bplìian bpai təə bplìian-bplɛɛng · bpen má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng tam-má-daa
I had always wanted you to be like that firefly, who confided in its own light wherever it flew. But as time went by, you just changed — changed into an ordinary beetle.

หิ่งห้อยนับร้อยนับพัน ส่องแสงระยิบระยับกัน สว่างไสวไปทั้งต้นลำพู

2003, ประภาส ชลศรานนท์, นิทานหิ่งห้อย:

Fireflies as many as hundreds or thousands emit glittering lights, illuminating the entire mangrove apple tree.

hìng-hɔ̂i náp rɔ́ɔi náp pan · sɔ̀ng sɛ̌ɛng rá-yíp-rá-yáp gan · sà-wàang-sà-wǎi bpai táng dtôn lam-puu

โคลงโลกนิติ:
อย่าหมิ่นของเล็กนั้น สี่สถาน เล็กพริกพระกุมาร จีดจ้อย งูเล็กเท่าสายพาน พิษยิ่ง ไฟเล็กเท่าหิ่งห้อย อย่าได้ดูแคลน
yàa mìn kɔ̌ɔng lék nán · sìi sà-tǎan · lék prík prá-gù-maan · jìit jɔ̂i · nguu lék tâo sǎai-paan · pĺt yîng · fai lék tâo hìng-hɔ̂i · yàa dâai duu-klɛɛn
There are four types of little things that should not be belittled: a small pepper; a little child; a venomous serpent, though as tiny as a serpentine belt; and a light, though as tiny as a firefly. Belittle them not.


ฟิจิ

th-proper noun

ฟิจิ • (fí-jì)

/fi˦˥.t͡ɕiʔ˨˩/

ฟีจี ฟีจี#Thai


ติมอร์ตะวันออก

ติมอร์ตะวันออก • (dtì-mɔɔ dtà-wan ɔ̀ɔk)

From ติมอร์ (dtì-mɔɔ) + ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk). Calque of English East Timor.

com

ประเทศติมอร์ตะวันออก

East Timor (a country in Southeast Asia occupying half the island of Timor)


ไนจีเรีย

ประเทศไนจีเรีย

สหพันธ์สาธารณรัฐไนจีเรีย

Nigeria (a country in West Africa, south of the country of Niger)


การโกหก

โกหก โกหก#Thai


ก่อการร้าย

th-verb

ก่อการร้าย • (gɔ̀ɔ-gaan-ráai) (abstract noun การก่อการร้าย)

gɔ̀ɔ-gaan-ráai (romanization)
การก่อการร้าย (abstract-noun)

From ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + การ (gaan, “act; action; activity”) + ร้าย (ráai, “bad; ill; wicked; evil”).


ก่อการร้าย

th-noun

ก่อการร้าย • (gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

การกระทำในการเดินขบวน ชุมนุม ประท้วง โต้แย้ง หรือเคลื่อนไหว เพื่อเรียกร้องให้รัฐช่วยเหลือหรือให้ได้รับความเป็นธรรมอันเป็นการใช้เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นการกระทำความผิดฐานก่อการร้าย
gaan-grà-tam nai gaan-dəən-kà-buuan · chum-num · bprà-túuang · dtôo-yɛ́ɛng · rʉ̌ʉ klʉ̂ʉan-wǎi · pʉ̂ʉa rîiak-rɔ́ɔng hâi rát chûai-lʉ̌ʉa rʉ̌ʉ hâi dâai ráp kwaam-bpen-tam an bpen gaan-chái sěe-rii-pâap dtaam rát-tà-tam-má-nuun · mâi bpen gaan-grà-tam kwaam-pìt tǎan gɔ̀ɔ-gaan-ráai
Acts [done] in a demonstration, rally, protest, contest, or movement [held] for demanding the State to provide assistance or for seeking justice, which is the exercise of liberties under the Constitution, do not constitute the commission of offences of terrorism.
มาตรา ๑๓๕/๑ ผู้ใดกระทำการอันเป็นความผิดอาญาดังต่อไปนี้ (๑) ใช้กำลังประทุษร้ายหรือกระทำการใดอันก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตหรืออันตรายอย่างร้ายแรงต่อร่างกายหรือเสรีภาพของบุคคลใด ๆ (๒) กระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่ระบบการขนส่งสาธารณะ ระบบโทรคมนาคม หรือโครงสร้างพื้นฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ (๓) กระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของรัฐหนึ่งรัฐใด หรือของบุคคลใด หรือต่อสิ่งแวดล้อม อันก่อให้เกิดหรือน่าจะก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างสำคัญ ถ้าการกระทำนั้นได้กระทำโดยมีความมุ่งหมายเพื่อขู่เข็ญหรือบังคับรัฐบาลไทย รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ ให้กระทำหรือไม่กระทำการใดอันจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรง หรือเพื่อสร้างความปั่นป่วนโดยให้เกิดความหวาดกลัวในหมู่ประชาชน ผู้นั้นกระทำความผิดฐานก่อการร้าย ต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สามปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงหนึ่งล้านบาท
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam gaan an bpen kwaam-pìt-aa-yaa dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · (nʉ̀ng) · chái gam-lang bprà-tút-sà-ráai rʉ̌ʉ grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət an-dtà-raai dtɔ̀ɔ chii-wít rʉ̌ʉ an-dtà-raai yàang ráai-rɛɛng dtɔ̀ɔ râang-gaai rʉ̌ʉ sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng bùk-kon dai dai · (sɔ̌ɔng) · grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai yàang ráai-rɛɛng gɛ̀ɛ rá-bòp gaan-kǒn-sòng sǎa-taa-rá-ná · rá-bòp too-rá-ká-má-naa-kom · rʉ̌ʉ kroong-sâang-pʉ́ʉn-tǎan an bpen bprà-yòot-sǎa-taa-rá-ná · (sǎam) · grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai gɛ̀ɛ sáp-sǐn kɔ̌ɔng rát nʉ̀ng rát dai · rʉ̌ʉ kɔ̌ɔng bùk-kon dai · rʉ̌ʉ dtɔ̀ɔ sìng-wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm · an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət rʉ̌ʉ nâa jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai taang sèet-tà-gìt yàang sǎm-kan · tâa gaan-grà-tam nán dâai grà-tam dooi mii kwaam-mûng-mǎai pʉ̂ʉa kùu-kěn rʉ̌ʉ bang-káp rát-tà-baan tai · rát-tà-baan dtàang-bprà-têet · rʉ̌ʉ ong-gaan-rá-wàang-bprà-têet · hâi grà-tam rʉ̌ʉ mâi grà-tam gaan dai an jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai yàang ráai-rɛɛng · rʉ̌ʉ pʉ̂ʉa sâang kwaam-bpàn-bpùuan dooi hâi gə̀ət kwaam-wàat-gluua nai mùu bprà-chaa-chon · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan gɔ̀ɔ-gaan-ráai · dtɔ̂ng rá-waang-tôot bprà-hǎan-chii-wít · jam-kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít · rʉ̌ʉ jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng yîi sìp bpii · lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hòk mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng nʉ̀ng láan bàat
Section 135/1 [When] anyone commits [any of] the following criminal acts: (1)  exercising forcible violence or carrying out whatever act which brings about harm to the life or serious harm to the body or liberty of any person; (2)  carrying out whatever act which brings about serious damage to a public transport system, telecommunication system, or infrastructure of public interest; (3)  carrying out whatever act which brings about damage to property of any particular state or of any person or to the environment in such a manner bringing or likely to bring about considerable economic damage; if such act is committed for the purpose of threatening or compelling the Thai government, a foreign government, or an international organisation so as to make it do or refrain from doing any act in a manner that would bring about serious damage, or for causing turbulence by creating terror amongst the general people; that one commits an offence of terrorism and shall be liable to death, imprisonment for life, or imprisonment from three years to twenty years, and a fine from sixty thousand baht to one million baht.

2017 March 19, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-27


คฤสตศักราช

คฤสตศักราช • (krít-sàk-gà-ràat)

ขอพระราชทานกราบบังคมทูลพระกรุณามาแต่ ณ วันพฤหัสบดี แรม ๘ ค่ำ เดือน ๒ ปีวอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖ ตรงวันที่ ๘ เดือนเยนนุอารี คฤสตศักราช ๑๘๘๕ ๚

We beg your permission to inform you of this on Thursday, the 8th day of the waning moon of the second month of the year 1246, corresponding to the 8th day of January, 1885 Christian Era.

kɔ̌ɔ prá-râat-chá-taan gràap-bang-kom-tuun prá-gà-rú-naa maa dtɛ̀ɛ ná wan-prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii rɛɛm bpɛ̀ɛt kâm dʉʉan-yîi bpii-wɔ̂ɔk chɔ̂ɔ-sòk sàk-gà-ràat pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sìi-sìp hòk dtrong wan tîi bpɛ̀ɛt dʉʉan yeen-nú-aa-rîi krít-sàk-gà-ràat pan bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa

คริสต์ศักราช คริสต์ศักราช#Thai

Archaic spelling of คริสต์ศักราช (krít-sàk-gà-ràat).


แอนตาร์กติกา

th-adj

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)

From English Antarctica. Compare Lao ອັນຕາກຕິກ (ʼan tāk tik), Lao ອັງຕາກຕິກ (ʼang tāk tik).

ทวีปแอนตาร์กติกา


แอนตาร์กติกา

th-noun

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)


แอนตาร์กติกา

th-proper noun

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)


ดับขันธ์

th-verb

ดับขันธ์ • (dàp-kǎn)

From ดับ (dàp, “to cease; to extinguish; to terminate”) + ขันธ์ (kǎn, “the five aggregates (physical form, sensation, perception, mental formation, consciousness)”); literally "to terminate one's aggregates".

compound

(used of a religious or royal personage, as a buddha, saint, high priest, monarchs, etc) to die.

saint; high priest; monarchs; etc; saint; high priest; monarchs; etc


มรณกรรม

th-noun

มรณกรรม • (mɔɔ-rá-ná-gam)

From Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + कर्म (karma, “act; activity; action”); literally "action of death" or "act of dying".


มรณภาพ

มรณภาพ • (mɔɔ-rá-ná-pâap)

From มรณ (mron, “death”) + ภาพ (pâap, “condition; emotion; manner; state”); literally "condition of death".


มรณภาพ

th-verb

มรณภาพ • (mɔɔ-rá-ná-pâap) (abstract noun การมรณภาพ)

mɔɔ-rá-ná-pâap (romanization)
การมรณภาพ (abstract-noun)


สุรคต

สุรคต • (sù-rá-kót) (abstract noun การสุรคต)

sù-rá-kót (romanization)
การสุรคต (abstract-noun)

From สุร (“god, deity; gallant, warrior”) + คต (kót, “gone”); literally "gone to [the land of] gods" or "gone to [the land of] gallants".

com

(used of foreign monarchs, archaic) to die.


ทิวงคต

th-verb

ทิวงคต • (tí-wong-kót) (abstract noun การทิวงคต)

tí-wong-kót (romanization)
การทิวงคต (abstract-noun)

From Sanskrit दिवङ्गत (divaṅgata, literally “gone to heaven”); probably via Old Khmer divaṅgata (“to die”).

bor

(used of crown princes and other high-ranking royals) to die.


วายปราณ

th-verb

วายปราณ • (waai-bpraan) (abstract noun การวายปราณ)

waai-bpraan (romanization)
การวายปราณ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ปราณ (bpraan, “breath”).

af

แต่พระเจ้าสเตฟาน ยังทรงกลัวพระธิดาจะวายปราณ จึงทรงมีบัญชาให้เครื่องปั่นฝ้ายทั้งมวลในอาณาจักรถูกเผาทิ้งไปในวันนั้น และก็เป็นไปตามพระประสงค์
dtɛ̀ɛ prá-jâao sà-tee-faan · yang song gluua prá-tí-daa jà waai-bpraan · jʉng song mii ban-chaa hâi krʉ̂ʉang-bpàn-faai tang-muuan nai aa-naa-jàk tùuk pǎo tíng bpai nai wan nán · lɛ́ gɔ̂ɔ bpeen-bpaii dtaam prá-bprà-sǒng
But King Stefan, still fearful of his daughter's life, did then and there decree that every spinning wheel in the kingdom should on that very day be burnt. So it was done.
(Literally) But King Stefan still feared that his divine daughter might perish. So he issued a command that all the spinning wheels in the kingdom be burnt away on that very day. And it happened in accordance with his divine desire.


รายการ

th-noun

รายการ • (raai-gaan) (classifier รายการ)

raai-gaan (romanization)
รายการ (classifier)

รายการสินค้า

รายการอาหาร

รายการที่สอง

รายการโทรทัศน์

ไม่สามารถทำรายการได้


นาก

From Proto-Tai *naːkᴰ (“otter”). Cognate with Lao ນາກ (nāk), Ahom 𑜃𑜀𑜫 (nak), Tai Dam ꪙꪱꪀ, Tày nạc, Zhuang nag (as in duznag). Compare Proto-Hlai *hnaːk (“otter”), Proto-Austronesian *Sanaq (“otter”) (whence Paiwan sanaq, Kavalan sani).


นาก

นาก • (nâak)

rose gold, the pink alloy mixed of gold, silver and copper.


กบในกะลา

กบ (gòp) + ใน (nai) + กะลา (gà-laa). Literally: a frog in a coconut shell. Compare Malay katak di bawah tempurung, Chinese 井底之蛙 (jǐngdǐzhīwā).

(idiomatic) an ignorant or unknowledgeable person, one of very limited outlook (narrow-minded) and experience


กะลา

Compare Malay and Indonesian kelapa (“coconut”).


แอลจีเรีย

ประเทศแอลจีเรีย

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนแอลจีเรีย

sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai bprà-chaa-chon ɛl-jii-riia


ปุ่ม

ปุ่ม • (bpùm)


ลิเบีย

th-proper noun

ลิเบีย • (lí-biia)

ประเทศลิเบีย

รัฐลิเบีย


เท

tee (romanization)
การเท (abstract-noun)

เทน้ำใส่แก้ว

ฝนเท

to move like a stream: to flow, to stream, etc; to cause to so move.

to incline, as in a particular direction: to slant, to lean, etc.

เทผู้

โดนเพื่อนเท

เทงาน

เทสอบ

เทนัด

(slang) to dump, to desert, to abandon; to skip, to jump, to avoid taking part (in) or attending, to pass over, to intentionally miss or omit.


แทนซาเนีย

ประเทศแทนซาเนีย
bprà-têet tɛɛn-saa-niia
Tanzania (country)


เอธิโอเปีย

ประเทศเอธิโอเปีย

สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเอธิโอเปีย

sà-hà-pan sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai ee-tí-oo-bpiia


สาธารณรัฐคองโก

สาธารณรัฐคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Republic of the Congo.

com

Republic of the Congo
Republic of the Congo#English:_Q971

Republic of the Congo (a country in Central Africa)


คองโก

/kʰɔŋ˧.koː˧/

/kʰɔŋ˧.koː˥˩/

Republic of the Congo
Republic of the Congo

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Congo (a country in Central Africa, smaller and to the west of the Democratic Republic of the Congo)

Congo (a large river in Africa, which flows for about 4,380 km (2,720 miles) to the Atlantic Ocean in the Democratic Republic of Congo)

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

สาธารณรัฐคองโก

แม่น้ำคองโก


สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

th-proper noun

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-típ-bpà-dtai kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + ประชาธิปไตย (bprà-chaa-tí-bpà-dtai) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Democratic Republic of the Congo.

clq

Democratic Republic of the Congo#English:_Q974

Democratic Republic of the Congo (a country in Central Africa)

en-สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก-th-name-F32FmYUc


ปราณี

From Sanskrit प्राणि (prāṇi, “living being”, literally “one that breathes; breathing one”). Compare Pali pāṇī.


ลุง

From Proto-Tai *luŋᴬ (“parent's older brother”). Cognate with Lao ລຸງ (lung), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Shan လုင်း (lúng), Tai Nüa ᥘᥧᥒᥰ (lüng), Zhuang lungz, Nong Zhuang lungz, Saek ลุ๊ง.

inh

1943, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, บรรพ ๖:
มาตรา ๑๖๒๙ ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น...ดังต่อไปนี้...ลุงป้าน้าอา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp gâao · taa-yâat-dooi-tam mii hòk lam-dàp tâo-nán ... dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi ... lung bpâa náa aa
Section 1629 Statutory heirs are of six degrees only... as follows... parent's older brothers, parent's older sisters, parent's younger brothers, and parent's younger sisters.

uncle: older brother of one's father or mother.

a familiar title or term of address for any elderly man.

(sometimes derogatory, offensive) a title or term of address for any man.

(slang, sometimes derogatory) person who acts like an elderly man, such as one who loves flirting with young girls.


อิสลาม

ศาสนา ศาสนา#Thai


อัลลอฮ์

th-proper noun

อัลลอฮ์ • (an-lɔɔ)

/ʔan˧.lɔʔ˦˥/


ชิลี

/t͡ɕʰi˦˥.liː˧/

ประเทศชิลี

สาธารณรัฐชิลี

ชาวชิลี


มัสตาร์ด

th-noun

มัสตาร์ด • (más-dtàat)


ธนบัตร

tá-ná-bàt (romanization)
ใบ (classifier)

From Sanskrit धनपत्र (dhanapatra, “currency note”). Same as ธน (ton) + บัตร (bàt).


แบต

th-noun

แบต • (bɛ̀t)

แบตหมด


ตรา

From Old Khmer ត្រា (trā), តរា (tarā), ត្រ (tra). Cognate with Khmer ត្រា (traa), Lao ຕາ (tā).

decorated mark or symbol for representing person, organization, or as insignia, trademark etc.


ตรา

dtraa (romanization)
การตรา (abstract-noun)


เหรียญ

เหรียญ • (rǐian) (classifier เหรียญ or อัน)

rǐian (romanization)
เหรียญ (classifier)
อัน (classifier)

Semi-learned borrowing from Portuguese real (“former currency of Portugal”) with adaptation to be similar with Pali hirañña. Cognate with Khmer រៀល (riəl). Doublet of เรียล (riial).


เหรียญ

th-cls

เหรียญ • (rǐian)

Classifier for coins, dollars, medals, etc.


หยด

หยดน้ำ


หยด

yòt (romanization)
การหยด (abstract-noun)


อินฟาเรด

อินฟราเรด อินฟราเรด#Thai

Misspelling of อินฟราเรด (in-fraa-rèet).


กะลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กะลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กระลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กระลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


โกตดิวัวร์

th-proper noun

โกตดิวัวร์ • (góot-dì-wuua)

ประเทศโกตดิวัวร์
bprà-têet góot-dì-wuua
Côte d'Ivoire (country)

สาธารณรัฐโกตดิวัวร์
sǎa-taa-rá-ná-rát góot-dì-wuua
Republic of Côte d'Ivoire

Ivory Coast, Côte d'Ivoire (a country in West Africa)


มัตสยา

th-noun

มัตสยา • (mát-sà-yǎa)

มัจฉา มัจฉา#Thai


ประชุมเพลิง

th-verb

ประชุมเพลิง • (bprà-chum-pləəng) (abstract noun การประชุมเพลิง)

bprà-chum-pləəng (romanization)
การประชุมเพลิง (abstract-noun)

From ประชุม (bprà-chum, “to assemble”) + เพลิง (pləəng, “flame”).

com

(transitive or intransitive, as of a dead body or person) to cremate; to hold a cremation (for).


องค์คณะ

th-noun

องค์คณะ • (ong-ká-ná)

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.naʔ˦˥/

องค์ (ong, “body; organ”) + คณะ (ká-ná, “body; group”).

com

(law, of a court, tribunal, etc) quorum.


องค์ประชุม

องค์ (ong, “body; organ”) + ประชุม (bprà-chum, “meeting”).


แปรงสีฟัน

th-noun

แปรงสีฟัน • (bprɛɛng-sǐi-fan) (classifier อัน)

bprɛɛng-sǐi-fan (romanization)
อัน (classifier)


วัตต์

วัตต์ • (wàt)

From English watt, from the name of James Watt.


หน่วยอภิบาล

หน่วยอภิบาล • (nùai-à-pí-baan)

From หน่วย (nùai, “unit”) + อภิบาล (à-pí-baan, literally “great care; higher care; etc.”), a calque of English intensive care unit.


ตุ่มมังกร

th-noun

ตุ่มมังกร • (dtùm-mang-gɔɔn)

From ตุ่ม (dtùm, “jar”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”); literally "dragon jar".

compound

(slang, derogatory, offensive) obese female.


นานทีปีหน

From นาน (naan, “long”) + ที (tii, “chance; occasion; etc.”) + ปี (bpii, “year”) + หน (hǒn, “chance; occasion; etc.”); literally "once a long time, once a year" or "one occasion a long time, one occasion a year".

(idiomatic, hyperbolic) very seldom; very rarely; almost never.


แปรง

th-noun

แปรง • (bprɛɛng)

Compare Khmer ប្រែង (praeng, “bristle (of a boar)”). Possibly related to แผง (pɛ̌ɛng).


ไอซียู

เศรษฐกิจไทยไอซียูมาก

(literally) The Thai economy is extremely ICU.


กรน

gron (romanization)
การกรน (abstract-noun)

From Proto-Tai *klɤlᴬ (“to snore”). Cognate with Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun), Lao ກົນ (kon), ຂົນ (khon), Isan โกน, Shan ၶူၼ် (khǔun), Nong Zhuang zaen (as in noanzzaen).


เชลย

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧/

From Old Khmer ជ្លេយ៑ (jley, “one who is carried off: transportee, deportee; captive; etc”), which was probably derived from Western Cham [script needed] (jalơy); or from Old Mon jlūy (“one carried off during military operations”). Cognate with Modern Khmer ឈ្លើយ (chləəy, “captive”), Lao ຊະເລີຍ (sa lœ̄i, “captive”).

bor

(archaic) person removed from his land to another after a war: transportee, deportee, etc.

person captured or held, especially by the opponent or enemy: captive, hostage, etc.


ครีมเทียม

ครีม (kriim, “cream”) + เทียม (tiiam, “artificial, fake”)


เอว

From Proto-Tai *ˀjeːwᴬ (“waist”), from Middle Chinese 腰 (MC 'jiew, “waist”). Cognate with Northern Thai ᩋᩯ᩠ᩅ, Lao ແອວ (ʼǣu), Tai Dam ꪵꪮꪫ, Shan ဢႅဝ် (ʼěao), Zhuang yiu. Possibly related to เอี้ยว (îao, “to twist, to bend (one's body)”).


โมร็อกโก

ประเทศโมร็อกโก

ราชอาณาจักรโมร็อกโก


พิเรนทร์

th-adj

พิเรนทร์ • (pí-reen) (abstract noun ความพิเรนทร์)

pí-reen (romanization)
ความพิเรนทร์ (abstract-noun)

Clipping of พิเรนทร์เทพ (pí-reen-têep), the noble title of the Chief of the Right Royal Grand Police Department (เจ้ากรมพระตำรวจใหญ่ขวา), from พิเรนทร์ (pí-reen; literally "chief of gallants", "chief gallant", "gallant chief", etc), a compound of พิร (“gallant; hero; warrior”) + อินทร์ (in, “Indra; chief, lord, master”), + เทพ (têep, “divine; deity”); after the holder of this title during the Franco-Siamese War of 1893, who trained police divers to sink French warships in unorthodox ways, leaving many divers dead underwater.

clipping

Clipping of พิเรนทร์เทพ

com

deviant; perverted; queer; unconventional; unorthodox.


พิเรนทร์

clipping

Clipping of พิเรนทร์เทพ

in a manner that is deviant, perverted, queer, unconventional, or unorthodox


ตูนิเซีย

ประเทศตูนิเซีย

สาธารณรัฐตูนิเซีย


เขียง

th-noun

เขียง • (kǐiang)

From Proto-Tai *χiəŋᴬ; cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᨦ, Lao ຂຽງ (khīang), Khün ᨡ᩠ᨿᨦ, Lü ᦵᦃᧂ (ẋeng), Shan ၶဵင် (khǎeng), Tai Nüa ᥑᥥᥒᥴ (xéng).

2022 January 19, “ตรวจเขียงหมู ร้านขายไข่ไก่ ป้องกันฉวยขึ้นราคาเอาเปรียบผู้บริโภค”, in กรุงเทพธุรกิจ, กรุงเทพฯ: กรุงเทพธุรกิจ:
ตรวจเขียงหมู ร้านขายไข่ไก่ ป้องกันฉวยขึ้นราคา
dtrùuat kǐiang mǔu · ráan kǎai kài gài · bpɔ̂ng-gan chǔai kʉ̂n raa-kaa
[Authorities] inspect pork butcher's shops, chicken egg selling shops, to prevent the taking of opportunities to increase prices


หอสมุด

หอสมุด • (hɔ̌ɔ-sà-mùt)

/hɔː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + สมุด (sà-mùt, “book”).

compound

หอหนังสือ

hɔ̌ɔ-nǎng-sʉ̌ʉ


ครีม

(colloquial) any creamy substance, as lotion.


น้ำตา

From น้ำ (náam, “liquid; water”) + ตา (dtaa, “eye”); literally "eye water".

ลิลิตพระลอ:
เสียงโหยเสียงไห้มี่ เรือนหลวง ขุนหมื่นมนตรีปวง ป่วยซ้ำ เรือนราษฎร์ร่ำตีทรวง ทุกข์ทั่ว กันนา เมืองจะเย็นเป็นน้ำ ย่อมน้ำตาครวญ
sǐiang hǒoi sǐiang hâi mîi · rʉʉan-lŭuang · kŭn mʉ̀ʉn mon-dtrii bpuuang · bpùuai sám · rʉʉan râat râm dtii suuang · túk tûa · gan naa · mʉʉang jà yen bpen náam · yɔ̂m náam-dtaa kruuan
The sound of crying is dominating the royal abode. All the ministers and public officers are, too, being stricken with deep grief. Each of the private citizens is also weeping and wailing. Soon the city will surely be inundated by tears of sorrow.

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ náam-pʉ̂ng kʉʉ náam-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam am-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream — that's what love is.

สุจิตต์ วงษ์เทศ, ปากกับใจ:
เมื่อรักกันไม่ได้ก็ไม่รัก ไม่เห็นจักเกรงการสถานไหน ไม่รักกูกูก็จักไม่รักใคร เอ๊ะน้ำตากูไหลทำไมฤๅ
mʉ̂ʉa rák gan mâi dâai gɔ̂ɔ mâi rák · mâi hěn jàk greeng gaan sà-tǎan nǎi · mâi rák guu guu gɔ̂ɔ jàk mâi rák krai · é náam-dtaa guu lǎi tam-mai rʉʉ
When you can't love me, I just won't love you. Why should I care for anyone or anything? No one loves me, then I love nobody. But, eh, why am I shedding tears?

1965, ชาลี อินทรวิจิตร, หยาดเพชร:
แม้ยามเพชรหยาดจากฟ้า ร่วงลงมาฟ้าคงไหวหวั่น ดวงดาวก็พลอยเศร้าโศกศัลย์ มิอาจกลั้นน้ำตาอาลัย
mɛ́ɛ yaam pét yàat jàak fáa · rûuang long maa fáa kong wǎi-wàn · duuang-daao gɔ̂ɔ plɔɔi sâo sòok-sǎn · mí àat glân náam-dtaa aa-lai
When you Diamond drops from the sky, the entire heaven would be shaken and too the stars would fall deep in grief, finding themselves unable to hold back tears of torment.

เจ็บปวดรวดร้าวเกินจะเอ่ยคำ สุดคลายความช้ำน้ำตาของแม่ ไม่มีเหลือฝัน แต่ใจมุ่งหวัง
jèp-bpùuat-rûuat-ráao gəən jà ə̀əi kam · sùt klaai kwaam-chám náam-dtaa kɔ̌ɔng mɛ̂ɛ · mâi mii lʉ̌ʉa fǎn · dtɛ̀ɛ jai mûng-wǎng
No words describe a mother's tears. No words can heal a broken heart. A dream is gone, but where there's hope.

tear: drop of secreted fluid from an eye.

anything resembling or suggesting a tear, as a drop of melted wax from a candle.


หุ่นเชิด

th-noun

หุ่นเชิด • (hùn-chə̂ət) (classifier ตัว)

hùn-chə̂ət (romanization)
ตัว (classifier)

/hun˨˩.t͡ɕʰɤːt̚˥˩/

From หุ่น (hùn, “figure”) + เชิด (chə̂ət, “to raise; to lift”).

com

manipulated figure, as puppet, marionette, etc.

(figurative) someone manipulated by another: puppet, sock puppet, nominee, etc.


ชอล์ค

th-noun

ชอล์ค • (chɔ́k)

ชอล์ก ชอล์ก#Thai


สีชอล์ค

สีชอล์ค • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

สีชอล์ก สีชอล์ก#Thai


สีเทียน

From สี (sǐi, “colour”) + เทียน (tiian, “candle”).


หมดลม

th-verb

หมดลม • (mòt-lom) (abstract noun การหมดลม)

mòt-lom (romanization)
การหมดลม (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to have no more; to run out of”) + ลม (lom, “breath”).


ดินสอสี

th-noun

ดินสอสี • (din-sɔ̌ɔ-sǐi)

/din˧.sɔː˩˩˦.siː˩˩˦/

From ดินสอ (din-sɔ̌ɔ, “pencil”) + สี (sǐi, “colour”).


สีชอล์ก

th-noun

สีชอล์ก • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

From สี (sǐi, “colour”) + ชอล์ก (chɔ́k, “chalk”).

com

pastel: chalklike crayon, especially oil pastel.


สีไม้

th-noun

สีไม้ • (sǐi-máai)

From สี (sǐi, “colour”) + ไม้ (máai, “stick”).


สีน้ำ

th-noun

สีน้ำ • (sǐi-náam)

From สี (sǐi, “colour”) + น้ำ (náam, “water”); perhaps calque of English watercolour.


เสียชีวิต

th-verb

เสียชีวิต • (sǐia-chii-wít) (abstract noun การเสียชีวิต)

sǐia-chii-wít (romanization)
การเสียชีวิต (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ชีวิต (chii-wít, “life”); literally "to lose one's life".


คายกคณะ

From Sanskrit गायक (gāyaka, “musician; singer”) + गण (gaṇa, “band; council; group; etc.”).


หุ่น

th-noun

หุ่น • (hùn)

From Proto-Tai *hunᴮ (“puppet; marionette”). Cognate with Northern Thai ᩉᩩ᩵ᩁ, Khün ᩉᩩ᩵ᩁ, Lao ຫຸ່ນ (hun), Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹), Shan ႁုၼ်ႇ (hùn), Ahom 𑜑𑜤𑜃𑜫 (hun), Saek ฮุน.

cog

Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹)

representation (to show the construction or appearance of something).

artificial figure representing someone or something, as puppet, doll, etc

(figurative) puppet: person, group, etc, under the control of another.


รากหญ้า

th-adj

รากหญ้า • (râak-yâa) (abstract noun ความรากหญ้า)

râak-yâa (romanization)
ความรากหญ้า (abstract-noun)

From ราก (râak) + หญ้า (yâa), calque of English grass roots.


รากหญ้า

th-noun

รากหญ้า • (râak-yâa)


สิ้นชีวิต

th-verb

สิ้นชีวิต • (sîn-chii-wít) (abstract noun การสิ้นชีวิต)

sîn-chii-wít (romanization)
การสิ้นชีวิต (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to come to an end; to lose; to have no more”) + ชีวิต (chii-wít, “life”).


เสียตัว

th-verb

เสียตัว • (sǐia-dtuua) (abstract noun การเสียตัว)

sǐia-dtuua (romanization)
การเสียตัว (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ตัว (dtuua, “body”); literally "to lose one's body". Compare Chinese 失身 (shīshēn).

com

1968, กรรณิการ์ เฮงรัศมี, รักที่ต้องเลือก (วันนี้):
โอ้วันนี้วันสำคัญตื้นตันนัก มิรู้จักเลือกทางอย่างไรได้ ถ้าไม่ไปพบเขาเราเสียใจ แต่ถ้าไปพบเขาเราเสียตัว
ôo wan níi wan sǎm-kan dtʉ̂ʉn-dtan nák · mí rúu jàk lʉ̂ʉak taang yàang rai dâai · tâa mâi bpai póp kǎo rao sǐia-jai · dtɛ̀ɛ tâa bpai póp kǎo rao sǐia-dtuua
Oh, today is the day and I feel so delighted! Still I don't know which choice I should make. If I don't go to see him, I'd lose my mind. But if I go to see him, I'd lose my virginity.

(slang, of a woman) to lose one's virginity; to lose one's chastity.


คณบดี

From Sanskrit गणपति (gaṇapati, literally “chief of a group”), from गण (gaṇa, “group”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai คณ (ká-ná-, “group, body; higher education faculty; etc”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief; lord; master; leader; commander; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇapati (“an epithet of the god Gaṇeśa or Śiva”).

cog

คณบดี คณบดี#Thai

คณะ คณะ#Thai

นิติศาสตร์ นิติศาสตร์#Thai

(education) dean: chief of a faculty or equivalent body in a higher education institution, such as คณบดีคณะนิติศาสตร์ (ká-ná-bɔɔ-dii-ká-ná-ní-dtì-sàat, “dean of law”).

คณบดี คณบดี#Thai

คณะทูต คณะทูต#Thai

dean: senior member of a group, organisation, etc, such as คณบดีคณะทูต (ká-ná-bɔɔ-dii-ká-ná-tûut, “dean of a diplomatic corps”).


คณบดี

(Hinduism) an epithet of the god Gaṇeśa.


คู่สมรส

th-noun

คู่สมรส • (kûu-sǒm-rót)

From คู่ (kûu, “couple; pair”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage; to marry”); literally "marriage couple" or "married couple".


ระบาดวิทยา

From ระบาด (rá-bàat, “epidemic”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”).


ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง

th-verb

ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง • (wâa-dtɛ̀ɛ-kǎo-ì-nǎo-bpen-eeng)

/waː˥˩.tɛː˨˩.kʰaw˩˩˦.ʔi˨˩.naw˩˩˦.pen˧.ʔeːŋ˧/

From ว่า (wâa, “to accuse; to blame; to criticise”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “merely; only”) + เขา (kǎo, “a third person pronoun; a third party; another person”) + อิเหนา (ì-nǎo, “the name of a Javanese prince”) + เป็น (bpen, “to be”) + เอง (eeng, “oneself”); literally "I-nǎo criticises others for this but, in the end, he does it himself"; based on the life of Javanese prince Ì-nǎo, who criticised other men for falling in love with and quarrelling over a princess called บุษบา (bùt-sà-baa) (or Kirana) but eventually fell in love with her himself.

compound

(idiomatic) to criticise another for anything but do that thing oneself.

en-ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง-th-verb-qN1aoHUu


องค์กร

th-noun

องค์กร • (ong-gɔɔn)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧/

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + กร (gɔɔn, “arm; hand”).

com

organ: body of an organisation that performs certain functions.


ทะเบียนสมรส

th-noun

ทะเบียนสมรส • (tá-biian-sǒm-rót)

From ทะเบียน (tá-biian, “register”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage”); literally "marriage register".

compound

marriage certificate
marriage certificate


การสมรสตามกฎหมาย

th-noun

การสมรสตามกฎหมาย • (gaan-sǒm-rót-dtaam-gòt-mǎai)

From การสมรส (gaan-sǒm-rót, “marriage”) + ตาม (dtaam, “in accordance with”) + กฎหมาย (gòt-mǎai, “law”).


นักวิทยาการระบาด

th-noun

นักวิทยาการระบาด • (nák-wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

/nak̚˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.kaːn˧.ra˦˥.baːt̚˨˩/

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + วิทยาการระบาด (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat, “epidemiology”).

compound

วิทยาการระบาด


ประชานิยม

From Sanskrit प्रजा (prajā, “people”) + नियम (niyama, “precept; principle; theory; etc.”).

populist (of, relating to, or characteristic of populism or its adherents).


องค์การ

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + การ (gaan, “act; action; function; work; etc”), coined by Wan Waithayakon. Compare Khmer អង្គការ (ʼɑngkaa).

com

organisation: group of persons organised for some end or work.


นอกสมรส

th-adj

นอกสมรส • (nɔ̂ɔk-sǒm-rót)

From นอก (nɔ̂ɔk, “out; outside; without”) + สมรส (sǒm-rót, “legally registered marriage”).

compound

ภรรยานอกสมรส

บุตรนอกสมรส

(formal, law) born of parents not legally married.


นอกสมรส

th-adv

นอกสมรส • (nɔ̂ɔk-sǒm-rót)

(formal, law) without a legally registered marriage.


ผัวเดียวเมียเดียว

th-adj

ผัวเดียวเมียเดียว • (pǔua-diao-miia-diao)

From ผัว (pǔua, “husband”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”) + เมีย (miia, “wife”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”); literally "one husband, one wife".


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


อิเหนา

th-proper noun

อิเหนา • (ì-nǎo)

Burmese: အီနောင် (inaung)

From Javanese Inu, Inu, Ino, or Hino, the name of a Javanese legendary prince.

(colloquial) Indonesia (a country and archipelago in maritime Southeast Asia)


ชายา

/t͡ɕʰaː˧.jaː˧/

From Pali jāyā (“wife”) or Sanskrit जाया (jāyā, idem). Cognate with Khmer ជាយា (ciəyiə).

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

พระวร พระวร#Thai

(พระ~, พระราช~, พระวร~, วร~) wife (of a god or royal person).

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

พระวร พระวร#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(พระ~, พระราช~, พระวร~, วร~) royal person's wife that holds the royal title of เจ้าฟ้า (jâao-fáa), พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao), or หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).

(literary, poetic) woman; beautiful woman.


เก๊ะ

→ Lao: ເກ໊ະ (ke)

(colloquial) drawer: sliding compartment, as in a piece of furniture.


ลิ้นชัก

th-noun

ลิ้นชัก • (lín-chák)

From ลิ้น (lín, “tongue”) + ชัก (chák, “to draw; to pull; etc”); literally "drawing tongue".


ใครขายไข่ไก่

th-phrase

ใครขายไข่ไก่

ใครขายไข่ไก่ • (krai-kǎai-kài-gài)

A phrase for Thai language learners used to practice speaking Thai.


การสมรส

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + สมรส (sǒm-rót, “to marry”).

compound

Genesis 34:9, KJV:
และเชิญพวกท่านจงทำการสมรสกับพวกเรา
lɛ́ chəən pûuak tân jong tam gaan-sǒm-rót gàp pûuak rao
And make ye marriages with us,

Hebrews 13:4, KJV:
การสมรสเป็นที่นับถือแก่คนทั้งปวง และที่นอนก็ปราศจากมลทิน แต่คนที่ล่วงประเวณีและคนเล่นชู้นั้น พระเจ้าจะทรงพิพากษาโทษเขา
gaan-sǒm-rót bpen-tîi náp-tʉ̌ʉ gɛ̀ɛ kon táng-bpuuang lɛ́ tîi-nɔɔn gɔ̂ɔ bpràat-sà-jàak mon-tin dtɛ̀ɛ kon tîi lûuang-bprà-wee-nii lɛ́ kon lêen-chúu nán prá-jâao jà song pí-pâak-sǎa tôot kǎo
Marriage is honourable in all, and the bed undefiled: but whoremongers and adulterers God will judge.

มาตรา ๑๔๔๘ การสมรสจะทำได้ต่อเมื่อชายและหญิงมีอายุสิบเจ็ดปีบริบูรณ์แล้ว แต่ในกรณีที่มีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้ทำการสมรสก่อนนั้นได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp bpɛ̀ɛt gaan-sǒm-rót jà tam dâai dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa chaai lɛ́ yǐng mii aa-yú sìp-jèt bpii bɔɔ-rí-buun lɛ́ɛo dtɛ̀ɛ nai gà-rá-nii tîi mii hèet an sǒm-kuuan sǎan àat à-nú-yâat hâi tam gaan-sǒm-rót gɔ̀ɔn nán dâai
Section 1448 A marriage may be entered into only when the man and woman have already attained the complete age of seventeen. However, in case there are reasonable grounds, the court may permit a marriage prior to that time.
มาตรา ๑๔๔๙ การสมรสจะกระทำมิได้ถ้าชายหรือหญิงเป็นบุคคลวิกลจริตหรือเป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp gâao gaan-sǒm-rót jà grà-tam mí-dâai tâa chaai rʉ̌ʉ yǐng bpen bùk-kon wí-gon-jà-rìt rʉ̌ʉ bpen bùk-kon sʉ̂ng sǎan sàng hâi bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat
Section 1449 No marriage may be entered into if the man or woman is of unsound mind or has been adjudged incompetent by the court.
มาตรา ๑๔๕๐ ชายหญิงซึ่งเป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไปหรือลงมาก็ดี เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดาก็ดี จะทำการสมรสกันไม่ได้ ความเป็นญาติดังกล่าวมานี้ให้ถือตามสายโลหิตโดยไม่คำนึงว่า จะเป็นญาติโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp chaai yǐng sʉ̂ng bpen yâat sʉ̀ʉp-sǎai-loo-hìt dooi-dtrong kʉ̂n bpai rʉ̌ʉ long maa gɔ̂ɔ-dii bpen pîi-nɔ́ɔng rûuam bì-daa-maan-daa rʉ̌ʉ rûuam dtɛ̀ɛ bì-daa rʉ̌ʉ maan-daa gɔ̂ɔ-dii jà tam gaan-sǒm-rót gan mâi-dâai kwaam-bpen-yâat dang-glàao maa níi hâi tʉ̌ʉ dtaam sǎai-loo-hìt dooi mâi kam-nʉng wâa jà bpen yâat dooi chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai rʉ̌ʉ mâi
Section 1450 No marriage may be entered into between a man and a woman who are related through lineal consanguinity, either upwards or downwards, or are brothers or sisters of full blood or half blood. The relationship so described shall be considered according to the blood line, irrespective of whether or not they are legitimately related.
มาตรา ๑๔๕๒ ชายหรือหญิงจะทำการสมรสในขณะที่ตนมีคู่สมรสอยู่ไม่ได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng chaai rʉ̌ʉ yǐng jà tam gaan-sǒm-rót nai kà-nà tîi dton mii kûu-sǒm-rót yùu mâi-dâai
Section 1452 No marriage may be entered into by a man or woman whilst he or she has a spouse still.
มาตรา ๑๔๕๗ การสมรสตามประมวลกฎหมายนี้จะมีได้เฉพาะเมื่อได้จดทะเบียนแล้วเท่านั้น

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙

Section 1457 A marriage under this Code may only take place upon having been registered.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp jèt gaan-sǒm-rót dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai níi jà mii dâai chà-pɔ́ mʉ̂ʉa dâai jòt-tá-biian lɛ́ɛo tâo-nán

สมรส สมรส#Thai

(formal) abstract noun of สมรส (sǒm-rót)


ประชาชน

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชน (chon, “idem”).

com

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:
ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน
yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon
UN denounces Sudan's army [for] killing citizens

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-29:
ถ้าศพฝังไว้แล้ว ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพจัดให้ขุดศพขึ้นเพื่อตรวจดู เว้นแต่จะเห็นว่า ไม่จำเป็นหรือจะเป็นอันตรายแก่อนามัยของประชาชน
tâa sòp fǎng wái lɛ́ɛo · hâi pûu chan-ná-sùut-plík-sòp jàt hâi kùt sòp kʉ̂n pʉ̂ʉa dtrùuat-duu · wén-dtɛ̀ɛ jà hěn wâa · mâi jam-bpen rʉ̌ʉ jà bpen an-dtà-raai gɛ̀ɛ à-naa-mai kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon
If the corpse has already been buried, the person who conducts the postmortem examination shall arrange for the corpse to be dug up for inspection, save where [he] finds that [it is] not necessary or [it] would be detrimental to the health of the public.

2015, นาซือเราะ เจะฮะ, “'ขอเป็นประชาชนปกติ' ดาโอ๊ะ ท่าน้ำ ในวันปลดโซ่ตรวน”, in คมชัดลึก, archived from the original on 2016-03-21:
ขอเป็นประชาชนปกติ
kɔ̌ɔ bpen bprà-chaa-chon bpà-gà-dtì
[I] would like to be a normal private citizen.

(colloquial) private person, as opposed to one of rank or office.


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


ถุงยางอนามัย

th-noun

ถุงยางอนามัย • (tǔng-yaang-à-naa-mai) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang-à-naa-mai (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

From ถุง (tǔng) + ยาง (yaang) + อนามัย (à-naa-mai).


ตั้งโอ๋

th-noun

ตั้งโอ๋ • (dtâng-ǒo)

/taŋ˥˩.ʔoː˩˩˦/

Borrowed from Teochew 茼蒿 (dang⁵ o¹) or Hokkien 苳蒿 (tang-o). Compare Khmer តាំងឱ (tang ʼou), Vietnamese tần ô.


นรชาติ

นรชาติ • (nɔɔ-rá-châat)

/nɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From Sanskrit नर (nara, “man; mortal”) + जाति (jāti, “birth; caste; class; race”).

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, กฤษณาสอนน้องคำฉันท์:
นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์ สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา
nɔɔ-rá-châat-dtì waang-waai · má-laai sîn táng in-sii · sà-tìt tûua dtɛ̀ɛ chûua dii · bprà-dàp wái nai loo-gaa
As a man dies, his body will completely perish but his good or bad reputation will forever remain in the world.


แบคทีเรีย

แบคทีเรีย • (bɛ̀k-tii-riia) (classifier ตัว)

bɛ̀k-tii-riia (romanization)
ตัว (classifier)


ปานามา

ประเทศปานามา

สาธารณรัฐปานามา


โบราณวัตถุ

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + วัตถุ (wát-tù, “article; item; object”).

com

artifact; ancient object; historical object.


โบราณสถาน

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + สถาน (sà-tǎan, “place; venue”).


โบราณคดี

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + คดี (ká-dii, “career; course; process”).


ปรโลก

From ปร (bpɔɔn, “different; other”) + โลก (lôok, “world”); ultimately from Sanskrit परलोक (paraloka, literally “other world”). Cognate with Khmer បរលោក (bɑɑlook).

der

อังคาร กัลยาณพงศ์, เสียเจ้า:
จะเจ็บจำไปถึงปรโลก ฤๅรอยโศกรู้ร้างจางหาย จะเกิดกี่ฟ้ามาตรมตาย อย่าหมายว่าจะให้หัวใจ
jà jèp jam bpai tʉ̌ng bpɔɔ-rá-lôok · rʉʉ rɔɔi sòk rúu ráang jaang hǎai · jà gə̀ət gìi fáa maa dtrom dtaai · yàa mǎai wâa jà hâi hǔua-jai
I will remember this pain even I have fallen to Hades. How would these sorrowful marks know the end and fade away? Even I have undergone rebirths for numerous times, never think that you will get my heart again.


เปิ๊ดสะก๊าด

th-adj

เปิ๊ดสะก๊าด • (bpə́ət-sà-gáat)

/pɤːt̚˦˥.sa˨˩.kaːt̚˦˥/

Semi-learned borrowing from English first class.

slbor

(slang and archaic) very luxurious or expensive (often used of clothing).


คำให้การ

From คำ (kam, “speech; word”) + ให้การ (hâi-gaan, “to give statement, evidence, or testimony”).

compound

(law) statement, evidence, or testimony given in court or before a public authority.


เด๊ดสะมอเร่

th-verb

เด๊ดสะมอเร่ • (déet-sà-mɔɔ-rêe)

From "That's Amore", a song recorded by Dean Martin. The first word is corrupted into English dead. The rest is Italian amore (“love”).


อมนุษย์

th-noun

อมนุษย์ • (à-má-nút)

Learned borrowing from Sanskrit अमनुष्य (amanuṣya, “demon”, literally “nonhuman”), from अ (a, “not”) + मनुष्य (manuṣya, “human”), equivalent to Thai อ (à) + มนุษย์ (má-nút). Cognate with Lao ອະມະນຸດ (ʼa ma nut).

com

อ (à) + มนุษย์ (má-nút)

(mythology) nonhuman being, as deity, demon, ghost, spirit, etc, especially malevolent one, but usually not including animals.

(figurative and derogatory) inhuman person.


ให้การ

th-verb

ให้การ • (hâi-gaan) (abstract noun การให้การ)

hâi-gaan (romanization)
การให้การ (abstract-noun)

From ให้ (hâi, “to give”) + การ (gaan, “affair; activity; etc”).

com

(law, intransitive) to reply (to a plaint, complaint, charge, accusation, etc) as a defendant, respondent, etc.

(law, intransitive) to give evidence as a witness.


อนิจจา

th-interj

อนิจจา • (à-nít-jaa)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕaː˧/

From Pali aniccā (“changeable; impermanent”), contraction of a Buddhist verse, aniccā vata sangkhārā ("compounded things are impermanent").

ความสวยของพระองค์นั้นเลื่องลือ ช้าก่อน ข้าเห็นสาวงามนางหนึ่ง เศษผ้ามิอาจเร้นความงามวิเศษ อนิจจา นางนี้งามกว่าราชินี
kwaam-sǔai kɔ̌ɔng prá-ong nán lʉ̂ʉang-lʉʉ · cháa-gɔ̀ɔn · kâa hěn sǎao ngaam naang nʉ̀ng · sèet pâa mí àat réen kwaam-ngaam wí-sèet · à-nít-jaa · naang níi ngaam gwàa raa-chí-nii
Famed is thy beauty, Majesty. But hold, a lovely maid I see. Rags cannot hide her gentle grace. Alas, she is more fair than thee
อนิจจานางนั่น จงเอ่ยนาม
à-nít-jaa naang nân · jong ə̀əi naam

ธนัชชา ศักดิ์สยามกุล, สโนว์ไวท์กับคนแคระทั้งเจ็ด

2 Kings 6:5, KJV:
ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"
kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”
But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

(dated) an exclamation to express apprehension of evil, concern, grief, pity, or sorrow.


ชิง

ching (romanization)
การชิง (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 爭 (MC tsreang). Cognate with Lao ຊີງ (sīng), Khün ᨩᩥ᩠ᨦ, Shan ၸိင်း (tsíng), and Ahom 𑜋𑜢𑜂𑜫 (chiṅ).

ชิงรางวัล

ชิงตำแหน่งประธานาธิบดี
ching dtam-nɛ̀ng bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii
to run for president
(literally) to vie for the position of president

to contend, to contest, to compete; to strive, to struggle.

ชิงราชสมบัติ

to seize the throne; to usurp the throne

2019 November 4, “ชิงตัว ๓ ผู้ต้องหากลางศาลพัทยา”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ, retrieved 2020-01-19:
ชิงตัว ๓ ผู้ต้องหากลางศาลพัทยา
ching dtuua · sǎam · pûu-dtɔ̂ng-hǎa glaang sǎan pát-tá-yaa
Three alleged offenders taken away from Phatthaya court
(literally) The persons of three alleged offenders [have been] taken [away] in the middle of the Phatthaya court.

to seize: to take by force or without legal right.

ชิงฆ่าตัวตายก่อนถูกจับ

(auxiliary) to do (before or ahead of another person, an event, etc).

(law) to rob: to take by unlawful force or threat of violence.

2020 January 16, Arnowe, “ตำรวจค้นแหล่งกบดานโจรชิงทอง เจออุโมงค์ใกล้หนองน้ำ”, in อมรินทร์ทีวี, Bangkok: อมรินทร์เทเลวิชั่น, retrieved 2020-01-19:
ตำรวจค้นแหล่งกบดานโจรชิงทอง เจออุโมงค์ใกล้หนองน้ำ
dtam-rùuat kón lɛ̀ng gòp-daan joon ching tɔɔng · jəə ù-moong glâi nɔ̌ɔng-náam
Police search after hideout of 'gold-robbing monster', discover tunnel near swamp

2019 November 20, “ฎีกายืนสั่งประหารอาเธอร์ฆ่าหั่นเศรษฐีสเปนชิง ๗ แสน”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2020-01-19:
ฎีกายืนสั่งประหารอาเธอร์ฆ่าหั่นเศรษฐีสเปนชิง ๗ แสน
dii-gaa yʉʉn sàng bprà-hǎan aa-tə̂ə kâa-hàn sèet-tǐi sà-bpeen ching · jèt · sɛ̌ɛn
Top court affirms death sentence for Arthur [who] butchered Spanish millionaire to steal 700,000 [baht money]

to rob, to steal, to take by theft; to kidnap, to abduct.


ชิง

From Mandarin 清 (qīng), from 清朝 (Qīngcháo).


เส้นชัย

th-noun

เส้นชัย • (sên-chai)

From เส้น (sên, “line”) + ชัย (chai, “triumph”); literally "line of triumph".

compound

(sports) finish line (a line marking the end of a race).

(figurative) achievement; accomplishment; success.


มนุษย์อวกาศ

th-noun

มนุษย์อวกาศ • (má-nút-à-wá-gàat) (classifier คน)

má-nút-à-wá-gàat (romanization)
คน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + อวกาศ (à-wá-gàat, “space”), literally “spaceman”; possibly calque of English spaceman.


ทศวรรษ

th-noun

ทศวรรษ • (tót-sà-wát)

From ทศ (tót, “ten”) + วรรษ (wát, “year”).


ป้ายสี

th-verb

ป้ายสี • (bpâai-sǐi) (abstract noun การป้ายสี)

bpâai-sǐi (romanization)
การป้ายสี (abstract-noun)

From ป้าย (bpâai, “to paint; to smear”) + สี (sǐi, “colour”); literally "to smear colours".

com

(idiomatic) to slander; to smear; to sully, vilify, or soil a good name, reputation, etc.


รุ้ง

th-noun

รุ้ง • (rúng)

Compare Chinese 虹 (hóng). Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung).

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงเเว่ว สะดุ้งเเล้วเหลียวเเลชะเเง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต
bàt-dǐao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dûng lɛ́ɛo lǐao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff.

rainbow: arc of prismatic colours appearing in the heavens opposite the sun.


รุ้ง

รุ้ง • (rúng)

Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung), Shan ႁုင်ႉ (hṵ̂ng). In ancient times, "รุ้ง" was believed that it was a mythical creature.

(zoology) (นก~, อี~) crested serpent eagle.


สุราลัย

From Sanskrit सुरालय (surālaya, literally “abode of gods”).

der

William Shakespeare, The Merchant of Venice, translated into Thai by Rama VI:
อันความกรุณาปรานี จะมีใครบังคับก็หาไม่ หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ จากฟากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน
an kwaam-gà-rú-naa bpraa-nii · jà mii krai bang-káp gɔ̂ɔ hǎa mâi · làng maa eeng mʉ̌ʉan fǒn an chʉ̂ʉn jai · jàak fâak-fáa sù-raa-lai sùu dɛɛn-din
The quality of mercy is not strain'd: it droppeth as the gentle rain from heaven.


สหัสวรรษ

th-noun

สหัสวรรษ • (sà-hàt-sà-wát)

From สหัส (“thousand”) + วรรษ (wát, “year”).


เป๊ะ

bpé (romanization)
ความเป๊ะ (abstract-noun)


เป๊ะ

→ Lao: ເປະ (pe)


ดอกทอง

ดอกทอง • (dɔ̀ɔk-tɔɔng)

→ Khmer: ដកទង (dâkâtngô)

/dɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

From ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + ทอง (tɔɔng, “gold; golden”); literally "golden flower".

com

(botany) the plant Curcuma spp. of the family Zingiberaceae, traditionally used to make a very strong aphrodisiac.

1449, “พระไอยการลักษณวิวาทตีด่ากัน”, in เลี้ยงสัจธรรม, กำธร, editor, กฎหมายตรา ๓ ดวง เล่ม ๒ ฉบับพิมพ์มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, Bangkok: สุขภาพใจ, published 2005, →ISBN, page 255:
ด่าท่านว่า...อี่ดอกทอง...ให้ปรับไหมโดยยศถา
dàa tâan wâa ... ìi dɔ̀ɔk-tɔɔng ... hâi bpràp-mǎi dooi yót-tǎa
[Whoever] calls another as...i dok thong...shall be fined in accordance with [his or her] standing.

(vulgar, slang, derogatory, offensive) (อี~) lewd woman, sexually promiscuous woman, or woman who behaves in an overtly sexual way: slut, bitch, tart, etc.


ดอกทอง

th-interj

ดอกทอง • (dɔ̀ɔk-tɔɔng)

/dɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

(slang, vulgar, sometimes derogatory and offensive, originally LGBT term) (อี~) an exclamation of surprise, joy, contempt, disgust, dismay, rejection, disapproval, discontent, or anger.


สวรรค์ชั้นเจ็ด

th-noun

สวรรค์ชั้นเจ็ด • (sà-wǎn-chán-jèt)

From สวรรค์ (sà-wǎn, “heaven”) + ชั้น (chán, “class; degree; level”) + เจ็ด (jèt, “seven”); literally "seventh level of heaven"; possibly calque of English seventh heaven.


อวกาศ

th-noun

อวกาศ • (à-wá-gàat)

From Sanskrit अवकाश (avakāśa, “chance; occasion; opportunity”), from which Pali okāsa is derived, thus cognate with Thai โอกาส (oo-gàat). Cognate also with Lao ອະວະກາດ (ʼa wa kāt), Khmer អវកាស (ʼaʼvĕəʼkaah).


ทะเลสาป

ทะเลสาบ ทะเลสาบ#Thai


เดดซี

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


ไข่ดาว

ไข่ (kài, “egg”) + ดาว (daao, “star”); literally "star egg".


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


ปะระโลกย

ปะระโลกย • (bpà-rá-lôok)

2015, ราชบัณฑิตยสถาน, กฎหมายตราสามดวง: พระธรรมสาตรและหลักอินทภาษ, ราชบัณฑิตยสถาน, page 128:
จักษุมิได้เหนซึ่งประโยชน์ในอิทโลกย์แลปะระโลกย
jàk-sù mí dâai hěn sʉ̂ng bprà-yòot nai ìt-tá-lôok lɛɛ bpà-rá-lôok
His eyes never saw benefits in both the present world and the future world.

ปรโลก ปรโลก#Thai


เหมันต์

เหมันต์ • (hěe-man)

From Sanskrit हेमन्त (hemanta, “winter”). Cognate with Burmese ဟေမန္တ (hemanta.).


พิษณุโลก

th-proper noun

พิษณุโลก • (pít-sà-nú-lôok)

Ayutthaya Kingdom
Borommatrailokkanat
Devaraja
Phra Nakhon Si Ayutthaya (city)
Royal Society of Thailand

From พิษณุ (pít-sà-nú, “Viṣṇu, Hindu god”) + โลก (lôok, “world”); literally "Viṣṇu's world". Compare Old Khmer viṣṇuloka; Modern Khmer ពិស្ណុលោក (pisnolook); Sanskrit विष्णुलोक (viṣṇuloka).
The last sense was first used in 2006 BE (1463/64 CE) when King Borommatrailokkanat of Ayutthaya moved his court from Ayutthaya to this town and renamed the town to suit his royal dignity, because Ayutthayan monarchs, influenced by the cult of divine monarchy, believed themselves to be incarnations of the Hindu god Viṣṇu. Prior to the renaming, the town was known as ชัยนาท (chai-nâat, literally “resounding victory”).

com

พระ พระ#Thai

(historical) (พระ~) Angkor Wat, the largest temple complex in Cambodia.

พระ พระ#Thai

(historical) (พระ~) the posthumous name of Suryavarman II, a monarch of the Khmer Empire.

จังหวัด จังหวัด#Thai

พระ พระ#Thai

(จังหวัด~, archaically พระ~) Phitsanulok (a province and former town in northern Thailand)


ยโสธร

th-proper noun

ยโสธร • (yá-sǒo-tɔɔn)

/ja˦˥.soː˩˩˦.tʰɔːn˧/

From Old Khmer yaśodhara (“Yaśodhara”, literally “(she who) maintain(s) glory”); ultimately from Sanskrit यशोधर (yaśodhara). Cognate with Modern Khmer យសោធរ (yôsaôthrô).

bor

(~ปุระ) Yaśodhara (the capital city of the Khmer Empire)

ปุระ ปุระ#Thai

(loosely) Angkor Thom (the capital city of the Khmer Empire)

(loosely) Khmer Empire (former Cambodian empire)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Yasothon (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Yasothon
w:Mueang Yasothon District

(อำเภอเมือง~) Mueang Yasothon (a district of Yasothon province)


สาบาน

th-verb

สาบาน • (sǎa-baan) (abstract noun การสาบาน)

sǎa-baan (romanization)
การสาบาน (abstract-noun)

From Pali sapana (“oath”); ultimately from Sanskrit शपन (śapana). Cognate with Khmer សាបាន (saabaan).

to swear; to vow; to pledge; to take an oath.


เอาแต่ใจ

th-adj

เอาแต่ใจ • (ao-dtɛ̀ɛ-jai) (abstract noun ความเอาแต่ใจ)

ao-dtɛ̀ɛ-jai (romanization)
ความเอาแต่ใจ (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “only”) + ใจ (jai, “mind; will”); literally "to take only one's mind".


คิมหันต์

th-noun

คิมหันต์ • (kim-hǎn)


พ่อขุน

พ่อขุน • (pɔ̂ɔ-kǔn)

/pʰɔː˥˩.kʰun˩˩˦/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ขุน (kǔn, “chief; lord; master”); literally "father of lords".


เทวโลก

From Sanskrit देवलोक (devaloka, literally “world of deities”).


เลบานอน

ประเทศเลบานอน

สาธารณรัฐเลบานอน

Lebanon (a country in Western Asia, in the Middle East)


จอร์แดน

th-proper noun

จอร์แดน • (jɔɔ-dɛɛn)

/t͡ɕɔː˧.dɛːn˧/

ประเทศจอร์แดน

Jordan (a country in Western Asia, in the Middle East)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai


ฉัตร

th-noun

ฉัตร • (chàt)

/t͡ɕʰat̚˨˩./

From Sanskrit छत्र (chatra, “parasol”); perhaps via Angkorian Old Khmer chatra, chattra° (“canopy; parasol; sunshade”). Cognate with Modern Khmer ឆត្រ (chat); Lao ສັດ (sat). Compare Pali chatta.

multitiered umbrella traditionally used by royal persons, signifying royal status.

(figurative) royal office, authority, or dignity: kingship, queenship, princeship, royalty, etc.


ราชมัล

From Pali rāja (“royal”) + malla (“wrestler”); literally "royal wrestler".

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
พวกราชมัลโดย พลโบยมิใช่เบา สุดหัตถะแห่งเขา ขณะหวดสิพึงกลัว
pûuak râat-chá-man dooi · pá-lá booi mí châi bao · sùt hàt-tà hɛ̀ng kǎo · kà-nà hùuat sì pʉng gluua
And hardly and wildly those royal enforcers beat him using all their strength. Each strike, indeed, struck terror into the onlookers.

a public officer charged with the infliction or enforcement of penalties.


โบย

booi (romanization)
การโบย (abstract-noun)

to beat (with a cane, stick, or the like) as punishment.


เยเมน

ประเทศเยเมน

สาธารณรัฐเยเมน

Yemen (a country in Western Asia, in the Middle East)


ประชาชาติ

/pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชาติ (châat, “birth; caste; kind; race”). Calque of English nation, coined by Wan Waithayakon.


การ์ตูน

From English cartoon. Cognate with Lao ກາຕູນ (kā tūn).


ดินเหนียว

th-noun

ดินเหนียว • (din-nǐao)


โอมาน

ประเทศโอมาน
bprà-têet oo-maan
Oman (country)

รัฐสุลต่านโอมาน

Oman (a country in Western Asia, in the Middle East)


แห

From Proto-Tai *kreːᴬ (“fishnet”). Cognate with Northern Thai ᩉᩯ or ᩉᩕᩯ, Khün ᩉᩯ, Lao ແຫ (hǣ) or ແຂ (khǣ), Lü ᦶᦠ (ḣae), Tai Dam ꪵꪬ, Shan ၶႄ (khǎae), Ahom 𑜁𑜦𑜧 (khē), Zhuang re, Zuojiang Zhuang he.


สฟิงซ์

สฟิงซ์ • (sà-fíng)


สฟิงซ์

th-proper noun

สฟิงซ์ • (sà-fíng)


ยล

yon (romanization)
การยล (abstract-noun)

Francois Touvenet Hilaire:
สองคนยลตามช่อง คนหนึ่งมองเห็นโคลนตม คนหนึ่งตาแหลมคม เห็นดวงดาวอยู่พราวพราย
sɔ̌ɔng kon yon dtaam chɔ̂ng · kon nʉ̀ng mɔɔng-hěn kloon-dtom · kon nʉ̀ng dtaa lɛ̌ɛm-kom · hěn duuang-daao yùu praao-praai
Two folks look through same hole, one sees mud, one sees star.

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
บางพวกก็เป็นกลาง ยลข้างพิจารณ์ดี บางหมู่กรุณมี ณหทัยก็ให้ของ
baang pûuak gɔ̂ɔ bpen glaang · yá-lá kâang pí-jaan dii · baang mùu gà-run mii · ná hà-tai gɔ̂ɔ hâi kɔ̌ɔng
Some were neutral and seemed to give fair comments. Some that had compassion in their minds provided material aid.


อาชญา

/ʔaːt̚˨˩.jaː˧/

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧/

Borrowed from Sanskrit आज्ञा (ājñā, “authority; command; order; power; etc.”).

bor

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
เสร็จอาชญาทัณฑ์ กิจพลันประกาศทำ ปัพพาชนียกรรม ดุจราชโองการ
sèt àat-chá-yaa tan · gì-jà plan bprà-gàat tam · bpàp-pâat-chá-nii-gam · dù-jà râat-chá-oong-gaan
Once the infliction of penalties was done, his banishment was immediately announced as commanded by the royal mandate.


จักรี

From Sanskrit चक्री (cakrī, literally “one who has a discus”); probably via Old Khmer ចក្ក្រី (cakkrī), ចក្ក្រិ (cakkri), ចក្ក្រិយ (cakkriya). Cognate with Modern Khmer ចក្រី (cakkrəy).

(Hinduism) an epithet of the god Viṣṇu, whose weapon is the discus Sudarśana.

(Hinduism, chiefly poetic) an epithet of Rāma, an incarnation of this god.

(figurative, poetic) used as a title of the king of Siam or Thailand, influenced by the belief of the cult of divine monarchy in which the king is regarded as an incarnation of this god.

สมุหนายก สมุหนายก#Thai

(historical) the noble title of สมุหนายก (sà-mù-hà-naa-yók), the chancellor for civil affairs.

Chakri Dynasty, a royal family of Thailand, named after the noble title once held by its founder, Rama I.


ไป่

th-adv

ไป่ • (bpài)

From Proto-Tai *pajᴮ (“not yet”). Cognate with Lao ໄປ່ (pai), Northern Thai ᨸᩱ᩵, Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹), Shan ပႆႇ (pài).

cog

Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹)

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
ไป่มีก็ให้มี ผิวมีก็จงพึง ให้ยิ่งภิโยจึง จะประสบสุขาลัย
bpài mii gɔ̂ɔ hâi mii · pì-wá mii gɔ̂ɔ jong pʉng · hâi yîng pí-yoo jʉng · jà bprà-sòp sù-kǎa-lai
If it does not yet exist, bring it into existence. If it has already come into being, increase it. Then happiness will be reached.

(poetic) used to express negation, denial, or refusal.