นิ่ง

nîng (romanization)
การนิ่ง (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 寧 (MC neng, “peaceful; tranquil; serene; at peace”).

ltc-l

(intransitive) to stay still; to not move; to have no motion or movement

(intransitive) to do nothing; to take no action; to make no move

(intransitive) to stay calm or silent; to not speak; to avoid or stop making noise or sound

1784, “คำให้การขุนโขลน เรื่อง พระพุทธบาท”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 7, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, published 1917, page 56:

นายพรานนั้นเห็นเหตุปลาด...ก็นิ่งความ

naai-praan nán hěn hèet bpà-làat ... gɔ̂ nîng kwaam

Having seen the unusual cause, that huntsman...then kept the matter secret.

(transitive, archaic) to silence; to suppress; to refrain from revealing or disclosing; to keep from being known or circulated


แบ่ง

bɛ̀ng (romanization)
การแบ่ง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀbɛːŋᴮ³ (“to share; to distribute”) (Jonsson, 1991). Cognate with Isan แบ่ง, Lao ແບ່ງ (bǣng), Northern Thai ᨷᩯ᩠᩵ᨦ, Khün ᨷᩯ᩠᩵ᨦ, Lü ᦶᦢᧂᧈ (ḃaeng¹), Shan မႅင်ႇ (mèng) or ဝႅင်ႇ (wèng), Tai Nüa ᥛᥦᥒᥱ (mǎeng), Phake မိင် (miṅ), Ahom 𑜉𑜢𑜂𑜫 (miṅ) or 𑜈𑜢𑜂𑜫 (biṅ). Possibly related to แพร่ง (prɛ̂ng).

cog

Lü ᦶᦢᧂᧈ (ḃaeng¹)


เลือกปฏิบัติ

th-verb

เลือกปฏิบัติ

เลือกปฏิบัติ • (lʉ̂ʉak-bpà-dtì-bàt) (abstract noun การเลือกปฏิบัติ)

lʉ̂ʉak-bpà-dtì-bàt (romanization)
การเลือกปฏิบัติ (abstract-noun)

From เลือก (lʉ̂ʉak, “to choose; to select”) + ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt, “to treat”); literally "to select to treat".

com

to discriminate; to treat with discrimination or partiality.


แบ่งแยก

th-verb

แบ่งแยก • (bɛ̀ng-yɛ̂ɛk) (abstract noun การแบ่งแยก)

bɛ̀ng-yɛ̂ɛk (romanization)
การแบ่งแยก (abstract-noun)

/bɛŋ˨˩.jɛːk̚˥˩/

to divide; to separate; to differentiate


โปรดเกล้าฯ

โปรดเกล้าฯ • (bpròot-glâao) (abstract noun การโปรดเกล้าฯ)

bpròot-glâao (romanization)
การโปรดเกล้าฯ (abstract-noun)

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้ โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

2016, "พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง พ.ศ. ๒๕๕๙", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๑๓๓, ตอนที่ ๑๑๔ ก, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๕๙), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 10

Be it, enacted by the King’s most Excellent Majesty, by and with the advice and consent of the National Legislative Assembly, as follows:
(literally) Now, therefore, [His Majesty], bearing divine kindness and having mercy on [all] heads, allows a divine royal enactment to be made up, by and with the advice and consent of the National Legislative Assembly, as follows:

jʉng song-prá-gà-rú-naa-bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m hâi dtraa prá-râat-ban-yàt kʉ̂n wái dooi kam-nɛ́-nam lɛ́ yin-yɔɔm kɔ̌ɔng sà-paa-ní-dtì-ban-yàt-hɛ̀ng-kàat dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐–๒๕๖๔) ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๕๙ จนถึงวันที่ ๓๐ กันยายน ๒๕๖๔
jʉng song-prá-gà-rú-naa-bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m hâi chái pɛ̌ɛn pát-tá-naa sèet-tà-gìt lɛ́ sǎng-kom hɛ̀ng châat chà-bàp tîi sìp-sɔ̌ɔng (pút-tá-sàk-gà-ràat sɔ̌ɔng pan hâa rɔ́ɔi hòk sìp tʉ̌ng sɔ̌ɔng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp sìi) dtâng-dtɛ̀ɛ wan-tîi nʉ̀ng dtù-laa-kom sɔ̌ɔng pan hâa rɔ́ɔi hâa-sìp gâao jon tʉ̌ng wan-tîi sǎam-sìp gan-yaa-yon sɔ̌ɔng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp sìi
Be it, commanded by the King’s most Excellency Majesty that the 12th National Economic and Social Development Plan (2017–2021) be enforced from 1 October 2016 to 30 September 2021.
(literally) Now, therefore, [His Majesty], bearing divine kindness and having mercy on [all] heads, allows the National Economic and Social Development Plan: 12th Version (2560–2564 BE), to be enforced from the date of 1 October 2559 until the date of 30 September 2564

2016, "ประกาศ เรื่อง แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐–๒๕๖๔)", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๑๓๓, ตอนที่ ๑๑๕ ก, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๕๙), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 1

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย…จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

2016, "พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการมอบอำนาจ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙ ", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๑๓๓, ตอนที่ ๑๑๔ ก, ๓๐ ธันวาคม ๒๕๕๙), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 21

Be it, decreed by the King’s most Excellent Majesty, by virtue of section 22 of the Constitution of the Kingdom of Thailand…, as follows:
(literally) Now, therefore, citing the power according to the provision of section 22 of the State Charter of the Royal Realm of the Thais…, [His Majesty], bearing divine kindness and having mercy on [all] heads, allows a divine royal decree to be made up as follows:

aa-sǎi am-nâat dtaam kwaam nai mâat-dtraa yîi-sìp sɔ̌ɔng kɔ̌ɔng rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai…jʉng song-prá-gà-rú-naa-bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m hâi dtraa prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa kʉ̂n wái dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi

โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม#Thai

Abbreviation of โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม (bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m).


โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม

โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม • (bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m) (abstract noun การโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม)

bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m (romanization)
การโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม (abstract-noun)

From โปรด (bpròot, “to please; to have mercy (on); to show kindness (to); etc”) + เกล้า (glâao, “hair bun; head”) + โปรด (bpròot, “to please; to have mercy (on); to show kindness (to); etc”) + กระหม่อม (grà-mɔ̀m, “fontanel; head”), literally “to have mercy on the heads, to show kindness to the heads”. The heads probably refer to the heads of a monarch's subjects, for the monarch is referred to as พระเจ้าอยู่หัว (jâao-yùu-hǔua, literally “divine lord above heads; divine lord at heads”).

af

โปรด<t:to please; to have mercy (on); to show kindness (to); etc>

(auxiliary) an auxiliary verb conventionally used to add elegancy to a verb when the subject is a monarch.

en-โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม-th-verb-88stXwyC


เจตนา

th-verb

เจตนา • (jèet-dtà-naa) (abstract noun การเจตนา)

jèet-dtà-naa (romanization)
การเจตนา (abstract-noun)
เจตน์ (alternative)

From Pali cetanā (“consciousness; mentation; thought”); ultimately from Sanskrit चेतना (cetanā, idem). Cognate with Khmer ចេតនា (ceetaʼnaa).

bor

เจตนาฆ่า

ไม่เจตนา

to not mean (to do something); to have no intention (of doing something)

to intend; to have an intention (to, for, etc); to be intentional.


จองศาลา

th-verb

จองศาลา • (jɔɔng-sǎa-laa) (abstract noun การจองศาลา)

jɔɔng-sǎa-laa (romanization)
การจองศาลา (abstract-noun)

/t͡ɕɔːŋ˧.saː˩˩˦.laː˧/

From จอง (jɔɔng, “to reserve”) + ศาลา (sǎa-laa, “pavilion”); literally "to reserve a pavilion", referring to a Buddhist temple pavilion traditionally employed as a funeral service venue.

com

ปากหมาแบบนี้ จองศาลาได้เลย

bpàak-mǎa bɛ̀ɛp níi jɔɔng-sǎa-laa dâai ləəi

If you keep badmouthing people like this, you can now reserve a pavillion.

(idiomatic) to prepare to die; to prepare to meet one's end.


คิดสั้น

th-verb

คิดสั้น • (kít-sân) (abstract noun การคิดสั้น)

kít-sân (romanization)
การคิดสั้น (abstract-noun)

From คิด (kít, “to think”) + สั้น (sân, “short; shortly”).

com

(idiomatic) to think about committing suicide after being unable to find any solution to a problem.


โป๊ะแตก

th-verb

โป๊ะแตก • (bpó-dtɛ̀ɛk)

From โป๊ะ (bpó, “the sound of something breaking”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to break”).

com

/poʔ˦˥.tɛːk̚˨˩/

(colloquial) to reveal one's own secret, by mistake or through carelessness.


ขับเคลื่อน

th-verb

ขับเคลื่อน • (kàp-klʉ̂ʉan) (abstract noun การขับเคลื่อน)

kàp-klʉ̂ʉan (romanization)
การขับเคลื่อน (abstract-noun)

From ขับ (kàp, “to drive; to force; to ride”) + เคลื่อน (klʉ̂ʉan, “to move; to set in motion”).

com

รัฐบาลสนับสนุนการนำงานวิจัยและนวัตกรรมมาใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

rát-tà-baan sà-nàp-sà-nǔn gaan nam ngaan wí-jai lɛ́ ná-wát-dtà-gam maa chái kàp-klʉ̂ʉan sèet-tà-gìt

The government supports the use of research and innovation to propel the economy.

(of a vehicle, action, activity, etc) to cause to move forward; to drive forward; to propel.

action; activity; etc; action; activity; etc


เคลื่อน

th-verb

เคลื่อน • (klʉ̂ʉan) (abstract noun การเคลื่อน)

klʉ̂ʉan (romanization)
การเคลื่อน (abstract-noun)
เกลื่อน (alternative archaic dated obsolete)

Uncertain. Probably from corruption of เกลื่อน (glʉ̀ʉan). Compare Lao ຂ່ຽນ (khīan), ຄ່ຽນ (khīan).

to go or pass from one place to another; to have a motion.

to cause to move; to set in motion; to keep in motion.


อ้อม

ɔ̂ɔm (romanization)
การอ้อม (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩋᩬ᩶ᨾ, Lao ອ້ອມ (ʼǭm), Lü ᦀᦸᧄᧉ (˙ʼoam²), Shan ဢွမ်ႈ (ʼāum) (as in ၽႃႈဢွမ်ႈ (phāa ʼāum) and ဢႅၵ်ႇဢွမ်ႈ (ʼèk ʼāum)), Phake ဢွံ (ʼoṃ).

cog

Lao ອ້ອມ (ʼǭm)

Lü ᦀᦸᧄᧉ (˙ʼoam²)


โฟโตชอป

th-verb

โฟโตชอป • (foo-dtôo-chɔ̀p) (abstract noun การโฟโตชอป)

foo-dtôo-chɔ̀p (romanization)
การโฟโตชอป (abstract-noun)

/foː˧.toː˥˩.t͡ɕʰɔp̚˨˩/


ประมูล

ประมูล • (bprà-muun) (abstract noun การประมูล)

bprà-muun (romanization)
การประมูล (abstract-noun)

From Old Khmer pamūla (“to collect; to gather”). Compare Modern Khmer ប្រមូល (prɑɑmoul). Corrupted as ประมวล (bprà-muuan).

der

to bid: to offer a price, especially at an auction.


อุ้มบุญ

th-verb

อุ้มบุญ • (ûm-bun) (abstract noun การอุ้มบุญ)

ûm-bun (romanization)
การอุ้มบุญ (abstract-noun)

From อุ้ม (ûm, “to carry; to hold”) + บุญ (bun, “merit; virtue”); literally "to carry for merit".


เด้ง

dêng (romanization)
การเด้ง (abstract-noun)

→ Lao: ເດັງ (deng)

to bounce; to bound; to rebound; to spring

2024 February 23, “ผบ.ตร. สั่งเด้ง 8 ตร.พัวพันเว็บพนันมินนี่เข้า ศปก.ตร. ขาดจากตำแหน่งเดิม”, in thairath.co.th:

ผบ.ตร. สั่งเด้ง 8 ตร. พัวพันเว็บพนัน

pɔ̌ɔ-bɔɔ-dtɔɔ-rɔɔ · sàng dêng · bpɛ̀ɛt · dtɔɔ-rɔɔ · puua-pan wép pá-nan

Police Chief orders removal of eight policemen connected with gambling websites

2024 November 2, “ผกก. ช้างเผือกแจงหลังโดนเด้ง เสนอปกครองสั่งปิดผับเถื่อนหลายครั้ง แต่เพิกเฉย”, in thairath.co.th:

ผกก. ช้างเผือกแจงหลังโดนเด้ง

pɔ̌ɔ-gɔɔ-gɔɔ · cháang-pʉ̀ʉak jɛɛng lǎng doon dêng

Chang Phueak Police Superintendent releases explanation after having been removed

(slang, humorous) to remove or dismiss, as from office

(slang, computing, as of an on-screen notification) to pop up


ดับเพลิง

th-verb

ดับเพลิง • (dàp-pləəng) (abstract noun การดับเพลิง)

dàp-pləəng (romanization)
การดับเพลิง (abstract-noun)

/dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

to put out a fire, to extinguish a fire.


หวั่น

wàn (romanization)
การหวั่น (abstract-noun)


ขาม

kǎam (romanization)
การขาม (abstract-noun)


คร้าม

คร้าม • (kráam) (abstract noun การคร้าม)

kráam (romanization)
การคร้าม (abstract-noun)


ประหวั่น

ประหวั่น • (bprà-wàn) (abstract noun การประหวั่น)

bprà-wàn (romanization)
การประหวั่น (abstract-noun)


ฝังเข็ม

ฝังเข็ม • (fǎng-kěm) (abstract noun การฝังเข็ม)

fǎng-kěm (romanization)
การฝังเข็ม (abstract-noun)

/faŋ˩˩˦.kʰem˩˩˦/


ประทับ

ประทับ • (bprà-táp) (abstract noun การประทับ)

bprà-táp (romanization)
การประทับ (abstract-noun)

Khmer: ប្រថាប់ (prɑɑthap)

Uncertain. Probably from extension of ทับ (táp) by interpolating the first syllable, ประ- (bprà-).

1932 December 10, “พระราชพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, page 3195:

เสด็จออกพระที่นั่งอนันตสมาคม ประทับเหนือพระที่นั่งพุดตาน

sà-dèt ɔ̀ɔk prá tîi-nâng à-nan-dtà-sà-maa-kom · bprà-táp nʉ̌ʉa prá tîi-nâng pút-dtaan

[The King] went out [to] the Ananta Samakhom Hall, [where He] sat upon the Phuttan Throne.

(of a spirit, especially a holy or sacred one) to possess.

1938, “คำนำของของผู้จัดพิมพ์”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑, volume 1, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, page จ:

ประทับตรา ๓ ดวงทุกเล่ม

every copy was affixed with the three seals

to affix; to imprint; to impress; to press; to stamp.


ล่อ

lɔ̂ɔ (romanization)
การล่อ (abstract-noun)

(colloquial, slang) to eat; to gulp; to devour

(colloquial, slang) to quarrel; to argue; to dispute

(colloquial, slang) to fight; to hit (because of conflict)


ลักเพศ

ลักเพศ • (lák-gà-pêet) (abstract noun การลักเพศ or ความลักเพศ)

lák-gà-pêet (romanization)
การลักเพศ (abstract-noun)
ความลักเพศ (abstract-noun)

From ลัก (lák, “to steal; to do in private or in secret”) + เพศ (pêet, “gender, sex; position, status; appearance, look”); perhaps calque of Pali theyyasaṃvāsa.

com

(sometimes offensive, especially when used regarding LGBTQ) to assume the dress or manner that is different from what typical of one's sex, status, position, profession, etc, such as a priest dressing or acting as a layperson, a man dressing or acting as a woman, etc.


เชื่อม

th-verb

เชื่อม • (chʉ̂ʉam) (abstract noun การเชื่อม)

chʉ̂ʉam (romanization)
การเชื่อม (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


เชื่อม

/t͡ɕʰɯa̯m˥˩/

to weld; to fasten; to attach (into one object).

to connect; to link; to join (something unconnected).


ขีด

kìit (romanization)
การขีด (abstract-noun)

Cognate with Lao ຂີດ (khīt), Shan ၶိတ်ႇ (khìt), Tai Dón ꪂꪲꪒ.


ย่ำ

yâm (romanization)
การย่ำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲamᴮ (“to step on”).
Cognate with Northern Thai ᨿ᩵ᩣᩴ, Khün ᨿ᩵ᩣᩴ, Lao ຍ່ຳ (nyam) or ຢ່ຳ (yam), Lü ᦍᧄᧈ (yam¹) or ᦶᦍᧄᧈ (yaem¹), Zhuang yaemh.

(archaic, of a percussion instrument used as a timekeeper) to beat or hit, especially repeatedly.


ติดเก้ง

ติดเก้ง • (dtìt-gêeng) (abstract noun การติดเก้ง)

dtìt-gêeng (romanization)
การติดเก้ง (abstract-noun)


เชื้อ

เชื้อ • (chʉ́ʉa) (abstract noun การเชื้อ)

chʉ́ʉa (romanization)
การเชื้อ (abstract-noun)


พักผ่อน

พักผ่อน • (pák-pɔ̀n) (abstract noun การพักผ่อน)

pák-pɔ̀n (romanization)
การพักผ่อน (abstract-noun)

/pʰak̚˦˥.pʰɔn˨˩/


สนอง

สนอง • (sà-nɔ̌ɔng) (abstract noun การสนอง)

sà-nɔ̌ɔng (romanization)
การสนอง (abstract-noun)

/sa˨˩.nɔːŋ˩˩˦/

From Old Khmer ស្នោង (snoṅa), ស្នង (snaṅa), ស្នង៑ (snaṅ), ស្នោង៑ (snoṅ, “exchange; reimbursement; repayment; replacement; representation; substitution; etc”); extended forms of សង (saṅa), សោង៑ (soṅ), សង៑ (saṅ, “to give back; to pay back; to replace; to return; to substitute; etc”).
Further extended as សំនោង៑ (saṃnoṅ), សំនង៑ (saṃnaṅ, “compensation; reimbursement; repayment; etc”), from which Thai สำนอง was derived.
Compare Modern Khmer ស្នង (snɑɑng), សង (sɑɑng), សំណង (sɑmnɔɔng).

Psalm 35:12, KJV:
เขาสนองข้าพระองค์โดยทำชั่วตอบความดี จิตใจของข้าพระองค์ก็ตรมตรอม
kǎo sà-nɔ̌ɔng kâa-prá-ong dooi tam chûua dtɔ̀ɔp kwaam-dii jìt-jai kɔ̌ɔng kâa-prá-ong gɔ̂ɔ dtrom-dtrɔɔm
They rewarded me evil for good to the spoiling of my soul.

Job 21:31, KJV:
ผู้ใดสนองเขาในสิ่งที่เขาได้กระทำ
pûu-dai sà-nɔ̌ɔng kǎo nai sìng tîi kǎo dâai grà-tam
who shall repay him what he hath done?

to act, do, or happen in return, in consequence, or in opposition, such as to react, to counteract, to respond, to answer, to reply, to repay, to retribute, to requite, etc.

Galatians 5:16, KJV:
ท่านจะไม่สนองความต้องการของเนื้อหนัง
tân jà mâi sà-nɔ̌ɔng kwaam-dtɔ̂ng-gaan kɔ̌ɔng nʉ́ʉa-nǎng
ye shall not fulfil the lust of the flesh.

(of a demand, desire, purpose, etc) to fulfill; to meet; to serve.

desire; purpose; etc; desire; purpose; etc


ได้หน้า

ได้หน้า • (dâai-nâa) (abstract noun การได้หน้า or ความได้หน้า)

dâai-nâa (romanization)
การได้หน้า (abstract-noun)
ความได้หน้า (abstract-noun)

From ได้ (dâai, “to acquire; to get; to obtain; etc”) + หน้า (nâa, “face”); literally "to get face".

com

(idiomatic) to receive good reputation, honour, credit, praise, compliment, etc.

ก้าวหน้า

to step onto the face; to step onto the front; to step forwards

คืบหน้า

to creep onto the face; to creep onto front; to creep forwards

เหม็นหน้า

to sense a bad smell from someone's face


อาย

th-verb

อาย • (aai) (abstract noun การอาย or ความอาย)

aai (romanization)
การอาย (abstract-noun)
ความอาย (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʔaːjᴬ³ (“shy, embarrasesd”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩋᩣ᩠ᨿ, Khün ᩋᩣ᩠ᨿ, Lao ອາຍ (ʼāi), Lü ᦀᦻ (˙ʼaay), Tai Dam ꪮꪱꪥ, Shan ဢၢႆ (ʼǎai), Tai Nüa ᥟᥣᥭ (ʼaay), Ahom 𑜒𑜩 (ʼay).


แสบ

sɛ̀ɛp (romanization)
การแสบ (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ແສບ (sǣp), ສຽບ (sīap).

to undergo or cause to undergo a sharp, burning, or stinging pain or sensation.


ขอทาน

th-verb

ขอทาน • (kɔ̌ɔ-taan) (abstract noun การขอทาน)

kɔ̌ɔ-taan (romanization)
การขอทาน (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.tʰaːn˧/

From ขอ (kɔ̌ɔ, “to ask; to request”) + ทาน (taan, “alms; donation; gift”).

com

to beg: to act as a beggar, to ask alms, or to live by asking alms.


กลัด

glàt (romanization)
การกลัด (abstract-noun)

to pin (together), to button, to fasten.


เฉย

/t͡ɕʰɤːj˩˩˦/


หยวน

yǔuan (romanization)
การหยวน (abstract-noun)


ปั๊ม

bpám (romanization)
การปั๊ม (abstract-noun)

(colloquial) to duplicate (banknote, key, or CD).


ปั้ม

bpâm (romanization)
การปั้ม (abstract-noun)

ปั๊ม ปั๊ม#Thai


ชม

chom (romanization)
การชม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 諂 (MC trhjemX, “flatter”). Cognate with Northern Thai ᨩᩫ᩠ᨾ, Khün ᨩᩫ᩠ᨾ, Lao ຊົມ (som), Lü ᦋᦳᧄ (tsum), Shan ၸူမ်း (tsúum).


ชม

Cognate with Northern Thai ᨩᩫ᩠ᨾ, Lao ຊົມ (som).


ไดร์

dai (romanization)
การไดร์ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from English dryer.


กินข้าว

th-verb

กินข้าว • (gin-kâao) (abstract noun การกินข้าว)

gin-kâao (romanization)
การกินข้าว (abstract-noun)

Lit.: กิน (gin) + ข้าว (kâao): "to eat rice, (by extension) food". Cf. Lao ກິນເຂົ້າ (kin khao) "to eat rice/food", similar expressions in other languages: e.g. Khmer ហូបបាយ (hoop baay, “to eat rice/food”), Chinese 吃飯／吃饭 (chīfàn, “to eat rice/food”), Vietnamese ăn cơm (“to eat rice/food”)


ทานข้าว

ทานข้าว • (taan-kâao) (abstract noun การทานข้าว)

taan-kâao (romanization)
การทานข้าว (abstract-noun)

Lit.: ทาน (taan) + ข้าว (kâao): "to eat rice, (by extension) food". Cf. to similar expressions in other languages, e.g. Chinese 吃飯／吃饭 (chīfàn, “to eat rice/food”), Vietnamese ăn cơm (“to eat rice/food”)

(nonstandard) to eat food; to have a meal


โดด

dòot (romanization)
การโดด (abstract-noun)


ซ่อง

sɔ̂ng (romanization)
การซ่อง (abstract-noun)
ส้อง (alternative)

(archaic) to meet; to gather; to assemble; to come together; to convene.


ซ่อง

sɔ̂ng (romanization)
การซ่อง (abstract-noun)

ซ้อง ซ้อง#Thai

(archaic) Alternative form of ซ้อง (sɔ́ɔng)


ถามหา

ถามหา • (tǎam-hǎa) (abstract noun การถามหา)

tǎam-hǎa (romanization)
การถามหา (abstract-noun)

/tʰaːm˩˩˦.haː˩˩˦/

to ask or look for (someone or something).


ปก

bpòk (romanization)
การปก (abstract-noun)

Compare Lao ປົກ (pok), Lü ᦷᦔᧅ (ṗok), Tai Dam ꪶꪜꪀ, Tai Dón ꪜꪺꪀ.

cog

Lü ᦷᦔᧅ (ṗok)


กำบัง

th-verb

กำบัง • (gam-bang) (abstract noun การกำบัง)

gam-bang (romanization)
การกำบัง (abstract-noun)

From Pre-Angkorian Old Khmer kaṃpaṅ, kaṃpāṅ (“act of hiding or conceal; to be hidden or concealed; etc”); being extended forms of khpaṅ, *khpāṅ (“to cover; to screen; to shield”), from which Thai กะบัง (gà-bang) was derived; ultimately being extended forms of paṅ, pāṅ, *paṅ, pāṃṅa (“to cover (from view); to hide; to screen; to conceal; etc”), from which Thai บัง (bang) was derived. Cognate with Modern Khmer កំបាំង (kɑmbang), Lao ກຳບັງ (kam bang).

บัง บัง#Thai

(elegant) Alternative form of บัง (bang)


กรูม

gruum (romanization)
การกรูม (abstract-noun)


คงอยู่

คงอยู่ • (kong-yùu) (abstract noun การคงอยู่)

kong-yùu (romanization)
การคงอยู่ (abstract-noun)


กินใจ

กินใจ • (gin-jai) (abstract noun การกินใจ or ความกินใจ)

gin-jai (romanization)
การกินใจ (abstract-noun)
ความกินใจ (abstract-noun)

From กิน (gin, “to consume; to eat”) + ใจ (jai, “heart”); literally "to consume the heart".

com

2015, Brent Schlender & Rick Tetzeli (authors), ณงลักษณ์, นุชนาฏ, & วิริยา (translators), กว่าจะเป็นสตีฟ จ็อบส์, Nation Books, →ISBN, page 540:
ลอรีนกล่าวไว้อาลัยสตีฟได้อย่างกินใจ
lɔɔ-riin glàao wái-aa-lai sà-dtíip dâai yàang gin-jai
Lorene delivered a mourning speech for Steve in an impressive manner.

2010, Studio Chung Bi (author), วลี จิตจำรัสรัตน์ (translator), อับราฮัม ลิงคอล์น:ชุด บุคคลสำคัญของโลก, Nanmeebooks, →ISBN, page 118:
นิสัยชอบจดวาทะกินใจช่วยในการพูดของเขาเป็นอย่างมาก
ní-sǎi chɔ̂ɔp jòt waa-tá gin-jai chûai nai gaan-pûut kɔ̌ɔng kǎo bpen-yàang-mâak
The habit of recording touching quotes helped him a lot in speaking.

2006, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), จุดจบ (แห่งความโชคร้าย) เล่ม ๑๓ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 9:
ถึงแม้มันจะหมายความว่าคุณจะไม่มีวันได้เพลิดเพลินกับรสชาติอันซับซ้อนและแสนจะกินใจของผักประหลาดรสขมชนิดนี้ก็ตาม
tʉ̌ng-mɛ́ɛ man jà mǎai-kwaam wâa kun jà mâi-mii-wan dâai plə̂ət-pləən gàp rót-châat an sáp-sɔ́ɔn lɛ́ sɛ̌ɛn jà gin-jai kɔ̌ɔng pàk bprà-làat rót kǒm chá-nít níi gɔ̂ɔ-dtaam
Even if that meant never again enjoying the complicated and overwhelming taste of this strange and bitter vegetable.

2006, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), จุดจบ (แห่งความโชคร้าย) เล่ม ๑๓ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, pages 9–10:
ในขณะที่คุณไปอ่านหนังสืออื่นที่ซับซ้อนและกินใจน้อยกว่านี้แทน
nai kà-nà tîi kun bpai àan nǎng-sʉ̌ʉ ʉ̀ʉn tîi sáp-sɔ́ɔn lɛ́ gin-jai nɔ́ɔi gwàa níi tɛɛn
While you read something less complicated and overwhelming.

to affect emotionally: to impress, to touch, to move, to overwhelm, etc.

2015, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, บทละครเรื่องอิเหนา, Office for Mobile Application, page 70:
แล้วแสร้งโศกาจาบัลย์ มิให้สองประหมันกินใจ
lɛ́ɛo sɛ̂ɛng sǒo-gaa-jaa-ban · mí hâi sɔ̌ɔng bprà-mǎn gin-jai
Then he pretended to weep and wail, so that his two aunts would not suspect.

2013, คีตาญชลี, นักสืบหลังเลนส์: ชุดนวนิยายสืบสวนสอบสวนรางวัลนานมีบุ๊คส์อะวอร์ดปี ๕๕, Nanmeebooks, →ISBN, page 42:
เขาขัดแย้งกันเรื่องธุรกิจและกินใจกันมานานแล้ว
kǎo kàt-yɛ́ɛng gan rʉ̂ʉang tú-rá-gìt lɛ́ gin-jai gan maa naan lɛ́ɛo
They are at variance with each other regarding their business, and for so long have they been distrusted by each other.

to distrust; to doubt; to question; to suspect.


รู้เรื่อง

th-verb

รู้เรื่อง • (rúu-rʉ̂ʉang) (abstract noun การรู้เรื่อง)

rúu-rʉ̂ʉang (romanization)
การรู้เรื่อง (abstract-noun)

/ruː˦˥.rɯa̯ŋ˥˩/

(chiefly in the negative) to know, to understand.


ดูใจ

ดูใจ • (duu-jai) (abstract noun การดูใจ)

duu-jai (romanization)
การดูใจ (abstract-noun)

From ดู (duu, “to look, to see, to watch; to consider; etc”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic) to visit (a dying person in order to bid one's last farewell to that person or see off that person to the next world).

(idiomatic) to assess or test (someone's attitude, mind, mental or emotional suitability, etc).

(slang) to date: to go out on dates; to engage in romantic dating.


นิยาม

th-verb

นิยาม • (ní-yaam) (abstract noun การนิยาม)

ní-yaam (romanization)
การนิยาม (abstract-noun)

From Pali niyāma (“law, norm, rule; manner, method, way”). Compare with Lao ນິຍາມ (ni nyām).

der

to define: to describe the nature, scope, or meaning of something.


รักษ์

rák (romanization)
การรักษ์ (abstract-noun)

From Sanskrit रक्षा (rakṣā). Doublet of รักษา (rák-sǎa).

to take care of; to watch over; to look after.


ลำไย

th-verb

ลำไย • (lam-yai) (abstract noun การลำไย or ความลำไย)

lam-yai (romanization)
การลำไย (abstract-noun)
ความลำไย (abstract-noun)


เข้ามา

เข้ามา • (kâo-maa) (abstract noun การเข้ามา)

kâo-maa (romanization)
การเข้ามา (abstract-noun)


ตุง

ตุง • (dtung) (abstract noun การตุง or ความตุง)

dtung (romanization)
การตุง (abstract-noun)
ความตุง (abstract-noun)


แลก

lɛ̂ɛk (romanization)
การแลก (abstract-noun)

From Old Chinese 易 (OC *leɡ). Cognate with Lao ແລກ (lǣk), Shan လႅၵ်ႈ (lēk), Tai Nüa ᥘᥦᥐ (laek), Ahom 𑜎𑜢𑜀𑜫 (lik).


ชี้แจง

ชี้แจง • (chíi-jɛɛng) (abstract noun การชี้แจง)

chíi-jɛɛng (romanization)
การชี้แจง (abstract-noun)

/t͡ɕʰiː˦˥.t͡ɕɛːŋ˧/

From ชี้ (chíi, “to point out”) + แจง (jɛɛng, “to distribute, to analyse; to amplify”).

com

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, archived from the original on 2020-11-01:

มาตรา ๑๖๒ คณะรัฐมนตรีที่จะเข้าบริหารราชการแผ่นดินต้องแถลงนโยบายต่อรัฐสภา ซึ่งต้องสอดคล้องกับหน้าที่ของรัฐ แนวนโยบายแห่งรัฐ และยุทธศาสตร์ชาติ และต้องชี้แจงแหล่งที่มาของรายได้ที่จะนำมาใช้จ่ายในการดำเนินนโยบาย...

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hòk-sìp sɔ̌ɔng · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii tîi jà kâo bɔɔ-rí-hǎan râat-chá-gaan pɛ̀n-din dtɔ̂ng tà-lɛ̌ɛng ná-yoo-baai dtɔ̀ɔ rát-tà-sà-paa · sʉ̂ng dtɔ̂ng sɔ̀ɔt-klɔ́ng gàp nâa-tîi kɔ̌ɔng rát · nɛɛo-ná-yoo-baai-hɛ̀ng-rát · lɛ́ yút-tá-sàat-châat · lɛ́ dtɔ̂ng chíi-jɛɛng lɛ̀ng-tîi-maa kɔ̌ɔng raai-dâai tîi jà nam maa chái-jàai nai gaan-dam-nəən ná-yoo-baai ...

Section 162 The Council of Ministers that is to assume the administration of the official affairs of the Country must state to the National Assembly [its] policy, which must be in line with the duties of the State, the State Policy Guidelines, and the National Strategy, and must explain the sources of the revenues that would be put to use in carrying out the policy...


พลิก

plík (romanization)
การพลิก (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨻᩖᩥᨠ, ᨻ᩠ᩃᩥᨠ, or ᨻᩥ᩠ᨠ, Lao ພິກ (phik), Tai Dam ꪝꪲꪀ.


ยุบ

yúp (romanization)
การยุบ (abstract-noun)

to sink in; to cave in; to collapse inwards.

to reduce; to decrease; to lessen; to become less intense.

(of a project, organisation, position, etc) to dissolve; to disband; to disestablish; to discontinue; to abolish; to cancel.

(of a metal object) to dissolve or melt (into liquid to be made into a new or different object).


บังคับบัญชา

th-verb

บังคับบัญชา • (bang-káp-ban-chaa) (abstract noun การบังคับบัญชา or ความบังคับบัญชา)

bang-káp-ban-chaa (romanization)
การบังคับบัญชา (abstract-noun)
ความบังคับบัญชา (abstract-noun)

From บังคับ (bang-káp) + บัญชา (ban-chaa).


จำกัด

จำกัด • (jam-gàt) (abstract noun การจำกัด)

jam-gàt (romanization)
การจำกัด (abstract-noun)


เลียไข่

เลียไข่ • (liia-kài) (abstract noun การเลียไข่)

liia-kài (romanization)
การเลียไข่ (abstract-noun)

From เลีย (liia, “to lick”) + ไข่ (kài, “egg; (slang) testicle”).

com

(slang, sarcastic, derogatory) to fawn: to give a servile display of exaggerated flattery.


ฝึกหัด

th-verb

ฝึกหัด • (fʉ̀k-hàt) (abstract noun การฝึกหัด)

fʉ̀k-hàt (romanization)
การฝึกหัด (abstract-noun)

com

ฝึก (fʉ̀k) + หัด (hàt)


หุบ

hùp (romanization)
การหุบ (abstract-noun)


แย่

yɛ̂ɛ (romanization)
การแย่ (abstract-noun)

(now rare) to stoop down; to drop; to squat.


ยกย่อง

th-verb

ยกย่อง • (yók-yɔ̂ng) (abstract noun การยกย่อง)

yók-yɔ̂ng (romanization)
การยกย่อง (abstract-noun)

/jok̚˦˥.jɔŋ˥˩/


สุก

sùk (romanization)
การสุก (abstract-noun)

From Middle Chinese 熟 (MC dzyuwk, “ripe, cooked”). Cognate with Lao ສຸກ (suk), Shan သုၵ်း (súk), Ahom 𑜏𑜤𑜀𑜫 (suk), Zhuang sug. Compare Sui sog (“ripe”) and Proto-Hlai *sʰɯːk (whence tɯːʔ⁷~tɯːk⁷~tɯaʔ⁷ across the different lects).


สุก

to end turn in a traditional game called duat.


ถอย

tɔ̌i (romanization)
การถอย (abstract-noun)

From Middle Chinese 退 (MC thwojH, “step back, withdraw”). Cognate with Lao ຖອຍ (thǭi), Lü ᦏᦾ (ṫhoay), Shan ထွႆ (thǎui), Khmer ថយ (thɑɑy).

to move back, backwards, aside, or away; to cause to do so.

(slang) to buy (a new car or other vehicle) .

(slang, humorous) to buy or get (something new).

to decrease; to reduce; to lessen; to diminish.

(figurative) to give up; to admit defeat; to quit; to yield.


ฉีก

chìik (romanization)
การฉีก (abstract-noun)

/t͡ɕʰiːk̚˨˩/

From Middle Chinese 拆. Cognate with Khün ᩈᩦ᩠ᨠ, Lao ສີກ (sīk) or ຈີກ (chīk), Lü ᦉᦲᧅᧈ (ṡiik¹), Tai Dam ꪊꪲꪀ, Shan သိၵ်ႇ (sìk), Phake ꩬိက် (sik) or ꩡိက် (cik), Ahom 𑜏𑜢𑜀𑜫 (sik).

cog

Lü ᦉᦲᧅᧈ (ṡiik¹)


ขวาง

kwǎang (romanization)
การขวาง (abstract-noun)

From Middle Chinese 橫 (MC hwaeng, “across, horizontal, lateral”). Cognate with Lao ຂວາງ (khuāng), Shan ၶႂၢင် (khwǎang), Ahom 𑜁𑜞𑜂𑜫 (khraṅ).


แอ่น

ɛ̀n (romanization)
การแอ่น (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʔeːnᴮ (“swallow”), from Chinese 燕 (MC 'enH); cognate with Lao ແອ່ນ (ʼǣn), Shan ဢႅၼ်ႇ (ʼèn).

cog

Lao ແອ່ນ (ʼǣn)

Shan ဢႅၼ်ႇ (ʼèn)


อาน

aan (romanization)
การอาน (abstract-noun)

to sharpen; to whet (swords, spears, etc.)


ย้อม

yɔ́ɔm (romanization)
การย้อม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ɲɔːmꟲ² (“to dye”), from Proto-Tai *ɲwuːmꟲ (“to dye”), from Middle Chinese 染 (MC nyemX, “to dye”).
Cognate with Northern Thai ᨿᩬ᩶ᨾ, Lao ຍ້ອມ (nyǭm), Lü ᦍᦸᧄᧉ (yoam²), Tai Dam ꪑ꫁ꪮꪣ, Shan ယွမ်ႉ (yâ̰um), Tai Nüa ᥕᥩᥛᥳ (yȯam), Phake ယွံ (yoṃ), Ahom 𑜊𑜨𑜪 (jʸoṃ) or 𑜐𑜨𑜉𑜫 (ñom), Zhuang yumx or nyumx, Zuojiang Zhuang yomx, Nong Zhuang nyomx, Saek ญุม.


หว่าน

wàan (romanization)
การหว่าน (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.waːlᴮ (“to sow; to scatter”). Cognate with Isan หว่าน, Lao ຫວ່ານ (huān), Northern Thai ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨶ, Khün ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lü ᦛᦱᧃᧈ (v̇aan¹), Tai Dam ꪪ꪿ꪱꪙ, Tai Dón ꪪꪱꪙꫀ, Shan ဝၢၼ်ႇ (wàan), Tai Nüa ᥝᥣᥢᥱ (wǎan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang vanq.

cog

Khün ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨶ

Lü ᦛᦱᧃᧈ (v̇aan¹)

Tai Dón ꪪꪱꪙꫀ


ชั่ง

châng (romanization)
การชั่ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟaŋᴮ, probably from Middle Chinese 秤 (MC tsyhingH, “scales”) or 稱 (MC tsyhing|tsyhingH, “to weigh”). Cognate with Lao ຊັ່ງ (sang), Lü ᦋᧂᧈ (tsang¹), Shan ၸင်ႈ (tsāng), Zhuang caengh.


ป่าว

bpàao (romanization)
การป่าว (abstract-noun)

From Proto-Tai *paːwᴮ (“to announce”), from Middle Chinese 報 (MC pawH, “to announce”). Cognate with Northern Thai ᨸ᩵ᩣ᩠ᩅ, Lao ປ່າວ (pāo), Lü ᦔᦱᧁᧈ (ṗaaw¹), Tai Dam ꪜ꪿ꪱꪫ, Shan ပၢဝ်ႇ (pàao), Tai Nüa ᥙᥣᥝᥱ (pǎaw), Phake ပွ် (paw), Ahom 𑜆𑜨𑜧 (pow), Zhuang bauq.

Lü ᦔᦱᧁᧈ (ṗaaw¹)


ฟู

fuu (romanization)
การฟู (abstract-noun)

From Proto-Tai *wuːᴬ (“to float”), from Middle Chinese 浮 (MC bjuw, “to float”). Cognate with Northern Thai ᨼᩪ, Khün ᨼᩪ, Isan ฟู, Lao ຟູ (fū), Lü ᦝᦴ (fuu), Tai Dam ꪡꪴ, Tai Dón ꪡꪴ, Shan ၽူး (phúu) or ၾူး (fúu), Ahom 𑜇𑜥 (phū), Zhuang fouz, Bouyei fux.


หับ

hàp (romanization)
การหับ (abstract-noun)

From Proto-Tai *hapᴰ (“to close”), from Middle Chinese 闔 (MC hap, “to close; to shut”) or 合 (MC hop, “idem”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩢ᩠ᨷ, Lao ຫັບ (hap), Shan ႁပ်း (háp), Zhuang haep.


ปอก

bpɔ̀ɔk (romanization)
การปอก (abstract-noun)

From Proto-Tai *poːkᴰ (“to peel”), from Middle Chinese 剝 (MC paewk, “to peel”).
Cognate with Lao ປອກ (pǭk), Lü ᦔᦸᧅᧈ (ṗoak¹), Shan ပွၵ်ႇ (pàuk), Zhuang bok.

Lü ᦔᦸᧅᧈ (ṗoak¹)


นึ่ง

nʉ̂ng (romanization)
การนึ่ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰnɯŋꟲ (“to steam”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩧ᩶ᨦ, Lao ໜຶ້ງ (nưng), Lü ᦐᦹᧂᧉ (ṅueng²), Shan ၼိုင်ႈ (nūeng), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜂𑜫 (nüṅ), Zhuang naengj and nungj (dialectal), Nong Zhuang naengj.

Lü ᦐᦹᧂᧉ (ṅueng²)

Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜂𑜫 (nüṅ)


พ่าย

pâai (romanization)
การพ่าย (abstract-noun)

From Middle Chinese 敗 (MC baejH|paejH, “to be defeated”). Cognate with Isan พ่าย, Lao ພ່າຍ (phāi), Northern Thai ᨻ᩵ᩣ᩠ᨿ (paay⁵), Khün ᨻ᩵ᩣ᩠ᨿ (paay²), Lü ᦗᦻᧈ (paay¹), Tai Dam ꪝ꪿ꪱꪥ (ꞌpai), Shan ပၢႆႈ (pāai), Tai Nüa ᥙᥣᥭ (paay), Ahom 𑜆𑜩 (pay) or 𑜆𑜩𑜤 (payu).


รั่ว

rûua (romanization)
การรั่ว (abstract-noun)

From Proto-Tai *rwoːᴮ (“to leak”). Compare Old Chinese 漏 (OC *roːs, “to leak”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩠ᩅᩫ᩵, Lao ຮົ່ວ (hūa), Shan ႁူဝ်ႈ (hō), Ahom 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (rüw), Zhuang roh, Nong Zhuang roh, Zuojiang Zhuang ruoh.

น้ำรั่ว

ก๊าซรั่ว

เรือรั่ว

หลังคารั่ว

to leak:
to let (something) pass or escape.

ข่าวรั่ว

ข้อสอบรั่ว

kɔ̂ɔ-sɔ̀ɔp rûua


ดอง

dɔɔng (romanization)
การดอง (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ˀblɔːŋᴬ³ (“to pickle”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨦ, Isan บอง, Lao ດອງ (dǭng), ບອງ (bǭng), Lü ᦢᦸᧂ (ḃoang), Tai Dón ꪚꪮꪉ, Shan မွင် (mǎung), Zhuang myong (dialectal), Bouyei doongl.
Pittayaporn (2009) reconstructs Proto-Tai *ɗoːŋᴬ (“to pickle”) while noting that the words that would point to earlier *ɓoːŋᴬ like Lao ບອງ (bǭng) are probably not related to Proto-Tai *ɗoːŋᴬ, therefore it does not recognize Proto-Southwestern Tai *ˀblɔːŋᴬ³.

inh+

to pickle: to preserve or steep in brine or other liquid.

ดองงาน

ศิลปินโดนค่ายดอง

The artist has been shelved by the company.

(slang) to refrain from picking up for a long time; to leave inactive, untouched, unused, or undone for a long time.


ดอง

From Proto-Tai *t.noːŋᴬ (“related by marriage”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨦ, Isan ดอง, Lao ດອງ (dǭng), Lü ᦡᦸᧂ (ḋoang), Zhuang ndong (dialectal).

inh

(now dialect) to be related by marriage.


ลู่

lûu (romanization)
การลู่ (abstract-noun)


แบน

bɛɛn (romanization)
การแบน (abstract-noun)

(colloquial) to ban: to prohibit, to forbid, to interdict.


สตรอว์เบอร์รี

th-verb

สตรอว์เบอร์รี • (sà-dtrɔɔ-bəə-rîi) (abstract noun การสตรอว์เบอร์รี)

sà-dtrɔɔ-bəə-rîi (romanization)
การสตรอว์เบอร์รี (abstract-noun)


แช่เย็น

แช่เย็น • (chɛ̂ɛ-yen) (abstract noun การแช่เย็น)

chɛ̂ɛ-yen (romanization)
การแช่เย็น (abstract-noun)

/t͡ɕʰɛː˥˩.jen˧/

com

แช่ (chɛ̂ɛ) + เย็น (yen)


แช่

chɛ̂ɛ (romanization)
การแช่ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟeːᴮ (“to soak”), from Middle Chinese 漬 (MC dzjeH, “to soak; soaked”). Cognate with Isan แซ่, Lao ແຊ່ (sǣ), Shan ၸႄႈ (tsāae), Ahom 𑜋𑜦𑜧 (chē).


บวม

th-verb

บวม • (buuam) (abstract noun การบวม or ความบวม)

buuam (romanization)
การบวม (abstract-noun)
ความบวม (abstract-noun)

Cognate with Lao ບວມ (būam), Zhuang mbuemq


มน

(astrology) to be fixed; to be stationary.


บันเทิง

บันเทิง • (ban-təəng) (abstract noun การบันเทิง)

ban-təəng (romanization)
การบันเทิง (abstract-noun)
บรรเทิง (alternative)
บรรเทอง (alternative obsolete)
บำเทิง (alternative archaic)
ประเทิง (alternative archaic)


หัวร่อ

หัวร่อ • (hǔua-rɔ̂ɔ) (abstract noun การหัวร่อ)

hǔua-rɔ̂ɔ (romanization)
การหัวร่อ (abstract-noun)

/hua̯˩˩˦.rɔː˥˩/

From หัว (hǔua, “to laugh”) + ร่อ (rɔ̂ɔ).


สืบ

sʉ̀ʉp (romanization)
การสืบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ສືບ (sư̄p), Northern Thai ᩈᩨ᩠ᨷ, Khün ᩈᩨ᩠ᨷ, Lü ᦉᦹᧇ (ṡueb), Shan သိုပ်ႇ (sùep), Tai Nüa ᥔᥪᥙ (suep), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜆𑜫 (süp), Zhuang swp (Jingxi), Zhuang cup (Daxin). Compare Khmer ស៊ើប (səəp).

to search for the facts; to investigate.


สืบ

to pass on; to be passed on; to be descended from; to succeed to.


เตรียม

เตรียม • (dtriiam) (abstract noun การเตรียม)

dtriiam (romanization)
การเตรียม (abstract-noun)

Compare Lao ຕຽມ (tīam) and Khmer ត្រៀម (triəm)


ปัน

bpan (romanization)
การปัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *panᴬ (“to divide”). Cognate with Northern Thai ᨸᩢ᩠ᨶ, Lao ປັນ (pan), Shan ပၼ် (pǎn). Compare Middle Chinese 分 (MC pjun|bjunH, “to divide, distribute”), 頒 (MC bjun|paen, “to compare, bestow”), 朌 (MC bjun|paen, “to distribute”).


ผ่อน

pɔ̀n (romanization)
การผ่อน (abstract-noun)

to make or become less strict, severe, or tense: to relax, to loosen, to slacken, to mitigate, to relieve, to lower, etc.

to postpone, to defer; to prolong, to extend.

(in regard to debt payment, obligation performance, etc) to give a grace period; to give a moratorium; to give an extension.

obligation performance; etc; obligation performance; etc


ต้าน

dtâan (romanization)
การต้าน (abstract-noun)


เจริญ

th-verb

เจริญ • (jà-rəən) (abstract noun การเจริญ or ความเจริญ)

jà-rəən (romanization)
การเจริญ (abstract-noun)
ความเจริญ (abstract-noun)
จำเริญ (alternative)

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧/

From Pre-Angkorian Old Khmer *cren or Angkorian Old Khmer cren (“to celebrate; to develop, to grow; to increase, to proliferate; to promote; to improve; to cultivate; to prosper; to exist or occur in great quantity or number; etc”); extended as caṃren, from which Thai จำเริญ (jam-rəən) is derived. Cognate with Modern Khmer ច្រើន (craən), Lao ຈະເລີນ (cha lœ̄n) or ຈະເຣີນ (cha rœ̄n).

bor

เจริญไมตรี

to promote the growth, increase, or development (of): to cultivate, to foster, to further, etc.

เจริญพุทธมนต์

(of a religious formula, mantra, etc) to chant; to recite.

เจริญเกศา

(archaic) to cut; to discard; to dispose of; to get rid of.


นิพพาน

th-verb

นิพพาน • (níp-paan) (abstract noun การนิพพาน)

níp-paan (romanization)
การนิพพาน (abstract-noun)
นฤพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิรพาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิรวาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาร (alternative archaic dated obsolete)

From Pali nibbāna (“extinction”); perhaps via Old Khmer nibbāna (“nirvāṇa: final beatitude achieved through emancipation from the cycle of rebirth by extinction of the passions”).
Compare Old Khmer nirbvāṇa, nirbvāna, nirbāna, nirabāna, nirrabāna, nibvāṇa, nibvāna; Pre-Angkorian Old Khmer nirvvāṇa; Angkorian Old Khmer nirvvāṇa, nirvāṇa.
And compare Sanskrit निर्वाण (nirvāṇa).
Cognate with Modern Khmer និវ៌ាណ (nĭវ៌ាណ), Khmer និព្វាន (nɨppiən), Khmer និរពាន (nipiən).

cog

Khmer និវ៌ាណ (nĭវ៌ាណ)

(of a buddha, high priest, or monarch, archaic when applied to other people than the buddhas) to die.

high priest; or monarch; archaic when applied to other people than the buddhas; high priest; or monarch; archaic when applied to other people than the buddhas

(slang) to experience supreme bliss; to experience ecstasy.


อภิปราย

th-verb

อภิปราย • (à-pí-bpraai) (abstract noun การอภิปราย)

à-pí-bpraai (romanization)
การอภิปราย (abstract-noun)

From Sanskrit अभिप्राय (abhiprāya, “aim; purpose; meaning; sense; opinion; belief; etc.”).


หัก

hàk (romanization)
การหัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *t.rakᴰ (“to break”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩢ᩠ᨠ, Lao ຫັກ (hak), Lü ᦠᧅ (ḣak), Tai Dam ꪬꪰꪀ, Shan ႁၵ်း (hák), Ahom 𑜍𑜀𑜫 (rak), Zhuang raek, Saek รั๊ก.

แขนหัก


สไลด์หนอน

th-verb

สไลด์หนอน • (sà-lái-nɔ̌ɔn) (abstract noun การสไลด์หนอน)

sà-lái-nɔ̌ɔn (romanization)
การสไลด์หนอน (abstract-noun)

สไลด์ (“to jerk”) + หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”).

com

(slang, humorous, used of a male) to masturbate.


ว้าเหว่

th-verb

ว้าเหว่ • (wáa-wèe) (abstract noun การว้าเหว่)

wáa-wèe (romanization)
การว้าเหว่ (abstract-noun)


ม้วย

múai (romanization)
การม้วย (abstract-noun)


สิ้น

sîn (romanization)
การสิ้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ສິ້ນ (sin) or ສີ້ນ (sīn). Compare Middle Chinese 盡 (MC dzinX, “to end; to finish”).


คลาน

klaan (romanization)
การคลาน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɡ.lwɤːnᴬ (“to crawl”).
Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩤ᩠ᨶ, Lao ຄານ (khān), Lü ᦅᦱᧃ (kaan), Khün ᨣᩤ᩠ᨶ, Shan ၵၢၼ်း (káan), Tai Nüa ᥐᥣᥢᥰ (käan), Tai Dam ꪋꪱꪙ, Zhuang gyanz (dialectal), Nong Zhuang zanz.


ทุจริต

ทุจริต • (tút-jà-rìt) (abstract noun การทุจริต)

tút-jà-rìt (romanization)
การทุจริต (abstract-noun)

From Pali duccarita (literally “bad action; bad act; bad deed; etc”), fron du (“bad; ill”) + carita (“action; act; deed; etc”); equivalent to Thai ทุ (tú) + จริต (jà-rìt). Cognate with Khmer ទុច្ចរិត (tuccaʼrət), Lao ທຸຈະລິດ (thu cha lit).

bor

to misbehave, to misconduct; to commit dishonesty or corruption; to be dishonest or corrupt; to commit misfeasance, malfeasance, or malversation; to exercise deceit, to defraud, to cheat.


เช็ก

chék (romanization)
การเช็ก (abstract-noun)


กำนัล

th-verb

กำนัล • (gam-nan) (abstract noun การกำนัล)

gam-nan (romanization)
การกำนัล (abstract-noun)
กำนัน (alternative obsolete)

Derived from Old Khmer kaṃnal (“honorarium; offering”). Cognate with Modern Khmer កំណល់ (kâmnâl), Lao ກຳນັນ (kam nan)


กำนัล

Derived from Khmer គំនាល់ (kumnŏəl, “place where a royal audience is held”).

der+

คำนัล คำนัล#Thai


ฝาก

fàak (romanization)
การฝาก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰwaːkᴰ (“to entrust”). Cognate with Isan ฝาก, Lao ຝາກ (fāk), Northern Thai ᨺᩣ᩠ᨠ (faak²), Khün ᨺᩣ᩠ᨠ (faak²), Lü ᦚᦱᧅ (ḟaak), Tai Dam ꪠꪱꪀ (phák), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) หรือ ၾၢၵ်ႇ (fàak), Ahom 𑜇𑜞𑜀𑜫 (phrak).

to deposit; leave; entrust (something); consign.


เช็คบิล

th-verb

เช็คบิล • (chék-bin) (abstract noun การเช็คบิล)

chék-bin (romanization)
การเช็คบิล (abstract-noun)

เช็กบิล เช็กบิล#Thai


เจื๋อน

เจื๋อน • (jʉ̌ʉan) (abstract noun การเจื๋อน)

jʉ̌ʉan (romanization)
การเจื๋อน (abstract-noun)

/t͡ɕɯa̯n˩˩˦/


มอบ

mɔ̂ɔp (romanization)
การมอบ (abstract-noun)


คง

kong (romanization)
การคง (abstract-noun)

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, กฤษณาสอนน้องคำฉันท์:
พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง โททนต์เสน่งคง สำคัญหมายในกายมี
prʉ́-sòp-pá gaa-sɔ̌ɔn, ìik gun-chɔɔn an bplòt-bplong, too ton sà-nèng kong, sǎm-kan mǎai nai gaai mii
When bulls, buffaloes, or elephants die, their paired tusks or horns, the distinct symbols of their bodies, will remain.

1987, วิรัช อยู่ถาวร, แต่ปางก่อน:
คงเป็นรอยบุญมาหนุนนำ รอยกรรมรอยเกวียนหมุนเปลี่ยนเสมอ ให้เราได้มาเจอะเจอ ฉันและเธอพบกันร่วมสุขสมดังรอคอย
kong bpen rɔɔi bun maa nǔn-nam, rɔɔi-gam-rɔɔi-gwiian mǔn-bplìian sà-mə̌ə, hâi rao dâai maa jə̀-jəə, chǎn lɛ́ təə póp gan rûuam sùk sǒm-dang rɔɔ-kɔɔi
It must be the trace of our merit that comes and supports us, or the wheel of our karma that never stops revolving, making us able to come and meet each other that you and I are here together in this union of bliss as having been longed for.

(auxiliary) used to express a conjecture, inclination, or opinion.


เข็น

kěn (romanization)
การเข็น (abstract-noun)


กระหวัด

กระหวัด • (grà-wàt) (abstract noun การกระหวัด)

grà-wàt (romanization)
การกระหวัด (abstract-noun)


นั่งเทียน

นั่งเทียน • (nâng-tiian) (abstract noun การนั่งเทียน)

nâng-tiian (romanization)
การนั่งเทียน (abstract-noun)

From นั่ง (nâng, “to sit”) + เทียน (tiian, “candle”); literally "to sit [with/on] candle(s)".

com

to perform a divination by sitting in front of a bowl of water and interpreting drops of melted candles that fall onto the water.

(slang, derogatory, used of information, data, news, etc) to assume; to groundlessly assert or claim; to forge, to invent, to make up.

(slang) to perform a sexual activity through a position in which a person sits on top of another person's penis or on top of a dildo or the like.


กินเด็ก

th-verb

กินเด็ก • (gin-dèk) (abstract noun การกินเด็ก)

gin-dèk (romanization)
การกินเด็ก (abstract-noun)

From กิน (gin, “to eat”) + เด็ก (dèk, “child”).

com

(slang) to rob the cradle: to have a romantic or sexual relationship with someone who is much younger.


ห้อย

hɔ̂i (romanization)
การห้อย (abstract-noun)

From Proto-Tai *hoːjꟲ (“to hang down”).
Cognate with Lao ຫ້ອຍ (hǭi), Lü ᦠᦾᧉ (ḣoay²), Tai Dam ꪬ꫁ꪮꪥ, Tai Dón ꪬꪮꪥꫂ, Shan ႁွႆႈ (hāui), Tai Nüa ᥞᥩᥭᥲ (hòay), Phake ꩭွႝ (hoy), Ahom 𑜍𑜨𑜩 (roy), Zhuang hoij (dialectal), Zuojiang Zhuang hoij.

cog

Lü ᦠᦾᧉ (ḣoay²)

Tai Dón ꪬꪮꪥꫂ


เป่ายิ้งฉุบ

th-verb

เป่ายิ้งฉุบ • (bpào-yíng-chùp) (abstract noun การเป่ายิ้งฉุบ)

bpào-yíng-chùp (romanization)
การเป่ายิ้งฉุบ (abstract-noun)
เป่ายิงฉุบ (alternative)

Possibly from a dialect of Chinese 剪子、包袱、錘 /剪子、包袱、锤 (jiǎnzi, bāofu, chuí, “scissors, cloth wrapper, hammer”) and then became 包、剪、錘 /包、剪、锤 (bāo, jiǎn, chuí).


ขัดขวาง

th-verb

ขัดขวาง • (kàt-kwǎang) (abstract noun การขัดขวาง)

kàt-kwǎang (romanization)
การขัดขวาง (abstract-noun)

/kʰat̚˨˩.kʰwaːŋ˩˩˦/

From ขัด (kàt, “to cross, to place across, to lie across; to go against, to place against, to lie against; etc”) + ขวาง (kwǎang, “to block; to bar; to prevent; etc”).

com

ขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่

2019 July 10, “คุก ๓ อดีต กปปส. ขัดขวางเลือกตั้ง ตัดสิทธิ์อีก ๕ ปี โวยลั่นไร้คนเหลียวแล”, in แนวหน้า, Bangkok: แนวหน้า, retrieved 2020-02-02:

ศาลชั้นต้นพิพากษา ๓ อดีตแกนนำ กปปส. ขัดขวางการเลือกตั้ง ตัดสินจำคุก ๑ ปี

sǎan-chán-dtôn pí-pâak-sǎa · sǎam · à-dìit gɛɛn-nam · gɔɔ-bpɔɔ-bpɔɔ-sɔ̌ɔ · kàt-kwǎang gaan-lʉ̂ʉak-dtâng · dtàt-sǐn jam-kúk · nʉ̀ng · bpii

The court of first instance [has] rendered a judgment [for] three former PDRC core leaders [over] obstructing the election, sentencing [them to] imprisonment [for] one year.

to obstruct; to hamper; to hinder; to impede; to prevent.

1871, มหินทรศักดิ์ธำรง (เพ็ง เพ็ญกุล), เจ้าพระยา, จดหมายเหตุ เรื่อง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประชวร ฉะบับเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ธำรง, Bangkok: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1947, page 15:

ข้าจะขอฝากการแผ่นดินแก่เจ้า เมื่อเจ้าจะขัดขวางอย่างไร เจ้าจงไปปรึกษากับพ่อเจ้า

kâa jà kɔ̌ɔ fàak gaan pɛ̀n-din gɛ̀ɛ jâao · mʉ̂ʉa jâao jà kàt-kwǎang yàang-rai · jâao jong bpai bprʉ̀k-sǎa gàp pɔ̂ɔ jâao

I should like to entrust the business of the State with thee. If thou shouldst happen upon an obstacle whatsoever, thou shalt go consult with thy father.

(archaic) to be obstructed; to encounter obstruction or obstacle.


คัดค้าน

th-verb

คัดค้าน • (kát-káan) (abstract noun การคัดค้าน)

kát-káan (romanization)
การคัดค้าน (abstract-noun)


ท่องเที่ยว

ท่องเที่ยว • (tɔ̂ng-tîao) (abstract noun การท่องเที่ยว)

tɔ̂ng-tîao (romanization)
การท่องเที่ยว (abstract-noun)

/tʰɔŋ˥˩.tʰia̯w˥˩/

com

ท่อง (tɔ̂ng) + เที่ยว (tîao)


หวง

th-verb

หวง • (hǔuang) (abstract noun การหวง or ความหวง)

hǔuang (romanization)
การหวง (abstract-noun)
ความหวง (abstract-noun)

(transitive, now only found in combination) to preserve, to conserve; to set aside, to set apart; to prevent or limit (from being part of or shared by others)

(ambitransitive) to be possessive (of someone or something)


แฝง

fɛ̌ɛng (romanization)
การแฝง (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຝງ (fǣng), Northern Thai ᨺᩯ᩠ᨦ, Khün ᨺᩯ᩠ᨦ, Lü ᦶᦚᧂ (ḟaeng), Shan ၽႅင် (phěng).


อภัย

à-pai (romanization)
การอภัย (abstract-noun)

From Sanskrit अभय (abhaya, “absence or removal of fear; security; safety; protection from fear or danger; giving safety; etc.”) or Pali abhaya (“ibid.”). Cognate with Khmer អភ័យ (ʼaʼphɨy, “fearlessness; indulgence; forgiveness; to pardon; to forgive”) and Lao ອະໄພ (ʼa phai, “to forgive; to pardon; safety; security; pardon; forgiveness”). Equivalent to อ (ɔɔ, “no; not; without”) + ภัย (pai, “fear; danger”).


พึง

th-verb

พึง • (pʉng)

Uncertain. Compare Lao ເພິງ (phœng); Northern Thai เปิง.

to content, to please, to satisfy; to be appropriate (for, to), to fit, to suit.


สิน

sǐn (romanization)
การสิน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩈᩥ᩠ᨶ, Lao ສີນ (sīn), Lü ᦉᦲᧃ (ṡiin), Khün ᩈᩥ᩠ᨶ, Shan သိၼ် (sǐn), Tai Nüa ᥔᥤᥢᥴ (sín).


เอะอะ

è-à (romanization)
การเอะอะ (abstract-noun)

/ʔeʔ˨˩.ʔaʔ˨˩/

cog

Lao ເອະອະ (ʼe ʼa)


ฝ่า

fàa (romanization)
การฝ่า (abstract-noun)

Cognate with Lao ຝ່າ (fā), Shan ၽႃႇ (phàa).

to violate; to disobey; to infringe; to trespass; to go against.


แจ้ง

jɛ̂ɛng (romanization)
การแจ้ง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨧᩯ᩠᩶ᨦ, Khün ᨧᩯ᩠᩶ᨦ, Isan แจ้ง, Lao ແຈ້ງ (chǣng), Lü ᦶᦈᧂᧉ (ṫsaeng²), Tai Dam ꪵꪊ꫁ꪉ, Shan ၸႅင်ႈ (tsēng).

to enlighten, to illuminate, to inform, to notify, to tell; to state, to declare.

to be enlightened, informed, notified, or told; to learn, to know, to understand, to realise.


แถลง

th-verb

แถลง • (tà-lɛ̌ɛng) (abstract noun การแถลง)

tà-lɛ̌ɛng (romanization)
การแถลง (abstract-noun)

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/

From Old Khmer thlen. Cognate with Southern Thai แหลง


แสวง

แสวง • (sà-wɛ̌ɛng) (abstract noun การแสวง)

sà-wɛ̌ɛng (romanization)
การแสวง (abstract-noun)

/sa˨˩.wɛːŋ˩˩˦/


เผชิญ

เผชิญ • (pà-chəən) (abstract noun การเผชิญ)

pà-chəən (romanization)
การเผชิญ (abstract-noun)

/pʰa˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/

ประเชิญ ประเชิญ#Thai

Alternative form of ประเชิญ (bprà-chəən)


เจรจา

เจรจา • (jee-rá-jaa) (abstract noun การเจรจา)

jee-rá-jaa (romanization)
การเจรจา (abstract-noun)
จรรจา (alternative)
จำนรรจา (alternative)
จำนรรจ์ (alternative)

/t͡ɕeː˧.ra˦˥.t͡ɕaː˧/

From Sanskrit चर्चा (carcā, “repetition; recitation; discussion; inquiry; investigation; etc”).


ขัดแย้ง

th-verb

ขัดแย้ง • (kàt-yɛ́ɛng) (abstract noun การขัดแย้ง or ความขัดแย้ง)

kàt-yɛ́ɛng (romanization)
การขัดแย้ง (abstract-noun)
ความขัดแย้ง (abstract-noun)

/kʰat̚˨˩.jɛːŋ˦˥/

From ขัด (kàt, “to go against; to oppose; etc”) + แย้ง (yɛ́ɛng, idem). Compare Lao ຂັດແຍ່ງ (khat nyǣng).

com

2019 August 10, “สรุปเหตุการณ์ประเทศที่กำลังขัดแย้งกันในตอนนี้”, in ลงทุนแมน, Bangkok: ลงทุนแมน, retrieved 2020-01-19:

sà-rùp hèet-gaan bprà-têet tîi gam-lang kàt-yɛ́ɛng gan nai dtɔɔn-níi

Summary [of] the situations [in] the countries which are being in conflict with each other at this very moment

2019 April 28, “นิติกรท้องถิ่นร้อง พ.ร.บ. จัดตั้ง อปท. ฉบับใหม่ส่อขัดรัฐธรรมนูญจากการใช้อำนาจจัดซื้อจัดจ้าง”, in ประชาชาติ, Bangkok: ประชาชาติ, retrieved 2020-01-19:

หลังจากพบว่า กฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองท้องถิ่น (อปท.) ฉบับใหม่ขัดแย้งกับมาตรา ๖ ใน พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ

lǎng-jàak póp wâa · gòt-mǎai jàt-dtâng ong-gɔɔn-bpòk-krɔɔng-sùuan-tɔ́ɔng-tìn · (ɔɔ-bpɔɔ-tɔɔ) · chà-bàp mài kàt-yɛ́ɛng gàp mâat-dtraa · hòk · nai · pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ · gaan-jàt-sʉ́ʉ-jàt-jâang lɛ́ gaan-bɔɔ-rí-hǎan pát-sà-dù pâak-rát

after finding that the new law [on] establishment [of] local administrative organs (LAOs) is contrary to section 6 of the Act [on] Procurement and Administration [of] Supplies [of] Public Sector.

1939 October 26, “พระราชบัญญัติวินัยข้าราชการกรมราชทัณฑ์ พุทธศักราช ๒๔๘๒”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-12, archived from the original on 2020-07-19:

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกบรรดาบทกฎหมาย...ซึ่งขัดแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้

mâat-dtraa · sǎam · hâi yók-lə̂ək ban-daa bòt gòt-mǎai ... sʉ̂ng kàt-yɛ́ɛng gàp bòt hɛ̀ng prá-râat-chá-ban-yàt níi

Section 3 All the legal provisions...which are contrary to the provisions of this Act shall be repealed.

to be contrary; to be in conflict; to be incompatible; to be at variance; to disagree; to differ.

ย้อนแย้ง

yɔ́ɔn-yɛ́ɛng


แย้ง

yɛ́ɛng (romanization)
การแย้ง (abstract-noun)

ย้อนแย้ง

yɔ́ɔn-yɛ́ɛng


นำพา

th-verb

นำพา • (nam-paa) (abstract noun การนำพา)

nam-paa (romanization)
การนำพา (abstract-noun)

(chiefly in the negative) to pay attention to; to take an interest in.


ประกอบ

ประกอบ • (bprà-gɔ̀ɔp) (abstract noun การประกอบ)

bprà-gɔ̀ɔp (romanization)
การประกอบ (abstract-noun)

Compare Khmer ផ្គួប (phkuəp), Mon ဗ္ဂပ် / ဗဂပ်. Possibly relate to ประกบ (bprà-gɔ̀ɔp).

to be an accessory; to be in addition to.


เช่า

châo (romanization)
การเช่า (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຊົ່າ (sao). Compare also Middle Chinese 租 (MC tsu).


เจียม

เจียม • (jiiam) (abstract noun การเจียม)

jiiam (romanization)
การเจียม (abstract-noun)

Possibly borrowed from Teochew 謙 /谦 (kiam¹).


เดือด

เดือด • (dʉ̀ʉat) (abstract noun การเดือด)

dʉ̀ʉat (romanization)
การเดือด (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗɤːtᴰ (“to boil (intransitive)”).
Cognate with Lao ເດືອດ (dư̄at), Isan เดือด, Northern Thai ᨯᩮᩬᩥᨯ, Khün ᨯᩮᩨ᩠ᨯ, Lü ᦵᦡᦲᧆᧈ (ḋoed¹), Shan လိူတ်ႇ (lòet), Zhuang ndued (“fever”) (dialectal).

cog

Lü ᦵᦡᦲᧆᧈ (ḋoed¹)

เดือดร้อน

dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn

(figurative) to be furious; to be in a rage.


วิบัติ

th-verb

วิบัติ • (wí-bàt) (abstract noun การวิบัติ or ความวิบัติ)

wí-bàt (romanization)
การวิบัติ (abstract-noun)
ความวิบัติ (abstract-noun)
พิบัติ (alternative)

From Pali vipatti (“danger, peril; disaster, calamity”) or Sanskrit विपत्ति (vipatti, idem). Cognate with Khmer វិបត្តិ (vipatteʼ), Lao ວິບັດ (wi bat).

bor

(elegant) to undergo danger or peril; to undergo disaster or calamity; to undergo destruction or ruination.

(elegant) to undergo error or failure; to be inaccurate or incorrect; to be defective or imperfect.

(computing) to be corrupt; to undergo corruption.


ปลอด

th-verb

ปลอด • (bplɔ̀ɔt) (abstract noun การปลอด)

bplɔ̀ɔt (romanization)
การปลอด (abstract-noun)

ปลอดคน

to have no one; to be without [any]one; to be away [from] people

ปลอดเชื้อ

เขตปลอดภาษี

(of someone or something unwanted) to be without; to have none; to be free (from); to be away (from).


แหน

แหน • (hɛ̌ɛn)

Cognate with Zhuang hen (“to keep watch over”), Zuojiang Zhuang hen.

to treasure; to keep for oneself; to hold onto


ตื่นเต้น

ตื่นเต้น • (dtʉ̀ʉn-dtên) (abstract noun การตื่นเต้น or ความตื่นเต้น)

dtʉ̀ʉn-dtên (romanization)
การตื่นเต้น (abstract-noun)
ความตื่นเต้น (abstract-noun)

com

ตื่น (dtʉ̀ʉn) + เต้น (dtên)


โดยสาร

th-verb

โดยสาร • (dooi-sǎan) (abstract noun การโดยสาร)

dooi-sǎan (romanization)
การโดยสาร (abstract-noun)

(transitive) to travel in a vehicle; to take passage.


พิทักษ์

พิทักษ์ • (pí-ták) (abstract noun การพิทักษ์)

pí-ták (romanization)
การพิทักษ์ (abstract-noun)


ชัก

chák (romanization)
การชัก (abstract-noun)

to pull, draw, or drag (to a certain direction, as up, out, away, back and forth, etc).

(archaic) to extend; to enlarge; to prolong.

(archaic, of a string instrument) to play with a bow.

(archaic) to refer; to cite; to allude; to invoke.

(of an expression, emotion, attitude, etc, now chiefly in negative senses) to make; to express; to show; to assume.

emotion; attitude; etc; emotion; attitude; etc

to undergo a spasmodic muscular movement: to jerk, to twitch, to be cramped, to be convulsed, etc.

(auxiliary) to begin, to start; to become, to get.


ฝึก

fʉ̀k (romanization)
การฝึก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຝຶກ (fưk) or ເຝິກ (fœk), Northern Thai ᨺᩧ᩠ᨠ or ᨺᩮᩥ᩠ᨠ, Khün ᨺᩧ᩠ᨠ, Lü ᦵᦚᦲᧅ (ḟoek), Shan ၽိုၵ်း (phúek) or ၾိုၵ်း (fúek), Tai Nüa ᥜᥫᥐᥱ (fǒek), Ahom 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (phük), and Zhuang faek.

cog

Lü ᦵᦚᦲᧅ (ḟoek)

นักเรียนใหม่คนนั้นฝึกอ่านภาษาไทยจนเก่ง

nák-riian mài kon nán fʉ̀k àan paa-sǎa tai jon gèng

That new student practiced reading Thai until he is good at it.

พ่ออยากฝึกลูกให้เป็นคนมีวินัย

pɔ̂ɔ yàak fʉ̀k lûuk hâi bpen kon mii wí-nai

I (the father) want to teach my kids self-discipline.

(intransitive, transitive) to practise; to drill; to train, to teach.


อ้าง

âang (romanization)
การอ้าง (abstract-noun)

Cognate with Lao ອ້າງ (ʼāng), Lü ᦀᦱᧂᧉ (˙ʼaang²).

Lü ᦀᦱᧂᧉ (˙ʼaang²)


ควัก

kwák (romanization)
การควัก (abstract-noun)


เศร้า

th-verb

เศร้า • (sâo) (abstract noun การเศร้า or ความเศร้า)

sâo (romanization)
การเศร้า (abstract-noun)
ความเศร้า (abstract-noun)
เส้า (alternative)

desc

→ Khmer: សៅ (saw, “impure; unclean; muddy”)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩢ᩶ᩣ (“sad; dark; dusky”), Lao ເສົ້າ (sao), Shan သဝ်ႈ (sāo), Tai Nüa ᥔᥝᥲ (sàw, “dirty”), Phake ꩬွ် (saw, “gloomy (sky)”), Ahom 𑜏𑜧 (saw).

cog

(archaic) to be dirty; to be dusky; to be gloomy.


โชว์

choo (romanization)
การโชว์ (abstract-noun)

(colloquial) to show; to present; to reveal.

(colloquial) to show off; to brag; to boast.


ริเริ่ม

th-verb

ริเริ่ม • (rí-rə̂əm) (abstract noun การริเริ่ม)

rí-rə̂əm (romanization)
การริเริ่ม (abstract-noun)

com

ริ (rí) + เริ่ม (rə̂əm)

ริเริ่มโครงการช่วยเหลือประชาชน

rí-rə̂əm kroong-gaan chûai-lʉ̌ʉa bprà-chaa-chon

to initiate a program to aid the citizens


ฝึกปรือ

th-verb

ฝึกปรือ • (fʉ̀k-bprʉʉ) (abstract noun การฝึกปรือ)

fʉ̀k-bprʉʉ (romanization)
การฝึกปรือ (abstract-noun)

/fɯk̚˨˩.prɯː˧/

ฝึกปรือฝีมือเพื่อเตรียมพร้อมที่จะนำไปใช้ในชีวิตการทำงาน

fʉ̀k-bprʉʉ fǐi-mʉʉ pʉ̂ʉa dtriiam-prɔ́ɔm tîi jà nam bpai chái nai chii-wít gaan tam-ngaan

to work on one's skills to prepare for a job


ดูแล

ดูแล • (duu-lɛɛ) (abstract noun การดูแล)

duu-lɛɛ (romanization)
การดูแล (abstract-noun)

to look after; to take care of; to tend to; to supervise.


ปรนนิบัติ

ปรนนิบัติ • (bpron-ní-bàt) (abstract noun การปรนนิบัติ)

bpron-ní-bàt (romanization)
การปรนนิบัติ (abstract-noun)


ชุบ

chúp (romanization)
การชุบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊຸບ (sup), Northern Thai ᨩᩩᨷ, Khün ᨩᩩᨷ, Lü ᦋᦳᧇ (tsub), and Shan ၸုပ်ႉ (tsṵ̂p).


มอด

mɔ̂ɔt (romanization)
การมอด (abstract-noun)

Might be related to วอด (wɔ̂ɔt).
Cognate with Isan มอด, Lao ມອດ (mǭt), Northern Thai ᨾᩬᨯ (mɔɔt⁵), Tai Dam ꪣꪮꪒ (ꞌmọt), Zhuang mod (dialectal).
Compare Middle Chinese 歿 (MC mwot).


ถล่ม

tà-lòm (romanization)
การถล่ม (abstract-noun)

Uncertain. Compare Khmer ទ្រោម (troom, “to sink; to subside; to collapse; to wilt; to droop; to sag”).

cog

2022 June 27, “อัฒจันทร์ถล่มกลางงานสู้กระทิงในโคลอมเบีย ดับ 4 เจ็บนับร้อย”, in one31.net:

àt-tá-jan tà-lòm glaang ngaan sûu grà-ting nai koo-lɔm-biia · dàp · sìi · jèp náp rɔ́ɔi

A stand collapsed during a bullfighting event in Colombia, [leaving] 4 dead [and] as many as 100 injured.

2024 October 3, “กำแพงเพชรอ่วม ฝนตกหนักทั้งคืน ภูเขาถล่ม เสียงดังสนั่น ชาวบ้านหวั่นไม่ปลอดภัย”, in matichon.co.th:

เสียงภูเขาถล่มดังสนั่นทั่วบริเวณ

sǐiang puu-kǎo tà-lòm dang-sà-nàn tûua bɔɔ-rí-ween

The sound of mountains collapsing deafened the entire vicinity.

2025 March 29, “จีนสร้างตึก สตง. 30 ชั้นถล่ม ไล่ลบข้อมูลโครงการหายวับเหมือนไม่เคยมีอยู่”, in mgronline.com:

จีนสร้างตึกสตง. 30 ชั้นถล่ม

jiin sâang dtʉ̀k sɔ̌ɔ-dtɔɔ-ngɔɔ · sǎam sìp · chán tà-lòm

The 30-storey State Audit Office building [that] collapsed was built by [a] Chinese [company].

(ambitransitive, of something large, vast, or tall) to collapse; to cause to collapse

2023 November 2, “กองทัพอิสราเอลทิ้งระเบิดและยิงปืนใหญ่ ถล่มฉนวนกาซาอย่างต่อเนื่องทุกช่องทาง”, in tnnthailand.com:

กองทัพอิสราเอลทิ้งระเบิดและยิงปืนใหญ่ถล่มฉนวนกาซา

gɔɔng-táp ìs-raa-eel tíng rá-bə̀ət lɛ́ ying bpʉʉn-yài tà-lòm chà-nǔuan-gaa-sâa

Israeli forces drop bombs and fire cannons to assail Gaza Strip

2023 November 28, “จุดสูงสุด-ต่ำสุดของ ‘นโปเลียน’ ชายที่ล้มล้างประชาธิปไตยในฝรั่งเศส”, in thepeople.co:

การปฏิวัติฝรั่งเศสที่เริ่มต้นด้วยการถล่มคุกบัสตีย์...นำไปสู่การตัดคอพระเจ้าหลุยส์

gaan-bpà-dtì-wát-fà-ràng-sèet tîi rə̂əm-dtôn dûai gaan tà-lòm kúk bás-dtii ... nam-bpai sùu gaan-dtàt kɔɔ prá-jâao lǔi

The French Revolution that started with the storming of the Bastille prison...led to the beheading of King Louis.

(transitive) to assail; to bombard; to storm

2024 May 15, “ต้นไม้ล้ม อันตรายจากลม พายุฝน มาดูวิธีสังเกต ป้องกัน และรับมือเมื่อเกิดเหตุ”, in sogreen.asia:

พายุฝนถล่มในหลายพื้นที่ สร้างความเสียหายต่อบ้านเรือนและทรัพย์สิน

paa-yú-fǒn tà-lòm nai lǎai pʉ́ʉn-tîi · sâang kwaam-sǐia-hǎai dtɔ̀ɔ bâan-rʉʉan lɛ́ sáp-sǐn

Rainstorms wreaked havoc in many areas, causing damage to residences and property.

2024 September 21, “อุทกภัยถล่มเมืองเชียงราย เป็นภัยพิบัติใหญ่ลำดับ 3 ในชีวิตที่เคยเจอ”, in theactive.thaipbs.or.th:

อุทกภัยถล่มเมืองเชียงราย

2025 May 10, “สภาพอากาศวันนี้ กรมอุตุฯ เตือน พายุฝนถล่ม 55 จังหวัด กทม. โดนด้วย”, in khaosod.co.th:

กรมอุตุฯเตือนพายุฝนถล่ม 55 จังหวัด กทม. โดนด้วย

grom ù-dtù dtʉʉan paa-yú-fǒn tà-lòm · hâa-sìp hâa · jang-wàt · gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ · doon dûai

Meteorological Department warns, rainstorms [will] strike 55 provinces, Bangkok [will be] affected too

(ambitransitive, figurative, often of a natural disaster) to attack, to hit; to cause trouble or disruption


บริหาร

th-verb

บริหาร • (bɔɔ-rí-hǎan) (abstract noun การบริหาร)

bɔɔ-rí-hǎan (romanization)
การบริหาร (abstract-noun)
ปริหาร (alternative)
บรรหาร (alternative)

From Pali parihāra (“attention, care, protection; honour, privilege, dignity; etc”) or Sanskrit परिहार (parihāra, “reserve; objection; repetition (of a word); etc”); perhaps via Old Khmer parihāra, parihār, paribhāra (“to have charge (of); to manage; to administer; etc”). Cognate with Modern Khmer បរិហារ (bɑɑrihaa); Lao ບໍຣິຫານ (bǭ ri hān).

bor

to exercise: to go through bodily or mental exertion for training or health improving.


ดิ้น

dîn (romanization)
การดิ้น (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨯᩥ᩠᩶ᨶ, Lao ດີ້ນ (dīn) or ດິ້ນ (din), Lü ᦡᦲᧃᧉ (ḋiin²), Shan လိၼ်ႈ (līn).

cog

Lü ᦡᦲᧃᧉ (ḋiin²)

(slang) to express annoyance or vexation.

(slang) to dance, especially to dance music.

(slang) to escape, as from an arrest, criminal charge, criminal penalty, etc.


ห่ม

hòm (romanization)
การห่ม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *homᴮ¹ (“to cover up”), from Proto-Tai *hɤmᴮ (“to cover (with cloth)”). Cognate with Northern Thai ᩉᩫ᩠᩵ᨾ, Lao ຫົ່ມ (hom), Lü ᦠᦳᧄᧈ (ḣum¹), Shan ႁူမ်ႇ (hùum), Ahom 𑜑𑜤𑜪 (huṃ), Zhuang hoemq.

cog

Lü ᦠᦳᧄᧈ (ḣum¹)

to cover; to clothe; to wrap; to enclose; to dress.


เข้าเมือง

th-verb

เข้าเมือง • (kâo-mʉʉang) (abstract noun การเข้าเมือง)

kâo-mʉʉang (romanization)
การเข้าเมือง (abstract-noun)


คลื่นใส้

คลื่นใส้ • (klʉ̂ʉn-sâi)

คลื่นไส้ คลื่นไส้#Thai


คลื่นไส้

คลื่นไส้ • (klʉ̂ʉn-sâi) (abstract noun การคลื่นไส้ or ความคลื่นไส้)

klʉ̂ʉn-sâi (romanization)
การคลื่นไส้ (abstract-noun)
ความคลื่นไส้ (abstract-noun)

compound

คลื่น (klʉ̂ʉn) + ไส้ (sâi)


ปรือ

bprʉʉ (romanization)
การปรือ (abstract-noun)


เตรียมพร้อม

th-verb

เตรียมพร้อม • (dtriiam-prɔ́ɔm) (abstract noun การเตรียมพร้อม)

dtriiam-prɔ́ɔm (romanization)
การเตรียมพร้อม (abstract-noun)


ขมา

kà-maa (romanization)
การขมา (abstract-noun)

Borrowed from Pali khamā (“forbearance; forgiveness”), from Sanskrit क्षमा (kṣamā). Cognate with Khmer ខមា (khɑɑkhɑmiə). Doublet of กษมา and ษมา.

bor+

(elegant) to beg forgiveness; to beg pardon; to offer an apology.

(Buddhism) to express an apology to a dead person by reciting a certain formula.


ปรุง

bprung (romanization)
การปรุง (abstract-noun)

Possibly from Old Khmer ប្រុង (“to get ready; to prepare”). Cognate with Lao ປຸງ (pung).

bor

to combine (ingredients); to put together; to compound.


ฉีด

chìit (romanization)
การฉีด (abstract-noun)

/t͡ɕʰiːt̚˨˩/


จุด

jùt (romanization)
การจุด (abstract-noun)

Cognate with Isan จูด, Lao ຈຸດ (chut), Northern Thai ᨧᩪᨯ (cuut²), Khün ᨧᩪᨯ (cuut²), Lü ᦈᦳᧆᧈ (ṫsud¹), Shan ၸုတ်ႇ (tsùt).

cog

Lü ᦈᦳᧆᧈ (ṫsud¹)


จุด

Compare Isan จุด, Lao ຈຸດ (chut), Khün ᨧᩩᨯ (cut⁴).


สวมเขา

th-verb

สวมเขา • (sǔuam-kǎo) (abstract noun การสวมเขา)

sǔuam-kǎo (romanization)
การสวมเขา (abstract-noun)

From สวม (sǔuam, “to put on”) + เขา (kǎo, “horn”); possibly calque of English put horns on. Compare Vietnamese cắm sừng.

com

(idiomatic) to put horns on; to cuckold.


กอปร

th-verb

กอปร • (gɔ̀ɔp)

ด้วย ด้วย#Thai

(poetic, elegant) (~ด้วย) to comprise; to be composed (of); to consist (of); to contain; to be made up (of).


โอน

oon (romanization)
การโอน (abstract-noun)

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๗๐๒...ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่า กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่
mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi sɔ̌ɔng...pûu-ráp-jam-nɔɔng chɔ̂ɔp tîi jà dâai-ráp cham-rá nîi jàak sáp-sǐn tîi jam-nɔɔng gɔ̀ɔn jâao-nîi-sǎa-man mí pák dtɔ̂ng pí-krɔ́ wâa gam-má-sìt nai sáp-sǐn jà dâai oon bpai yang bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk lɛ́ɛo rʉ̌ʉ hǎa-mâi
Section 702...The mortgagee is entitled to receive the performance of an obligation made out of the mortgaged property before ordinary creditors, without having to consider whether or not the ownership over the property has been transferred to a third party.

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:
มาตรา ๑๔๓๗ การหมั้นจะสมบูรณ์เมื่อฝ่ายชายได้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินอันเป็นของหมั้นให้แก่หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่า จะสมรสกับหญิงนั้น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt gaan-mân jà sǒm-buun mʉ̂ʉa fàai-chaai dâai sòng-mɔ̂ɔp rʉ̌ʉ oon sáp-sǐn an bpen kɔ̌ɔng-mân hâi gɛ̀ɛ yǐng pʉ̂ʉa bpen làk-tǎan wâa jà sǒm-rót gàp yǐng nán
Section 1437 An engagement shall be complete when the man side has delivered or transferred the property which is the engagement gift to the woman as evidence that the man will marry the woman.

to give up; to relinquish; to surrender; to yield.

to bend down; to curve downwards; to lean down; to lower.

to make or become humble, meek, or soft.


ดำเนิน

ดำเนิน • (dam-nəən) (abstract noun การดำเนิน)

dam-nəən (romanization)
การดำเนิน (abstract-noun)

From Old Khmer tanmer (“hike, march; journey or travel on foot”), an extended form of ter (“to go on foot; to march; to walk; etc”), from which Thai เดิน (dəən) was derived. Cognate with Modern Khmer ដំណើរ (dɑmnaə).

bor

(elegant) to walk; to step; to go or move on or as if on foot.

(formal) to carry out; to carry on; to conduct; to execute; to perform.


ซ้ำ

sám (romanization)
การซ้ำ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *zamꟲ⁴ (“to repeat; again”), from Proto-Tai *zamꟲ (“to repeat”).
Cognate with Northern Thai ᨪ᩶ᩣᩴ, Khün ᨪ᩶ᩣᩴ, Lao ຊ້ຳ (sam), Shan သမ်ႉ (sâ̰m), Tai Nüa ᥔᥛᥳ (sȧm), Phake ꩬံ (saṃ), Ahom 𑜏𑜪 (saṃ), Zhuang laemh (dialectal).


สาง

sǎang (romanization)
การสาง (abstract-noun)

Uncertain. Compare Old Khmer *rāṅ, rāṅ, rāṅṅ (“to grow light, to dawn; to rise up; auroral, dim”); Old Khmer slāṅ (“colourless; pale; pallid”); Modern Khmer ស្រាង (sraang, “auroral; dim; early”); Modern Khmer ស្លាំង (slang, “colourless; pale”), ស្រាំង (srang, “colourless; pale”).

cog

(of a charge, accusation, problem, error, etc) to make clear; to clear up; to explain; to solve.

accusation; problem; error; etc; accusation; problem; error; etc

(of hair) to make less messy by (or as if by) combing.

ดนุพล แก้วกาญจน์, หมดห่วง:
ก่อนที่เธอจะไปเป็นของคนอื่น เราจะคุยกันทั้งคืนจนจวบฟ้าสาง
gɔ̀ɔn tîi təə jà bpai bpen kɔ̌ɔng kon ʉ̀ʉn · rao jà kui gan táng kʉʉn jon-jùuap fáa sǎang
Before you leave me to become someone else's lover, we will talk together all night till the dawn breaks.

(of a dawn, morning, etc) to break; to crack; to begin to grow light in the morning.


ถีบหัวส่ง

th-verb

ถีบหัวส่ง • (tìip-hǔua-sòng) (abstract noun การถีบหัวส่ง)

tìip-hǔua-sòng (romanization)
การถีบหัวส่ง (abstract-noun)

/tʰiːp̚˨˩.hua̯˩˩˦.soŋ˨˩/

ถีบ (tìip, “to kick; to give a forceful shove with the foot”) + หัว (hǔua, “head”) + ส่ง (sòng, “to see off; to send off”); literally "to kick someone's head to send him off" or "to send someone's off by kicking his head".

com

(idiomatic) to expel, drive out, or sever relations with someone, especially when that one is of no more use.


ก้าวก่าย

th-verb

ก้าวก่าย • (gâao-gàai) (abstract noun การก้าวก่าย)

gâao-gàai (romanization)
การก้าวก่าย (abstract-noun)


บำรุง

บำรุง • (bam-rung) (abstract noun การบำรุง)

bam-rung (romanization)
การบำรุง (abstract-noun)


แทรกแซง

แทรกแซง • (sɛ̂ɛk-sɛɛng) (abstract noun การแทรกแซง)

sɛ̂ɛk-sɛɛng (romanization)
การแทรกแซง (abstract-noun)

/sɛːk̚˥˩.sɛːŋ˧/

From แทรก (sɛ̂ɛk, “to insert (between); to come (between); etc”) + แซง (sɛɛng, “to cut (in line, in front of, etc); to pull ahead; etc”).

com

2017 August 11, "๙ ศาสตราจารย์ – นักวิชาการ ๒๖๐ คน ลงชื่อคัดค้านใช้ ม. ๔๔ แทรกแซงการบริหารมหา'ลัย", in matichon.co.th, มติชนออนไลน์:
เครือข่ายคณาจารย์และบุคลากรอุดมศึกษาไทยได้ออกแถลงการณ์คัดค้านใช้มาตรา ๔๔ แทรกแซงการบริหารมหาวิทยาลัย
krʉʉa-kàai ká-naa-jaan lɛ́ bùk-ká-laa-gɔɔn ù-dom-sʉ̀k-sǎa tai dâai ɔ̀ɔk tà-lɛ̌ɛng-gaan kát-káan chái mâat-dtraa · sìi-sìp-sìi · sɛ̂ɛk-sɛɛng gaan-bɔɔ-rí-hǎan má-hǎa-wít-tá-yaa-lai
The network of higher education teaching faculties and personnel has issued a statement opposing the invocation of Section 44 to interfere with the administration of universities.


ครอบคลุม

th-verb

ครอบคลุม • (krɔ̂ɔp-klum) (abstract noun การครอบคลุม)

krɔ̂ɔp-klum (romanization)
การครอบคลุม (abstract-noun)


อธิฐาน

อธิฐาน • (à-tí-tǎan)

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.tʰaːn˩˩˦/

อธิษฐาน อธิษฐาน#Thai

อธิฏฐาน อธิฏฐาน#Thai

misspelling of อธิษฐาน (à-tít-tǎan) or อธิฏฐาน


เกาะชายกระโปรง

เกาะชายกระโปรง

เกาะชายกระโปรง • (gɔ̀-chaai-grà-bproong) (abstract noun การเกาะชายกระโปรง)

gɔ̀-chaai-grà-bproong (romanization)
การเกาะชายกระโปรง (abstract-noun)

เกาะ (gɔ̀, “to grab; to hold”) + ชาย (chaai, “edge”) + กระโปรง (grà-bproong, “skirt”); literally "to grab the edge of a skirt".

com

(idiomatic, derogatory, used of a man) to depend on a woman for livelihood.


ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

th-verb

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา • (dtàk-náam-sài-gà-lòok-chá-ngôok-duu-ngao) (abstract noun การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา)

การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา (abstract-noun)

/tak̚˨˩.naːm˦˥.saj˨˩.ka˨˩.loːk̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ŋoːk̚˥˩.duː˧.ŋaw˧/

ตัก (dtàk, “to scoop”) + น้ำ (náam, “water”) + ใส่ (sài, “into”) + กะโหลก (gà-lòok, “(coconut) shell”) + ชะโงก (“to crane forwards”) + ดู (duu, “to look; to see; to watch”) + เงา (ngao, “reflection”); literally "scoop water into a shell and crane forwards to see your reflection in there".

com

(idiomatic and derogatory) to know one's place.

en-ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา-th-verb-AmASZ~yL


ช่วยเหลือ

th-verb

ช่วยเหลือ • (chûai-lʉ̌ʉa) (abstract noun การช่วยเหลือ or ความช่วยเหลือ)

chûai-lʉ̌ʉa (romanization)
การช่วยเหลือ (abstract-noun)
ความช่วยเหลือ (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯j˥˩.lɯa̯˩˩˦/

com

ช่วย (chûai) + เหลือ (lʉ̌ʉa)


เหลือ

th-verb

เหลือ • (lʉ̌ʉa) (abstract noun การเหลือ)

lʉ̌ʉa (romanization)
การเหลือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰlɯəᴬ (“to be left over”). Cognate with Lao ເຫຼືອ (lư̄a), Lü ᦵᦜᦲ (l̇oe), Shan လိူဝ် (lǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜈𑜫 (lüw), Zhuang lw, Nong Zhuang low.

cog

Lao ເຫຼືອ (lư̄a)

เหลือเชื่อ

lʉ̌ʉa-chʉ̂ʉa

to be in excess; to be available beyond need.


ก้ม

gôm (romanization)
การก้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *kɤmꟲ (“to bend over”).
Cognate with Lao ກົ້ມ (kom); Shan ၵူမ်ႈ (kūum); Ahom 𑜀𑜤𑜪 (kuṃ); Zhuang gumx (dialectal), goemj (dialectal) and ngoemj (dialectal).


พีอาร์

th-verb

พีอาร์ • (pii-aa) (abstract noun การพีอาร์)

pii-aa (romanization)
การพีอาร์ (abstract-noun)

/pʰiː˧.ʔaː˧/

From English PR, initialism of public relations.

(colloquial) to advertise; to boost; to promote; to publicise.


ลัก

lák (romanization)
การลัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.lakᴰ (“to steal”), from Old Chinese 賊 (OC *zɯːɡ) or Old Chinese 掠 (OC *ɡ·raŋs, *ɡ·raɡ).
Cognate with Northern Thai ᩃᩢ᩠ᨠ, Lao ລັກ (lak), Lü ᦟᧅ (lak), Shan လၵ်ႉ (lâ̰k), Ahom 𑜎𑜀𑜫 (lak), Saek ลั̄ก, Zhuang laeg.


เออออ

เออออ • (əə-ɔɔ) (abstract noun การเออออ)

əə-ɔɔ (romanization)
การเออออ (abstract-noun)

com

เออ (əə) + ออ (ɔɔ)

เออออห่อหมก

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk


ห้อ

th-verb

ห้อ • (hɔ̂ɔ)

Compare Teochew 飛 /飞 (hui1, “to fly”) (as in 飛馳 /飞驰 (“to run at high speed”)).


ห้อ

ห้อ • (hɔ̂ɔ)


ทำมาหากิน

ทำมาหากิน • (tam-maa-hǎa-gin) (abstract noun การทำมาหากิน)

tam-maa-hǎa-gin (romanization)
การทำมาหากิน (abstract-noun)


อดทน

อดทน • (òt-ton) (abstract noun การอดทน or ความอดทน)

òt-ton (romanization)
การอดทน (abstract-noun)
ความอดทน (abstract-noun)

From อด (òt) + ทน (ton). Cognate with Lao ອົດທົນ (ʼot thon).


กรอง

grɔɔng (romanization)
การกรอง (abstract-noun)

From Old Khmer ត្រង (traṅa, “to screen; to strain; to filter”). Cognate with Khmer ត្រង (trɑɑng).


สอบถาม

th-verb

สอบถาม • (sɔ̀ɔp-tǎam) (abstract noun การสอบถาม)

sɔ̀ɔp-tǎam (romanization)
การสอบถาม (abstract-noun)

/sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/


อือออ

อือออ • (ʉʉ-ɔɔ) (abstract noun การอือออ)

ʉʉ-ɔɔ (romanization)
การอือออ (abstract-noun)


เออออห่อหมก

เออออห่อหมก • (əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk) (abstract noun การเออออห่อหมก)

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk (romanization)
การเออออห่อหมก (abstract-noun)

/ʔɤː˧.ʔɔː˧.hɔː˨˩.mok̚˨˩/

From เออออ (əə-ɔɔ, “to agree; to concur”) + ห่อหมก (hɔ̀ɔ-mòk, “amok, a Thai dish”).
The second component, hɔ̀ɔ-mòk, has no special meaning here; it is just added to rhyme with the first component, əə-ɔɔ.

com

(colloquial) to agree; to go along with; to approve.


ปั้น

bpân (romanization)
การปั้น (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *panꟲ² (“to mold (clay); to clench; to wring; to fist”). Cognate with Southern Thai ปั้น (“to shape; to squeeze”), Isan ปั้น, Lao ປັ້ນ (pan), Northern Thai ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (pan³), Khün ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (pan³), Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²), Tai Dam ꪜ꫁ꪽ, Shan ပၼ်ႈ (pān, “to grasp; to squeeze”), Tai Nüa ᥙᥢᥲ (pàn), Phake ပꩫ် (pan), Ahom 𑜆𑜃𑜫 (pan, “to grasp; to squeeze”).

cog

Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²)

(used of soft or malleable things, as clay, plasticine, wax, dough, etc) to shape or form by kneading, massaging, pressing, squeezing, or the like.

(used negatively) to concoct; to create; to devise; to fabricate; to invent.

(figurative) to train: to guide or teach, as by subjecting to exercises or experiences.


ลงทุน

th-verb

ลงทุน • (long-tun) (abstract noun การลงทุน)

long-tun (romanization)
การลงทุน (abstract-noun)


สหบาทา

From สห (sà-hà-, “united”) + บาทา (baa-taa, “foot”); literally "united feet".

com

รวบหนุ่ม 17 ถูกสหบาทา ชักมีดกะซวกขาอริเสียชีวิต

A 17-year-old young man was arrested who was "attacked with united feet." and pulled a knife and stabbed an enemy's leg to died.

(slang, humorous) to subject to such an action; to so attack (with feet or not).


กินแกลบ

th-verb

กินแกลบ • (gin-glɛ̀ɛp)

From กิน (gin, “to eat”) + แกลบ (glɛ̀ɛp, “rice hull”); literally "to eat rice hulls".

com

(idiomatic, figuratively referring to the situation in which a person has to consume rice hulls instead of actual rice) to be impoverished; to be in poverty.

(idiomatic, obsolete, from the behaviour of pigs) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


กินหญ้า

th-verb

กินหญ้า • (gin-yâa)

Fom กิน (gin, “to eat”) + หญ้า (yâa, “grass”); from the behaviour of water buffaloes, the animal representing stupidity in the Thai culture.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


เรอ

rəə (romanization)
การเรอ (abstract-noun)


ตัก

dtàk (romanization)
การตัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *takᴰ (“to scoop”). Cognate with Lao ຕັກ (tak), Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨠ, Lü ᦎᧅ (ṫak), Shan တၵ်း (ták), Zhuang daek, Bouyei dagt.

to ladle out; to dip out; to scoop (with a dipper).


เลื่อย

th-verb

เลื่อย • (lʉ̂ai) (abstract noun การเลื่อย)

lʉ̂ai (romanization)
การเลื่อย (abstract-noun)

Cognate with Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay), Shan လိူဝ်ႈ (lōe). Compare Burmese လွှ (hlwa.).

cog

Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay)


ตะไบ

th-verb

ตะไบ • (dtà-bai) (abstract noun การตะไบ)

dtà-bai (romanization)
การตะไบ (abstract-noun)


งง

งง • (ngong) (abstract noun การงง or ความงง)

ngong (romanization)
การงง (abstract-noun)
ความงง (abstract-noun)

Cognate with Lao ງົງ (ngong). Compare เง็ง (ngeng).

to be stunned; to be stupefied; to be dazed.

to be confused; to be puzzled; to be addled.


ปากว่าตาขยิบ

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ว่า (wâa, “to say; to speak; to utter”) + ตา (dtaa, “eye”) + ขยิบ (kà-yìp, “to wink”); literally "the mouth says, the eye winks".

com

(idiomatic) to say something whilst thinking or intending otherwise; to say something which is not in line with one's actual thought or intention.


จม

jom (romanization)
การจม (abstract-noun)

From Proto-Tai *cɤmᴬ (“to sink”). Cognate with Northern Thai ᨧᩫ᩠ᨾ, Lao ຈົມ (chom), Lü ᦈᦳᧄ (ṫsum), Shan ၸူမ် (tsǔum), Ahom 𑜋𑜤𑜉𑜫 (chum), Zhuang caem.


ตั้งไข่

th-verb

ตั้งไข่ • (dtâng-kài) (abstract noun การตั้งไข่)

dtâng-kài (romanization)
การตั้งไข่ (abstract-noun)

From ตั้ง (dtâng, “to set up; to place up”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to set up an egg".

com

(idiomatic) to teach (a toddler) to stand or walk.


แวววาว

th-verb

แวววาว • (wɛɛo-waao) (abstract noun การแวววาว)

wɛɛo-waao (romanization)
การแวววาว (abstract-noun)


ยิงกระต่าย

ยิงกระต่าย • (ying-grà-dtàai) (abstract noun การยิงกระต่าย)

ying-grà-dtàai (romanization)
การยิงกระต่าย (abstract-noun)

From ยิง (ying, “to shoot”) + กระต่าย (grà-dtàai, “rabbit”), referring to a male urinating at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a male) to urinate.


เก็บดอกไม้

th-verb

เก็บดอกไม้ • (gèp-dɔ̀ɔk-máai) (abstract noun การเก็บดอกไม้)

gèp-dɔ̀ɔk-máai (romanization)
การเก็บดอกไม้ (abstract-noun)

From เก็บ (gèp, “to pick”) + ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”), referring to a female urinating in the bushes at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a female) to urinate.


ขจร

kà-jɔɔn (romanization)
การขจร (abstract-noun)
กำจร (alternative)

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/

From Sanskrit खचर (khacara, “moving in the air; flying”) or Pali khacara. cognate with Khmer ខ្ចរ (khcɑɑ)

der

(elegant) to circulate; to diffuse; to pervade; to reek; to spread.


ขจาย

kà-jaai (romanization)
กำจาย (alternative)
กระจาย (alternative)

From Old Khmer ក្ជាយ (kjāya), ខ្ចាយ (khcāya, “to disperse; to scatter; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចាយ (khcaay).

(dated, poetic) to circulate; to disseminate; to distribute; to propagate; to spread.

(dated, poetic) to dissipate; to disperse; to scatter.


บันดาล

th-verb

บันดาล • (ban-daan) (abstract noun การบันดาล)

ban-daan (romanization)
การบันดาล (abstract-noun)

From Old Khmer pantāla, pānatāla (“to scatter, to spread; to enlarge, to expand; to develop; to bring about, to cause, to engender, to produce; etc”). Cognate with Modern Khmer បណ្ដាល (bɑɑbɑndaal).

Matthew 8:2, KJV:
ดูเถิด มีคนโรคเรื้อนมานมัสการพระองค์แล้วทูลว่า "พระองค์เจ้าข้า เพียงแต่พระองค์จะโปรด ก็จะทรงบันดาลให้ข้าพระองค์สะอาดได้"
duu tə̀ət · mii kon rôok rʉ́ʉan maa ná-mát-sà-gaan prá-ong lɛ́ɛo tuun wâa · “prá-ong-jâao-kâa · piiang-dtɛ̀ɛ prá-ong jà bpròot · gɔ̂ jà song ban-daan hâi kâa-prá-ong sà-àat dâai”
And, behold, there came a leper and worshipped him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean.

(especially by supernatural power or as an emotional effect) to bring about; to cause; to create; to give rise (to); to engender; to make; to produce.


อัฐยายซื้อขนมยาย

อัฐยายซื้อขนมยาย • (àt-yaai-sʉ́ʉ-kà-nǒm-yaai)

อัฐ (àt, “money”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”) + ซื้อ (sʉ́ʉ, “to buy; to purchase”) + ขนม (kà-nǒm, “sweet food; snack”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”); literally "to buy grannie's snack (using) grannie's money".

com

(idiomatic) to pay the bride price using money from the bride's family.

(idiomatic) to buy a product using money from the seller.


น็อก

nɔ́k (romanization)
การน็อก (abstract-noun)

หมวกกันน็อก

to hit the solid object (used with head).

to be unconscious (because one's head is hit or other causes).

to unusually stop running/working on its own (used with engine or machine).


ทอน

tɔɔn (romanization)
การทอน (abstract-noun)


ทิป

típ (romanization)
การทิป (abstract-noun)


ครอบ

krɔ̂ɔp (romanization)
การครอบ (abstract-noun)

From Old Khmer ករប៑ (karap), គរោប៑ (garop), °គរោប (°garopa), គរៅប៑ (garaup, “cover”). Cognate with Modern Khmer គ្រប (krɔɔp).


กำเนิด

th-verb

กำเนิด • (gam-nə̀ət) (abstract noun การกำเนิด)

gam-nə̀ət (romanization)
การกำเนิด (abstract-noun)

From Old Khmer kamฺneta (“to originate; birth; source; origin”), an infixed derivative of កើត (kaət, “to be born; to be created”), which is related to Thai เกิด (gə̀ət, “to be born”).


กร่อน

th-verb

กร่อน • (grɔ̀n) (abstract noun การกร่อน)

grɔ̀n (romanization)
การกร่อน (abstract-noun)


ควักเนื้อ

ควักเนื้อ • (kwák-nʉ́ʉa) (abstract noun การควักเนื้อ)

kwák-nʉ́ʉa (romanization)
การควักเนื้อ (abstract-noun)

ควัก (kwák, “to gouge out”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh; meat”).

com

(idiomatic) to pay something for someone because the latter does not have enough money.

(idiomatic) to finance an activity using one's personal funds, especially when running out of capital or when not necessary to do so.


หลาม

lǎam (romanization)
การหลาม (abstract-noun)


ทรุด

sút (romanization)
การทรุด (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer *ស្រុត៑ (*srut, “to cave in; to sink; to subside”); ultimately from Sanskrit द्रुड् (druḍ, “to perish; to sink”). Cognate with Modern Khmer ស្រុត (srot), ទ្រុឌ (trut), ទ្រុត (trut). Extended as Old Khmer សំម្រុត៑ (saṃmrut, “cave-in; landslide”), from which Thai ชำรุด was derived.

cog

to collapse; to cave in; to fall; to sink; to subside.

(of a condition, state, or situation, as a health condition, economic condition, etc) to decline; to deteriorate; to worsen.

or situation; economic condition; etc; or situation; economic condition; etc


บำเพ็ญ

th-verb

บำเพ็ญ • (bam-pen) (abstract noun การบำเพ็ญ)

bam-pen (romanization)
การบำเพ็ญ (abstract-noun)

From Old Khmer បំពេញ (paṃbeña), បំពើញ (paṃbœña), ពម្ព្វេញ (bambveña), ពហពេង (bahabēṅa, “to complete, to fill, to make full; to accomplish, to carry out, to fulfill, to perform”). Cognate with Modern Khmer បំពេញ (bɑmpɨñ), Lao ບຳເພັນ (bam phen).

1 Timothy 5:10, KJV:
และได้บำเพ็ญคุณความดีทุกอย่าง
lɛ́ dâai bam-pen kun kwaam-dii túk-yàang
if she have diligently followed every good work.

(of a good deed, charitable deed, religious deed, etc) to accomplish; to carry out; to fulfill; to perform.

charitable deed; religious deed; etc; charitable deed; religious deed; etc

(of a religious or spiritual attribute or quality, as merit, virtue, etc) to complete, to fill, to make full, to perfect; to accumulate, to assemble, to collect, to compile, to pile up, to store up; to build up, to develop, to grow, to increase.

(especially in a wholesome way) to behave; to conduct.


ใส่ไข่

ใส่ไข่ • (sài-kài) (abstract noun การใส่ไข่)

ใส่ ไข่ (canonical)
sài-kài (romanization)
การใส่ไข่ (abstract-noun)

ใส่ (sài, “to add; to fill; to insert”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to add an egg", referring to a cooking method to add specialities to a dish.

com

(slang, of a report, story, etc) to colour; to distort; to exaggerate; to manipulate; to misrepresent; to twist.


หมายหมั้น

th-verb

หมายหมั้น • (mǎai-mân)

หมายมั่น หมายมั่น#Thai


จุ๊บ

júp (romanization)
การจุ๊บ (abstract-noun)

(colloquial) to suck: to draw into the mouth.


ประสูติ

ประสูติ • (bprà-sùut) (abstract noun การประสูติ)

bprà-sùut (romanization)
การประสูติ (abstract-noun)
ปสูติ (alternative)

From Sanskrit प्रसूति (prasūti, “birth; generation”). Cognate with Modern Khmer ប្រសូត (prɑɑsout).

bor

(royal) to give birth; to be given birth.


กลับลำ

From กลับ (glàp, “to return; to reverse; to turn (back, upside down, inside out, etc)”) + ลำ (lam, “hull (of a ship)”).

com

(idiomatic, colloquial) to change one's mind, especially in a sudden, unexpected, or surprising manner.


พราก

prâak (romanization)
การพราก (abstract-noun)

From Proto-Tai *braːkᴰ (“to separate”).
Cognate with Lao ພາກ (phāk), Lü ᦘᦱᧅ (phaak), Shan ၽၢၵ်ႈ (phāak), Tai Nüa ᥚᥣᥐ (phaak), Zhuang byag (dialectal).


กอบ

gɔ̀ɔp (romanization)
การกอบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *koːpᴰ (“to take up in the two cupped hands”).
Cognate with Lao ກອບ (kǭp), Tai Nüa ᥐᥩᥙᥱ (kǒap), Shan ၵွပ်ႇ (kàup), Bouyei goobt, Zhuang gop.

inh

to take something with the two hands cupped together; to scoop up with the hands.


เสี้ยม

th-verb

เสี้ยม • (sîiam) (abstract noun การเสี้ยม)

sîiam (romanization)
การเสี้ยม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *siəmꟲ¹ (“to sharpen to a point”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Khün ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Lao ສ້ຽມ (sīam), Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²), Shan သဵမ်ႈ (sāem), Tai Nüa ᥔᥥᥛᥲ (sèm), Phake ꩬိမ် (sim), Ahom *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*sim).

cog

Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²)


ย้าย

yáai (romanization)
การย้าย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍ້າຍ (nyāi), Lü ᦍᦻᧉ (yaay²), Shan ယၢႆႉ (yâ̰ai).

ย้ายบ้าน


อร

Borrowed from Old Khmer ʼara, *ʼa (“glad, happy; to delight, to gladden, to please; etc”). Cognate with Modern Khmer អរ (ʼɑɑ).

(literary, poetic) to content; to delight; to gladden; to please.


พยายาม

th-verb

พยายาม • (pá-yaa-yaam) (abstract noun การพยายาม or ความพยายาม)

pá-yaa-yaam (romanization)
การพยายาม (abstract-noun)
ความพยายาม (abstract-noun)
วยายาม (alternative)

From Sanskrit व्यायाम (vyāyāma, “drill, exercise, practice; effort, exertion, struggle; etc”); perhaps via Old Khmer byāyāma, byāyām (“to strive; to struggle; to endeavor; to persist; to persevere; etc”). Cognate with Lao ພະຍາຍາມ (pha nym), Northern Thai ᨽ᩠ᨿᩣᨿᩣ᩠ᨾ, Modern Khmer ព្យាយាម (pyiəyiəm).

bor

to make an effort; to endeavor; to strive; to struggle; to try; to attempt; to persevere; to persist.

1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-05-29, archived from the original on 2020-07-09:

มาตรา ๘๐ ผู้ใดลงมือกระทำความผิด แต่กระทำไปไม่ตลอด หรือกระทำไปตลอดแล้ว แต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล ผู้นั้นพยายามกระทำความผิด

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt sìp · pûu-dai long-mʉʉ grà-tam kwaam-pìt · dtɛ̀ɛ grà-tam bpai mâi dtà-lɔ̀ɔt · rʉ̌ʉ grà-tam bpai dtà-lɔ̀ɔt lɛ́ɛo · dtɛ̀ɛ gaan-grà-tam nán mâi ban-lú pǒn · pûu nán pá-yaa-yaam grà-tam kwaam-pìt

Section 80 [When] anyone commences to commit an offence but does not carry [it] through or has carried [it] through but his action does not achieve [its] end, that one attempts to commit an offence.

ผู้ใดพยายามกระทำความผิด ผู้นั้นต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น

pûu-dai pá-yaa-yaam grà-tam kwaam-pìt · pûu nán dtɔ̂ng rá-waang-tôot sɔ̌ɔng nai sǎam sùuan kɔ̌ɔng tôot tîi gòt-mǎai gam-nòt wái sǎm-ràp kwaam-pìt nán

[When] anyone attempts to commit an offence, that one is liable to two thirds of the penalty which the law has provided for such offence.

(criminal law) to attempt: to make a substantial but unsuccessful effort (to commit a crime).


แบ

bɛɛ (romanization)
การแบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ແບ (bǣ) or ເບ (bē), Tai Dam ꪵꪚ, Zhuang mbe, Saek แบ๋, Tày be.


หลงใหล

th-verb

หลงใหล • (lǒng-lǎi) (abstract noun การหลงใหล or ความหลงใหล)

lǒng-lǎi (romanization)
การหลงใหล (abstract-noun)
ความหลงใหล (abstract-noun)

com

หลง (lǒng) + ใหล


บริจาค

th-verb

บริจาค • (bɔɔ-rí-jàak) (abstract noun การบริจาค)

bɔɔ-rí-jàak (romanization)
การบริจาค (abstract-noun)
ปริจาค (alternative)
ประจาค (alternative)
ปริจาคะ (alternative)

/bɔː˧.ri˦˥.t͡ɕaːk̚˨˩/

From Pali pariccāga (“donation, give; presentation; etc”); ultimately from Sanskrit परित्याग (parityāga), from which Thai ปริตยาค (bpà-rít-dtà-yâak) is derived. Cognate with Khmer បរិច្ចាគ (bɑɑrəccaak), Lao ບໍລິຈາກ (bǭ li chāk).


เตือน

th-verb

เตือน • (dtʉʉan) (abstract noun การเตือน)

dtʉʉan (romanization)
การเตือน (abstract-noun)

→ Khmer: តឿន (tɨən)

From Proto-Tai *tɯənᴬ (“to warn”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩮᩥ᩠ᨶ, Lao ເຕືອນ (tư̄an), Lü ᦵᦎᦲᧃ (ṫoen), Zhuang dwen, Zuojiang Zhuang dwen.

cog

Lü ᦵᦎᦲᧃ (ṫoen)

to warn, to alarm, to alert, to caution; to notify, to advise; to remind, to recall; to bring to senses.


เบียดเบียน

th-verb

เบียดเบียน • (bìiat-biian) (abstract noun การเบียดเบียน)

bìiat-biian (romanization)
การเบียดเบียน (abstract-noun)
เบียดเบียฬ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer pēta pēna (“to annoy, to bother, to trouble; to menace, to threaten; etc”), from pēta, piata (“to press; to oppress”) + pēna, piana (“to abuse; to maltreat; to mistreat”), equivalent to Thai เบียด (bìiat) + เบียน (biian). Cognate with Modern Khmer បៀតបៀន (biətbiən).

bor

Exodus 1:11, KJV:
เขาจึงตั้งนายงานให้เบียดเบียนคนอิสราเอลด้วยงานตรากตรำ
kǎo jʉng dtâng naai-ngaan hâi bìiat-biian kon ìs-raa-eel dûai ngaan dtràak-dtram
They did set over them taskmasters to afflict them with their burdens.

Exodus 1:12, KJV:
แต่ยิ่งเบียดเบียนชนชาติอิสราเอล ชนชาติอิสราเอลก็ยิ่งทวีมากขึ้น
dtɛ̀ɛ yîng bìiat-biian chon-châat ìs-raa-eel · chon-châat ìs-raa-eel gɔ̂ yîng tá-wii mâak kʉ̂n
But the more they afflicted them, the more they multiplied and grew.

to persecute; to harass; to trouble; to annoy; to disturb; to worry; to bother; to distress; to afflict.


กรรโชก

th-verb

กรรโชก • (gan-chôok) (abstract noun การกรรโชก)

gan-chôok (romanization)
การกรรโชก (abstract-noun)

กระโชก กระโชก#Thai


ลำเอียง

ลำเอียง • (lam-iiang) (abstract noun การลำเอียง or ความลำเอียง)

lam-iiang (romanization)
การลำเอียง (abstract-noun)
ความลำเอียง (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer ល្អៀង (lʼiaṅa, “to lean, to slant, to slope, to tilt; to tend, to trend; to be inclined (towards), to be calculated (to); etc”). Cognate with Modern Khmer លំអៀង (lumʼiəng) or លម្អៀង (lɔɔlumʼiəng), and ល្អៀង (lʼiəng), Lao ລຳອຽງ (lam ʼīang). Possibly doublet of เอียง (iiang).

bor+

James 2:4, KJV:
พวกท่านเองมิได้ลำเอียงและกลายเป็นผู้วินิจฉัยด้วยใจชั่วหรือ
pûuak tâan eeng mí dâai lam-iiang lɛ́ glaai bpen pûu-wí-nít-chǎi dûai jai chûua rʉ̌ʉ
Are ye not then partial in yourselves, and are become judges of evil thoughts?

to be biased; to be discriminatory; to be nonneutral; to be partial; to be prejudiced.


เข้าข้าง

th-verb

เข้าข้าง • (kâo-kâang) (abstract noun การเข้าข้าง or ความเข้าข้าง)

kâo-kâang (romanization)
การเข้าข้าง (abstract-noun)
ความเข้าข้าง (abstract-noun)

/kʰaw˥˩.kʰaːŋ˥˩/

เข้า (kâo, “to enter; to come in”) + ข้าง (kâang, “part; side”). Cognate with Lao ເຂົ້າຂ້າງ (khao khāng).


ส่อง

sɔ̀ng (romanization)
การส่อง (abstract-noun)
ถ่อง (alternative)
ฉ่อง (alternative)

Cognate with Northern Thai ᩈᩬ᩵ᨦ, Lao ສ່ອງ (sǭng), Lü ᦉᦸᧂᧈ (ṡoang¹), Tai Dam ꪎ꪿ꪮꪉ, Shan သွင်ႇ (sàung) and ထွင်ႇ (thàung), Tai Nüa ᥔᥩᥒᥱ (sǒang), ᥗᥩᥒᥱ (thǒang) and ᥖᥩᥒᥱ (tǒang), Ahom 𑜏𑜨𑜂𑜫 (soṅ).

cog

Lü ᦉᦸᧂᧈ (ṡoang¹)

to emit light: to glow, to shine, to beam, to radiate, etc.

to look into the dark or look at or observe something in the dark, with the help of a light.

to look (at, into, through, etc); to look fixedly or intently; to observe.

(slang, of a weapon) to aim, to point; to discharge, to shoot, to fire.


ผนวช

th-verb

ผนวช • (pà-nùuat) (abstract noun การผนวช)

pà-nùuat (romanization)
การผนวช (abstract-noun)

From Old Khmer ផ្នូស (phnūsa), ផ្នូស្ស (phnūssa), ផ្នួស (phnwsa), Pre-Angkorian Old Khmer ប្នោស៑ (pnos), or Angkorian Old Khmer ផ្ន្វស៑ (phnvas), ផ្នោស៑ (phnos), ប្នោស៑ (pnos, “to be in holy orders; holy orders”), extended forms of បោស៑ (pos), ប្វាស៑ (pvās), ប្វស៑ (pvas), from which Thai บวช (bùuat) was derived. The final is also changed to ช to correspond Pali pabbajjā. Cognate with Modern Khmer ផ្នួស (phnuəh).

(royal) to ordain; to confer holy orders upon; to invest with priesthood; to consecrate as a priest.

(royal) to be ordained; to be conferred holy orders upon; to enter priesthood; to become or be a priest.


เจิม

jəəm (romanization)
การเจิม (abstract-noun)

Perhaps from Old Khmer *ចេំ (*ceṃ, “to increase; to enhance; to go over; to go beyond”).

bor

to add; to make additions (to); to increase; to enhance; to supplement; to aggrandise; to expand; to enlarge.

(religion) to mark white spots on someone or something using a consecrated perfuming powder liquid on an auspicious occasion, as during an inaugural or wedding ceremony.

(slang, humorous) to inaugurate; to commence; to begin; to start; to initiate; to open first; to try first; to do first.


แถม

tɛ̌ɛm (romanization)
การแถม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 添 (MC them, “to add”), Thai เติม (dtəəm), Lao ແຖມ (thǣm), Northern Thai ᨳᩯ᩠ᨾ, Khün ᨳᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦏᧄ (ṫhaem), Shan ထႅမ် (thěm) and Vietnamese thêm.

to add on (to) for good measure, e.g. as a bonus or premium.


ฟันธง

th-verb

ฟันธง • (fan-tong) (abstract noun การฟันธง)

fan-tong (romanization)
การฟันธง (abstract-noun)

ฟัน (fan, “to strike down (with)”) + ธง (tong, “banner; flag”).

com

(idiomatic) to affirm, to confirm; to give a conclusive decision, to make a clear determination, to make a decisive ruling.


แนะนำ

th-verb

แนะนำ • (nɛ́-nam) (abstract noun การแนะนำ)

nɛ́-nam (romanization)
การแนะนำ (abstract-noun)

From แนะ (nɛ́) + นำ (nam). Cognate with Lao ແນະນຳ (næ nam).

to advise; to guide; to suggest; to recommend.


คล้อง

คล้อง • (klɔ́ɔng) (abstract noun การคล้อง)

klɔ́ɔng (romanization)
การคล้อง (abstract-noun)

to wear around (one's neck); to rope, to lasso, to snare.


ประมวล

ประมวล • (bprà-muuan) (abstract noun การประมวล)

bprà-muuan (romanization)
การประมวล (abstract-noun)
ประมวญ (alternative archaic dated obsolete)


ถอนใจ

ถอนใจ • (tɔ̌ɔn-jai) (abstract noun การถอนใจ)

tɔ̌ɔn-jai (romanization)
การถอนใจ (abstract-noun)

/tʰɔːn˩˩˦.t͡ɕaj˧/


บาน

baan (romanization)
การบาน (abstract-noun)


บาน

Borrowed from Old Khmer បាន (“to get; to obtain; to be able to”) or Middle Khmer បាន (“idem”).


หลอน

th-verb

หลอน • (lɔ̌ɔn) (abstract noun การหลอน or ความหลอน)

lɔ̌ɔn (romanization)
การหลอน (abstract-noun)
ความหลอน (abstract-noun)

(archaic) to bait, to entice, to entrap, to lure, to tempt; to deceive, to delude, to mislead, to swindle.

to appear or visit as a ghost or spirit;

(slang) to appear or visit, especially unwelcomely;

to disturb or trouble mentally or emotionally;

to haunt:
to remain; to recur persistently.

(slang) to freak out; to scare; to frighten.


เสก

sèek (romanization)
การเสก (abstract-noun)
เศก (alternative obsolete)

Compare Khmer សេក (seek), សែក (saek, “to recite magic incantations”).

(of a magical spell, religious word, etc) to pronounce; to chant; to cast.

religious word; etc; religious word; etc

ขอพระเจ้าเสกแหวนสองวงนี้ ซึ่งท่านทั้งสองจะสวมให้แก่กันและกัน เพื่อเป็นเครื่องหมายแสดงความรักและความซื่อสัตย์

kɔ̌ɔ prá-jâao sèek wɛ̌ɛn sɔ̌ɔng wong níi · sʉ̂ng tâan táng sɔ̌ɔng jà sǔuam hâi gɛ̀ɛ gan lɛ́ gan · pʉ̂ʉa bpen krʉ̂ʉang-mǎai sà-dɛɛng kwaam-rák lɛ́ kwaam-sʉ̂ʉ-sàt

May the Lord bless these rings, which you will give to each other as the sign of your love and fidelity.

พระเจ้าข้า โปรดเสกแหวนสองวงนี้ ซึ่งข้าพเจ้าเสกในพระนามของพระองค์ เพื่อให้ผู้สวมนั้นถือซื่อสัตย์ต่อกัน ดำรงอยู่ในสันติสุขและความโปรดปรานของพระองค์ จะได้เจริญชีวิตอยู่ในความรักต่อกันตลอดไป ทั้งนี้ อาศัยพระบารมีพระคริสต์เจ้าของข้าพเจ้าทั้งหลาย

prá-jâao-kâa · bpròot sèek wɛ̌ɛn sɔ̌ɔng wong níi · sʉ̂ng kâa-pá-jâao sèek nai prá naam kɔ̌ɔng prá-ong · pʉ̂ʉa hâi pûu sǔuam nán tʉ̌ʉ sʉ̂ʉ-sàt dtɔ̀ɔ gan · dam-rong yùu nai sǎn-dtì-sùk lɛ́ kwaam-bpròot-bpraan kɔ̌ɔng prá-ong · jà dâai jà-rəən chii-wít yùu nai kwaam-rák dtɔ̀ɔ gan dtà-lɔ̀ɔt bpai · táng-níi · aa-sǎi prá baa-rá-mii prá krít jâao kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao táng-lǎai

Bless, O Lord, these rings which we bless in your name, so that those who wear them may remain entirely faithful to each other, abide in peace and in your will, and live always in mutual charity, through Christ our Lord.

to consecrate or sanctify, especially through magic, magical spells, religious words, etc.

to cause or create using magic or supernatural power.

(slang, humorous) to create or bring about within a little time as if using magic or supernatural power.


เสก

Perhaps clipping of อภิเสก, from Pali abhiseka (“consecration”). Compare Khmer សេក (seek, “watering, sprinkling water; bath, shower; etc”), Lao ເສກ (sēk).

cog

2005, เจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๔, อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง, →ISBN, page 204:
จึ่งโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้พระยามนตรีสุริยวงษคุมเครื่องอิสริยยศสุพรรณบัฏไปเสกองค์พระนโรดมด้วยเรือรบกลไฟฝรั่งเสศ
jʉ̀ng bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m hâi prá-yaa mon-dtrii sù-rí-wong kum krʉ̂ʉang-ìt-sà-rí-yá-yót sù-pan-ná-bàt bpai sèek ong prá ná-roo-dom dûai rʉʉa-róp gon-fai fà-ràng-sèet
So [His Majesty], with his mercy upon all heads and crowns, allowed Duke Montri Suri Wong to escort the emblems of dignity and a golden card for anointing His Highness Prince Narodom [to Cambodia] via a French steam-powered warship.

(archaic) to ceremonially consecrate or sanctify through ritual watering or bathing.


แย้ม

yɛ́ɛm (romanization)
การแย้ม (abstract-noun)

to burst into bloom, to blossom; to open up; to reveal.


หยอก

yɔ̀ɔk (romanization)
การหยอก (abstract-noun)


สลบ

sà-lòp (romanization)
การสลบ (abstract-noun)

Probably from Old Khmer sanlapa (“to faint, to loss consciousness, to swoon; to cause to loss consciousness, to put to sleep”). Cognate with Modern Khmer សន្លប់ (sɑɑsɑnlɑp), ស្រឡប់ (srɑɑlɑp), ស្លប (slɑɑp).

bor

to faint; to loss consciousness; to swoon.

to cause to loss consciousness; to put to sleep.


ปล่อยวาง

th-verb

ปล่อยวาง • (bplɔ̀i-waang) (abstract noun การปล่อยวาง or ความปล่อยวาง)

bplɔ̀i-waang (romanization)
การปล่อยวาง (abstract-noun)
ความปล่อยวาง (abstract-noun)

ปล่อย (bplɔ̀i, “to discharge; to release; to set at liberty; etc”) + วาง (waang, “to discharge; to lay down, to place down, to put down; etc”).

com

to pay less attention (to); to care less (about); to unwind; to loosen one's grip (on); to let oneself go; to act in a relaxed or uninhibited way; to become less constrained.


ปล่อย

th-verb

ปล่อย • (bplɔ̀i) (abstract noun การปล่อย)

bplɔ̀i (romanization)
การปล่อย (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *plɔːjᴮ² (“to release; to set free”); Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩬ᩠᩵ᨿ, Khün ᨸᩭ᩵, Lao ປ່ອຍ (pǭi), Lü ᦔᦾᧈ (ṗoay¹), Tai Dón ꪜꪮꪥꫀ, Shan ပွႆႇ (pàui), Ahom 𑜆𑜨𑜩 (poy).

cog

Lü ᦔᦾᧈ (ṗoay¹)

Tai Dón ꪜꪮꪥꫀ

to discharge; to let out; to release; to issue; to liberate; to set at liberty; to free; to set free; to set at large.

2024 June 17, “"ยูเรนัส2324" หนังไซไฟอวกาศของไทย ปล่อยตัวอย่างแรก ไม่กี่นาทีทำแฮชแท็ก #URANUS2324OfficialTrailer ติดเทรนด์ยอดนิยมสะเทือนทั่วโลก”, in siamrath.co.th:

ยูเรนัส2324 หนังไซไฟอวกาศของไทย ปล่อยตัวอย่างแรก

yuu-ree-nás sɔ̌ɔng sǎam sɔ̌ɔng sìi · nǎng sai-fai à-wá-gàat kɔ̌ɔng tai · bplɔ̀i dtuua-yàang rɛ̂ɛk

Thai space sci-fi film Uranus2324 releases first teaser

(nonstandard, neologism, transitive, of an artistic production, as a song, film, etc) to release.

to let go (of); to loosen one's grip (on); to cease or relax one's control (over).


ปล่อยไก่

th-verb

ปล่อยไก่ • (bplɔ̀i-gài) (abstract noun การปล่อยไก่)

bplɔ̀i-gài (romanization)
การปล่อยไก่ (abstract-noun)

ปล่อย (bplɔ̀i, “to let out; to release; etc”) + ไก่ (gài, “fowl”).

com

(idiomatic, colloquial) to make a fool of oneself.


บรรเลง

th-verb

บรรเลง • (ban-leeng) (abstract noun การบรรเลง)

ban-leeng (romanization)
การบรรเลง (abstract-noun)
ประเลง (alternative)

From Old Khmer leṅa, praleṅ (“to amuse oneself; to engage in recreation or diversion; to act without serious purpose, for the sake of pleasure or amusement; to play; to perform on a musical instrument; etc”), from which Thai เล่น (lên) was possibly derived.

2017, ตนุภพ โนทยานนท์, คุกกี้เสี่ยงทาย:
เหมือนว่าฉันนั้นเคว้งคว้างลอยไปกับเสียงเพลง ยังคงบรรเลงไม่มีวันเลือนลาง
mʉ̌ʉan wâa chǎn nán kwéeng-kwáang lɔɔi bpai gàp sǐiang pleeng · yang kong ban-leeng mâi mii wan lʉʉan-laang
It seems like I am drifting along the sound of music that keeps playing without fading.

1 Chronicles 16:42, KJV:
เฮมานและเยดูธูนมีแตรและฉาบเพื่อบรรเลง
hee-maan lɛ́ yee-duu-tuun mii dtrɛɛ lɛ́ chàap pʉ̂ʉa ban-leeng
Heman and Jeduthun with trumpets and cymbals for those that should make a sound

Revelation 14:2, KJV:
ข้าพเจ้าได้ยินเสียงพวกดีดพิณเขาคู่กำลังบรรเลงอยู่
kâa-pá-jâao dâi-yin sǐiang pûuak dìit pin-kǎo-kûu gam-lang ban-leeng yùu
I heard the voice of harpers harping with their harps:

Isaiah 23:16, KJV:
หญิงแพศยาที่เขาลืมแล้วเอ๋ย จงหยิบพิณเขาคู่เดินไปทั่วเมือง จงบรรเลงเพลงไพเราะ ร้องเพลงหลาย ๆ บท เพื่อเขาจะระลึกเจ้าได้
yǐng pɛ̂ɛt-sà-yǎa tîi kǎo lʉʉm lɛ́ɛo ə̌əi · jong yìp pin-kǎo-kûu dəən bpai tûua mʉʉang · jong ban-leeng pleeng pai-rɔ́ · rɔ́ɔng pleeng lǎai lǎai bòt · pʉ̂ʉa kǎo jà rá-lʉ́k jâao dâai
Take a harp, go about the city, thou harlot that hast been forgotten; make sweet melody, sing many songs, that thou mayest be remembered.

to play: to perform or cause to perform (a piece of music or on a musical instrument); to produce or cause to produce (a piece of music).


บันเลง

บันเลง • (ban-leeng) (abstract noun การบันเลง)

ban-leeng (romanization)
การบันเลง (abstract-noun)

บรรเลง บรรเลง#Thai


เหยียบ

เหยียบ • (yìiap) (abstract noun การเหยียบ)

yìiap (romanization)
การเหยียบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ˀjiəpᴰ (“to step on”). Cognate with Lao ຢຽບ (yīap), Shan ယဵပ်ႇ (yàep), Ahom 𑜊𑜢𑜆𑜫 (jʸip), Saek เยี̄ยบ.


เจาะ

jɔ̀ (romanization)
การเจาะ (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຈາະ (chǫ). Compare Shan ၸွၵ်ႉ (tsâ̰uk).


ชำนาญ

ชำนาญ • (cham-naan) (abstract noun การชำนาญ)

cham-naan (romanization)
การชำนาญ (abstract-noun)

From Old Khmer jamnan (“talented; expert; skilled; capable”), whence Thai ชาญ (chaan). Cognate with Lao ຊຳນານ (sam nān).

bor

to be skillful; to be expert in; to be experienced in.


อักเสบ

th-verb

อักเสบ • (àk-sèep) (abstract noun การอักเสบ)

àk-sèep (romanization)
การอักเสบ (abstract-noun)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).


จักจี้

th-verb

จักจี้ • (jàk-gà-jîi) (abstract noun การจักจี้)

jàk-gà-jîi (romanization)
การจักจี้ (abstract-noun)
จั๊กจี้ (alternative)

/t͡ɕak̚˨˩.ka˨˩.t͡ɕiː˥˩/

Compare Thai จี้ (jîi), Cantonese 胳肢 (gaak3 zi1).


เหม็น

měn (romanization)
การเหม็น (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmenᴬ (“stinky”). Cognate with Lao ເໝັນ (men), Lü ᦖᦲᧃ (ṁiin), Tai Dam ꪢꪲꪙ, Shan မဵၼ် (mǎen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), Nong Zhuang maen.


ร้องเรียน

ร้องเรียน • (rɔ́ɔng-riian) (abstract noun การร้องเรียน)

rɔ́ɔng-riian (romanization)
การร้องเรียน (abstract-noun)

ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”) + เรียน (riian, “to address; to inform; to notify”).

com

to petition: to address a formal petition.

to complain: to make a formal complaint, accusation, or expression of grief, dissatisfaction, censure, etc.


ร้องเรียก

th-verb

ร้องเรียก • (rɔ́ɔng-rîiak) (abstract noun การร้องเรียก)

rɔ́ɔng-rîiak (romanization)
การร้องเรียก (abstract-noun)

/rɔːŋ˦˥.ria̯k̚˥˩/

ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”) + เรียก (rîiak, “to call”).

com

Proverbs 8:1, KJV:
ปัญญามิได้ร้องเรียกหรือ
bpan-yaa mí dâai rɔ́ɔng-rîiak rʉ̌ʉ
Doth not wisdom cry?

Zechariah 7:13, KJV:
เมื่อเราร้องเรียก เขาไม่ฟังฉันใด เมื่อเขาร้องทูล เราก็ไม่ฟังฉันนั้น
mʉ̂ʉa rao rɔ́ɔng-rîiak · kǎo mâi fang chǎn-dai · mʉ̂ʉa kǎo rɔ́ɔng tuun · rao gɔ̂ mâi fang chǎn-nán
as he cried, and they would not hear; so they cried, and I would not hear,

Job 5:1, KJV:
ร้องเรียกเดี๋ยวนี้ซิ มีผู้ใดจะตอบท่าน ท่านจะหันไปหาวิสุทธิชนผู้ใด
rɔ́ɔng-rîiak dǐao-níi sí · mii pûu-dai jà dtɔ̀ɔp tâan · tâan jà hǎn bpai hǎa wí-sùt-tí-chon pûu-dai
Call now, if there be any that will answer thee; and to which of the saints wilt thou turn?

Proverbs 9:15, KJV:
พลางร้องเรียกบรรดาผู้ที่ผ่านไปผู้เดินตรงไปตามทางของเขาว่า
plaang rɔ́ɔng-rîiak ban-daa pûu tîi pàan bpai pûu dəən dtrong bpai dtaam taang kɔ̌ɔng kǎo wâa
To call passengers who go right on their ways:

Hosea 7:11, KJV:
เอฟราอิมเป็นเหมือนนกเขาโง่เขลาและไร้ความคิด ร้องเรียกอียิปต์ วิ่งไปหาอัสซีเรีย
ee-fraa-im bpen mʉ̌ʉan nók-kǎo ngôo-klǎo lɛ́ rái kwaam-kít · rɔ́ɔng-rîiak ii-yìp · wîng bpai hǎa át-sii-riia
Ephraim also is like a silly dove without heart: they call to Egypt, they go to Assyria.