ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

(anatomy) the lower part of the pelvis that would touch the seat when sitting.

(anatomy, zoology) pectoral fin of a fish.

(anatomy, zoology) pair of cartilages at the buttock of a bird (any vertebrate of the class Aves).


หลัง

th-noun

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


บาท

บาท • (bàat)

From Pali pāda (“foot”) or Sanskrit पाद (pāda, “foot”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“foot (as body organ, or as emblematic of sacred persons or things)”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, elegant) (classifer ข้าง or คู่) foot.


ตา

dtaa (romanization)
ดวง (classifier)
ตา (classifier)

From Proto-Tai *p.taːᴬ (“eye”).
In Southwesten Tai, cognate with Northern Thai ᨲᩣ, Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Tai Dam ꪔꪱ, Shan တႃ (tǎa), Aiton တႃ (tā), Ahom 𑜄𑜠 (ta) or 𑜄𑜡 (tā).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang ta.
In Northern Tai, cognate with Bouyei dal, Zhuang da.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang ha (Longzhou and Daxin dialects) or ta as in makta etc. (Ningming and Chongzuo dialects).
Possibly cognate with Proto-Austronesian *maCa (“eye”).
Within Kra-Dai, compare Sui ndal, Southern Kam dal, Hlai [ʈʂʰaː¹] and Lingao [ɗa¹].
Compare Old Chinese 睹 (OC *taːʔ, “to see”).


ลิ้น

ลิ้น • (lín)

From Proto-Tai *liːnꟲ (“tongue”). Cognate with Lao ລີ້ນ (līn), Lü ᦟᦲᧃᧉ (liin²), Shan လိၼ်ႉ (lḭ̂n), Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin), Bouyei linx, Zhuang linx, Saek ลีน. Compare Proto-Be *liːnᴮꟲ².


ศอก

ศอก • (sɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *C̬.swoːkᴰ.
Cognate with Lao ສອກ (sǭk), Lü ᦉᦸᧅ (ṡoak) or ᦉᦸᧅᧈ (ṡoak¹), Shan သွၵ်ႇ (sàuk), Tai Dam ꪎꪮꪀ, Ahom 𑜏𑜨𑜀𑜫 (sok), Zhuang sok (as in doegsok) (dialectal).


ปาก

From Proto-Tai *paːkᴰ (“mouth”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨸᩣ᩠ᨠ, Lao ປາກ (pāk), Shan ပၢၵ်ႇ (pàak), Lü ᦔᦱᧅ (ṗaak), Tai Dam ꪜꪱꪀ, Ahom 𑜆𑜀𑜫 (pak), Tai Nüa ᥙᥣᥐᥱ (pǎak).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang baeg.
In Northern Tai, cognate with Zhuang bak, Saek ป̄าก.
Compare Southern Kam bags (“mouth”), Proto-Be *ɓaːkᴰ¹ (“mouth”) (whence ɓak⁷ in modern lects).
Compare also Proto-Malayo-Polynesian *baqbaq (whence Cebuano baba, Eastern Cham ꨚꨝꩍ (pabah), Hawaiian waha).

1918, พิทยาลงกรณ์, พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่น, “ลักษณะเวตาล”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์ไท, page 2:

จมูกยาวเปนขอเหมือนปากเหยี่ยว

jà-mùuk yaao bpen kɔ̌ɔ mʉ̌ʉan bpàak yìao

[His] long, hooklike nose resembles the beak of a falcon.

1934, จรูญชวนะพัฒน์ (ทองสุก อินทรรัสมี), พระ, and, วิศาลดรุณกร (อั้น สาริกบุตร), หลวง, วิธีทำศพ, พระนคร: โรงพิมพ์หว่าเชียง, page 6:

เงินใส่ไว้ในปากศพ

Coins were placed in the mouth of the corpse.


คอ

kɔɔ (romanization)
ฅอ (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *ɣɔːᴬ² (“neck”), from Proto-Tai *ɣoːᴬ (“neck”), from Middle Chinese 喉 (MC huw, “larynx; throat”). Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩴ, Khün ᨤᩳ, Lao ຄໍ (khǭ), Tai Dam ꪁꪷ, Shan ၶေႃး (kháu), Tai Nüa ᥑᥨᥝᥰ (xöw), Phake ၵေႃ (khō), Ahom 𑜁𑜦𑜡 (khō) or 𑜁𑜞𑜦𑜡 (khrō), Zhuang hoz, Saek กฺ๊อ.


หู

From Proto-Tai *krwɯːᴬ (“ear”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉᩪ, Lao ຫູ (hū), Lü ᦠᦴ (ḣuu), Shan ႁူ (hǔu), Tai Dam ꪬꪴ, Tai Nüa ᥞᥧᥴ (hú), Aiton ꩭူ (hū), Ahom 𑜍𑜥 (rū).
In Northern Tai, cognate with Zhuang rwz.
Compare Proto-Kra *k.raᴬ and Sui kkal.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy) (classifier ข้าง for a single one or คู่ for a pair) ear.


ลึงค์

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


อุรา

อุรา • (ù-raa)

Borrowed from Sanskrit उरस् (uras, “chest”).


หัวใจ

From หัว (hǔua, “head; bulb; etc”) + ใจ (jai, “heart”). Cognate with Lao ຫົວໃຈ (hūa chai), Shan ႁူဝ်ၸႂ် (hǒ tsǎue), and Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay). Compare the literal meaning of Chinese 心頭 /心头 (xīntóu).

cog

Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay)

ดวง ดวง#Thai


ดวงใจ

From ดวง (duuang, “orb”) + ใจ (jai, “heart”).


หัว

th-noun

หัว • (hǔua)

hǔua (romanization)
หวว (alternative obsolete)
หวัว (alternative)

Pittayaporn (2009) reconstructed Proto-Tai *truəᴬ (“head”) while noting that it might in fact be a post-Proto-Tai loanword.
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩫ, Lao ຫົວ (hūa), Lü ᦷᦠ (ḣo), Tai Dam ꪬꪺ, Shan ႁူဝ် (hǒ), Tày thua, Ahom 𑜑𑜥 (hū) or 𑜍𑜥 (rū) or 𑜍𑜤𑜈𑜫 (ruw).
In other Tai, Zuojiang Zhuang hu (Ningming and Longzhou dialects) or vuo (Daxin dialect).
Compare Chinese 頭 (MC duw).

หัว หัว#Thai

(anatomy) the upper part of the body. (Classifier: หัว)


ปรอท

ปรอท • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

From Pali pārada (“mercury”) or Sanskrit पारद (pārada, idem); possibly via Old Khmer paraṭta (idem). Cognate with Modern Khmer បារត (baarɑɑt).

พระ พระ#Thai

(pathology, of a royal person) (พระ~) fever.


ขา

From Proto-Southwestern Tai *qaːᴬ (“leg”), from Proto-Tai *p.qaːᴬ (“leg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ, Lao ຂາ (khā), Lü ᦃᦱ (ẋaa), Shan ၶႃ (khǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā), Bouyei gal, Zhuang ga. Within Kra-Dai, compare Sui bal and ggal (“leg”) and Proto-Kra *C-kaᴬ. Compare also Old Chinese 骹 (OC *kʰraːw, “leg”), Min languages 跤 (“leg, foot”), Proto-Austronesian *paqa (“thigh”).


กระจก

→ Lao: ກະຈົກ (ka chok)

From Sanskrit काचक (kācaka, “glass”). Compare Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk).

cog

Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk)

ต้อ ต้อ#Thai

(ophthalmology) (ต้อ~) cataract: eye abnormality.


กระดูกอ่อน

th-noun

กระดูกอ่อน • (grà-dùuk-ɔ̀ɔn)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

com

กระดูก (grà-dùuk) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระดูกเชิงกราน

th-noun

กระดูกเชิงกราน

กระดูกเชิงกราน • (grà-dùuk chəəng-graan)


ตีน

From Proto-Tai *tiːnᴬ (“foot”). Cognate with Tai Nüa ᥖᥤᥢ (tin), Lao ຕີນ (tīn), Northern Thai ᨲᩦ᩠ᨶ, Lü ᦎᦲᧃ (ṫiin), Shan တိၼ် (tǐn), Tai Dam ꪔꪲꪙ, Ahom 𑜄𑜢𑜃𑜫 (tin), Bouyei dinl, Zhuang din.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, of an animal, vulgar and offensive if applied to a human being) (classifer ข้าง for a single one or คู่ for a pair) foot.


ทวารหนัก

ทวารหนัก • (tá-waan-nàk)


เพศ

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


หมอยา

th-noun

หมอยา • (mɔ̌ɔ-yaa)

/mɔː˩˩˦.jaː˧/

(medicine) doctor of pharmacy; pharmacist.


รักแร้

รักแร้ • (rák-rɛ́ɛ)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/


ตับ

dtàp (romanization)
อัน (classifier)
ชิ้น (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *tapᴰ (“liver”), from Proto-Tai *tapᴰ (“liver”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨷ, Lao ຕັບ (tap), Lü ᦶᦎᧇ (ṫaeb) or ᦎᧇ (ṫab), Tai Nüa ᥖᥙᥴ (táp), Shan တပ်း (táp), Aiton တပ် (tap), Tai Dam ꪔꪚꪾ or ꪔꪾꪚ, Zhuang daep, Saek ตั๊บ.


หลุม

หลุม • (lǔm)


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


เท้า

th-noun

เท้า • (táao)

From Proto-Tai *dawꟲ (“walking cane”).
Cognate with Lao ເທົ້າ (thao), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Khün ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Lü ᦑᧁᧉ (taw²), Shan တဝ်ႉ (tâ̰o), Zhuang daeux (“to support; walking cane”), Zuojiang Zhuang taeux.

cog

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, polite) (classifer ข้าง or คู่) foot: the terminal part of the leg.


ไส้ติ่ง

th-noun

ไส้ติ่ง • (sâi-dtìng)


ผิวหนัง

ผิวหนัง • (pǐu-nǎng)

/pʰiw˩˩˦.naŋ˩˩˦/

From ผิว (pǐu, “skin”) + หนัง (nǎng, “skin”).


การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต • (gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat)

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat (romanization)

/kaːn˧.kʰɛŋ˩˩˦.tua̯˧.kʰɔːŋ˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

การแข็งตัว (gaan-kɛ̌ng-dtuua, “hardening”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + องคชาต (ong-ká-châat, “penis”)

compound

การแข็งตัวขององคชาตเป็นปรากฏการณ์ด้านสรีระ ที่องคชาตขยายใหญ่และแข็งขึ้น

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat bpen bpraa-gòt-dtà-gaan dâan sà-rii-rá · tîi ong-ká-châat kà-yǎai yài lɛ́ kɛ̌ng-kʉ̂n

An erection is a physiological phenomenon where the penis expands and hardens.

th:การแข็งตัวขององคชาต


มันสมอง

th-noun

มันสมอง • (man-sà-mɔ̌ɔng)

From มัน (man, “fat (greasy substance; tissue containing such substance)”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”); literally "brain fat".


สมอง

th-noun

สมอง • (sà-mɔ̌ɔng)

sà-mɔ̌ɔng (romanization)
ขมอง (alternative)
หมอง (alternative)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

Compare Khmer ខ្មង (khmɑɑng, “marrow (of a bone)”).


ช่องคลอด

th-noun

ช่องคลอด • (chɔ̂ng-klɔ̂ɔt)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰlɔːt̚˥˩/


แขน

แขน • (kɛ̌ɛn)

→ Nyah Kur: แคน

From Proto-Tai *qeːnᴬ (“arm”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨶ, Lao ແຂນ (khǣn), Lü ᦶᦃᧃ (ẋaen), Tai Dam ꪵꪄꪙ, Shan ၶႅၼ် (khěn), Phake ၵိၺ် (khiñ), Ahom *𑜁𑜢𑜐𑜫 (*khiñ), Zhuang gen. Compare Proto-Kam-Sui *k-xiːn¹ (“arm”), Middle Chinese 肩 (MC ken).


มือ

From Proto-Southwestern Tai *mɯːᴬ⁴ (“hand”), from Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Tai Dón ꪝꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw)
In Central Tai, cognate with Tày mừ.
In Northern Tai, cognate with Zhuang fwngz, Bouyei fengz, Saek มื๊อ.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang mwz (see Zhuang mwz)
Possibly cognate with Proto-Austronesian *(qa)lima (“hand”).
Compare Sui myal (“hand”), Proto-Be *məːᴬ², Proto-Hlai *C-mɯː (“hand”) (whence mɯɰ¹~mɯɰ⁴ across the different lects).

ข้าง ข้าง#Thai


ผ่าตัด

th-verb

ผ่าตัด • (pàa-dtàt) (abstract noun การผ่าตัด)

pàa-dtàt (romanization)
การผ่าตัด (abstract-noun)

From ผ่า (pàa, “to cut open”) + ตัด (dtàt, “to cut off”).


โยนี

From Sanskrit योनि (yoni) or Pali yoni. Compare Khmer យោនី (yoonii), Lao ໂຍນີ (nyō nī).

(anatomy, literary, poetic) vagina, vulva, clitoris


บ่า

From Proto-Tai *C̥.baːᴮ (“shoulder”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨷ᩵ᩤ, Lao ບ່າ (bā), Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹), Shan မႃႇ (màa) or ဝႃႇ (wàa), Tai Nüa ᥛᥣᥱ (mǎa), Tai Dam ꪚ꪿ꪱ, Ahom 𑜈𑜡 (bā).
In Central Tai, cognate with Tày bá, Nong Zhuang mbaq as in lungzmbaq.
In Northern Tai, cognate with Zhuang mbaq.
In other Tai, cognate with mbaq (Ningming, Longzhou dialects), mbaq as in geuqmbaq, mbah (Daxin dialect).
Possibly cognate with Proto-Austronesian *qabaʀa (“shoulder”).

cog

Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹)


ห่า

From Proto-Tai *raːᴮ (“epidemic”).
Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ, Lao ຮ່າ (hā), Shan ႁႃႈ (hāa), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang raq and yaq (dialectal), Zuojiang Zhuang haq.

โรค โรค#Thai

โรค โรค#Thai

(veterinary pathology, vulgar) (โรค~) rinderpest.


ไหล่

th-noun

ไหล่ • (lài)


ไข้เลือดออก

ไข้เลือดออก • (kâi-lʉ̂ʉat-ɔ̀ɔk)

/kʰaj˥˩.lɯa̯t̚˥˩.ʔɔːk̚˨˩/


ทารกในครรภ์

ทารก (taa-rók, “infant”) + ใน (nai, “in”) + ครรภ์ (kan, “womb”).


ปัญญาอ่อน

th-adj

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn) (abstract noun ความปัญญาอ่อน)

bpan-yaa-ɔ̀ɔn (romanization)
ความปัญญาอ่อน (abstract-noun)

From ปัญญา (bpan-yaa, “intellect; intelligence; wisdom; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “low; weak; etc”).

compound

intellectually disabled
intellectual disability


ปัญญาอ่อน

th-noun

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn)

intellectual disability
intellectual disability


ปอดบวม

From ปอด (bpɔ̀ɔt, “lung”) + บวม (buuam, “to swell”); literally "swollen lung".


วินิจฉัย

th-verb

วินิจฉัย • (wí-nít-chǎi) (abstract noun การวินิจฉัย)

wí-nít-chǎi (romanization)
การวินิจฉัย (abstract-noun)

From Pali vinicchaya (“award; finding; settlement; adjudgment”). Compare Sanskrit विनिश्चय (viniścaya), from which Thai พินิศจัย is derived.

cog

Thai พินิศจัย

(medicine) to diagnose; to make diagnosis.


ทองแดง

th-noun

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิต

From ความดัน (kwaam-dan, “pressure”) + โลหิต (loo-hìt, “blood”), a calque of English blood pressure.


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


แสนปม

th-noun

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


บวก

From Old Khmer បូក (pūka, “to heap up; to accumulate; to total”). Cognate with Modern Khmer បូក (bouk), Lao ບວກ (būak).

bor

(medicine) used of blood, affected tissue, etc.

positive:
used of blood, affected tissue, etc.


ท้อง

th-noun

ท้อง • (tɔ́ɔng)

From Proto-Tai *dwuːŋᶜ (“belly”). Cognate with Lao ທ້ອງ (thǭng), Northern Thai ᨴ᩶ᩬᨦ, Lü ᦑᦸᧂᧉ (toang²), Shan တွင်ႉ (tâ̰ung), Nong Zhuang dongx, Zhuang dungx.


เปลือก

เปลือก • (bplʉ̀ʉak)

From Proto-Tai *plɯəkᴰ. Cognate with Lao ເປືອກ (pư̄ak), Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹), Shan ပိူၵ်ႇ (pòek), Phake ပိုက် (pük), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (pük), Zhuang byuk, , Nong Zhuang beg, Zuojiang Zhuang bweg.

cog

Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹)

(anatomy) cortex (as of a brain or kidney).


คลอง

th-noun

คลอง • (klɔɔng) (classifier สาย or เส้น)

klɔɔng (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

→ English: khlong

Borrowed from Angkorian Old Khmer *គ្លង៑ (*gloṅ), *ឃ្លង៑ (*ghloṅ, “passage, way; waterway”). Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩬᨦ, ᨣᩬᨦ, Isan คลอง, คอง, Lao ຄອງ (khǭng), Lü ᦅᦸᧂ (koang). Also extended as Thai ครรลอง.
Schuessler (2007) relates this word to Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; valley”), whence 江 (OC *kroːŋ, “river”), 谷 (OC *kloːɡ, “valley”), Tibetan ཀླུང (klung, “river”), Burmese ချောင်း (hkyaung:, “stream”). STEDT notes that this does not account for the *-n coda.

cog

2023, “ศูนย์ทันตกรรม”, in medparkhospital.com:

รักษาคลองรากฟันอักเสบ


หัวนม

From หัว (hǔua, “head”) + นม (nom, “breast”).


แก้ม

th-noun

แก้ม • (gɛ̂ɛm)

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Tai Nüa ᥐᥦᥛᥲ (kàem), Tai Dam ꪵꪀ꫁ꪣ, Ahom 𑜀𑜪𑜧 (kaṃw), Bouyei jeemc, Zhuang gemj.

cog

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


โอษฐ์

th-noun

โอษฐ์ • (òot)


ริมฝีปาก

From ริม (rim) + ฝี (fǐi) + ปาก (bpàak). Compare Lao ຮິມຝີປາກ (him fī pāk).


ลำคอ

ลำคอ • (lam-kɔɔ)


เปลือกตา

เปลือกตา • (bplʉ̀ʉak-dtaa)

From เปลือก (bplʉ̀ʉak, “peel, bar”) + ตา (dtaa, “eye”).


หนังตา

From หนัง (nǎng, “skin”) + ตา (dtaa, “eye”). Cognate with Lao ໜັງຕາ (nang tā).


ปอด

th-noun

ปอด • (bpɔ̀ɔt)

From Proto-Tai *pwɤtᴰ (“lung”), from Old Chinese 肺 (OC *pʰobs, “lung”), from Proto-Sino-Tibetan *p-wap (“lung”). Cognate with Lao ປອດ (pǭt), Shan ပွတ်ႇ (pàut), Phake ပွတ် (pot), Ahom *𑜆𑜨𑜄𑜫 (*pot), Zhuang bwt.


กะโหลก

กะโหลก • (gà-lòok)

Compare Khmer ត្រឡោក (trɑɑlaok, skull; water dipper made of a coconut shell), Malay gelok (“water vessel made of coconut shell”).


ข้อศอก

th-noun

ข้อศอก • (kɔ̂ɔ-sɔ̀ɔk)

/kʰɔː˥˩.sɔːk̚˨˩/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + ศอก (sɔ̀ɔk, “elbow”).


ศอ

Uncertain. Perhaps cognate with Lao ສໍ (sǭ).


ซี่โครง

กระดูก กระดูก#Thai


ก้น

From Proto-Southwestern Tai *konꟲ² (“anus; buttocks”), from Proto-Tai *konꟲ (“buttock(s)”). Cognate with Northern Thai ᨠᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ກົ້ນ (kon), Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²), Shan ၵူၼ်ႈ (kūun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥲ (kòn), Phake ကုꩫ် (kun), Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Sapa kunꟲ¹.

cog

Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²)


หน้าผาก

th-noun

หน้าผาก • (nâa-pàak)

/naː˥˩.pʰaːk̚˨˩/

หน้า (nâa, “face”) + ผาก (pàak, “forehead”). Cognate with Lao ໜ້າຜາກ (nā phāk), Shan ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak).


ส้นเท้า

th-noun

ส้นเท้า • (sôn-táao)


โรคบิด

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


สมองฝ่อ

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).


สมองตาย

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.taːj˧/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ตาย (dtaai, “to die”).


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

(medicine) ankylosed (of hand and foot).


แป

(medicine) ankylosis (of hand and foot).


ขนาด

kà-nàat (romanization)
ขนาด (classifier)

From Khmer ខ្នាត (khnaat, “size; magnitude; limits”). Cognate with Lao ຂະໜາດ (kha nāt).


เข็ม

th-noun

เข็ม • (kěm)

From Proto-Tai *qemᴬ (“needle”), from Old Chinese 針 (OC *t.[k]əm). Cognate with Lao ເຂັມ (khem), Lü ᦃᦲᧄ (ẋiim), Tai Dam ꪹꪄꪸꪣ, Shan ၶဵမ် (khǎem), Tai Nüa ᥑᥥᥛᥴ (xém) or ᥔᥥᥛᥴ (sém), Ahom 𑜁𑜢𑜉𑜫 (khim), Zhuang cim or caemz, Nong Zhuang chaem. Compare Vietnamese kim.


ยาแดง

/jaː˧.dɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red drug".

ยาเขียว

traditional Thai drug for treating fevers, measles, varicella, etc.; green drug


หัด

โรค โรค#Thai


แอนติบอดี

แอนติบอดี • (ɛɛn-dtì-bɔɔ-dîi)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.bɔː˧.diː˥˩/


ยาชา

/jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

From ยา (yaa, “drug”) + ชา (chaa, “numb”).


เชิงกราน

/t͡ɕʰɤːŋ˧.kraːn˧/


หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/

(anatomy) capillary (small blood vessel)


เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย • (sêen-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/seːn˥˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/


ลมพิษ

From ลม (lom, “wind”) + พิษ (pít, “poison”); literally "poisonous wind" or "wind of poison".


เหงือก

เหงือก • (ngʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Proto-Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Old Chinese 顎 (OC *ŋaːɡ, “jaw”).
Cognate with Lao ເຫງືອກ (ngư̄ak), Lü ᦵᦄᦲᧅ (ṅgoek), Shan ႁိူၵ်ႇ (hòek), Ahom 𑜀𑜢𑜤𑜀𑜫 (kük) Khün ᩉᩮᩥ᩠ᨦᨠ, Northern Thai ᩉ᩠ᨦᩮᩬᩥᨠ.


ไขกระดูก

th-noun

ไขกระดูก • (kǎi-grà-dùuk)


เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง • (sên-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/sen˥˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)


สะดือ

สะดือ • (sà-dʉʉ)

→ Lao: ສະດື (sa dư̄) / ສະດີ (sa dī)

desc

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

th-l

สายดือ (sǎai-dʉʉ)


มะเร็ง

th-noun

มะเร็ง • (má-reng)

→ Lao: ມະເຮັງ (ma heng)

Possibly from common Tai derived compound words หมาก (màak, “blister; rash”) + เรง (reeng, “small”) in the sense of inflaming skin rash. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩁᩮ᩠ᨦ (“inflaming tumor on skin”) and Shan မၢၵ်ႇႁဵင်း (màak háeng, “cancerous tumor”). Or, possibly Semi-learned borrowing from Malay merengsa (“irritant; incurable, obstinate, unhealable”). Compare Khmer ម្រេញ (mrɨñ, “cancer; ulcer”).


มื้อ

th-noun

มื้อ • (mʉ́ʉ)

From Proto-Tai *mwɯːꟲ (“day”). Cognate with Isan มื้อ, Lao ມື້ (mư̄), Northern Thai ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Lü ᦙᦹᧉ (mue²), Tai Dam ꪣꪳ꫁ (ꞌmự), Tai Dón ꪝꪳꫂ, Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e), Saek มือ, Tày mự.

cog

Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶)

Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e)

(medicine) dose: quantity of medicine taken at a time.


ทรพิษ

th-noun

ทรพิษ • (tɔɔ-rá-pít)

tɔɔ-rá-pít (romanization)
ธระพิศม์ (alternative obsolete)

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit दुर्विष (durviṣa, “malignant”, literally “evil poison”), from दुर् (dur, “bad; evil”) + विष (viṣa, “poison; venom”). By surface analysis, ทร (tɔɔn) + พิษ (pít).

surf

ไข้ ไข้#Thai


คลิตอริส

th-noun

คลิตอริส • (klí-dtɔɔ-rís)


หน้าอก

หน้าอก • (nâa-òk)

/naː˥˩.ʔok̚˨˩/

com

หน้า (nâa) + อก (òk)


ผีอำ

/pʰiː˩˩˦.ʔam˧/

From ผี (pǐi, “ghost”) + อำ (am, “to visit someone during his or her sleep and disturb him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her”). Compare Lao ຜີອຳ (phī ʼam). Also compare Chinese 鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng).

zh-l

鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng)


หัวเข่า

th-noun

หัวเข่า • (hǔua-kào)


สันดาน

From Pali santāna (“continuity; succession”) or Sanskrit संतान (saṃtāna, idem); probably via Old Khmer santāna, santāṇa, sāntāna (“family; generation; posterity; etc”). Cognate with Modern Khmer សន្តាន (sɑɑsɑntaan, “kinship, relationship; consciousness, feeling; etc”).

cog

(traditional medicine) (ลม~) stroke that causes continuous or chronic angina or colic.


ตุ๊กตา

dtúk-gà-dtaa (romanization)
ตุกตา (alternative obsolete)
ตุ๊กกะตา (alternative obsolete)

Possibly from Old Khmer តុក្តរ៑ (tuktar), តុក្តរ (tuktara, “doll”). Cognate with Khmer តុក្កតា (tokkaʼtaa), Lao ຕຸກກະຕາ (tuk ka tā), Lü ᦅᦎ (kṫ).


ศัลยกรรม

th-noun

ศัลยกรรม • (sǎn-yá-gam)

From ศัลย (sǎn-lá-yá-, “surgical”, literally “arrow; knife; spear; etc”) + กรรม (gam, “act; activity; action; deed; etc”); ultimately from Sanskrit शल्यकर्म (śalyakarma, “operation”, literally “act of knife”), from शल्य (śalya, “arrow; knife; spear; etc”) + कर्म (karma, “act; activity; action; deed; etc”). Compare Khmer សល្យកម្ម (salyĕəʼkam) and Lao ສັນລະຍະກຳ (san la nya kam) or ສັນຍະກຳ (san nya kam).


สังคัง

/saŋ˩˩˦.kʰaŋ˧/

(pathology and colloquial) tinea cruris.


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


แคม

แคม • (kɛɛm)

Uncertain. Cognate with Isan แคม, Lao ແຄມ (khǣm), Northern Thai ᨤᩯ᩠ᨾ, Khün ᨤᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦆᧄ (xaem), Tai Dam ꪵꪁꪣ, Khmer គែម (kɛɛm).

(anatomy) labium: part of female genitalia.


น่อง

น่อง • (nɔ̂ng)

Cognate with Lao ນ່ອງ (nǭng), Northern Thai ᨶ᩵ᩬᨦ, Lü ᦓᦸᧂᧈ (noang¹), Shan ၼွင်ႈ (nāung).


ดั้ง

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).
In Southwestern Tai, cognate with Isan ดัง, Lao ດັງ (dang), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Lü ᦡᧂ (ḋang), Tai Dam ꪒꪰꪉ (đăng), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndaeng, Bouyei ndangl.
Possibly cognate with Proto-Malayo-Polynesian *ijuŋ (“nose”).

cog

Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴)


ระดมพล

From ระดม (rá-dom, “to mobilise”) + พล (pon, “force, strength; armed force; soldier”).

com

โกฐทั้งเจ็ด โกฐทั้งเจ็ด#Thai

ดีเกลือฝรั่ง ดีเกลือฝรั่ง#Thai

เทียนทั้งเก้า เทียนทั้งเก้า#Thai

สลัดได สลัดได#Thai

ข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นเหนือ#Thai

ข้าวเย็นใต้ ข้าวเย็นใต้#Thai

(traditional medicine) a strong laxative made from โกฐทั้งเจ็ด, ดีเกลือฝรั่ง, เทียนทั้งเก้า, สลัดได, and tubers of ข้าวเย็นเหนือ and ข้าวเย็นใต้, amongst other things.


ร้อนใน

th-noun

ร้อนใน • (rɔ́ɔn-nai)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ใน (nai, “internal; inside”).


ตรีทูต

From ตรี (dtrii, “third”) + ทูต (tûut, “agent; envoy; representative”); literally "third agent", etc. Compare Khmer ត្រីទូត (trəytuut).
There are several suggestions regarding the origin of the first sense of the noun:
* It was from the traditional belief that the underworld bureaucracy will send four officials to bring the soul of a dead person down to the underworld court for judgment. The visitation of the third official means a person's death is approaching.
* It was from the traditional belief that everyone has in his body four spirits called เจตภูต (jèet-dtà-pûut). When anyone is about to die, the spirits will leave his body one by one. As the third spirit has left, it means his condition is extremely worse and his death is impending.
* It is a corruption of the term ตรีโทษ (dtrii-tôot, “condition of being heavily ill that death is imminent”, literally “three penalties”).

af

2008, สารคดี, สารคดี (ฉบับ ๒๗๗–๒๘๘), สารคดี:
เป็นดังความเจ็บป่วยขั้นตรีทูตที่ยากเกินเยียวยา
bpen dang kwaam-jèp-bpùai kân dtrii-tûut tîi yâak gəən yiao-yaa
It was like an illness at its terminal stage which was too difficult to cure.

1992, ชัชวาลย์ จันทร์เรือง, อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นางชัชวาลย์ (ศิลปบรรเลง) จันทร์เรือง, พรศิวการพิมพ์:
ท่านป่วยเป็นวัณโรคเรื้อรังและมีนิวมอเนียแทรกซ้อนเข้ามา ร่างกายที่ชราแล้วทนไม่ไหว เข้าขั้นตรีทูต ขณะนั้น นาวาเอก นายแพทย์ประสบ วรมิตร นายแพทย์ประจำตัว ได้ตรวจดูชีพจรของคนไข้แล้วกระซิบบอกผมซึ่งอยู่ใกล้ ๆ ว่า ให้เตรียมพิธีศพได้
tân bpùai bpen wan-ná-rôok rʉ́ʉa-rang lɛ́ mii niu-mɔɔ-niia sɛ̂ɛk-sɔ́ɔn kâo maa râang-gaai tîi chá-raa lɛ́ɛo ton mâi wǎi kâo kân dtrii-tûut kà-nà nán naa-waa-èek naai-pɛ̂ɛt bprà-sòp wɔɔ-rá-mít naai-pɛ̂ɛt bprà-jam-dtuua dâai dtrùuat-duu chîip-pá-jɔɔn kɔ̌ɔng kon-kâi lɛ́ɛo grà-síp bɔ̀ɔk pǒm sʉ̂ng yùu glâi glâi wâa hâi dtriiam pí-tii sòp dâai
She had suffered chronic tuberculosis with intervention of pneumonia. Her aged body could no longer bear it, as she reached the moribund point. At that time, Captain Doctor Prasop Wǭramit, a private physician, examined the pulse of the patient and whispered to me who was nearby, telling me that a funeral could now be arranged.

สังฆมณฑลเชียงใหม่, สารและความศรัทธาต่อพระเมตตา, page 62:
พระองค์ทรงอยู่ในตรีทูตถึงสามชั่วโมงบนไม้กางเขน
prá-ong song yùu nai dtrii-tûut tʉ̌ng sǎam chûua-moong bon máai-gaang-kěen
He remained in the terminal state for three hours on the cross.

(medicine) moribundity: state of being on the verge of death.


กายกรรม

From Sanskrit कायकर्म (kāyakarma, literally “act of body”), from काय (kāya, “body”) + कर्म (karma, “act; action; activity”); equivalent to Thai กาย (gaai) + กรรม (gam).


ฝ่า

Cognate with Northern Thai ᨺ᩵ᩣ, Lao ຝ່າ (fā), Tai Dón ꪠꪱꫀ, Shan ၽႃႇ (phàa), Ahom 𑜇𑜡 (phā).

(anatomy) palm of the hand; sole of the foot


ยาแก้ไอ

th-noun

ยาแก้ไอ • (yaa-gɛ̂ɛ-ai)

ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix; to mend; to remedy; to solve; etc”) + ไอ (ai, “cough”).


ภายนอก

th-adj

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

เถ้าภายนอก

เซลล์ภายนอก


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(pathology, sometimes derogatory and offensive) psychosis.


ต้อ

th-noun

ต้อ • (dtɔ̂ɔ)


อักเสบ

th-adj

อักเสบ • (àk-sèep)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).

slbor

สมองอักเสบ


อักเสบ

th-verb

อักเสบ • (àk-sèep) (abstract noun การอักเสบ)

àk-sèep (romanization)
การอักเสบ (abstract-noun)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


ยีน

yiin (romanization)
จีน (alternative proscribed)


ปลูก

bplùuk (romanization)
การปลูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pluːkᴰ¹ᴸ (“to plant”), from Proto-Tai *plwɯːkᴰ (“to plant”).
Cognate with Lao ປູກ (pūk), Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹) or ᦔᦴᧅ (ṗuuk), Tai Dam ꪜꪴꪀ, Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Aiton ပုက် (puk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk), Saek ปร̄อก, Zhuang byok (dialectal).

cog

Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹)


ตะคริว

dtà-kriu (romanization)
ตะคิว (alternative)


มดลูก

th-noun

มดลูก • (mót-lûuk)


ม้าม

ม้าม • (máam)

From Proto-Tai *maːmꟲ. Cognate with Lao ມ້າມ (mām), Lü ᦶᦙᧄᧉ (maem²), Shan မၢမ်ႉ (mâ̰am), Zhuang mamx.


สันนิบาต

สันนิบาต • (sǎn-ní-bàat)

From Pali sannipāta (“assembly; gathering”). Cognate with Modern Khmer សន្និបាត (sɑnnibaat).

(traditional medicine) a fever characterised by tremours, convulsion, and delirium.


เซลล์ไข่

เซลล์ไข่ • (seel-kài)

เซลล์ ไข่ (canonical)
seel-kài (romanization)


โป้ง

Clipping of นิ้วโป้ง (níu-bpôong), from นิ้ว (níu, “finger”) + โป้ง (bpôong, “large”).


ตับอ่อน

ตับอ่อน • (dtàp-ɔ̀ɔn)

/tap̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)

com

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระเพาะอาหาร

th-noun

กระเพาะอาหาร • (grà-pɔ́-aa-hǎan)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”).


หัวไส้

th-noun

หัวไส้ • (hǔua-sâi)


กระเพาะปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะ • (grà-pɔ́-bpàt-sǎa-wá)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ก้นกบ

th-noun

ก้นกบ • (gôn-gòp)

From ก้น (gôn, “buttock”) + กบ (gòp, “frog”).


ดาม

daam (romanization)
การดาม (abstract-noun)

(medicine) to secure with a cast, splint, or the like.


หลอดเลือดดำ

หลอดเลือดดำ • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือดดำ

เส้นเลือดดำ • (sên-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือด

เส้นเลือด • (sên-lʉ̂ʉat) (classifier เส้น)

sên-lʉ̂ʉat (romanization)
เส้น (classifier)


หลอดเลือด

หลอดเลือด • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩/


หลอดลม

หลอดลม • (lɔ̀ɔt-lom)


กล่องเสียง

กล่องเสียง • (glɔ̀ng-sǐiang)

/klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

กล่อง (glɔ̀ng, “box”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”)


ไหปลาร้า

From ไห (hǎi, “vase; jar; urn; etc”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a kind of fermented fish”).

Supraclavicular fossa
Supraclavicular fossa

กระดูก กระดูก#Thai


คอหอย

th-noun

คอหอย • (kɔɔ-hɔ̌i)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/

com

คอ (kɔɔ) + หอย (hɔ̌i)


หลอดอาหาร

th-noun

หลอดอาหาร • (lɔ̀ɔt-aa-hǎan)

/lɔːt̚˨˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)

com

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)


ฝากล่องเสียง

th-noun

ฝากล่องเสียง • (fǎa-glɔ̀ng-sǐiang)

/faː˩˩˦.klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

th:ฝากล่องเสียง


เส้นเสียง

เส้นเสียง • (sêen-sǐiang)


กระดูกสันอก

กระดูกสันอก • (grà-dùuk-sǎn-òk)

th:กระดูกสันอก


ติดเชื้อ

th-verb

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa) (abstract noun การติดเชื้อ)

dtìt-chʉ́ʉa (romanization)
การติดเชื้อ (abstract-noun)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ม่านตา

From ม่าน (mâan, “curtain”) + ตา (dtaa, “eye”).


จอตา

/t͡ɕɔː˧.taː˧/

From จอ (jɔɔ, “screen”) + ตา (dtaa, “eye”).


แก้วตา

th-noun

แก้วตา • (gɛ̂ɛo-dtaa)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


กระจกตา

From กระจก (grà-jòk, “pane of glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


รูม่านตา

From รู (ruu, “hole”) + ม่านตา (mâan-dtaa, “iris”).


ท่อปัสสาวะ

th-noun

ท่อปัสสาวะ • (tɔ̂ɔ-bpàt-sǎa-wá)

/tʰɔː˥˩.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ท่อไต

th-noun

ท่อไต • (tɔ̂ɔ-dtai)

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ไต (dtai, “kidney”).


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


โรคระบาด

th-noun

โรคระบาด • (rôok-rá-bàat)


แก้วหู

แก้วหู • (gɛ̂ɛo-hǔu)

/kɛːw˥˩.huː˩˩˦/

com

แก้ว (gɛ̂ɛo) + หู (hǔu)


รูหู

รู หู (canonical)
ruu-hǔu (romanization)


ติ่งหู

th-noun

ติ่งหู • (dtìng-hǔu)

/tiŋ˨˩.huː˩˩˦/


กระดูกค้อน

กระดูกค้อน • (grà-dùuk-kɔ́ɔn)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ค้อน (kɔ́ɔn, “hammer”).


กระดูกทั่ง

th-noun

กระดูกทั่ง • (grà-dùuk-tâng)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ทั่ง (tâng, “anvil”).


กระดูกโกลน

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + โกลน (gloon, “stirrup”).

th:กระดูกโกลน


ช่องคอ

th-noun

ช่องคอ • (chɔ̂ng-kɔɔ)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɔː˧/


เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว • (nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa-bù-pǐu)

/nɯa̯˦˥.jɯa̯˥˩.bu˨˩.pʰiw˩˩˦/

th:เนื้อเยื่อบุผิว


ช่องท้อง

ช่องท้อง • (chɔ̂ng-tɔ́ɔng)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥/

com

ช่อง (chɔ̂ng) + ท้อง (tɔ́ɔng)


ศักย์

th-noun

ศักย์ • (sàk)

From Sanskrit शक्य (śakya, “able”). Cognate with Thai ศักย (sàk-gà-yá-), ศักยะ.

ศักย์ออสโมซิส

ศักย์เมทริกซ์

ฟังก์ชันศักย์

ชลศักย์

ศักย์ลม

(mathematics, electricity, energy, botany, medicine) potential.


กระดูกต้นขา

กระดูกต้นขา • (grà-dùuk-dtôn-kǎa)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ต้น (dtôn, “beginning”) + ขา (kǎa, “leg”).


กระดูกแข้ง

th-noun

กระดูกแข้ง • (grà-dùuk-kɛ̂ng)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.kʰɛŋ˥˩/

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + แข้ง (kɛ̂ng, “shin”).


กระดูกน่อง

th-noun

กระดูกน่อง • (grà-dùuk-nɔ̂ng)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + น่อง (nɔ̂ng, “calf”).


อัมพาต

From อัม (am, “sickness”) + พาต (pâat, “wind”); literally "wind of sickness" or "wind sickness".
Compare Lao ອຳມະພາດ (ʼam ma phāt).


อัมพาต

th-verb

อัมพาต • (am-má-pâat) (abstract noun การอัมพาต)

am-má-pâat (romanization)
การอัมพาต (abstract-noun)


อัมพฤกษ์

th-noun

อัมพฤกษ์ • (am-má-prʉ́k)

From อัม (am, “sickness”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”); literally "tree of sickness" or "tree sickness".

com

(medicine and archaic) a line on the surface of the belly, believed to be the diametre of the body.


หนังกำพร้า

th-noun

หนังกำพร้า • (nǎng-gam-práa)


ก้านสมอง

ก้านสมอง • (gâan-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ก้าน (gâan, “stalk”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


กามโรค

กาม (gaam, “lust”) + โรค (rôok, “disease”).


เริม

th-noun

เริม • (rəəm)


หัดเยอรมัน

หัดเยอรมัน • (hàt-yəə-rá-man)

โรค โรค#Thai

th:โรคหัดเยอรมัน


พร้อมมูล

th-adj

พร้อมมูล • (prɔ́ɔm-muun) (abstract noun ความพร้อมมูล)

prɔ́ɔm-muun (romanization)
ความพร้อมมูล (abstract-noun)

From พร้อม (prɔ́ɔm, “all; complete; perfect; full”) + มูล (muun, “all; complete; perfect; full”).

com

การบริบาลทันตกรรมพร้อมมูล

ทันตกรรมพร้อมมูล


บ้าหมู

th-noun

บ้าหมู • (bâa-mǔu)

/baː˥˩.muː˩˩˦/


สายสะดือ

สายสะดือ • (sǎai-sà-dʉʉ)

สาย (sǎai) + สะดือ (sà-dʉʉ).

th-l

สะดือ (sà-dʉʉ)


ฝีดาษ

th-noun

ฝีดาษ • (fǐi-dàat)

/fiː˩˩˦.daːt̚˨˩/

From ฝี (fǐi, “pox”) + ดาษ (dàat, “pox”).


เยื่อเมือก

เยื่อเมือก • (yʉ̂ʉa-mʉ̂ʉak)

/jɯa̯˥˩.mɯa̯k̚˥˩/

th:เยื่อเมือก


กล้ามเนื้อโครงร่าง

กล้ามเนื้อโครงร่าง • (glâam-nʉ́ʉa-kroong-râang)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + โครงร่าง (kroong-râang, “framework; structure”).


กล้ามเนื้อเรียบ

th-noun

กล้ามเนื้อเรียบ • (glâam-nʉ́ʉa-rîiap)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + เรียบ (rîiap, “smooth”).


กล้ามเนื้อหัวใจ

th-noun

กล้ามเนื้อหัวใจ • (glâam-nʉ́ʉa-hǔua-jai)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + หัวใจ (hǔua-jai, “heart”).


ไขสันหลัง

th-noun

ไขสันหลัง • (kǎi-sǎn-lǎng)

th:ไขสันหลัง


เยื่อหุ้มสมอง

เยื่อหุ้มสมอง

เยื่อหุ้มสมอง • (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng)

/jɯa̯˥˩.hum˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

th:เยื่อหุ้มสมอง


ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง • (dtuua-gân-rá-wàang-lʉ̂ʉat-gàp-sà-mɔ̌ɔng)

/tua̯˧.kan˥˩.ra˦˥.waːŋ˨˩.lɯa̯t̚˥˩.kap̚˨˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

th:ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

en-ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง-th-noun-J8PFF3vI


เยื่อเลือกผ่าน

เยื่อเลือกผ่าน

เยื่อเลือกผ่าน • (yʉ̂ʉa-lʉ̂ʉak-pàan)

/jɯa̯˥˩.lɯa̯k̚˥˩.pʰaːn˨˩/

th:เยื่อเลือกผ่าน


สารภูมิต้านทาน

From สาร (sǎan) + ภูมิต้านทาน (puum-dtâan-taan).


สะเอว

th-noun

สะเอว • (sà-eeo)


ขี้เรื้อน

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

From ขี้ (kîi, used as a prefix to indicate an unfavourable tendency or condition) + เรื้อน (rʉ́ʉan, “leprosy”).


ขี้เรื้อน

th-adj

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan) (abstract noun ความขี้เรื้อน)

kîi-rʉ́ʉan (romanization)
ความขี้เรื้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

(pathology, of a canine, can be considered derogatory or offensive if applied to a human) affected by leprosy.


กระดูกโอบอก

th-noun

กระดูกโอบอก • (grà-dùuk-òop-òk)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔoːp̚˨˩.ʔok̚˨˩/

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + โอบ (òop, “to encircle; to surround”) + อก (òk, “chest”).


กระดูกต้นแขน

th-noun

กระดูกต้นแขน • (grà-dùuk-dtôn-kɛ̌ɛn)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ต้น (dtôn, “beginning”) + แขน (kɛ̌ɛn, “arm”).


กระดูกสะบัก

th-noun

กระดูกสะบัก • (grà-dùuk-sà-bàk)

com

กระดูก (grà-dùuk) + สะบัก


ลิ้นหัวใจ

th-noun

ลิ้นหัวใจ • (lín-hǔua-jai)

th:ลิ้นหัวใจ


ท้ายทอย

ท้ายทอย • (táai-tɔɔi)

/tʰaːj˦˥.tʰɔːj˧/


ลำไส้เล็ก

ลำไส้เล็ก • (lam-sâi-lék)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + เล็ก (lék, “small”).


ลำไส้ใหญ่

th-noun

ลำไส้ใหญ่ • (lam-sâi-yài)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + ใหญ่ (yài, “big; large”).


เยื่อตา

th-noun

เยื่อตา • (yʉ̂ʉa-dtaa)

From เยื่อ (yʉ̂ʉa, “membrane”) + ตา (dtaa, “eye”).


ยาดอง

/jaː˧.dɔːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug; medicine”) + ดอง (dɔɔng, “to pickle; to steep; to infuse”).

(traditional medicine) a drink made from herbs or things believed to be of medical properties steeped in liquor.


กำเดา

From Angkorian Old Khmer khtau or Pre-Angkorian Old Khmer kto, kaṭo (“hot; warm”). Cognate with Thai เขดา, Modern Khmer ក្ដៅ (kdaw).

ไข้ ไข้#Thai

(traditional medicine, archaic) (ไข้~) a kind of fever occurring as a result of common cold.


โรคระบาดทั่ว

th-noun

โรคระบาดทั่ว • (rôok-rá-bàat-tûua)

From โรคระบาด (rôok-rá-bàat) + ทั่ว (tûua).

th:โรคระบาดทั่ว


แอนติเจน

แอนติเจน • (ɛɛn-dtì-jên)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.t͡ɕen˥˩/


สารก่อภูมิต้านทาน

สารก่อภูมิต้านทาน • (sǎan-gɔ̀ɔ-puum-dtâan-taan)

From สาร (sǎan) + ก่อ (gɔ̀ɔ) + ภูมิต้านทาน (puum-dtâan-taan).


พังผืด

th-noun

พังผืด • (pang-pʉ̀ʉt)

pang-pʉ̀ʉt (romanization)
พั้งผืด (alternative archaic dated obsolete)
ภังผืด (alternative archaic dated obsolete)

/pʰaŋ˧.pʰɯːt̚˨˩/


ระลอก

rá-lɔ̂ɔk (romanization)
ลูก (classifier)

/ra˦˥.lɔːk̚˥˩/

(traditional medicine) a disease or symptom characterised by boil-like inflammation or eruption.


วิตกกังวล

th-verb

ความวิตกกังวล

วิตกกังวล • (wí-dtòk-gang-won) (abstract noun ความวิตกกังวล)

wí-dtòk-gang-won (romanization)
ความวิตกกังวล (abstract-noun)

From วิตก (wí-dtòk, “concerned, worried”) + กังวล (gang-won, “worried, anxious”). The nominalized form ความวิตกกังวล was translated from the English word "anxiety" by the Royal Society of Thailand in 2001.

com

(intransitive, psychiatry) be anxious, have an anxiety disorder.


เศียร

th-noun

เศียร • (sǐian)

From Sanskrit शिर (śira, “head”); possibly via Old Khmer śira, śir (“head”). Cognate with Modern Khmer សិរ (see).

องค์ องค์#Thai

พระ พระ#Thai

(anatomy, royal) (classifier องค์) (พระ~) head.

(anatomy, elegant, poetic, literary) head.


ฟันปลอม

ฟันปลอม • (fan-bplɔɔm)

From ฟัน (fan, “tooth”) + ปลอม (bplɔɔm, “fake”); possibly calque of English false teeth.


พันธุ์ผสม

th-adj

พันธุ์ผสม • (pan-pà-sǒm)

From พันธุ์ (pan, “breed”) + ผสม (pà-sǒm, “to mix”).


กรดนิวคลีอิก

th-noun

กรดนิวคลีอิก


หูชั้นกลาง

/huː˩˩˦.t͡ɕʰan˦˥.klaːŋ˧/

หู (hǔu, “ear”) + ชั้น (chán, “layer”) + กลาง (glaang, “middle”).


ท่อหู

th-noun

ท่อหู • (tɔ̂ɔ-hǔu)

/tʰɔː˥˩.huː˩˩˦/


หนังแท้

หนังแท้ • (nǎng-tɛ́ɛ)

/naŋ˩˩˦.tʰɛː˦˥/

com

หนัง (nǎng) + แท้ (tɛ́ɛ)


ต่อมเหงื่อ

th-noun

ต่อมเหงื่อ • (dtɔ̀m-ngʉ̀ʉa)

/tɔm˨˩.ŋɯa̯˨˩/

From ต่อม (dtɔ̀m) + เหงื่อ (ngʉ̀ʉa)

com

ต่อม (dtɔ̀m) + เหงื่อ (ngʉ̀ʉa)


ท่อนำไข่

th-noun

ท่อนำไข่ • (tɔ̂ɔ-nam-kài)

ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + นำ (nam, “to lead, bring”) + ไข่ (kài, “egg”).


ไข้ป่า

th-noun

ไข้ป่า • (kâi-bpàa)

From ไข้ (kâi, “fever”) + ป่า (bpàa, “wild”).


หัวองคชาต

/hua̯˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

Compound of หัว (hǔua) + องคชาต (ong-ká-châat).


ปริทันต์

th-adj

ปริทันต์ • (bpà-rí-tan)

bpà-rí-tan (romanization)
ปริทันต (alternative)

Calque of English periodontal. By surface analysis, ปริ (bpà-rí, “around”) + ทันต์ (tan, “tooth”).


กำด้น

c. 14th century, “พระไอยการลักษณวิวาทตีด่ากัน”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง, volume 2, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1930, page 280:

ตีกันถูกที่สำคัญตาย...คือตีถูกที่กำด้น ๑ ต้นฅอ ๑ จมูก...

dtii gan tùuk tîi sǎm-kan dtaai ... kʉʉ dtii tùuk tîi gam-dôn · nʉ̀ng · dtôn-kɔɔ · nʉ̀ng · jà-mùuk ...

[The following are considered cases of] beating each other [and] hitting a critical place [which can result in] death...namely, beating [in which] a blow [is delivered] at the occiput, nape, nose […]


แมะ

mɛ́ (romanization)
การแมะ (abstract-noun)

Borrowed from Hokkien 脈 /脉 (me̍h) or Teochew 脈 /脉 (mêh)

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine, ambitransitive) to perform pulse diagnosis (on)