ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

(anatomy) the lower part of the pelvis that would touch the seat when sitting.

(anatomy, zoology) pectoral fin of a fish.

(anatomy, zoology) pair of cartilages at the buttock of a bird (any vertebrate of the class Aves).


หลัง

th-noun

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


บาท

บาท • (bàat)

From Pali pāda (“foot”) or Sanskrit पाद (pāda, “foot”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“foot (as body organ, or as emblematic of sacred persons or things)”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, elegant) (classifer ข้าง or คู่) foot.


จิงโจ้

→ Lao: ຈິງໂຈ້ (ching chō)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/

The noun originated from the cry of the bird, and was later applied to the marsupial (first attested around 1896), the bug, etc.
The adjective was from wordplay on จริงใจ (jing-jai, “sincere; faithful; truthful”).

th-l

(mythology and archaic) half-bird, half-man monster.


ตา

dtaa (romanization)
ดวง (classifier)
ตา (classifier)

From Proto-Tai *p.taːᴬ (“eye”).
In Southwesten Tai, cognate with Northern Thai ᨲᩣ, Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Tai Dam ꪔꪱ, Shan တႃ (tǎa), Aiton တႃ (tā), Ahom 𑜄𑜠 (ta) or 𑜄𑜡 (tā).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang ta.
In Northern Tai, cognate with Bouyei dal, Zhuang da.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang ha (Longzhou and Daxin dialects) or ta as in makta etc. (Ningming and Chongzuo dialects).
Possibly cognate with Proto-Austronesian *maCa (“eye”).
Within Kra-Dai, compare Sui ndal, Southern Kam dal, Hlai [ʈʂʰaː¹] and Lingao [ɗa¹].
Compare Old Chinese 睹 (OC *taːʔ, “to see”).


ลิ้น

th-noun

ลิ้น • (lín)

From Proto-Tai *liːnꟲ (“tongue”). Cognate with Lao ລີ້ນ (līn), Lü ᦟᦲᧃᧉ (liin²), Shan လိၼ်ႉ (lḭ̂n), Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin), Bouyei linx, Zhuang linx, Saek ลีน. Compare Proto-Be *liːnᴮꟲ².


มังกร

mang-gɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

From corruption of มกร (má-gɔɔn). Cognate with Lao ມັງກອນ (mang kǭn).


วลี

From Sanskrit वली (valī, “wrinkle”) or Pali valī (“wrinkle”). Cognate with Lao ວະລີ (wa lī).


กบ

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -p sound


เพศชาย

/pʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


รัศมี

รัศมี • (rát-sà-mǐi)

rát-sà-mǐi (romanization)
รัศมิ (alternative)
รัศมิ์ (alternative)
รัษมี (alternative)
รัสมี (alternative)

From Sanskrit रश्मि (raśmi, “ray of light”). Cognate with Lao ລັດສະໝີ (lat sa mī), Old Khmer *raśmi, raśmiy; Modern Khmer រស្មី (rĕəʼsməy). Compare Pali raṃsi, from which Thai รังสี (rang-sǐi) is derived.


นาม

From Pali nāma (“name”) or Sanskrit नाम (nāma, “name”). Cognate with Old Khmer nām, nāma; Modern Khmer នាម (niəm); Lao ນາມ (nām).

(philosophy, religion) intangible or formless thing, as emotion, feeling, etc.


กาล

From Sanskrit काल (kāla, “time”). Cognate with Lao ການ (kān). Compare Shan ၵႃႇလ.


ประธาน

From Sanskrit प्रधान (pradhāna, “leading; presiding; etc”); possibly via Old Khmer pradhāna, pradāna, prathṭhāna, braḥ dhāna, braḥ dhāṇa, braḥ thāna (“chief, lord, master, leader; man of distinction, personage of note; supreme, most important; etc”). Cognate with Lao ປະທານ (pa thān), Modern Khmer ប្រធាន (prɑɑthiən).


สหาย

th-noun

สหาย • (sà-hǎai)

First attested in the Inscription of Wat Si Chum (จารึกวัดศรีชุม), c. 1341-1367. Possibly borrowed from Middle Khmer សហាយ (sahāya), ultimately from Sanskrit सहाय (sahāya, “friend; follower”) or Pali sahāya (“companion”).


เทวดา

From Pali devatā (“god; deity”), from Sanskrit देवता (devatā, “idem”); probably via Old Khmer devatā, devtā (“idem”). Cognate with Modern Khmer ទេវតា (teivĕəʼtaa), Lao ເທວະດາ (th dā).

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(theology, mythology) (classifier องค์ or พระองค์ or, archaically, ตน) god; deity; divine being; celestial being; immortal being.


เรียก

th-verb

เรียก • (rîiak) (abstract noun การเรียก)

rîiak (romanization)
การเรียก (abstract-noun)
รยก (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *riəkᴰᴸ⁴ (“to call”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩠ᨿᨠ, Khün ᩁ᩠ᨿᨠ, Isan เฮียก, Lao ຮຽກ (hīak), Lü ᦵᦣᧅ (hek), Shan ႁဵၵ်ႈ (hāek), Phake ꩭိက် (hik), Ahom 𑜍𑜢𑜀𑜫 (rik), Saek เหร้ก.


ราศี

raa-sǐi (romanization)
ราสี (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit राशि (rāśi, “cluster; heap; pile; zodiac sign”); probably via Old Khmer rāśi, raśi (“zodiac sign”). Compare Modern Khmer រាសី (riəsəy).

bor

any of the twelve divisions of the ecliptic under the solar system of astrology, each divided into 30 degrees and represented by a constellation.

any of the twelve solar zodiac signs, named after the said twelve constellations.


สิงห์

th-noun

สิงห์ • (sǐng)

From Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”); probably via Old Khmer siṅha, siṅ (“lion; Leo”). Cognate with Modern Khmer សិង្ហ (senghɑɑ), Lao ສິງ (sing). Compare Pali sīha, from which Thai สีหะ was derived.

ราช ราช#Thai

(mythology) (ราช~) siṃha, lion-like mythological animal.


สิงห์

th-proper noun

สิงห์ • (sǐng)

ราศี ราศี#Thai


ศอก

th-noun

ศอก • (sɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *C̬.swoːkᴰ.
Cognate with Lao ສອກ (sǭk), Lü ᦉᦸᧅ (ṡoak) or ᦉᦸᧅᧈ (ṡoak¹), Shan သွၵ်ႇ (sàuk), Tai Dam ꪎꪮꪀ, Ahom 𑜏𑜨𑜀𑜫 (sok), Zhuang sok (as in doegsok) (dialectal).


กด

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -t sound.


ปัด

bpàt (romanization)
การปัด (abstract-noun)

From Proto-Tai *pacᴰ (“to dust off”). Cognate with Lao ປັດ (pat), Zhuang baet.


ลง

long (romanization)
การลง (abstract-noun)

From Proto-Tai *n̩.loŋᴬ (“to descend”). Cognate with Northern Thai ᩃᩫ᩠ᨦ, Lao ລົງ (long), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Tai Dam ꪶꪩꪉ, Shan လူင်း (lúung), Tai Nüa ᥘᥨᥒᥰ (löng), Ahom 𑜎𑜤𑜂𑜫 (luṅ), Zhuang roengz.

(colloquial, computing) to install (a program).


ขยาย

th-verb

ขยาย • (kà-yǎai) (abstract noun การขยาย)

kà-yǎai (romanization)
การขยาย (abstract-noun)

Uncertain. Possibly corruption of สยาย, from Old Khmer *សអាយ៑ (*saʼāy), *ស្អាយ៑ (*sʼāy), extended forms of Angkorian Old Khmer *សាយ៑ (*sāy, “to spread, to extend; to be spread, to be extended; etc”).


ปาก

From Proto-Tai *paːkᴰ (“mouth”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨸᩣ᩠ᨠ, Lao ປາກ (pāk), Shan ပၢၵ်ႇ (pàak), Lü ᦔᦱᧅ (ṗaak), Tai Dam ꪜꪱꪀ, Ahom 𑜆𑜀𑜫 (pak), Tai Nüa ᥙᥣᥐᥱ (pǎak).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang baeg.
In Northern Tai, cognate with Zhuang bak, Saek ป̄าก.
Compare Southern Kam bags (“mouth”), Proto-Be *ɓaːkᴰ¹ (“mouth”) (whence ɓak⁷ in modern lects).
Compare also Proto-Malayo-Polynesian *baqbaq (whence Cebuano baba, Eastern Cham ꨚꨝꩍ (pabah), Hawaiian waha).

1918, พิทยาลงกรณ์, พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่น, “ลักษณะเวตาล”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์ไท, page 2:

จมูกยาวเปนขอเหมือนปากเหยี่ยว

jà-mùuk yaao bpen kɔ̌ɔ mʉ̌ʉan bpàak yìao

[His] long, hooklike nose resembles the beak of a falcon.

1934, จรูญชวนะพัฒน์ (ทองสุก อินทรรัสมี), พระ, and, วิศาลดรุณกร (อั้น สาริกบุตร), หลวง, วิธีทำศพ, พระนคร: โรงพิมพ์หว่าเชียง, page 6:

เงินใส่ไว้ในปากศพ

Coins were placed in the mouth of the corpse.


เมษ

th-proper noun

เมษ • (mêet)

From Sanskrit मेष (meṣa, “ram; sheep”). Cognate with Lao ເມດ (mēt).

ราศี ราศี#Thai


คอ

kɔɔ (romanization)
ฅอ (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *ɣɔːᴬ² (“neck”), from Proto-Tai *ɣoːᴬ (“neck”), from Middle Chinese 喉 (MC huw, “larynx; throat”). Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩴ, Khün ᨤᩳ, Lao ຄໍ (khǭ), Tai Dam ꪁꪷ, Shan ၶေႃး (kháu), Tai Nüa ᥑᥨᥝᥰ (xöw), Phake ၵေႃ (khō), Ahom 𑜁𑜦𑜡 (khō) or 𑜁𑜞𑜦𑜡 (khrō), Zhuang hoz, Saek กฺ๊อ.


ฤกษ์

th-noun

ฤกษ์ • (rə̂ək)

From Sanskrit ऋक्ष (ṛkṣa, “constellation; lunar mansion; star”). Cognate with Old Khmer ṛkṣa (“lunar mansion”); Modern Khmer ឫក្ស (rɨk, “auspicious time determined by astrologer; star”).

cog

2 Kings 21:6, KJV:
และพระองค์ได้ทรงถวายโอรสของพระองค์ให้ลุยไฟ ถือฤกษ์ยาม การใช้เวทมนตร์ ทรงเจ้าเข้าผี และพ่อมดหมอผี พระองค์ทรงกระทำความชั่วร้ายเป็นอันมากในสายพระเนตรของพระเยโฮวาห์ ซึ่งเป็นการยั่วยุให้พระองค์ทรงกริ้วโกรธ
lɛ́ prá-ong dâai song tà-wǎai oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong hâi lui fai · tʉ̌ʉ rə̂ək yaam · gaan-chái wêet-mon · song-jâao-kâo-pǐi · lɛ́ pɔ̂ɔ-mót mɔ̌ɔ-pǐi · prá-ong song grà-tam kwaam-chûua-ráai bpen-an-mâak nai sǎai-prá-nêet kɔ̌ɔng prá yee-hoo-waa · sʉ̂ng bpen gaan-yûua-yú hâi prá-ong song grîu-gròot
And he made his son pass through the fire, and observed times, and used enchantments, and dealt with familiar spirits and wizards: he wrought much wickedness in the sight of the LORD, to provoke him to anger.

พระ พระ#Thai

(astrology) (พระ~) time or point of time believed to bring good or bad outcomes, as determined by an astrologer.

(astrology, astronomy, now rare) planet; star.


หู

From Proto-Tai *krwɯːᴬ (“ear”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉᩪ, Lao ຫູ (hū), Lü ᦠᦴ (ḣuu), Shan ႁူ (hǔu), Tai Dam ꪬꪴ, Tai Nüa ᥞᥧᥴ (hú), Aiton ꩭူ (hū), Ahom 𑜍𑜥 (rū).
In Northern Tai, cognate with Zhuang rwz.
Compare Proto-Kra *k.raᴬ and Sui kkal.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy) (classifier ข้าง for a single one or คู่ for a pair) ear.


แม่

th-noun

แม่ • (mɛ̂ɛ)

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

(grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


สุจิตรา

From Sanskrit सुचित्रा (sucitrā), from सु (su, “easy; good, fine, excellent”) + चित्रा (citrā, “illusion; unreality; etc”), equivalent to Thai สุ (sù) + จิตรา.

com

สุ (sù) + จิตรา

(Buddhist mythology) Sucitrā, one of the four chief wives of the god Indra.


เศรษฐี

th-noun

เศรษฐี • (sèet-tǐi)

/seːt̚˨˩.tʰiː˩˩˦/

From Sanskrit श्रेष्ठी (śreṣṭhī, “merchant”). Compare Old Khmer sesṭhi (“wealthy merchant”); Modern Khmer សេដ្ឋី (seetthəy, “wealthy man”); Lao ເສດຖີ (sēt thī); Pali seṭṭhī (“wealthy man”).

(Hinduism, astronomy, astrology) a name of the fixed star Dhaniṣṭhā, corresponding to Alpha Delphini to Delta Delphini.


ลึงค์

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


ฐาน

ฐาน • (tǎan)

Borrowed from Pali ṭhāna (“base”). Cognate with Lao ຖານ (thān), Northern Thai ᨮᩣᨶ, ᨮᩣ᩠ᨶ.

(mathematics) base of exponentiation or logarithm

(statistics, marketing) basis, elementary level


ยักษ์

ยักษ์ • (yák)

From Sanskrit यक्ष (yakṣa, “yakṣa”). Cognate with យក្ស (yĕək); Lao ຍັກ (nyak) and Burmese ယက္ခ (yakhka.). Compare Pali yakkha, from which Thai ยักข์ (yák) is derived.

(mythology) (classifier ตน) yakṣa, a kind of malevolent supernatural being, often depicted as having supernatural power, great strength, a very large stature, and a frightening appearance.

(mythology) (classifier ตน) similar being, as giant, ogre, etc.


อุรา

อุรา • (ù-raa)

Borrowed from Sanskrit उरस् (uras, “chest”).


นรก

นรก • (ná-rók)

Borrowed from Pali naraka or Sanskrit नरक (naraka); possibly via Old Khmer naraka, naroka, °narraka, °nāraka (“hell; purgatory”). Cognate with Burmese နရက် (na.rak), Modern Khmer នរក (nɔɔnɔrŭək), Lao ນະລົກ (na lok), Dhivehi ނަރަކަ (naraka).

(theology, mythology) hell; purgatory; underworld; realm of the dead.


คอมพิวเตอร์

คอมพิวเตอร์ • (kɔm-piu-dtə̂ə) (classifier เครื่อง)

kɔm-piu-dtə̂ə (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰɔm˧.pʰiw˦˥.tɤː˥˩/


หัวใจ

From หัว (hǔua, “head; bulb; etc”) + ใจ (jai, “heart”). Cognate with Lao ຫົວໃຈ (hūa chai), Shan ႁူဝ်ၸႂ် (hǒ tsǎue), and Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay). Compare the literal meaning of Chinese 心頭 /心头 (xīntóu).

cog

Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay)

ดวง ดวง#Thai


ดวงใจ

From ดวง (duuang, “orb”) + ใจ (jai, “heart”).


เงือก

th-noun

เงือก • (ngʉ̂ʉak)

From Proto-Tai *ŋɯəkᴰ (“crocodile”); cognate with Lao ເງືອກ (ngư̄ak), Tai Dam ꪹꪉꪀ, Shan ငိူၵ်ႈ (ngōek), Tai Nüa ᥒᥫᥐ (ngoek), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük), Nong Zhuang ngowg, Zuojiang Zhuang ngweg.
According to Pittayaporn (2009-2010:16) from Middle Chinese 鱷 (MC ngak, “crocodile”), yet Vovin (2021:113) contends that the loan direction is from Tai to Eastern Han Chinese.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük)

(archaic, mythology, literature) nāga; dragon; serpent.

(archaic, mythology, literature) malevolent creature having a snake- or crocodile-like appearance and associated with water.


สิงโต

sǐng-dtoo (romanization)
สิงห์โต (alternative archaic dated obsolete)

Eye dialect spelling of the obsolete สิงห์โต, from สิงห์ (sǐng, “siṃha, lion-like mythological animal”) + โต (dtoo, “lion-like mythological animal”).

com

(mythology) siṃha, lion-like mythological animal.


นางฟ้า

Compound of นาง (naang, “woman”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”). Cognate with Lao ນາງຟ້າ (nāng fā).

com+

c. 19th century, ห้องสิน, volume 1, กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา, published 1963, page 266:

เทพยดาจะพานางฟ้าลงมาชมพระที่นั่งเย็น

têep-pá-yá-daa jà paa naang-fáa long maa chom prá tîi-nâng yen

Deities would bring angels down to see the Evening Hall.

(mythology) celestial woman, as angel, goddess, etc


คำเชื่อม

th-noun

คำเชื่อม • (kam-chʉ̂ʉam)

/kʰam˧.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


หัว

หัว • (hǔua)

hǔua (romanization)
หวว (alternative obsolete)
หวัว (alternative)

Pittayaporn (2009) reconstructed Proto-Tai *truəᴬ (“head”) while noting that it might in fact be a post-Proto-Tai loanword.
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩫ, Lao ຫົວ (hūa), Lü ᦷᦠ (ḣo), Tai Dam ꪬꪺ, Shan ႁူဝ် (hǒ), Tày thua, Ahom 𑜑𑜥 (hū) or 𑜍𑜥 (rū) or 𑜍𑜤𑜈𑜫 (ruw).
In other Tai, Zuojiang Zhuang hu (Ningming and Longzhou dialects) or vuo (Daxin dialect).
Compare Chinese 頭 (MC duw).

หัว หัว#Thai

(anatomy) the upper part of the body. (Classifier: หัว)


อุทาน

อุทาน • (ù-taan)


สรรพนาม

From Sanskrit सर्वनामन् (sarvanāman, “pronoun”). Equivalent to สรรพ (sàp, “all; entire; whole; every”) + นาม (naam, “name; noun”).


วิเศษณ์

th-noun

วิเศษณ์ • (wí-sèet)

From Sanskrit विशेषण (viśeṣaṇa, “qualifying; distinguishing; adjective; adverb”). Cognate with Khmer វិសេសន (viseesaʼnaʼ), Lao ວິເສດ (wi sēt).

der

กริยาวิเศษณ์

(grammar) (คำ~) modifier e.g. adjective, adverb.


ปรอท

th-noun

ปรอท • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

From Pali pārada (“mercury”) or Sanskrit पारद (pārada, idem); possibly via Old Khmer paraṭta (idem). Cognate with Modern Khmer បារត (baarɑɑt).

พระ พระ#Thai

(pathology, of a royal person) (พระ~) fever.


อสูร

อสูร • (à-sǔun)

/ʔa˨˩.suːn˩˩˦/

2001, สุธี แสงเสรีชน, ทายาทอสูร:
ค่ำคืนที่ไร้ดวงดาวเมฆดำครอบคลุมนภา กลิ่นอายอสูรกระจายอยู่ในความมืดมัวหม่น
kâm-kʉʉn tîi rái duuang-daao mêek dam klɔ̂ɔp-klum ná-paa · glìn-aai à-sǔun grà-jaai yùu nai kwaam-mʉ̂ʉt muua-mòn
On this starless night when the sky is completely covered with dark clouds, the vapours of a devil are sensible everywhere in the darkness.

1991, ธานี พูนสุวรรณ, อสูรและโฉมงาม:
แน่นอนดังแสงทอง ส่องประกายยามเช้า คือเรื่องในนิทาน เพลงขับขานครั้งเก่า อสูรและโฉมงาม
nɛ̂ɛ-nɔɔn dang sɛ̌ɛng tɔɔng · sɔ̀ng bprà-gaai yaam cháao · kʉʉ rʉ̂ʉang nai ní-taan · pleeng kàp-kǎan kráng gào · à-sǔun lɛ́ chǒom ngaam
Certain as the sun rising in the east. Tale as old as time. Song as old as rhyme. Beauty and the beast.

(mythology) malevolent or dangerous and fearsome creature: demon, devil, monster, etc.


กรรม

กรรม • (gam)

gam (romanization)
กรรม์ (alternative)
กำ (alternative archaic dated obsolete)
กำม์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali kamma (“action; activity”), probably via Old Khmer -កម្ម (-kamma, “action, deed”), probably with some input from Sanskrit कर्मन् (karman, “action; activity”); probably via Old Khmer -កម៌្ម (-karmma, “action, deed”). The regular derivative of the Sanskrit word is synonymous กรรม์ (gan).


ขา

From Proto-Southwestern Tai *qaːᴬ (“leg”), from Proto-Tai *p.qaːᴬ (“leg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ, Lao ຂາ (khā), Lü ᦃᦱ (ẋaa), Shan ၶႃ (khǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā), Bouyei gal, Zhuang ga. Within Kra-Dai, compare Sui bal and ggal (“leg”) and Proto-Kra *C-kaᴬ. Compare also Old Chinese 骹 (OC *kʰraːw, “leg”), Min languages 跤 (“leg, foot”), Proto-Austronesian *paqa (“thigh”).


กระจก

→ Lao: ກະຈົກ (ka chok)

From Sanskrit काचक (kācaka, “glass”). Compare Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk).

cog

Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk)

ต้อ ต้อ#Thai

(ophthalmology) (ต้อ~) cataract: eye abnormality.


กระดูกอ่อน

th-noun

กระดูกอ่อน • (grà-dùuk-ɔ̀ɔn)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

com

กระดูก (grà-dùuk) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระดูกเชิงกราน

th-noun

กระดูกเชิงกราน

กระดูกเชิงกราน • (grà-dùuk chəəng-graan)


กก

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -k sound.


กง

Compare with Lü ᦷᦂᧂ (k̇ong), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨦ, Lao ກົງ (kong).

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -ŋ sound.


ตีน

From Proto-Tai *tiːnᴬ (“foot”). Cognate with Tai Nüa ᥖᥤᥢ (tin), Lao ຕີນ (tīn), Northern Thai ᨲᩦ᩠ᨶ, Lü ᦎᦲᧃ (ṫiin), Shan တိၼ် (tǐn), Tai Dam ꪔꪲꪙ, Ahom 𑜄𑜢𑜃𑜫 (tin), Bouyei dinl, Zhuang din.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, of an animal, vulgar and offensive if applied to a human being) (classifer ข้าง for a single one or คู่ for a pair) foot.


ทวารหนัก

ทวารหนัก • (tá-waan-nàk)


เพศ

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


การแปลภาษาอัตโนมัติ

th-noun

การแปลภาษาอัตโนมัติ

การแปลภาษาอัตโนมัติ • (gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát)

gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát (romanization)

/kaːn˧.plɛː˧.pʰaː˧.saː˩˩˦.ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mat̚˦˥/

การ (gaan) + แปล (bplɛɛ, “translation”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”) + อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”)

affix

(translation studies) machine translation


แมงป่อง

th-noun

แมงป่อง • (mɛɛng-bpɔ̀ng) (classifier ตัว)

mɛɛng-bpɔ̀ng (romanization)
ตัว (classifier)

/mɛːŋ˧.pɔŋ˨˩/

(astrology) year of the scorpion, sign of the scorpion


คณะ

คณะ • (ká-ná)

ká-ná (romanization)
คณ (alternative prefix)
คนะ (alternative obsolete)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ

ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam

The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


หมอยา

th-noun

หมอยา • (mɔ̌ɔ-yaa)

/mɔː˩˩˦.jaː˧/

(medicine) doctor of pharmacy; pharmacist.


รักแร้

รักแร้ • (rák-rɛ́ɛ)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


ตับ

dtàp (romanization)
อัน (classifier)
ชิ้น (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *tapᴰ (“liver”), from Proto-Tai *tapᴰ (“liver”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨷ, Lao ຕັບ (tap), Lü ᦶᦎᧇ (ṫaeb) or ᦎᧇ (ṫab), Tai Nüa ᥖᥙᥴ (táp), Shan တပ်း (táp), Aiton တပ် (tap), Tai Dam ꪔꪚꪾ or ꪔꪾꪚ, Zhuang daep, Saek ตั๊บ.


หลุม

th-noun

หลุม • (lǔm)


สายฟ้า

สายฟ้า • (sǎai-fáa)

From สาย (sǎai, “line; strip; thread”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

(mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.


กำลัง

From Middle Khmer kuṃlāṃṅa (“strength; vigour; brawn; force; power; might; energy; clients; dependents; servants; helper; aid; ally”), Angkorian Old Khmer kanlāṅ, kanlaṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”), or Pre-Angkorian Old Khmer kanlaṅ, kanlāṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”); compare Modern Khmer កម្លាំង (kɑmlang). Cognate with Lao ກຳລັງ (kam lang).
The Khmer word is derived from -m- infixation of the root ខ្លាំង (khlang, “strong; vigorous; robust”), whence also Thai ขลัง (klǎng, “magically potent; magical; having supernatural powers; miraculous”).
The auxiliary verb evolved from the noun senses and was first attested in mid-19ᵗʰ century writing. It supplanted the earlier postverbal auxiliary อยู่ (yùu, “to stay”) for marking the progressive or continuous aspect. The current use of preverbal กำลัง (gam-lang) is either in addition to, or instead of, postverbal อยู่ (yùu).

cog

(mathematics) power: product of equal factors.


บุรุษ

th-noun

บุรุษ • (bù-rùt)

bù-rùt (romanization)
บุรุด (alternative)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


เพชร

th-noun

เพชร • (pét)

pét (romanization)
เพชญ (alternative archaic dated obsolete)
เพชญร (alternative archaic dated obsolete)
เพช (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ชร (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ช (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ชญ (alternative archaic dated obsolete)

/pʰet̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥./

From Old Khmer bejra, beja, bejña (“diamond”); ultimately from Sanskrit वज्र (vajra, “diamond; thunderbolt; vajra, Indra's weapon”). Cognate Modern Khmer ពេជ្រ (pɨc). And cognate with Thai พัชระ, พิเชียร, วชิระ, วัชระ, วิเชียร (wí-chiian).

der

(mythology, elegant, chiefly in combination) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.


เท้า

th-noun

เท้า • (táao)

From Proto-Tai *dawꟲ (“walking cane”).
Cognate with Lao ເທົ້າ (thao), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Khün ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Lü ᦑᧁᧉ (taw²), Shan တဝ်ႉ (tâ̰o), Zhuang daeux (“to support; walking cane”), Zuojiang Zhuang taeux.

cog

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, polite) (classifer ข้าง or คู่) foot: the terminal part of the leg.


ตลาด

→ Chinese: 噠叻 /哒叻

→ Lao: ຕະຫຼາດ (ta lāt)

→ Southern Thai: ลาด, หลาด

desc

→ Saek: ตะล̄าด

→ Saek: ตะล̄าด

Possibly corrupted from กาด (gàat), which Tai people in the north usually use.


ไวยากรณ์

Borrowed from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa), which is derived from व्याकरण (vyākaraṇa). Cognate with Pali veyyākaraṇa, Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ), Lao ໄວຍາກອນ (w kǭn). Doublet of พยากรณ์ (pá-yaa-gɔɔn) and วยากรณ์

cog

Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ)

Lao ໄວຍາກອນ (w kǭn)

doublet

ไวยากรณ์อังกฤษ


เสียง

sǐiang (romanization)
เสียง (classifier)
สยง (alternative)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siəŋᴬ¹ (“sound”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 聲 (MC syeng, “sound”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨦ, Lao ສຽງ (sīang), Lü ᦵᦉᧂ (ṡeng), Tai Dam ꪎꪸꪉ (siêng) or ꪹꪎꪉ (sương), Tai Dón ꪎꪸꪉ, Shan သဵင် (sǎeng), Tai Nüa ᥔᥥᥒᥴ (séng), Aiton ꩬိင် (siṅ), Phake ꩬိင် (siṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).


สำเนียง

→ Khmer: សំនៀង (sɑmniəng) / សំណៀង (sɑmniəng)

→ Lao: ສຳນຽງ (sam nīang)

→ Northern Thai: ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ


ไส้ติ่ง

th-noun

ไส้ติ่ง • (sâi-dtìng)


ผิวหนัง

ผิวหนัง • (pǐu-nǎng)

/pʰiw˩˩˦.naŋ˩˩˦/

From ผิว (pǐu, “skin”) + หนัง (nǎng, “skin”).


ราก

From Proto-Tai *C̬.raːkᴰ (“root”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩣ᩠ᨠ, Khün ᩁᩣ᩠ᨠ, Lao ຮາກ (hāk), Lü ᦣᦱᧅ (haak), Tai Dam ꪭꪱꪀ, Shan ႁၢၵ်ႈ (hāak), Ahom 𑜍𑜀𑜫 (rak), Zhuang rag, Nong Zhuang laeg, Zuojiang Zhuang lag, Saek ร̄าก.

(mathematics) solution (of an equation).


สัน

(astrology, dialect) Year of the Monkey, the ninth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต • (gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat)

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat (romanization)

/kaːn˧.kʰɛŋ˩˩˦.tua̯˧.kʰɔːŋ˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

การแข็งตัว (gaan-kɛ̌ng-dtuua, “hardening”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + องคชาต (ong-ká-châat, “penis”)

compound

การแข็งตัวขององคชาตเป็นปรากฏการณ์ด้านสรีระ ที่องคชาตขยายใหญ่และแข็งขึ้น

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat bpen bpraa-gòt-dtà-gaan dâan sà-rii-rá · tîi ong-ká-châat kà-yǎai yài lɛ́ kɛ̌ng-kʉ̂n

An erection is a physiological phenomenon where the penis expands and hardens.

th:การแข็งตัวขององคชาต


มันสมอง

th-noun

มันสมอง • (man-sà-mɔ̌ɔng)

From มัน (man, “fat (greasy substance; tissue containing such substance)”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”); literally "brain fat".


สมอง

th-noun

สมอง • (sà-mɔ̌ɔng)

sà-mɔ̌ɔng (romanization)
ขมอง (alternative)
หมอง (alternative)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

Compare Khmer ខ្មង (khmɑɑng, “marrow (of a bone)”).


ช่องคลอด

th-noun

ช่องคลอด • (chɔ̂ng-klɔ̂ɔt)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰlɔːt̚˥˩/


แขน

แขน • (kɛ̌ɛn)

→ Nyah Kur: แคน

From Proto-Tai *qeːnᴬ (“arm”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨶ, Lao ແຂນ (khǣn), Lü ᦶᦃᧃ (ẋaen), Tai Dam ꪵꪄꪙ, Shan ၶႅၼ် (khěn), Phake ၵိၺ် (khiñ), Ahom *𑜁𑜢𑜐𑜫 (*khiñ), Zhuang gen. Compare Proto-Kam-Sui *k-xiːn¹ (“arm”), Middle Chinese 肩 (MC ken).


มือ

From Proto-Southwestern Tai *mɯːᴬ⁴ (“hand”), from Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Tai Dón ꪝꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw)
In Central Tai, cognate with Tày mừ.
In Northern Tai, cognate with Zhuang fwngz, Bouyei fengz, Saek มื๊อ.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang mwz (see Zhuang mwz)
Possibly cognate with Proto-Austronesian *(qa)lima (“hand”).
Compare Sui myal (“hand”), Proto-Be *məːᴬ², Proto-Hlai *C-mɯː (“hand”) (whence mɯɰ¹~mɯɰ⁴ across the different lects).

ข้าง ข้าง#Thai


ผ่าตัด

th-verb

ผ่าตัด • (pàa-dtàt) (abstract noun การผ่าตัด)

pàa-dtàt (romanization)
การผ่าตัด (abstract-noun)

From ผ่า (pàa, “to cut open”) + ตัด (dtàt, “to cut off”).


โยนี

From Sanskrit योनि (yoni) or Pali yoni. Compare Khmer យោនី (yoonii), Lao ໂຍນີ (nyō nī).

(anatomy, literary, poetic) vagina, vulva, clitoris


บ่า

From Proto-Tai *C̥.baːᴮ (“shoulder”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨷ᩵ᩤ, Lao ບ່າ (bā), Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹), Shan မႃႇ (màa) or ဝႃႇ (wàa), Tai Nüa ᥛᥣᥱ (mǎa), Tai Dam ꪚ꪿ꪱ, Ahom 𑜈𑜡 (bā).
In Central Tai, cognate with Tày bá, Nong Zhuang mbaq as in lungzmbaq.
In Northern Tai, cognate with Zhuang mbaq.
In other Tai, cognate with mbaq (Ningming, Longzhou dialects), mbaq as in geuqmbaq, mbah (Daxin dialect).
Possibly cognate with Proto-Austronesian *qabaʀa (“shoulder”).

cog

Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹)


ห่า

From Proto-Tai *raːᴮ (“epidemic”).
Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ, Lao ຮ່າ (hā), Shan ႁႃႈ (hāa), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang raq and yaq (dialectal), Zuojiang Zhuang haq.

โรค โรค#Thai

โรค โรค#Thai

(veterinary pathology, vulgar) (โรค~) rinderpest.


ไส้

(astrology, now dialect) Year of the Snake: the sixth year in a cycle of twelve years under the lunar calendar.


ไถ

tǎi (romanization)
การไถ (abstract-noun)

From Proto-Tai *crwajᴬ (“plough”). Cognate with Lao ໄຖ (thai), Northern Thai ᨳᩱ, Khün ᨳᩱ, Lü ᦺᦏ (ṫhay), Shan ထႆ (thǎi), Ahom 𑜌𑜩 (thay), Zhuang cae, Saek ไถ่. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Mon ထေဲာ, Burmese ထယ် (htai).

(slang, humorous, computing) to swipe (a touchscreen)


ไหล่

th-noun

ไหล่ • (lài)


มักกะลีผล

มักกะลีผล • (mák-gà-lii-pǒn)

(Buddhist mythology) Nariphon; Makaliporn (a mythical tree which bears fruit in the shape of young 16-year-old girls).

th:มักกะลีผล


ไข้เลือดออก

ไข้เลือดออก • (kâi-lʉ̂ʉat-ɔ̀ɔk)

/kʰaj˥˩.lɯa̯t̚˥˩.ʔɔːk̚˨˩/


ดาวน์โหลด

th-verb

ดาวน์โหลด • (daao-lòot) (abstract noun การดาวน์โหลด)

daao-lòot (romanization)
การดาวน์โหลด (abstract-noun)


อัปโหลด

อัปโหลด • (áp-lòot) (abstract noun การอัปโหลด)

áp-lòot (romanization)
การอัปโหลด (abstract-noun)

/ʔap̚˦˥.loːt̚˨˩/

/ʔap̚˥˩.loːt̚˨˩/


แรม

rɛɛm (romanization)
ชิ้น (classifier)
อัน (classifier)


ชวด

From Old Khmer jūt, jūta, jūtra (“rat (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer ជូត (cuut); Vietnamese chuột.

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩/

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Rat, the first year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


ชวด

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩/

(astrology) Rat, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


ฉลู

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦/

From Old Khmer chlū, chlu, chlūva (“ox (zodiac)”); Pre-Angkorian Old Khmer clau, clauhv, clov (idem); Angkorian Old Khmer chlū, chlu (idem); or Old Mon jlow (idem). Cognate with Modern Khmer ឆ្លូវ (chləw).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Ox, the second year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


ฉลู

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦/

(astrology) Ox, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


ขาล

th-noun

ขาล • (kǎan)

Borrowed from Angkorian Old Khmer ខាល៑ (khāl), ខាល (khāla, “tiger (zodiac)”), from Vietic. Cognate with Modern Khmer ខាល (khaal).
Doublet of ขฺลา (klǎa), a Pre-Angkorian Old Khmer loan.

bor+

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Tiger, the third year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


ขาล

th-proper noun

ขาล • (kǎan)

(astrology) Tiger, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


เถาะ

th-noun

เถาะ • (tɔ̀)

From Old Khmer thoḥ, thaḥ, Angkorian Old Khmer thoḥ (“rabbit (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer ថោះ (thɑh). Compare Vietnamese thỏ.

bor

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Rabbit, the fourth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


เถาะ

th-proper noun

เถาะ • (tɔ̀)

(astrology) Rabbit, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


มะโรง

From Old Khmer roṅ, roṅa (“dragon (zodiac)”). The first syllable, má, is interpolated. Cognate with Modern Khmer រោង (roong). Compare Chinese 龍 (OC *b·roŋ, *mroːŋ, “dragon”).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Dragon, the fifth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


มะโรง

(astrology) Dragon, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


มะเส็ง

th-noun

มะเส็ง • (má-sěng)

má-sěng (romanization)
มะเสญ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer មសាញ៑° (masāñ°, “snake (zodiac)”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer ម្រសាញ៑ (mrasañ); Modern Khmer ម្សាញ់ (msañ).

cog

(astrology) (ปี~) year of the Snake, the sixth year under the twelve-year lunar cycle.


มะเส็ง

th-proper noun

มะเส็ง • (má-sěng)

(astrology) the Snake, one of the twelve lunar zodiac signs.


มะเมีย

th-noun

มะเมีย • (má-miia)

From Old Khmer mamī (“horse (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer មមី (mɔɔmɔmii).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Horse, the seventh year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


มะเมีย

th-proper noun

มะเมีย • (má-miia)

(astrology) Horse, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


มะแม

th-noun

มะแม • (má-mɛɛ)

From Old Khmer mamē or mamēha (“goat (zodiac)”). Compare Modern Khmer មមែ (mɔɔmɔmɛɛ).

(astrology) (ปี~) year of the Goat, the eighth year under the twelve-year lunar cycle.


มะแม

th-proper noun

มะแม • (má-mɛɛ)

(astrology) the Goat, one of the twelve lunar zodiac signs.


วอก

th-noun

วอก • (wɔ̂ɔk)

From Old Khmer vak, vok, or Angkorian Old Khmer vak°, vauk° (“monkey”). Cognate with Modern Khmer វក (vɔɔk); Lao ວອກ (wǭk).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Monkey, the ninth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


วอก

th-proper noun

วอก • (wɔ̂ɔk)

(astrology) Monkey, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


ระกา

From Old Khmer rakā, rkā, rkā°, rakāha (“rooster (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer រកា (rɔɔrɔkaa).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Rooster, the tenth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


ระกา

(astrology) Rooster, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


จอ

From Old Khmer ចោ (co), ច (ca), ច° (ca°), ចហ° (caha°), or ចហ (c̈aha, “dog (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer ច (cɑɑ), Lao ຈໍ (chǭ), Vietnamese chó, Kuy จอ.

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Dog, the eleventh year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


จอ

(astrology) Dog, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


กุน

gun (romanization)
กุญ (alternative archaic dated obsolete)
กุร (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer កុរ៑ (kur), កុរ° (kura°), កូរ (kūra), កូ (kū, “pig (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer កុរ (kol).

(astrology) (ปี~, ~ศก) Year of the Pig, the twelfth year in the cycle of twelve years under the lunar calendar.


กุน

(astrology) Pig, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


อุน

(astrology) day on which auspicious activities ought not to be held.


ศุกร์

th-noun

ศุกร์ • (sùk)

From Sanskrit शुक्र (śukra, “bright; light; white; etc”); probably via Old Khmer śukra, sukra (“Venus”). Cognate with Lao ສຸກ (suk), Lü ᦉᦳᧅ (ṡuk), Modern Khmer សុក្រ (sok).

cog

Lü ᦉᦳᧅ (ṡuk)

พระ พระ#Thai

(Roman mythology) (พระ~) Venus: god of love.


เสาร์

th-proper noun

เสาร์ • (sǎo)

From Sanskrit सौर (saura, “celestial; divine; etc”); probably via Angkorian Old Khmer saura, sau, sova (“Saturn”). Cognate with Lao ເສົາ (sao), Lü ᦉᧁ (ṡaw), Shan သဝ် (sǎo), Khmer សៅរ៍ (saw). Compare Pali sora, Old Khmer sor.

bor

(wan; (wan; (wan; (wan; (wan; (wan; (wan

วัน; วัน; วัน; วัน; วัน; วัน; วัน

days of the week: วันสัปดาห์:อาทิตย์ aa-tít) ·จันทร์ jan) ·อังคาร ang-kaan) ·พุธ pút) ·พฤหัสบดี prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-di) ·ศุกร์ sùk) ·เสาร์ sǎo) [edit]

พระ พระ#Thai

(Roman mythology) (พระ~) Saturn: god of agriculture.


ชง

chong (romanization)
การชง (abstract-noun)

From Teochew 衝 /冲 (tshong, “to clash; to collide”).

2012, จิตตวชิระ, แก้กรรมความรัก ตอน รักผิดที่ ผิดคน ผิดเวลา, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 113:

ปีที่ชงกันปรากฏเป็น ๖ คู่ดังนี้ ปีชวดชงกับปีมะเมีย ปีฉลูชงกับปีมะแม ปีขาลชงกับปีวอก ปีเถาะชงกับปีระกา ปีมะโรงชงกับปีจอ และปีมะเส็งชงกับปีกุน

bpii tîi chong gan bpraa-gòt bpen · hòk · kûu dang-níi · bpii chûuat chong gàp bpii má-miia · bpii chà-lǔu chong gàp bpii má-mɛɛ · bpii kǎan chong gàp bpii wɔ̂ɔk · bpii tɔ̀ chong gàp bpii rá-gaa · bpii má-roong chong gàp bpii jɔɔ · lɛ́ bpii má-sěng chong gàp bpii gun

The years that are hostile to each other appear as the following six pairs: the Year of the Rat is hostile to the Year of the Horse, the Year of the Ox is hostile to the Year of the Goat, the Year of the Tiger is hostile to the Year of the Monkey, the Year of the Rabbit is hostile to the Year of the Rooster, the Year of the Dragon is hostile to the Year of the Dog, and the Year of the Snake is hostile to the Year of the Pig.

(colloquial, astrology) to be adversary, hostile, or opponent; to be in conflict (with).


ชง

chong (romanization)
ความชง (abstract-noun)

(colloquial, astrology) inauspicious; unfavourable; unfortunate.


ทารกในครรภ์

ทารก (taa-rók, “infant”) + ใน (nai, “in”) + ครรภ์ (kan, “womb”).


ตรรกวิบัติ

th-noun

ตรรกวิบัติ • (dtàk-gà-wí-bàt)

From Sanskrit तर्क (tarka, “argument; reasoning; etc.”) + विपत्ति (vipatti, “adversity; calamity; difficulty; disaster; hardship; etc.”); equivalent to ตรรก (dtàk) + วิบัติ (wí-bàt).

com

ตรรก (dtàk) + วิบัติ (wí-bàt)


วุ้นแปลภาษา

th-noun

วุ้นแปลภาษา • (wún-bplɛɛ-paa-sǎa)

From วุ้น (wún, “jelly”) + แปล (bplɛɛ, “to translate”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”), literally "language-translating jelly", after a fictional gadget in the Japanese manga Doraemon (ドラえもん), called "translation jelly" or "jelly translator" (ほんやくコンニャク hon'yaku-konnyaku).

compound

(computing, Internet slang) a machine translation application.


ปัญญาอ่อน

th-adj

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn) (abstract noun ความปัญญาอ่อน)

bpan-yaa-ɔ̀ɔn (romanization)
ความปัญญาอ่อน (abstract-noun)

From ปัญญา (bpan-yaa, “intellect; intelligence; wisdom; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “low; weak; etc”).

compound

intellectually disabled
intellectual disability


ปัญญาอ่อน

th-noun

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn)

intellectual disability
intellectual disability


ปอดบวม

From ปอด (bpɔ̀ɔt, “lung”) + บวม (buuam, “to swell”); literally "swollen lung".


ธาตุ

th-noun

ธาตุ • (tâat)

tâat (romanization)
ทาตุ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit धातु (dhātu, “component, element; mineral; root; semen; etc”); perhaps via Old Khmer dhātu (“material, matter, substance; relics, remains”). Cognate with Lao ທາດ (thāt), Modern Khmer ធាតុ (thiət).


วินิจฉัย

th-verb

วินิจฉัย • (wí-nít-chǎi) (abstract noun การวินิจฉัย)

wí-nít-chǎi (romanization)
การวินิจฉัย (abstract-noun)

From Pali vinicchaya (“award; finding; settlement; adjudgment”). Compare Sanskrit विनिश्चय (viniścaya), from which Thai พินิศจัย is derived.

cog

Thai พินิศจัย

(medicine) to diagnose; to make diagnosis.


ซอฟต์แวร์

th-noun

ซอฟต์แวร์ • (sɔ́ɔp-wɛɛ)

/sɔːp̚˦˥.wɛː˧/

/sɔːf˦˥.wɛː˧/


การเวก

gaa-rá-wêek (romanization)
กรวิก (alternative)
การวิก (alternative)

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(Buddhist mythology) (นก~) a mythical bird said to be immortal, living in the Himavanta Forest, having an enchanting melodious cry, having feathers that can turn into gold, and having a long flowing tail, also believed by the East Asians to have a human's head and a bird's torso.

(Can we date this quote?), กวั้นจง หลัว, สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เล่ม ๑, translated by เจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: ดอกหญ้า, page 8:

มีคนหนึ่งรูปร่างโตใหญ่ขับเกวียนมาถึงหน้าร้านสุราเข้าไปเรียกผู้ขายสุราว่า เอาสุรามาขายจงเร็ว เรากินแล้วจะรีบไปอาสาแผ่นดิน เล่าปี่เห็นผู้นั้นสูงประมาณหกศอก หนวดยาวประมาณศอกเศษ หน้าแดงดังผลพุทราสุก ปากแดงดังชาดแต้ม คิ้วดังตัวไหม จักษุยาวดังนกการเวก เห็นกิริยาผิดประหลาดกว่าคนทั้งปวง

mii kon nʉ̀ng rûup-râang dtoo-yài kàp gwiian maa tʉ̌ng nâa ráan sù-raa kâo bpai rîiak pûu kǎai sù-raa wâa · ao sù-raa maa kǎai jong reo · rao gin lɛ́ɛo jà rîip bpai aa-sǎa pɛ̀n-din · lâo-bpìi hěn pûu nán sǔung bprà-maan hòk sɔ̀ɔk · nùuat yaao bprà-maan sɔ̀ɔk sèet · nâa dɛɛng dang pǒn pút-saa sùk · bpàak dɛɛng dang cháat dtɛ̂ɛm · kíu dang dtuua mǎi · jàk-sù yaao dang nók gaa-rá-wêek · hěn gì-rí-yaa pìt-bprà-làat gwàa kon táng-bpuuang

There was a certain man of a huge frame riding a cart in till reaching the front of the wine shop, which he entered to call the wine seller, saying: "Bring wine in for sale quickly! I shall drink it and rush to offer myself for the country!" Liu Bei looked over that man, [noting that] he was around six cubits tall, his beard was a bit over a cubit long approximately, his face was vivid like a ripe apple, his lips were red as if having been painted with cinnabar, his eyebrows were like silkworms, and his eyes were so long as [the eyes of] a phoenix. His whole appearance was seemingly more distinct than everyone.

(Chinese mythology, by extension) (นก~) fenghuang: Chinese phoenix.

(mythology, by extension) (นก~) phoenix.


ทองแดง

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิต

From ความดัน (kwaam-dan, “pressure”) + โลหิต (loo-hìt, “blood”), a calque of English blood pressure.


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


แสนปม

th-noun

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


พื้น

th-noun

พื้น • (pʉ́ʉn)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *bɯːnꟲ⁴ (“ground, earth”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 本 (MC pwonX, “origin, foundation”). Cognate with Lao ພື້ນ (phư̄n), Northern Thai ᨻᩨ᩠᩶ᨶ, Lü ᦗᦹᧃᧉ (puen²), Shan ပိုၼ်ႉ (pṵ̂en), Phake ပိုꩫ် (pün), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (pün). Cognate via Chinese: Zhuang bonj. Doublet of ปึ๊ง (bpʉ́ng) via Teochew.


บวก

From Old Khmer បូក (pūka, “to heap up; to accumulate; to total”). Cognate with Modern Khmer បូក (bouk), Lao ບວກ (būak).

bor

(medicine) used of blood, affected tissue, etc.

positive:
used of blood, affected tissue, etc.


เมนู

Borrowed from English menu, from French menu.


ท้อง

th-noun

ท้อง • (tɔ́ɔng)

From Proto-Tai *dwuːŋᶜ (“belly”). Cognate with Lao ທ້ອງ (thǭng), Northern Thai ᨴ᩶ᩬᨦ, Lü ᦑᦸᧂᧉ (toang²), Shan တွင်ႉ (tâ̰ung), Nong Zhuang dongx, Zhuang dungx.


โหลด

lòot (romanization)
การโหลด (abstract-noun)

เว็บไม่โหลดเลย

เบราว์เซอร์ไม่โหลดเว็บเลย

The browser isn't (down)loading the site at all!

ดาวน์โหลด ดาวน์โหลด#Thai

(colloquial, computing) synonym of ดาวน์โหลด (daao-lòot)


โหลด

อัปโหลด อัปโหลด#Thai

(colloquial, computing) synonym of อัปโหลด (áp-lòot)


เปลือก

เปลือก • (bplʉ̀ʉak)

From Proto-Tai *plɯəkᴰ. Cognate with Lao ເປືອກ (pư̄ak), Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹), Shan ပိူၵ်ႇ (pòek), Phake ပိုက် (pük), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (pük), Zhuang byuk, , Nong Zhuang beg, Zuojiang Zhuang bweg.

cog

Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹)

(anatomy) cortex (as of a brain or kidney).


การันต์

From Pali kāranta (“final letter”). Cognate with Lao ກາລັນ (kā lan), ກາຣັນ (kā ran).

ทัณฑฆาต ทัณฑฆาต#Thai

(grammar) letter or group of letters affected by the diacritical mark ทัณฑฆาต (tan-tá-kâat).


คลอง

th-noun

คลอง • (klɔɔng) (classifier สาย or เส้น)

klɔɔng (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

→ English: khlong

Borrowed from Angkorian Old Khmer *គ្លង៑ (*gloṅ), *ឃ្លង៑ (*ghloṅ, “passage, way; waterway”). Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩬᨦ, ᨣᩬᨦ, Isan คลอง, คอง, Lao ຄອງ (khǭng), Lü ᦅᦸᧂ (koang). Also extended as Thai ครรลอง.
Schuessler (2007) relates this word to Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; valley”), whence 江 (OC *kroːŋ, “river”), 谷 (OC *kloːɡ, “valley”), Tibetan ཀླུང (klung, “river”), Burmese ချောင်း (hkyaung:, “stream”). STEDT notes that this does not account for the *-n coda.

cog

2023, “ศูนย์ทันตกรรม”, in medparkhospital.com:

รักษาคลองรากฟันอักเสบ


เพดาน

pee-daan (romanization)
พิดาน (alternative)

Borrowed from Middle Khmer ពិតាន (bitāna), ពីតាន (bītāna), ពិយតាន (biyatāna), ពីយតាន (bīyatāna), ពិទារ (bidāra), ព្ភិតាន (bbhitāna), ភីត្តាន (bhīttāna), វិតាណ (phtāna), វិតាន (vitāṇa, “protective cloth covering mounted on poles above a sacred person or object: canopy, awning”), from Angkorian Old Khmer vitāna (ibid.), from Pali vitāna (“canopy; awning”) or Sanskrit वितान (vitāna, “spreading out; expansion; extension; awning; canopy; etc”). Cognate with Modern Khmer ពិតាន (pitaan, “ceiling; canopy”), Lao ເພດານ (phē dān), ພິດານ (phi dān).


หัวนม

From หัว (hǔua, “head”) + นม (nom, “breast”).


แก้ม

th-noun

แก้ม • (gɛ̂ɛm)

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Tai Nüa ᥐᥦᥛᥲ (kàem), Tai Dam ꪵꪀ꫁ꪣ, Ahom 𑜀𑜪𑜧 (kaṃw), Bouyei jeemc, Zhuang gemj.

cog

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


โอษฐ์

th-noun

โอษฐ์ • (òot)


ริมฝีปาก

From ริม (rim) + ฝี (fǐi) + ปาก (bpàak). Compare Lao ຮິມຝີປາກ (him fī pāk).


ลำคอ

ลำคอ • (lam-kɔɔ)


เปลือกตา

เปลือกตา • (bplʉ̀ʉak-dtaa)

From เปลือก (bplʉ̀ʉak, “peel, bar”) + ตา (dtaa, “eye”).


หนังตา

From หนัง (nǎng, “skin”) + ตา (dtaa, “eye”). Cognate with Lao ໜັງຕາ (nang tā).


ปอด

th-noun

ปอด • (bpɔ̀ɔt)

From Proto-Tai *pwɤtᴰ (“lung”), from Old Chinese 肺 (OC *pʰobs, “lung”), from Proto-Sino-Tibetan *p-wap (“lung”). Cognate with Lao ປອດ (pǭt), Shan ပွတ်ႇ (pàut), Phake ပွတ် (pot), Ahom *𑜆𑜨𑜄𑜫 (*pot), Zhuang bwt.


กะโหลก

กะโหลก • (gà-lòok)

Compare Khmer ត្រឡោក (trɑɑlaok, skull; water dipper made of a coconut shell), Malay gelok (“water vessel made of coconut shell”).


มะโรงศก

From มะโรง (má-roong, “dragon”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) year of the Dragon, the fifth year under the twelve-year lunar cycle.


ขาลศก

th-noun

ขาลศก • (kǎan-sòk)

From ขาล (kǎan, “tiger”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Tiger, the third year under the twelve-year lunar cycle.


มะเมียศก

th-noun

มะเมียศก • (má-miia-sòk)

From มะเมีย (má-miia, “horse”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Horse, the seventh year under the twelve-year lunar cycle.


เถาะศก

th-noun

เถาะศก • (tɔ̀-sòk)

/tʰɔʔ˨˩.sok̚˨˩/

From เถาะ (tɔ̀, “rabbit”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

ศักราช ๗๓๗ เถาะศก เสด็จไปเอาเมืองพีศณุโลก

1681, Luang Prasoet Chronicle of Ayutthaya:

In the year 737, the Year of the Hare, His Majesty went to take Phitsanulok Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp jèt tɔ̀-sòk sà-dèt bpai ao mʉʉang pít-sà-nú-lôok

(astrology) a year of the Rabbit, the fourth year under the twelve-year lunar cycle.


ฉลูศก

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦.sok̚˨˩/

From ฉลู (chà-lǔu, “ox”) + ศก (sòk, “era; year”).

ศักราช ๗๓๕ ฉลูศก เสด็จไปเมืองชากังราว

In the year 735, the Year of the Ox, His Majesty went to Chakangrao Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp hâa chà-lǔu-sòk sà-dèt bpai mʉʉang chaa-gang-raao

(astrology) a year of the Ox, the second year under the twelve-year lunar cycle.


ชวดศก

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩.sok̚˨˩/

From ชวด (chûuat, “rat”) + ศก (sòk, “era; year”).

ศักราช ๗๓๔ ชวดศก เสด็จไปเอาเมืองนครพังค่าแลเมืองแสงเชรา

In the year 734, the Year of the Rat, His Majesty went to take Nakhon Phang Kha Town and Saeng Chao Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp sìi chûuat-sòk sà-dèt bpai ao mʉʉang ná-kɔɔn pang kâa lɛɛ mʉʉang sɛ̌ɛng chao

(astrology) a year of the Rat, the first year under the twelve-year lunar cycle.


กุนศก

From กุน (gun, “pig”) + ศก (sòk, “era; year”).

ศักราช ๗๓๓ กุนศก สมเด็จพระบรมราชาธีราชเจ้าเสด็จไปเอาเมืองเหนือ

In the year 733, the Year of the Pig, His Divine Majesty Boromrachathirat, the Master, went to take northern towns.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp sǎm gun-sòk sǒm-dèt-prá bɔ-rom-raa-chaa-tí-râat jâao sà-dèt bpai ao mʉʉang nʉ̌ʉa

(astrology) a year of the Pig, the twelfth year under the twelve-year lunar cycle.


ระกาศก

From ระกา (rá-gaa, “rooster”) + ศก (sòk, “era; year”).

ศักราช ๘๐๓ ระกาศก ครั้งนั้น เกิดเพลิงไหม้พระที่นั่งตรีมุกข

In the year 803, the Year of the Rooster, at that time, a fire broke out and burnt the Divine Hall of Three Faces.

sàk-gà-ràat bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi sǎm rá-gaa-sòk kráng-nán gə̀ət pləəng mâi prá-tîi-nâang dtrii-múk

(astrology) a year of the Rooster, the tenth year under the twelve-year lunar cycle.


มะแมศก

th-noun

มะแมศก • (má-mɛɛ-sòk)

From มะแม (má-mɛɛ, “goat”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Goat, the eighth year under the twelve-year lunar cycle.


องศา

/ʔoŋ˧.saː˩˩˦/

From Sanskrit अंश (aṃśa, “fraction; part; portion; etc”). Cognate with Khmer អង្សា (ʼɑɑʼɑngsaa).

der

(geometry, geology, astronomy) degree: unit of angle, equal to ¹⁄₃₆₀ of a circle.


สระ

th-noun

สระ • (sà-rà) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

sà-rà (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)

From Pali sara (“vowel”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “vowel”).


ข้อศอก

ข้อศอก • (kɔ̂ɔ-sɔ̀ɔk)

/kʰɔː˥˩.sɔːk̚˨˩/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + ศอก (sɔ̀ɔk, “elbow”).


ศอ

Uncertain. Perhaps cognate with Lao ສໍ (sǭ).


สมุทร

th-noun

สมุทร • (sà-mùt)

Learned borrowing from Sanskrit समुद्र (samudra, “sea”). Cognate with Old Khmer samudra, sramaddha; Modern Khmer សមុទ្រ (saʼmot). Compare Pali samudda; Modern Khmer សមុទ្ទ (saʼmot).

lbor

พระ พระ#Thai


ซี่โครง

กระดูก กระดูก#Thai


ก้น

From Proto-Southwestern Tai *konꟲ² (“anus; buttocks”), from Proto-Tai *konꟲ (“buttock(s)”). Cognate with Northern Thai ᨠᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ກົ້ນ (kon), Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²), Shan ၵူၼ်ႈ (kūun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥲ (kòn), Phake ကုꩫ် (kun), Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Sapa kunꟲ¹.

cog

Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²)


นพเคราะห์

th-noun

นพเคราะห์ • (nóp-pá-krɔ́)

nóp-pá-krɔ́ (romanization)
นวครหะ (alternative)
นวเคราะห์ (alternative)

/nop̚˦˥.pʰa˦˥.kʰrɔʔ˦˥/

From Sanskrit नवग्रह (navagraha). Same as นพ (nóp) + เคราะห์ (krɔ́).

com

นพ (nóp) + เคราะห์ (krɔ́)

ดาว ดาว#Thai

(astrology) (ดาว~) nine astrological bodies.


หน้าผาก

th-noun

หน้าผาก • (nâa-pàak)

/naː˥˩.pʰaːk̚˨˩/

หน้า (nâa, “face”) + ผาก (pàak, “forehead”). Cognate with Lao ໜ້າຜາກ (nā phāk), Shan ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak).


กู้

gûu (romanization)
การกู้ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨠᩪ᩶, Lao ກູ້ (kū), Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²), Tai Nüa ᥐᥧᥲ (kù), Shan ၵူႈ (kūu).

cog

Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²)


บล็อก

th-noun

บล็อก • (blɔ́k)

(programming) region of code in a program that acts as a single unit.


จัตุรัส

จัตุรัส • (jàt-dtù-ràt)


ส้นเท้า

ส้นเท้า • (sôn-táao)


โรคบิด

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


ไม้เอก

th-noun

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


ไม้ตรี

ไม้ ตรี (canonical)
mái-dtrii (romanization)


หุ่น

หุ่น • (hùn)

From Proto-Tai *hunᴮ (“puppet; marionette”). Cognate with Northern Thai ᩉᩩ᩵ᩁ, Khün ᩉᩩ᩵ᩁ, Lao ຫຸ່ນ (hun), Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹), Shan ႁုၼ်ႇ (hùn), Ahom 𑜑𑜤𑜃𑜫 (hun), Saek ฮุน.

cog

Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹)


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


อมนุษย์

th-noun

อมนุษย์ • (à-má-nút)

Learned borrowing from Sanskrit अमनुष्य (amanuṣya, “demon”, literally “nonhuman”), from अ (a, “not”) + मनुष्य (manuṣya, “human”), equivalent to Thai อ (à) + มนุษย์ (má-nút). Cognate with Lao ອະມະນຸດ (ʼa ma nut).

com

อ (à) + มนุษย์ (má-nút)

(mythology) nonhuman being, as deity, demon, ghost, spirit, etc, especially malevolent one, but usually not including animals.


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


พูนสวัสดิ์

พูนสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

From พูน (puun, “to heap up; to increase”) + สวัสดิ์ (sà-wàt, “prosperity; wellbeing”).

compound

ศูนย์หนึ่งอย่าพึงจร แม้นราญรอนจะอัปรา สองศูนย์เร่งยาตรา จะมีลาภสวัสดี สี่ศูนย์จะพูนผล จรดลลาภมากมี ปลอดศูนย์พูนสวัสดิ์ ภัยพิบัติลาภไม่มี กากบาทตัวอัปรีย์ แม้จรลีจะอัปรา

sǔun nʉ̀ng yàa pʉng jɔɔn · mɛ́ɛn raan-rɔɔn jà ap-bpraa · sɔ̌ɔng sǔun rêng yâat-dtraa · jà mii lâap sà-wàt-dii · sìi sǔun jà puun pǒn · jɔɔ-rá-don lâap mâak mii · bplɔ̀ɔt sǔun puun-sà-wàt · pai-pí-bàt lâap mâi mii · gaa-gà-bàat dtuua àp-brii · mɛ́ɛ jɔɔ-rá-lii jà àp-bpraa

The period of 0–1 is not for going anywhere, unless only catastrophe will be met. During the period of 2–0, don't hesitate to go, as luck and success are waiting. The period of 4–0 is even more favourable and is perfect for starting a journey, as it will bring about a bunch of luck. During the puun-sà-wàt period, or the period that lacks zeroes, no loss will be met, but no gain will befall too. Wicked is the period of cross, that will only lead to ruin.

อุบากอง อุบากอง#Thai

(astrology) a period of time not accompanied by any zero when calculated according to the science of อุบากอง (ù-baa-gɔɔng), traditionally believed to be the period of uselessness as any action or effort undertaken during such a period is said to give no result, either good or bad, or is destined for naught.


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


สมองฝ่อ

th-noun

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).


สมองตาย

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.taːj˧/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ตาย (dtaai, “to die”).


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

(medicine) ankylosed (of hand and foot).


แป

(medicine) ankylosis (of hand and foot).


อวตาร

From Sanskrit अवतार (avatāra, “avatar”). Cognate with Khmer អវតារ (ʼɑɑwtaa).


ขนาด

kà-nàat (romanization)
ขนาด (classifier)

From Khmer ខ្នាត (khnaat, “size; magnitude; limits”). Cognate with Lao ຂະໜາດ (kha nāt).


สมาชิก

sà-maa-chík (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit सामाजिक (sāmājika, “member of assembly”) or Pali sāmājika (“member of assembly”). Cognate with Khmer សមាជិក (saʼmaacɨk), Lao ສະມາຊິກ (sa mā sik).


เข็ม

th-noun

เข็ม • (kěm)

From Proto-Tai *qemᴬ (“needle”), from Old Chinese 針 (OC *t.[k]əm). Cognate with Lao ເຂັມ (khem), Lü ᦃᦲᧄ (ẋiim), Tai Dam ꪹꪄꪸꪣ, Shan ၶဵမ် (khǎem), Tai Nüa ᥑᥥᥛᥴ (xém) or ᥔᥥᥛᥴ (sém), Ahom 𑜁𑜢𑜉𑜫 (khim), Zhuang cim or caemz, Nong Zhuang chaem. Compare Vietnamese kim.


ยาแดง

/jaː˧.dɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red drug".

ยาเขียว

traditional Thai drug for treating fevers, measles, varicella, etc.; green drug


นาค

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“cobra”). Compare Sanskrit नाग (nāga, “cobra”). Cognate with Old Khmer nāga, nāgya, nāgā; Modern Khmer នាគ (niək); Burmese နဂါး (na.ga:), နာဂ (naga.); Lao ນາກ (nāk); Mon နာ်.

dragonงูใหญ่เงือกเงือกหงอนจอมนาคนาคานาคินทร์นาคีนาเคนทร์นาเคศนาเคศวรนาโครคินทระผณินทรผณิศวรพญางูพาสุกรีภุชคะภุชงค์ภุชงคมะโภคินโภคีมกรมะโรงมังกรวาสุกรีวาสุกีอุรคะอุรเคนทร์

Revelation 12:7, KJV:
และมีสงครามเกิดขึ้นในสวรรค์ มีคาเอลและพวกทูตสวรรค์ของท่านได้ต่อสู้กับพญานาค และพญานาคกับพวกทูตของมันก็ต่อสู้
lɛ́ mii sǒng-kraam gə̀ət kʉ̂n nai sà-wǎn mii-kaa-eel lɛ́ pûuak tûut-sà-wǎn kɔ̌ɔng tân dâai dtɔ̀ɔ-sûu gàp pá-yaa-nâak lɛ́ pá-yaa-nâak gàp pûuak tûut kɔ̌ɔng man gɔ̂ɔ dtɔ̀ɔ-sûu
And there was war in heaven, Michael and his angels waging war with the dragon. The dragon and his angels waged war,

Revelation 13:11, KJV:
และข้าพเจ้าเห็นสัตว์ร้ายอีกตัวหนึ่งขึ้นมาจากแผ่นดิน มีสองเขาเหมือนลูกแกะ และพูดเหมือนพญานาค
lɛ́ kâa-pá-jâao hěn sàt-ráai ìik dtuua nʉ̀ng kʉ̂n maa jàak pɛ̀n-din mii sɔ̌ɔng kǎo mʉ̌ʉan lûuk-gɛ̀ lɛ́ pûut mʉ̌ʉan pá-yaa-nâak
And I beheld another beast coming up out of the earth; and he had two horns like a lamb, and he spake as a dragon.

Job 26:13, KJV:
พระหัตถ์ของพระองค์ทรงสร้างพญานาคที่ขด
prá-hàt kɔ̌ɔng prá-ong song sâang pá-yaa-nâak tîi kòt
his hand hath formed the crooked serpent.

พญา พญา#Thai

พระยา พระยา#Thai

(mythology) (พญา~, พระยา~) naga; dragon.


ครุฑ

From Sanskrit गरुड (garuḍa, “eagle”); probably via Old Khmer គរុឌ (garuḍa), គុរុឌ (guruḍa, “garuda”). Cognate with Modern Khmer គ្រុឌ (krut).


ไวไฟ

wai-fai (romanization)
วายฟาย (alternative)


หัด

โรค โรค#Thai


แอนติบอดี

แอนติบอดี • (ɛɛn-dtì-bɔɔ-dîi)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.bɔː˧.diː˥˩/


นักษัตร

นักษัตร • (nák-sàt)

nák-sàt (romanization)
นักขัต (alternative)
นักสัตว (alternative)

From Sanskrit नक्षत्र (nakṣatra, “constellation; star”); perhaps via Old Khmer °nakṣatra (“lunar mansion; duodenary cycle”). Cognate with Modern Khmer នក្សត្រ (nĕəksat).

bor

อัศวินี อัศวินี#Thai

(astrology, astronomy) lunar mansion, consisting of the following 27 constellations:

ภรณี ภรณี#Thai

กฤติกา กฤติกา#Thai

โรหิณี โรหิณี#Thai

มฤคศิระ มฤคศิระ#Thai

มฤคศิระ (má-rʉ́k-ká-sì-rá)

มฤคศิระ (má-rʉ́k-ká-sì-rá)

อารทรา อารทรา#Thai

ปุนัพสุ ปุนัพสุ#Thai

บุษยะ บุษยะ#Thai

บุษยะ (bùt-sà-yá)

บุษยะ (bùt-sà-yá)

อาศเลษา อาศเลษา#Thai

มฆะ มฆะ#Thai

บุรพผลคุนี บุรพผลคุนี#Thai

อุตรผลคุนี อุตรผลคุนี#Thai

หัสต หัสต#Thai

จิตระ จิตระ#Thai

สวาดิ สวาดิ#Thai

สวาดิ (sà-wàat)

สวาดิ (sà-wàat)

วิศาขา วิศาขา#Thai

วิศาขา (wí-sǎa-kǎa)

วิศาขา (wí-sǎa-kǎa)

อนุราธ อนุราธ#Thai

อนุราธ (à-nú-râat)

อนุราธ (à-nú-râat)

เชษฐะ เชษฐะ#Thai

มูล มูล#Thai

ปุรพษาฒ ปุรพษาฒ#Thai

อุตราษาฒ อุตราษาฒ#Thai

ศรวณะ ศรวณะ#Thai

ศรวณะ (sà-rá-wá-ná)

ศรวณะ (sà-rá-wá-ná)

ธนิษฐะ ธนิษฐะ#Thai

ธนิษฐะ (tá-nít-tà)

ธนิษฐะ (tá-nít-tà)

ศตภิษัช ศตภิษัช#Thai

ศตภิษัช (sà-dtà-pí-sàt)

ศตภิษัช (sà-dtà-pí-sàt)

บุรพภัทรบท บุรพภัทรบท#Thai

บุรพภัทรบท (bù-rá-pá-pát-trá-bòt)

บุรพภัทรบท (bù-rá-pá-pát-trá-bòt)

อุตรภัทรบท อุตรภัทรบท#Thai

เรวดี เรวดี#Thai

ชวด ชวด#Thai

(astrology, astronomy) cycle of 12 years under the lunar calendar, consisting of:

ฉลู ฉลู#Thai

ขาล ขาล#Thai

เถาะ เถาะ#Thai

มะโรง มะโรง#Thai

มะเส็ง มะเส็ง#Thai

มะเส็ง (má-sěng)

มะเส็ง (má-sěng)

มะเมีย มะเมีย#Thai

มะแม มะแม#Thai

มะแม (má-mɛɛ)

มะแม (má-mɛɛ)

วอก วอก#Thai

ระกา ระกา#Thai

กุน กุน#Thai


ยาชา

/jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

From ยา (yaa, “drug”) + ชา (chaa, “numb”).


เชิงกราน

/t͡ɕʰɤːŋ˧.kraːn˧/


บันทึก

th-verb

บันทึก • (ban-tʉ́k) (abstract noun การบันทึก)

ban-tʉ́k (romanization)
การบันทึก (abstract-noun)

From Old Khmer ផ្ទិក៑ (phdik, “to lessen; to reduce; to shorten”).


วงรี

th-noun

วงรี • (wong-rii) (classifier รูป or วง)

wong-rii (romanization)
รูป (classifier)
วง (classifier)


หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/

(anatomy) capillary (small blood vessel)


เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย • (sêen-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/seːn˥˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/


ลมพิษ

From ลม (lom, “wind”) + พิษ (pít, “poison”); literally "poisonous wind" or "wind of poison".


เหงือก

เหงือก • (ngʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Proto-Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Old Chinese 顎 (OC *ŋaːɡ, “jaw”).
Cognate with Lao ເຫງືອກ (ngư̄ak), Lü ᦵᦄᦲᧅ (ṅgoek), Shan ႁိူၵ်ႇ (hòek), Ahom 𑜀𑜢𑜤𑜀𑜫 (kük) Khün ᩉᩮᩥ᩠ᨦᨠ, Northern Thai ᩉ᩠ᨦᩮᩬᩥᨠ.


ไขกระดูก

th-noun

ไขกระดูก • (kǎi-grà-dùuk)


เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง • (sên-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/sen˥˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)


จาวา

/t͡ɕaː˧.waː˥˩/

ภาษา ภาษา#Thai

(computing) (ภาษา~) Java (programming language).


สะดือ

สะดือ • (sà-dʉʉ)

→ Lao: ສະດື (sa dư̄) / ສະດີ (sa dī)

desc

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

th-l

สายดือ (sǎai-dʉʉ)


มะเร็ง

th-noun

มะเร็ง • (má-reng)

→ Lao: ມະເຮັງ (ma heng)

Possibly from common Tai derived compound words หมาก (màak, “blister; rash”) + เรง (reeng, “small”) in the sense of inflaming skin rash. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩁᩮ᩠ᨦ (“inflaming tumor on skin”) and Shan မၢၵ်ႇႁဵင်း (màak háeng, “cancerous tumor”). Or, possibly Semi-learned borrowing from Malay merengsa (“irritant; incurable, obstinate, unhealable”). Compare Khmer ម្រេញ (mrɨñ, “cancer; ulcer”).


มาตรา

From Old Khmer mātrā, māttrā, mātatrā, mādatra, mtrā (“dimension; measure; proportion; provision; etc”); ultimately from Sanskrit मात्रा (mātrā, “amount; degree”). Cognate with Khmer មាត្រា (miətraa).

der

(Thailand grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


มื้อ

th-noun

มื้อ • (mʉ́ʉ)

From Proto-Tai *mwɯːꟲ (“day”). Cognate with Isan มื้อ, Lao ມື້ (mư̄), Northern Thai ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Lü ᦙᦹᧉ (mue²), Tai Dam ꪣꪳ꫁ (ꞌmự), Tai Dón ꪝꪳꫂ, Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e), Saek มือ, Tày mự.

cog

Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶)

Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e)

(medicine) dose: quantity of medicine taken at a time.


กิ๊ก

th-noun

กิ๊ก • (gík)

th-l

กิกะไบต์ (gì-gà-bái)


ทรพิษ

th-noun

ทรพิษ • (tɔɔ-rá-pít)

tɔɔ-rá-pít (romanization)
ธระพิศม์ (alternative obsolete)

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit दुर्विष (durviṣa, “malignant”, literally “evil poison”), from दुर् (dur, “bad; evil”) + विष (viṣa, “poison; venom”). By surface analysis, ทร (tɔɔn) + พิษ (pít).

surf

ไข้ ไข้#Thai


เมาส์

máo (romanization)
ตัว (classifier)
อัน (classifier)


อักษรต่ำ

th-noun

อักษรต่ำ • (àk-sɔ̌ɔn-dtàm)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.tam˨˩/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

com

(linguistics) low-class consonant (in Thai)


อักษรกลาง

th-noun

อักษรกลาง • (àk-sɔ̌ɔn-glaang)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.klaːŋ˧/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + กลาง (glaang, “middle”).

com

(linguistics) mid-class consonant (in Thai)


อักษรสูง

th-noun

อักษรสูง • (àk-sɔ̌ɔn-sǔung)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + สูง (sǔung, “high”).

com

(linguistics) high-class consonant (in Thai)


คลิตอริส

th-noun

คลิตอริส • (klí-dtɔɔ-rís)


เซิร์ฟเวอร์

เซิร์ฟเวอร์ • (sə́əp-wə̂ə)

/sɤːp̚˦˥.wɤː˥˩/

/sɤːf˦˥.wɤː˥˩/


อักขระ

อักขระ • (àk-kà-rà)

/ʔak̚˨˩.kʰa˨˩.raʔ˨˩/


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


เซเทอร์

th-noun

เซเทอร์ • (see-tə̂ə) (classifier ตน or ตัว)

see-tə̂ə (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

/seː˧.tʰɤː˥˩/


มกร

มกร • (má-gɔɔn)

From Sanskrit मकर (makara, “alligator; crocodile; dolphin”); probably via Old Khmer makara (“Capricorn”). Compare Modern Khmer មករ (môkâr), Lao ມັງກອນ (mang kǭn).

der

(mythology and obsolete) dragon; nāga; serpent.


ฟังก์ชัน

th-noun

ฟังก์ชัน • (fang-chân)


หน้าอก

หน้าอก • (nâa-òk)

/naː˥˩.ʔok̚˨˩/

com

หน้า (nâa) + อก (òk)


ผีอำ

/pʰiː˩˩˦.ʔam˧/

From ผี (pǐi, “ghost”) + อำ (am, “to visit someone during his or her sleep and disturb him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her”). Compare Lao ຜີອຳ (phī ʼam). Also compare Chinese 鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng).

zh-l

鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng)


หัวเข่า

th-noun

หัวเข่า • (hǔua-kào)


อนุภาค

อนุภาค • (à-nú-pâak)

/ʔa˨˩.nu˦˥.pʰaːk̚˥˩/

(grammar) (คำ~) particle. (Classifier: คำ)


สันดาน

From Pali santāna (“continuity; succession”) or Sanskrit संतान (saṃtāna, idem); probably via Old Khmer santāna, santāṇa, sāntāna (“family; generation; posterity; etc”). Cognate with Modern Khmer សន្តាន (sɑɑsɑntaan, “kinship, relationship; consciousness, feeling; etc”).

cog

(traditional medicine) (ลม~) stroke that causes continuous or chronic angina or colic.


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

compound

สามานย + นาม (naam)


กริยาวิเศษณ์

th-noun

กริยาวิเศษณ์ • (grì-yaa-wí-sèet)

กริยา (grì-yaa, “verb”) + วิเศษณ์ (wí-sèet, “qualifying”). Cognate with Lao ກະຣິຍາວິເສດ (ka ri nyā wi sēt), Khmer កិរិយាវិសេសន៍ (keriyaa visaeh).

cog

កិរិយាវិសេសន៍


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

compound

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


ลักษณนาม

ลักษณ + นาม (naam). Cognate with Lao ລັກສະນະນາມ (lak sa na nām).

ลักษณ + นาม (naam)

(grammar) (คำ~) classifier; counter; measure word.


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


บุรุษสรรพนาม

th-noun

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


ประพันธสรรพนาม

th-noun

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


อนิยมสรรพนาม

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


บุพบท

th-noun

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


บุรพบท

บุรพบท • (bù-rá-pá-bòt)

บุรพ + บท (bòt).

compound

บุรพ + บท (bòt)


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


อุปสรรค

th-noun

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


ปัจจัย

From Pali paccaya (“cause; suffix; etc”); possibly via Old Khmer pracai, pracaiya (“(1) source of livelihood; (2) monetary support; (3) requisites for monastic life, that is, clothing, food, shelter, medicine; etc”). Cognate with Modern Khmer បច្ច័យ (paccay). Compare Sanskrit प्रत्यय (pratyaya), from which Thai ปัตยัย is derived.


ประโยค

ประโยค • (bprà-yòok)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Lao ປະໂຫຍກ (pa hōik), Khmer ប្រយោគ (prɑɑyook).


มุขยประโยค

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


ประโยคหลัก

th-noun

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


อนุประโยค

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ประโยคย่อย

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


คุณานุประโยค

th-noun

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


เอกรรถประโยค

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความเดียว

th-noun

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)


ประโยคความซ้อน

th-noun

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


ปัณฑุกัมพล

From ปัณฑุ (“yellowish white; red”) + กัมพล (“flannel; wool; woolen”); ultimately from Pali paṇḍukambala, from paṇḍu (“yellowish white”) + kambala (“flannel; wool; woolen”). Compare Khmer បណ្ឌុកម្ពល (bɑɑndukmpɔɔl); Sanskrit पाण्डुकम्बल (pāṇḍukambala).

com

แลใต้ต้นนั้นมีแท่นศิลาแก้วอันหนึ่งชื่อว่า ปัณฑุกัมพล โดยรีได้ ๔๘๐,๐๐๐ วา โดยกว้างได้ ๔๐,๐๐๐ วา โดยหนาได้ ๑๒๐,๐๐๐ วา แดงเข้มแดงฉันดั่งดอกสะเอ้ง แลอ่อนดั่งฟูกผ้า อ่อนดั่งหงอนราชหงส์ทอง ผิเมื่อพระอินทร์นั่งเหนือแผ่นศิลานั้น แผ่นศิลานั้นอ่อนจุลงไปเพียงสะดือ ผิเมื่อพระอินทร์ธลุกลงจากศิลา ศิลานั้นเต็มขึ้นมาดั่งก่อนเล่า

1345, พระมหาธรรมราชาที่ ๑, ไตรภูมิกถา:

And underneath that tree is a seat of crystal stone, known by the name of Red Wool. It is 480,000 fathoms long, 40,000 fathoms wide, and 120,000 fathoms thick. It is deep, vivid red as a scarlet mallow flower, soft as a fabric mattress, and pliable as the crest of a golden royal swan. Once Indra sits upon that stone sheet, the stone sheet will become soft and sunken like a navel. Once he, Indra, rises from the stone, that stone will become full as before.

lɛɛ dtâai dtôn nán mii tɛ̂n sì-laa gɛ̂ɛo an nʉ̀ng chʉ̂ʉ wâa bpan-dù-gam-pon dooi rii dâai sìi sɛ̌ɛn bpɛ̀ɛt mʉ̀ʉn waa dooi gwâang dâai sìi mʉ̀ʉn waa dooi nǎa dâai sɛ̌ɛn sɔ̌ɔng mʉ̀ʉn waa dɛɛng kêem dɛɛng chǎn dàng dɔ̀ɔk sà-êng lɛɛ ɔ̀ɔn dàng fûuk pâa ɔ̀ɔn dàng ngɔ̌ɔn râat-chá-hǒng tɔɔng pì mʉ̂ʉa prá-in nâng nʉ̌ʉa pɛ̀n sì-laa nán pɛ̀n sì-laa nán ɔ̀ɔn jù long bpai piiang sà-dʉʉ pì mʉ̂ʉa prá-in tá lúk long jàak sì-laa sì-laa nán dtem kʉ̂n maa dàng-gɔ̀ɔn lâo

(Buddhism and Hinduism mythology) the throne of the Buddhist/Hindu god Indra, located under a coral tree in the heaven of Tāvatiṃsa, made of stone, but as soft as wool, being red in colour.


วิเศษณานุประโยค

th-noun

วิเศษณานุประโยค • (wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok).

compound

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)


กริยาวิเศษณานุประโยค

th-noun

กริยาวิเศษณานุประโยค • (grì-yaa-wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/kri˨˩.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

/ka˨˩.ri˦˥.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

กริยา (grì-yaa) + วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)

compound

en-กริยาวิเศษณานุประโยค-th-noun-TXmpR3yA


อกรรมกริยา

th-noun

อกรรมกริยา • (à-gam-grì-yaa)

From อ (ɔɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


สกรรมกริยา

ส (sɔ̌ɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


กริยานุเคราะห์

กริยานุเคราะห์ • (grì-yaa-nú-krɔ́)

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์

compound

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์


อักขรวิธี

th-noun

อักขรวิธี • (àk-kà-rà-wí-tii)

อักขร + วิธี (wí-tii).

compound

อักขร + วิธี (wí-tii)


วรรณยุกต์

th-noun

วรรณยุกต์ • (wan-ná-yúk) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

wan-ná-yúk (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)


ฐานข้อมูล

ฐานข้อมูล • (tǎan-kɔ̂ɔ-muun)

/tʰaːn˩˩˦.kʰɔː˥˩.muːn˧/

Calque of English database. Same as ฐาน (tǎan) + ข้อมูล (kɔ̂ɔ-muun).


ไฮเพอร์โบลา

ไฮเพอร์โบลา • (hai-pəə-boo-lâa)


ตุ๊กตา

dtúk-gà-dtaa (romanization)
ตุกตา (alternative obsolete)
ตุ๊กกะตา (alternative obsolete)

Possibly from Old Khmer តុក្តរ៑ (tuktar), តុក្តរ (tuktara, “doll”). Cognate with Khmer តុក្កតា (tokkaʼtaa), Lao ຕຸກກະຕາ (tuk ka tā), Lü ᦅᦎ (kṫ).


ศัลยกรรม

ศัลยกรรม • (sǎn-yá-gam)

From ศัลย (sǎn-lá-yá-, “surgical”, literally “arrow; knife; spear; etc”) + กรรม (gam, “act; activity; action; deed; etc”); ultimately from Sanskrit शल्यकर्म (śalyakarma, “operation”, literally “act of knife”), from शल्य (śalya, “arrow; knife; spear; etc”) + कर्म (karma, “act; activity; action; deed; etc”). Compare Khmer សល្យកម្ម (salyĕəʼkam) and Lao ສັນລະຍະກຳ (san la nya kam) or ສັນຍະກຳ (san nya kam).


สังคัง

/saŋ˩˩˦.kʰaŋ˧/

(pathology and colloquial) tinea cruris.


โป๊ยเซียน

From Teochew 八仙 (boih4 siêng1 / boih4 siang1, literally “eight immortals”).


เรือเหาะ

/rɯa̯˧.hɔʔ˨˩/

From เรือ (rʉʉa, “ship”) + เหาะ (hɔ̀, “to fly, especially by supernatural power”); literally "flying ship".


เด้ง

dêng (romanization)
การเด้ง (abstract-noun)

→ Lao: ເດັງ (deng)

(slang, computing, as of an on-screen notification) to pop up


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


เพศหญิง

เพศหญิง • (pêet-yǐng)

/pʰeːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/


ตัวเชื่อม

ตัวเชื่อม • (dtuua-chʉ̂ʉam)

/tua̯˧.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


แคม

แคม • (kɛɛm)

Uncertain. Cognate with Isan แคม, Lao ແຄມ (khǣm), Northern Thai ᨤᩯ᩠ᨾ, Khün ᨤᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦆᧄ (xaem), Tai Dam ꪵꪁꪣ, Khmer គែម (kɛɛm).

(anatomy) labium: part of female genitalia.


เครื่องพิมพ์

เครื่องพิมพ์ • (krʉ̂ʉang-pim) (classifier เครื่อง or ตัว)

krʉ̂ʉang-pim (romanization)
เครื่อง (classifier)
ตัว (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine; engine; device”) + พิมพ์ (pim, “to print”).


คุณศัพท์

th-noun

คุณศัพท์ • (kun-ná-sàp)

Borrowed from Sanskrit गुणशब्द (guṇaśabda). By surface analysis, คุณ (kun-ná-) + ศัพท์ (sàp).


น่อง

th-noun

น่อง • (nɔ̂ng)

Cognate with Lao ນ່ອງ (nǭng), Northern Thai ᨶ᩵ᩬᨦ, Lü ᦓᦸᧂᧈ (noang¹), Shan ၼွင်ႈ (nāung).


ดั้ง

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).
In Southwestern Tai, cognate with Isan ดัง, Lao ດັງ (dang), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Lü ᦡᧂ (ḋang), Tai Dam ꪒꪰꪉ (đăng), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndaeng, Bouyei ndangl.
Possibly cognate with Proto-Malayo-Polynesian *ijuŋ (“nose”).

cog

Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴)


ระดมพล

From ระดม (rá-dom, “to mobilise”) + พล (pon, “force, strength; armed force; soldier”).

com

โกฐทั้งเจ็ด โกฐทั้งเจ็ด#Thai

ดีเกลือฝรั่ง ดีเกลือฝรั่ง#Thai

เทียนทั้งเก้า เทียนทั้งเก้า#Thai

สลัดได สลัดได#Thai

ข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นเหนือ#Thai

ข้าวเย็นใต้ ข้าวเย็นใต้#Thai

(traditional medicine) a strong laxative made from โกฐทั้งเจ็ด, ดีเกลือฝรั่ง, เทียนทั้งเก้า, สลัดได, and tubers of ข้าวเย็นเหนือ and ข้าวเย็นใต้, amongst other things.


นิบาต

th-noun

นิบาต • (ní-bàat)

From Pali nipāta (“falling down; descending; grammatical particle”) or Sanskrit निपात (nipāta, “falling down; descending; decay; destruction; irregularity; grammatical particle”).


ร้อนใน

th-noun

ร้อนใน • (rɔ́ɔn-nai)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ใน (nai, “internal; inside”).


มน

(astrology) to be fixed; to be stationary.


หัก

hàk (romanization)
การหัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *t.rakᴰ (“to break”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩢ᩠ᨠ, Lao ຫັກ (hak), Lü ᦠᧅ (ḣak), Tai Dam ꪬꪰꪀ, Shan ႁၵ်း (hák), Ahom 𑜍𑜀𑜫 (rak), Zhuang raek, Saek รั๊ก.


ตรีทูต

From ตรี (dtrii, “third”) + ทูต (tûut, “agent; envoy; representative”); literally "third agent", etc. Compare Khmer ត្រីទូត (trəytuut).
There are several suggestions regarding the origin of the first sense of the noun:
* It was from the traditional belief that the underworld bureaucracy will send four officials to bring the soul of a dead person down to the underworld court for judgment. The visitation of the third official means a person's death is approaching.
* It was from the traditional belief that everyone has in his body four spirits called เจตภูต (jèet-dtà-pûut). When anyone is about to die, the spirits will leave his body one by one. As the third spirit has left, it means his condition is extremely worse and his death is impending.
* It is a corruption of the term ตรีโทษ (dtrii-tôot, “condition of being heavily ill that death is imminent”, literally “three penalties”).

af

2008, สารคดี, สารคดี (ฉบับ ๒๗๗–๒๘๘), สารคดี:
เป็นดังความเจ็บป่วยขั้นตรีทูตที่ยากเกินเยียวยา
bpen dang kwaam-jèp-bpùai kân dtrii-tûut tîi yâak gəən yiao-yaa
It was like an illness at its terminal stage which was too difficult to cure.

1992, ชัชวาลย์ จันทร์เรือง, อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นางชัชวาลย์ (ศิลปบรรเลง) จันทร์เรือง, พรศิวการพิมพ์:
ท่านป่วยเป็นวัณโรคเรื้อรังและมีนิวมอเนียแทรกซ้อนเข้ามา ร่างกายที่ชราแล้วทนไม่ไหว เข้าขั้นตรีทูต ขณะนั้น นาวาเอก นายแพทย์ประสบ วรมิตร นายแพทย์ประจำตัว ได้ตรวจดูชีพจรของคนไข้แล้วกระซิบบอกผมซึ่งอยู่ใกล้ ๆ ว่า ให้เตรียมพิธีศพได้
tân bpùai bpen wan-ná-rôok rʉ́ʉa-rang lɛ́ mii niu-mɔɔ-niia sɛ̂ɛk-sɔ́ɔn kâo maa râang-gaai tîi chá-raa lɛ́ɛo ton mâi wǎi kâo kân dtrii-tûut kà-nà nán naa-waa-èek naai-pɛ̂ɛt bprà-sòp wɔɔ-rá-mít naai-pɛ̂ɛt bprà-jam-dtuua dâai dtrùuat-duu chîip-pá-jɔɔn kɔ̌ɔng kon-kâi lɛ́ɛo grà-síp bɔ̀ɔk pǒm sʉ̂ng yùu glâi glâi wâa hâi dtriiam pí-tii sòp dâai
She had suffered chronic tuberculosis with intervention of pneumonia. Her aged body could no longer bear it, as she reached the moribund point. At that time, Captain Doctor Prasop Wǭramit, a private physician, examined the pulse of the patient and whispered to me who was nearby, telling me that a funeral could now be arranged.

สังฆมณฑลเชียงใหม่, สารและความศรัทธาต่อพระเมตตา, page 62:
พระองค์ทรงอยู่ในตรีทูตถึงสามชั่วโมงบนไม้กางเขน
prá-ong song yùu nai dtrii-tûut tʉ̌ng sǎam chûua-moong bon máai-gaang-kěen
He remained in the terminal state for three hours on the cross.

(medicine) moribundity: state of being on the verge of death.


พยางค์

pá-yaang (romanization)
พยางค์ (classifier)

From Pali byāṅga. Cognate with Lao ພະຍາງ (pha nyāng), Khmer ព្យាង្គ (pyiəng).


แฟ้ม

th-noun

แฟ้ม • (fɛ́ɛm)


วิมาน

wí-maan (romanization)
พิมาน (alternative)

From Pali vimāna (“divine mansion; palace”) or Sanskrit विमान (vimāna, “flying chariot; airplane, aircraft”); probably via Old Khmer vimāna (“celestial palace, abode in heaven; palace; temple”). Cognate with Lao ວິມານ (wi mān), Modern Khmer វិមាន (vimiən).

bor

(mythology) flying boat; flying castle; flying chariot.

2005, ฉัตรชัย ดุริยประณีต, ลาวม่านแก้ว:
ล่องลอยเอยจากพิมาน ข้ามสีทันดรตระการ สู่แคว้นแดนไทย
lɔ̂ng-lɔɔi əəi jàak pí-maan · kâam sǐi-tan-dɔɔn dtrà-gaan · sùu kwɛ́ɛn dɛɛn tai
You flew, ah, from a vimāna across the wide sea of Sīdantara unto the realm, the land of the Thais.

1992, สุรักษ์ สุขเสวี, วิมานดิน:
เป็นวิมานอยู่บนดิน ให้เธอได้พักพิงพิง และนอนหลับใหล
bpen wí-maan yùu bon din · hâi təə dâai pák-ping ping · lɛ́ nɔɔn làp-lǎi
I will be a vimāna on earth for you to rest and sleep in.

(mythology) abode or residence of a god, especially that in heaven or on a cloud.


วาสุกี

Borrowed from Pali vāsukī. Compare Sanskrit वासुकि (vāsuki).

(mythology) Vāsukī, a nāga in Hindu mythology.


กายกรรม

From Sanskrit कायकर्म (kāyakarma, literally “act of body”), from काय (kāya, “body”) + कर्म (karma, “act; action; activity”); equivalent to Thai กาย (gaai) + กรรม (gam).


สนธิ

th-noun

สนธิ • (sǒn-tí)

From Sanskrit सन्धि (sandhi, “union; connection”) or Pali sandhi (“union; connection”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords with vowel gliding.


ฝ่า

Cognate with Northern Thai ᨺ᩵ᩣ, Lao ຝ່າ (fā), Tai Dón ꪠꪱꫀ, Shan ၽႃႇ (phàa), Ahom 𑜇𑜡 (phā).

(anatomy) palm of the hand; sole of the foot


วิบัติ

th-noun

วิบัติ • (wí-bàt)

wí-bàt (romanization)
พิบัติ (alternative)

From Pali vipatti (“danger, peril; disaster, calamity”) or Sanskrit विपत्ति (vipatti, idem). Cognate with Khmer វិបត្តិ (vipatteʼ), Lao ວິບັດ (wi bat).


วิบัติ

th-verb

วิบัติ • (wí-bàt) (abstract noun การวิบัติ or ความวิบัติ)

wí-bàt (romanization)
การวิบัติ (abstract-noun)
ความวิบัติ (abstract-noun)
พิบัติ (alternative)

(computing) to be corrupt; to undergo corruption.


อักษรนำ

th-noun

อักษรนำ • (àk-sɔ̌ɔn-nam)

แหน แหน#Thai

อยู่ อยู่#Thai

(linguistics) the leading consonant of an initial-consonant cluster (double consonant), such as silent ห (hɔ̌ɔ) (หอ นำ) in the word แหน (hɛ̌ɛn), silent อ (ɔɔ) (ออ นำ) in the word อยู่ (yùu), or the leading mid- or high-class consonant in words that follow the clustered consonant tone rule


มัลแวร์

มัลแวร์ • (mal-wɛɛ)


อสนีบาต

à-sà-nii-bàat (romanization)
อัสนีบาต (alternative)
อสุนีบาต (alternative)

From Pali asanipāta, from asani (“thunderbolt”) + pāta (“falling; dropping”); equivalent to Thai อสนี (à-sà-nii) + บาต (bàat).

(elegant, mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.


สาง

(mythology) mythological creature, said to be like a tiger or lion.


รหัสผ่าน

รหัสผ่าน • (rá-hàt-pàan)

Calque of English password. Same as รหัส (rá-hàt) + ผ่าน (pàan)


ชื่อผู้ใช้

ชื่อผู้ใช้ • (chʉ̂ʉ-pûu-chái)

/t͡ɕʰɯː˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/

Calque of English username. Same as ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)

compound

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)


ยาแก้ไอ

th-noun

ยาแก้ไอ • (yaa-gɛ̂ɛ-ai)

ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix; to mend; to remedy; to solve; etc”) + ไอ (ai, “cough”).


ตุล

Learned borrowing from Pali tulā (“weighing scales”).

learned borrowing

ราศี ราศี#Thai


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

pót (romanization)
พจน (alternative)
วจนะ (alternative)
วัจน (alternative)
วัจน์ (alternative)
วัจนะ (alternative)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

èek-gà-pót (romanization)
เอกวจนะ (alternative rare)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


พหูพจน์

th-noun

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

พหู พจน์ (canonical)
pá-hǔu-pót (romanization)
พหุพจน์ (alternative rare)
พหุวจนะ (alternative rare)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


ภายนอก

th-adj

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

เถ้าภายนอก

เซลล์ภายนอก


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(pathology, sometimes derogatory and offensive) psychosis.


มนุษย์หมาป่า

th-noun

มนุษย์หมาป่า • (má-nút-mǎa-bpàa) (classifier ตน)

má-nút-mǎa-bpàa (romanization)
ตน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + หมาป่า (mǎa-bpàa, “wolf”); possibly calque of English werewolf


โค้ด

th-noun

โค้ด • (kóot)


ทุนนิยม

Calque of English capitalism. Same as ทุน (tun) + นิยม (ní-yom). Compare Lao ທຶນນິຍົມ (thưn ni nyom), Khmer មូលធននិយម (muulĕəʼthŭən niyum).

เขาตอบว่า "ของกล้วย ๆ ก็ต้องคอสต์โคสิ เป็นหนึ่งในสถาบันทุนนิยมที่น่ายกย่องที่สุดในโลก

2013, Rebecca R. Merrill, Greg Link, Stephen M.R. Covey, ความไว้ใจ กลยุทธ์สู่ความสำเร็จขั้นสูงสุด, Nation Books, →ISBN, page 178:

ลัทธิ ลัทธิ#Thai

(politics, economics) (ลัทธิ~) capitalism.


วรรค

วรรค • (wák)

From Sanskrit वर्ग (varga, “class; division; group; section; etc”). Cognate with Khmer វគ្គ (vĕək), Lao ວັກ (wak). Doublet of พรรค (pák).

bor

(in writing, printing, computing, etc) space; blank; pause.

แป้น แป้น#Thai


บาดาล

From Pali pātāla (“hell; underworld”); ultimately from Sanskrit पाताल (pātāla, “idem”). Cognate with Modern Khmer បាតាល (baataal).

(mythology) the world underseas, as merworld.


ต้อ

th-noun

ต้อ • (dtɔ̂ɔ)


อักเสบ

th-adj

อักเสบ • (àk-sèep)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).

slbor

สมองอักเสบ


อักเสบ

th-verb

อักเสบ • (àk-sèep) (abstract noun การอักเสบ)

àk-sèep (romanization)
การอักเสบ (abstract-noun)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


ยีน

yiin (romanization)
จีน (alternative proscribed)


ไซ

ดาว ดาว#Thai

ธนิษฐา ธนิษฐา#Thai

(astronomy, astrology) (ดาว~) synonym of ธนิษฐา


ปลูก

bplùuk (romanization)
การปลูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pluːkᴰ¹ᴸ (“to plant”), from Proto-Tai *plwɯːkᴰ (“to plant”).
Cognate with Lao ປູກ (pūk), Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹) or ᦔᦴᧅ (ṗuuk), Tai Dam ꪜꪴꪀ, Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Aiton ပုက် (puk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk), Saek ปร̄อก, Zhuang byok (dialectal).

cog

Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹)


ลอยตัว

th-verb

ลอยตัว • (lɔɔi-dtuua) (abstract noun การลอยตัว)

lɔɔi-dtuua (romanization)
การลอยตัว (abstract-noun)

From ลอย (lɔɔi, “to float”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

(numismatics, economics, finance) to float.


ตะคริว

dtà-kriu (romanization)
ตะคิว (alternative)


แท็ก

tɛ̀k (romanization)
การแท็ก (abstract-noun)


มดลูก

th-noun

มดลูก • (mót-lûuk)


ม้าม

ม้าม • (máam)

From Proto-Tai *maːmꟲ. Cognate with Lao ມ້າມ (mām), Lü ᦶᦙᧄᧉ (maem²), Shan မၢမ်ႉ (mâ̰am), Zhuang mamx.


หลีก

lìik (romanization)
การหลีก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຫຼີກ (līk), Shan လိၵ်ႇ (lìk).


คำสั่ง

From คำ (kam, “word”) + สั่ง (sàng, “to order; to command; to direct; etc”). Cognate to Lao ຄຳສັ່ງ (kham sang).


ผู้ผลิต

th-noun

ผู้ผลิต • (pûu-pà-lìt)


สันนิบาต

สันนิบาต • (sǎn-ní-bàat)

From Pali sannipāta (“assembly; gathering”). Cognate with Modern Khmer សន្និបាត (sɑnnibaat).

(traditional medicine) a fever characterised by tremours, convulsion, and delirium.


เซลล์ไข่

เซลล์ไข่ • (seel-kài)

เซลล์ ไข่ (canonical)
seel-kài (romanization)


วิเชียร

wí-chiian (romanization)
พิเชียร (alternative)

From corruption of Pali vajira (“diamond; thunderbolt”); ultimately from Sanskrit वज्र (vajra); perhaps via or influenced by Old Khmer vajra (“diamond; thunderbolt; vajra, Indra's weapon”). Cognate with Modern Khmer វជិរៈ (vɔɔcirĕəʼ). And cognate with Thai พัชระ, พิเชียร, เพชร (pét), วชิระ, วัชระ.


มิติ

th-noun

มิติ • (mí-dtì)

From Pali miti (“weight; measure”), from Sanskrit मिति (miti, “idem”).

(mathematics, physics, topology) dimension.


พราย

From Old Khmer brāya, from Angkorian Old Khmer vrāy (“(1) a type of spirit, recognised by the light it emits; (2) to glitter, to sparkle; (3) to scatter, to spread; etc”). Cognate with Modern Khmer ព្រាយ (priəy), Lao ພາຍ (phāi), Shan ၽၢႆး (pháai), Phake ၸႝ (phay, “giant, monster”), Aiton ၸႝ (phay, “giant, monster”), Ahom 𑜇𑜩 (phay, “giant”). Compare Proto-Tai *praːiᴬ.

bor

นาง นาง#Thai

(Thailand folklore) (ผี~; if being a female: นาง~) a type of ghost, generally conceived of as being the ghost of a person, especially a woman, who died violently.

(folklore, mythology, loosely) a type of imaginary creature, conceived of as inhabiting the rivers, mountains, trees, etc, as nymph, elf, naiad, etc.


โป้ง

Clipping of นิ้วโป้ง (níu-bpôong), from นิ้ว (níu, “finger”) + โป้ง (bpôong, “large”).


เส้นรอบวง

th-noun

เส้นรอบวง • (sên-rɔ̂ɔp-wong) (classifier เส้น)

sên-rɔ̂ɔp-wong (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên, “line”) + รอบ (rɔ̂ɔp, “around”) + วง (wong, “ring; circle”).


ห้าเหลี่ยม

th-noun

ห้าเหลี่ยม • (hâa-lìiam) (classifier รูป)

hâa-lìiam (romanization)
รูป (classifier)

ห้า (hâa) + เหลี่ยม (lìiam).

com

ห้า (hâa) + เหลี่ยม (lìiam)

th:ห้าเหลี่ยม


ตับอ่อน

th-noun

ตับอ่อน • (dtàp-ɔ̀ɔn)

/tap̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)

com

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระเพาะอาหาร

th-noun

กระเพาะอาหาร • (grà-pɔ́-aa-hǎan)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”).


ช่องโหว่

th-noun

ช่องโหว่ • (chɔ̂ng-wòo)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.woː˨˩/


คด

(occult) stone-like object believed to be found in animals or trees and to have a protective power.


หัวไส้

หัวไส้ • (hǔua-sâi)


กระเพาะปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะ • (grà-pɔ́-bpàt-sǎa-wá)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


กรวย

รูป รูป#Thai

ทรง ทรง#Thai


ผัน

pǎn (romanization)
การผัน (abstract-noun)

Possibly from Old Chinese 翻 (OC *pʰan) or 番 (OC *pʰan). Likely a Doublet of ผวน (pǔuan, “to turn around, to reverse”). Cognate with Lao ຜັນ (phan).


วงกลม

th-noun

วงกลม • (wong-glom) (classifier รูป or วง)

wong-glom (romanization)
รูป (classifier)
วง (classifier)


แจง

jɛɛng (romanization)
การแจง (abstract-noun)


ก้นกบ

ก้นกบ • (gôn-gòp)

From ก้น (gôn, “buttock”) + กบ (gòp, “frog”).


ดาม

daam (romanization)
การดาม (abstract-noun)

(medicine) to secure with a cast, splint, or the like.


หลอดเลือดดำ

หลอดเลือดดำ • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือดดำ

เส้นเลือดดำ • (sên-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือด

เส้นเลือด • (sên-lʉ̂ʉat) (classifier เส้น)

sên-lʉ̂ʉat (romanization)
เส้น (classifier)


หลอดเลือด

หลอดเลือด • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩/


หลอดลม

หลอดลม • (lɔ̀ɔt-lom)


ซุ่ม

sûm (romanization)
การซุ่ม (abstract-noun)

(slang, computing) to lurk: to read or observe a discussion, content, etc, without actively contributing.


กล่องเสียง

กล่องเสียง • (glɔ̀ng-sǐiang)

/klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

กล่อง (glɔ̀ng, “box”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”)


ถ้วน

tûuan (romanization)
ความถ้วน (abstract-noun)

จำนวนถ้วน


ไหปลาร้า

From ไห (hǎi, “vase; jar; urn; etc”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a kind of fermented fish”).

Supraclavicular fossa
Supraclavicular fossa

กระดูก กระดูก#Thai


อธิบดี

th-noun

อธิบดี • (à-típ-bɔɔ-dii)

à-típ-bɔɔ-dii (romanization)
ธิบดี (alternative)

/ʔa˨˩.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/

Borrowed from Pali adhipati (literally “overlord”), from adhi (“superior; over”) + pati (“chief; lord; master”); or from Sanskrit अधिपति (adhipati, idem), from अधि (adhi, idem) + पति (pati, idem); equivalent to Thai อธิ + บดี (bɔɔ-dii). Cognate with Old Khmer °ʼadhipati, ʼādhipati (“master; chief; dean”); Burmese အဓိပတိ (a.dhi.pa.ti.); Modern Khmer អធិបតី (ʼaʼthipaʼdəy).

com

อธิ + บดี (bɔɔ-dii)

(astrology) auspiciousness; opportuneness; propitiousness.


ฟอสซิล

th-noun

ฟอสซิล • (fɔ́ɔt-sîl)

Borrowed from English fossil. See also ซิ่ว (sîu).


เงื่อนไข

เงื่อนไข • (ngʉ̂ʉan-kǎi)

/ŋɯa̯n˥˩.kʰaj˩˩˦/

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)

com

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)


เกย

th-noun

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


สัมประสิทธิ์

สัมประสิทธิ์ • (sǎm-bprà-sìt)

Calque of English coefficient by co- became “สัม-” and efficient became “ประสิทธิ์”.
Similar Sanskrit सम्प्रसिद्धि (samprasiddhi, “success”) does not relate to this.

ncog

सम्प्रसिद्धि


คอหอย

th-noun

คอหอย • (kɔɔ-hɔ̌i)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/

com

คอ (kɔɔ) + หอย (hɔ̌i)


หลอดอาหาร

th-noun

หลอดอาหาร • (lɔ̀ɔt-aa-hǎan)

/lɔːt̚˨˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)

com

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)


ฝากล่องเสียง

th-noun

ฝากล่องเสียง • (fǎa-glɔ̀ng-sǐiang)

/faː˩˩˦.klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

th:ฝากล่องเสียง


ปลั๊กอิน

ปลั๊กอิน • (bplák-in)


เส้นเสียง

เส้นเสียง • (sêen-sǐiang)


นาคปรก

From นาค (nâak, “nāga”) + ปรก (bpròk, “to cover (over)”).

com

(Buddhist mythology) the event during the life of Gautama Buddha, taking place four weeks after he began meditating under the Bodhi Tree, in which a nāga named Mucalinda came up from beneath the earth to protect the Buddha from a prodigious rain with its hood.


มารวิชัย

From มาร (maan, “Māra”) + วิชัย (wí-chai, “victory”); literally "victory over Māra".

(Buddhist mythology) the event during the life of Gautama Buddha, in which he overcame the Māra and attained enlightenment.


กระดูกสันอก

th-noun

กระดูกสันอก • (grà-dùuk-sǎn-òk)

th:กระดูกสันอก


บอลเชวิค

บอลเชวิค • (bɔɔn-chee-wík)

/bɔːn˧.t͡ɕʰeː˧.wik̚˦˥/


หน่วยเสียง

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


ติดเชื้อ

th-verb

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa) (abstract noun การติดเชื้อ)

dtìt-chʉ́ʉa (romanization)
การติดเชื้อ (abstract-noun)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


นับถือ

th-verb

นับถือ • (náp-tʉ̌ʉ) (abstract noun การนับถือ or ความนับถือ)

náp-tʉ̌ʉ (romanization)
การนับถือ (abstract-noun)
ความนับถือ (abstract-noun)

→ Nyah Kur: นับทือ

desc

→ Shan: ၼပ်ႉထိုဝ် (nâ̰p thǔe)

→ Shan: ၼပ်ႉထိုဝ် (nâ̰p thǔe)

/nap̚˦˥.tʰɯː˩˩˦/

From นับ (náp, “to consider; to deem; to regard”) + ถือ (tʉ̌ʉ, “idem”).

com

(transitive, of a religion, religion teacher, philosophy, philosopher, or the like) to profess; to affirm belief in; to have faith in.

religion teacher; philosopher; or the like; religion teacher; philosopher; or the like


ม่านตา

From ม่าน (mâan, “curtain”) + ตา (dtaa, “eye”).


จอตา

/t͡ɕɔː˧.taː˧/

From จอ (jɔɔ, “screen”) + ตา (dtaa, “eye”).


แก้วตา

th-noun

แก้วตา • (gɛ̂ɛo-dtaa)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


กระจกตา

From กระจก (grà-jòk, “pane of glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


รูม่านตา

From รู (ruu, “hole”) + ม่านตา (mâan-dtaa, “iris”).


ท่อปัสสาวะ

th-noun

ท่อปัสสาวะ • (tɔ̂ɔ-bpàt-sǎa-wá)

/tʰɔː˥˩.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ท่อไต

th-noun

ท่อไต • (tɔ̂ɔ-dtai)

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ไต (dtai, “kidney”).


เจ็ดเหลี่ยม

th-noun

เจ็ดเหลี่ยม • (jèt-lìiam)

th:รูปเจ็ดเหลี่ยม


แปดเหลี่ยม

แปดเหลี่ยม • (bpɛ̀ɛt-lìiam)

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

com

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

th:แปดเหลี่ยม


เก้าเหลี่ยม

th-noun

เก้าเหลี่ยม • (gâao-lìiam)

th:เก้าเหลี่ยม


สิบเหลี่ยม

สิบเหลี่ยม • (sìp-lìiam)

th:สิบเหลี่ยม


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


โรคระบาด

th-noun

โรคระบาด • (rôok-rá-bàat)


สมาส

สมาส • (sà-màat)

From Sanskrit समास (samāsa, “compound; fusion”) or Pali samāsa (“compound; fusion”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords without vowel gliding.


สมการ

สม (sǒm) + การ (gaan). Compare similar Sanskrit समीकार (samīkāra).


แก้วหู

th-noun

แก้วหู • (gɛ̂ɛo-hǔu)

/kɛːw˥˩.huː˩˩˦/

com

แก้ว (gɛ̂ɛo) + หู (hǔu)


รูหู

รู หู (canonical)
ruu-hǔu (romanization)


ติ่งหู

th-noun

ติ่งหู • (dtìng-hǔu)

/tiŋ˨˩.huː˩˩˦/


กระดูกค้อน

กระดูกค้อน • (grà-dùuk-kɔ́ɔn)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ค้อน (kɔ́ɔn, “hammer”).


กระดูกทั่ง

th-noun

กระดูกทั่ง • (grà-dùuk-tâng)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ทั่ง (tâng, “anvil”).


กระดูกโกลน

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + โกลน (gloon, “stirrup”).

th:กระดูกโกลน


ช่องคอ

th-noun

ช่องคอ • (chɔ̂ng-kɔɔ)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɔː˧/


เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว • (nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa-bù-pǐu)

/nɯa̯˦˥.jɯa̯˥˩.bu˨˩.pʰiw˩˩˦/

th:เนื้อเยื่อบุผิว


ช่องท้อง

ช่องท้อง • (chɔ̂ng-tɔ́ɔng)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥/

com

ช่อง (chɔ̂ng) + ท้อง (tɔ́ɔng)


ฮาร์ดแวร์

th-noun

ฮาร์ดแวร์ • (háat-wɛɛ)

/haːt̚˦˥.wɛː˧/


ล็อก

ล็อก • (lɔ́k)

Clipping of ลอการิทึม, from English logarithm.


สารสนเทศ

สารสนเทศ • (sǎa-rá-sǒn-têet)

สาร (sǎan) + สนเทศ

com

สาร (sǎan) + สนเทศ


คลิก

klík (romanization)
การคลิก (abstract-noun)


คลิก

th-noun

คลิก • (klík)


ลงชื่อ

th-verb

ลงชื่อ • (long-chʉ̂ʉ) (abstract noun การลงชื่อ)

long-chʉ̂ʉ (romanization)
การลงชื่อ (abstract-noun)

/loŋ˧.t͡ɕʰɯː˥˩/

From ลง (long, “to write down”) + ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”).


เสรี

th-adj

เสรี • (sěe-rii) (abstract noun ความเสรี)

sěe-rii (romanization)
ความเสรี (abstract-noun)

From Pali serī (“independent”). Cognate with Lao ເສຣີ (sē rī), ເສລີ (sē lī).

ตัวแปรเสรี


รัตนะ

th-noun

รัตนะ • (rát-dtà-ná)

rát-dtà-ná (romanization)
รัตน (alternative)
รัตน์ (alternative)
รัตนา (alternative)
รัตณะ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali ratana (“gem; jewel”), from Sanskrit रत्न (ratna, “gem; jewel”); possibly via Old Khmer ratna, ratana°, rata, ratta, ratra (“jewel, gem, precious stone; anything precious”). Cognate with Modern Khmer រត្ន (rɔɔrŭətnɔɔ).

(Buddhist mythology) any of the seven precious items that a universal ruler should have, that is, a good chakra, a disk-like weapon; a good elephant; a good horse; good jewelry; a good lady; a good treasurer; and a good warrior.


ลิปดา

(geometry, geology, astronomy) arcminute: unit of angle, equals to ¹⁄₆₀ of a degree.


พิลิปดา

พิลิปดา • (pí-líp-daa)

(geometry, geology, astronomy) arcsecond: unit of angle, equals to ¹⁄₆₀ of an arcminute, ¹⁄₃₆₀₀ of a degree.


ศักย์

ศักย์ • (sàk)

From Sanskrit शक्य (śakya, “able”). Cognate with Thai ศักย (sàk-gà-yá-), ศักยะ.

ศักย์ออสโมซิส

ศักย์เมทริกซ์

ฟังก์ชันศักย์

ชลศักย์

ศักย์ลม

(mathematics, electricity, energy, botany, medicine) potential.


กระดูกต้นขา

กระดูกต้นขา • (grà-dùuk-dtôn-kǎa)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ต้น (dtôn, “beginning”) + ขา (kǎa, “leg”).


กระดูกแข้ง

th-noun

กระดูกแข้ง • (grà-dùuk-kɛ̂ng)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.kʰɛŋ˥˩/

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + แข้ง (kɛ̂ng, “shin”).


กระดูกน่อง

th-noun

กระดูกน่อง • (grà-dùuk-nɔ̂ng)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + น่อง (nɔ̂ng, “calf”).


หลังไมค์

th-noun

หลังไมค์ • (lǎng-mai)

From หลัง (lǎng, “behind”) + ไมค์ (“mike: microphone”); literally "behind the mike"; originating from the practice of radio shows which allows listeners to call in to talk with the hosts without broadcasting the conversations.

com

(slang, computing) direct message; personal message; personal chat.


หลังไมค์

th-verb

หลังไมค์ • (lǎng-mai) (abstract noun การหลังไมค์)

lǎng-mai (romanization)
การหลังไมค์ (abstract-noun)

(slang, computing) to directly message, personally message, or personally chat; to contact or converse through a direct message, personal message, or personal chat.


สดับ

th-noun

สดับ • (sà-dàp)

From Old Khmer *stap, stapp, stāp, stāppa (“to listen; to hear”). Cognate with Modern Khmer ស្ដាប់ (sdap).

กลอน กลอน#Thai

รับ รับ#Thai

รอง รอง#Thai

ส่ง ส่ง#Thai

(prosody) the first of the four lines of a กลอน (glɔɔn); the other three being known as รับ (ráp), รอง (rɔɔng), and ส่ง (sòng), respectively.


อัมพาต

From อัม (am, “sickness”) + พาต (pâat, “wind”); literally "wind of sickness" or "wind sickness".
Compare Lao ອຳມະພາດ (ʼam ma phāt).


อัมพาต

th-verb

อัมพาต • (am-má-pâat) (abstract noun การอัมพาต)

am-má-pâat (romanization)
การอัมพาต (abstract-noun)


อัมพฤกษ์

th-noun

อัมพฤกษ์ • (am-má-prʉ́k)

From อัม (am, “sickness”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”); literally "tree of sickness" or "tree sickness".

com

(medicine and archaic) a line on the surface of the belly, believed to be the diametre of the body.


หนังกำพร้า

th-noun

หนังกำพร้า • (nǎng-gam-práa)


ก้านสมอง

ก้านสมอง • (gâan-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ก้าน (gâan, “stalk”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


ค่าเฉลี่ย

th-noun

ค่าเฉลี่ย • (kâa-chà-lìia)

/kʰaː˥˩.t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/


กามโรค

กาม (gaam, “lust”) + โรค (rôok, “disease”).


เริม

th-noun

เริม • (rəəm)


นาคี

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 92
นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี
naa-kii mii pít píiang · sù-rí-yoo · lʉ́ai bɔ̀ɔ tam dee-choo · chɛ̂m-cháa · pít nɔ́ɔi yìng-yoo-sǒo · má-lɛɛng bpɔ̀ng · chuu dtɛ̀ɛ hǎang eeng âa · ùuat âang rít-tii
A nāga possesses venom [so great] as the sun, [yet] it slithers slowly without making [known] its power. A scorpion, so proud of its little venom, raises its tail itself as if to show off its might.

(mythology, chiefly poetic) any nāga, snake, or dragon; any elephant.


หัดเยอรมัน

หัดเยอรมัน • (hàt-yəə-rá-man)

โรค โรค#Thai

th:โรคหัดเยอรมัน


พร้อมมูล

th-adj

พร้อมมูล • (prɔ́ɔm-muun) (abstract noun ความพร้อมมูล)

prɔ́ɔm-muun (romanization)
ความพร้อมมูล (abstract-noun)

From พร้อม (prɔ́ɔm, “all; complete; perfect; full”) + มูล (muun, “all; complete; perfect; full”).

com

การบริบาลทันตกรรมพร้อมมูล

ทันตกรรมพร้อมมูล


โจทย์

th-noun

โจทย์ • (jòot)

From Sanskrit चोद्य (codya, “astonishment; wonder”). Extended as Thai จำโนทย์.

cog

Thai จำโนทย์


บ้าหมู

th-noun

บ้าหมู • (bâa-mǔu)

/baː˥˩.muː˩˩˦/


สายสะดือ

สายสะดือ • (sǎai-sà-dʉʉ)

สาย (sǎai) + สะดือ (sà-dʉʉ).

th-l

สะดือ (sà-dʉʉ)


ฝีดาษ

th-noun

ฝีดาษ • (fǐi-dàat)

/fiː˩˩˦.daːt̚˨˩/

From ฝี (fǐi, “pox”) + ดาษ (dàat, “pox”).


ผูกพัน

th-verb

ผูกพัน • (pùuk-pan) (abstract noun การผูกพัน or ความผูกพัน)

pùuk-pan (romanization)
การผูกพัน (abstract-noun)
ความผูกพัน (abstract-noun)

From ผูก (pùuk, “to tie; to bind; to rope; etc”) + พัน (pan, “to bind; to coil; etc”). Cognate with Lao ຜູກພັນ (phūk phan).

com

(mathematics) to adjoin; to be adjoint; to be characteristic of an adjoint.


เยื่อเมือก

th-noun

เยื่อเมือก • (yʉ̂ʉa-mʉ̂ʉak)

/jɯa̯˥˩.mɯa̯k̚˥˩/

th:เยื่อเมือก


กล้ามเนื้อโครงร่าง

กล้ามเนื้อโครงร่าง • (glâam-nʉ́ʉa-kroong-râang)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + โครงร่าง (kroong-râang, “framework; structure”).


กล้ามเนื้อเรียบ

th-noun

กล้ามเนื้อเรียบ • (glâam-nʉ́ʉa-rîiap)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + เรียบ (rîiap, “smooth”).


กล้ามเนื้อหัวใจ

th-noun

กล้ามเนื้อหัวใจ • (glâam-nʉ́ʉa-hǔua-jai)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + หัวใจ (hǔua-jai, “heart”).


ทรงกระบอก

th-noun

ทรงกระบอก • (song-grà-bɔ̀ɔk) (classifier รูป)

song-grà-bɔ̀ɔk (romanization)
รูป (classifier)

th:ทรงกระบอก


ตระกูลภาษา

From ตระกูล (dtrà-guun, “family”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).

com

Srijampa, S. (โสภนา ศรีจำปา) (2013) “ภาษาและวัฒนธรรมอาเซียนในยุคโลกาภิวัตน์: ความท้าทายของประเทศไทย”, in วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, volume 16

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

ตระกูลภาษาไท

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต


ไขสันหลัง

th-noun

ไขสันหลัง • (kǎi-sǎn-lǎng)

th:ไขสันหลัง