กินเวลา

กินเวลา • (gin-wee-laa) (abstract noun การกินเวลา)

gin-wee-laa (romanization)
การกินเวลา (abstract-noun)

Compound of กิน (gin, “to eat”) + เวลา (wee-laa, “time”)

com+

1868, “จดหมายเหตุเรื่องเซอร์แฮรีออดเจ้าเมืองสิงคโปร์ไปเฝ้าสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยามในรัชกาลก่อนที่ตำบลหัววานเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. ๑๘๖๘ (ปีมะโรง พ.ศ. ๒๔๑๑)”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 19, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1920, page 39:

อุปราคาจับหมดดวง...กินเวลาได้ ๖ นาฑีกับ ๔๕ วินาฑี

ùp-bpà-raa-kaa jàp mòt duuang ... gin-wee-laa dâai · hòk · naa-tii gàp · sìi-sìp hâa · wí-naa-tii

[It] took 6 minutes and 45 seconds [for] the eclipse to totally cover [the sun].

1918, พิทยาลงกรณ์, พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่น, “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์ไท, page 22:

เดินตั้งแต่ที่นี้ไปถึงป่าช้า...กินเวลาชั่วโมงเศษ

dəən dtâng-dtɛ̀ɛ tîi-níi bpai tʉ̌ng bpàa-cháa ... gin-wee-laa chûua-moong sèet

Walking from here to the cemetery...takes an hour-odd.

1932 November 16, สภาผู้แทนราษฎรสยาม, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๓๔/๒๔๗๕, พระนคร: สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, page 357:

ต้องการจะเขียนใส่สมุดไทย ซึ่งจะกินเวลาหลายวัน

dtɔ̂ng-gaan jà kǐian sài sà-mùt-tai · sʉ̂ng jà gin-wee-laa lǎai wan

[We] wanted to write [it] on Thai books, which would take many days.

(transitive, of time) to take; to require

(intransitive) to take time; to require time; to consume time; to be time-consuming


ระคน

rá-kon (romanization)
การระคน (abstract-noun)


กระฉอก

th-verb

กระฉอก • (grà-chɔ̀ɔk) (abstract noun การกระฉอก)

grà-chɔ̀ɔk (romanization)
การกระฉอก (abstract-noun)

/kra˨˩.t͡ɕʰɔːk̚˨˩/


รั้งรอ

รั้งรอ • (ráng-rɔɔ) (abstract noun การรั้งรอ)

ráng-rɔɔ (romanization)
การรั้งรอ (abstract-noun)

/raŋ˦˥.rɔː˧/

(chiefly in negative sentence); to wait.


เดือดดาล

เดือดดาล • (dʉ̀ʉat-daan) (abstract noun การเดือดดาล)

dʉ̀ʉat-daan (romanization)
การเดือดดาล (abstract-noun)

to be furious; to be aggressive; to be in rage.


อยู่เป็น

อยู่เป็น • (yùu-bpen) (abstract noun การอยู่เป็น)

yùu-bpen (romanization)
การอยู่เป็น (abstract-noun)

อยู่ (yùu, “to live”) + เป็น (bpen, “to be”).

com

(colloquial) to know how to make own living.

(colloquial) to know how to endure the situation.


พลิกแพลง

th-verb

พลิกแพลง • (plík-plɛɛng) (abstract noun การพลิกแพลง)

plík-plɛɛng (romanization)
การพลิกแพลง (abstract-noun)

/pʰlik̚˦˥.pʰlɛːŋ˧/


แพลง

plɛɛng (romanization)
การแพลง (abstract-noun)


อยู่ท้อง

อยู่ท้อง • (yùu-tɔ́ɔng) (abstract noun การอยู่ท้อง)

yùu-tɔ́ɔng (romanization)
การอยู่ท้อง (abstract-noun)

/juː˨˩.tʰɔːŋ˦˥/

From อยู่ (yùu, “to dwell; to live”) + ท้อง (tɔ́ɔng, “stomach”).


อยู่หมัด

th-verb

อยู่หมัด • (yùu-màt) (abstract noun การอยู่หมัด)

yùu-màt (romanization)
การอยู่หมัด (abstract-noun)

com

อยู่ (yùu) + หมัด (màt)


ขริบ

krìp (romanization)
การขริบ (abstract-noun)


เก็บสี

th-verb

เก็บสี • (gèp-sǐi) (abstract noun การเก็บสี)

gèp-sǐi (romanization)
การเก็บสี (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep; to pick”) + สี (sǐi, “colour”).


เก็บตัว

th-verb

เก็บตัว • (gèp-dtuua) (abstract noun การเก็บตัว)

gèp-dtuua (romanization)
การเก็บตัว (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

to be reserved; self-contained; unsociable.


เก็บกิน

th-verb

เก็บกิน • (gèp-gin) (abstract noun การเก็บกิน)

gèp-gin (romanization)
การเก็บกิน (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep; to pick”) + กิน (gin, “to eat”).


กลั่นแกล้ง

th-verb

กลั่นแกล้ง • (glàn-glɛ̂ɛng) (abstract noun การกลั่นแกล้ง)

glàn-glɛ̂ɛng (romanization)
การกลั่นแกล้ง (abstract-noun)

com

กลั่น (glàn) + แกล้ง (glɛ̂ɛng)

to bully, to tease, to intimate; to make fun of, etc.


ปลูกสร้าง

th-verb

ปลูกสร้าง • (bplùuk-sâang) (abstract noun การปลูกสร้าง)

bplùuk-sâang (romanization)
การปลูกสร้าง (abstract-noun)


ชี้ขาด

ชี้ขาด • (chíi-kàat) (abstract noun การชี้ขาด)

chíi-kàat (romanization)
การชี้ขาด (abstract-noun)

/t͡ɕʰiː˦˥.kʰaːt̚˨˩/


ไตร่ตรอง

ไตร่ตรอง • (dtrài-dtrɔɔng) (abstract noun การไตร่ตรอง)

dtrài-dtrɔɔng (romanization)
การไตร่ตรอง (abstract-noun)


ฉงน

chà-ngǒn (romanization)
การฉงน (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.ŋon˩˩˦/

to be confused; to be puzzled; to be addled.


แตกตื่น

แตกตื่น • (dtɛ̀ɛk-dtʉ̀ʉn) (abstract noun การแตกตื่น or ความแตกตื่น)

dtɛ̀ɛk-dtʉ̀ʉn (romanization)
การแตกตื่น (abstract-noun)
ความแตกตื่น (abstract-noun)

/tɛːk̚˨˩.tɯːn˨˩/

com

แตก (dtɛ̀ɛk) + ตื่น (dtʉ̀ʉn)


มีส่วนร่วม

th-verb

มีส่วนร่วม • (mii-sùuan-rûuam) (abstract noun การมีส่วนร่วม)

mii-sùuan-rûuam (romanization)
การมีส่วนร่วม (abstract-noun)

com

มี (mii) + ส่วนร่วม


สูสี

th-verb

สูสี • (sǔu-sǐi) (abstract noun การสูสี)

sǔu-sǐi (romanization)
การสูสี (abstract-noun)

/suː˩˩˦.siː˩˩˦/


เกี่ยวพัน

เกี่ยวพัน • (gìao-pan) (abstract noun การเกี่ยวพัน)

gìao-pan (romanization)
การเกี่ยวพัน (abstract-noun)


กระเถิบ

กระเถิบ • (grà-tə̀əp) (abstract noun การกระเถิบ)

grà-tə̀əp (romanization)
การกระเถิบ (abstract-noun)

/kra˨˩.tʰɤːp̚˨˩/


ถามค้าน

ถามค้าน • (tǎam-káan) (abstract noun การถามค้าน)

tǎam-káan (romanization)
การถามค้าน (abstract-noun)

/tʰaːm˩˩˦.kʰaːn˦˥/


รู้เห็น

รู้เห็น • (rúu-hěn) (abstract noun การรู้เห็น)

rúu-hěn (romanization)
การรู้เห็น (abstract-noun)

From รู้ (rúu, “to know”) + เห็น (hěn, “to see”).


กระแดะ

th-verb

กระแดะ • (grà-dɛ̀) (abstract noun การกระแดะ or ความกระแดะ)

grà-dɛ̀ (romanization)
การกระแดะ (abstract-noun)
ความกระแดะ (abstract-noun)


สอดส่อง

สอดส่อง • (sɔ̀ɔt-sɔ̀ng) (abstract noun การสอดส่อง)

sɔ̀ɔt-sɔ̀ng (romanization)
การสอดส่อง (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.sɔŋ˨˩/

com

สอด (sɔ̀ɔt) + ส่อง (sɔ̀ng)


ฝากไข่

th-verb

ฝากไข่ • (fàak-kài) (abstract noun การฝากไข่)

fàak-kài (romanization)
การฝากไข่ (abstract-noun)

oocyte cryopreservation
oocyte cryopreservation

to preserve an oocyte by doing oocyte cryopreservation.


เล่นหัว

เล่นหัว • (lên-hǔua) (abstract noun การเล่นหัว)

lên-hǔua (romanization)
การเล่นหัว (abstract-noun)


มิ้ม

mím (romanization)
การมิ้ม (abstract-noun)


เส

sěe (romanization)
การเส (abstract-noun)


เข่น

kèn (romanization)
การเข่น (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຂັ່ນ (khen), Shan ၶဵၼ်ႇ (khàen).


เขม่น

เขม่น • (kà-mèn) (abstract noun การเขม่น)

kà-mèn (romanization)
การเขม่น (abstract-noun)

to despise; to dislike; to be unpleasant of someone.


ตัดหน้า

ตัดหน้า • (dtàt-nâa) (abstract noun การตัดหน้า)

dtàt-nâa (romanization)
การตัดหน้า (abstract-noun)


บากบั่น

บากบั่น • (bàak-bàn) (abstract noun การบากบั่น or ความบากบั่น)

bàak-bàn (romanization)
การบากบั่น (abstract-noun)
ความบากบั่น (abstract-noun)


กดราคา

กดราคา • (gòt-raa-kaa) (abstract noun การกดราคา)

gòt-raa-kaa (romanization)
การกดราคา (abstract-noun)

From กด (gòt, “to press; to push down”) + ราคา (raa-kaa, “price”).


ขย้ำ

kà-yâm (romanization)
การขย้ำ (abstract-noun)


ขย้อน

th-verb

ขย้อน • (kà-yɔ̂n) (abstract noun การขย้อน)

kà-yɔ̂n (romanization)
การขย้อน (abstract-noun)


ขม้ำ

kà-mâm (romanization)
การขม้ำ (abstract-noun)

(vulgar, for humans) (of animals) to eat


จับจอง

จับจอง • (jàp-jɔɔng) (abstract noun การจับจอง)

jàp-jɔɔng (romanization)
การจับจอง (abstract-noun)

/t͡ɕap̚˨˩.t͡ɕɔːŋ˧/


จับตา

จับตา • (jàp-dtaa) (abstract noun การจับตา)

jàp-dtaa (romanization)
การจับตา (abstract-noun)


เมม

mem (romanization)
การเมม (abstract-noun)

2024, “แชร์ไฟล์ระหว่างมือถือ แท็บเล็ต แอนดรอยด์ ผ่านการแชร์ใกล้เคียง”, in siamebook.com:

เมมเบอร์ในมือถือ

to add a [telephone] number to a mobile phone

(transitive, slang, computing) to store on or save to such memory.


จับกลุ่ม

Compound of จับ (jàp, “to form (a body); to embody”) + กลุ่ม (glùm, “group”).

com+

2017 February 5, Siripoj Laomanacharoen, “เอะอะ ๆ ก็วงใน ถามจริงมันคือใครวะ”, in thematter.co:

คนจะจับกลุ่มกันนินทา

People would gather together [and] gossip.

(intransitive, of people) to gather; to group; to form a group.


ทวงถาม

/tʰua̯ŋ˧.tʰaːm˩˩˦/

Compound of ทวง (tuuang, “to demand”) + ถาม (tǎam, “to ask”)

(transitive, as of repayment of a loan, performance of an obligation, etc) to call; to demand

performance of an obligation; etc; performance of an obligation; etc


ช็อตฟีล

/t͡ɕʰɔt̚˦˥.fiːl˧/

Believed to be from ช็อต (chɔ́t, “to electrocute”) + ฟีล (fiil, “feeling”). First attested in 2022.

com

(intransitive, slang, humorous, neologism) to kill the vibe; to ruin the mood; to ruin the moment


สำออย

th-verb

สำออย • (sǎm-ɔɔi) (abstract noun การสำออย)

sǎm-ɔɔi (romanization)
การสำออย (abstract-noun)

/sam˩˩˦.ʔɔːj˧/


มลาก

mlâak (romanization)
การมลาก (abstract-noun)

ลาก ลาก#Thai

Alternative form of ลาก (lâak, “to drag”)


หลงรัก

หลงรัก • (lǒng-rák) (abstract noun การหลงรัก)

lǒng-rák (romanization)
การหลงรัก (abstract-noun)


ส่องสว่าง

ส่องสว่าง • (sɔ̀ng-sà-wàang) (abstract noun การส่องสว่าง)

sɔ̀ng-sà-wàang (romanization)
การส่องสว่าง (abstract-noun)

/sɔŋ˨˩.sa˨˩.waːŋ˨˩/


ได้คืบจะเอาศอก

head

ได้คืบจะเอาศอก

/daːj˥˩.kʰɯːp̚˥˩.t͡ɕa˨˩.ʔaw˧.sɔːk̚˨˩/

Compound of ได้ (dâai, “to get”) + คืบ (kʉ̂ʉp, “span”) + จะ (jà, “to”) + เอา (ao, “want”) + ศอก (sɔ̀ɔk, “cubit”), literally “to want a cubit [after] getting a span”

com+

give them an inch and they'll take a mile

(idiomatic) to demand a mile after getting an inch


ละอายใจ

th-verb

ละอายใจ • (lá-aai-jai) (abstract noun การละอายใจ or ความละอายใจ)

lá-aai-jai (romanization)
การละอายใจ (abstract-noun)
ความละอายใจ (abstract-noun)


หลงทาง

หลงทาง • (lǒng-taang) (abstract noun การหลงทาง)

lǒng-taang (romanization)
การหลงทาง (abstract-noun)

/loŋ˩˩˦.tʰaːŋ˧/


ตกหลุมรัก

Compound of ตก (dtòk, “to fall (into)”) + หลุม (lǔm, “pit”) + รัก (rák, “love”), literally “to fall into a pit of love”. Possibly calque of English fall in love.

com+

2023 May 16, “จริงไหมคนเรามัก ‘ตกหลุมรัก’ กันในหน้าร้อน?”, in bangkokbiznews.com:

จริงไหมคนเรามักตกหลุมรักกันในหน้าร้อน

jing mǎi kon-rao mák dtòk-lǔm-rák gan nai nâa-rɔ́ɔn

Is it true [that] people usually fall in love [with] each other in summer?

2024 February 20, “คนแกร่งแห่งแก่งละว้า เพชรลัดดา บุตรมหา นักศึกษาฝึกงานจากสกลนครผู้ตกหลุมรักแก่งละว้า พื้นที่ชุ่มน้ำและพื้นที่ชีวิตสำคัญในขอนแก่น”, in readthecloud.co:

นักศึกษาฝึกงานจากสกลนครผู้ตกหลุมรักแก่งละว้า พื้นที่ชุ่มน้ำ...ในขอนแก่น

nák-sʉ̀k-sǎa fʉ̀k-ngaan jàak sà-gon-ná-kɔɔn pûu dtòk-lǔm-rák gɛ̀ng lá-wáa · pʉ́ʉn-tîi-chûm-nám ... nai kɔ̌ɔn-gɛ̀n

An intern student from Sakon Nakhon who falls in love [with] Lawa Lake, a wetland...in Khon Kaen.

2024 March 27, “เราตกหลุมรัก AI ได้ไหม? ว่าด้วยความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกระหว่างมนุษย์และปัญญาประดิษฐ์”, in thematter.co:

เราตกหลุมรักเอไอได้ไหม ว่าด้วยความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกระหว่างมนุษย์และปัญญาประดิษฐ์

rao dtòk-lǔm-rák ee-ai dâai mǎi · wâa-dûai kwaam-sǎm-pan chəəng roo-mɛɛn-dtìk rá-wàang má-nút lɛ́ bpan-yaa-bprà-dìt

Can we fall in love [with] AI? [Let's] talk about romantic relationships between humans and artificial intelligences.

2024 November 7, “เนื้อเพลง ละมุน (Blooming Heart)”, in siamzone.com:

ยิ้มเธอละมุนจนหัวใจต้องหวั่นไหว สายตาละมุนอย่าจ้องกันนานได้ไหม มีคนตกหลุมรัก เพราะความน่ารัก

yím təə lá-mun jon hǔua-jai dtɔ̂ng wàn-wǎi · sǎai-dtaa lá-mun yàa jɔ̂ng gan naan dâai mǎi · mii kon dtòk-lǔm-rák · prɔ́ kwaam-nâa-rák

Your smile is tender that [my] heart is unavoidably shaken. Please don't stare [at me with such] a tender sight too long. There [might] be someone falling in love because of [such] loveliness.

2025 January 8, “เมื่อนักเปียโนอัจฉริยะ ‘โดคยองซู’ ตกหลุมรักสาวปริศนา ‘วอนจินอา’ เกิดเป็นเมโลดี้รักในภาพยนตร์ ‘Secret: Untold Melody’”, in korseries.com:

เมื่อนักเปียโนอัจฉริยะ...ตกหลุมรักสาวปริศนา

mʉ̂ʉa nák-bpiia-noo àt-chà-rí-yá ... dtòk-lǔm-rák sǎao bprìt-sà-nǎa

When a genius pianist...falls in love [with] a mysterious girl

(idiomatic, ambitransitive) to fall in love


บัพพาชนียกรรม

th-verb

บัพพาชนียกรรม • (bàp-paa-chá-nii-yá-gam) (abstract noun การบัพพาชนียกรรม)

bàp-paa-chá-nii-yá-gam (romanization)
การบัพพาชนียกรรม (abstract-noun)

Learned borrowing from Pali pabbājanīyakamma (literally “expellable act”), from pabbājanīya (“expellable”) + kamma (“act”). By surface analysis, บัพพาชนีย + กรรม (gam).

surface analysis

1999, อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล, ภาษาไทยนอกจอ, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 138:

ภิกษุที่ถูกบัพพาชนียกรรมได้แก่ภิกษุที่ประพฤติผิดพระวินัย

pík-sù tîi tùuk bàp-paa-chá-nii-yá-gam dâai-gɛ̀ɛ pík-sù tîi bprà-prʉ́t pìt prá wí-nai

The bhikshus that were excommunicated were the bhikshus who acted against the Vinaya.

2016, ทศพร วงรัตน์, “กวาวเครือ และดินโป่งเป็น ดินถนัน ถันสุธา นมพระธรณี ในนิทานพระอภัยมณีคำกลอน”, in วารสารราชบัณฑิตยสภา, volume 41, number 3, page 30:

ถูกบัพพาชนียกรรมจากวัดเลียบหลังรับกฐินในปีขาล

tùuk bàp-paa-chá-nii-yá-gam jàak wát lîiap lǎng ráp gà-tǐn nai bpii kǎan

was excommunicated from Liap Monastery after accepting kathiṇa in the Year of the Tiger.

1936, ความบกพร่องของเอเซีย, พระนคร: สำนักงานยุวสาร, page 4:

ในที่สุดกังยูไวถูกบัพพาชนียกรรมและ...สมัครพรรคพวกของกังยูไวยังพลอยถูกขจัดและอัปเปหิหมด

nai-tîi-sùt gang yuu wai tùuk bàp-paa-chá-nii-yá-gam lɛ́ ... sà-màk-pák-pûuak kɔ̌ɔng gang yuu wai yang plɔɔi tùuk kà-jàt lɛ́ àp-bpee-hì mòt

In the end, Kang Youwei was banished and...all the fellows of Kang Youwei were also expunged and expelled together [with him].


ปัพพาชนียกรรม

th-verb

ปัพพาชนียกรรม • (bpàp-paa-chá-nii-yá-gam) (abstract noun การปัพพาชนียกรรม)

bpàp-paa-chá-nii-yá-gam (romanization)
การปัพพาชนียกรรม (abstract-noun)

บัพพาชนียกรรม บัพพาชนียกรรม#Thai

Alternative form of บัพพาชนียกรรม (bàp-paa-chá-nii-yá-gam)


ปรากฎ

ปรากฎ • (bpraa-gòt) (abstract noun การปรากฎ)

bpraa-gòt (romanization)
การปรากฎ (abstract-noun)

1889, ราชาธิราช, volume 1, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ราษฎร์เจริญ, page 12:

ปรากฎแก่ตามะกะโท

1908 June 1, “กฎหมายลักษณอาญา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, page 222:

ปรากฎว่ามีเหตุอันควรปรานีแก่ผู้กระทำผิด

bpraa-gòt wâa mii hèet an kuuan bpraa-nii gɛ̀ɛ pûu-grà-tam-pìt

[It] appears that there is a reason for which leniency should be given to the offender.

1919, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงษ์เธอ กรมพระ, “คำนำ”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 18, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page ข:

ใครแต่งหาปรากฎไม่

ปรากฏ ปรากฏ#Thai


ปรากต

ปรากต • (bpraa-gòt) (abstract noun การปรากต)

bpraa-gòt (romanization)
การปรากต (abstract-noun)

1943, ปรีดี พนมยงค์, “คำนำ”, in พระราชพงสาวดารกรุงเก่า (ฉบับหลวงประเสิด), พระนคร: การพิมพ์ไทย, page 2:

พงสาวดารกรุงเก่าที่...พิมพ์ไนสมัยรัตนโกสินทนี้ปรากตว่ามีเหตุการน์และสักราชแตกต่างกับที่ปรากตไนเอกสารซึ่งชาวยุโรปได้ตีพิมพ์

pong-sǎa-wá-daan grung-gào tîi ... pim nai sà-mǎi rát-dtà-ná-goo-sǐn níi bpraa-gòt wâa mii hèet-gaan lɛ́ sàk-gà-ràat dtɛ̀ɛk-dtàang gàp tîi bpraa-gòt nai èek-gà-sǎan sʉ̂ng chaao yú-ròop dâai dtii-pim

The chronicles of the Old Kingdom which...[are] published in this Rattanakosin period appear to contain events and years different from those shown in the documents which have been printed by Europeans.

ปรากฏ ปรากฏ#Thai


ปรากฏตัว

ปรากฏตัว • (bpraa-gòt-dtuua) (abstract noun การปรากฏตัว)

bpraa-gòt-dtuua (romanization)
การปรากฏตัว (abstract-noun)

Compound of ปรากฏ (bpraa-gòt, “to show; to exhibit”) + ตัว (dtuua, “self; oneself”)

com+

1996 November 14, “พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 113, number 60A, page 7:

ในการพิจารณาทางปกครองที่คู่กรณีต้องมาปรากฏตัวต่อหน้าเจ้าหน้าที่

nai gaan-pí-jaa-rá-naa-taang-bpòk-krɔɔng tîi kûu-gɔɔ-rá-nii dtɔ̂ng maa bpraa-gòt-dtuua dtɔ̀ɔ-nâa jâao-nâa-tîi

In an administrative proceeding where a party is required to come [and] appear before the authority

2022 November 8, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๓) พ.ศ. ๒๕๖๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 139, number 69, page 3:

การประชุมกรรมการอาจดำเนินการโดยการติดต่อสื่อสารด้วยเทคโนโลยีอย่างหนึ่งอย่างใดโดยกรรมการไม่จำเป็นต้องปรากฏตัวในที่ประชุม

gaan-bprà-chum gam-má-gaan àat dam-nəən-gaan dooi gaan-dtìt-dtɔ̀ɔ-sʉ̀ʉ-sǎan dûai ték-noo-loo-yii yàang-nʉ̀ng-yàang-dai dooi gam-má-gaan mâi jam-bpen-dtɔ̂ng bpraa-gòt-dtuua nai tîi-bprà-chum

A meeting of the board may be conducted through technological communication of any kind without the members being required to appear at the meeting place.

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 52, page 631:

ในกรณีที่ปรากฏตัวเจ้าของ ให้ศาลพิพากษาสั่งให้เจ้าหน้าที่ซึ่งรักษาของคืนของนั้นให้แก่เจ้าของ

nai gɔɔ-rá-nii tîi bpraa-gòt-dtuua jâo-kɔ̌ɔng · hâi sǎan pí-pâak-sǎa sàng hâi jâao-nâa-tîi sʉ̂ng rák-sǎa kɔ̌ɔng kʉʉn kɔ̌ɔng nán hâi-gɛ̀ɛ jâo-kɔ̌ɔng

In the event that the owner is known, the court shall give a judgment ordering the authority who is in charge of the article to return that article to the owner.


ปรากฏกาย

th-verb

ปรากฏกาย • (bpraa-gòt-gaai) (abstract noun การปรากฏกาย)

bpraa-gòt-gaai (romanization)
การปรากฏกาย (abstract-noun)

Compound of ปรากฏ (bpraa-gòt, “to show; to exhibit”) + กาย (gaai, “body”)

com+

2013, ภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทฺตตชีโว), พระ, พระแท้, kalyanamitra, page 36:

เทวทัต...แปลงเพศเป็นเด็กน้อยมีงูพิษพันที่มือ เท้า คอ ศีรษะ และบ่า ปรากฏกายบนพระเพลาของอชาตศัตรู

tee-wá-tát ... bplɛɛng-pêet bpen dèk nɔ́ɔi mii nguu pít pan tîi mʉʉ · táao · kɔɔ · sǐi-sà · lɛ́ bàa · bpraa-gòt-gaai bon prá pee-laa kɔ̌ɔng à-chaa-dtà-sàt-dtruu

Devadatta...[having] turned himself into a little child with venomous vipers coiling around the hands, feet, neck, head, and shoulders, popped up on the lap of Ajātaśatru.

2022 November 14, “23 ปีหลับ 23 วันตื่น”, in เอสเอฟ ซีเนม่า:

อสูรกายปรากฏกายอีกครั้ง ออกล่ามนุษย์ในเทศกาลสยองขวัญ

à-sǔu-rá-gaai bpraa-gòt-gaai ìik-kráng · ɔ̀ɔk lâa má-nút nai têet-sà-gaan sà-yɔ̌ɔng-kwǎn

Monsters appear once again. [They] break out to hunt down humans at a horrifying fair.

2020 May 2, “คิม จอง-อึน ปรากฏตัวครั้งแรก ตามรายงานของสื่อเกาหลีเหนือ”, in BBC:

คิม จอง-อึน หายตัวไปจากพื้นที่สาธารณะ...ก่อนปรากฏกายอีกครั้งกลางเดือน ต.ค.

kim · jɔɔng - ʉn · hǎai-dtuua bpai jàak pʉ́ʉn-tîi sǎa-taa-rá-ná ... gɔ̀ɔn bpraa-gòt-gaai ìik-kráng glaang dʉʉan · dtɔɔ-kɔɔ

Kim Jong Un vanished away from public space...before appearing once again in the middle of the month October.

(intransitive, chiefly literary, often used of a supernatural or nonhuman being) to appear; to show up


สะเออะ

th-verb

สะเออะ • (sà-ə̀) (abstract noun การสะเออะ)

sà-ə̀ (romanization)
การสะเออะ (abstract-noun)

/sa˨˩.ʔɤʔ˨˩/

(intransitive, offensive) to intrude; to interlope; to meddle


ค้ากาม

ค้ากาม • (káa-gaam) (abstract noun การค้ากาม)

káa-gaam (romanization)
การค้ากาม (abstract-noun)

Compound of ค้า (káa, “to trade”) + กาม (gaam, “kāma”)

com+

2025 February 21, “รวบแม่เล้าค้ากามเด็ก 14 ปี หลอกให้มาเป็นพนักงานเสิร์ฟ ก่อนลวงค้าประเวณี”, in naewna.com:

ตำรวจสอบสวนกลางรวบแม่เล้าค้ากามเด็ก 14 ปี

dtam-rùuat sɔ̀ɔp-sǔuan glaang rûuap mɛ̂ɛ-láo káa-gaam dèk · sìp sìi · bpii

The Central Investigation Police arrested a whoremistress [who] prostituted a 14-year-old child.

2025 January 31, “จับคาผ้าเหลือง! รวบ 2 ผู้ต้องหาลวงสาว 15 เสพยาบังคับค้ากาม-ขายคลิป”, in naewna.com:

rûuap · sɔ̌ɔng · pûu-dtɔ̂ng-hǎa luuang sǎao · sìp hâa · sèep yaa bang-káp káa-gaam

Two alleged offenders were arrested [for] deceiving a 15[-year-old] girl [into] taking drugs [and] forcing [her] to engage in prostitution.

(slang, ambitransitive) to prostitute; to carry out prostitution


บิดขี้เกียจ

Compound of บิด (bìt, “to twist”) + ขี้เกียจ (kîi-gìiat, “lazy”), literally “to twist out laziness; to twist lazily”


แมะ

mɛ́ (romanization)
การแมะ (abstract-noun)

Borrowed from Hokkien 脈 /脉 (me̍h) or Teochew 脈 /脉 (mêh)

traditional Chinese medicine
traditional Chinese medicine

(traditional Chinese medicine, ambitransitive) to perform pulse diagnosis (on)


แมะ

แหมะ แหมะ#Thai


ครหา

⇒ Lao: ຄະຣະຫາ (kha ra hā)

/kʰɔː˧.ra˦˥.haː˩˩˦/

Borrowed from Pali garahā (“blame; criticism”), ultimately from Sanskrit गर्हा (garhā, “idem”). Cognate with Khmer គរហា (kɔɔhaa).

bor+

(formal, elegant) to blame; to censure; to condemn; to criticise; to denounce


เข้าโรง

th-verb

เข้าโรง • (kâo-roong) (abstract noun การเข้าโรง)

kâo-roong (romanization)
การเข้าโรง (abstract-noun)

Compound of เข้า (kâo, “to enter”) + โรง (roong, “hall”), the last word perhaps being a clipping of โรงภาพยนตร์ (roong-pâap-pá-yon, “theatre”, literally “hall of motion pictures”)

com+

(idiomatic, of a film) to be in theatres; to start screening in theatres


เข้าโลง

th-verb

เข้าโลง • (kâo-loong) (abstract noun การเข้าโลง)

kâo-loong (romanization)
การเข้าโลง (abstract-noun)

Compound of เข้า (kâo, “to enter”) + โลง (loong, “coffin”)

com+

(idiomatic, often used of old persons, offensive) to die


บัวไม่ให้ชํ้า นํ้าไม่ให้ขุ่น

th-verb

บัวไม่ให้ชํ้า นํ้าไม่ให้ขุ่น • (buua-mâi-hâi-chám-náam-mâi-hâi-kùn)

Compound of บัว (buua, “lotus”) + ไม่ (mâi, “not”) + ให้ (hâi, “to let”) + ช้ำ (chám, “to be black and blue”) + น้ำ (náam, “water”) + ไม่ (mâi, “not”) + ให้ (hâi, “to let”) + ขุ่น (kùn, “to be turbid”), literally “to not let the lotus turn black and blue, to not let the water turn turbid”

com+

2019 April 18, “รู้ว่าเสี่ยงแต่ต้องลองพูด พยายามจะบัวไม่ให้ชํ้า นํ้าไม่ให้ขุ่นที่สุดครับ”, in pantip.com:

[I] know that [it is] risky, but [I] have to try speaking [it up]. [I will] try my best to avoid making the lotus turn black and blue or making the water turn turbid.

rúu wâa sìiang dtɛ̀ɛ dtɔ̂ng lɔɔng pûut · pá-yaa-yaam jà buua-mâi-hâi-chám-náam-mâi-hâi-kùn tîi-sùt

การงดออกเสียงก็มีบ่อยโดยเหตุผลต่าง ๆ เช่นเพื่อบัวไม่ให้ชํ้า นํ้าไม่ให้ขุ่น […]

n.d., “การปกครองประชาธิปไตย”, in old-book.ru.ac.th, page 307:

Abstention also happens frequently for various reasons, such as to avoid making the lotus turn black and blue or making the water turn turbid […]

gaan-ngót-ɔ̀ɔk-sǐiang gɔ̂ mii yùu bɔ̀i dooi hèet-pǒn dtàang dtàang chên pʉ̂ʉa buua-mâi-hâi-chám-náam-mâi-hâi-kùn […]

(idiomatic) to avoid making someone upset; to avoid hurting someone's feelings

en-บัวไม่ให้ชํ้า_นํ้าไม่ให้ขุ่น-th-verb-TolHcLdH


อนุโมทนา

th-verb

อนุโมทนา • (à-nú-moo-tá-naa) (abstract noun การอนุโมทนา)

à-nú-moo-tá-naa (romanization)
การอนุโมทนา (abstract-noun)

From Pali anumodana (“rejoicing; sympathetic joy”), from anu (“after; along”) + mud (“to rejoice; joy”) + -ana (“nominal suffix”); ultimately from Sanskrit अनुमोदन (anumodana, idem), from अनु (anu, idem) + मुद् (mud, idem) + -ana (idem). Cognate with Khmer អនុមោទនា (ʼɑɑnumootniə), Lao ອະນຸໂມດັນາ (ʼa nu mō da nā).

cog

Lao ອະນຸໂມດັນາ (ʼa nu mō da nā)

2023 April 23, “อนุโมทนาบุญ พระเอกดัง ยูโร ยศวรรธน์ ขอละทางโลกบวชแล้ววันนี้”, in ไทยรัฐ, ไทยรัฐ, retrieved 2025-04-18:

Rejoicing in merit: famed leading actor Yuro Yossavath renounces worldly life and ordains today.

(Buddhist lit.) to share in the joy of another’s good deed; to rejoice in someone’s merit; to express sympathetic joy.


ทูนหัว

th-verb

ทูนหัว • (tuun-hǔua) (abstract noun การทูนหัว)

tuun-hǔua (romanization)
การทูนหัว (abstract-noun)

to hold or place on the head (in order to carry).


กอดอก

/kɔːt̚˨˩.ʔok̚˨˩/

Compound of กอด (gɔ̀ɔt, “to hug”) + อก (òk, “chest”)

com+

(intransitive) to cross one's arms over one's chest


ผ่อนผัน

th-verb

ผ่อนผัน • (pɔ̀n-pǎn) (abstract noun การผ่อนผัน or ความผ่อนผัน)

pɔ̀n-pǎn (romanization)
การผ่อนผัน (abstract-noun)
ความผ่อนผัน (abstract-noun)

/pʰɔn˨˩.pʰan˩˩˦/

Compound of ผ่อน (pɔ̀n, “to lower”) + ผัน (pǎn, “to alter”)

com+

(ambitransitive, of a law, regulation, obligation, requirement, etc) to relax; to remit; to respite; to defer

regulation; obligation; requirement; etc; regulation; obligation; requirement; etc


ถอดอักษร

th-verb

ถอดอักษร • (tɔ̀ɔt-àk-sɔ̌ɔn) (abstract noun การถอดอักษร)

tɔ̀ɔt-àk-sɔ̌ɔn (romanization)
การถอดอักษร (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

ถอด (tɔ̀ɔt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn)

compound

ถอด (tɔ̀ɔt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn)


สรวง

sǔuang (romanization)
สรรวง (alternative)

(ambitransitive, archaic, now only found in combination) to worship, especially with a sacrifice or offering


หัวร้างข้างแตก

head

หัวร้างข้างแตก

/hua̯˩˩˦.raːŋ˦˥.kʰaːŋ˥˩.tɛːk̚˨˩/

Compound of หัว (hǔua, “head”) + ร้าง (ráang, “to separate”) + ข้าง (kâang, “flank”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to split”).
Compare Chinese 頭破血流 /头破血流 (tóupòxuèliú).

com+

(intransitive, idiomatic) to undergo serious physical injury


กบฎ

gà-bòt (romanization)
การกบฎ (abstract-noun)

กบฏ กบฏ#Thai


กบด

gà-bòt (romanization)
การกบด (abstract-noun)

กบฏ กบฏ#Thai