ช่าง

2 Samuel 18:23, KJV:
เขาตอบว่า "จะอย่างไรก็ช่างเถิด ข้าพเจ้าจะขอวิ่งไป...
kǎo dtɔ̀ɔp wâa · “jà yàang-rai gɔ̂ châang tə̀ət · kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ wîng bpai ...
But howsoever, said he, let me run...
(literally) He replied: "I don't care whatever may happen. I'd prefer to run...

Ezekiel 3:11, KJV:
...ถึงเขาจะฟังหรือปฏิเสธไม่ฟังก็ช่างเถิด
... tʉ̌ng kǎo jà fang rʉ̌ʉ bpà-dtì-sèet mâi fang gɔ̂ châang tə̀ət
... whether they will hear, or whether they will forbear.
(literally) ... just don't care whether they will hear or will even refuse to hear.

John 12:7, KJV:
พระเยซูจึงตรัสว่า "ช่างเขาเถิด เขาทำอย่างนี้เพื่อแสดงถึงวันฝังศพของเรา
prá yee-suu jʉng dtràt wâa · “châang kǎo tə̀ət · kǎo tam yàang níi pʉ̂ʉa sà-dɛɛng tʉ̌ng wan fǎng sòp kɔ̌ɔng rao
Then said Jesus, Let her alone: against the day of my burying hath she kept this.

to not care, mind, worry, pay attention, or have interest.


คิดถึง

th-verb

คิดถึง • (kít-tʉ̌ng) (abstract noun การคิดถึง)

kít-tʉ̌ng (romanization)
การคิดถึง (abstract-noun)

/kʰit̚˦˥.tʰɯŋ˩˩˦/

From คิด (kít) + ถึง (tʉ̌ng). Compare Lao ຄິດເຖິງ (khit thœng).


คลาดเคลื่อน

คลาดเคลื่อน • (klâat-klʉ̂ʉan) (abstract noun การคลาดเคลื่อน)

klâat-klʉ̂ʉan (romanization)
การคลาดเคลื่อน (abstract-noun)
คลาศเคลื่อน (alternative archaic dated obsolete)

From คลาด (klâat, “to move”) + เคลื่อน (klʉ̂ʉan, “to move”).

com

คำแปลคลาดเคลื่อน

to be inaccurate; to be inexact; to be imprecise; to be erroneous.


เสี้ยน

th-verb

เสี้ยน • (sîian) (abstract noun การเสี้ยน or ความเสี้ยน)

sîian (romanization)
การเสี้ยน (abstract-noun)
ความเสี้ยน (abstract-noun)

Possibly corrupted from เงี่ยน (ngîian).

(colloquial) to eagerly desire; to crave; to be craving.


กวาดล้าง

กวาดล้าง • (gwàat-láang) (abstract noun การกวาดล้าง)

gwàat-láang (romanization)
การกวาดล้าง (abstract-noun)

From กวาด (gwàat, “to sweep”) + ล้าง (láang, “to wash”); literally, “to sweep and wash”.

af

วันที่ ๕ พฤษภาคม ค.ศ. ๑๙๘๔ ทหารพม่าประมาณ ๗๐๐–๘๐๐ คนเข้าโจมตีกวาดล้างกองกำลังกะเหรี่ยงค่ายบ้านเจดีย์สามองค์
wan-tîi hâa prʉ́t-sà-paa-kom krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp sìi tá-hǎan pá-mâa bprà-maan jèt rɔ́ɔi tʉ̌ng bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi kon kâo joom-dtii gwàat-láang gɔɔng-gam-lang gà-rìiang kâai bâan jee-dii-sǎam-ong
On 5 May 1984 CE, around 700–800 Burmese soldiers attacked and annihilated the Karen armed forces at the Three Pagodas Village camp.

1997, ชาญวิทย์ เกษตรศิริ et al., ความสัมพันธ์ระหว่างไทย–พม่า–กะเหรี่ยง, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, page 119

พ.ศ. ๖๐๗...เนโร...จักรพรรดิโรมัน เริ่มกำจัดกวาดล้างผู้ถือคริสต์อย่างโหดเหี้ยม

2012, พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต), กาลานุกรม พระพุทธศาสนาในอารยธรรมโลก, วัดญาณเวศกวัน, page 57

In 607 BE,...Roman emperor...Nero...started rooting out Christians in a violent manner.

pút-tá-sàk-gà-ràat hòk rɔ́ɔi jèt...nee-roo...jàk-grà-pát roo-man rə̂əm gam-jàt gwàat-láang pûu tʉ̌ʉ krít yàang hòot-hîiam

กลุ่มกวาดล้างการค้าประเวณีได้ข้อมูลมากมาย โสเภณีโดนรวบแทบทั้งเมือง

2014, Zhi Zhu, สิบคดีบาป เล่ม ๒ ชุด สิบดคีบาป, นานมีบุ๊คส์, page 71

As the prostitution extirpating team had obtained a great amount of information, they could arrest many prostitutes across the city.

glùm gwàat-láang gaan-káa-bprà-wee-nii dâai kɔ̂ɔ-muun mâak-maai sǒo-pee-nii doon rûuap tɛ̂ɛp táng mʉʉang

ฤดูใบไม้ผลิ ปี ค.ศ. ๑๙๔๒...ทหารญี่ปุ่นเริ่มปฏิบัติการกวาดล้างอย่างบ้าคลั่ง...ที่เขตภูเขาไท่หัง

2015, เทียนซย่าป้าชั่ง, เพื่อนบ้านผมไม่ใช่คน, นานมีบุ๊คส์, page 178

In Spring, 1942 CE,...Japanese soldiers began their exterminating operations madly and wildly...in the region of the Taihang Mountains.

rʉ́-duu-bai-máai-plì bpii krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi sìi-sìp sɔ̌ɔng...tá-hǎan yîi-bpùn rə̂əm bpà-dtì-bàt-gaan gwàat-láang yàang bâa-klâng...tîi kèet puu-kǎo tâi-hǎng


ป้าย

bpâai (romanization)
การป้าย (abstract-noun)
บ้าย (alternative)


เคี้ยว

th-verb

เคี้ยว • (kíao) (abstract noun การเคี้ยว)

kíao (romanization)
การเคี้ยว (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɡiəwꟲ (“to chew”). Cognate with Lao ຄ້ຽວ (khiāu), Shan ၵဵဝ်ႉ (kâ̰eo), Tai Dam ꪵꪁ꫁ꪫ, Ahom 𑜀𑜢𑜈𑜫 (kiw), Zuojiang Zhuang keux, Zhuang geux.


หัด

hàt (romanization)
การหัด (abstract-noun)

Khmer: ហាត់ (hat)

หัดเคารพความแตกต่าง

หัดอยู่นิ่ง ๆ

หัดนึกถึงความรู้สึกของคนอื่นบ้าง

hàt nʉ́k tʉ̌ng kwaam-rúu-sʉ̀k kɔ̌ɔng kon ʉ̀ʉn bâng

(often used as a command or reprimand) to teach (oneself to do something); to try (to do something).


อัญเชิญ

อัญเชิญ • (an-chəən) (abstract noun การอัญเชิญ)

an-chəən (romanization)
การอัญเชิญ (abstract-noun)

/ʔan˧.t͡ɕʰɤːn˧/

From Middle Khmer añjeñ (“to seek to meet or join; to invite; to request formally; etc”), an extended form of Old Khmer *jeñ (“to meet; to join”), from which Thai เชิญ (chəən) is derived. Cognate with Modern Khmer អញ្ជើញ (ʼɑɑʼɑñcəəñ). Etymologically related to Thai ประเชิญ (bprà-chəən).

cog

Khmer អញ្ជើញ (ʼɑɑʼɑñcəəñ)

2003, “คำอธิบายประกอบของ นายวิจิตร ยอดสุวรรณ”, in โคลงนิราศหริภุญชัย ศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร สอบกับต้นฉบับฉบับเชียงใหม่, Bangkok: n.p., retrieved 2019-07-13:

เจ้ามหาพรหมได้อัญเชิญพระพุทธสิหิงค์มาจากเจ้าเมืองกำแพงเพชรเพื่อถวายเจ้าแสนเมืองมา

jâao má-hǎa prom dâai an-chəən prá pút-tá sì-hǐng maa jàak jâao mʉʉang gam-pɛɛng-pét pʉ̂ʉa tà-wǎai jâao sɛ̌ɛn mʉʉang maa

Chao Maha Phrom had brought Phra Phuttha Sihing [a Buddha image] from the ruler of Kamphaeng Phet Town in to [further] be presented to Chao Saen Mueang Ma.

1946 June 9, “ประกาศสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช ทรงสืบราชสันตติวงศ์ ลงวันที่ ๙ มิถุนายน ๒๔๘๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 61, number Special 39, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-07-13, page 5:

โดยที่รัฐสภาได้ลงมติ ณ วันที่ ๙ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๙ แสดงความเห็นชอบเป็นเอกฉันท์ในอันที่จะอัญเชิญสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช ขึ้นทรงราชย์...

dooi-tîi rát-tà-sà-paa dâai long má-dtì · ná · wan tîi · 9 · mí-tù-naa-yon · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp gâao · sà-dɛɛng kwaam-hěn-chɔ̂ɔp bpen èek-gà-chǎn nai-an-tîi-jà an-chəən sǒm-dèt prá-jâao nɔ́ɔng-yaa-təə · jâao-fáa puu-mí pon à-dun-yá dèech · kʉ̂n song-râat ...

Whereas the National Assembly has adopted on the 9th day of June, 2489 Buddhist Era, a resolution expressing [its] unanimous approval as to the inviting of His Royal Highness the Royal Younger Brother, Prince Bhumibol Adulyadej, to ascend the throne...

20th century, พระยามหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยศิริ), “พงศาวดารนครจำปาศักดิ์ ฉะบับพระยามหาอำมาตยาธิบดี”, in ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๗๐ เรื่อง เมืองนครจำปาศักดิ์, Bangkok: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1941, archived from the original on 2019-07-13, pages 2–3:

พระเจ้ากรุงกำพุชาธิบดีก็อัญเชิญพระเจ้าสุทัศสาราชาเข้าพักอยู่ในพระนคร

prá-jâao grung gam-pú-chaa-típ-bɔɔ-dii gɔ̂ an-chəən prá-jâao sùt-tát-sǎa raa-chaa kâo pák yùu nai prá ná-kɔɔn

The King [of] the Kamphuchathipbodi Kingdom then invited King Suthatsaracha to enter [and] dwell within [his] city.

19th century, “๖๗”, in ห้องสิน, Bangkok: n.p., published 1876, retrieved 2019-07-13:

เกียงจูแหยได้ฟังดังนั้นก็ออกมาคำนับเทวดาอัญเชิญเข้าไปในเมือง เทวดาจึงว่า ง่วนสีเทียนจุ๋นเป็นเทวดาผู้ใหญ่ใช้ให้เรามาห้ามไว้

giiang-juu-yɛ̌ɛ dâai fang dang-nán gɔ̂ ɔ̀ɔk maa kam-náp tee-wá-daa an-chəən kâo bpai nai mʉʉang · tee-wá-daa jʉng wâa · ngûuan-sǐi-tiian-jǔn bpen tee-wá-daa pûu-yài chái hâi rao maa hâam wái

Having heard so, Jiang Ziya then came out to pay homage to the deity [and] invite [him] into the town. The deity then said: "Yuanshi Tianzun, [who] is a high-ranking deity, bid me come to stop [you]."

(elegant, of a sacred object or person) to invite, to request; to bring, to take, to carry.


พิชิต

th-verb

พิชิต • (pí-chít) (abstract noun การพิชิต)

pí-chít (romanization)
การพิชิต (abstract-noun)

/pʰi˦˥.t͡ɕʰit̚˦˥/

From Sanskrit विजित (vijita, “conquered; cooled”).

bor

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ, พาหุงคำฉันท์:
ถึงแม้จะมีอริวิเศษ พลเดชเทียมมาร ขอไทยผจญพิชิตผลาญ อริแม้นมุนินทร
tʉ̌ng-mɛ́ɛ jà mii à-rì wí-sèet · pá-lá dèet-chá tiiam maan · kɔ̌ɔ tai pà-jon pí-chí-dtà plǎan · à-rì mɛ́ɛn mú-nin-tɔɔn
Should there come some significant enemies with strength and energy as great as the demon lord, may the Thais confront and conquer them, annihilating them in the same manner as the Great Sage (subdued the demon king).

พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์

To successfully reach the summit of Mount Everest.
 (literally) To overcome the Everest peak.

(sometimes elegant) to conquer; defeat; subdue; suppress


ยวน

yuuan (romanization)
การยวน (abstract-noun)


สีซอให้ควายฟัง

th-verb

สีซอให้ควายฟัง • (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)

From สี (sǐi, “to play”) + ซอ (sɔɔ, “traditional Thai fiddle”) + ให้ (hâi, “to; for”) + ควาย (kwaai, “water buffalo”) + ฟัง (fang, “to hear; to listen”); literally "to play a fiddle for a water buffalo to listen"; possibly partial calque from Chinese 對牛彈琴／对牛弹琴 (duìniútánqín, “like playing a zither to a cow”).

zh-l

(idiomatic, derogatory, offensive) to waste time reasoning with a fool; to waste time giving advice, instruction, or explanation to a fool.


ถอยหลังเข้าคลอง

th-verb

ถอยหลังเข้าคลอง • (tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng) (abstract noun การถอยหลังเข้าคลอง)

tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng (romanization)
การถอยหลังเข้าคลอง (abstract-noun)

/tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦.kʰaw˥˩.kʰlɔːŋ˧/

From ถอย (tɔ̌i, “to move back; to step back”) + หลัง (lǎng, “back; backwards”) + เข้า (kâo, “in; into”) + คลอง (klɔɔng, “canal”); literally "to step back into the canal".

com

isranews (2018 September 5) “ซัดคลังถอยหลังเข้าคลอง ๑๖ ปี ยัน ปชช. ร่วมจ่ายผ่านระบบภาษีทางตรงอ้อมแล้ว”, in สำนักข่าวอิศรา (in Thai), Bangkok: สำนักข่าวอิศรา, retrieved 2019-02-22
กลุ่มคนรักหลักประกันสุขภาพกล่าวถึงแนวคิดของกระทรวงการคลังที่ต้องการลดภาระงบประมาณของประเทศด้วยการให้สิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง) เฉพาะผู้มีรายได้ไม่ถึงปีละ ๑ แสนบาท...เป็นแนวคิดที่ถอยหลังเข้าคลอง
glùm kon rák làk-bprà-gan-sùk-kà-pâap glàao tʉ̌ng nɛɛo-kít kɔ̌ɔng grà-suuang gaan klang tîi dtɔ̂ng-gaan lót paa-rá ngóp-bprà-maan kɔ̌ɔng bprà-têet dûai gaan-hâi sìt-tí làk-bprà-gan-sùk-kà-pâap-tûuan-nâa · (bàt-tɔɔng) · chà-pɔ́ pûu mii raai-dâai mâi tʉ̌ng bpii lá · nʉ̀ng · sɛ̌ɛn bàat ... bpen nɛɛo-kít tîi tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng
The Group of Health Insurance Lovers spoke about the idea of the finance ministry which seeks to reduce the expenditure burden of the nation by granting the rights of universal health insurance (gold card) to those having less than THB 100,000 income per year only...[, saying that it] is an idea which steps back into the canal.

Voice Online (2018 May 21) “๔ ปี คสช. ปฏิรูปสุขภาพถอยหลังเข้าคลอง”, in Voice (in Thai), Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-22
ก่อนที่จะมีรัฐประหาร ระบบหลักประกันสุขภาพเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน...แต่พอเกิดรัฐประหาร เกิดข้อขัดแย้งที่มีความพยายามจะดึงระบบสุขภาพเข้าไปเป็นของบุคลากรในกระทรวงสาธารณสุขเท่านั้น อันนี้ผมคิดว่า เป็นเรื่องถอยหลังเข้าคลอง
gɔ̀ɔn tîi jà mii rát-tà-bprà-hǎan · rá-bòp làk-bprà-gan-sùk-kà-pâap nén gaan-mii-sùuan-rûuam kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon ... dtɛ̀ɛ pɔɔ gə̀ət rát-tà-bprà-hǎan · gə̀ət kɔ̂ɔ-kàt-yɛ́ɛng tîi mii kwaam-pá-yaa-yaam jà dʉng rá-bòp sùk-kà-pâap kâo bpai bpen kɔ̌ɔng bùk-ká-laa-gɔɔn nai grà-suuang sǎa-taa-rá-ná-sùk tâo-nán · an níi pǒm kít wâa · bpen rʉ̂ʉang tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng
Before the coup took place, the health insurance system was focused on public participation... But after the coup happened, there has been a controversy which involves an attempt to pull the health system into the hands of the personnel of the health ministry only. Regarding this, I think that it is a moving-back-into-the-canal matter.

ชญา, ปาลญ์ (2015 December 30) “สมาคมนักข่าวฯ ยกปี ๕๘ เป็นปีแห่งความอึดอัด ถอยหลังเข้าคลอง ปมปฏิรูปสื่อ”, in news.mthai.com (in Thai), Bangkok: MThai.com, retrieved 2019-02-22
สมาคมนักข่าวยกปี ๕๘ เป็นปีแห่งความอึมครึม อึดอัด เผชิญหน้าสถานการณ์ถอยหลังเข้าคลองตามเส้นทางปฏิรูปสื่อ
sà-maa-kom nák-kàao yók bpii · hâa bpɛ̀ɛt · bpen bpii hɛ̀ng kwaam-ʉm-krʉm · ʉ̀t-àt · pà-chəən-nâa sà-tǎa-ná-gaan tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng dtaam sên-taang bpà-dtì-rûup sʉ̀ʉ
The Society of News Reporters labelled the year 2015 as a year of obscurity and uncomfortability[, in which everyone was] faced with a situation of stepping back into the canal along the road of media reforms.

กรีนพีซ ประเทศไทย (2010 October 3) “ประเทศไทยกำลังก้าวหน้าไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนหรือถอยหลังเข้าคลอง”, in Greenpeace Thailand (in Thai), Bangkok, retrieved 2019-02-22
ประเทศไทยกำลังก้าวหน้าไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนหรือถอยหลังเข้าคลอง
bprà-têet tai gam-lang gâao-nâa bpai sùu gaan-pát-tá-naa-tîi-yâng-yʉʉn rʉ̌ʉ tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng
Is Thailand progressing to sustainable development or moving back into the canal?

ไรท, ไมเคิล (2007) โลกนี้มีอนาคตหรือ? (in Thai), Bangkok: Matichon Public Company Limited, →ISBN, page 167
นักคิดบางคนสิ้นหวังแล้วเห็นว่า โลกกำลังถอยหลังเข้าคลองกลับไปสู่ลัทธิฟาสซิสต์
nák-kít baang kon sîn wǎng lɛ́ɛo hěn wâa · lôok gam-lang tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng glàp bpai sùu lát-tí fáat-sít
Some thinkers had lost hope, seeing that the world was moving back into the canal [by] returning to the cult of Fascism.

ดท (2005 February 1) “การเมืองถอยหลังเข้าคลอง โฆษก ปชป. แฉสารพัดวิชามารพรรคการเมืองใหญ่”, in อาร์วายทีไนน์ (in Thai), Bangkok: InfoQuest Limited, retrieved 2019-02-22
สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นความพยายามดำเนินการทางการเมืองที่ทำให้ระบบการเมืองไทยถอยหลังเข้าคลอง
sìng tîi gə̀ət kʉ̂n bpen kwaam-pá-yaa-yaam dam-nəən gaan taang gaan-mʉʉang tîi tam hâi rá-bòp gaan-mʉʉang tai tɔ̌i-lǎng-kâo-klɔɔng
The things which had happened were the attempts to carry out political activities which caused the Thai political system to step back into the canal.

(idiomatic) to retrogress; to regress; to retrograde.


กระตุกหนวดเสือ

th-verb

กระตุกหนวดเสือ • (grà-dtùk-nùuat-sʉ̌ʉa) (abstract noun การกระตุกหนวดเสือ)

grà-dtùk-nùuat-sʉ̌ʉa (romanization)
การกระตุกหนวดเสือ (abstract-noun)

From กระตุก (grà-dtùk, “to jerk; to pull suddenly”) + หนวด (nùuat, “whisker”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”); literally "to jerk a tiger's whiskers".

compound

(idiomatic) to irritate a powerful person.


กลับเนื้อกลับตัว

th-verb

กลับเนื้อกลับตัว • (glàp-nʉ́ʉa-glàp-dtuua) (abstract noun การกลับเนื้อกลับตัว)

glàp-nʉ́ʉa-glàp-dtuua (romanization)
การกลับเนื้อกลับตัว (abstract-noun)

From กลับ (glàp, “to turn (back; over, to the opposite, upside down, etc.)”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh”) + กลับ (glàp, “to turn (back; over, to the opposite, upside down, etc.)”) + ตัว (dtuua, “body”); literally "to turn (one's) flesh, turn (one's) body".

compound

turn over a new leaf
turn over a new leaf

(idiomatic) to reform oneself; to amend; to turn over a new leaf.


กลับตัว

th-verb

กลับตัว • (glàp-dtuua) (abstract noun การกลับตัว)

glàp-dtuua (romanization)
การกลับตัว (abstract-noun)

From กลับ (glàp, “to turn (back; over, to the opposite, upside down, etc.)”) + ตัว (dtuua, “body; self”); literally "to turn one's body" or "to turn one's self".


กลัวดอกพิกุลจะร่วง

th-verb

กลัวดอกพิกุลจะร่วง • (gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang)

/klua̯˧.dɔːk̚˨˩.pʰi˦˥.kun˧.t͡ɕa˨˩.rua̯ŋ˥˩/

Compound of กลัว (gluua, “to fear”) + ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + พิกุล (pí-gun, “medlar”) + จะ (jà, “would”) + ร่วง (rûuang, “to fall; to drop”), literally “to fear that a medlar flower would drop”.
Originated from a Thai fable, Phikun Thong (พิกุลทอง; literally, "Golden Medlar"), in which Princess Phikun Thong prefers to remain silent because a magical medlar flower drops from her mouth whenever she speaks.

com+

2016, ฟ้าดุษฎี, เสน่หาดอกแก้ว, eReader (Thailand), page 198:
วันนี้ หญิงสาวตรงหน้าช่างดูพูดน้อยเหลือเกิน น้อยจนเหมือนกลัวดอกพิกุลจะร่วงออกจากปาก
wan níi · yǐng-sǎao dtrong nâa châang duu pûut nɔ́ɔi lʉ̌ʉa-gəən · nɔ́ɔi jon mʉ̌ʉan gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang ɔ̀ɔk jàak bpàak
Today, the girl before him seemed so quiet - so quiet as if she was fearing that a medlar flower would drop out of the mouth.

2015, รจวลี, อ้อนรักทัณฑ์เสน่หา, eReader (Thailand), page 183:
สงสัยชาติที่แล้วเธอจะเกิดเป็นนางพิกุลทอง พอพูดเลยกลัวดอกพิกุลจะร่วงออกจากปาก
sǒng-sǎi châat tîi lɛ́ɛo təə jà gə̀ət bpen naang pí-gun tɔɔng · pɔɔ pûut ləəi gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang ɔ̀ɔk jàak bpàak
Maybe she was born as Lady Golden Medlar in her previous life, that's why she fears that a medlar flower would drop out of her mouth whenever she's to speak.

2015,เทียนซย่าป้าชั่ง (author), ศุณิษา เทพธารากุลการ (translator), เพื่อนบ้านผมไม่ใช่คน, Nanmeebooks, →ISBN, page 51:
กลัวดอกพิกุลจะร่วง ต่อให้ตีจนตายก็ไม่ยอมปริปาก
gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang · dtɔ̀ɔ hâi dtii jon dtaai gɔ̂ mâi yɔɔm bprì-bpàak
[He] feared that a medlar flower would drop. He refused to open his mouth, even he would be beaten to death.

keep one's mouth shut
keep one's mouth shut

(idiomatic) to remain quiet; to refuse to speak; to keep one's mouth shut


กอดเก้าอี้

th-verb

กอดเก้าอี้ • (gɔ̀ɔt-gâo-îi)

/kɔːt̚˨˩.kaw˥˩.ʔiː˥˩/

Compound of กอด (gɔ̀ɔt, “to hug”) + เก้าอี้ (gâo-îi, “chair”), literally “to hug the chair”

com+

(idiomatic, intransitive) to refuse to leave one's office or position; to refuse to resign


เกลียดตัวกินไข่

th-verb

เกลียดตัวกินไข่ • (glìiat-dtuua-gin-kài)

From เกลียด (glìiat, “to dislike; to hate”) + ตัว (dtuua, “body”) + กิน (gin, “to eat”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to hate its body, but still eat its eggs".

compound

(idiomatic) to seek or accept benefits from anybody or anything one hates.


เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง

th-verb

เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง • (glìiat-bplaa-lǎi-gin-náam-gɛɛng)

From เกลียด (glìiat, “to dislike; to hate”) + ปลาไหล (lǎi, “eel”) + กิน (gin, “to eat; to drink; to consume; etc.”) + น้ำ (náam, “liquid; water”) + แกง (gɛɛng, “soup”); literally "to hate an eel, but still eat (an eel) soup" or "to hate an eel, but still drink the liquid from (an eel) soup", referring to the situation in which a person refuses to eat eel meat in an eel soup but still enjoys the liquid part of the soup, despite the fact that it is an eel broth.

compound

en-เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง-th-verb-6Zp5QN-h

en-เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง-th-verb-2ckVstR3


ข้ามน้ำข้ามทะเล

th-verb

ข้ามน้ำข้ามทะเล • (kâam-náam-kâam-tá-lee) (abstract noun การข้ามน้ำข้ามทะเล)

kâam-náam-kâam-tá-lee (romanization)
การข้ามน้ำข้ามทะเล (abstract-noun)

From ข้าม (kâam, “to cross”) + น้ำ (náam, “water”) + ข้าม (kâam, “to cross”) + ทะเล (tá-lee, “sea”); literally "to cross seas, cross waters".

compound

(idiomatic) to endure or undergo difficulties or obstructions in order to reach one's achievement, success, goal, destination, etc.

บุกป่าฝ่าดง

to pass through forests, pass through jungles

บุกป่าฝ่าหนาม

to pass through forests, pass through thorns

ฝ่าคมหอกคมดาบ

to pass through spear blades and sword blades


งานเข้า

From งาน (ngaan, “work; job”) + เข้า (kâo, “to enter; to come in”).

com

(slang, idiomatic) to meet an urgent problem.


เซลฟี

th-verb

เซลฟี • (seel-fîi) (abstract noun การเซลฟี)

seel-fîi (romanization)
การเซลฟี (abstract-noun)


เซลฟี่

เซลฟี่ • (seel-fîi) (abstract noun การเซลฟี่)

seel-fîi (romanization)
การเซลฟี่ (abstract-noun)

เซลฟี เซลฟี#Thai


ลวนลาม

ลวนลาม • (luuan-laam) (abstract noun การลวนลาม)

luuan-laam (romanization)
การลวนลาม (abstract-noun)

From ลวน (luuan, “undefined”) + ลาม (laam, “to take liberties”).


คุ้ม

kúm (romanization)
การคุ้ม (abstract-noun)

Possibly related to คุม (kum), คลุม (klum), กุม (gum).

Phrae Province
th:คุ้มวงศ์บุรี
th:คุ้มเจ้าหลวง นครแพร่


กรรเชียง

th-verb

กรรเชียง • (gan-chiiang) (abstract noun การกรรเชียง)

gan-chiiang (romanization)
การกรรเชียง (abstract-noun)


ยิง

ying (romanization)
การยิง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲɯŋᴬ (“to shoot”).
Cognate with Northern Thai ᨿᩥ᩠ᨦ, Lao ຍິງ (nying), Zhuang nyingz, Saek ญิ๊ง.

(of weapons) to discharge; to shoot; to fire.

(of shooting instruments, as stable guns, glue guns, etc); to use; to employ; to cause to work or operate; to cause to discharge something inside.

ยิงคำถาม

ยิงประตู

(literally) to shoot (a ball into) a goal

(figurative) to shoot: to give forth or send forth rapidly or forcibly.

ยิงฟัน

(figurative) to flash: to display, give forth, or send forth suddenly and briefly.

(slang, telephony) to beep (so as to request a call back, for example).


หน้าแหก

หน้าแหก • (nâa-hɛ̀ɛk)

/naː˥˩.hɛːk̚˨˩/

From หน้า (nâa, “face”) + แหก (hɛ̀ɛk, “to break”); literally "face breaking" or "broken face".

compound

to lose face because of disappointment or of one's own mistake or fault.


หน้าแตก

th-verb

หน้าแตก • (nâa-dtɛ̀ɛk)

/naː˥˩.tɛːk̚˨˩/

From หน้า (nâa, “face”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to break into pieces; to shatter”); literally "face shattering" or "shattered face".


เสวย

th-verb

เสวย • (sà-wə̌əi) (abstract noun การเสวย)

sà-wə̌əi (romanization)
การเสวย (abstract-noun)
เสพย์ (alternative)

/sa˨˩.wɤːj˩˩˦/

From Middle Khmer svoya, svoyya, soya, or Angkorian Old Khmer svey (“to enjoy; to partake; to experience; to suffer; etc”). Cognate with Modern Khmer ស្វោយ (svaoy), សោយ (saoy).

der

Matthew 27:34, KJV:
เขาเอาน้ำองุ่นเปรี้ยวระคนกับของขมมาถวายพระองค์ เมื่อพระองค์ทรงชิมก็ไม่เสวย
kǎo ao náam à-ngùn bprîao rá-kon gàp kɔ̌ɔng kǒm maa tà-wǎai prá-ong · mʉ̂ʉa prá-ong song chim gɔ̂ mâi sà-wə̌əi
They gave him vinegar to drink mingled with gall: and when he had tasted thereof, he would not drink.

1 Kings 21:5, KJV:
ไฉนพระจิตของพระองค์จึงเสียพระทัยไม่เสวยพระกระยาหาร
chà-nǎi prá-jìt kɔ̌ɔng prá-ong jʉng sǐia-prá-tai mâi sà-wə̌əi prá-grà-yaa-hǎan
Why is thy spirit so sad, that thou eatest no bread?

Luke 4:2, KJV:
ทรงถูกพญามารทดลองถึงสี่สิบวัน ในวันเหล่านั้น พระองค์มิได้เสวยอะไรเลย
song tùuk pá-yaa-maai tót-lɔɔng tʉ̌ng sìi-sìp wan · nai wan lào nán · prá-ong mí dâai sà-wə̌əi à-rai ləəi
Being forty days tempted of the devil. And in those days he did eat nothing

(used of gods and royals) to consume; to eat; to take; to drink.

เสวยราชย์

To be/become a monarch.
 (literally) To possess monarchical status.

พระจันทร์เสวยฤกษ์มาฆะ

The moon (god in Buddhism and Hinduism) occupies the constellation Māgha.

(used of gods and royals) to own; possess; to come into possession.

เสวยทุกข์ในนรก

เสวยกรรม

To die.
 (literally) To experience karma.

(elegant, literary, poetic) to experience; to undergo.

เสวยเอกสิทธิ์

(elegant, literary, poetic) to enjoy; to receive pleasure or benefit (from).


เสพย์

sèep (romanization)
การเสพย์ (abstract-noun)

เสวย เสวย#Thai


เอาหูไปนา เอาตาไปไร่

th-verb

เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ • (ao-hǔu-bpai-naa ao-dtaa-bpai-râi) (abstract noun การเอาหูไปนา เอาตาไปไร่)

ao-hǔu-bpai-naa ao-dtaa-bpai-râi (romanization)
การเอาหูไปนา เอาตาไปไร่ (abstract-noun)

เอา (ao, “to bring; to take”) + หู (hǔu, “ear”) + ไป (bpai, “to”) + นา (naa, “rice field”) + เอา (ao, “to bring; to take”) + ตา (dtaa, “eye”) + ไป (bpai, “to”) + ไร่ (râi, “farm”); literally "to take the ear to a field, to take the eye to a farm".

com

(idiomatic) to turn a blind eye; to turn a deaf ear.

en-เอาหูไปนา_เอาตาไปไร่-th-verb-1uT048id


ขอบ

th-verb

ขอบ • (kɔ̀ɔp)

to accept; to acknowledge; to recognise.

(poetry) to repay; to answer; to receive.


เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม

เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม • (kâo-mʉʉang-dtaa-lìu-dtɔ̂ng-lìu-dtaa-dtaam)

/kʰaw˥˩.mɯa̯ŋ˧.taː˧.liw˨˩.tɔŋ˥˩.liw˨˩.taː˧.taːm˧/

From เข้า (kâo, “to enter”) + เมือง (mʉʉang, “city; town”) + ตา (dtaa, “eye”) + หลิ่ว (lìu, “squint”) + ต้อง (dtɔ̂ng, “to need; to be required”) + หลิ่ว (lìu, “to squint”) + ตา (dtaa, “eye”) + ตาม (dtaam, “after; according to; in line with”); literally "to enter the town of squint-eyed people and need to squint one's own eyes like them".

compound

(idiomatic) to follow local custom; to follow the majority.

en-เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม-th-verb-K4b~4lnX


ถ่ายรูป

th-verb

ถ่ายรูป • (tàai-rûup) (abstract noun การถ่ายรูป)

tàai-rûup (romanization)
การถ่ายรูป (abstract-noun)


กลาย

glaai (romanization)
การกลาย (abstract-noun)

Cognate with Lao ກາຍ (kāi), Lü ᦂᦻ (k̇aay), Tai Nüa ᥐᥣᥭᥰ (käay), Shan ၵၢႆ (kǎai).
Compare Old Chinese 改 (OC *klɯːʔ), Khmer ក្លាយ (klaay), Mon ကၠဲာ, Vietnamese trái.

2010 October 8, กนกวรรณ ทองตะโก, “กากี”, in คลังความรู้, กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, retrieved 2022-08-17:

ครุฑจึงอุ้มนางบินกลับไปวิมานฉิมพลีกลายเพศเป็นเทพบุตร

krút jʉng ûm naang bin glàp bpai wí-maan chǐm-pá-lii glaai pêet bpen têep-pá-bùt

The garuda, carrying her [in his arms], then flew back to [his] cotton castle, [where he] transformed [his own] appearance into a deity.

(transitive) to change; to transform; to turn.

1902, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “พระราชกระแสพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงสอบเรื่องราวตำราพระเมรุกรมหลวงโยธาเทพกับพระราชพงศาวดาร”, in ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา, volume 1, พระนคร: โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 106:

ผู้ดีกลายเปนไพร่ ๆ กลายเปนผู้ดีถึง ๗ ครั้งใน ๙๐ ปีนั้น

pûu-dii glaai bpen prâi prâi glaai bpen pûu-dii tʉ̌ng · jèt · kráng nai · gâao sìp · bpii nán

Gentry turned into peasantry [and] peasantry turned into gentry on as many as seven occasions during those ninety years.

1916, พจนสุนทร (เรือง อติเปรมานนท์), พระยา, “คำแปล”, in พงษาวดารกรุงศรีอยุทธยา ภาษามคธ แลคำแปล, พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, page 24:

ฤดูหนาวก็กลายเปนฤดูร้อน ฤดูร้อนก็กลายเปนฤดูหนาว

rʉ́-duu nǎao gɔ̂ glaai bpen rʉ́-duu rɔ́ɔn · rʉ́-duu rɔ́ɔn gɔ̂ glaai bpen rʉ́-duu nǎao

So the cold season turns to be a hot season [and] the hot season then turns to be a cold season.

1939, ธรรมนูญวุฒิกร (ประวัติ ปัตตพงศ์), หลวง, “หมวด ๑๑ อาวัล”, in กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยตั๋วเงิน, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, page 118:

ถ้าลงในด้านหลัง จะกลายเป็นสลักหลัง

tâa long nai dâan lǎng · jà glaai bpen sà-làk-lǎng

If [the signature] is affixed to the rear side [of the bill, it] would turn to be an endorsement.

(intransitive) to change, transform, turn, or grow (into, to be, etc); to become.

2021 July 27, ทักษิณ ชินวัตร, “ทักษิณเล่านาทีรัฐประหาร 49 รับยอมจบเพราะคิดว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรฉลาด ๆ”, in มติชนออนไลน์, กรุงเทพฯ: มติชน, archived from the original on 2021-07-27:

นึกว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรที่ฉลาด ๆ แต่กลายเป็นว่า ก็โง่จนถึงทุกวันนี้

nʉ́k wâa · bpà-dtì-wát lɛ́ɛo jà tam à-rai tîi chà-làat chà-làat dtɛ̀ɛ glaai bpen wâa · gɔ̂ ngôo jon tʉ̌ng túk-wan-níi

[I] thought that [they] would do anything wise[r after they] had carried out the coup, but [it] turns out to be that [they] remain stupid up to these days.

(intransitive) to turn out (that, to be, etc).


ถอดถอน

ถอดถอน • (tɔ̀ɔt-tɔ̌ɔn) (abstract noun การถอดถอน)

tɔ̀ɔt-tɔ̌ɔn (romanization)
การถอดถอน (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.tʰɔːn˩˩˦/

From ถอด (tɔ̀ɔt, “to remove; to take off”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out; to remove; to withdraw”).


ฎีกา

From Pali ṭīkā (“sub-commentary”); perhaps via Old Khmer ṭīkā (“clarification; commentary; decree; explanation; instruction; order; etc”). Cognate with Modern Khmer ដីកា (dəykaa).

der

to submit a memorial or petition (to a monarch).

court of last resort
court of last resort

(law) to lodge a final appeal; to appeal (to a supreme court or court of last resort).


รองพื้น

th-verb

รองพื้น • (rɔɔng-pʉ́ʉn) (abstract noun การรองพื้น)

rɔɔng-pʉ́ʉn (romanization)
การรองพื้น (abstract-noun)

/rɔːŋ˧.pʰɯːn˦˥/

From รอง (rɔɔng, “to base”) + พื้น (pʉ́ʉn, “surface”).

compound

รองพื้นผิดเบอร์

To use a wrong foundation formula.
 (literally) To use a wrong number of foundation.

(cosmetics and colloquial) to apply a foundation.


ออร์เดอร์

th-verb

ออร์เดอร์ • (ɔɔ-də̂ə) (abstract noun การออร์เดอร์)

ɔɔ-də̂ə (romanization)
การออร์เดอร์ (abstract-noun)

/ʔɔː˧.dɤː˥˩/

(informal) to order (to make such request).


ออเดอร์

ออเดอร์ • (ɔɔ-də̂ə) (abstract noun การออเดอร์)

ɔɔ-də̂ə (romanization)
การออเดอร์ (abstract-noun)

/ʔɔː˧.dɤː˥˩/

ออร์เดอร์ ออร์เดอร์#Thai


ขายตัว

ขายตัว • (kǎai-dtuua) (abstract noun การขายตัว)

kǎai-dtuua (romanization)
การขายตัว (abstract-noun)

From ขาย (kǎai, “to sell”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

1868, จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, ประชุมกฎหมายประจำศก, volume 8, Bangkok: โรงพิมพ์เดลิเมล์, published 1935, page 19:

พระราชบัญญัติเรื่องกู้เงินแลขายตัวให้คิดดอกเบี้ยเพียงชั่งละบาท

prá-râat-chá-ban-yàt rʉ̂ʉang gûu ngən lɛɛ kǎai-dtuua hâi kít dɔ̀ɔk-bîia piiang châng lá bàat

Decree on borrowing of money and selling oneself, for which interest shall only be reckoned [at the rate of one] tical [per] each catty.

(historical) to sell oneself as a slave.


ครอบงำ

th-verb

ครอบงำ • (krɔ̂ɔp-ngam) (abstract noun การครอบงำ or ความครอบงำ)

krɔ̂ɔp-ngam (romanization)
การครอบงำ (abstract-noun)
ความครอบงำ (abstract-noun)

/kʰrɔːp̚˥˩.ŋam˧/

From ครอบ (krɔ̂ɔp, “to cover”) + งำ (ngam, “to keep; to protect”). Compare Lao ຄອບງຳ (khǭp ngam).

compound

(archaic) to administer; to govern; to rule.

2013, ธานี พูนสุวรรณ, ปล่อยมันไป:
พอมองอะไรยามไกลห่างกลับเห็นเล็กลงไปเลย ความหวั่นไหวที่คอยเข้าครอบงำกลับทำไม่ได้ดังเคย
pɔɔ mɔɔng à-rai yaam glai-hàang glàp hěn lék long bpai ləəi · kwaam-wàn-wǎi tîi kɔɔi kâo krɔ̂ɔp-ngam glàp tam mâi dâi dang-kəəi
It's funny how some distance makes everything seem small. And the fears that once controlled me can't get to me at all!

Romans 6:12, KJV:
เหตุฉะนั้น อย่าให้บาปครอบงำกายที่ต้องตายของท่าน ซึ่งทำให้ต้องเชื่อฟังตัณหาของกายนั้น
hèet-chà-nán yàa hâi bàap krɔ̂ɔp-ngam gaai tîi dtɔ̂ɔng dtaai kɔ̌ɔng tân sʉ̂ng tam hâi dtɔ̂ɔng chʉ̂ʉa-fang dtan-hǎa kɔ̌ɔng gaai nán
Let not sin therefore reign in your mortal body, that ye should obey it in the lusts thereof.


บู๊

búu (romanization)
การบู๊ (abstract-noun)


เวียน

th-verb

เวียน • (wiian) (abstract noun การเวียน)

wiian (romanization)
การเวียน (abstract-noun)


แข่ง

kɛ̀ng (romanization)
การแข่ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຂ່ງ (khǣng), Khün ᨡᩮ᩠᩵ᨦ, and Shan ၶဵင်ႇ (khàeng). Compare Middle Chinese 競 (MC gjaengH, “to compete”)

to compete; to race; to contend with; to strive for; to vie.


ประพันธ์

ประพันธ์ • (bprà-pan) (abstract noun การประพันธ์)

bprà-pan (romanization)
การประพันธ์ (abstract-noun)


รักษาการ

รักษาการ • (rák-sǎa-gaan) (abstract noun การรักษาการ)

rák-sǎa-gaan (romanization)
การรักษาการ (abstract-noun)

From รักษา (rák-sǎa, “to care; to guard; to maintain; to protect”) + การ (gaan, “action; activity”).

af

to assume office, duty, responsibility, etc, for the time being.


ติดดิน

th-verb

ติดดิน • (dtìt-din) (abstract noun การติดดิน or ความติดดิน)

dtìt-din (romanization)
การติดดิน (abstract-noun)
ความติดดิน (abstract-noun)

From ติด (dtìt, “to be attached; to be fixed; to get stuck; to be tightly close; etc.”) + ดิน (din, “earth; ground; soil; etc.”); literally "to be attached to the earth", "to be bound to the earth", "to be confined to the earth", etc.; probably a calque of English down-to-earth.

af

(slang) to live a simple life or be simple in style, especially despite being rich, famous, etc.


ขอบน้ำใจ

th-verb

ขอบน้ำใจ • (kɔ̀ɔp-nám-jai) (abstract noun การขอบน้ำใจ or ความขอบน้ำใจ)

kɔ̀ɔp-nám-jai (romanization)
การขอบน้ำใจ (abstract-noun)
ความขอบน้ำใจ (abstract-noun)

ขอบ (kɔ̀ɔp, “to acknowledge”) + น้ำใจ (náam-jai, “favour; generosity; kindness”).


ขอบพระคุณ

th-verb

ขอบพระคุณ • (kɔ̀ɔp-prá-kun) (abstract noun การขอบพระคุณ or ความขอบพระคุณ)

kɔ̀ɔp-prá-kun (romanization)
การขอบพระคุณ (abstract-noun)
ความขอบพระคุณ (abstract-noun)

From ขอบ (kɔ̀ɔp, “to acknowledge”) + พระ (prá, “holy; excellent; sacred”) + คุณ (kun, “favour; kindness”).

com

(very formal, transitive or intransitive) to thank; to give thanks.


ทัศนาจร

th-verb

ทัศนาจร • (tát-sà-naa-jɔɔn) (abstract noun การทัศนาจร)

tát-sà-naa-jɔɔn (romanization)
การทัศนาจร (abstract-noun)


ยอมหักไม่ยอมงอ

ยอมหักไม่ยอมงอ • (yɔɔm-hàk-mâi-yɔɔm-ngɔɔ) (abstract noun การยอมหักไม่ยอมงอ)

yɔɔm-hàk-mâi-yɔɔm-ngɔɔ (romanization)
การยอมหักไม่ยอมงอ (abstract-noun)

From ยอม (yɔɔm, “to agree; to accept; to yield”) + หัก (hàk, “to break”) + ไม่ (mâi, “not”) + ยอม (yɔɔm, “to agree; to accept; to yield”) + งอ (ngɔɔ, “to bend”); literally "to agree to break, never agree to bend", "to yield to breaking, never yield to bending", "better break than bend"; probably influenced by English better bend than break.

af

(idiomatic) to be inflexible, uncompromising, or unyielding.


เพลิดเพลิน

th-verb

เพลิดเพลิน • (plə̂ət-pləən) (abstract noun การเพลิดเพลิน)

plə̂ət-pləən (romanization)
การเพลิดเพลิน (abstract-noun)

/pʰlɤːt̚˥˩.pʰlɤːn˧/

to enjoy, to be amused, to be entertained.


จำศีล

จำศีล • (jam-sǐin) (abstract noun การจำศีล)

jam-sǐin (romanization)
การจำศีล (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine; to stay; to remain; to recall; to remember”) + ศีล (sǐin, “śīla”).

af

(used of a priest) to observe religious precepts, principles, requirements, etc.

(used of a priest) to remain at a place during a religious retreat, Lenten season, etc.


จำวัด

th-verb

จำวัด • (jam-wát) (abstract noun การจำวัด)

jam-wát (romanization)
การจำวัด (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine”) + วัด (wát, “temple”); literally "to confine oneself in a temple".

af

(used of a priest) to sleep; to go to bed.


แซ็ว

sɛo (romanization)
การแซ็ว (abstract-noun)

แซว แซว#Thai


แซว

sɛo (romanization)
การแซว (abstract-noun)

(colloquial) to tease; to banter; to chaff.


บันทึก

th-verb

บันทึก • (ban-tʉ́k) (abstract noun การบันทึก)

ban-tʉ́k (romanization)
การบันทึก (abstract-noun)

From Old Khmer ផ្ទិក៑ (phdik, “to lessen; to reduce; to shorten”).

bor

(archaic) to lessen; to reduce; to shorten.

Esther 9:32, KJV:
พระบัญชาของพระนางเอสเธอร์ตั้งระเบียบการเทศกาลเปอร์ริมไว้และมีบันทึกไว้ในหนังสือ
prá ban-chaa kɔ̌ɔng prá-naang ées-tə̂ə dtâng rá-bìiap-gaan têet-sà-gaan bpəə-rim wái lɛ́ mii ban-tʉ́k wái nai nǎng-sʉ̌ʉ
And the decree of Esther confirmed these matters of Purim; and it was written in the book.


เพาะ

pɔ́ (romanization)
การเพาะ (abstract-noun)

เพาะตุ๊กแกขาย

เพาะถั่วงอก

เพาะเนื้อเยื่อ

pɔ́ nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa

เพาะนิสัย

เพาะกล้าม

to grow; to culture; to cultivate; to farm.


กระโดดร่ม

th-verb

กระโดดร่ม • (grà-dòot-rôm) (abstract noun การกระโดดร่ม)

grà-dòot-rôm (romanization)
การกระโดดร่ม (abstract-noun)

From กระโดด (grà-dòot, “to jump”) + ร่ม (rôm, “parachute”).


ประท้วง

th-verb

ประท้วง • (bprà-túuang) (abstract noun การประท้วง)

bprà-túuang (romanization)
การประท้วง (abstract-noun)

From ประ (bprà) + ท้วง (túuang). Cognate with Lao ປະທ້ວງ (pa thūang).


ปล้ำ

bplâm (romanization)
การปล้ำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *plamꟲ (“to wrestle”).
Cognate with Lao ປ້ຳ (pam), Northern Thai ᨸᩴ᩶ᩣ, Lü ᦔᦸᧄᧉ (ṗoam²), Tai Dón ꪜꪝꪾꫂ, Shan ပမ်ႈ (pām) or ပွမ်ႈ (pāum).

cog

Lü ᦔᦸᧄᧉ (ṗoam²)

Tai Dón ꪜꪝꪾꫂ


ปลอม

bplɔɔm (romanization)
การปลอม (abstract-noun)

Cognate with Isan ปลอม, Lao ປອມ (pǭm), Northern Thai ᨸᩖᩬᨾ (pɔɔm¹) or ᨸᩬᨾ (pɔɔm¹), Khün ᨸᩬᨾ, Tai Dam ꪜꪮꪣ (pom).


ฉิบหาย

th-verb

ฉิบหาย (abstract noun การฉิบหาย or ความฉิบหาย)

การฉิบหาย (abstract-noun)
ความฉิบหาย (abstract-noun)

/t͡ɕʰip̚˨˩.haːj˩˩˦/

/t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/

(sometimes considered vulgar and offensive) to go to wrack and ruin; to undergo complete loss, destruction, or failure; to suffer disaster; to undergo ruination.


ชิบหาย

ชิบหาย • (chíp-hǎai) (abstract noun การชิบหาย or ความชิบหาย)

chíp-hǎai (romanization)
การชิบหาย (abstract-noun)
ความชิบหาย (abstract-noun)

/t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/

ฉิบหาย ฉิบหาย#Thai


โทษ

tôot (romanization)
การโทษ (abstract-noun)
โทษา (alternative)
โทษะ (alternative)
โทส (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit दोष (doṣa, “crime; harm; etc”); perhaps via Old Khmer doṣa (“crime, offence; blame, accusation; harm, danger; wrong, evil; etc”). Cognate with Modern Khmer ទោស (tooh).


รับรอง

th-verb

รับรอง • (ráp-rɔɔng) (abstract noun การรับรอง)

ráp-rɔɔng (romanization)
การรับรอง (abstract-noun)

→ Khmer: រ៉ាប់រង (rap rɔɔng)

→ Lao: ຮັບຮອງ (hap hǭng)

From รับ (ráp, “to accept; to agree; to support”) + รอง (rɔɔng, “to support”).

compound

/rap̚˦˥.rɔːŋ˧/

to acknowledge; to authenticate; to certify.


รับรอง

From รับ (ráp, “to greet; to receive; to support; to welcome”) + รอง (rɔɔng, “to support”).

/rap̚˦˥.rɔːŋ˧/


บอกปัด

th-verb

บอกปัด • (bɔ̀ɔk-bpàt) (abstract noun การบอกปัด)

bɔ̀ɔk-bpàt (romanization)
การบอกปัด (abstract-noun)

/bɔːk̚˨˩.pat̚˨˩/

From บอก (bɔ̀ɔk, “to tell”) + ปัด (bpàt, “to brush away; etc”).


ตาสว่าง

From ตา (dtaa, “eye”) + สว่าง (sà-wàang, “brightened”).

com

(idiomatic) to see the light: to finally realise or understand.

(slang, humorous) to lose the desire to sleep or be unable to sleep again after an interrupted sleep.


พยาบาล

th-verb

พยาบาล • (pá-yaa-baan) (abstract noun การพยาบาล)

pá-yaa-baan (romanization)
การพยาบาล (abstract-noun)
พญาบาล (alternative archaic dated obsolete)

Royal Society of Thailand
th:จิรพัฒน์ ประพันธ์วิทยา

From Sanskrit व्यापार (vyāpāra, “service; serving”), according to Assistant Professor Chirapat Prapandvidya, fellow of the Royal Society of Thailand in the field of classical languages. Also probably from Old Khmer phye (“to leave in the care or custody (of)”) + °pāla (“keeper; protector; guard”).
Cognate with Lao ພະຍາບານ (pha nyā bān), Modern Khmer ព្យាបាល (pyiəbaal).

bor

(archaic) to support, to aid, to assist; to take care (of), to look after; to guard, to protect.

to medically nurse, tend, or care; to heal, cure, or treat.


สโมสร

th-verb

สโมสร • (sà-moo-sɔ̌ɔn) (abstract noun การสโมสร)

sà-moo-sɔ̌ɔn (romanization)
การสโมสร (abstract-noun)

From Pali samosaraṇa (“meeting; convergence”); possibly via Khmer សមោសរ (saʼmaosɑɑ, “to gather, to meeting; gathering place; etc”).

bor

(elegant) to gather; to meet; to assemble; to unite.


ลาก่อน

th-verb

ลาก่อน • (laa-gɔ̀ɔn)

(colloquial) to not involve in some situation.


บวช

bùuat (romanization)
การบวช (abstract-noun)
บวด (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer បោស៑ (pos), ប្វាស៑ (pvās), or Angkorian Old Khmer ប្វស៑ (pvas), ប្វាស៑ (pvās, “to be initiated into holy orders; to enter holy orders; to be in holy orders”); extended as បំនោស៑ (paṃnos), បំន្វាស៑ (paṃnvās), ប្នោស៑ (pnos), from which Thai ผนวช (pà-nùuat) is derived. The final is also changed to ช to correspond Pali pabbajjā. Cognate with Modern Khmer បួស (buəh), Lao ບວດ (būat).

to ordain; to confer holy orders (upon); to invest with priesthood; to consecrate as a priest.

to be ordained; to be conferred holy orders (upon); to enter priesthood; to be or become a priest.

(slang and archaic) to deceive; to mislead; to victimise; to take advantage (of).


ละหมาด

ละหมาด • (lá-màat) (abstract noun การละหมาด)

lá-màat (romanization)
การละหมาด (abstract-noun)
นมาซ (alternative)

Semi-learned borrowing from Classical Persian نماز (namāz). The beginning ล- (l-) might have been contaminated by Arabic صَلَاة (ṣalāh). Related to Thai นมัสการ (ná-mát-sà-gaan), from Sanskrit नमस्कार (namaskāra, literally “act of bowing”), from नमस् (namas, “bow”) + कार (kāra, “act; action”).


ขึ้นอืด

th-verb

ขึ้นอืด • (kʉ̂n-ʉ̀ʉt) (abstract noun การขึ้นอืด or ความขึ้นอืด)

kʉ̂n-ʉ̀ʉt (romanization)
การขึ้นอืด (abstract-noun)
ความขึ้นอืด (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.ʔɯːt̚˨˩/

ขึ้น (kʉ̂n, “to go up; to increase; to rise”) + อืด (ʉ̀ʉt, “distended; puffy; swollen”).

com

(slang, derogatory, offensive) to be fat or obese.


โกน

goon (romanization)
การโกน (abstract-noun)

Compare Middle Khmer កោរ (kora), កោ (ko, “to shave (off)”). Cognate with Lao ໂກນ (kōn).


เบื่อ

th-verb

เบื่อ • (bʉ̀ʉa) (abstract noun การเบื่อ)

bʉ̀ʉa (romanization)
การเบื่อ (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.bɯəᴬ (“to poison (fish)”). The tone of เบื่อ [bɯəᴮ¹] shows irregularity as a reflex of it.
In Southwestern Tai, cognate with Lao ເບື່ອ (bư̄a), Northern Thai ᨷᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Khün ᨷᩮᩬᩨ᩵, Lü ᦵᦢᦲᧈ (ḃoe¹), Shan မိူဝ်ႇ (mòe) or ဝိူဝ်ႇ (wòe), and Tai Nüa ᥛᥫ (moe).
In Central Tai, cognate with Tày bưa, Nong Zhuang mbowq.
In Northern Tai, cognate with Zhuang mbw.

cog

Lao ເບື່ອ (bư̄a)

Lü ᦵᦢᦲᧈ (ḃoe¹)


เบื่อ

th-verb

เบื่อ • (bʉ̀ʉa) (abstract noun การเบื่อ or ความเบื่อ)

bʉ̀ʉa (romanization)
การเบื่อ (abstract-noun)
ความเบื่อ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓɯəᴮ (“disgusted”).
Cognate with Lao ເບື່ອ (bư̄a), Zhuang mbwq, Nong Zhuang mbowq, Tày bứa.

cog

Lao ເບື່ອ (bư̄a)

to be bored, tedious, tired, or wearied.


ซิ่ง

sîng (romanization)
การซิ่ง (abstract-noun)


ตกฟาก

th-verb

ตกฟาก • (dtòk-fâak) (abstract noun การตกฟาก)

dtòk-fâak (romanization)
การตกฟาก (abstract-noun)

From ตก (dtòk, “to fall”) + ฟาก (fâak, “bamboo mat”), literally “to fall on a bamboo mat”.

com

(idiomatic, of a child) to be born; to be given birth; to be delivered.


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)

(of emotion, feeling, etc) to control; to suppress; to hold.

to control through, subject to, or put under (as magic, spell, incantation, hypnosis, etc).


สลัก

sà-làk (romanization)
การสลัก (abstract-noun)

Uncertain. Probably from Malay sĕlak (“door bolt”).

(somewhat archaic) to bar; to obstruct; to prevent.


สลัก

sà-làk (romanization)
การสลัก (abstract-noun)
จำหลัก (alternative)
ฉลัก (alternative)

Uncertain. Probably from corruption of ฉลัก (chà-làk), from Old Khmer chlak, chlâka (“to carve; to chisel; to engrave; to incise”), corresponding to Modern Khmer ឆ្លាក់ (chlak).

2016, ชลประทาน กาญจน and พิชิต บัณฑิตเลิศรักษ์, สลักจิต:
หวงและห่วงแต่ยอดดวงใจ เก็บเธอไว้ในใจของฉันเสมอ สลักในดวงใจ สลักจิตไว้เพียงเธอ จะนานเท่าไรไม่มีลบเลือน
hǔuang lɛ́ hùuang dtɛ̀ɛ yɔ̂ɔt-duuang-jai · gèp təə wái nai jai kɔ̌ɔng chǎn sà-mə̌ə · sà-làk nai duuang jai · sà-làk jìt wái piiang təə · jà naan tâo rai mâi mii lóp-lʉʉan
My sweetheart, you are the only one I cherish and worry about. For keeps I keep you in my heart. You are etched into my mind. Only you are engraved upon my heart. No matter how much time will pass, this carving shall never fade.

Job 19:24, KJV:
ข้าอยากให้สลักไว้ในศิลาเป็นนิตย์ด้วยปากกาเหล็กและตะกั่ว
kâa yàak hâi sà-làk wái nai sì-laa bpeen-nít dûai bpàak-gaa lèk lɛ́ dtà-gùua
That they were graven with an iron pen and lead in the rock for ever!

to carve; to chisel; to engrave; to incise.


ประจำ

th-verb

ประจำ • (bprà-jam) (abstract noun การประจำ)

bprà-jam (romanization)
การประจำ (abstract-noun)

From Old Khmer pracāṃ (“to cause to wait; to keep; to hold in reserve”), extended form of cāṃ, cāṃm, cām, caṃ, cam (“to guard, to be on guard, to watch; to await, to expect; to remain, to stay; to attend, to serve; to maintain, to support; to bear in mind, to memorise, to recall, to remember; etc”).
Compare Modern Khmer ប្រចាំ (prɑɑcam), Lao ປະຈຳ (pa cham), Northern Thai ᨷᩕᨧᩴᩣ.

der

to remain, to stay; to cause to remain or stay.


กำนัน

Compare Khmer កំណាន់ (kɑmnan, “person in charge”).

cog

(archaic) to defend; to keep; to protect; to prevent.


หมั้น

mân (romanization)
การหมั้น (abstract-noun)

→ Northern Thai: ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ (semantic loan)

→ Lao: ໝັ້ນ (man) (semantic loan)

1935, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๑๔๓๕...ถ้าชายหรือหญิงยังไม่บรรลุนิติภาวะ ต้องรับความยินยอมของบิดามารดาก่อนจึงจะหมั้นได้ ถ้าบิดาหรือมารดาตาย ต้องรับความยินยอมจากผู้ที่ยังอยู่
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa...tâa chaai rʉ̌ʉ yǐng yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá dtɔ̂ng ráp kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng bì-daa maan-daa gɔ̀ɔn jʉng jà mân dâai tâa bì-daa rʉ̌ʉ maan-daa dtaai dtɔ̂ng ráp kwaam-yin-yɔɔm jàak pûu tîi yang yùu
Section 1435...If the man or woman has not yet attained majority, the consent of his or her father and mother must be obtained before they can be engaged. Had the father or mother died, the consent of the one living still is required.


สำแดง

th-verb

สำแดง • (sǎm-dɛɛng) (abstract noun การสำแดง)

sǎm-dɛɛng (romanization)
การสำแดง (abstract-noun)

/sam˩˩˦.dɛːŋ˧/

From Old Khmer saṃtēṅa, saṃteṅ (“to declare; to demonstrate; to express; to show; etc”), extended forms of stēṅa, steṅa, steṅ, steñ. Cognate with Modern Khmer សំដែង (sɑmdaeng), Khün ᩈᩴ᩵ᩣᨯᩯ᩠ᨦ.

cog

Khün ᩈᩴ᩵ᩣᨯᩯ᩠ᨦ

แสดง แสดง#Thai

(formal, elegant, somewhat archaic) Alternative form of แสดง (sà-dɛɛng)


เสด็จ

th-verb

เสด็จ • (sà-dèt) (abstract noun การเสด็จ)

sà-dèt (romanization)
การเสด็จ (abstract-noun)
เสดจ์ (alternative)

From Old Khmer stec, stac, stāc (“to be supreme in status and power; to stand or move in state; to be pleased to do something”). Cognate with Modern Khmer ស្ដេច (sdac).

John 12:15, KJV:
ธิดาแห่งศิโยนเอ๋ย อย่ากลัวเลย ดูเถิด กษัตริย์ของเธอทรงลูกลาเสด็จมา
tí-daa hɛ̀ng sì-yoon ə̌əi yàa gluua ləəi duu tə̀ət gà-sàt kɔ̌ɔng təə song lók laa sà-dèt maa
Fear not, daughter of Sion: behold, thy King cometh, sitting on an ass's colt.

(used of a god, high priest, or royal person) to come; to go; to move.

high priest; or royal person; high priest; or royal person

(used of a god, high priest, or royal person) to remain; to stand; to stay.


เสดจ์

เสดจ์ • (sà-dèt) (abstract noun การเสดจ์)

sà-dèt (romanization)
การเสดจ์ (abstract-noun)

เสด็จ เสด็จ#Thai


ปรึกษา

ปรึกษา • (bprʉ̀k-sǎa) (abstract noun การปรึกษา)

bprʉ̀k-sǎa (romanization)
การปรึกษา (abstract-noun)
ปฤกษา (alternative)

/prɯk̚˨˩.saː˩˩˦/

From Sanskrit परीक्षा (parīkṣā, “examination”). Cognate with Khmer ប្រឹក្សា (prəksaa), Lao ປຶກສາ (pưk sā).

der

Matthew 26:4, KJV:
ปรึกษากันเพื่อจะจับพระเยซูด้วยอุบายเอาไปฆ่าเสีย
bprʉ̀k-sǎa gan pʉ̂ʉa jà jàp prá-yee-suu dûai ù-baai ao bpai kâa sǐia
And consulted that they might take Jesus by subtilty, and kill him.

Psalm 71:10, KJV:
เพราะบรรดาศัตรูของข้าพระองค์กล่าวร้ายข้าพระองค์ บรรดาผู้ที่จ้องเอาชีวิตของข้าพระองค์ปรึกษากัน
prɔ́ ban-daa sàt-dtruu kɔ̌ɔng kâa-prá-ong glàao-ráai kâa-prá-ong ban-daa pûu tîi jɔ̂ɔng ao chii-wít kɔ̌ɔng kâa-prá-ong bprʉ̀k-sǎa gan
For mine enemies speak against me; and they that lay wait for my soul take counsel together,


ปฤกษา

th-verb

ปฤกษา • (bprʉ̀k-sǎa) (abstract noun การปฤกษา)

bprʉ̀k-sǎa (romanization)
การปฤกษา (abstract-noun)

/prɯk̚˨˩.saː˩˩˦/

ปรึกษา ปรึกษา#Thai


วาน

waan (romanization)
การวาน (abstract-noun)

Cognate with Lao ວານ (wān, “to ask a favour”).

to ask or request (another person) for assistance.


สวดมนต์

สวดมนต์ • (sùuat-mon) (abstract noun การสวดมนต์)

sùuat-mon (romanization)
การสวดมนต์ (abstract-noun)

สวด (sùuat, “to recite”) + มนต์ (mon, “mantra”)


ภาวนา

th-verb

ภาวนา • (paa-wá-naa) (abstract noun การภาวนา)

paa-wá-naa (romanization)
การภาวนา (abstract-noun)

Borrowed from Pali bhāvanā (“cultivation; development”). Cognate with Khmer ភាវនា (phiəwniə).

bor

to offer a prayer (to a god, object of worship, etc).

to enter into spiritual communion through prayer; to engage in spiritual contemplation or meditation, especially through prayer.

ภาวนาให้เขากลับมาปลอดภัย

to pray:
to hope or wish earnestly or strongly.


กำหนด

th-verb

กำหนด • (gam-nòt) (abstract noun การกำหนด)

gam-nòt (romanization)
การกำหนด (abstract-noun)

From Old Khmer កំម្នត៑ (kaṃmnat), កាំនត (kāṃnata, “to appoint, to determine, to fix, to set; direction, instruction; note, record, reminder; observation, remark; etc”), extended forms of Old Khmer កត៑ (kat), *កត៑ (*kat), កត (kata, “to mark down; to note down; to record; to register”), from which Thai กฎ (gòt) was derived. Cognate with Modern Khmer កំណត់ (kɑmnɑt).

Job 14:5, KJV:
วันเวลาของเขาถูกกำหนดไว้
wan wee-laa kɔ̌ɔng kǎo tùuk gam-nòt wái
Seeing his days are determined

to appoint; to determine; to fix; to specify.

ตามที่กฎหมายกำหนด

ศาลกำหนดให้คู่ความยื่นเอกสารภายในสี่สิบแปดวัน

sǎan gam-nòt hâi kûu-kwaam yʉ̂ʉn èek-gà-sǎan paai-nai sìi-sìp-bpɛ̀ɛt wan

The court requires the parties to submit documents within forty-eight days.

Job 38:10, KJV:
แล้วกำหนดเขตให้มันและวางดาลและประตู
lɛ́ɛo gam-nòt kèet hâi man lɛ́ waang daan lɛ́ bprà-dtuu
And brake up for it my decreed place, and set bars and doors,

Psalm 119:138, KJV:
บรรดาพระโอวาทที่พระองค์ทรงกำหนดไว้ก็ชอบธรรมและสัตย์สุจริตทั้งสิ้น
ban-daa prá oo-wâat tîi prá-ong song gam-nòt wái gɔ̂ chɔ̂ɔp-tam lɛ́ sàt-sùt-jà-rìt táng-sîn
Thy testimonies that thou hast commanded are righteous and very faithful.

to command; to decree; to direct; to order; to regulate; to require.


วาย

waai (romanization)
การวาย (abstract-noun)

Compare Khmer ពាយ (piəy), Lao ວາຍ (wāi).

to expire; to terminate; to stop; to die.


วาย

Borrowed from Old Khmer វាយ៑ (vāy, “to hit; to strike; to beat; etc”). Cognate with Modern Khmer វាយ (viəy).


ซื้อของ

th-verb

ซื้อของ • (sʉ́ʉ-kɔ̌ɔng) (abstract noun การซื้อของ)

sʉ́ʉ-kɔ̌ɔng (romanization)
การซื้อของ (abstract-noun)

/sɯː˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦/

ไปซื้อของ


เหาะ

hɔ̀ (romanization)
การเหาะ (abstract-noun)

From Old Khmer hoḥ (“to fly by supernatural power”). Cognate with Modern Khmer ហោះ (hɑh).

bor

Psalm 18:10, KJV:
พระองค์ทรงเครูบตนหนึ่งแล้วทรงเหาะไป พระองค์ทรงเหาะไปโดยปีกของลมอย่างรวดเร็ว
prá-ong song kee-rúup dton nʉ̀ng lɛ́ɛo song hɔ̀ bpai · prá-ong song hɔ̀ bpai dooi bpìik kɔ̌ɔng lom yàang rûuat-reo
And he rode upon a cherub, and did fly: yea, he did fly upon the wings of the wind.

Zechariah 5:1, KJV:
ดูเถิด หนังสือม้วนหนึ่งเหาะอยู่นั่น
duu tə̀ət · nǎng-sʉ̌ʉ múuan nʉ̀ng hɔ̀ yùu nân
Behold a flying roll.

to fly, move in the air, or travel through the air by supernatural power.

(colloquial) to fly, move in the air, or travel through the air by whatever means.


ฆ่าแกง

th-verb

ฆ่าแกง • (kâa-gɛɛng) (abstract noun การฆ่าแกง)

kâa-gɛɛng (romanization)
การฆ่าแกง (abstract-noun)

/kʰaː˥˩.kɛːŋ˧/

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + แกง (gɛɛng, “to cook as soup; to make into soup”).


นาบ

nâap (romanization)
การนาบ (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ນາບ (nāp, “to press down”); Shan ၼိပ်ႈ (nīp, “to press downwards”).

1 Timothy 4:2, KJV:
เอาเหล็กแดงนาบลงไปบนจิตสำนึกผิดชอบของเขา
ao lèk dɛɛng nâap long bpai bon jìt-sǎm-nʉ́k pìt-chɔ̂ɔp kɔ̌ɔng kǎo
having their conscience seared with a hot iron;
Compare
DBY: cauterised as to their own conscience,
GW: Their consciences have been scarred as if branded by a red-hot iron.
ISV: whose consciences have been burned by a hot iron.
NASB: seared in their own conscience as with a branding iron,
NHEB: branded in their own conscience as with a hot iron;


สรง

sǒng (romanization)
การสรง (abstract-noun)

From Old Khmer sroṅ, sraṅ (“to bathe; to cleanse with water; to wash; etc”). Cognate with Modern Khmer ស្រង់ (srɑng).

1917, “พงษาวดารเมืองหลวงพระบาง ตามฉบับที่มีอยู่ในศาลาลูกขุน”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๕, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, page 277:

สรงน้ำพระบางเสร็จแล้ว ตั้งกระบวนแห่ช้างม้า

sǒng náam prá baang sèt lɛ́ɛo · dtâng grà-buuan hɛ̀ɛ cháang máa

Having bathed [the statue] Phra Bang [in holy] water completely, a parading procession of elephants [and] horses was set up.

1920, “พระราชพิธีจักรพรรดิราชาธิราช”, in ลัทธิธรรมเนียมต่าง ๆ ภาคที่ ๘, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 2:

เมื่อเสด็จลงสรงนั้น ทรงขาว

When [His Majesty] went down to take a bath, [he] dressed in white.

1928, ธำรงเจดีย์รัฐ (เทศ วิริยรัต), หลวง, “สุวรรณสังขชาดก”, in ปัญญาสชาดก ภาคที่ ๑๙, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 23:

ราชเทวีตื่นแล้วก็สรงพักตร์

râat-chá-tee-wii dtʉ̀ʉn lɛ́ɛo gɔ̂ sǒng pák

Having woken up, the royal lady then washed [her] face.

(royal, transitive or intransitive) to bathe; to wash.


แก้

gɛ̂ɛ (romanization)
การแก้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *keːꟲ (“to undo; to untie”), from Middle Chinese 解 (MC keaX, “to untie, undo”).
Cognate with Lao ແກ້ (kǣ), Tai Nüa ᥐᥥᥲ (kè), Lü ᦶᦂᧉ (k̇ae²), Shan ၵႄႈ (kāae), Ahom 𑜀𑜦𑜧 (kē), Zhuang gej.

cog

Lü ᦶᦂᧉ (k̇ae²)

(a binding, item of clothing, etc) to undo; to untie; to let loose.

a binding; item of clothing; etc; a binding; item of clothing; etc

(of an illness, evil, etc) to remedy; to cure; to remove.

(of something broken, wrong, unfavourable, etc) to correct; to set right; to fix; to mend; to repair.

wrong; unfavourable; etc; wrong; unfavourable; etc

(of a question, problem, etc) to solve; to resolve.

(law, of a charge, plaint, etc) to clear up; to explain.

แก้รัฐธรรมนูญ

to modify, to alter; to adjust, to adapt.


จาร

jaan (romanization)
การจาร (abstract-noun)


เพลิน

th-verb

เพลิน • (pləən) (abstract noun การเพลิน or ความเพลิน)

pləən (romanization)
การเพลิน (abstract-noun)
ความเพลิน (abstract-noun)


สังหาร

สังหาร • (sǎng-hǎan) (abstract noun การสังหาร)

sǎng-hǎan (romanization)
การสังหาร (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦/

From Sanskrit संहार (saṃhāra, “destroyer; destroying”). Compare Old Khmer saṅhār (“destruction; the end of the world; used as slave name”); Modern Khmer សង្ហារ (sɑɑsɑnghaa, “to destroy; to kill; to ruin; etc”), សំហារ (sɑmhaa, “to destroy; to kill; to ruin; etc”).

cog

Psalm 34:21, KJV:
ความชั่วจะสังหารคนชั่ว
kwaam-chûua jà sǎng-hǎan kon chûua
Evil shall slay the wicked.

Psalm 136:18, KJV:
และทรงสังหารกษัตริย์พระนามอุโฆษ
lɛ́ song sǎng-hǎan gà-sàt prá-naam ù-kôot
And slew famous kings.

1 Kings 20:36, KJV:
ดูเถิด พอท่านออกไปจากข้าพเจ้า สิงโตตัวหนึ่งจะสังหารท่าน
duu-tə̀ət pɔɔ tân ɔ̀ɔk bpai jàak kâa-pá-jâao sǐng-dtoo dtuua nʉ̀ng jà sǎng-hǎan tân
Behold, as soon as thou art departed from me, a lion shall slay thee.


สังวาส

th-verb

สังวาส • (sǎng-wâat) (abstract noun การสังวาส)

sǎng-wâat (romanization)
การสังวาส (abstract-noun)
สมพาส (alternative)

/saŋ˩˩˦.waːt̚˥˩/

Borrowed from Sanskrit संवास (saṃvāsa, literally “common residence, shared residence; to live together, to share a residence; etc”) or Pali saṃvāsa (“idem”). Compare Modern Khmer សង្វាស (sɑɑsɑngviəh, “sexual intercourse”), សំវាស (sɑmviəh, “sexual intercourse”).

cog

Judges 19:22, KJV:
ส่งชายที่เข้ามาอยู่ในบ้านของแกมาให้เราสังวาส
sòng chaai tîi kâo maa yùu nai bâan kɔ̌ɔng gɛɛ maa hâi rao sǎng-wâat
Bring forth the man that came into thine house, that we may know him.


กระทำ

th-verb

กระทำ • (grà-tam) (abstract noun การกระทำ)

grà-tam (romanization)
การกระทำ (abstract-noun)
กทำ (alternative)
ก่ทำ (alternative)
สทำ (alternative)

Cognate with Northern Thai ᨠ᩠ᨴᩣᩴ, Khün ᨠ᩠ᨴᩣᩴ, Lao ກະທຳ (ka tham), Lü ᦂᦑᧄ (k̇tam).

(literary) to do; to perform; to carry out.


ร่วม

rûuam (romanization)
การร่วม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຮ່ວມ (hūam), Northern Thai ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ, Khün ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ, Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹), Shan ႁူမ်ႈ (hūum).

cog

Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹)


คอย

kɔɔi (romanization)
การคอย (abstract-noun)


ปราย

bpraai (romanization)
การปราย (abstract-noun)

to sow; to strew; to scatter; to disseminate.


เสียหน้า

th-verb

เสียหน้า • (sǐia-nâa) (abstract noun การเสียหน้า or ความเสียหน้า)

sǐia-nâa (romanization)
การเสียหน้า (abstract-noun)
ความเสียหน้า (abstract-noun)

เสีย (sǐia, “to lose”) + หน้า (nâa, “face”).


บรรเทา

th-verb

บรรเทา • (ban-tao) (abstract noun การบรรเทา)

ban-tao (romanization)
การบรรเทา (abstract-noun)
บันเทา (alternative obsolete)
ประเทา (alternative rare)

Compare Khmer បន្ទោ (bɑɑbɑntoo, “to expel; to discharge”) and Lao ບັນເທົາ (ban thao, “to lessen; to decrease”).

cog

(ambitransitive) to lessen, to decrease; to mitigate, to alleviate


หม้อ

mɔ̂ɔ (romanization)
การหม้อ (abstract-noun)

Possibly influenced by the slang ตีหม้อ (“to have sex”, literally “to hit vagina(s)”), from ตี (dtii, “to hit”) + หม้อ (mɔ̂ɔ, “vagina”).


ขานขันหมาก

th-verb

ขานขันหมาก • (kǎan-kǎn-màak) (abstract noun การขานขันหมาก)

kǎan-kǎn-màak (romanization)
การขานขันหมาก (abstract-noun)

/kʰaːn˩˩˦.kʰan˩˩˦.maːk̚˨˩/

From ขาน (kǎan, “to call; to call out; etc”) + ขันหมาก (kǎn-màak, “paan bowl used as an emblem of a noble person”).

compound

กฎมณเทิยรบาล (Palace Law of Ayutthaya):
[มาตรา ๑๕] อนึ่ง ชาววังชาวสนมตำรวจในบันดาขานขันหมาก แลมิได้ขานขันหมาก โทษหวะปาก ถ้างานพระราชพิทธีแขกเมืองถวายบังคม ฆ่าเสียทังโคต
[mâat-dtraa sìp-hâa] à-nʉ̀ng chaao-wang chaao-sà-nǒm dtam-rùuat-nai ban-daa kǎan-kǎn-màak lɛɛ mí dâai kǎan-kǎn-màak tôot wà bpàak tâa ngaan prá-râat-chá-pít-tii kɛ̀ɛk-mʉʉang tà-wǎai-bang-kom kâa sǐia tang-kôot
[Section 15] Furthermore, for those palace officers, court officers, and inner guards who are responsible for calling out paan bowls and fail to call out paan bowls, the penalty shall be mouth slitting. Should this happen at a royal ceremony where a state visitor pays respect to His Majesty, the entire family [of the guilty officer, including the officer himself] shall be put to death.

(idiomatic and archaic) to announce the name, rank, title, and/or position of a public officer who arrives at an audience with a monarch.


อายัด

th-verb

อายัด • (aa-yát) (abstract noun การอายัด)

aa-yát (romanization)
การอายัด (abstract-noun)

desc

→ Lao: ອາຍັດ (ʼt)

→ Lao: ອາຍັດ (ʼt)

Uncertain. Possibly from corruption of Pali āṇatti (“command; order”), ultimately from Sanskrit आज्ञप्ति (ājñapti, “idem”).

(law, obsolete, transitive, of a thing or person) to entrust to an authority, as for safekeeping or detention.

(law, transitive) to prohibit from movement by legal authority, especially temporarily:

(as of an asset or civil claim) to attach; to sequester.

(as of a bank account or financial transaction) to freeze; to suspend.

(as of a suspect or criminal) to seize; to apprehend; to hold.


รอง

rɔɔng (romanization)
การรอง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩁᩬᨦ, Isan ฮอง, Lao ຮອງ (hǭng), Shan ႁွင်း (háung), Lü ᦣᦸᧂ (hoang), Ahom 𑜍𑜨𑜂𑜫 (roṅ).

to place underneath; to support from below.


กิ๊ก

gík (romanization)
การกิ๊ก (abstract-noun)

Uncertain. Believed to be from English click (“to get along well”), English gig (“to engage in a temporary job”), or clipping of กุ๊กกิ๊ก (“to engage in a quickie”).

clipping

(slang, transitive or intransitive) to engage in an illicit romantic relationship (with)


ชุม

chum (romanization)
การชุม (abstract-noun)

From Old Khmer jum, juṃ, juṃm, cuṃ (“about, round; to encircle, to ring, to surround; to group together, to embody, to include, to unite; etc”). Compare Modern Khmer ជុំ (cum), extended as ប្រជុំ (prɑɑcum), from which Thai ประชุม (bprà-chum) was derived. Cognate with Isan ซุม, Lao ຊຸມ (sum), Northern Thai ᨩᩩᨾ (cum⁴), Khün ᨩᩩᨾ (cum⁴), Lü ᦋᦳᧄ (tsum), Tai Dam ꪏꪴꪣ (ꞌsúm), Shan ၸုမ်း (tsúm).

ชุมพล

to come or cause to come together: to assemble, to gather, to meet, to unite, etc.

ที่นี่ขโมยชุม

ยุงชุม

(often used negatively) to be present in a great amount, number, quantity, etc.


คลื่น

th-verb

คลื่น • (klʉ̂ʉn) (abstract noun การคลื่น)

klʉ̂ʉn (romanization)
การคลื่น (abstract-noun)

2001, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดี สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 123–124:

เพื่อเกรงพระเจ้าคลื่น คลาพล แลพ่อ

pʉ̂ʉa greeng prá-jâao klʉ̂ʉn · klaa pon · lɛɛ pɔ̂ɔ

Due to fearing that Our Lord would march and move men in

เคลื่อน เคลื่อน#Thai

(archaic) Alternative form of เคลื่อน (klʉ̂ʉan)


หมดตูด

หมดตูด • (mòt-dtùut) (abstract noun การหมดตูด or ความหมดตูด)

mòt-dtùut (romanization)
การหมดตูด (abstract-noun)
ความหมดตูด (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to have or be no more; to run out (of)”) + ตูด (dtùut, “ass”); literally "to have nothing left in the ass".

compound

(slang) to have no more money; to have no money left; to have used up all one's money.


มอบให้

th-verb

มอบให้ • (mɔ̂ɔp-hâi) (abstract noun การมอบให้)

mɔ̂ɔp-hâi (romanization)
การมอบให้ (abstract-noun)


จัก

jàk (romanization)
การจัก (abstract-noun)
จกก (alternative)


จัก

Cognate with Khün ᨧᩢ᩠ᨠ, Northern Thai ᨧᩢ᩠ᨠ.


จัก

From Proto-Tai *cakᴰ (“ro recognize”).
Cognate with Isan จัก, Lao ຈັກ (chak), Khün ᨧᩢ᩠ᨠ, Northern Thai ᨧᩢ᩠ᨠ, Ahom 𑜋𑜀𑜫 (chak). Compare with Zhuang caek.


ทำให้

ทำให้ • (tam-hâi) (abstract noun การทำให้)

tam-hâi (romanization)
การทำให้ (abstract-noun)

ทำ (tam, “to do”) + ให้ (hâi, “to give; to let”). Cognate with Lao ທຳໃຫ້ (tham hai).

com

อากาศร้อนเลยทำให้เหนื่อย

ทำให้เป็นแบบโรมัน

to cause (something to be or do); to make (do something).


แจกกล้วย

th-verb

แจกกล้วย • (jɛ̀ɛk-glûai) (abstract noun การแจกกล้วย)

jɛ̀ɛk-glûai (romanization)
การแจกกล้วย (abstract-noun)

/t͡ɕɛːk̚˨˩.klua̯j˥˩/

From แจก (jɛ̀ɛk, “to give away; to hand out; to distribute”) + กล้วย (glûai, “banana”).

compound

2009 March 25, “บวรศักดิ์จี้ผู้ตรวจการฯ ไล่บี้เอาผิด ส.ส. แจกกล้วยในสภา ระบุใช้มาตรา 279 เอาผิดได้”, in sanook.com, เทนเซ็นต์ (ประเทศไทย), retrieved 2022-01-18:

บวรศักดิ์จี้ผู้ตรวจการ...เอาผิด ส.ส. แจกกล้วยในสภา

bɔɔ-wɔɔn sàk jîi pûu-dtrùuat-gaan ... ao-pìt · sà.sà. · jɛ̀ɛk-glûai nai sà-paa

(literally) Borwornsak presses Ombudsmen ... to prosecute MPs [who] distributed bananas amongst the House

2006 October 2, “หนุ่มถีบ จยย. ล้มโพสต์ยอมรับผิด ยันโดนคู่กรณีแจกกล้วยตอนฝ่าไฟแดง เข้ามอบตัวบ่ายนี้”, in ข่าวสด, ข่าวสด, retrieved 2022-01-18:

nùm tìip · jɔɔ-yɔɔ-yɔɔ · lóm póos yɔɔm-ráp pìt · yan doon kûu-gɔɔ-rá-nii jɛ̀ɛk-glûai

(literally) The man [who] kicked [another person's] bike down posts [that he] admits the guilt, alleging [that he] was given bananas [by the other] party [first].

(colloquial, slang) to signify a penis for an offensive purpose, as by shouting a word that means "penis" or by showing a middle finger upright.


กรม

Derived from Old Khmer kraṃ (“hurt; grieved”). Cognate with Modern Khmer ក្រំ (krɑm).

der+

ตรม ตรม#Thai

(obsolete) Alternative form of ตรม (dtrom)


คบชู้

th-verb

คบชู้ • (kóp-chúu) (abstract noun การคบชู้)

kóp-chúu (romanization)
การคบชู้ (abstract-noun)

/kʰop̚˦˥.t͡ɕʰuː˦˥/

From คบ (kóp, “to associate; to socialise”) + ชู้ (chúu, “male illicit lover; adulterous man”).

compound

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๔:
คบชู้สู่สมภิรยม์รัก ทำการทรลักษณ์บัดสี ดั่งหญิงชั่วช้ากาลี ให้อินทรีย์ของมึงเป็นศิลา
kóp-chúu sùu-sǒm pí-rom rák · tam gaan tɔɔ-rá-lák bàt-sǐi · dàng yǐng chûua-cháa gaa-lii · hâi in-sii kɔ̌ɔng mʉng bpen sì-laa
For you had an affair, enjoyed an illicit union, and dared commit such a disgusting, filthy deed, behaving like a vile, evil woman, your body shall turn into stone!


เช็กบิล

th-verb

เช็กบิล • (chék-bin) (abstract noun การเช็กบิล)

chék-bin (romanization)
การเช็กบิล (abstract-noun)

Pseudo-anglicism, from เช็ก (chék, “to check; check”) + บิล (bin, “bill”), equivalent to English check + bill.

com

(colloquial) to ask for the bill (at a restaurant); to have the bill; to reckon up the bill.

(slang) to take revenge; to avenge; to take to task.


ถอนหงอก

th-verb

ถอนหงอก • (tɔ̌ɔn-ngɔ̀ɔk) (abstract noun การถอนหงอก)

tɔ̌ɔn-ngɔ̀ɔk (romanization)
การถอนหงอก (abstract-noun)

/tʰɔːn˩˩˦.ŋɔːk̚˨˩/

From ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out; to remove”) + หงอก (ngɔ̀ɔk, “white hair”); literally "to pull out (someone's) white hair".

compound

โดนเด็กถอนหงอก

To be disrespected by a younger person.
 (literally) To have one's white hair removed by a kid.

(idiomatic) to treat an adult or senior with contempt or disrespect; to show contempt or disrespect towards an adult or senior; to subject an adult or senior to contempt or disrespect.


ติด

dtìt (romanization)
การติด (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨲᩥ᩠ᨯ, Lao ຕິດ (tit), Shan တိတ်း (tít), Ahom 𑜄𑜢𑜄𑜫 (tit).

ติดกาว

ติดสินบน

to offer bribe (to)
(literally) to apply bribe (to)

ติดแสตมป์

ติดประกาศ

to post up an announcement
(literally) to attach an announcement (as to a bulletin board)

ติดเหรียญ

to wear a medal
(literally) to fasten a medal (to)

ติดกระดุม

ขอติดรถ

to ask for a lift
(literally) to ask to be attached (to someone's) car

to cling (to); to adhere (to); to lie next or close (to).

ติดแฟน

ติดแม่

ติดคุก

to be imprisoned
(literally) to be stuck (in) prison

ติดถ้ำ

ติดกับ

to be trapped
(literally) to get stuck (in) a trap

ติดใจ

(literally) to be stuck (in someone's) mind

to be forced to stay or remain; to get stuck (in).

ติดฝน

to be caught in the rain
(literally) to be halted (by) rain

ติดปัญหา

ติดงาน

to be prevented from proceeding or doing something else (by); to be halted, paused, or stopped (by); to obstructed (by).

รถติด

to get blocked, clogged, or jammed; to undergo congestion.

ติดยา

ติดพนัน

ติดเพลง

ติดเที่ยวกลางคืน

(as of a communicable disease) to come down (with); to contract.

(as of a flame or fire) to light; to ignite.

(as of a machine or engine) to start; to turn on.

ติดหนี้

ติดเงิน


สอบ

sɔ̀ɔp (romanization)
การสอบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ສອບ (sǭp), Northern Thai ᩈᩬᨷ.

(now chiefly in combination) to test; to try; to check; to check against a standard; to prove; to proof; to inspect.

2024 August 6, “สพป. นราธิวาสตั้งกรรมการสอบครูคอมเมนต์โทษเหยื่อรุมโทรมตากใบ ย้ำเอาจริงลงโทษตามวินัย”, in honekrasae.com:

sɔ̌ɔ-pɔɔ-bpɔɔ · ná-raa-tí-wâat dtâng gam-má-gaan sɔ̀ɔp kruu kɔm-mén tôot yʉ̀ʉa rum-soom dtàak-bai

The Narathiwat PESAO sets up a committee to look into [the case of] a teacher posting a comment blaming the Tak Bai gang rape victim.

(of a legal case, crime, fact, etc) to investigate; to inquire (into).

to examine:
to investigate; to inquire (into).

(of a document, record, account, etc) to audit; to scrutinise.

record; account; etc; record; account; etc

(of a witness, suspect, party to a legal case, etc) to interrogate; to question.

to examine:
to interrogate; to question.

suspect; party to a legal case; etc; suspect; party to a legal case; etc

(of a candidate, applicant, etc) to interview.

to subject to an examination or test; to host or hold an examination or test (for).

(education)
to take an examination or test.


ประพาส

th-verb

ประพาส • (bprà-pâat) (abstract noun การประพาส)

bprà-pâat (romanization)
การประพาส (abstract-noun)

From Sanskrit प्रवास (pravāsa, “absence from home; dwelling abroad; going abroad”).

der

(used of a god or royal person) to take a trip, travel, or visit for pleasure.


นิมนต์

th-verb

นิมนต์ • (ní-mon) (abstract noun การนิมนต์)

ní-mon (romanization)
การนิมนต์ (abstract-noun)

From Pali nimanta (“to invite”). Compare Khmer និមន្ត (nɨmntɑɑ).


ถวายพระพร

ถวายพระพร • (tà-wǎai-prá-pɔɔn) (abstract noun การถวายพระพร)

tà-wǎai-prá-pɔɔn (romanization)
การถวายพระพร (abstract-noun)

From ถวาย (tà-wǎai, “to offer; to present”) + พระ (prá, “a headword for nouns concerning gods, priests, royals, etc”, literally “holy; sacred; divine; etc”) + พร (pɔɔn, “blessing; wish”).

com

(of a priest) to speak, say, talk, or converse (to/with a royal person).


ปราบ

bpràap (romanization)
การปราบ (abstract-noun)

From Old Khmer prāppa (“to flatten, to level, to make even; to subdue, to subjugate; to put down; etc”). Extended as Thai บำราบ (bam-ràap). Cognate with Isan ปราบ or ผาบ, Lao ປາບ (pāp) or ຜາບ (phāp), Northern Thai ᨷᩕᩣ᩠ᨷ or ᨹᩣ᩠ᨷ, Khün ᨷᩕᩣ᩠ᨷ or ᨹᩣ᩠ᨷ, Lü ᦕᦱᧇ (ṗhaab), Modern Khmer ប្រាប (praap).

bor

(transitive) to flatten; to level; to make even.


เกรง

greeng (romanization)
การเกรง (abstract-noun)

From Old Khmer ក្រេង (kreṅa), ក្រេង៑ (kreṅ, “to be fearful, afraid, frightened; to be timid, timorous; etc”). Compare Old Chinese 驚 (OC *kreŋ). Cognate with Modern Khmer ក្រែង (kraeng), Lao ເກງ (kēng).

Proverbs 3:25, KJV:
อย่าเกรงความหวาดกลัวอย่างปัจจุบันทันด่วน
yàa greeng kwaam-wàat-gluua yàang bpàt-jù-ban-tan-dùuan
Be not afraid of sudden fear

Galatians 4:11, KJV:
ข้าพเจ้าเกรงว่า การที่ข้าพเจ้าได้ทำเพื่อท่านนั้นจะไร้ประโยชน์
kâa-pá-jâao greeng wâa · gaan tîi kâa-pá-jâao dâai tam pʉ̂ʉa tâan nán jà rái bprà-yòot
I am afraid of you, lest I have bestowed upon you labour in vain.

Psalm 13:4, KJV:
เกรงว่าศัตรูของข้าพระองค์จะว่า
greeng wâa sàt-dtruu kɔ̌ɔng kâa-prá-ong jà wâa
Lest mine enemy say

Psalm 27:1, KJV:
ข้าพเจ้าจะต้องเกรงใคร
kâa-pá-jâao jà dtɔ̂ng greeng krai
of whom shall I be afraid?

Song of Solomon 3:8, KJV:
ทุกคนเหน็บดาบไว้ที่ต้นขาของตนเพราะเกรงภัยในราตรีกาล
túk-kon nèp dàap wái tîi dtôn-kǎa kɔ̌ɔng dton prɔ́ greeng pai nai raa-dtrii-gaan
every man hath his sword upon his thigh because of fear in the night.

Ezekiel 2:6, KJV:
เจ้าบุตรแห่งมนุษย์เอ๋ย เจ้าอย่ากลัวเขาหรืออย่าเกรงคำพูดของเขา
jâao bùt hɛ̀ng má-nút ə̌əi · jâao yàa gluua kǎo rʉ̌ʉ yàa greeng kam-pûut kɔ̌ɔng kǎo
And thou, son of man, be not afraid of them, neither be afraid of their words

2 Corinthians 12:20, KJV:
เพราะว่าข้าพเจ้าเกรงว่า เมื่อข้าพเจ้ามาถึง
prɔ́ wâa kâa-pá-jâao greeng wâa · mʉ̂ʉa kâa-pá-jâao maa tʉ̌ng
For I fear, lest, when I come


รันทด

th-verb

รันทด • (ran-tót) (abstract noun การรันทด or ความรันทด)

ran-tót (romanization)
การรันทด (abstract-noun)
ความรันทด (abstract-noun)

From Old Khmer randhattha (“to be appalled, shocked, horrified; to be numbed with fear; etc”). Compare Modern Khmer រន្ធត់ (rɔɔrŭənthŭət).


ระทด

th-verb

ระทด • (rá-tót) (abstract noun การระทด or ความระทด)

rá-tót (romanization)
การระทด (abstract-noun)
ความระทด (abstract-noun)

Possibly from contraction or reduction of รันทด (ran-tót).

รันทด รันทด#Thai


ล่าแม่มด

ล่าแม่มด • (lâa-mɛ̂ɛ-mót) (abstract noun การล่าแม่มด)

lâa-mɛ̂ɛ-mót (romanization)
การล่าแม่มด (abstract-noun)

/laː˥˩.mɛː˥˩.mot̚˦˥/

From ล่า (lâa, “to hunt”) + แม่มด (mɛ̂ɛ-mót, “witch”). Calque of English witch-hunt.

com

to witch-hunt; to subject to a witch-hunt (both historical and present senses).


ดำรง

th-verb

ดำรง • (dam-rong) (abstract noun การดำรง)

dam-rong (romanization)
การดำรง (abstract-noun)
ดำรงค์ (alternative)

From Old Khmer តំរង៑ (taṃraṅ), តំម្រង (taṃmraṅa), តុំម្រង (tuṃmraṅa), តុំរ្រង (tuṃrraṅa, “to straighten; to mend, to rectify; to renew, to revitalise; to address, to direct; to assign, to transfer; etc”), extended forms of ត្រង (traṅa, “to be straight, direct, or upright”), from which Thai ตรง (dtrong) was derived. Compare Modern Khmer តំរង់ (tɑmrɑng).

Psalm 118:3, KJV:
ความเมตตาของพระองค์ดำรงเป็นนิตย์
kwaam-mêet-dtaa kɔ̌ɔng prá-ong dam-rong bpen-nít
His mercy endureth for ever.

Revelation 1:18, KJV:
เราก็ยังดำรงชีวิตอยู่ตลอดไปเป็นนิตย์ เอเมน และเราถือลูกกุญแจแห่งนรกและแห่งความตาย
rao gɔ̂ɔ yang dam-rong chii-wít yùu dtà-lɔ̀ɔt bpai bpen-nít ee-meen lɛ́ rao tʉ̌ʉ lûuk-gun-jɛɛ hɛ̀ng ná-rók lɛ́ hɛ̀ng kwaam-dtaai
I am alive for evermore, Amen; and have the keys of hell and of death.
(literally) Yet I remain in existence for evermore...

Proverbs 7:2, KJV:
จงรักษาบัญญัติของเรา และดำรงชีวิตอยู่ จงรักษากฎเกณฑ์ของเราอย่างกับแก้วตาของเจ้า
jong rák-sǎa ban-yàt kɔ̌ɔng rao lɛ́ dam-rong chii-wít yùu jong rák-sǎa gòt-geen kɔ̌ɔng rao yàang-gàp gɛ̂ɛo-dtaa kɔ̌ɔng jâo
Keep my commandments, and live; and my law as the apple of thine eye.
(literally) Observe the commandments of mine, and maintain thine existence...

2014, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗:
มาตรา ๓๓...เพื่อประโยชน์แห่งการขจัดส่วนได้เสีย ห้ามมิให้กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญดำรงตำแหน่งทางการเมืองภายในสองปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ
mâat-dtraa sǎam-sìp sǎam...pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng gaan-kà-jàt sùuan-dâai-sǐia hâam-mí-hâi gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun dam-rong dtam-nɛ̀ng-taang-gaan-mʉʉang paai-nai sɔ̌ɔng bpii náp dtɛ̀ɛ wan tîi pón jàak dtam-nɛ̀ng gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun
Section 33...For the purpose of eliminating conflicts of interest, no Constituent Commissioner may hold any political office within two years from the date he vacates the office of Constituent Commissioner.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักรา ๒๕๕๐:
มาตรา ๑๗๑...นายกรัฐมนตรีจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินกว่าแปดปีมิได้
mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi jèt-sìp èt...naa-yók-rát-tà-mon-dtrii jà dam-rong dtam-nɛ̀ng dtìt-dtɔ̀ɔ gan gəən-gwàa bpɛ̀ɛt bpii mí dâai
Section 171...The prime minister shall not hold office for more than eight consecutive years.


เบรก

brèek (romanization)
การเบรก (abstract-noun)

(colloquial) to stop; to halt; to restrain.


แยก

yɛ̂ɛk (romanization)
การแยก (abstract-noun)

to part: to sever, to break, to divide, to separate, to keep apart, etc.

to come apart; to break; to separate; to split.

(as of a group of persons) to dissolve; to disperse.

แยกถูกผิด

1963 June 5, สภาผู้แทนราษฎร, “พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-12-13:

เพื่อพบเหตุของการตาย...จะให้ส่งทั้งศพ...ไปยัง...พนักงานแยกธาตุ...

pʉ̂ʉa póp hèet kɔ̌ɔng gaan-dtaai ... jà hâi sòng táng sòp ... bpai yang ... pá-nák-ngaan yɛ̂ɛk tâat ...

In order to discover the cause of the death...the whole corpse may be ordered to be sent...over to...an official [responsible for] analysing bones...

แยกเขี้ยว


บรรทุก

บรรทุก • (ban-túk) (abstract noun การบรรทุก)

ban-túk (romanization)
การบรรทุก (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer បន្ទុក៑ (panduk). Cognate with Khmer បន្ទុក (bɑɑbɑntuk).


หมิ่นประมาท

หมิ่นประมาท • (mìn-bprà-màat) (abstract noun การหมิ่นประมาท or ความหมิ่นประมาท)

mìn-bprà-màat (romanization)
การหมิ่นประมาท (abstract-noun)
ความหมิ่นประมาท (abstract-noun)

From หมิ่น (mìn, “to look down”) + ประมาท (bprà-màat, “to look down”).

com

มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:

ครั้งก่อนออกมาต่อยุทธ์ ต้องเทพอาวุธพระเชษฐา ถึงสองครั้งไม่สิ้นชีวา ผ่านฟ้าอย่าหมิ่นประมาทมัน

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๙๗:

(archaic) to look down; to slight; to underestimate.

Matthew 9:3, KJV:
ดูเถิด พวกธรรมาจารย์บางคนคิดในใจว่า คนนี้พูดหมิ่นประมาท
duu tə̀ət · pûuak tam-maa-jaan baang kon kít nai jai wâa · kon níi pûut mìn-bprà-màat
And, behold, certain of the scribes said within themselves, This man blasphemeth.

Psalm 74:10, KJV:
ศัตรูจะหมิ่นประมาทพระนามของพระองค์เป็นนิตย์หรือ
sàt-dtruu jà mìn-bprà-màat prá naam kɔ̌ɔng prá-ong bpen nít rʉ̌ʉ
Shall the enemy blaspheme thy name for ever?

(somewhat archaic) to speak (of, to) or treat with contempt or rudeness.


ยกเลิก

th-verb

ยกเลิก • (yók-lə̂ək) (abstract noun การยกเลิก)

yók-lə̂ək (romanization)
การยกเลิก (abstract-noun)

/jok̚˦˥.lɤːk̚˥˩/

From ยก (yók, “to lift”) + เลิก (lə̂ək, “to lift”). Cognate with Lao ຍົກເລີກ (nyok lœ̄k).

com

2022 September 23, “ด่วน! รัฐบาลประกาศยุบ ศบค. ยกเลิก พ.ร.ก. ฉุกเฉิน มีผล 1 ตุลาคมนี้”, in มติชนออนไลน์, กรุงเทพฯ: มติชน:

dùuan! · rát-tà-baan bprà-gàat yúp · sɔ̌ɔ-bɔɔ-kɔɔ · yók-lə̂ək · pɔɔ-rɔɔ-gɔɔ · chùk-chə̌ən · mii-pǒn · nʉ̀ng · dtù-laa-kom níi

Breaking! Govt announces dissolving CCSA, revoking emergency decree, to be effective this October 1st

2020 March 2, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “พิษโควิด-๑๙ ได๋ ไดอาน่า ถูกยกเลิกงานกว่า ๒๐ งาน”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์:

ได๋ พิธีกรและนักแสดงชื่อดัง ถูกยกเลิกงานพิธีกรกว่า 20 งาน...เหตุโควิด-19 ระบาด

dǎi · pí-tii-gɔɔn lɛ́ nák-sà-dɛɛng chʉ̂ʉ-dang · tùuk yók-lə̂ək ngaan pí-tii-gɔɔn gwàa · yîi-sìp · ngaan ... hèet koo-wít-sìp-gâao · rá-bàat

Dai, a renowned emcee and actress, has over 20 [of her] emcee works cancelled ... due to the outbreak of COVID-19.

2019 January 21, “เคาะขยายเวลาปิดหีบอีก ๒ ชั่วโมง เล็งยกเลิก ลต. ล่วงหน้าในประเทศ อ้างเสียงบเยอะ”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-03-24:

kɔ́ kà-yǎai wee-laa bpìt-hìip ìik · sɔ̌ɔng · chûua-moong · leng yók-lə̂ək · lɔɔ-dtɔɔ · lûuang-nâa nai bprà-têet · âang sǐia ngóp yə́

[Authorities] propose the extension of the [ballot] box closing time for two [more] hours [and] prepare to cancel the advance polling in the country, citing the wasting of large budgets.

(formal) to cancel; to revoke; to abrogate; to annul; to rescind.


เพิกถอน

th-verb

เพิกถอน • (pə̂ək-tɔ̌ɔn) (abstract noun การเพิกถอน)

pə̂ək-tɔ̌ɔn (romanization)
การเพิกถอน (abstract-noun)

/pʰɤːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦/

From เพิก (pə̂ək, “to remove”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to remove”).

com

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๒๓๗ เจ้าหนี้ชอบที่จะร้องขอให้ศาลเพิกถอนเสียได้ซึ่งนิติกรรมใด ๆ อันลูกหนี้ได้กระทำลงทั้งรู้อยู่ว่า จะเป็นทางให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับถ้าปรากฏว่า ในขณะที่ทำนิติกรรมนั้น บุคคลซึ่งเป็นผู้ได้ลาภงอกแต่การนั้นมิได้รู้เท่าถึงข้อความจริงอันเป็นทางให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบนั้นด้วย
mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt jâao-nîi chɔ̂ɔp tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pə̂ək-tɔ̌ɔn sǐia dâai sʉ̂ng ní-dtì-gam dai dai an lûuk-nîi dâai grà-tam long táng rúu yùu wâa jà bpen taang hâi jâao-nîi sǐia-bprìiap dtɛ̀ɛ kwaam kɔ̂ɔ níi tân mí hâi chái bang-káp tâa bpraa-gòt wâa nai kà-nà tîi tam ní-dtì-gam nán bùk-kon sʉ̂ng bpen pûu dâai lâap-ngɔ̂ɔk dtɛ̀ɛ gaan nán mí dâai rúu-tâo tʉ̌ng kɔ̂ɔ-kwaam-jing an bpen taang hâi jâao-nîi dtɔ̂ng sǐia-bprìiap nán dûai
Section 237 An obligee is entitled to demand the court to rescind any juristic act which an obligor commits knowing that it will prejudice the obligee; provided, however, that, this provision shall not apply if it appears that any person who benefits from such act did not know, at the time of such act, the fact that the obligee is to be prejudiced.

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๔๖๗ เมื่อสมรสแล้ว จะเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสนั้นไม่ได้ นอกจากจะได้รับอนุญาตจากศาล
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hòk-sìp jèt mʉ̂ʉa sǒm-rót lɛ́ɛo jà bplìian-bplɛɛng pə̂ək-tɔ̌ɔn sǎn-yaa-gɔ̀ɔn-sǒm-rót nán mâi dâai nɔ̂ɔk-jàak jà dâai-ráp à-nú-yâat jàak sǎan
Section 1467 After marriage, the prenuptial agreement may not be altered or revoked without the approval of the court.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐:
มาตรา ๓๒...ในกรณีที่มีการกระทำซึ่งกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพตามวรรคหนึ่ง ผู้เสียหาย พนักงานอัยการ หรือบุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์ของผู้เสียหาย มีสิทธิร้องต่อศาลเพื่อให้สั่งระงับหรือเพิกถอนการกระทำเช่นว่านั้น
mâat-dtraa sǎam-sìp sɔ̌ɔng...nai gà-rá-nii tîi mii gaan-grà-tam sʉ̂ng grà-tóp dtɔ̀ɔ sìt-tí lɛ́ sěe-rii-pâap dtaam wák nʉ̀ng pûu-sǐia-hǎai pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan rʉ̌ʉ bùk-kon ʉ̀ʉn dai pʉ̂ʉa bprà-yòot kɔ̌ɔng pûu-sǐia-hǎai mii sìt-tí rɔ́ɔng dtɔ̀ɔ sǎan pʉ̂ʉa hâi sàng rá-ngáp rʉ̌ʉ pə̂ək-tɔ̌ɔn gaan-grà-tam chêen wâa nán
Section 32...In the event that there happens an act which affects the rights and liberties under Paragraph 1, the victim, a public prosecutor, or any other person in the interest of the victim has the right to apply to the court for an order suppressing or revoking the said act.

(formal) to abrogate; to cancel; to revoke.


มีชู้

th-verb

มีชู้ • (mii-chúu) (abstract noun การมีชู้)

mii-chúu (romanization)
การมีชู้ (abstract-noun)

/miː˧.t͡ɕʰuː˦˥/

From มี (mii, “to have”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).

com

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความใน (๑) ของมาตรา ๑๕๑๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(๑) สามีหรือภริยาอุปการะ เลี้ยงดู หรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้"
mâat-dtraa hâa hâi yók-lə̂ək kwaam nai à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng kɔ̌ɔng mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa ùp-bpà-gaa-rá líiang-duu rʉ̌ʉ yók-yɔ̂ng pûu ʉ̀ʉn chǎn pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii bpen-chúu rʉ̌ʉ mii-chúu rʉ̌ʉ rûuam-bprà-wee-nii gàp pûu ʉ̀ʉn bpen-aa-jin ìik fàai nʉ̀ng fɔ́ɔng yàa dâai"
Section 5 The provision of (1) of Section 1516 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "(1) When either the husband or wife supports, maintains, or honours another person as his own wife or her own husband, when he engages in adultery or she commits adultery, or when either of them habitually has intercourse with another person, the other may enter a claim for divorce."


เป็นชู้

th-verb

เป็นชู้ • (bpen-chúu) (abstract noun การเป็นชู้)

bpen-chúu (romanization)
การเป็นชู้ (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).


สรรเสริญ

th-verb

สรรเสริญ • (sǎn-sə̌ən) (abstract noun การสรรเสริญ or ความสรรเสริญ)

sǎn-sə̌ən (romanization)
การสรรเสริญ (abstract-noun)
ความสรรเสริญ (abstract-noun)
สรเสริญ (alternative)

/san˩˩˦.sɤːn˩˩˦/

From Old Khmer sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”). Cognate with Modern Khmer សរសើរ (sɑɑsaə).

bor

Psalm 66:8, KJV:
โอชนชาติทั้งหลายเอ๋ยจงสรรเสริญพระเจ้าของเรา
oo chon-châat táng-lǎai ə̌əi jong sǎn-sə̌ən prá-jâao kɔ̌ɔng rao
O bless our God, ye people,

Acts 3:9, KJV:
คนทั้งปวงเห็นเขาเดินและสรรเสริญพระเจ้า
kon táng-bpuuang hěn kǎo dəən lɛ́ sǎn-sə̌ən prá-jâao
And all the people saw him walking and praising God:

Galatians 1:24, KJV:
พวกเขาได้สรรเสริญพระเจ้าก็เพราะข้าพเจ้าเป็นเหตุ
pûuak kǎo dâai sǎn-sə̌ən prá-jâao gɔ̂ prɔ́ kâa-pá-jâao bpen-hèet
And they glorified God in me.

(elegant) to glorify; to eulogise; to laud; to praise.


สรเสริญ

th-verb

สรเสริญ • (srà-sə̌ən)

Probably from Angkorian Old Khmer srasir, sarsir, sarser (“to compose; to inscribe; to write”), doublets of sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”), from which Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən) was derived.

cog

Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)

สรรเสริญ สรรเสริญ#Thai

(chiefly poetic) Alternative form of สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)


จำนอง

th-verb

จำนอง • (jam-nɔɔng) (abstract noun การจำนอง)

jam-nɔɔng (romanization)
การจำนอง (abstract-noun)

From Old Khmer camฺnon (“knot, link, tie; composition; etc”), extended form of Old Khmer coṅa, ccoṅa, c̈aṅya, coṅ, coṅṅ (“to bind, to fasten, to secure, to tie; to compile, to draw up; etc”), corresponding to Modern Khmer ចង (cɑɑng), from which Thai จอง (jɔɔng) was derived.

der

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

มาตรา ๗๐๒...ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่า กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่
mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi sɔ̌ɔng...pûu-ráp-jam-nɔɔng chɔ̂ɔp tîi jà dâai-ráp cham-rá nîi jàak sáp-sǐn tîi jam-nɔɔng gɔ̀ɔn jâao-nîi-sǎa-man mí pák dtɔ̂ng pí-krɔ́ wâa gam-má-sìt nai sáp-sǐn jà dâai oon bpai yang bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk lɛ́ɛo rʉ̌ʉ hǎa-mâi
Section 702...The mortgagee is entitled to receive the performance of an obligation made out of the mortgaged property before ordinary creditors, without having to consider whether or not the ownership over the property has been transferred to a third party.
มาตรา ๗๐๙ บุคคลคนหนึ่งจะจำนองทรัพย์สินของตนไว้เพื่อประกันหนี้อันบุคคลอื่นจะต้องชำระ ก็ให้ทำได้

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘

Section 709 If any person is to mortgage his own property as security for an obligation which another person is bound to perform, he shall be allowed to do so.

mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi gâao bùk-kon kon nʉ̀ng jà jam-nɔɔng sáp-sǐn kɔ̌ɔng dton wái pʉ̂ʉa bprà-gan nîi an bùk-kon ʉ̀ʉn jà dtɔ̂ng cham-rá gɔ̂ɔ hâi tam dâai

(law and archaic) to mortgage or pledge.

(archaic) to attach; to bind; to fasten.

(archaic) to author; to compose; to draw up.

(archaic) to bear in mind; to memorise; to remember.

(archaic) to determine, to specify; to note down, to mark down.


จำนอง

From Khmer ចំណង (cɑmnɑɑng, “desire, want, wish; inclination, tendency”), extended form of Old Khmer caṅa (“to desire; to want; to wish”), corresponding to Modern Khmer ចង់ (cɑng).

cog

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

(archaic) to desire, to want, to wish; to incline, to tend.


จำนำ

th-verb

จำนำ • (jam-nam) (abstract noun การจำนำ)

jam-nam (romanization)
การจำนำ (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer caṃnaṃ, caṃnām, caṃṇāṃ, caṃnāṃ (“recollection, remembrance; to recollect, to remember; etc”), extended form of Old Khmer cāṃ, cāṃma, cāṃmma, cāma, caṃ, cām, cāṃm, cam, from which Thai จำ (jam) was derived. Cognate with Modern Khmer ចំណាំ (cɑmnam).

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, มาตรา ๗๕๐:
ถ้าทรัพย์สินที่จำนำเป็นสิทธิซึ่งมีตราสารและมิได้ส่งมอบตราสารนั้นให้แก่ผู้รับจำนำทั้งมิได้บอกกล่าวเป็นหนังสือแจ้งการจำนำแก่ลูกหนี้แห่งสิทธินั้นด้วยไซร้ท่านว่าการจำนำย่อมเป็นโมฆะ
tâa sáp-sǐn tîi jam-nam bpen sìt-tí sʉ̂ng mii dtraa-sǎan lɛ́ mí dâai sòng-mɔ̂ɔp dtraa-sǎan nán hâi gɛ̀ɛ pûu-ráp-jam-nam táng mí dâai bɔ̀ɔk-glàao bpen nǎng-sʉ̌ʉ jɛ̂ɛng gaan-jam-nam gɛ̀ɛ lûuk-nîi hɛ̀ng sìt-tí nán dûai sái tâan wâa gaan-jam-nam yɔ̂m bpen moo-ká
When the pledged property is a right represented by an instrument, if such instrument has been not delivered to the pledgee and debtors of that right have not been notified in writing of the pledge as well, then the pledge is said to be void.

(law and archaic) to pledge or mortgage.


ค้ำประกัน

ค้ำประกัน • (kám-bprà-gan) (abstract noun การค้ำประกัน)

kám-bprà-gan (romanization)
การค้ำประกัน (abstract-noun)

From ค้ำ (kám, “to maintain; to support”) + ประกัน (bprà-gan, “to ensure; to guarantee; to secure”).
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

ค้ำประกันลูกหนี้

ค้ำประกันการกู้ยืม

To serve as a surety for a loan; To subject a loan to a suretyship

(law) to serve as a surety; to subject to a suretyship.


ผทม

pà-tom (romanization)
การผทม (abstract-noun)
บรรทม (alternative)
ประทม (alternative)

From Old Khmer phdaṃ, phdam (“to rest; to sleep”). Cognate with Modern Khmer ផ្ទំ (phtum).

(of a god, high priest, or royal person) to rest; to sleep.


บรรทม

th-verb

บรรทม • (ban-tom) (abstract noun การบรรทม)

ban-tom (romanization)
การบรรทม (abstract-noun)

ผทม ผทม#Thai

(of a god, high priest, or royal person) Alternative form of ผทม (pà-tom)


ประทม

ประทม • (bprà-tom) (abstract noun การประทม)

bprà-tom (romanization)
การประทม (abstract-noun)

ผทม ผทม#Thai


พรรณนา

พรรณนา • (pan-ná-naa) (abstract noun การพรรณนา)

pan-ná-naa (romanization)
การพรรณนา (abstract-noun)

From Old Khmer barṇanā (“to depict, to describe; to explain, to expound; etc”); ultimately from Sanskrit वर्णन (varṇana, “description; narration; painting”). Compare Modern Khmer ពណ៌នា (pɔənaʼniə).

der

to depict, to describe; to explain, to expound.


ก็อป

gɔ́p (romanization)
การก็อป (abstract-noun)

ก๊อป ก๊อป#Thai


ก๊อป

gɔ́p (romanization)
การก๊อป (abstract-noun)

(slang) to copy; to imitate; to reproduce.

(slang) to counterfeit; to fake; to forge; to illegally or fraudulently imitate.


เล่นลิ้น

th-verb

เล่นลิ้น • (lên-lín) (abstract noun การเล่นลิ้น)

lên-lín (romanization)
การเล่นลิ้น (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play; to perform”) + ลิ้น (lín, “tongue”); literally "to play the tongue" or "to play with the tongue".

com

beat around the bush
beat around the bush

(idiomatic) to equivocate, to quibble; to beat around the bush.

(slang) to do or engage in a French kiss.

(slang) to perform a sexual act using the tongue, as anilingus, fellatio, etc.


ปลาสนาการ

th-verb

ปลาสนาการ • (bpà-lâat-sà-naa-gaan) (abstract noun การปลาสนาการ)

bpà-lâat-sà-naa-gaan (romanization)
การปลาสนาการ (abstract-noun)

From Pali palāsanākāra, from palāsana + ākāra.


ทรมาน

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน or ความทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)
ความทรมาน (abstract-noun)

ทร (tɔɔn, “bad, ill; difficult, hard; etc”) + มาน (maan, “heart; mind”).

prefix

(archaic, chiefly religion) to conquer, subdue, or suppress (someone) by reducing or eradicating his or her ego or obstinacy.

to torture or be tortured; to subject or be subjected to suffering.


ทรมาน

th-verb

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)
ธรมาน (alternative)

From ธร (tɔɔn, “to bear; to carry; to maintain”) + มาน (maan, “being; existing; going on”).

com

(elegant and archaic) to live; to be alive; to subsist.


ทุ่ม

tûm (romanization)
การทุ่ม (abstract-noun)


อวย

uai (romanization)
การอวย (abstract-noun)
โอย (alternative)

From Old Khmer oʼaya, oy, oya, oyy, oyya, oyaya, uy, ūya (“to cause, to make; to give; to allow, to let, to permit; on behalf of; so that; etc”). Compare Modern Khmer ឲ្យ (ʼaoy).

อวยพร

อวยยศ

(usually of something favourable) to give; to grant.

(slang, often derogatory or sarcastic) to advertise; to boost; to promote; to praise; to publicise.


ตายโหง

th-verb

ตายโหง • (dtaai-hǒong) (abstract noun การตายโหง)

dtaai-hǒong (romanization)
การตายโหง (abstract-noun)

From ตาย (dtaai, “to die”) + โหง (hǒong, “early; quickly; soon”).


ม่าย

th-verb

ม่าย • (mâai)


ซ้อน

sɔ́ɔn (romanization)
การซ้อน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊ້ອນ (sǭn), Shan သွၼ်ႉ (sâ̰un), Zhuang sonx.

(transitive or intransitive) to stack; to pile; to heap.

(transitive or intransitive) to lap; to overlap.

ซ้อนวินมอเตอร์ไซค์

(slang, transitive) to sit on the pillion of (a vehicle).


คลั่ง

คลั่ง • (klâng) (abstract noun การคลั่ง)

klâng (romanization)
การคลั่ง (abstract-noun)

คั่ง คั่ง#Thai

(poetic) Alternative form of คั่ง (kâng)


ค้นหา

ค้นหา • (kón-hǎa) (abstract noun การค้นหา)

kón-hǎa (romanization)
การค้นหา (abstract-noun)


มองหา

มองหา • (mɔɔng-hǎa) (abstract noun การมองหา)

mɔɔng-hǎa (romanization)
การมองหา (abstract-noun)

/mɔːŋ˧.haː˩˩˦/

เรากำลังมองหาร้าน


ติชม

ติชม • (dtì-chom) (abstract noun การติชม)

dtì-chom (romanization)
การติชม (abstract-noun)


เสริม

เสริม • (sə̌əm) (abstract noun การเสริม)

sə̌əm (romanization)
การเสริม (abstract-noun)


ต่อสู้

ต่อสู้ • (dtɔ̀ɔ-sûu) (abstract noun การต่อสู้)

dtɔ̀ɔ-sûu (romanization)
การต่อสู้ (abstract-noun)

/tɔː˨˩.suː˥˩/

com

ต่อ (dtɔ̀ɔ) + สู้ (sûu)


วิเคราะห์

th-verb

วิเคราะห์ • (wí-krɔ́) (abstract noun การวิเคราะห์)

wí-krɔ́ (romanization)
การวิเคราะห์ (abstract-noun)

/wi˦˥.kʰrɔʔ˦˥/

From Sanskrit विग्रह (vigraha, “stretching out; extension; expansion; form; figure; shape; body; resolution; dissolution; analysis; separation; etc.”).


หากิน

th-verb

หากิน • (hǎa-gin) (abstract noun การหากิน)

hǎa-gin (romanization)
การหากิน (abstract-noun)

From หา (hǎa, “to find; to search”) + กิน (gin, “to eat”); literally "to find for eating". Cognate with Lao ຫາກິນ (hā kin) and Lü ᦠᦱᦂᦲᧃ (ḣaak̇iin). Compare the literal meaning of Khmer រកស៊ី (rɔɔk sii).

com

Jonah 1:8, KJV:
เจ้าหากินทางไหน และเจ้ามาจากไหน ประเทศของเจ้าชื่ออะไร เจ้าเป็นคนชาติไหน
jâo hǎa-gin taang nǎi lɛ́ jâo maa jàak nǎi bprà-têet kɔ̌ɔng jâo chʉ̂ʉ à-rai jâo bpen kon châat nǎi
What is thine occupation? and whence comest thou? what is thy country? and of what people art thou?
(literally) How dost thou earn thy living?...

to carry out work, profession, occupation, etc, for subsistence.

ให้แต่ที่พัก ไปหากินเอง

Only a residence is provided. As for food, go search for it yourself.
 (literally) To give only a residence. Go search for food yourself.

Mark 5:11, KJV:
มีสุกรฝูงใหญ่กำลังหากินอยู่ที่ไหล่เขาตำบลนั้น
mii sù-gɔɔn fǔung yài gam-lang hǎa-gin yùu tîi lài kǎo dtam-bol nán
Now there was there nigh unto the mountains a great herd of swine feeding.

หากินกับผ้าเหลือง

To exploit the yellow robe (Buddhist monk's robe)

กับ กับ#Thai

(colloquial, derogatory) to exploit: to make use of selfishly, unethically, wrongfully, etc. (often followed by กับ)


ฝันดี

th-verb

ฝันดี • (fǎn-dii) (abstract noun การฝันดี)

fǎn-dii (romanization)
การฝันดี (abstract-noun)

From ฝัน (fǎn, “dream”) + ดี (dii, “good”).

to have a good dream; to have a favourable dream.


ปลงพระชนม์

ปลงพระชนม์ • (bplong-prá-chon) (abstract noun การปลงพระชนม์)

bplong-prá-chon (romanization)
การปลงพระชนม์ (abstract-noun)

From ปลง (bplong, “to place down, to put down; to issue, to launch, to release; to relieve”) + พระ (prá, “a headword for a noun concerning gods, high priests, royal persons, etc”, literally “distinguished; divine; holy; sacred; etc”) + ชนม์ (chon, “life”).

af

Acts 13:28, KJV:
ถึงแม้ว่ามิได้พบความผิดประการใดในพระองค์ที่ควรจะให้ตาย พวกเขายังขอปีลาตให้ปลงพระชนม์พระองค์เสีย
tʉ̌ng-mɛ́ɛ wâa mí dâai póp kwaam-pìt bprà-gaan dai nai prá-ong tîi kuuan jà hâi dtaai · pûuak kǎo yang kɔ̌ɔ bpii-láat hâi bplong-prá-chon prá-ong sǐia
And though they found no cause of death in him, yet desired they Pilate that he should be slain.

1 Thessalonians 2:15, KJV:
พวกยิวได้ปลงพระชนม์พระเยซูเจ้า และได้ประหารชีวิตพวกศาสดาพยากรณ์ของเขาเอง และได้ข่มเหงพวกเรา และขัดพระทัยพระเจ้า และเป็นปฏิปักษ์ต่อคนทั้งปวง
pûuak yiu dâai bplong-prá-chon prá yee-suu jâao · lɛ́ dâai bprà-hǎan-chii-wít pûuak sàat-sà-daa-pá-yaa-gɔɔn kɔ̌ɔng kǎo eeng · lɛ́ dâai kòm-hěeng pûuak rao · lɛ́ kàt-prá-tai prá-jâao · lɛ́ bpen bpà-dtì-bpàk dtɔ̀ɔ kon táng-bpuuang
Who both killed the Lord Jesus, and their own prophets, and have persecuted us; and they please not God, and are contrary to all men:

Revelation 5:12, KJV:
พระเมษโปดกผู้ทรงถูกปลงพระชนม์แล้วนั้นเป็นผู้ที่สมควรได้รับฤทธิ์เดช ทรัพย์สมบัติ ปัญญา อานุภาพ เกียรติ สง่าราศี และคำสดุดี
prá mêet-sà-bpoo-dòk pûu song tùuk bplong-prá-chon lɛ́ɛo nán bpen pûu tîi sǒm-kuuan dâai ráp rít-dèet · sáp-sǒm-bàt · bpan-yaa · aa-nú-pâap · gìiat · sà-ngàa-raa-sǐi · lɛ́ kam sà-dù-dii
Worthy is the Lamb that was slain to receive power and riches and wisdom and might and honor and glory and blessing.

to kill (a god, high priest, or royal person).


ควร

kuuan (romanization)
การควร (abstract-noun)


โหน

hǒon (romanization)
การโหน (abstract-noun)

ทาร์ซานโหนเถาวัลย์

ควอซิโมโดโหนเชือกลงมาพาเอสเมอรัลดาเข้าไปในวิหาร

kwɔɔ-sí-moo-doo hǒon chʉ̂ʉak long maa paa èes-məə-ral-dâa kâo bpai nai wí-hǎan

Quasimodo swings down by the rope to take Esmeralda into the cathedral.

to hang, swing, or suspend from or by something, as a bar, rope, vine, etc.

2011, ผู้จัดการรายวัน, โหนสถาบันหาเสียง, ผู้จัดการสุดสัปดาห์:
โหนสถาบันหาเสียง
hǒon sà-tǎa-ban hǎa-sǐiang
To cite the [royal] institution for soliciting votes

(slang, derogatory) to allude or refer to someone or something to make oneself look good or to justify one's action.


ฟิน

fin (romanization)
การฟิน (abstract-noun)


จง

Borrowed from Middle Khmer ចង (caṅa, “to desire; to want; to wish”). Cognate with Modern Khmer ចង់ (cɑng). Extended as Middle Khmer បញ្ចង (pañcaṅa), from which Thai บรรจง was derived, corresponding to Modern Khmer បញ្ចង់ (bɑɑbɑñcɑng); and as Khmer ចំណង (cɑmnɑɑng), from which Thai จำนง (jam-nong) was derived. Compare Lao ຈົງ (chong), ຈົ່ງ (chong); Northern Thai ᨧᩩ᩵ᨦ; Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹).

cog

Lü ᦈᦳᧂᧈ (ṫsung¹)

เอาไมตรีแลกได้ดังใจจง

1830, พระสุนทรโวหาร (ภู่), เพลงยาวถวายโอวาท:

(now chiefly in combination) to wish; to intend; to want; to desire.


พ้องพาน

th-verb

พ้องพาน • (pɔ́ɔng-paan) (abstract noun การพ้องพาน)

pɔ́ɔng-paan (romanization)
การพ้องพาน (abstract-noun)

/pʰɔːŋ˦˥.pʰaːn˧/


ฟูมฟัก

ฟูมฟัก • (fuum-fák) (abstract noun การฟูมฟัก)

fuum-fák (romanization)
การฟูมฟัก (abstract-noun)


ข่วน

kùuan (romanization)
การข่วน (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ຂ່ວນ (khūan), Shan ၶၢၼ်ႇ (khàan).

แมวข่วนเสื้อขาด

to scrape or scratch with a nail, claw, thorn, spine, etc.


แผ้ว

pɛ̂o (romanization)
การแผ้ว (abstract-noun)

Cognate with Isan แผ้ว (pheew³), Lao ແຜ້ວ (phǣu), Northern Thai ᨹ᩠ᨿ᩶ᩅ (pheew³) or ᨹᩯ᩠᩶ᩅ (phɛɛw³), Khün ᨹ᩠ᨿᩴ᩶ (phew³), Lü ᦵᦕᧁᧉ (ṗhew²), Tai Dam ꪵꪠ꫁ꪫ (phẻo), Tai Dón ꪵꪞꪫꫂ, Shan ၽဵဝ်ႈ (phāeo).

cog

Lü ᦵᦕᧁᧉ (ṗhew²)

Tai Dón ꪵꪞꪫꫂ

แผ้วป่า


ทูล

tuun (romanization)
การทูล (abstract-noun)
ทำนูล (alternative)

From Old Khmer *dūl, *dul, dval, dvall, dvāl (“to address (clergy or royalty); to carry or wear on the head; head; top; eminence, majesty; head-shaped formation, as dome, hill, hillock, bulge, swelling, etc”). Cognate with Modern Khmer ទួល (tuəl), ទូល (tuul).
Extended as Old Khmer pandūl, pandul, paṃdul, pandval, from which Thai บัณฑูร (ban-tuun) was derived. Also extended as Thai ทำนูล (tam-nuul).
Compare Old Mon tūl, tul (“above; on”); Middle Mon duiw (“hill; hilltop”); Burmese တောင် (taung, “hill; mountain”).

(royal) to address, inform, tell, or speak to (a god, high priest, or royal person).

(archaic) to carry (with or on the head).


ชัง

th-verb

ชัง • (chang) (abstract noun การชัง or ความชัง)

chang (romanization)
การชัง (abstract-noun)
ความชัง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟaŋᴬ (“to hate”), from Middle Chinese 憎 (MC tsong).
Cognate with Isan ซัง, Lao ຊັງ (sang), Northern Thai ᨩᩢ᩠ᨦ, Lü ᦋᧂ (tsang), Tai Dam ꪋꪰꪉ, Shan ၸင်း (tsáng), Zhuang caengz.

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, เพลงยาวบางบท:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâo mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâo kon diao
My Whitest Chinese Rosebay, you are of wealth, I am of worth. Though you are despised by the people throughout the palace, I shall be the only one who loves you.

แม้นใครรักรักมั่งชังชังตอบ ให้รอบคอบคิดอ่านนะหลานหนา รู้สิ่งไรไม่สู้รู้วิชา รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี

1821, พระสุนทรโวหาร (ภู่), พระอภัยมณี, ตอน ๒๕ สุดสาครเข้าเมืองการะเวก:


วัง

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Cognate with Modern Khmer វាំង (vĕəng), ពាំង (pĕəng), Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨦ, Khün ᩅᩤ᩠ᨦ, Lao ວັງ (wang), Lü ᦞᧂ (vang). Doublet of วง (wong) and เวียง (wiiang).

(archaic) to encircle; to enclose; to surround.


เชือดไก่ให้ลิงดู

เชือดไก่ให้ลิงดู • (chʉ̂ʉat-gài-hâi-ling-duu)

From เชือด (chʉ̂ʉat, “to slit”) + ไก่ (gài, “fowl”) + ให้ (hâi, “to; for”) + ลิง (ling, “monkey”) + ดู (duu, “to see; to watch”); literally "to slit a fowl for a monkey to see" or "to slit a fowl in the presence of a monkey". Compare Chinese 殺雞給猴看／杀鸡给猴看 (shā jī gěi hóu kàn).

zh-l

殺雞給猴看／杀鸡给猴看 (shā jī gěi hóu kàn)

(idiomatic) to punish someone as an example for another.


เชือด

th-verb

เชือด • (chʉ̂ʉat) (abstract noun การเชือด)

chʉ̂ʉat (romanization)
การเชือด (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩/

to cut forcefully; to slit (e.g. an animal's throat).


ต่อ

dtɔ̀ɔ (romanization)
การต่อ (abstract-noun)

In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨲᩬᩴ᩵, Lao ຕໍ່ (tǭ), Khün ᨲᩳ᩵, Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹), Shan တေႃႇ (tàu), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō).
Compare Old Khmer dara (“to strike; to smite”), Modern Khmer ទរ (tɔɔ), Middle Chinese 鬥 (MC tuwH).
Possibly related to ท่อ (tɔ̂ɔ), ทอ (tɔɔ).

cog

Lü ᦎᦸᧈ (ṫoa¹)

(now chiefly in combination) to fight; to strike; to attack; to combat; to war; to battle.


ต่อ

(colloquial, of a price) to ask for reduction.


ต่อ

From Proto-Tai *toːᴮ (“to join”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຕໍ່ (tǭ)
In Northern Tai, cognate with Zhuang doq.

to build, construct, or create, especially by assembling certain materials.

to entice or lure (as into a trap, danger, etc); to decoy; to bait.

(of a vehicle, the flame on a candle, etc) to transfer (from one to another).

the flame on a candle; etc; the flame on a candle; etc

(of knowledge) to transfer or pass on (as from a teacher to a student).


แผลง

th-verb

แผลง • (plɛ̌ɛng) (abstract noun การแผลง)

plɛ̌ɛng (romanization)
การแผลง (abstract-noun)


อโหสิกรรม

อโหสิกรรม • (à-hǒo-sì-gam) (abstract noun การอโหสิกรรม)

à-hǒo-sì-gam (romanization)
การอโหสิกรรม (abstract-noun)

From อโหสิ (à-hǒo-sì, “to forgive, to pardon; forgiveness, pardon”) + กรรม (gam, “act; action; activity; deed; etc”); literally "act of forgiving"; ultimately from Pali ahosi (“bygone; past”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; activity; deed; etc”). Compare Pali ahosikamma (“bygone; past deed; defunct deed; ineffective deed”).

cog

กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่ข้าพเจ้าได้เคยล่วงเกินท่าน ทั้งต่อหน้าก็ดี ลับหลังก็ดี ทั้งตั้งใจก็ดี มิได้ตั้งใจก็ดี ขอให้ท่านจงอโหสิกรรมแก่ข้าพเจ้านับแต่บัดนี้เป็นต้นไปจนตราบเท่านิพพานเทอญ

gaai-yá-gam wá-jii-gam má-noo-gam tîi kâa-pá-jâao dâai kəəi lûuang-gəən tân táng dtɔ̀ɔ-nâa gɔ̂ɔ-dii láp-lǎng gɔ̂ɔ-dii táng dtâng-jai gɔ̂ɔ-dii mí-dâai dtâng-jai gɔ̂ɔ-dii kɔ̌ɔ hâi tân jong à-hǒo-sì-gam kâa-pá-jâao náp dtɛ̀ɛ bàt-níi bpen-dtôn-bpai jon dtràap-tâo níp-paan təən

For the physical actions, verbal actions, or mental actions by which I have violated you, whether in your presence or in your absence, either intentionally or unintentionally, I hereby beg you to forgive me from this very moment on, until we pass into eternity.


รักชาติ

th-verb

รักชาติ • (rák-châat) (abstract noun การรักชาติ)

rák-châat (romanization)
การรักชาติ (abstract-noun)

/rak̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


ล้วงคองูเห่า

ล้วงคองูเห่า • (lúuang-kɔɔ-nguu-hào) (abstract noun การล้วงคองูเห่า)

lúuang-kɔɔ-nguu-hào (romanization)
การล้วงคองูเห่า (abstract-noun)

/lua̯ŋ˦˥.kʰɔː˧.ŋuː˧.haw˨˩/

From ล้วง (lúuang, “to put (one's hand into something)”) + คอ (kɔɔ, “neck”) + งูเห่า (“cobra”); literally "to put (one's hand) into a cobra's throat".

com

(idiomatic) to dare rob a powerful figure.


ประยุทธ์

th-verb

ประยุทธ์ • (bprà-yút)

bprà-yút (romanization)
ประยุทธ (alternative)

From Sanskrit प्रयुद्ध (prayuddha, “fighting; fighter”). Cognate with Khmer ប្រយុទ្ធ (prɑɑyut), ប្រាយុទ្ធ (praayutthɔɔ).

der

(poetic) to battle; to combat; to fight.


มุ่งหวัง

th-verb

มุ่งหวัง • (mûng-wǎng) (abstract noun การมุ่งหวัง)

mûng-wǎng (romanization)
การมุ่งหวัง (abstract-noun)

/muŋ˥˩.waŋ˩˩˦/


อมยิ้ม

อมยิ้ม • (om-yím) (abstract noun การอมยิ้ม)

om-yím (romanization)
การอมยิ้ม (abstract-noun)

From อม (om, “to hold in the mouth”) + ยิ้ม (yím, “to smile; smile”).

com

to give a mild smile, especially with closed lips.