เรียกร้อง

th-verb

เรียกร้อง • (rîiak-rɔ́ɔng) (abstract noun การเรียกร้อง)

rîiak-rɔ́ɔng (romanization)
การเรียกร้อง (abstract-noun)

/ria̯k̚˥˩.rɔːŋ˦˥/

From เรียก (rîiak, “to call”) + ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”).

com

เขาทำไปเพื่อเรียกร้องความสนใจ

kǎo tam bpai pʉ̂ʉa rîiak-rɔ́ɔng kwaam-sǒn-jai

He did it for attention (lit. he did it to call for attention).

1939 March 20, “พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช ๒๔๘๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 55, number 0A, page 1028:

ฝ่าย...เสียหายจะเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนหรือทางแก้...

fàai ... sǐia-hǎai jà rîiak-rɔ́ɔng kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn rʉ̌ʉ taang-gɛ̂ɛ ...

The injured...party may claim compensation or redress...

1994 December 21, “พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 11, number 59A, page 14:

นักแสดงมีสัญชาติไทย...ในขณะที่เรียกร้องสิทธิ

nák-sà-dɛɛng mii sǎn-châat tai ... nai kà-nà tîi rîiak-rɔ́ɔng sìt-tí

The performer is of Thai nationality...at the time of claiming the right.


ทดลอง

th-verb

ทดลอง • (tót-lɔɔng) (abstract noun การทดลอง)

tót-lɔɔng (romanization)
การทดลอง (abstract-noun)

/tʰot̚˦˥.lɔːŋ˧/

From ทด (tót) + ลอง (lɔɔng). Compare Lao ທົດລອງ (thot lǭng).

หลอดทดลอง

Matthew 4:1, KJV:
ครั้งนั้นพระวิญญาณทรงนำพระเยซูเข้าไปในถิ่นทุรกันดารเพื่อพญามารจะได้มาทดลอง
kráng-nán prá win-yaan song nam prá yee-suu kâo bpai nai tìn tú-rá-gan-daan pʉ̂ʉa pá-yaa maan jà dâai maa tót-lɔɔng
Then was Jesus led up of the Spirit into the wilderness to be tempted of the devil.

Luke 4:2, KJV:
ทรงถูกพญามารทดลองถึงสี่สิบวัน ในวันเหล่านั้น พระองค์มิได้เสวยอะไรเลย
song tùuk pá-yaa-maai tót-lɔɔng tʉ̌ng sìi-sìp wan · nai wan lào nán · prá-ong mí dâai sà-wə̌əi à-rai ləəi
Being forty days tempted of the devil. And in those days he did eat nothing

Psalm 78:18, KJV:
เขาทดลองพระเจ้าอยู่ในใจของเขาโดยเรียกร้องอาหารที่เขาอยาก
kǎo tót-lɔɔng prá-jâao yùu nai jai kɔ̌ɔng kǎo dooi rîiak-rɔ́ɔng aa-hǎan tîi kǎo yàak
And they tempted God in their heart by asking meat for their lust.


ยำเกรง

ยำเกรง • (yam-greeng) (abstract noun การยำเกรง)

yam-greeng (romanization)
การยำเกรง (abstract-noun)
ยำเยง (alternative archaic dated obsolete)

ยำ (yam, “to respect”) + เกรง (greeng, “to fear”).

com

Psalm 130:4, KJV:
แต่พระองค์มีการอภัยเพื่อเขาจะยำเกรงพระองค์
dtɛ̀ɛ prá-ong mii gaan-à-pai pʉ̂ʉa kǎo jà yam-greeng prá-ong
But there is forgiveness with thee, that thou mayest be feared.

Psalm 34:9, KJV:
โอ ท่านวิสุทธิชนทั้งหลายของพระองค์ จงยำเกรงพระเยโฮวาห์ เพราะผู้ที่ยำเกรงพระองค์ไม่ขาดแคลน
oo · tâan wí-sùt-tí-chon táng-lǎai kɔ̌ɔng prá-ong · jong yam-greeng prá yee-hoo-waa · prɔ́ pûu tîi yam-greeng prá-ong mâi kàat-klɛɛn
O fear the LORD, ye his saints: for there is no want to them that fear him.

Leviticus 25:43, KJV:
เจ้าอย่าข่มขี่เขาให้ลำบาก แต่จงยำเกรงพระเจ้าของเจ้า
jâao yàa kòm-kìi kǎo hâi lam-bàak · dtɛ̀ɛ jong yam-greeng prá-jâao kɔ̌ɔng jâao
Thou shalt not rule over him with rigour; but shalt fear thy God.

to hold in respectful awe; to regard with respect and awe; to revere; to venerate.


ยับยั้ง

th-verb

ยับยั้ง • (yáp-yáng) (abstract noun การยับยั้ง)

yáp-yáng (romanization)
การยับยั้ง (abstract-noun)

From ยับ (yáp, “to keep”) + ยั้ง (yáng, “to stop, to halt, to pause; to wait, to delay; etc”).

com

Proverbs 27:16, KJV:
ผู้ใดที่จะยับยั้งเธอก็เหมือนยับยั้งลมหรือกอบน้ำมันด้วยมือขวา
pûu-dai tîi jà yáp-yáng təə gɔ̂ mʉ̌ʉan yáp-yáng lom rʉ̌ʉ gɔ̀ɔp nám-man dûai mʉʉ kwǎa
Whosoever hideth her hideth the wind, and the ointment of his right hand, which bewrayeth itself.

to restrain, to hold, to withhold, to suppress, to prevent, to hinder, to debar; to put off, to defer, to delay.

Deuteronomy 3:29, KJV:
ฉะนั้น เราทั้งหลายจึงยับยั้งอยู่ในหุบเขาตรงหน้าเบธเปโอร์
chà-nán · rao táng-lǎai jʉng yáp-yáng yùu nai hùp-kǎo dtrong nâa bét-bpee-oo
So we abode in the valley over against Bethpeor.

Numbers 11:35, KJV:
ประชาชนได้ยกเดินจากขิบโรทหัทธาอาวาห์ถึงฮาเซโรทและยับยั้งที่ฮาเซโรท
bprà-chaa-chon dâai yók dəən jàak kìp-róot-hàt-taa-aa-wâa tʉ̌ng haa-see-róot lɛ́ yáp-yáng tîi haa-see-róot
And the people journeyed from Kibrothhattaavah unto Hazeroth; and abode at Hazeroth.

Numbers 22:19, KJV:
ฉะนั้น บัดนี้ ขอท่านยับยั้งอยู่ที่นี่สักคืนหนึ่งก่อนด้วย
chà-nán · bàt-níi · kɔ̌ɔ tâan yáp-yáng yùu tîi-nîi sàk kʉʉn nʉ̀ng gɔ̀ɔn dûai
Now therefore, I pray you, tarry ye also here this night,

(somewhat archaic) to stop and wait; to stay; to remain.


ลี้

líi (romanization)
การลี้ (abstract-noun)

Cognate with Lao ລີ້ (lī), Northern Thai ᩃᩦ᩶, Khün ᩃᩦ᩶, Lü ᦟᦲᧉ (lii²).


สะกดจิต

th-verb

สะกดจิต • (sà-gòt-jìt) (abstract noun การสะกดจิต)

sà-gòt-jìt (romanization)
การสะกดจิต (abstract-noun)


ขมขื่น

ขมขื่น • (kǒm-kʉ̀ʉn) (abstract noun การขมขื่น or ความขมขื่น)

kǒm-kʉ̀ʉn (romanization)
การขมขื่น (abstract-noun)
ความขมขื่น (abstract-noun)

/kʰom˩˩˦.kʰɯːn˨˩/

ขม (kǒm, “bitter”) + ขื่น (kʉ̀ʉn, “bitter”).

com

to be bitter: to be hard or painful to bear, admit, or accept; to be grievous; to be distressful.


แก้แค้น

th-verb

แก้แค้น • (gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn) (abstract noun การแก้แค้น)

gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn (romanization)
การแก้แค้น (abstract-noun)

/kɛː˥˩.kʰɛːn˦˥/


ข้อง

ข้อง • (kɔ̂ng) (abstract noun การข้อง or ความข้อง)

kɔ̂ng (romanization)
การข้อง (abstract-noun)
ความข้อง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Lao ຂ້ອງ (khǭng), Shan ၶွင်ႈ (khāung).

to get struck; to get wedged; to get packed; to get included; to get involved; to get concerned.


ร่าง

râang (romanization)
การร่าง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຮ່າງ (hāng), Lü ᦣᦱᧂᧈ (haang¹), Shan ႁၢင်ႈ (hāang), Ahom 𑜍𑜂𑜫 (raṅ). Compare Old Chinese 狀 (OC *zraŋs).


ดัด

dàt (romanization)
การดัด (abstract-noun)

to set or cause to be in a certain position, way, pattern, etc, such as to straighten, to bend, to curl, to flex, etc.

to rectify; to correct; to reform; to amend.

(archaic) to wake: to rouse or become roused from sleep.


พ้น

pón (romanization)
การพ้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ພົ້ນ (phon), Lü ᦷᦗᧃᧉ (pon²) or ᦗᦳᧃᧉ (pun²), Shan ပူၼ်ႉ (pṵ̂un), Ahom 𑜆𑜨𑜃𑜫 (pon).

cog

Lü ᦷᦗᧃᧉ (pon²)

to go beyond; to escape (from); to be free from.


ล้น

lón (romanization)
การล้น (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ລົ້ນ (lon), Lü ᦷᦟᧃᧉ (lon²), Shan လူၼ်ႉ (lṵ̂un).

Lü ᦷᦟᧃᧉ (lon²)

to overflow; to be overfilled; to brim over; to spill over.


ประกันภัย

th-verb

ประกันภัย • (bprà-gan-pai) (abstract noun การประกันภัย)

bprà-gan-pai (romanization)
การประกันภัย (abstract-noun)

From ประกัน (bprà-gan, “to guarantee; to insure (against)”) + ภัย (pai, “danger; peril”). Compare Lao ປະກັນໄພ (pa kan phai).

com

th:ประกันภัย

to insure (against damage or loss); to indemnify.


รับสั่ง

th-verb

รับสั่ง • (ráp-sàng) (abstract noun การรับสั่ง)

ráp-sàng (romanization)
การรับสั่ง (abstract-noun)

Perhaps from Old Khmer rappa, *rap, rap, rāpa, râpa, rāppa (“to tell; to specify; to count, to number, to enumerate; etc”) + Thai สั่ง (sàng, “to command; to order; etc”).

(of a god, high priest, or royal person) to command; to order; to direct; to instruct; to decree.

high priest; or royal person; high priest; or royal person

(of a god, high priest, or royal person) to utter; to pronounce; to state; to say; to speak; to tell; to talk; to declare.


ตุ้งติ้ง

ตุ้งติ้ง • (dtûng-dtîng) (abstract noun การตุ้งติ้ง)

dtûng-dtîng (romanization)
การตุ้งติ้ง (abstract-noun)
กระตุ้งกระติ้ง (alternative)
ดุ้งดิ้ง (alternative)


เฃ้า

เฃ้า • (kâo)

เข้า เข้า#Thai


อุบัติ

อุบัติ • (ù-bàt) (abstract noun การอุบัติ)

ù-bàt (romanization)
การอุบัติ (abstract-noun)

From Pali uppatti (“arising; nativity; origination”). Cognate with Lao ອຸບັດ (ʼu bat), Modern Khmer ឧប្បត្តិ (ʼupbat). Compare Sanskrit उत्पत्ति (utpatti); Old Khmer *utpatti, ūtpãtta, otpãtta, ottapāta.

bor

1928, ธำรงเจดีย์รัฐ (เทศ วิริยรัต), หลวง, สุวรรณสังขชาดก, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 59:

สิ้นพระชนม์แล้ว...ไปอุบัติในเทวสถาน

sîn-prá-chon lɛ́ɛo ... bpai ù-bàt nai tee-wá-sà-tǎan

Having passed away...[he] went to [and] was born in a celestial place.

1936, “เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 63, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 112:

มิใช่เทศกาลฝนฝนก็อุบัติ

Not being a rainy season, rains, however, take place.

1953, ธรรมไตรโลกาจารย์ (วน ฐิติญาโณ), พระ, “ธมฺมตากถา”, in เรื่องเมืองพิษณุโลก, พระนคร: โรงพิมพ์อักษรนิติ, page 2:

อุบัติในสกุลผู้ดี

(elegant) to originate, to be born; to occur, to emerge; to happen, to arise.


แหวกว่าย

th-verb

แหวกว่าย • (wɛ̀ɛk-wâai) (abstract noun การแหวกว่าย)

wɛ̀ɛk-wâai (romanization)
การแหวกว่าย (abstract-noun)

/wɛːk̚˨˩.waːj˥˩/

com

แหวก (wɛ̀ɛk) + ว่าย (wâai)

to move about in water or air using limbs, fin, tail, etc.; to swim about.


สิ้นสุด

th-verb

สิ้นสุด • (sîn-sùt) (abstract noun การสิ้นสุด)

sîn-sùt (romanization)
การสิ้นสุด (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to end; to be no more; to have no more”) + สุด (sùt, “idem”).

com

2001, สุนทรภู่, “ตอนที่ ๓๖ พระอภัยมณีทำผูกคอตายได้นางละเวง”, in นิทานคำกลอนสุนทรภู่ เรื่อง พระอภัยมณี, 16th edition, Bangkok: ศิลปาบรรณาคาร, retrieved 2019-04-27:

ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร ไม่สิ้นสุดความรักสมัครสมาน

tʉ̌ng múai din sîn fáa má-hǎa-sà-mùt · mâi sîn-sùt kwaam-rák sà-màk-sà-mǎan

Though the earth ends, the heaven falls, and the ocean is no more, our love and union shall never cease.

2014 May 26, “ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ ๕/๒๕๕๗ เรื่อง การสิ้นสุดชั่วคราวของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 131, number Special 84 D (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-08-08, page 4:

ตามที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้ประกาศยึดอำนาจการปกครองประเทศ... จึงให้... ๑. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ สิ้นสุดลงชั่วคราว เว้นหมวด ๒ พระมหากษัตริย์ ๒. คณะรัฐมนตรีรักษาการสิ้นสุดการปฏิบัติหน้าที่

dtaam tîi ká-ná rák-sǎa kwaam-sà-ngòp hɛ̀ng-châat dâai bprà-gàat yʉ́t am-nâat gaan-bpòk-krɔɔng bprà-têet ... · jʉng hâi ... · nʉ̀ng . · rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hâa sìp · sîn-sùt long chûua-kraao · wén mùuat · sɔ̌ɔng · prá má-hǎa gà-sàt · sɔ̌ɔng . · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii rák-sǎa-gaan sîn-sùt gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi

As the National Council for Peace and Order [literally 'National Peacekeeping Council'] has announced the seizure of the national government power... it is now ordered... [as follows:] 1. the Constitution of the Kingdom of Thailand, Buddhist Era 2550, save Chapter 2 The King, shall terminate temporarily; 2. the caretaker cabinet shall cease to execute its duties;

2006 September 20, “ประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๓ ลงวันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๔๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 123, number 95 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2021-01-28, page 5:

ตามที่คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขได้ทำการยึดอำนาจปกครองประเทศ... จึงให้ ๑. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ สิ้นสุดลง ๒. วุฒิสภา สภาผู้แทนราษฎร คณะรัฐมนตรี และศาลรัฐธรรมนูญ สิ้นสุดลงพร้อมกับรัฐธรรมนูญ

dtaam tîi ká-ná bpà-dtì-rûup gaan-bpòk-krɔɔng nai rá-bɔ̀ɔp bprà-chaa-tí-bpà-dtai an mii prá má-hǎa gà-sàt song bpen prá bprà-múk dâai tam gaan-yʉ́t am-nâat bpòk-krɔɔng bprà-têet ... · jʉng hâi · nʉ̀ng . · rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi sìi sìp · sîn-sùt long · sɔ̌ɔng . · wút-tí-sà-paa · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii · lɛ́ sǎan-rát-tà-tam-má-nuun · sîn-sùt long prɔ́ɔm gàp rát-tà-tam-má-nuun

As the Council for Democratic Reform [literally 'Council for Reforming the Democratic Regime of Government with the King as Head'] has [successfully] carried out the seizure of the national government power... it is now ordered [as follows:] 1. the Constitution of the Kingdom of Thailand, Buddhist Era 2540, shall come to an end; 2. the Senate, the House of Representatives, the Council of Ministers, and the Constitutional Court shall come to an end together with the Constitution;

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-04-27:

เมื่อการปล่อยชั่วคราวสิ้นสุดลงตามวรรคหนึ่งแล้ว ถ้ายังมีความจำเป็นที่จะต้องควบคุมผู้ต้องหาไว้ต่อไป ให้ส่งผู้ต้องหามาศาล...

mʉ̂ʉa gaan-bplɔ̀i chûua-kraao sîn-sùt long dtaam wák nʉ̀ng lɛ́ɛo · tâa yang mii kwaam-jam-bpen tîi jà dtɔ̂ng kûuap-kum pûu-dtɔ̂ng-hǎa wái dtɔ̀ɔ-bpai · hâi sòng pûu-dtɔ̂ng-hǎa maa sǎan ...

When the provisional release has ended in accordance with Paragraph 1, if there still is the need to further hold the alleged offender, the alleged offender shall be sent to the court...

(~ลง) to end; to come to an end; to stop; to cease; to have no more; to be no more.


คืบ

kʉ̂ʉp (romanization)
การคืบ (abstract-noun)
ฅืบ (alternative)

From Proto-Tai *ɣɯːpᴰ (“measure from thumb to fingertip”). Cognate with Lao ຄືບ (khư̄p), Shan ၶိုပ်ႈ (khūep).

inh

to move very slowly; to move by very small degrees.

(colloquial) to advance; to progress; to proceed; to move forwards.


นินทา

th-verb

นินทา • (nin-taa) (abstract noun การนินทา)

nin-taa (romanization)
การนินทา (abstract-noun)

From Sanskrit निन्दा (nindā, “blame; censure; reproach; reviling; defamation; controversy; injury; outrage”) or Pali nindā (“blame; reproach; fault-finding; fault; disgrace”). Cognate with Lao ນິນທາ (nin thā).

der

to blame, criticise or discuss someone behind their back; to gossip.


ถ่อ

tɔ̀ɔ (romanization)
การถ่อ (abstract-noun)

to propel, drive, or move using or as if using such a pole.

(slang) to go or travel wearily, reluctantly, or with difficulty.


ถ่อง

tɔ̀ng (romanization)
การถ่อง (abstract-noun)

ส่อง ส่อง#Thai


เมกอัป

th-verb

เมกอัป • (méek-âp) (abstract noun การเมกอัป)

méek-âp (romanization)
การเมกอัป (abstract-noun)
เมคอัพ (alternative)

/meːk̚˦˥.ʔap̚˥˩/


ลวก

lûuak (romanization)
การลวก (abstract-noun)

From Proto-Tai *luəkᴰ (“to scald”).
Cognate with Lao ລວກ (lūak), Lü ᦷᦟᧅ (lok), Saek หล้วก, Zhuang lag (“to burn”).
Compare Middle Chinese 烙 (MC lak).

(of heat or hot substance, as fire, hot liquid, etc) to burn the outer part (of); to affect superficially.


สาป

sàap (romanization)
การสาป (abstract-noun)

From Pali sāpa (“curse”). Cognate with Modern Khmer សាប (saap). Compare Sanskrit शप (śapa), from which Old Khmer śāp, śāpa, etc, are derived.

to curse: to make such a solemn utterance.

2021 July 15, “ชาวเน็ตรุมสาป "#แต้วณฐพร" ติดเทรนด์ทวิตเตอร์ ปมกักตัวทิพย์ใช้อภิสิทธิ์ดารา”, in คมชัดลึก, retrieved 2021-07-15:

ชาวเน็ตรุมสาป...แต้วณฐพร...ปมกักตัวทิพย์

chaao-nèt rum sàap ... dtɛ̂ɛo ná-tà pɔɔn ... bpom gàk dtuua típ

Netizens unite in slamming ... Taew Natapohn ... for [her] feigned self-quarantine.

(slang, humorous) to revile, to castigate; to denounce, to condemn.


แช่ง

chɛ̂ng (romanization)
การแช่ง (abstract-noun)

to curse: to wish or invoke something bad (upon).


ท่วม

tûuam (romanization)
การท่วม (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.tuəmᴮ (“to flood”).
Cognate with Northern Thai ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ, Khün ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ, Lao ຖ້ວມ (thūam), Lü ᦏᦳᧄᧉ (ṫhum²), Shan ထူမ်ႈ (thūum), Tai Nüa ᥗᥨᥛᥲ (thòm) or ᥗᥧᥛᥲ (thùm), Ahom 𑜌𑜤𑜉𑜫 (thum), Zhuang dumh, Saek ทุม.

cog

Lü ᦏᦳᧄᧉ (ṫhum²)

to pile up; to overwhelm (of work, dept etc.)


วางมวย

th-verb

วางมวย • (waang-muai) (abstract noun การวางมวย)

waang-muai (romanization)
การวางมวย (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay, place, put, set (up, down, out, etc); to let out, release, express, reveal; to discharge, fire, shoot; etc”) + มวย (muai, “boxing”).

com

(slang) to fight, quarrel, or brawl, especially when the use of physical force is present.


วางมือ

th-verb

วางมือ • (waang-mʉʉ) (abstract noun การวางมือ)

waang-mʉʉ (romanization)
การวางมือ (abstract-noun)

/waːŋ˧.mɯː˧/

วาง (waang, “to lay, place, put, set (up, down, out, etc); to lay down, give up, yield, leave; etc”) + มือ (mʉʉ, “hand”).

com

(idiomatic) to quit, cease, or discontinue one's engagement or involvement (in an activity); to withdraw or retire (from an activity).


วางไข่

th-verb

วางไข่ • (waang-kài) (abstract noun การวางไข่)

waang-kài (romanization)
การวางไข่ (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay”) + ไข่ (kài, “egg”).

com

(of an egg-creating animal) to lay an egg; to lay eggs.

(slang) to father, beget, or procreate (offspring).


วางใจ

th-verb

วางใจ • (waang-jai) (abstract noun การวางใจ)

waang-jai (romanization)
การวางใจ (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay, place, put, set; to lay down, give up, yield, leave; etc”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic) to trust; to confide; to have faith.

(idiomatic) to rest assured; to rest easy; to feel relieved.


บำเรอ

th-verb

บำเรอ • (bam-rəə) (abstract noun การบำเรอ)

bam-rəə (romanization)
การบำเรอ (abstract-noun)

From Old Khmer paṃmre, paṃreha, paṃmreha, paṃmrœha, paṃre (“application, use, employment; service, duty; charge, order, behest; servant, employee; to attend on, to serve; etc”), extended forms of pre (“to apply; to use; to make use of; to employ; etc”), from which Thai เปรอ (bprəə) was derived. Cognate with Modern Khmer បំរើ (bɑmraə).

เปรอ เปรอ#Thai

(elegant) Alternative form of เปรอ (bprəə)


บำราบ

บำราบ • (bam-ràap) (abstract noun การบำราบ)

bam-ràap (romanization)
การบำราบ (abstract-noun)

From Old Khmer pamrap from Old Khmer prāppa, from which Thai ปราบ (bpràap) was derived.

ปราบ ปราบ#Thai

(elegant) Alternative form of ปราบ (bpràap)


เปรอ

bprəə (romanization)
การเปรอ (abstract-noun)
บำเรอ (alternative)

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer ប្រេ (pre, “to apply; to use; to make use of; to employ; etc”). Cognate with Modern Khmer ប្រើ (praə).

bor+

(now chiefly in combination) to attend, minister, or serve in order to please, content, or comfort; to please, content, or comfort with attention, ministration, or service.

(somewhat archaic) to adore; to worship.


ปัก

bpàk (romanization)
การปัก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pakᴰˢ² (“to insert; to plant a stake”).
Cognate with Lao ປັກ (pak), Tai Dam ꪜꪰꪀ, Shan ပၵ်း (pák), Phake ပက် (pak), Ahom 𑜆𑜀𑜫 (pak), Zhuang baek, Zuojiang Zhuang baek.

inh

Job 41:7, KJV:
เจ้าเอาฉมวกปักหนังของมันหรือเอาหลาวแทงหัวของมันได้หรือ
jâao ao chà-mùuak bpàk nǎng kɔ̌ɔng man rʉ̌ʉ ao lǎao tɛɛng hǔua kɔ̌ɔng man dâai rʉ̌ʉ
Canst thou fill his skin with barbed irons? or his head with fish spears?

Proverbs 22:28, KJV:
อย่าย้ายหลักเขตเก่าแก่ซึ่งบรรพบุรุษของเจ้าได้ปักไว้
yàa yáai làk-kèet gào-gɛ̀ɛ sʉ̂ng ban-pá-bù-rùt kɔ̌ɔng jâao dâai bpàk wái
Remove not the ancient landmark, which thy fathers have set.

Song of Solomon 7:2, KJV:
สะดือของเธอดุจอ่างกลมที่มิได้ขาดเหล้าองุ่นประสม ท้องของเธอดังกองข้าวสาลีที่มีดอกบัวปักไว้ล้อมรอบ
sà-dʉʉ kɔ̌ɔng təə dùt àang glom tîi mí dâai kàat lâo-à-ngùn bprà-sǒm · tɔ́ɔng kɔ̌ɔng təə dang gɔɔng kâao-sǎa-lii tîi mii dɔ̀ɔk buua bpàk wái lɔ́ɔm rɔ̂ɔp
Thy navel is like a round goblet, which wanteth not liquor: thy belly is like a heap of wheat set about with lilies.

1 Samuel 18:11, KJV:
และซาอูลก็ทรงพุ่งหอกด้วยนึกว่า "ข้าจะปักดาวิดให้ติดกับผนังเสีย"
lɛ́ saa-uul gɔ̂ song pûng hɔ̀ɔk dûai nʉ́k wâa · “kâa jà bpàk daa-wìt hâi dtìt gàp pà-nǎng sǐia”
And Saul cast the javelin; for he said, I will smite David even to the wall with it.

Ezekiel 39:15, KJV:
เมื่อคนเหล่านั้นผ่านไปมาในแผ่นดิน ถ้าใครเห็นกระดูกคนเข้า เขาจะเอาเครื่องหมายปักไว้ข้างกระดูกนั้นจนกว่าคนฝังจะมาฝังเขาไว้ในหุบเขาฮาโมนโกก
mʉ̂ʉa kon lào-nán pàan bpai maa nai pɛ̀n-din · tâa krai hěn grà-dùuk kon kâo · kǎo jà ao krʉ̂ʉang-mǎai bpàk wái kâang grà-dùuk nán jon-gwàa kon fǎng jà maa fǎng kǎo wái nai hùp-kǎo haa-moon-góok
And when these travel through the land and anyone sees a human bone, then he shall set up a sign by it, till the buriers have buried it in the Valley of Hamon-gog.

to pierce, plunge, stab, thrust, impress, embed, entrench, or pitch, especially in order to fix deeply or firmly.

2 Chronicles 3:14, KJV:
และพระองค์ทรงสร้างม่านด้วยผ้าสีฟ้า สีม่วง และสีแดงเข้ม และผ้าป่านเนื้อละเอียด และปักรูปเครูบไว้บนนั้น
lɛ́ prá-ong song sâang mâan dûai pâa sǐi fáa · sǐi mûuang · lɛ́ sǐi dɛɛng kêm · lɛ́ pâa bpàan nʉ́ʉa lá-ìiat · lɛ́ bpàk rûup kee-rúup wái bon nán
And he made the vail of blue, and purple, and crimson, and fine linen, and wrought cherubims thereon.

Exodus 39:24, KJV:
ที่ชายเสื้อคลุม เขาทั้งหลายปักเป็นรูปลูกทับทิม ใช้ด้ายสีฟ้า สีม่วง สีแดงเข้ม และผ้าป่านเนื้อละเอียด
tîi chaai sʉ̂ʉa-klum · kǎo táng-lǎai bpàk bpen rûup lûuk táp-tim · chái dâai sǐi fáa · sǐi mûuang · sǐi dɛɛng kêm · lɛ́ pâa bpàan nʉ́ʉa lá-ìiat
And they made upon the hems of the robe pomegranates of blue, and purple, and scarlet, and twined linen.

Ezekiel 16:18, KJV:
เจ้าเอาเครื่องแต่งตัวที่ปักไปห่มรูปเหล่านั้นไว้และวางน้ำมันและเครื่องหอมของเราไว้ข้างหน้ามัน
jâao ao krʉ̂ʉang-dtɛ̀ng-dtuua tîi bpàk bpai hòm rûup lào-nán wái lɛ́ waang nám-man lɛ́ krʉ̂ʉang-hɔ̌ɔm kɔ̌ɔng rao wái kâang-nâa man
And tookest thy broidered garments, and coveredst them: and thou hast set mine oil and mine incense before them.

to work (with a needle); to carry out (needlework); to needle; to sew; to knit.

Psalm 119:89, KJV:
โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ พระวจนะของพระองค์ปักแน่นอยู่ในสวรรค์เป็นนิตย์
oo · kâa-dtɛ̀ɛ prá yee-hoo-waa · prá wá-jà-ná kɔ̌ɔng prá-ong bpàk nɛ̂n yùu nai sà-wǎn bpen-nít
LAMED. For ever, O LORD, thy word is settled in heaven.

to settle; to locate; to establish (a settlement, residence, etc); to take up (residence).

to fall with the front pointing down; to nosedive.


ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา

th-verb

ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา

ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา • (mâi-hěn-loong-sòp-mâi-làng-nám-dtaa)

ไม่ (mâi, “no; not”) + เห็น (hěn, “to see”) + โลงศพ (loong-sòp, “coffin”) + ไม่ (mâi, “no; not”) + หลั่ง (làng, “to shed”) + น้ำตา (nám-dtaa, “tear”); literally "[in so far as you] do not see a coffin, [you] shed no tear". Compare Cantonese 唔見棺材唔流眼淚 /唔见棺材唔流眼泪 (m⁴ gin³ gun¹ coi⁴ m⁴ lau⁴ ngaan⁵ leoi⁶) and Mandarin 不見棺材不掉淚 /不见棺材不掉泪 (bùjiàn guāncai bù diàolèi).

ncog

(idiomatic) to refuse to accept one's defeat or refuse to give up or yield until one is faced with the grim reality, signifying stubbornness.

en-ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา-th-verb-wVEB615H


ปรารถนา

th-verb

ปรารถนา • (bpràat-tà-nǎa) (abstract noun การปรารถนา or ความปรารถนา)

bpràat-tà-nǎa (romanization)
การปรารถนา (abstract-noun)
ความปรารถนา (abstract-noun)

From Sanskrit प्रार्थना (prārthanā, “prayer; worship”).


ระบำ

From Old Khmer rapaṃ, rapam, rpam (“dance; dancer; dance troupe”); extended forms of raṃ (“to dance”), from which Thai รำ (ram) was derived. Cognate with Modern Khmer របាំ (rɔɔrɔbam).

(formal, elegant) Alternative form of รำ (ram)


รบาญ

th-verb

รบาญ • (rá-baan) (abstract noun การรบาญ)

rá-baan (romanization)
การรบาญ (abstract-noun)

ราญ ราญ#Thai

(elegant) Alternative form of ราญ (raan)


รำบาญ

รำบาญ • (ram-baan) (abstract noun การรำบาญ)

ram-baan (romanization)
การรำบาญ (abstract-noun)

ราญ ราญ#Thai


ราญ

Probably from Old Khmer rān (“to invade, seize, or occupy (a territory)”). Cognate with Modern Khmer រាន (riən, “to encounter or confront (enemy in battle); to affront; to invade; etc”). Extended as Thai รบาญ (rá-baan), รำบาญ (ram-baan), รำราญ.

cog

(elegant, archaic) to fight; to battle; to combat; to duel.


รำคาญ

th-verb

รำคาญ • (ram-kaan) (abstract noun การรำคาญ or ความรำคาญ)

ram-kaan (romanization)
การรำคาญ (abstract-noun)
ความรำคาญ (abstract-noun)

→ Khmer: រំខាន (rumkhaan)

to annoy, bother, disturb, or displease; to be annoyed, bothered, disturbed, or displeased.

Luke 18:5, KJV:
แต่เพราะแม่ม่ายคนนี้มากวนเราให้ลำบาก เราจะแก้แค้นให้เขา เพื่อมิให้นางมารบกวนบ่อย ๆ ให้เรารำคาญใจ
dtɛ̀ɛ prɔ́ mɛ̂ɛ-mâai kon níi maa guuan rao hâi lam-bàak · rao jà gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn hâi kǎo · pʉ̂ʉa mí hâi naang maa róp-guuan bɔ̀i bɔ̀i hâi rao ram-kaan jai
Yet because this widow troubleth me, I will avenge her, lest by her continual coming she weary me.

(now rare) to bore or tire; to be bored or tired.


หลั่ง

làng (romanization)
การหลั่ง (abstract-noun)


รำงับ

รำงับ • (ram-ngáp) (abstract noun การรำงับ)

ram-ngáp (romanization)
การรำงับ (abstract-noun)

From Old Khmer raṃṅap (“to kill, extinguish, eliminate; to deaden, make inert; to soothe, calm, pacify; etc”), extended form of raṅap (“to become inert, lose force; to wane, dwindle; to come to an end, fade, die; etc”), from which Thai ระงับ (rá-ngáp) was derived. Cognate with Modern Khmer រំងាប់ (rumngŏəp).

bor

ระงับ ระงับ#Thai

(elegant) Alternative form of ระงับ (rá-ngáp)


ระงับ

th-verb

ระงับ • (rá-ngáp) (abstract noun การระงับ or ความระงับ)

rá-ngáp (romanization)
การระงับ (abstract-noun)
ความระงับ (abstract-noun)
รำงับ (alternative)

From Pre-Angkorian Old Khmer រងប៑ (raṅap, “to become inert, lose force; to wane, dwindle; to come to an end, fade, die; etc”). Cognate with Modern Khmer រងាប់ (rɔɔrɔngŏəp), Lao ລະງັບ (la ngap).

bor

Proverbs 16:14, KJV:
พระพิโรธของกษัตริย์เป็นผู้สื่อสารของความมรณา แต่ปราชญ์จะระงับเสียได้
prá pí-rôot kɔ̌ɔng gà-sàt bpen pûu-sʉ̀ʉ-sǎan kɔ̌ɔng kwaam-mɔɔ-rá-naa · dtɛ̀ɛ bpràat jà rá-ngáp sǐia dâai
The wrath of a king is as messengers of death: but a wise man will pacify it.

Proverbs 15:18, KJV:
คนใจร้อนเร้าการวิวาท แต่บุคคลผู้โกรธช้าก็ระงับการชิงดี
kon jai-rɔ́ɔn ráo gaan-wí-wâat · dtɛ̀ɛ bùk-kon pûu gròot cháa gɔ̂ rá-ngáp gaan-ching-dii
A wrathful man stirreth up strife: but he that is slow to anger appeaseth strife.

Isaiah 62:6, KJV:
โอ เยรูซาเลมเอ๋ย บนกำแพงของเจ้าเราได้วางยามไว้ ตลอดกลางวันและตลอดกลางคืนเขาทั้งหลายจะไม่ระงับเสียงเลย เจ้าทั้งหลายผู้ที่กล่าวถึงพระเยโฮวาห์ไม่ต้องระงับเสียง
oo · yee-ruu-saa-lem ə̌əi · bon gam-pɛɛng kɔ̌ɔng jâao rao dâai waang yaam wái · dtà-lɔ̀ɔt glaang-wan lɛ́ dtà-lɔ̀ɔt glaang-kʉʉn kǎo táng-lǎai jà mâi rá-ngáp sǐiang ləəi · jâao táng-lǎai pûu tîi glàao tʉ̌ng prá yee-hoo-waa mâi dtɔ̂ng rá-ngáp sǐiang
I have set watchmen upon thy walls, O Jerusalem, which shall never hold their peace day nor night: ye that make mention of the LORD, keep not silence,

Numbers 16:48, KJV:
ท่านได้ยืนอยู่ระหว่างคนตายกับคนเป็น และภัยพิบัตินั้นก็ถูกระงับแล้ว
tâan dâai yʉʉn yùu rá-wàang kon dtaai gàp kon bpen · lɛ́ pai-pí-bàt nán gɔ̂ tùuk rá-ngáp lɛ́ɛo
And he stood between the dead and the living; and the plague was stayed.

Job 16:6, KJV:
ถ้าข้าพูด ความเจ็บปวดของข้าก็ไม่ระงับ และถ้าข้านิ่งไว้ จะบรรเทาไปสักเท่าใด
tâa kâa pûut · kwaam-jèp-bpùuat kɔ̌ɔng kâa gɔ̂ mâi rá-ngáp · lɛ́ tâa kâa nîng wái · jà ban-tao bpai sàk tâo dai
Though I speak, my grief is not asswaged: and though I forbear, what am I eased?

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

to end, to terminate, to abate, to suppress, to quell, to extinguish; to hold, to withhold, to suspend, to restrain, to repress; to pacify, to soothe, to calm, to quiet.


แพร่

prɛ̂ɛ (romanization)
การแพร่ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨻᩕᩯ᩵, Lao ແພ່ (phǣ).


ก้าวหน้า

th-verb

ก้าวหน้า • (gâao-nâa) (abstract noun การก้าวหน้า or ความก้าวหน้า)

gâao-nâa (romanization)
การก้าวหน้า (abstract-noun)
ความก้าวหน้า (abstract-noun)

From ก้าว (gâao, “step; to step; to take a step”) + หน้า (nâa, “face”), literally “to step onto the face; to step onto the front”.


สังหารหมู่

th-verb

สังหารหมู่ • (sǎng-hǎan-mùu) (abstract noun การสังหารหมู่)

sǎng-hǎan-mùu (romanization)
การสังหารหมู่ (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦.muː˨˩/

สังหาร (sǎng-hǎan, “to kill”) + หมู่ (mùu, “mass”); perhaps calque of English mass murder.

com

to massacre; to kill en masse; to kill through mass murder.


พิบัติ

th-verb

พิบัติ • (pí-bàt) (abstract noun การพิบัติ or ความพิบัติ)

pí-bàt (romanization)
การพิบัติ (abstract-noun)
ความพิบัติ (abstract-noun)
วิบัติ (alternative)

From Pali vipatti (“danger, peril; disaster, calamity; etc”) or Sanskrit विपत्ति (vipatti, idem).

bor

(elegant) to undergo danger or peril; to undergo disaster or calamity; to undergo destruction or ruination.


จองกฐิน

th-verb

จองกฐิน • (jɔɔng-gà-tǐn) (abstract noun การจองกฐิน)

jɔɔng-gà-tǐn (romanization)
การจองกฐิน (abstract-noun)

/t͡ɕɔːŋ˧.ka˨˩.tʰin˩˩˦/

From จอง (jɔɔng, “to reserve”) + กฐิน (gà-tǐn, “Kathina: Buddhist festival in which robes are presented to priests”).

com

(Buddhism) to reserve a temple in order to host the presentation of Kathina robes thereat.

กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์ (2019 February 26) “เสรีพิศุทธ์ขอจองกฐินเอาผิด ๒ ป. ประยุทธ์ ประวิตร ตามรอยกำนันเป๊าะ ปอ ประตูน้ำ”, in Voice (in Thai), Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-26
เสรีพิศุทธ์ขอจองกฐินเอาผิด ๒ ป. ประยุทธ์ ประวิตร ตามรอยกำนันเป๊าะ ปอ ประตูน้ำ
sěe-rii-pí-sùt kɔ̌ɔ jɔɔng-gà-tǐn ao-pìt · sɔ̌ɔng · bpɔɔ . · bprà-yút · bprà-wít · dtaam rɔɔi gam-nan bpɔ́ · bpɔɔ · bprà-dtuu-náam
Seripisut would like to reserve Kathina[, saying he would] prosecute the Two Ps, Prayut and Prawit, in the same manner as [prosecuting] Po the Village Elder and Po of Pratu Nam.

(slang) to mark someone as a person whom one will deal with, harm, or take revenge upon in the future.


ปฏิรูป

th-verb

ปฏิรูป • (bpà-dtì-rûup) (abstract noun การปฏิรูป)

bpà-dtì-rûup (romanization)
การปฏิรูป (abstract-noun)

From Pali paṭirūpa (“proper, beautiful, agreeable; forged, quack; representation, model; etc”), from paṭi (against, opposite; in response, back) + rūpa (“shape, form”); ultimately from Sanskrit प्रतिरूप (pratirūpa, idem), from प्रति (prati, idem) + रूप (rūpa, idem); equivalent to Thai ปฏิ (bpà-dtì) + รูป (rûup). Compare English reform.

bor

to reform: to change to a better form, state, etc; to improve by alteration, abolition, etc.


ถ่วง

tùuang (romanization)
การถ่วง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Lao ຖ່ວງ (thūang); Northern Thai ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ; Khün ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ, Shan ထူင်ႇ (thùung).

(by extension) to delay; to hinder; to hamper; to retard.


เสื่อม

th-verb

เสื่อม • (sʉ̀ʉam) (abstract noun การเสื่อม or ความเสื่อม)

sʉ̀ʉam (romanization)
การเสื่อม (abstract-noun)
ความเสื่อม (abstract-noun)

cog

Lao ເສື່ອມ (sư̄am)

(as in excellence, quality, worth, value, vigour, power, etc) to diminish; to decline; to decay; to deteriorate.

quality; worth; value; power; etc; quality; worth; value; power; etc


ปิ้ง

bpîng (romanization)
การปิ้ง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *piːŋꟲ² (“to grill”). Cognate with Isan ปิ้ง, Lao ປີ້ງ (pīng), Northern Thai ᨸᩥ᩠᩶ᨦ, Khün ᨸᩥ᩠᩶ᨦ, Lü ᦔᦲᧂᧉ (ṗiing²), Tai Dam ꪜꪲ꫁ꪉ, Shan ပိင်ႈ (pīng), Ahom 𑜆𑜢𑜂𑜫 (piṅ). Possibly related to ผิง (pǐng).

cog

Lü ᦔᦲᧂᧉ (ṗiing²)

to cook by direct exposure to fire or heat: to grill, to barbecue, to roast, to toast, to broil, etc.


จีบ

jìip (romanization)
การจีบ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 摺 (MC tsyep). Cognate with Lao ຈີບ (chīp), Northern Thai ᨧᩦ᩠ᨷ, Khün ᨧᩦ᩠ᨷ,1 Lü ᦈᦲᧇᧈ (ṫsiib¹), Tai Dón ꪊꪲꪚ, Zuojiang Zhuang zip.

Lü ᦈᦲᧇᧈ (ṫsiib¹)

to fold or roll (a betel leaf) into the shape of a cone or tube in order to make a paan.

to press the thumb against the index and stretch out the other fingers, as in performing a traditional dance of Thailand.

(slang) to hit on or go after (romantically or sexually).


ย่อย

yɔ̂i (romanization)
การย่อย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍ່ອຍ (nyǭi), Lü ᦍᦾᧈ (yoay¹), Shan ယွႆႈ (yāui).


อั่ว

ùua (romanization)
การอั่ว (abstract-noun)

พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก:
มีผู้เอาเป็ดอั่วตัวหนึ่งมาให้แก่ขุนราชอาษา ขุนราชอาษาก็ไอหนักหนา เสดนั้นบุตรภรรยาเอามาประมาณ...เห็นหนวดเสืออยู่ในเป็ดนั้น
mii pûu ao bpèt ùua dtuua nʉ̀ng maa hâi gɛ̀ɛ kǔn râat aa-sǎa · kǔn râat aa-sǎa gɔ̂ ai nàk-nǎa · sèet nán bùt pan-yaa ao maa bprà-maan ... hěn nùuat-sʉ̌ʉa yùu nai bpèt nán
Someone brought a stuffed duck to Khun Rat Asa. [Having eaten it,] Khun Rat Asa coughed a great deal. His children and wives took his phlegm to see...[and] found tiger's whiskers within that duck.

(archaic) to stuff; to make a stuff food; to make into or as a stuff food.


จูงจมูก

th-verb

จูงจมูก • (juung-jà-mùuk) (abstract noun การจูงจมูก)

juung-jà-mùuk (romanization)
การจูงจมูก (abstract-noun)

/t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

จูง (juung, “to tow”) + จมูก (jà-mùuk, “nose”), referring to an act of pulling a water buffalo, the representation of stupidity in the Thai culture, along by the rope attached to its nose or nose ring.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) to lead by the nose: to influence, to dominate, to control.


จูง

juung (romanization)
การจูง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Isan จูง, Lao ຈູງ (chūng), Northern Thai ᨧᩪᨦ, Khün ᨧᩩᨦ, Lü ᦈᦳᧂ (ṫsung), Tai Dam ꪊꪴꪉ, Tai Dón ꪶꪊꪉ, Shan ၸုင် (tsǔng), Tai Nüa ᥓᥧᥒ (tsung), Ahom 𑜋𑜤𑜂𑜫 (chuṅ), Zuojiang Zhuang jung.

Ezekiel 19:4, KJV:
เขาก็จับมันได้ในหลุมพรางของเขา เขาจูงมันมาด้วยโซ่มายังแผ่นดินอียิปต์
kǎo gɔ̂ jàp man dâai nai lǔm-praang kɔ̌ɔng kǎo · kǎo juung man maa dûai sôo maa yang pɛ̀n-din ii-yìp
he was taken in their pit, and they brought him with chains unto the land of Egypt.

Matthew 21:7, KJV:
จึงจูงแม่ลากับลูกของมันมา และเอาเสื้อผ้าของตนปูบนหลัง แล้วเขาให้พระองค์ทรงลานั้น
jʉng juung mɛ̂ɛ laa gàp lûuk kɔ̌ɔng man maa · lɛ́ ao sʉ̂ʉa-pâa kɔ̌ɔng dton bpuu bon lǎng · lɛ́ɛo kǎo hâi prá-ong song laa nán
And brought the ass, and the colt, and put on them their clothes, and they set him thereon.

Acts 14:13, KJV:
ปุโรหิตประจำรูปพระซุสซึ่งตั้งอยู่หน้าเมืองได้จูงวัวและถือพวงมาลัยมายังประตูเมือง หมายจะถวายเครื่องบูชาด้วยกันกับประชาชน
bpù-roo-hìt bprà-jam rûup prá sús sʉ̂ng dtâng yùu nâa mʉʉang dâai juung wuua lɛ́ tʉ̌ʉ puuang-maa-lai maa yang bprà-dtuu mʉʉang · mǎai jà tà-wǎai krʉ̂ʉang buu-chaa dûai gan gàp bprà-chaa-chon
Then the priest of Jupiter, which was before their city, brought oxen and garlands unto the gates, and would have done sacrifice with the people.

Luke 19:30, KJV:
จงเข้าไปในหมู่บ้านที่อยู่ตรงหน้า เมื่อเข้าไปแล้ว จะพบลูกลาตัวหนึ่งผูกอยู่ ที่ยังไม่เคยมีใครขึ้นขี่เลย จงแก้มันจูงมาเถิด
jong kâo bpai nai mùu-bâan tîi yùu dtrong nâa · mʉ̂ʉa kâo bpai lɛ́ɛo · jà póp lûuk laa dtuua nʉ̀ng pùuk yùu · tîi yang mâi kəəi mii krai kʉ̂n kìi ləəi · jong gɛ̂ɛ man juung maa tə̀ət
Go ye into the village over against you; in the which at your entering ye shall find a colt tied, whereon yet never man sat: loose him, and bring him hither.

Hosea 11:4, KJV:
เราจูงเขาด้วยสายแห่งมนุษยธรรมและด้วยปลอกแห่งความรัก เราเป็นผู้ถอดแอกที่ขากรรไกรของเขาออก และเราก้มลงเลี้ยงเขา
rao juung kǎo dûai sǎai hɛ̀ng má-nút-sà-yá-tam lɛ́ dûai bplɔ̀ɔk hɛ̀ng kwaam-rák · rao bpen pûu tɔ̀ɔt ɛ̀ɛk tîi kǎa-gan-grai kɔ̌ɔng kǎo ɔ̀ɔk · lɛ́ rao gôm long líiang kǎo
I drew them with cords of a man, with bands of love: and I was to them as they that take off the yoke on their jaws, and I laid meat unto them.

to bring, lead, or guide (along, forwards, etc), especially by pulling or holding a rope or hand: to tow, to hand, etc.


รังแก

th-verb

รังแก • (rang-gɛɛ) (abstract noun การรังแก)

rang-gɛɛ (romanization)
การรังแก (abstract-noun)


หย่อน

yɔ̀n (romanization)
การหย่อน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩀᩬ᩵ᩁ, Lao ຢ່ອນ (yǭn), Lü ᦊᦸᧃᧈ (ẏoan¹), Shan ယွၼ်ႇ (yàun), Tai Nüa ᥕᥩᥢᥱ (yǒan).

cog

Lü ᦊᦸᧃᧈ (ẏoan¹)


กินเจ

th-verb

กินเจ • (gin-jee) (abstract noun การกินเจ)

gin-jee (romanization)
การกินเจ (abstract-noun)
กินแจ (alternative)

เทศกาลกินเจ


ฉลอง

ฉลอง • (chà-lɔ̌ɔng) (abstract noun การฉลอง)

chà-lɔ̌ɔng (romanization)
การฉลอง (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/

From Old Khmer chloṅa, chlaṅa, c̈hlaṅya, chluṅa (“to mark the beginning (of), to inaugurate; to celebrate; to consecrate, to dedicate; to bring into effect (by religious or magical means); to carry across, to carry on, to pass on, to transmit, to communicate; etc”); or Pre-Angkorian Old Khmer cloṅ (idem); or Angkorian Old Khmer chloṅ, chloṅṅ, chlaṅ (idem). Extended as caṃloṅa, from which Thai จำลอง (jam-lɔɔng) is derived. Cognate with Modern Khmer ឆ្លង (chlɑɑng), Lao ສະຫລອງ (sa lǭng).

to celebrate: to perform with an appropriate rite or ceremony, to solemnise; to observe, commemorate, or congratulate with a social gathering or enjoyable activity.

(archaic) to cross; to carry, pass, or move across.

to serve, to be of use or service (to), to help, to assist, to support, to aid; to act, serve, or function (as, instead of, or on behalf of), to replace, to substitute.


เกษียณ

เกษียณ • (gà-sǐian) (abstract noun การเกษียณ)

gà-sǐian (romanization)
การเกษียณ (abstract-noun)

From Sanskrit क्षीण (kṣīṇa, “destroyed; wasted; lost; etc”). Cognate with Lao ກະສຽນ (ka sīan).

der

(elegant, of an age, time, period, etc) to come to an end; to terminate.

(colloquial) to reach the retirement age; to retire from work upon reaching the retirement age.


ประมง

bprà-mong (romanization)
ประโมง (alternative)


เสิร์ฟ

th-verb

เสิร์ฟ • (sə̀əp) (abstract noun การเสิร์ฟ)

sə̀əp (romanization)
การเสิร์ฟ (abstract-noun)
เสิรฟ (alternative)
เสิรฟ์ (alternative)
เสริฟ (alternative)
เสริฟ์ (alternative)

Semi-learned borrowing from English serve.

slbor

(colloquial, of food or drink) to serve; to present.

(colloquial, in sports) to serve: to put (a ball, shuttlecock, etc) in play.


แซ่บ

sɛ̂p (romanization)
การแซ่บ (abstract-noun)

From Isan แซบ. Cognate with Lao ແຊບ (sǣp), Northern Thai ᨩᩯ᩠ᨷ (jɛ̂ɛp), Tai Dam ꪵꪋꪚ.

2020 January 22, สมาชิกหมายเลข 5704065, “เราแอบแซ่บกับผู้ชายคนหนึ่งมาประมาณ 7 เดือน แล้วมีความสัมพันธ์ดี ๆ ผูกพันต่อกัน แต่เขาก็ยังคบซ้อนคุยหลายคน ควรที่จะทำยังไงคะ”, in พันทิป, Bangkok: พันทิป, retrieved 2020-10-30:

rao ɛ̀ɛp sɛ̂p gàp pûu-chaai kon nʉ̀ng maa bprà-maan · jèt · dʉʉan

I have had an affair with a guy in secret for about seven months.

(slang, humorous) to do something nasty; to have an illicit sexual relationship or engage in an illicit sexual activity.


เปีย

bpiia (romanization)
การเปีย (abstract-noun)

From Teochew 辦／办 (bang⁷, poin⁷, bain⁷) or Hokkien 辦／办 (pān), according to SEAlang. Compare Chinese 編／编 (biān), 辮／辫 (biàn). Cognate with Lao ເປັຽ (pīa).

(of hair, thread, garland, etc) to braid.

thread; garland; etc; thread; garland; etc


ปลูก

bplùuk (romanization)
การปลูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pluːkᴰ¹ᴸ (“to plant”), from Proto-Tai *plwɯːkᴰ (“to plant”).
Cognate with Lao ປູກ (pūk), Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹) or ᦔᦴᧅ (ṗuuk), Tai Dam ꪜꪴꪀ, Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Aiton ပုက် (puk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk), Saek ปร̄อก, Zhuang byok (dialectal).

cog

Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹)

ปลูกพืช

ปลูกป่า

ปลูกไมตรี

to promote the growth (of): to culture, to cultivate, to plant, to grow, etc.

ปลูกบ้าน


ระวัง

th-verb

ระวัง • (rá-wang) (abstract noun การระวัง or ความระวัง)

rá-wang (romanization)
การระวัง (abstract-noun)
ความระวัง (abstract-noun)

→ Khmer: រវ៉ាង (rɔɔrɔvaang) / រវាំង (rɔɔrɔvĕəng)

→ Nyah Kur: ระวัง

→ Lao: ລະວັງ (la wang)


อ้างอิง

อ้างอิง • (âang-ing) (abstract noun การอ้างอิง)

âang-ing (romanization)
การอ้างอิง (abstract-noun)

/ʔaːŋ˥˩.ʔiŋ˧/

From อ้าง (âang) + อิง (ing). Cognate with Lao ອ້າງອີງ (ʼāng ʼīng).

cog

Lao ອ້າງອີງ (ʼāng ʼīng)


ตรวจ

th-verb

ตรวจ • (dtrùuat) (abstract noun การตรวจ)

dtrùuat (romanization)
การตรวจ (abstract-noun)
ตรวจ์ (alternative)

From Old Khmer ត្រ្វច៑ (trvac), ត្រ្វាច៑ (trvāc, “to examine; to inspect; etc”), whence Modern Khmer ត្រួត (truət). Related to the augmented form ตำรวจ (dtam-rùuat, “police”). Cognate with Lao ກວດ (kūat), Northern Thai ᨠ᩠ᩅᨯ (kūat).


ก้าวล่วง

ก้าวล่วง • (gâao-lûuang) (abstract noun การก้าวล่วง)

gâao-lûuang (romanization)
การก้าวล่วง (abstract-noun)


นุ่ง

nûng (romanization)
การนุ่ง (abstract-noun)

Cognate with Isan นุ่ง, Lao ນຸ່ງ (nung), Northern Thai ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ⁵), Khün ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ²), Lü ᦓᦳᧂᧈ (nung¹), Tai Dam ꪙꪴ꪿ꪉ (ꞌnung), Shan ၼုင်ႈ (nūng), Tai Nüa ᥘᥧᥒ (lung), Ahom 𑜃𑜤𑜂𑜫 (nuṅ).

cog

Khün ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ²)

(transitive) to wear; to dress; to put on.


ตระบัด

th-verb

ตระบัด • (dtrà-bàt) (abstract noun การตระบัด)

dtrà-bàt (romanization)
การตระบัด (abstract-noun)
กระบัด (alternative)
ตรบัด (alternative)
ประบัด (alternative)
สบัด (alternative)
สะบัด (alternative)

Borrowed from Old Khmer paṃpat (“to deceive, to cheat; to destroy, to eliminate; to end, to stop; etc”). Doublet of บำบัด (bam-bàt). Cognate with Modern Khmer បំបាត់ (bɑmbat).

bor+

(archaic, transitive or intransitive) to act or behave dishonestly or treacherously (against); to break faith (with); to betray; to deceive; to defraud; to cheat.

(archaic, transitive) to destroy, to eliminate, to cause to be lost; to damage, to spoil, to ruin.


รอคอย

th-verb

รอคอย • (rɔɔ-kɔɔi) (abstract noun การรอคอย)

rɔɔ-kɔɔi (romanization)
การรอคอย (abstract-noun)

/rɔː˧.kʰɔːj˧/

com

รอ (rɔɔ) + คอย (kɔɔi)


มุ่ง

mûng (romanization)
การมุ่ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ມຸ່ງ (mung), Northern Thai ᨾᩩ᩵ᨦ, Lü ᦙᦳᧂᧈ (mung¹), Shan မုင်ႈ (mūng). Related to ม่ง (mông).


ปอง

bpɔɔng (romanization)
การปอง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨸᩬᨦ, Khün ᨸᩬᨦ, Lao ປອງ (pǭng), Lü ᦔᦸᧂ (ṗoang), Shan ပွင် (pǎung).


ยม

Compare Khmer យំ (yum, “to cry; to weep”).


สอดรู้สอดเห็น

th-verb

สอดรู้สอดเห็น

สอดรู้สอดเห็น • (sɔ̀ɔt-rúu-sɔ̀ɔt-hěn) (abstract noun การสอดรู้สอดเห็น)

sɔ̀ɔt-rúu-sɔ̀ɔt-hěn (romanization)
การสอดรู้สอดเห็น (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.ruː˦˥.sɔːt̚˨˩.hen˩˩˦/

com

สอดรู้ (sɔ̀ɔt-rúu)


มีท้อง

th-verb

มีท้อง • (mii-tɔ́ɔng) (abstract noun การมีท้อง)

mii-tɔ́ɔng (romanization)
การมีท้อง (abstract-noun)

/miː˧.tʰɔːŋ˦˥/

From มี (mii, “to have”) + ท้อง (tɔ́ɔng, “belly”).


จำเริญ

th-verb

จำเริญ • (jam-rəən) (abstract noun การจำเริญ or ความจำเริญ)

jam-rəən (romanization)
การจำเริญ (abstract-noun)
ความจำเริญ (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer caṃren, caṃmren, camren (“to cause to increase, to make prosper; to increase, to enlarge, to improve, to develop”) or Pre-Angkorian Old Khmer caṃren (idem), extended forms of *cren, from which Thai เจริญ (jà-rəən) was derived. Cognate with Modern Khmer ចំរើន (cɑmraən), Lao ຈຳເລີນ (cham lœ̄n) or ຈຳເຣີນ (cham rœ̄n).

เจริญ เจริญ#Thai

(elegant and archaic, now often considered humorous) Alternative form of เจริญ (jà-rəən)


ระแวง

ระแวง • (rá-wɛɛng) (abstract noun การระแวง)

rá-wɛɛng (romanization)
การระแวง (abstract-noun)

/ra˦˥.wɛːŋ˧/


รวม

ruuam (romanization)
การรวม (abstract-noun)
รอม (alternative)

Cognate with Modern Khmer រួម (ruəm), Northern Thai ᩁᩬᨾ, Isan ฮวม, Lao ຮວມ (hūam), ໂຮມ (hōm), or ລວມ (lūam), Lü ᦣᦸᧄ (hoam), Tai Dam ꪶꪭꪣ, Shan ႁွမ်း (háum), Ahom 𑜑𑜨𑜪 (hoṃ), Saek โร๊ม.

(transitive) to gather; to assemble; to collect; to compile

(transitive) to include; to add; to cover

(transitive) to join; to unite; to combine

(transitive) to total; to add up, to sum up


พร่อง

พร่อง • (prɔ̂ng) (abstract noun การพร่อง)

prɔ̂ng (romanization)
การพร่อง (abstract-noun)

From Proto-Tai *broːŋᴮ (“deficient”). Cognate with Lao ພ່ອງ (phǭng), Northern Thai ᨻᩕᩬ᩵ᨦ or ᨽᩬ᩵ᨦ, Khün ᨽᩬ᩵ᨦ, Lü ᦘᦸᧂᧈ (phoang¹), Shan ၽွင်ႈ (phāung).


อภิเษก

อภิเษก • (à-pí-sèek) (abstract noun การอภิเษก)

à-pí-sèek (romanization)
การอภิเษก (abstract-noun)
อภิเสก (alternative archaic dated obsolete)

/ʔa˨˩.pʰi˦˥.seːk̚˨˩/

From Sanskrit अभिषेक (abhiṣeka, “abhisheka”); perhaps via Old Khmer ʼabhiṣeka, ʼabbhiseka (“consecration by sprinkling water; bathing (of a divinity) during worship; to consecrate, to inaugurate; etc”); equivalent to Thai อภิ (à-pí) + เษก (sèek). Cognate with Modern Khmer អភិសេក (ʼaʼphisaek); Lao ອະພິເສກ (ʼa phi sēk).

to appoint, install, or inaugurate by pouring water upon for consecration, as by libation, anointment, bathing, etc.

อภิเษกสมรส อภิเษกสมรส#Thai

(royal, sometimes considered colloquial) clipping of อภิเษกสมรส (“to wed; to marry”)

royal; sometimes considered colloquial; royal; sometimes considered colloquial

(loosely, chiefly used of royal persons) to appoint, install, or inaugurate through any rite.


มืดแปดด้าน

มืดแปดด้าน • (mʉ̂ʉt-bpɛ̀ɛt-dâan)

/mɯːt̚˥˩.pɛːt̚˨˩.daːn˥˩/

มืด (mʉ̂ʉt, “dark”) + แปด (bpɛ̀ɛt, “eight”) + ด้าน (dâan, “side; direction”).

com

(idiomatic) to lose one's wits; to be at one's wits' end; to be up a blind alley; to be at a loss; to see no way out.


ตอแหล

th-verb

ตอแหล • (dtɔɔ-lɛ̌ɛ) (abstract noun การตอแหล or ความตอแหล)

dtɔɔ-lɛ̌ɛ (romanization)
การตอแหล (abstract-noun)
ความตอแหล (abstract-noun)

/tɔː˧.lɛː˩˩˦/

Uncertain. Possibly from Southern Thai ต่อแหล่

ตอแหลแลนด์

dtɔɔ-lɛ̌ɛ-lɛɛn

(affectionately used of a child, now rare) to be talkative.

(slang, vulgar, derogatory, offensive) to be mealy-mouthed; to lie, to state falsely, to falsify, to exaggerate, to invent, to fabricate, to distort; to be duplicitous, hypocritical, deceitful, deceptive, or insincere; to act, to pretend, to be pretentious.


สำทับ

สำทับ • (sǎm-táp) (abstract noun การสำทับ)

sǎm-táp (romanization)
การสำทับ (abstract-noun)

Uncertain. Possibly from Khmer សាំ (sam, “repetitive, repetitious; to be repeated; repetition; etc”), ultimately from Old Khmer sāṃ (“to repeat, to do over and over again; to reproduce, to duplicate; to strike repeatedly; to ask repeatedly; to importune; to visit repeatedly; etc”) + តាប់ (tap, “to do something repeatedly; to repeat over and over again; to scold again and again; etc”).

cog

Matthew 17:18, KJV:
พระเยซูจึงตรัสสำทับผีนั้น มันก็ออกจากเขา เด็กก็หายเป็นปกติตั้งแต่เวลานั้นเอง
prá yee-suu jʉng dtràt sǎm-táp pǐi nán · man gɔ̂ ɔ̀ɔk jàak kǎo · dèk gɔ̂ hǎai bpen bpà-gà-dtì dtâng-dtɛ̀ɛ wee-laa nán eeng
And Jesus rebuked the devil; and he departed out of him: and the child was cured from that very hour.

Mark 9:25, KJV:
เมื่อพระเยซูทอดพระเนตรเห็นประชาชนกำลังวิ่งเข้ามา พระองค์ตรัสสำทับผีโสโครกนั้นว่า อ้ายผีใบ้หูหนวก เราสั่งเจ้าให้ออกมาจากเขา อย่าได้กลับเข้าสิงเขาอีกเลย
mʉ̂ʉa prá yee-suu tɔ̂ɔt-prá-nêet hěn bprà-chaa-chon gam-lang wîng kâo maa · prá-ong dtràt sǎm-táp pǐi sǒo-krôok nán wâa · âai pǐi bâi hǔu-nùuak · rao sàng jâao hâi ɔ̀ɔk maa jàak kǎo · yàa dâai glàp kâo sǐng kǎo ìik ləəi
When Jesus saw that the people came running together, he rebuked the foul spirit, saying unto him, Thou dumb and deaf spirit, I charge thee, come out of him, and enter no more into him.

Acts 4:21, KJV:
เมื่อเขาขู่สำทับท่านทั้งสองนั้นอีกแล้วก็ปล่อยไป
mʉ̂ʉa kǎo kùu sǎm-táp tâan táng sɔ̌ɔng nán ìik lɛ́ɛo gɔ̂ bplɔ̀i bpai
So when they had further threatened them, they let them go,

(dated) to intimidate, to threaten; to terrify, to terrorise; to admonish, to reprimand, to scold.


สัมทับ

th-verb

สัมทับ • (sǎm-táp) (abstract noun การสัมทับ)

sǎm-táp (romanization)
การสัมทับ (abstract-noun)

สำทับ สำทับ#Thai


ลอยตัว

ลอยตัว • (lɔɔi-dtuua) (abstract noun การลอยตัว)

lɔɔi-dtuua (romanization)
การลอยตัว (abstract-noun)

From ลอย (lɔɔi, “to float”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

to float; to fly; to suspend; to hang; to rest or remain (in the air, water, gas, etc).

(numismatics, economics, finance) to float.

(slang) to float: to be free from attachment or involvement, especially in an undue manner.


เปน

เป็น เป็น#Thai


รุกราน

th-verb

รุกราน • (rúk-raan) (abstract noun การรุกราน)

rúk-raan (romanization)
การรุกราน (abstract-noun)


บุกรุก

บุกรุก • (bùk-rúk) (abstract noun การบุกรุก)

bùk-rúk (romanization)
การบุกรุก (abstract-noun)


แต๊ะอั๋ง

แต๊ะอั๋ง • (dtɛ́-ǎng) (abstract noun การแต๊ะอั๋ง)

dtɛ́-ǎng (romanization)
การแต๊ะอั๋ง (abstract-noun)

/tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/

Possibly:
* Derived from Teochew 搭 (dah4, “to attach to”) + 按 (ang3, “to press; to push”).
* Corrupted from แตะ (dtɛ̀) + อัง (ang), which is meant to pun with แต๊ะเอีย (dtɛ́-iia).


แซะ

sɛ́ (romanization)
การแซะ (abstract-noun)

to dig out, force out, or remove using a flat device, as a chisel, gouge, spade, etc: to chisel out, to gouge out, to spade out, etc.

(slang, dated) to urge; to hasten; to push; to impel.

(slang) to cavil; to carp; to taunt; to satirise; to speak ironically (of, about, etc).


น้อยใจ

น้อยใจ • (nɔ́ɔi-jai) (abstract noun การน้อยใจ or ความน้อยใจ)

nɔ́ɔi-jai (romanization)
การน้อยใจ (abstract-noun)
ความน้อยใจ (abstract-noun)

From น้อย (nɔ́ɔi, “little, few; minor, inferior; etc”) + ใจ (jai, “heart; mind; etc”).

com

to feel hurt because of being treated unfairly or being treated as of little importance.


เจ็บไข้

th-verb

เจ็บไข้ • (jèp-kâi) (abstract noun การเจ็บไข้ or ความเจ็บไข้)

jèp-kâi (romanization)
การเจ็บไข้ (abstract-noun)
ความเจ็บไข้ (abstract-noun)

com

เจ็บ (jèp) + ไข้ (kâi)


จำหน่าย

th-verb

จำหน่าย • (jam-nàai) (abstract noun การจำหน่าย)

jam-nàai (romanization)
การจำหน่าย (abstract-noun)

(transitive, of goods, products, etc) to sell.

2023 June 17, “ผู้ป่วยระยะฟื้นฟู 4 กลุ่มโรคที่ต้องได้รับกายภาพบำบัดยังเข้าไม่ถึงบริการ”, in bangkokbiznews.com:

เมื่อจำหน่ายคนไข้ออกจากโรงพยาบาลแล้ว

mʉ̂ʉa jam-nàai kon-kâi ɔ̀ɔk jàak roong-pá-yaa-baan lɛ́ɛo

Upon having discharged a patient out of the hospital

(transitive, as from a place) to discharge; to release.

(law, transitive, as of property) to dispose of: to transfer to the control of another, as by sale, exchange, or gift.

2018, “การบริหารจัดการคดีอาญาที่ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีชั่วคราว กรณีศึกษาศาลแขวงพิษณุโลก”, in library.coj.go.th:

ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีชั่วคราว

sǎan mii kam-sàng jam-nàai ká-dii chûua-kraao

The court issued an order [that] the case be disposed of temporarily.

(law, transitive, usually of a legal case) to dispose of: to get rid of, to dump, or to discard.


หน่าย

nàai (romanization)
การหน่าย (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰnaːjᴮ (“tired; bored”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lao ໜ່າຍ (nāi), Khün ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦐᦻᧈ (ṅaay¹), Bouyei naais, Zhuang naiq, Zuojiang Zhuang naiq, Tày nái.

cog

Khün ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ᩠ᨿ

Lü ᦐᦻᧈ (ṅaay¹)


สำรอง

th-verb

สำรอง • (sǎm-rɔɔng) (abstract noun การสำรอง)

sǎm-rɔɔng (romanization)
การสำรอง (abstract-noun)

/sam˩˩˦.rɔːŋ˧/

(formal, transitive) to store up; to back up.

(formal, transitive) to reserve; to book.


ทัน

tan (romanization)
การทัน (abstract-noun)

Cognate with Isan ทัน, Lao ທັນ (than), Northern Thai ᨴᩢ᩠ᨶ (tan⁴), Khün ᨴᩢ᩠ᨶ, Lü ᦶᦑᧃ (taen), Shan တၼ်း (tán), Tai Nüa ᥖᥢᥰ (tän), Ahom 𑜄𑜃𑜫 (tan).


ท้องเสีย

ท้องเสีย • (tɔ́ɔng-sǐia)

/tʰɔːŋ˦˥.sia̯˩˩˦/

From ท้อง (tɔ́ɔng, “stomach”) + เสีย (sǐia, “out of order”).

com

(idiomatic) to undergo looseness of the bowels.


ท้องเดิน

th-verb

ท้องเดิน • (tɔ́ɔng-dəən)

/tʰɔːŋ˦˥.dɤːn˧/

From ท้อง (tɔ́ɔng, “stomach”) + เดิน (dəən, “to proceed; to move”).


ลอด

lɔ̂ɔt (romanization)
การลอด (abstract-noun)

Compare Lao ລອດ (lǭt). Possibly related to คลอด (klɔ̂ɔt).

to pass through or under; to sneak through; to penetrate.


หิ้วปีก

th-verb

หิ้วปีก • (hîu-bpìik) (abstract noun การหิ้วปีก)

hîu-bpìik (romanization)
การหิ้วปีก (abstract-noun)

หิ้ว (hîu, “to carry”) + ปีก (bpìik, “wing”).

com

(colloquial) to support or carry someone by means of human crutch.


ปีกกล้าขาแข็ง

th-verb

ปีกกล้าขาแข็ง • (bpìik-glâa-kǎa-kɛ̌ng)

/piːk̚˨˩.klaː˥˩.kʰaː˩˩˦.kʰɛŋ˩˩˦/

From ปีก (bpìik, “wing”) + กล้า (glâa, “strong”) + ขา (kǎa, “leg”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard; strong”); referring to a fully fledged bird that can fly on its own.

com

(idiomatic, often derogatory) to be no longer needing to rely on someone else for help or support; to be capable of supporting or depending on oneself.


ตีปีก

th-verb

ตีปีก • (dtii-bpìik) (abstract noun การตีปีก)

dtii-bpìik (romanization)
การตีปีก (abstract-noun)

ตี (dtii, “to flap; to flutter”) + ปีก (bpìik, “wing”).

com

(idiomatic) to be overjoyed; to be elated.


ออกโรง

th-verb

ออกโรง • (ɔ̀ɔk-roong) (abstract noun การออกโรง)

ɔ̀ɔk-roong (romanization)
การออกโรง (abstract-noun)

Compound of ออก (ɔ̀ɔk, “to come out”) + โรง (roong, “hall”)

com+

/ʔɔːk̚˨˩.roːŋ˧/

(idiomatic, archaic, of a royal person) to give an audience or preside over a meeting, especially at a royal hall

(idiomatic, dated) to come out on stage or perform for the first time; to premiere; to debut

take matters into one's own hands
take matters into one's own hands

(idiomatic) to take action oneself; to deal with something in person; to take matters into one's own hands.


ออกโรง

Compound of ออก (ɔ̀ɔk, “to leave”) + โรง (roong, “hall”)

/ʔɔːk̚˨˩.roːŋ˧/

(idiomatic, of a film) to leave theatres; to stop screening in theatres


จำบัง

th-verb

จำบัง • (jam-bang) (abstract noun การจำบัง)

jam-bang (romanization)
การจำบัง (abstract-noun)

From Pre-Angkorian Old Khmer caṃpaṅ or Old Khmer caṃpāṅ (“act of fighting, especially in armed conflict: combat, battle, etc; (conjecturally) one who fights: combatant, warrior, etc”); being extended forms of chpaṅ, chpāṅ (“to defend, to protect; to engage in armed conflict or physical combat: to fight, to contend, to join battle, etc”), from which Thai ฉบัง was derived; ultimately being extended forms of paṅ, pāṅ, *paṅ, pāṃṅa (“to cover (from view); to hide; to screen; to conceal; etc”), from which Thai บัง (bang) was derived.
Cognate with Modern Khmer ចំបាំង (cɑmbang), ចម្បាំង (cɑɑcɑmbang).

bor

บัง บัง#Thai

(elegant and archaic) Alternative form of บัง (bang): to cover: to shade, to screen, to hide from view, to prevent from being seen, to block, to conceal; to shield, to shelter, to protect.

บัง

(elegant and archaic) to vanish; to disappear; to make oneself invisible; to prevent oneself from being seen.

(elegant and archaic) to engage in an armed conflict: to battle, to combat, to fight, to war, etc.


แท็ก

tɛ̀k (romanization)
การแท็ก (abstract-noun)


ทอดผ้าป่า

th-verb

ทอดผ้าป่า • (tɔ̂ɔt-pâa-bpàa) (abstract noun การทอดผ้าป่า)

tɔ̂ɔt-pâa-bpàa (romanization)
การทอดผ้าป่า (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˥˩.pʰaː˥˩.paː˨˩/

From ทอด (tɔ̂ɔt, “to cast (down); to toss; to leave (down); to place (down)”) + ผ้า (pâa, “cloth; clothing”) + ป่า (bpàa, “forest; wood; jungle; etc”).

com

(Buddhism) to present a robe to a priest by placing the robe on a tree branch and letting the priest take the robe away himself.


มะเหงก

th-verb

มะเหงก • (má-ngèek) (abstract noun การมะเหงก)

má-ngèek (romanization)
การมะเหงก (abstract-noun)

/ma˦˥.ŋeːk̚˨˩/

(slang) to hit or strike with the knuckles.


มะงุมมะงาหรา

มะงุมมะงาหรา • (má-ngum-má-ngaa-rǎa) (abstract noun การมะงุมมะงาหรา)

má-ngum-má-ngaa-rǎa (romanization)
การมะงุมมะงาหรา (abstract-noun)

Perhaps from Javanese manyuk (“to wander around”) + melaya (“to travel; to wander”) or mlantrah (“to wander about; to roam”).

(literary, elegant, archaic) to tour a forest.

(slang) to ramble without a definite purpose: to wander, to roam, to rove, to stray, etc.

(slang) to move awkwardly; to be awkward.


เภท

pêet (romanization)
การเภท (abstract-noun)

From Pali bheda (“discord; dissension; rupture; etc”) or Sanskrit भेद (bheda, “contrast; difference; division; etc”). Cognate with Old Khmer bheda (“division, separation; dissension; disturbance”); Modern Khmer ភេទ (pheit).

cog

(elegant) to break; to collapse; to ruin; to undergo destruction.


นบ

nóp (romanization)
การนบ (abstract-noun)

Cognate with Isan นบ, Lao ນົບ (nop), Northern Thai ᨶᩫ᩠ᨷ, Khün ᨶᩫ᩠ᨷ, Lü ᦷᦓᧇ (nob). Possibly related to นอบ (nɔ̂ɔp).

ไหว้ ไหว้#Thai

นบไหว้ นบไหว้

(poetic) to pay deep respect by means of ไหว้ (wâai). (นบไหว้)

(by extension) to pay deep respect by any means; to humble oneself.


เถือ

tʉ̌ʉa (romanization)
การเถือ (abstract-noun)

(slang, especially in a competition) to beat; to win; to defeat; to overcome.


หวน

hǔuan (romanization)
การหวน (abstract-noun)

From Middle Chinese 還 (MC hwaen|zjwen). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩁ or ᩉᩫ᩠ᨶ, Lao ຫວນ (huan) or ຫົນ (hon), Shan ႁူၼ် (hǔun).

(now chiefly in combination) to bring, turn, or move around, back, or back and forth: to revolve, to rotate; to return, to reappear, to recur; to recall, to recollect; etc.


หวล

hǔuan (romanization)
การหวล (abstract-noun)

หวน หวน#Thai


เสือกไส

th-verb

เสือกไส • (sʉ̀ʉak-sǎi) (abstract noun การเสือกไส)

sʉ̀ʉak-sǎi (romanization)
การเสือกไส (abstract-noun)

From เสือก (sʉ̀ʉak, “to drive, move, push, or put with force”) + ไส (sǎi, “to move along an even floor”).

com

Acts 16:37, KJV:
เขาได้เฆี่ยนเราผู้เป็นคนสัญชาติโรมต่อหน้าคนทั้งหลายก่อนได้ตัดสินความและได้จำเราไว้ในคุก บัดนี้ เขาจะเสือกไสให้เราออกไปเป็นการลับหรือ ทำอย่างนั้นไม่ได้ ให้เขาเองมาพาเราออกไปเถิด
kǎo dâai kîian rao pûu bpen kon sǎn-châat room dtɔ̀ɔ-nâa kon táng-lǎai gɔ̀ɔn dâai dtàt-sǐn kwaam lɛ́ dâai jam rao wái nai kúk · bàt-níi · kǎo jà sʉ̀ʉak-sǎi hâi rao ɔ̀ɔk bpai bpen gaan láp rʉ̌ʉ · tam yàang nán mâi dâai · hâi kǎo eeng maa paa rao ɔ̀ɔk bpai tə̀ət
They have beaten us openly uncondemned, being Romans, and have cast us into prison; and now do they thrust us out privily? nay verily; but let them come themselves and fetch us out.

to expel; to chase away; to drive away; to drive out; to cast out; to kick out; to send away.


ชิ่ง

chîng (romanization)
การชิ่ง (abstract-noun)

(slang) to dash: to move, run, or leave with haste, especially with a dishonest intent or to avoid responsibility or involvement, such as to dine and dash or gas and dash.


วิ่งควาย

th-verb

วิ่งควาย • (wîng-kwaai) (abstract noun การวิ่งควาย)

wîng-kwaai (romanization)
การวิ่งควาย (abstract-noun)

From วิ่ง (wîng, “to run”) + ควาย (kwaai, “water buffalo”).

com

(slang, derogatory) to run, go, or move swiftly in order to get something in a competition-like activity, such as in purchasing concert tickets or in buying products sold at reduced prices.


ผีเจาะปาก

th-verb

ผีเจาะปาก • (pǐi-jɔ̀-bpàak) (abstract noun การผีเจาะปาก)

pǐi-jɔ̀-bpàak (romanization)
การผีเจาะปาก (abstract-noun)

/pʰiː˩˩˦.t͡ɕɔʔ˨˩.paːk̚˨˩/

From ผี (pǐi, “ghost”) + เจาะ (jɔ̀, “to pierce; to penetrate”) + ปาก (bpàak, “mouth”).

com

(idiomatic) to talk carelessly or thoughtlessly; to take nonstop.


หลีก

lìik (romanization)
การหลีก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຫຼີກ (līk), Shan လိၵ်ႇ (lìk).

Proverbs 4:15, KJV:
จงหลีกเสีย อย่าเดินบนนั้น เลี้ยวออกไปเสีย และจงผ่านไป
jong lìik sǐia · yàa dəən bon nán · líao ɔ̀ɔk bpai sǐia · lɛ́ jong pàan bpai
Avoid it, pass not by it, turn from it, and pass away.

Proverbs 5:8, KJV:
จงหลีกทางของเจ้าให้ไกลจากนาง อย่าไปใกล้ประตูเรือนของนาง
jong lìik taang kɔ̌ɔng jâao hâi glai jàak naang · yàa bpai glâi bprà-dtuu rʉʉan kɔ̌ɔng naang
Remove thy way far from her, and come not nigh the door of her house:

to avoid: to keep away (from); to go away (from); to stay away (from); to keep clear (of); to stay clear (of); to shun; to eschew.

2 Samuel 18:30, KJV:
กษัตริย์ตรัสว่า จงหลีกมายืนตรงนี้ เขาจึงหลีกไปยืนนิ่งอยู่
gà-sàt dtràt wâa · jong lìik maa yʉʉn dtrong níi · kǎo jʉng lìik bpai yʉʉn nîng yùu
And the king said unto him, Turn aside, and stand here. And he turned aside, and stood still.

to step aside; to move aside; to be out of someone's way; to give way (to); to make way (for); to make room (for).


บัญชา

th-verb

บัญชา • (ban-chaa) (abstract noun การบัญชา)

ban-chaa (romanization)
การบัญชา (abstract-noun)
บันชา (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer pañjā, pañja, or Pre-Angkorian Old Khmer pañjā (“(1) to command, to decree; (2) command, decree; (3) to desire, to want; (4) desire, want; etc”, used of a royal person). Cognate with Modern Khmer បញ្ជា (bɑɑbɑñciə).

bor

(of a god, high priest, or royal person)

(archaic) to speak; to say; to express verbally.

to state imperatively: to command, to order, to decree, to mandate, etc.

to direct; to oversee; to superintend; to administer; to regulate.

(figurative) to dictate: to command unconditionally; to force; to compel.


ขยาด

th-verb

ขยาด • (kà-yàat) (abstract noun การขยาด or ความขยาด)

kà-yàat (romanization)
การขยาด (abstract-noun)
ความขยาด (abstract-noun)

Possibly from corruption of ขลาด (klàat), in the same manner as โขยง (kà-yǒong), a corrupted form of โขลง (klǒong).

Isaiah 41:10, KJV:
อย่ากลัวเลย เพราะเราอยู่กับเจ้า อย่าขยาด เพราะเราเป็นพระเจ้าของเจ้า เราจะหนุนกำลังเจ้า เออ เราจะช่วยเจ้า เออ เราจะชูเจ้าด้วยมือขวาแห่งความชอบธรรมของเรา
yàa gluua ləəi · prɔ́ rao yùu gàp jâao · yàa kà-yàat · prɔ́ rao bpen prá-jâao kɔ̌ɔng jâao · rao jà nǔn gam-lang jâao · əə · rao jà chûai jâao · əə · rao jà chuu jâao dûai mʉʉ kwǎa hɛ̀ng kwaam-chɔ̂ɔp-tam kɔ̌ɔng rao
Fear thou not; for I am with thee: be not dismayed; for I am thy God: I will strengthen thee; yea, I will help thee; yea, I will uphold thee with the right hand of my righteousness.

Joshua 10:25, KJV:
อย่ากลัวหรือขยาดเลย จงเข้มแข็งและกล้าหาญเถิด เพราะว่าพระเยโฮวาห์จะทรงกระทำแก่บรรดาศัตรูของท่านซึ่งท่านสู้รบอย่างนี้แหละ
yàa gluua rʉ̌ʉ kà-yàat ləəi · jong kêm-kɛ̌ng lɛ́ glâa-hǎan tə̀ət · prɔ́ wâa prá yee-hoo-waa jà song grà-tam gɛ̀ɛ ban-daa sàt-dtruu kɔ̌ɔng tâan sʉ̂ng tâan sûu-róp yàang níi hlɛ̀
Fear not, nor be dismayed, be strong and of good courage: for thus shall the LORD do to all your enemies against whom ye fight.

to fear someone or something, especially because of having once suffered an unfavourable outcome resulted from that one or that thing.


เป่าปาก

เป่าปาก • (bpào-bpàak) (abstract noun การเป่าปาก)

bpào-bpàak (romanization)
การเป่าปาก (abstract-noun)

From เป่า (bpào, “to blow”) + ปาก (bpàak, “mouth”).


ผิวปาก

th-verb

ผิวปาก • (pǐu-bpàak) (abstract noun การผิวปาก)

pǐu-bpàak (romanization)
การผิวปาก (abstract-noun)


ปลง

bplong (romanization)
การปลง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ploŋᴬ (“to take down; to put down”).
Cognate with Lao ປົງ (pong), Shan ပူင် (pǔung); possibly Zhuang mbyungq (“to graze”).


ชิน

chin (romanization)
การชิน (abstract-noun)

to be used to; to be accustomed to; to be familiar with


เฉ่ง

chèng (romanization)
การเฉ่ง (abstract-noun)

From Teochew 清 (cêng¹, “to clear; to settle”).

bor

(colloquial and dated, used of a debt) to pay; to clear; to settle.

(slang) to slam; to slash; to criticise harshly; to scold; to attack verbally.


คบ

kóp (romanization)
การคบ (abstract-noun)

คบคนพาลพาลพาไปหาผิด คบบัณฑิตบัณฑิตพาไปหาผล

to associate; to accompany; to be in or keep company (with); to mingle (with); to unite (with).

to befriend; to be friend (with); to treat as friend; to have a friendly relation (with).


ดึงดูด

th-verb

ดึงดูด • (dʉng-dùut) (abstract noun การดึงดูด)

dʉng-dùut (romanization)
การดึงดูด (abstract-noun)

/dɯŋ˧.duːt̚˨˩/

From ดึง (dʉng, “to pull; to draw”) + ดูด (dùut, “to suck”).


ผจญภัย

th-verb

ผจญภัย • (pà-jon-pai) (abstract noun การผจญภัย)

pà-jon-pai (romanization)
การผจญภัย (abstract-noun)

From ผจญ (“to face; to encounter”) + ภัย (pai, “danger”).


บริโภค

th-verb

บริโภค • (bɔɔ-rí-pôok) (abstract noun การบริโภค)

bɔɔ-rí-pôok (romanization)
การบริโภค (abstract-noun)
ปริโภค (alternative)

/bɔː˧.ri˦˥.pʰoːk̚˥˩/

From Pali paribhoga (“use; enjoyment; etc”, literally “using around”), from pari (“around”) + bhoga (“using; enjoying”); ultimately from Sanskrit परिभोग (paribhoga, “idem”), from परि (pari) + भोग (bhoga); equivalent to Thai บริ (brì) + โภค (pôok). Cognate with Old Khmer paribhoga, Modern Khmer បរិភោគ (bɑɑrephook), Lao ບໍລິໂພກ (bǭ li phōk).

bor

1870, ทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา, พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๔, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1935, page ๖:

ดูคนที่ไม่ได้สรวมเสื้อ...ไม่ได้บริโภคผ้าผ่อน เป็นมนุษย์อย่างต่ำ...

duu kon tîi mâi dâai sǔuam sʉ̂ʉa ... mâi dâai bɔɔ-rí-pôok pâa-pɔ̀n · bpen má-nút yàang dtàm ...

Behold the persons who wear no cloth...[and] use no garment, [they] are a low type of men...

(elegant, archaic) to use; to make use (of); to put to use.

(elegant, literary, poetic) to enjoy: to experience with joy, to take delight or pleasure (in).

(very formal) to consume; to take; to eat; to drink.


ออกแบบ

th-verb

ออกแบบ • (ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp) (abstract noun การออกแบบ)

ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp (romanization)
การออกแบบ (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.bɛːp̚˨˩/

ออก (ɔ̀ɔk) + แบบ (bɛ̀ɛp).

com

ออก (ɔ̀ɔk) + แบบ (bɛ̀ɛp)


สนับสนุน

th-verb

สนับสนุน • (sà-nàp-sà-nǔn) (abstract noun การสนับสนุน)

sà-nàp-sà-nǔn (romanization)
การสนับสนุน (abstract-noun)

→ Lao: ສະໜັບສະໜູນ (sa nap sa nūn)

Possibly from สนับ (sà-nàp) + หนุน (nǔn) with ส- occurred to be harmonised.

com

สนับ (sà-nàp) + หนุน (nǔn)


สถิต

sà-tìt (romanization)
การสถิต (abstract-noun)

From Sanskrit स्थित (sthita). Cognate with Lao ສະຖິດ (sa thit).

(intransitive) to stay; to remain; to live


ปาด

bpàat (romanization)
การปาด (abstract-noun)

Cognate with Isan ปาด, Lao ປາດ (pāt), Northern Thai ᨸᩣ᩠ᨯ (paat²), Khün ᨸᩣ᩠ᨯ (paat²), Lü ᦔᦱᧆ (ṗaad), Tai Dam ꪜꪱꪒ (pát), Shan ပၢတ်ႇ (pàat), Tai Nüa ᥙᥣᥖᥱ (pǎat), Ahom 𑜆𑜄𑜫 (pat).


กราบ

gràap (romanization)
การกราบ (abstract-noun)

From Old Khmer ក្រាប (krāpa), ក្រាប្ប (krāppa), ក្រប្ប (krâppa, “to lower oneself to the ground in token of submission: to crouch, to squat, to prostrate oneself, etc; to show submission, respect, or reverence; to be submissive, respectful, or reverent; etc”). Cognate with Modern Khmer ក្រាប (kraap), Lao ກາບ (kāp). Extended as Thai กำราบ (gam-ràap).

to prostrate oneself in order to show deep submission, respect, or reverence.


ซับซ้อน

th-verb

ซับซ้อน • (sáp-sɔ́ɔn) (abstract noun การซับซ้อน)

sáp-sɔ́ɔn (romanization)
การซับซ้อน (abstract-noun)


จวบ

/t͡ɕua̯p̚˨˩/

From Old Khmer ឆ្វប (chvapa), ចួប្ប (cwppa, “to meet”). Cognate with Modern Khmer ជួប (cuəp), ចួប (cuəp). Extended as Thai ประจวบ.

กำสรวลสมุทร:
กำสรวลศรีปราชญ์ร้าง แรมสมร เสาะแต่ปางนคร ล่มแล้ว ไป่พบไป่พานกลอน โคลงท่าน จบแฮ จวบแต่ต้นปลายแคล้ว หนึ่งน้อยยืมถวาย
gam-sǔuan sǐi bpràat ráang · rɛm sà-mɔ̌ɔn · sɔ̀ dtɛ̀ɛ bpaang ná-kɔɔn · lôm lɛ́ɛo · bpài póp bpài paan glɔɔn · kloong tâan · jɔɔ-bɔɔ hɛɛ · jùuap dtɛ̀ɛ dtôn bplaai klɛ́ɛo · nʉ̀ng nɔ́ɔi yʉʉm tà-wǎai
This elegy of Si Prat who was set apart from his lady was discovered after the kingdom [of Ayutthaya] had fallen. The full version of his poem could not be found. We met only its initial part. Its final part was a bit lost. We pray his permission to present it to you.

(somewhat archaic) to encounter, to meet; to coincide, to overlap; to join, to connect.


เก

gee (romanization)
การเก (abstract-noun)


เกเร

เกเร • (gee-ree) (abstract noun การเกเร)

gee-ree (romanization)
การเกเร (abstract-noun)

Possibly from เก (gee) with euphonic syllable.


โยก

yôok (romanization)
การโยก (abstract-noun)

Cognate with Lao ໂຍກ (nyōk), Lü ᦷᦍᧅ (yok).


กำราบ

กำราบ • (gam-ràap) (abstract noun การกำราบ)

gam-ràap (romanization)
การกำราบ (abstract-noun)

From Khmer កំរាប (kɑmriəp, “to subdue; to flatten; etc”), an extended form of ក្រាប (kraap), from Old Khmer krāpa (“to lower oneself to the ground in token of submission”), from which Thai กราบ (gràap) was derived.

cog

to suppress; to subdue; to reduce to submission; to humble; to subjugate; to tame.


รุก

rúk (romanization)
การรุก (abstract-noun)

From Old Khmer *រុក៑ (*ruk) or Angkorian Old Khmer រុក៑ (ruk, “to invade; to force (one's way into); to thrust (into); to penetrate; to pierce; etc”). Cognate with Modern Khmer រុក (ruk).

bor

to enter wrongfully or forcefully: to invade, to intrude, to poach, to trespass, to commit a trespass (upon), etc.

(military, sports, etc) to attack; to make an offensive; to make an aggressive move or movement; to carry out an attacking campaign.

รับ รับ#Thai

to be active or proactive; as opposed to รับ (ráp, “to be passive”).


รุก

(in seal carving) to reduce the size or thickness of a line.


ใจลอย

th-verb

ใจลอย • (jai-lɔɔi) (abstract noun การใจลอย)

jai-lɔɔi (romanization)
การใจลอย (abstract-noun)


ภูมิใจ

ภูมิใจ • (puum-jai) (abstract noun การภูมิใจ)

puum-jai (romanization)
การภูมิใจ (abstract-noun)

to be proud of; to feel proud; to take pride in.


มั่นใจ

มั่นใจ • (mân-jai) (abstract noun การมั่นใจ or ความมั่นใจ)

mân-jai (romanization)
การมั่นใจ (abstract-noun)
ความมั่นใจ (abstract-noun)

to be confident; to be certain; to be sure.


เสาะ

sɔ̀ (romanization)
การเสาะ (abstract-noun)


เซาะ

sɔ́ (romanization)
การเซาะ (abstract-noun)


หมก

mòk (romanization)
การหมก (abstract-noun)
มก (alternative)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰmokᴰˢ¹ (“to cover; to bury; to hide”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩫᨠ, Lao ໝົກ (mok), Lü ᦷᦖᧅ (ṁok), Shan မူၵ်း (múuk), Tai Nüa ᥛᥨᥐᥱ (mǒk), Phake မုက် (muk), Ahom *𑜉𑜤𑜀𑜫 (*muk), Zhuang moek, Nong Zhuang moak.

cog

Lü ᦷᦖᧅ (ṁok)


คั่ว

kûua (romanization)
การคั่ว (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᩅᩫ᩶, Khün ᨡ᩠ᩅᩫ᩶, Isan ขั้ว, Lao ຂົ້ວ (khūa), Lü ᦷᦃᧉ (ẋo²), Shan ၶူဝ်ႈ (khō), Tai Dam ꪄ꫁ꪺ, Ahom 𑜁𑜤𑜈𑜫 (khuw).

Lü ᦷᦃᧉ (ẋo²)


ลาม

laam (romanization)
การลาม (abstract-noun)

Cognate with Lao ລາມ (lām), Lü ᦟᦱᧄ (laam), Shan လၢမ်း (láam).


อยู่ไฟ

th-verb

อยู่ไฟ • (yùu-fai) (abstract noun การอยู่ไฟ)

yùu-fai (romanization)
การอยู่ไฟ (abstract-noun)

Compound of อยู่ (yùu, “to stay”) + ไฟ (fai, “fire”), literally “to stay [by] fire”

com+

postpartum confinement
postpartum confinement

(historical, of a woman, intransitive) to engage in postpartum confinement by lying near a bonfire for a certain period of time on the belief that warmth would quickly restore uterine health


ฆ่าตัวตาย

th-verb

ฆ่าตัวตาย • (kâa-dtuua-dtaai) (abstract noun การฆ่าตัวตาย)

kâa-dtuua-dtaai (romanization)
การฆ่าตัวตาย (abstract-noun)

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + ตัว (dtuua, “self”) + ตาย (dtaai, “dead; to die”).


ฆ่าปิดปาก

th-verb

ฆ่าปิดปาก • (kâa-bpìt-bpàak) (abstract noun การฆ่าปิดปาก)

kâa-bpìt-bpàak (romanization)
การฆ่าปิดปาก (abstract-noun)

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + ปิดปาก (literally “to close mouth”).

com

to kill someone in order to prevent him from disclosing a secret; to silence someone by killing him.


ฆ่าตัดตอน

th-verb

ฆ่าตัดตอน • (kâa-dtàt-dtɔɔn) (abstract noun การฆ่าตัดตอน)

kâa-dtàt-dtɔɔn (romanization)
การฆ่าตัดตอน (abstract-noun)

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + ตัด (dtàt, “to cut”) + ตอน (dtɔɔn, “part; section”).

com

to kill someone involved in a criminal activity, so as to eliminate sources for tracing the other participants in such activity.


ฆ่าช้างเอางา

/kʰaː˥˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥.ʔaw˧.ŋaː˧/

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + ช้าง (cháang, “elephant”) + เอา (ao, “to take”) + งา (ngaa, “tusk”).

(idiomatic) to destroy or sacrifice a significant thing for a trifling thing; to waste a large amount of resources for an insignificant or unworthy purpose.


ลอบสังหาร

th-verb

ลอบสังหาร • (lɔ̂ɔp-sǎng-hǎan) (abstract noun การลอบสังหาร)

lɔ̂ɔp-sǎng-hǎan (romanization)
การลอบสังหาร (abstract-noun)

/lɔːp̚˥˩.saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦/

From ลอบ (lɔ̂ɔp, “in secret”) + สังหาร (sǎng-hǎan, “to kill”).


ฆ่าฟัน

th-verb

ฆ่าฟัน • (kâa-fan) (abstract noun การฆ่าฟัน)

kâa-fan (romanization)
การฆ่าฟัน (abstract-noun)

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + ฟัน (fan, “to slash”).

com

to kill, especially in a violent manner or with a weapon.


ขบวร

kà-buuan (romanization)
ขบูร (alternative)

From Angkorian Old Khmer khpvar (“graphic representation: drawing, sketch; plan, diagram; figure, motif; to be executed with such representation”). Extended as กระบวร, กระบูร.

bor

(elegant, somewhat archaic) to decorate; to ornament; to embellish.


ขบูร

ขบวร ขบวร#Thai


ขัน

kǎn (romanization)
การขัน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຂັນ (khan), Zhuang haen.

to fasten or tighten by rotating: to screw, to wind (up), etc.


ขัน

From Proto-Tai *χalᴬ (“to crow”). Cognate with Lao ຂັນ (khan), Lü ᦃᧃ (ẋan), Shan ၶၼ် (khǎn), Zhuang haen, Nong Zhuang kaen, Saek หั่น.

(of a fowl or bird) to cry: to crow, to coo, to cluck, etc.


ตกลูก

th-verb

ตกลูก • (dtòk-lûuk) (abstract noun การตกลูก)

dtòk-lûuk (romanization)
การตกลูก (abstract-noun)

(of animals) to drop: to give birth (to).


แปร

bprɛɛ (romanization)
การแปร (abstract-noun)


นุ่งห่ม

นุ่งห่ม • (nûng-hòm) (abstract noun การนุ่งห่ม)

nûng-hòm (romanization)
การนุ่งห่ม (abstract-noun)


โป่ง

bpòong (romanization)
การโป่ง (abstract-noun)

Possibly related to โปง (bpoong), พอง (pɔɔng), โพรง (proong).


ลั่นไก

ลั่นไก • (lân-gai) (abstract noun การลั่นไก)

lân-gai (romanization)
การลั่นไก (abstract-noun)


ลั่น

lân (romanization)
การลั่น (abstract-noun)
มล่นน (alternative obsolete poetic)
มลั่น (alternative obsolete poetic)

to give or cause a loud sound or noise: to roar, to rumble, to resound, to thunder, to blast, etc.

(of a percussion instrument, as drum, gong, etc) to sound; to beat; to hit.

(figuratively) to speak or declare solemnly or seriously: to vow, to pledge, to affirm, etc.

(of a weapon trigger) to cause to start or work, to pull; to start or work by itself or through a mistake or slip.

(of a bolt, latch, lock, etc) to fasten; to secure.


ปัดฝุ่น

ปัดฝุ่น • (bpàt-fùn) (abstract noun การปัดฝุ่น)

bpàt-fùn (romanization)
การปัดฝุ่น (abstract-noun)

From ปัด (bpàt, “to brush, sweep, or wipe (away, off, out, etc)”) + ฝุ่น (fùn, “dust”).

com

(idiomatic) to dust off: to take out or prepare for use again after a period of inactivity or storage.


ลงมือ

th-verb

ลงมือ • (long-mʉʉ) (abstract noun การลงมือ)

long-mʉʉ (romanization)
การลงมือ (abstract-noun)

From ลง (long, “to descend; to cause to descend, to put down, to place down, to send down; etc”) + มือ (mʉʉ, “hand”).

com

(idiomatic, of an action, activity, etc) to start; to commence; to take up.

(idiomatic) to do; to make; to perform; to carry out; to conduct.


ลงขัน

th-verb

ลงขัน • (long-kǎn) (abstract noun การลงขัน)

long-kǎn (romanization)
การลงขัน (abstract-noun)

From ลง (long, “to descend; to cause to descend, to put down, to place down, to send down; etc”) + ขัน (kǎn, “bowl”); referring to an act of collecting funds by putting money down into a bowl.

com

(idiomatic) to share expenses in a certain activity; to join in financing a certain activity; to raise funds for a certain activity.


จเร

From Old Khmer ចារេ (cāre, “court of justice agent; investigator; inspector”); ultimately from Sanskrit चर (cara, “secret emissary, spy, agent; wandering, walking, roaming; etc”). Doublet of จร (jɔɔn).

der

(archaic, poetic) to wander; to walk; to roam.


ประชวร

th-verb

ประชวร • (bprà-chuuan) (abstract noun การประชวร)

bprà-chuuan (romanization)
การประชวร (abstract-noun)
ประชวน (alternative archaic dated obsolete)

From Khmer ប្រឈួន (prɑɑchuən, “to be sick or ill (of monks or royalty)”), ultimately from Sanskrit प्रज्वार (prajvāra, “heat of fever”).

der

(of a god or royal person) to be ailing; to be sick; to be ill.


ดิ่ง

dìng (romanization)
การดิ่ง (abstract-noun)


ผสมเกสร

th-verb

ผสมเกสร • (pà-sǒm-gee-sɔ̌ɔn) (abstract noun การผสมเกสร)

pà-sǒm-gee-sɔ̌ɔn (romanization)
การผสมเกสร (abstract-noun)

From ผสม (pà-sǒm, “to mix”) + เกสร (gee-sɔ̌ɔn, “pollen”).


ทำแผล

th-verb

ทำแผล • (tam-plɛ̌ɛ) (abstract noun การทำแผล)

tam-plɛ̌ɛ (romanization)
การทำแผล (abstract-noun)

/tʰam˧.pʰlɛː˩˩˦/


เป็นแผล

เป็นแผล • (bpen-plɛ̌ɛ) (abstract noun การเป็นแผล)

bpen-plɛ̌ɛ (romanization)
การเป็นแผล (abstract-noun)


กดดัน

กดดัน • (gòt-dan) (abstract noun การกดดัน)

gòt-dan (romanization)
การกดดัน (abstract-noun)

From กด (gòt, “to press”) + ดัน (dan, “to push”).

com

to press: to trouble or oppress, to put into a difficult position; to urge or entreat strongly or insistently.

(physics) to press: to exert physical force or weight.


แอบ

ɛ̀ɛp (romanization)
การแอบ (abstract-noun)

(transitive or intransitive) to hide; to conceal.


คราง

kraang (romanization)
การคราง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɡraːŋᴬ (“to moan”). Cognate with Lao ຄາງ (khāng), Shan ၶၢင်း (kháang), Ahom 𑜁𑜞𑜂𑜫 (khraṅ), Zhuang gangz.


ตากอากาศ

th-verb

ตากอากาศ • (dtàak-aa-gàat) (abstract noun การตากอากาศ)

dtàak-aa-gàat (romanization)
การตากอากาศ (abstract-noun)

/taːk̚˨˩.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/

to get out in open; to get some fresh air.


ต้อน

dtɔ̂ɔn (romanization)
การต้อน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຕ້ອນ (tǭn), Shan တွၼ်ႈ (tāun).

to gather together; to flock; to herd; to corner


กวาดต้อน

กวาดต้อน • (gwàat-dtɔ̂ɔn) (abstract noun การกวาดต้อน)

gwàat-dtɔ̂ɔn (romanization)
การกวาดต้อน (abstract-noun)

From กวาด (gwàat, “to sweep”) + ต้อน (dtɔ̂ɔn, “to herd”).


ล้วง

lúuang (romanization)
การล้วง (abstract-noun)

to put one's hand into something; to delve


สั่น

sàn (romanization)
การสั่น (abstract-noun)

From Proto-Tai *salᴮ (“to tremble”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ສັ່ນ (san) or ຊັ່ນ (san), Lü ᦶᦉᧃᧈ (ṡaen¹), Shan သၼ်ႇ (sàn), Ahom 𑜏𑜃𑜫 (san).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang saenq or saenz.
In Northern Tai, cognate with Zhuang saenz.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang swnz (Chongzuo dialect) or saenz (Ningming, Longzhou and Daxin dialects) or taenz (Daxin dialect).

cog

Lü ᦶᦉᧃᧈ (ṡaen¹)


เลื้อย

th-verb

เลื้อย • (lʉ́ai) (abstract noun การเลื้อย)

lʉ́ai (romanization)
การเลื้อย (abstract-noun)

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 92
นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี
naa-kii mii pít píiang · sù-rí-yoo · lʉ́ai bɔ̀ɔ tam dee-choo · chɛ̂m-cháa · pít nɔ́ɔi yìng-yoo-sǒo · má-lɛɛng bpɔ̀ng · chuu dtɛ̀ɛ hǎang eeng âa · ùuat âang rít-tii
A nāga possesses venom [so great] as the sun, [yet] it slithers slowly without making [known] its power. A scorpion, so proud of its little venom, raises its tail itself as if to show off its might.

(of reptiles, insects, plants, vines, etc) to creep; to climb; to crawl.

(slang, humorous) to perform a body wave dance.


ซา

saa (romanization)
การซา (abstract-noun)

to decrease; to diminish; to moderate; to relief


ปาดหน้า

ปาดหน้า • (bpàat-nâa) (abstract noun การปาดหน้า)

bpàat-nâa (romanization)
การปาดหน้า (abstract-noun)

to drive one's car to crosscut somebody's car


พราย

From Old Khmer brāya, from Angkorian Old Khmer vrāy (“(1) a type of spirit, recognised by the light it emits; (2) to glitter, to sparkle; (3) to scatter, to spread; etc”). Cognate with Modern Khmer ព្រាយ (priəy), Lao ພາຍ (phāi), Shan ၽၢႆး (pháai), Phake ၸႝ (phay, “giant, monster”), Aiton ၸႝ (phay, “giant, monster”), Ahom 𑜇𑜩 (phay, “giant”). Compare Proto-Tai *praːiᴬ.

bor

(figurative) to dazzle; to sparkle; to glitter; to twinkle; to shine.

(figurative) to spread, scatter, or disperse, like a ripple on the surface of water.


โป้ง

bpôong (romanization)
การโป้ง (abstract-noun)

Clipping of นิ้วโป้ง (níu-bpôong), from นิ้ว (níu, “finger”) + โป้ง (bpôong, “large”).

(childish) to tag someone, usually in a children's game


รด

rót (romanization)
การรด (abstract-noun)

Compare Lao ຫົດ (hot) and ຮົດ (hot), Lü ᦷᦠᧆ (ḣod), Shan ႁူတ်း (húut)

cog

Lü ᦷᦠᧆ (ḣod)


ปรบมือ

th-verb

ปรบมือ • (bpròp-mʉʉ) (abstract noun การปรบมือ)

bpròp-mʉʉ (romanization)
การปรบมือ (abstract-noun)


ตบมือ

ตบมือ • (dtòp-mʉʉ) (abstract noun การตบมือ)

dtòp-mʉʉ (romanization)
การตบมือ (abstract-noun)

From ตบ (dtòp, “to hit; to slap”) + มือ (mʉʉ, “hand”).


ร่อน

rɔ̂n (romanization)
การร่อน (abstract-noun)

(of a flat object, aircraft, toy aircraft, rock, etc) to release or throw (into the air, into or across the water, etc).

aircraft; toy aircraft; rock; etc; aircraft; toy aircraft; rock; etc

(slang, humorous, of a document) to send (out); to issue; to release.

(of a winged animal, aircraft, toy aircraft, etc) to fly; to hover; to glide.

aircraft; toy aircraft; etc; aircraft; toy aircraft; etc

(of an object, especially a weapon) to cause to move in a circular course or revolving motion: to rotate, to revolve, to flip, to manipulate, etc.

(slang, humorous) to move to or as if to dance music.

(figurative, sometimes sarcastic and derogatory) to wander; to roam; to rove; to stray.


ทน

ton (romanization)
การทน (abstract-noun)


ได้ใจ

th-verb

ได้ใจ • (dâai-jai) (abstract noun การได้ใจ)

dâai-jai (romanization)
การได้ใจ (abstract-noun)


เป็นลม

เป็นลม • (bpen-lom) (abstract noun การเป็นลม)

bpen-lom (romanization)
การเป็นลม (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to contract; to incur”) + ลม (lom, “stroke”).


ขนาน

th-verb

ขนาน • (kà-nǎan) (abstract noun การขนาน)

kà-nǎan (romanization)
การขนาน (abstract-noun)

to designate; to determine; to specify; to prescribe


ขนาน

Compare Khmer ខ្នាន (khnaan, “to compare; to compete (with); etc”).

cog

(ambtransitive) to parallel; to be in a parallel course or direction (to); to form a parallel (to); to be side by side (with); to correspond (to)


ผ้าพัน

th-verb

ผ้าพัน • (pâa-pan) (abstract noun การผ้าพัน)

pâa-pan (romanization)
การผ้าพัน (abstract-noun)


ยอมรับ

ยอมรับ • (yɔɔm-ráp) (abstract noun การยอมรับ)

yɔɔm-ráp (romanization)
การยอมรับ (abstract-noun)

ยอม (yɔɔm) + รับ (ráp)

com

ยอม (yɔɔm) + รับ (ráp)


ยอมแพ้

th-verb

ยอมแพ้ • (yɔɔm-pɛ́ɛ) (abstract noun การยอมแพ้)

yɔɔm-pɛ́ɛ (romanization)
การยอมแพ้ (abstract-noun)

/jɔːm˧.pʰɛː˦˥/

com

ยอม (yɔɔm) + แพ้ (pɛ́ɛ)


หมดหวัง

th-verb

หมดหวัง • (mòt-wǎng) (abstract noun การหมดหวัง)

mòt-wǎng (romanization)
การหมดหวัง (abstract-noun)


อาบแดด

อาบแดด • (àap-dɛ̀ɛt) (abstract noun การอาบแดด)

àap-dɛ̀ɛt (romanization)
การอาบแดด (abstract-noun)

/ʔaːp̚˨˩.dɛːt̚˨˩/

อาบ (àap, “to bathe”) + แดด (dɛ̀ɛt, “sunlight”)


เลี่ยง

th-verb

เลี่ยง • (lîiang) (abstract noun การเลี่ยง)

lîiang (romanization)
การเลี่ยง (abstract-noun)


หลบ

lòp (romanization)
การหลบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ຫຼົບ (lop), Lü ᦷᦜᧇ (l̇ob), Shan လုပ်ႇ (lùp), Ahom 𑜎𑜤𑜆𑜫 (lup). Possibly doublet of หลุบ (hlùp).


เดา

dao (romanization)
การเดา (abstract-noun)


ดัก

dàk (romanization)
การดัก (abstract-noun)


ควาน

kwaan (romanization)
การควาน (abstract-noun)

to grope: to feel about with the hands; to feel one's way; to search blindly or uncertainly.


ออกอากาศ

ออกอากาศ • (ɔ̀ɔk-aa-gàat) (abstract noun การออกอากาศ)

ɔ̀ɔk-aa-gàat (romanization)
การออกอากาศ (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/


โกง

goong (romanization)
การโกง (abstract-noun)

From Proto-Mon-Khmer *koŋ (“to bend; to be bent”). Cognate with Thai ก่ง (gòng), ก้งโค้ง, โก่ง (gòong), โก้งโค้ง, โค้ง (kóong).


นอกใจ

th-verb

นอกใจ • (nɔ̂ɔk-jai) (abstract noun การนอกใจ or ความนอกใจ)

nɔ̂ɔk-jai (romanization)
การนอกใจ (abstract-noun)
ความนอกใจ (abstract-noun)

/nɔːk̚˥˩.t͡ɕaj˧/

From นอก (nɔ̂ɔk, “out; outside”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(amongst romantic lovers) to be unfaithful; to cheat; to betray.


คดโกง

th-verb

คดโกง • (kót-goong) (abstract noun การคดโกง)

kót-goong (romanization)
การคดโกง (abstract-noun)


แค้น

แค้น • (kɛ́ɛn) (abstract noun การแค้น or ความแค้น)

kɛ́ɛn (romanization)
การแค้น (abstract-noun)
ความแค้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຄ້ນ (khǣn), Northern Thai ᨤᩯ᩠᩶ᨶ.


ครอบครอง

ครอบครอง • (krɔ̂ɔp-krɔɔng) (abstract noun การครอบครอง or ความครอบครอง)

krɔ̂ɔp-krɔɔng (romanization)
การครอบครอง (abstract-noun)
ความครอบครอง (abstract-noun)

/kʰrɔːp̚˥˩.kʰrɔːŋ˧/

From ครอบ (krɔ̂ɔp, “to cover; to be over, to rest (over), to extend (over); to rule (over), to reign (over), to dominate; etc”) + ครอง (krɔɔng, “to rule (over), to reign (over), to dominate; to maintain; to retain; to own, to possess; etc”). Compare Modern Khmer គ្របគ្រង (krɔɔp krɔɔng).

com

(archaic) to govern; to administer; to rule; to control.

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 April 7) “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-12
มาตรา ๑๓๘๒ บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาสิบปี ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาห้าปีไซร้ ท่านว่า บุคคลนั้นได้กรรมสิทธิ์
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan sǎam-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp sɔ̌ɔng · bùk-kon dai krɔ̂ɔp-krɔɔng sáp-sǐn kɔ̌ɔng pûu ʉ̀ʉn wái dooi kwaam-sà-ngòp lɛ́ dooi bpə̀ət-pə̌əi dûai jèet-dtà-naa bpen jâao-kɔ̌ɔng · tâa bpen à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp · dâai krɔ̂ɔp-krɔɔng dtìt-dtɔ̀ɔ gan bpen wee-laa sìp bpii · tâa bpen sǎng-hǎa-rí-má-sáp · dâai krɔ̂ɔp-krɔɔng dtìt-dtɔ̀ɔ gan bpen wee-laa hâa bpii sái · tâan wâa · bùk-kon nán dâai gam-má-sìt
Section 1382 [Where] anyone has possessed [an item of] property of another person by a peaceful means and in an open manner with the intention of becoming its owner, and if, in case of an immovable, he has possessed it for a period of ten consecutive years or if, in case of a movable, he has possessed it for a period of five consecutive years, LORD says that the said person has acquired the ownership [thereof].

(civil law) to possess: to have possession (of), as distinct from ownership.


โวยวาย

th-verb

โวยวาย • (wooi-waai) (abstract noun การโวยวาย)

wooi-waai (romanization)
การโวยวาย (abstract-noun)

to make noise; to cry out loud; to be loud; to make a fuss


ขีดฆ่า

ขีดฆ่า • (kìit-kâa) (abstract noun การขีดฆ่า)

kìit-kâa (romanization)
การขีดฆ่า (abstract-noun)

/kʰiːt̚˨˩.kʰaː˥˩/


เสี่ยง

เสี่ยง • (sìiang) (abstract noun การเสี่ยง or ความเสี่ยง)

sìiang (romanization)
การเสี่ยง (abstract-noun)
ความเสี่ยง (abstract-noun)

to have a risk (of); to be at risk (of).

to dare; to try facing (something or someone); to have the boldness to try; to venture; to hazard; to try one's luck; to take a chance; to run the chances; to risk; to take a risk.

to divine, to resort to divination, to prophesy; to employ (a means of divination).


เสี่ยงทาย

เสี่ยงทาย • (sìiang-taai) (abstract noun การเสี่ยงทาย)

sìiang-taai (romanization)
การเสี่ยงทาย (abstract-noun)

From เสี่ยง (sìiang, “to divine; to prophesy”) + ทาย (taai, “idem”).

com

to divine: to discover or declare by divination.


ทาย

taai (romanization)
การทาย (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨴ᩠ᩅᩤ᩠ᨿ, Khün ᨴ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ, Lao ທວາຍ (thuāi) or ທາຍ (thāi), Lü ᦑᦻ (taay), Tai Nüa ᥗᥣᥭᥳ (thȧay).
Compare Middle Khmer ទាយ (dāya, “to predict, to foretell; to interpret”) (whence Khmer ទាយ (tiəy)), extended as -ទំនាយ (°daṃnāya), from which Thai ทำนาย (tam-naai) is derived.

cog

(of a dream, omen, sign, etc) to interpret; to read.

to ask; to put (a question); to seek an answer (for a question); to question.

(of an answer, secret, feeling, etc) to guess; to figure out.

(only in combination) to greet; to welcome.


ทาย

From corruption of Pali ādāya (“having held; having taken”).

bor

(archaic, poetic) to lift, to raise, to elevate; to hold, to carry.


รน

th-verb

รน • (ron) (abstract noun การรน or ความรน)

ron (romanization)
การรน (abstract-noun)
ความรน (abstract-noun)

to rush; to be impatient; to be restless


ดิ้นรน

ดิ้นรน • (dîn-ron) (abstract noun การดิ้นรน or ความดิ้นรน)

dîn-ron (romanization)
การดิ้นรน (abstract-noun)
ความดิ้นรน (abstract-noun)

to struggle; to fight; to flounder; to strive


ร้อนรน

ร้อนรน • (rɔ́ɔn-ron) (abstract noun การร้อนรน or ความร้อนรน)

rɔ́ɔn-ron (romanization)
การร้อนรน (abstract-noun)
ความร้อนรน (abstract-noun)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot; heated”) + รน (ron, “unable to remain calm; unable to calm down”).

com

to be or become restless as a result of great anxiety; to fidget; to be on pins and needles.


รนหาที่

th-verb

รนหาที่ • (ron-hǎa-tîi) (abstract noun การรนหาที่)

ron-hǎa-tîi (romanization)
การรนหาที่ (abstract-noun)

(colloquial) to look for trouble; to seek one's own destruction


สาน

sǎan (romanization)
การสาน (abstract-noun)

From Proto-Tai *saːn (“to weave (baskets, mats)”).
Cognate with Northern Thai ᩈᩣ᩠ᨶ, Lao ສານ (sān), Lü ᦉᦱᧃ (ṡaan), Khün ᩈᩣ᩠ᨶ, Shan သၢၼ် (sǎan), Tai Dam ꪎꪱꪙ, Ahom 𑜏𑜃𑜫 (san), Zhuang san.

inh

(transitive) to weave (to interlace or interweave)

สานฝัน

(figurative, transitive) to continue; to further


ทอ

tɔɔ (romanization)
การทอ (abstract-noun)


ชักใย

th-verb

ชักใย • (chák-yai) (abstract noun การชักใย)

chák-yai (romanization)
การชักใย (abstract-noun)

From ชัก (chák, “to pull”) + ใย (yai, “fiber; any thin or fine thread, as cobweb”).

com

(idiomatic) to pull the strings behind the scenes; to control, manipulate, or mastermind behind the scenes.


ยินยอม

th-verb

ยินยอม • (yin-yɔɔm) (abstract noun การยินยอม or ความยินยอม)

yin-yɔɔm (romanization)
การยินยอม (abstract-noun)
ความยินยอม (abstract-noun)

From ยิน (yin, “to yield; to surrender; to give in; etc”) + ยอม (yɔɔm, idem). Cognate with Lao ຍິນຍອມ (nyin nyǭm).

com

to consent; to agree; to accord; to accede; to allow.


ทำสมาธิ

th-verb

ทำสมาธิ • (tam-sà-maa-tí) (abstract noun การทำสมาธิ)

tam-sà-maa-tí (romanization)
การทำสมาธิ (abstract-noun)


เข้าฌาน

เข้าฌาน • (kâo-chaan) (abstract noun การเข้าฌาน)

kâo-chaan (romanization)
การเข้าฌาน (abstract-noun)


แจว

jɛɛo (romanization)
การแจว (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨧᩯ᩠ᩅ, Lao ແຈວ (chǣu) or ແຊວ (sǣu), Lü ᦶᦌᧁ (saew), Khün ᨧᩯ᩠ᩅ. Compare Khmer ចែវ (caew), Vietnamese chèo.

to oar: to propel with or as if with oars.

(slang and obsolete) to run away or flee quickly.


สึก

sʉ̀k (romanization)
การสึก (abstract-noun)

From Old Khmer *សិក៑ (*sik, “to be worn (down, out, away); to be used up or exhausted”). Cognate with Modern Khmer សឹក (sək).

bor

to attrit; to suffer attrition; to undergo abrasion; to erode; to be or become eaten away; to be or become worn away.


สึก

From Old Khmer *សិក៑ (*sik, “to retire from holy orders”). Cognate with Modern Khmer សឹក (sək), Isan เสิก, Lü ᦉᦹᧅ (ṡuek).

(colloquial) to leave priesthood; to give up priesthood.

(colloquial) to cause to leave priesthood; to deprive of priesthood; to remove from priesthood; to unfrock.


ทับ

táp (romanization)
การทับ (abstract-noun)

Cognate with Lao ທັບ (thap), Zhuang daeb.


ทับศัพท์

th-verb

ทับศัพท์ • (táp-sàp) (abstract noun การทับศัพท์)

táp-sàp (romanization)
การทับศัพท์ (abstract-noun)

ทับ (táp) + ศัพท์ (sàp)

compound

ทับ (táp) + ศัพท์ (sàp)


ทับสิทธิ์

th-verb

ทับสิทธิ์ • (táp-sìt) (abstract noun การทับสิทธิ์)

táp-sìt (romanization)
การทับสิทธิ์ (abstract-noun)

to abstain from voting; to neglect one's right


ทับถม

ทับถม • (táp-tǒm) (abstract noun การทับถม)

táp-tǒm (romanization)
การทับถม (abstract-noun)


ทับซ้อน

ทับซ้อน • (táp-sɔ́ɔn) (abstract noun การทับซ้อน)

táp-sɔ́ɔn (romanization)
การทับซ้อน (abstract-noun)

/tʰap̚˦˥.sɔːn˦˥/

From ทับ (táp, “to lie on top”) + ซ้อน (sɔ́ɔn, “to stack”).

com

พื้นที่ทับซ้อน

ประโยชน์ทับซ้อน

overlapping interests (often used to refer to a conflict of interest)

(idiomatic, neologism) to overlap: to lap over something else or each other.


ถม

tǒm (romanization)
การถม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຖົມ (thom), Lü ᦏᦳᧄ (ṫhum).

to fill; to reclaim; to cover up; to overwhelm


ขัง

kǎng (romanization)
การขัง (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.raŋᴬ (“to imprison”).
Cognate with Lao ຂັງ (khang), Northern Thai ᨡᩢ᩠ᨦ, Lü ᦃᧂ (ẋang), Shan ၶင် (khǎng), Tai Dam ꪄꪰꪉ, Ahom 𑜁𑜂𑜫 (khaṅ), Zhuang gyaeng, Zuojiang Zhuang haeng.

1959 January 28, “ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๐๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 76, number 76A Special, page 6:

ในกรณีที่สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญถูก...ขัง...ในคดีอาญา ให้สั่งปล่อย...เมื่อประธานสภาร้องขอ

nai gɔɔ-rá-nii tîi sà-maa-chík sà-paa râang rát-tà-tam-má-nuun tùuk ... kǎng ... nai ká-dii aa-yaa · hâi sàng bplɔ̀i ... mʉ̂ʉa bprà-taan sà-paa rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ

In the event that a Member of the Constitution Drafting Assembly is ... detained ... in a criminal case, [his] release shall be ordered ... when the President of the Assembly requests [it].

1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา ภาค ๓”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 73, number 95A Special, page 166:

ผู้ใดทำให้เกิดปฏิกูล...ในบ่อ สระ หรือที่ขังน้ำ...

pûu-dai tam-hâi gə̀ət bpà-dtì-guun ... nai bɔ̀ɔ · sà · rʉ̌ʉ tîi kǎng náam ...

Anyone who causes pollutants to occur ... in a pool, pond, or place for containing water ...

1925, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, สนทนากับผู้ร้ายปล้น, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 24:

ปล้นโคกระบือที่ขังคอก

to steal cows [or] buffaloes that are kept [in] corrals.

1917, “พระราชพงษาวดารกรุงเก่า ฉบับพระจักรพรรดิพงษ์เจ้ากรม (จาด)”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๘, พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, page 75:

พระเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นไปตั้งคอกขังช้างตำบลโตรกพระ

prá jâao-yùu-hǔua sà-dèt kʉ̂n bpai dtâng kɔ̂ɔk kǎng cháang dtam-bon dtròok prá

The Sacred Lord Over [All] Heads went north to erect corrals [for] containing elephants [in] Trok Phra district.

1910 June 6, พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุน สรรพสิทธิประสงค์, พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวง เทววงษ์วโรประการ, พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวง ดำรงราชานุภาพ, คำพิพากษาคดีพญาระกา, page 8:

ไก่ยี่ปุ่นหนีไปถึงบึงน้ำขัง

gài yîi-bpùn nǐi bpai tʉ̌ng bʉng náam kǎng

The Japanese chick fled away to a water-logged swamp.
 (Literally) The Japanese chick fled away to a swamp [where] water was confined.

1860, “โปรดเกล้าฯ ให้แบ่งมรดกองค์สมเด็จพระหริรักษ์แก่องค์พระวัตถา”, in ไทยสถาปนากษัตริย์เขมร, พระนคร: สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1962, page 85:

ให้พ้นจากที่ขัง

Let [him] be discharged from the place of confinement.

to prevent from leaving (a place): to keep, to shut, to confine, to hold, etc.


เสียด

th-verb

เสียด • (sìiat) (abstract noun การเสียด)

sìiat (romanization)
การเสียด (abstract-noun)


ชุมนุม

ชุมนุม • (chum-num) (abstract noun การชุมนุม)

chum-num (romanization)
การชุมนุม (abstract-noun)

From Old Khmer juṃnuṃ, juṃnuṃma, jumnuma, juṃnaṃ (“to gather; to come together; to bring together; etc”), extended forms of juṃ, juṃma, juṃm, cuṃ (“to encircle, to ring; to gather, to assemble; etc”), from which Thai ชุม (chum) is derived. Cognate with Modern Khmer ជំនុំ (cumnum). Compare Lao ຊຸມນຸມ (sum num).

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, archived from the original on 2020-11-01:

มาตรา ๔๔ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบ...

mâat-dtraa · sìi-sìp sìi · bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan chum-num dooi sà-ngòp ...

Section 44 [Every] person does have the freedom of assembly [literally "freedom in assembling"] in a peaceful manner...

2002, คณะทำงานโครงการวรรณกรรมอาเซียน, “บทที่ ๖ แดนสวรรค์ชั้นฉกามาพจรสวรรค์ ชั้นจาตุมหาราชิกา”, in ไตรภูมิกถา ฉบับถอดความ, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, →ISBN:

เทวดาทั้งหลายมาชุมนุมกันในที่นั้น

tee-wá-daa táng-lǎai maa chum-num gan nai tîi nán

All the deities came [and] gathered together in that [very] place.

to meet; to gather; to assemble; to rally; to come together.

(Can we date this quote?), “ตอนที่ ๒ พ่อขุนช้างขุนแผน”, in ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1917:

ชุมนุมเทวดาทั้งแปดทิศ

to summon deities [from] all the eight directions

(Can we date this quote?), “๒๖ นิทานเรื่องท้าวบรมราชหลงนางสุทธิเทวี”, in ประชุมปกรณัม ภาคที่ ๓ เรื่องปิศาจปกรณัม, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1924:

ทรงพระดำริห์ดังนั้นแล้ว ก็สั่งให้เสนาอำมาตย์ทั้งปวงชุมนุมไพร่พลช้างม้า

song-prá-râat-chá-dam-rì dang-nán lɛ́ɛo · gɔ̂ sàng hâi sěe-naa am-màat táng-bpuuang chum-num prâi-pon cháang máa

[The King,] having thought so, then ordered all [his] ministers [and] warriors to muster [their] men, elephants, [and] horses.

to cause to do so: to bring together, to convene, to convoke, to gather, to assemble, to rally, etc.

(chiefly of literary or musical works) to collect; to compile.


ตัดสิน

ตัดสิน • (dtàt-sǐn) (abstract noun การตัดสิน)

dtàt-sǐn (romanization)
การตัดสิน (abstract-noun)

From ตัด (dtàt, “to cut; to sever”) + สิน (sǐn, “to cut; to sever”). Cognate with Lao ຕັດສິນ (tat sin), Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨯᩈᩥ᩠ᨶ, Lü ᦶᦎᧆᦉᦲᧃ (ṫaedṡiin).

cog

Lü ᦶᦎᧆᦉᦲᧃ (ṫaedṡiin)


ตัดสินใจ

th-verb

ตัดสินใจ • (dtàt-sǐn-jai) (abstract noun การตัดสินใจ)

dtàt-sǐn-jai (romanization)
การตัดสินใจ (abstract-noun)

to decide; to determine; to make up one's mind


ขบ

kòp (romanization)
การขบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.qɤpᴰ (“to bite”).
Cognate with Lao ຂົບ (khop), Shan ၶူပ်း (khúup), Zhuang haeb.


คด

kót (romanization)
การคด (abstract-noun)

(of cooked rice) to scoop out, dip out, ladle out, etc.


งด

ngót (romanization)
การงด (abstract-noun)

Cognate with Lao ງົດ (ngot), Northern Thai ᨦᩫ᩠ᨯ, Khün ᨦᩫ᩠ᨯ.

to stop; to halt; to refrain from; to abstain from


งบ

ngóp (romanization)
การงบ (abstract-noun)

to cook such food; to cook into such food.


งบ

(accounting, usually of an amount of money) to settle; to summarise.


งม

ngom (romanization)
การงม (abstract-noun)

to dive for; to look for something underwater


ชด

chót (romanization)
การชด (abstract-noun)

to atone for; to compensate; to redeem; to make up


ถก

tòk (romanization)
การถก (abstract-noun)


ย่อ

yɔ̂ɔ (romanization)
การย่อ (abstract-noun)

to shorten; to abbreviate; to reduce; to minimize


อุปมา

อุปมา • (ùp-bpà-maa) (abstract noun การอุปมา)

ùp-bpà-maa (romanization)
การอุปมา (abstract-noun)
อุประมา (alternative)

From Pali upamā (“likeness; simile; parable; example”). Cognate with Khmer ឧបមា (ʼŏbâméa), Lao ອຸປະມາ (ʼu pa mā), Burmese ဥပမာ (u.pa.ma).

bor

(elegant, literary, poetic) to compare (something to something).

(elegant, literary, poetic) to be compared (to something); to be like; to resemble; to be equivalent (to); to be on a par (with).


ถึงแก่กรรม

th-verb

ถึงแก่กรรม • (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam) (abstract noun การถึงแก่กรรม)

tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam (romanization)
การถึงแก่กรรม (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kam˧/

From ถึง (tʉ̌ng, “to reach; to arrive”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”) + กรรม (gam, “karma”).


ถึงแก่ความตาย

th-verb

ถึงแก่ความตาย • (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai) (abstract noun การถึงแก่ความตาย)

tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai (romanization)
การถึงแก่ความตาย (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kʰwaːm˧.taːj˧/

From ถึง (tʉ̌ng, “to reach; to arrive”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”) + ความตาย (kwaam-dtaai, “death”).

com

1943, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:
มาตรา ๑๖๐๒ เมื่อบุคคลใดต้องถือว่าถึงแก่ความตายตามความในมาตรา ๖๒ แห่งประมวลกฎหมายนี้ มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาท
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk rɔ́ɔi sɔ̌ɔng · mʉ̂ʉa bùk-kon dai dtɔ̂ng tʉ̌ʉ wâa tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai dtaam kwaam nai mâat-dtraa · hòk-sìp sɔ̌ɔng · hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai níi · mɔɔ-rá-dòk kɔ̌ɔng bùk-kon nán dtòk-tɔ̂ɔt gɛ̀ɛ taa-yâat
Section 1602 When any person is deemed to have died by virtue of Section 62 of the present Code, the estate of such person devolves upon his heirs.

มาตรา ๖๒ บุคคลซึ่งศาลได้มีคำสั่งให้เป็นคนสาบสูญให้ถือว่าถึงแก่ความตายเมื่อครบกำหนดระยะเวลาดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๖๑
mâat-dtraa · hòk-sìp sɔ̌ɔng · bùk-kon sʉ̂ng sǎan dâai mii kam-sàng hâi bpen kon-sàap-sǔun hâi tʉ̌ʉ wâa tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai mʉ̂ʉa króp gam-nòt rá-yá-wee-laa dang tîi rá-bù wái nai mâat-dtraa · hòk-sìp èt
Section 62 A person adjudged by the court to be a missing person shall be deemed to have died upon expiry of the period of time mentioned in Section 61.
มาตรา ๑๗๕...ถ้าบุคคลผู้ทำนิติกรรมอันเป็นโมฆียะถึงแก่ความตายก่อนมีการบอกล้างโมฆียะกรรม ทายาทของบุคคลดังกล่าวอาจบอกล้างโมฆียะกรรมนั้นได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp hâa ... tâa bùk-kon pûu tam ní-dtì-gam an bpen moo-kii-yá tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai gɔ̀ɔn mii gaan-bɔ̀ɔk-láang moo-kii-yá-gam · taa-yâat kɔ̌ɔng bùk-kon dang glàao àat bɔ̀ɔk-láang moo-kii-yá-gam nán dâai

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

Section 175...If the person who has conducted a juristic act which is voidable dies before the voidable act is avoided, the heir of the said person may avoid such voidable act.

2017, ประมวลกฎหมายอาญา:
มาตรา ๒๓๘ ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๒๒๖ ถึงมาตรา ๒๓๗ เป็นเหตุให้บุคคลอื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt · tâa gaan-grà-tam kwaam-pìt dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi yîi-sìp hòk · tʉ̌ng mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt · bpen hèet hâi bùk-kon ʉ̀ʉn tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai · pûu-grà-tam dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít · rʉ̌ʉ jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ hâa bpii tʉ̌ng yîi-sìp bpii · lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat tʉ̌ng sìi sɛ̌ɛn bàat
(literally) Section 238 If the commission of the offence under Section 226 to Section 237 is the cause by which another person arrives at death, the committing person must be liable to the penalty of imprisonment for life or imprisonment from five years to twenty years and a fine from one hundred thousand baht to four hundred thousand baht.

(very formal, used of commoners, now chiefly used in law) to die.


วายชนม์

th-verb

วายชนม์ • (waai-chon) (abstract noun การวายชนม์)

waai-chon (romanization)
การวายชนม์ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ชนม์ (chon, “life”).

com

(elegant, humble, used of commoners) to die.


สิ้นบุญ

th-verb

สิ้นบุญ • (sîn-bun) (abstract noun การสิ้นบุญ)

sîn-bun (romanization)
การสิ้นบุญ (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to run out (of); to expire; to cease”) + บุญ (bun, “merit; virtue; moral excellence”).


หมดบุญ

th-verb

หมดบุญ • (mòt-bun) (abstract noun การหมดบุญ)

mòt-bun (romanization)
การหมดบุญ (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to run out (of); to have no more”) + บุญ (bun, “merit; virtue; moral excellence”).


ซัด

sát (romanization)
การซัด (abstract-noun)


แนะ

nɛ́ (romanization)
การแนะ (abstract-noun)


มุง

mung (romanization)
การมุง (abstract-noun)

From Proto-Tai *mwuŋᴬ (“to roof”).
Cognate with Shan မုင် (mǔng) and Tày mùng.
Compare Southern Kam mungl (“basket; to roof, to cover”).


ซักรีด

th-verb

ซักรีด • (sák-rîit) (abstract noun การซักรีด)

sák-rîit (romanization)
การซักรีด (abstract-noun)


กวน

กวน • (guuan) (abstract noun การกวน or ความกวน)

guuan (romanization)
การกวน (abstract-noun)
ความกวน (abstract-noun)

Cognate with Lao ກວນ (kūan), Tai Dam ꪀꪺꪙ, Shan ၵူၼ်ႉ (kṵ̂un).


กวน

guuan (romanization)
การกวน (abstract-noun)

Cognate with Lao ກວນ (kūan), Shan ၵူၼ်ႉ (kṵ̂un).