ตัว

Ultimately from Chinese 頭 (OC *[m-t]ˁo). Cognate with Northern Thai ᨲ᩠ᩅᩫ, Lao ໂຕ (tō) or ຕົວ (tūa), Lü ᦷᦎ (ṫo), Tai Dam ꪶꪔ (to1), Tai Dón ꪔꪺ (to1), Shan တူဝ် (tǒ), Tai Nüa ᥖᥨᥝ (tow), Ahom 𑜄𑜥 (tū) or 𑜄𑜤 (tu), Zhuang duz, Saek ทั๊ว and Khmer តួ (tuə). Compare also Japanese 頭 (tō, “counter for certain animals”).

cog

(now considered colloquial) a second person pronoun, used to address a person of equal or lower status: you.


รูป

th-pronoun

รูป • (rûup)

From Sanskrit रूप (rūpa, “form; appearance”). Cognate with Khmer រូប (ruup), Lao ຮູບ (hūp), Burmese ရူပ (rupa.).

(archaic) a first person pronoun employed by a priest.


ผม

ผมชื่อ...ครับ

(slightly formal, men's speech) a first person pronoun employed by a male when addressing any commoner.

slightly formal; men's speech; slightly formal; men's speech


ฉัน

ฉัน • (chǎn)

Clipping of ดิฉัน (dì-chǎn) or อิฉัน (ì-chǎn). Compare Khmer ឆាន់ (chan, “I; me; my”).

(informal) a first-person pronoun used by anyone when addressing a person of equal or lower status


คุณ

From Pali guṇa (“cord; fibre; quality”) or from Sanskrit गुण (guṇa, “quality, feature, attribute; merit, virtue; etc”); probably via Old Khmer គុណ (guṇa, “attribute; excellence; interest; merit; property; quality; supernatural power; virtue”). Cognate with Lao ຄຸນ (khun); Khmer គុណ (kun); Old Javanese guṇa.

der

(colloquial, polite) a second or third person pronoun, used out of respect.


หนู

From Proto-Tai *ʰnuːᴬ (“mouse; rat”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩪ, Lao ໜູ (nū), Lü ᦐᦴ (ṅuu), Tai Dam ꪘꪴ, Shan ၼူ (nǔu), Ahom 𑜃𑜥 (nū), Zhuang nou, Saek หนู่. Compare Sui hnoc (“mouse, rat”) and Southern Kam not (“mouse, rat”), Mon ကၞိ.

first or second person pronoun for lower status person, or just for fun


อะไร

th-pronoun

อะไร • (à-rai)

From contraction of older อัน (an) + ไร (rai).

อะไรนะ?


ธ

ลิลิตพระลอ:
เมื่อนั้นอนงค์เทพี ชนนีนาฏราชรันทด สลดหฤทัยดั่งจะหว่า ท้าว ธ ก็ว่าเจ้าลอลักษณ์ แม่รักเจ้าแม่นา รักยิ่งตายิ่งตัว รักยิ่งหัวยิ่งชีพ
mʉ̂ʉa-nán à-nong tee-pii · chon-ná-nii nâat râat ran-tót · sà-lòt hà-rʉ́-tai dàng jà wàa · táao tá gɔ̂ɔ wâa jâo lɔɔ lák · mɛ̂ɛ rák jâo mɛ̂ɛ naa · rák yîng dtaa yîng dtuua · rák yîng hǔua yîng chîip
At that time, Her Majesty the Queen Mother weeps and wails as if to die. She, the queen, then says: "Lo the beautiful son of mine, I do love you. I do love you more than my own eyes and body. I do love you even more than my own head and life."

ลิลิตพระลอ:
ส่วนสมเด็จดาราวดี พระชนนีรู้ข่าว...ธ ก็ทรงคานหาม ให้ตามเสด็จเดียรดาษ ถึงปราสาทสองศรี
sùuan sǒm-dèt daa-raa-wá-dii · prá-chon-ná-nii rúu kàao · ...tá gɔ̂ɔ song kaan-hǎam · hâi dtaam sà-dèt diia-rá-dàat · tʉ̌ng bpraa-sàat sɔ̌ɔng sǐi
As for Her Majesty Tārāvatī the Queen Mother, upon learning the news...she then proceeds in a palanquin, with a great many people following her till reaching the palace of the two princesses.

ยวนพ่าย:
บัดนั้นข้าผู้หื่น เหนกล แกว่นนา ธ สั่งใดตนตรา ถ่องถ้วน ยังชยงชื่นดลโดย คำราช เร็วแฮ เชองชอบเชองใดล้วน เลือกแถลง ฯ
bàt-nán kâa pûu hʉ̀ʉn · hěn gon · gwɛ̀n naa · tá sàng dai dton dtraa · tɔ̀ng tûuan · yang chiiang-chʉ̂ʉn don dooi · kam râat · reo hɛɛ · chəəng chɔ̂ɔp chəəng dai lúuan · lʉ̂ʉak tà-lɛ̌ɛng
At that time, the fervent servant found the stated stratagems beneficial. So whatever His Majesty declared to him he committed to his memory clearly. Thereupon he departed to Chiang Chuen with dispatch as commanded by the royal edict. There he demonstrated to them whatever trick or tactic that he found excellent.

1913, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์, สรรเสริญพระบารมี:
ธ ประสงค์ใด
tá bprà-sǒng dai
Whatever he [the king] wishes for.

(chiefly poetic) a third person pronoun, often used to refer to a person in authority.


เพื่อน

เพื่อน • (pʉ̂ʉan)

From Middle Chinese 伴 (MC banX, “companion; partner”). Cognate with Northern Thai ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩁ, ᨻᩮᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ເພື່ອນ (phư̄an), ເພິ່ນ (phœn), Shan ပိူၼ်ႈ (pōen), Vietnamese bạn.

1292/93, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (จารึกหลักที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, pages 9–10:

เมืองษุกโขไทนี้ดี ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ ลูท่างเพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า

mʉʉang sùk-kǒo-tai níi dii · nai náam mii bplaa · nai naa mii kâao · jâao-mʉʉang bɔ̀ɔ ao jà-gɔ̀ɔp nai prâi · luu-tâang pʉ̂ʉan juung wuua bpai káa · kìi máa bpai kǎai · krai jàk krâi káa cháang káa · krai jàk krâi káa máa káa

Nice is this town of Sukkhothai. There are fish in rills, there are rices in fields. The lord of the town imposeth no toll upon subjects, [making it] easy for them to bring oxen in [for] sale [or] ride horses in [for] trade. Whoever would want to trade in elephants [will be able to so] trade, whoever would want to trade in horses [will be able to so] trade.

(archaic) a third person pronoun: he, she, it, they, etc.

ก่อนเพื่อน

gɔ̀ɔn pʉ̂ʉan

before anyone/thing else; before the others

สวยกว่าเพื่อน

มาหลังเพื่อน

to arrive after anyone/thing else (= to be the last one to arrive)

anyone or anything else; any other person or thing; other(s); the other(s).


กู

From Proto-Tai *kuːᴬ (“I”, singular first-person pronoun (weak)), from Proto-Kra-Dai *akuː.
Cognate with Lao ກູ (kū), Lü ᦅᦴ (kuu), Tai Dam ꪀꪴ, Zhuang gou.
Compare Proto-Hlai *ɦuː (“I”), Proto-Austronesian *aku (whence Malay aku, Tagalog ako and Javanese aku).

inh

2019 February 12, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in มึงรู้มั้ย มันมีลูกมีผัวมาแล้ว...ไอ้ควาย (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:

อคติเหรอ กูรู้จักสันดานมันดีกว่ามึงเสียอีก มึงรู้จักกำพืดมันดีแค่ไหน ก่อนที่มึงจะคว้ามันมาทำเมีย มึงรู้ไหม มันมีลูกมีผัวมาแล้ว ไอ้ควาย

à-ká-dtì rə̌ə · guu rúu-jàk sǎn-daan man dii gwàa mʉng sǐia ìik · mʉng rúu-jàk gam-pʉ̂ʉt man dii kɛ̂ɛ nǎi · gɔ̀ɔn tîi mʉng jà kwáa man maa tam miia · mʉng rúu mǎi · man mii lûuk mii pǔua maa lɛ́ɛo · âi kwaai

[I am] biased? I know her traits even better than you [do]. How well did you know her background? Before you picked her up to be made [as your] wife, did you know [that] she already had a husband [and] had a child? [You] buffalo!

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:

พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก เมื่อกูขึ้นใหญ่ได้สิบเก้าเข้า ขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด มาท่เมืองตาก พ่อกูไปรบ

pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék · mʉ̂ʉa guu kʉ̂n yài dâai sìp gâao kâo · kǔn sǎam chon · jâao mʉʉang chɔ̀ɔt · maa tɔ̂ɔ mʉʉang dtàak · pɔ̂ɔ guu bpai róp

My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young. Once I [had] grown up, attaining the age of 19, Khun Sam Chon, ruler of Chot Town, came to attack Tak Town, [and] my father went to fight [against him].

(now considered vulgar and offensive) a first person pronoun: I.


เธอ

ฉันแค่อยากมีเธอนานเท่านาน

I just want to have you for the longest time possible.

2024 November 7, “เนื้อเพลง ละมุน (Blooming Heart)”, in siamzone.com:

ยิ้มเธอละมุนจนหัวใจต้องหวั่นไหว

yím təə lá-mun jon hǔua-jai dtɔ̂ng wàn-wǎi

Your smile is tender that [my] heart is unavoidably shaken.

2020 August 8, ““มอส” เติมความห่วงใย ผ่านเอ็มวีเพลง “เพราะเธอแสนดี””, in ไทยรัฐ, วัชรพล, retrieved 2021-07-10:

เพราะเธอแสนดี

a second-person pronoun used to address a person of equal or lower status

2012, อิสิปรียา, ดวงใจแห่งชีค, Bangkok: eReader (Thailand):

แต่เธอเป็นเจ้าของชีวิต ทุกลมหายใจก็เป็นของเธอ

dtɛ̀ɛ təə bpen jâo-kɔ̌ɔng chii-wít · túk lom-hǎai-jai gɔ̂ bpen kɔ̌ɔng təə

But she is the owner of [my] life. Every breath [of mine] belongs to her.

1936, ไม้ เมืองเดิม, “อวสานต์อ้ายลูกทุ่ง”, in แผลเก่า, พระนคร: คณะเหม, page 69:

เธออยู่พระนคร แม้หนุ่มผู้ดีก็ยกย่องเธอ แต่พวกเหล่านี้ช่างป่าเถื่อน...แม้มันจะพูดอย่างเปนกันเอง เธอก็เห็นว่าบาดหู

təə yùu prá-ná-kɔɔn · mɛ́ɛ nùm pûu-dii gɔ̂ yók-yɔ̂ng təə · dtɛ̀ɛ pûuak lào-níi châang bpàa-tʉ̀ʉan ... mɛ́ɛ man jà pûut yàang bpen-gan-eeng · təə gɔ̂ hěn wâa bàat-hǔu

She lived [in] Phra Nakhon, [where] she enjoyed esteem, even from boys of noble birth. But these people were so uncivilised... Even though they might have spoken [to her] in a friendly manner, she still found it unpleasant to the ears.

a third-person pronoun used to refer to a person of equal or lower status

1918, พิทยาลงกรณ์, พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่น, “เรื่องที่ ๘”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์ไท, page 312:

เมื่อพระบิดาข้าพเจ้าสาปดังนี้แล้ว ข้าพเจ้าก็อ้อนวอนจนเธอสงสารแลสาปเพิ่มเติม

mʉ̂ʉa prá bì-daa kâa-pá-jâao sàap dang-níi lɛ́ɛo · kâa-pá-jâao gɔ̂ ɔ̂ɔn-wɔɔn jon təə sǒng-sǎan lɛɛ sàap pə̂əm-dtəəm

Once my sire had cast such a curse as this upon me, I pleaded [with him for mercy] till he pitied [me] and cursed [me] more.

(now rare) a third-person pronoun used to refer to another person out of endearment or respect


เขา

Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢᩣ, Lao ເຂົາ (khao), Lü ᦃᧁ (ẋaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw), Tai Nüa ᥑᥝᥴ (xáw).

Psalm 64:8, KJV:
ทุกคนที่เห็นเขาจะหนีไป
túk-kon tîi hěn kǎo jà nǐi bpai
all that see them shall flee away.

Psalm 107:30, KJV:
แล้วเขาก็ยินดีเพราะเขามีความเงียบ และพระองค์ทรงนำเขามายังท่าที่เขาปรารถนา
lɛ́ɛo kǎo gɔ̂ɔ yin-dii prɔ́ kǎo mii kwaam-ngîiap lɛ́ prá-ong song nam kǎo maa yang tâa tîi kǎo bpràat-tà-nǎa
Then are they glad because they be quiet; so he bringeth them unto their desired haven.

Psalm 78:45, KJV:
พระองค์ทรงส่งฝูงเหลือบมาท่ามกลางเขา ซึ่งผลาญเขา และกบ ซึ่งทำลายเขา
prá-ong song sòng fǔung lʉ̀ʉap maa tâam-glaang kǎo sʉ̂ng plǎan kǎo lɛ́ gòp sʉ̂ng tam-laai kǎo
He sent divers sorts of flies among them, which devoured them; and frogs, which destroyed them.

Proverbs 7:13, KJV:
นางฉวยเขาได้และจุบเขา นางพูดกับเขาอย่างไม่มียางอายว่า
naang chǔai kǎo dâai lɛ́ jùup kǎo naang pûut gàp kǎo yàang mâi mii yaang-aai wâa
So she caught him, and kissed him, and with an impudent face said unto him,

เขาคิดถึงตัวเองจัง


ดิฉัน

th-pronoun

ดิฉัน • (dì-chǎn)

/di˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

2004, ปรามินทร์ เครือทอง, จดหมายเหตุรัชกาลที่ ๔ สวรรคต, มติชน, →ISBN, page 94:
ขอเตือนสงฆ์จงทราบ เมื่อครั้งดีฉันเป็นภิกษุอยู่ ดีฉันได้กล่าววาจานี้เนือง ๆ
kɔ̌ɔ dtʉʉan sǒng jong sâap · mʉ̂ʉa kráng dii-chǎn bpen pík-sù yùu · dii-chǎn dâai glàao waa-jaa níi nʉʉang nʉʉang
Let this be told and known unto the monastic order. At the time I [King Mongkut] was still a bhikṣu, always had I uttered this word:

(formal and archaic, men's speech) a first person pronoun employed by a male when addressing a person of equal or higher status.

ดิฉันชื่อ...ค่ะ

(formal, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a commoner of equal or higher status.


ท่าน

ท่าน • (tâan)

tâan (romanization)
ทาร (alternative archaic dated obsolete)

Cognate with Isan ท่าน, Lao ທ່ານ (thān), Northern Thai ᨴ᩵ᩤ᩠ᨶ (taan⁵), Khün ᨴ᩵ᩤ᩠ᨶ (taan²), Lü ᦑᦱᧃᧈ (taan¹), Tai Dam ꪕ꪿ꪱꪙ (ꞌtan). Compare Ahom 𑜄𑜃𑜫 (tan, “others”).

Luo Guanzhong (1330–1400), Romance of the Three Kingdoms, translated into Thai by Lord Minister of Finance (Hon Bunlong) (?–1805) and into English by Charles Henry Brewitt-Taylor (1857–1938).
ท่านนี้หรือชื่อว่าลกเจ๊ก เมื่อยังเป็นเด็กอยู่นั้นลักส้มเขาเอาไปให้มารดา นั่งลงเถิดเราจะเจรจาด้วย
tân níi rʉ̌ʉ chʉ̂ʉ wâa lók-jék mʉ̂ʉa yang bpen dèk yùu náan lák sôm kǎo ao bpai hâi maan-daa nâng long tə̀ət rao jà jee-rá-jaa dûuai
Aren't you the Young Man Lu who hid oranges in his sleeve at Yuan Shu's house? Please sit down and listen to me.

1925, Civil and Commercial Code of Thailand, Book 2:
ท่านว่าลูกหนี้จะต้องส่งมอบทรัพย์ชนิดปานกลาง
tân wâa lûuk-nîi jà dtɔ̂ng sòng-mɔ̂ɔp sáp chá-nít bpaan-glaang
It is prescribed that the obligor must supply a thing of average kind and quality.

Exodus 2:12, KJV:
ท่านก็มองดูซ้ายขวา และเมื่อท่านเห็นว่าไม่มีผู้ใดอยู่ที่นั่น ท่านจึงฆ่าคนอียิปต์นั้นเสีย แล้วซ่อนศพไว้ในทราย
tân gɔ̂ɔ mɔɔng duu sáai kwǎa lɛ́ mʉ̂ʉa tân hěn wâa mâi mii pûu dai yùu tîi nân tân jʉng kâa kon ii-yìp nán sǐia lɛ́ɛo sɔ̂ɔn sòp wái nai saai
And he looked this way and that way, and when he saw that there was no man, he slew the Egyptian, and hid him in the sand.

ท่านกำลังเข้าสู่บริการรับฝากข้อความ

tân gam-lang kâo sùu bɔɔ-rí-gaan ráp fàak kɔ̂ɔ-kwaam

You are accessing a text messaging service.

ท่านใดที่ประสงค์จะได้เงินคืนให้ยื่นคำร้องที่นี่

tân dai tîi bprà-sǒng jà dâai ngən kʉʉn hâi yʉ̂ʉn kam-rɔ́ɔng tîi nîi

Any person who wants to be refunded must file an application here.

a second or third person pronoun, giving a sense of either neutrality or respect.


เรา

From Proto-Tai *rawᴬ (“first person plural pronoun”). Cognate with Northern Thai ᩁᩮᩢᩣ, Isan เฮา, Lao ເຮົາ (hao), Lü ᦣᧁ (haw), Tai Dam ꪹꪭꪱ, Tai Nüa ᥞᥝᥰ (häw), Shan ႁဝ်း (háo), Ahom 𑜍𑜧 (raw), 𑜍𑜈𑜫 (raw) or 𑜍𑜧𑜈𑜫 (raww), Bouyei rauz, Zhuang raeuz.

inh

เราต้องปฏิเสธคำขอของคุณ

rao dtɔ̂ng bpà-dtì-sèet kam-kɔ̌ɔ kɔ̌ɔng kun

เย็นนี้เราจะกินอะไรกัน

เราว่าจะต่อธรรมศาสตร์

I think I'll attend Thammasat [University].

เราต้องกลับบ้านแล้ว

เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม

1950, พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช, พระปฐมบรมราชโองการ:

We shall reign this realm with righteousness, for the benefit and happiness of the great people of Siam.

rao jà krɔɔng pɛ̀n-din dooi tam pʉ̂ʉa bprà-yòot sùk hɛ̀ng má-hǎa-chon chaao sà-yǎam

a first person plural/singular pronoun employed when addressing a person of equal or lower status; I, we.

เจ้าหน้าที่ถามผู้ต้องหาว่า "เราจะรับไหม"

jâo-nâa-tîi tǎam pûu-dtɔ̂ng-hǎa wâa "rao jà ráp mǎi"

An authority asks the alleged offender: "do you plead guilty?"

a second person pronoun employed when addressing a person of lower status; you.


ขา

(archaic) a third person pronoun used to inclusively refer to two or more persons.


ข้า

kâa (romanization)
ฃ้า (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Tai *kraːꟲ (“slave”). Cognate with Ahom 𑜁𑜠 (kha), Lao ຂ້າ (khā), Lü ᦃᦱᧉ (ẋaa²), Shan ၶႃႈ (khāa), Tai Nüa ᥑᥣᥲ (xàa).

cog

Lü ᦃᦱᧉ (ẋaa²)

ธนัชชา ศักดิ์สยามกุล, สโนว์ไวท์กับคนแคระทั้งเจ็ด:
ทาสในกระจกวิเศษ จงมาจากสุดแดนดิน ข้าเรียกเจ้าจากลมและรัตติกาล จงพูด
tâat nai grà-jòk wí-sèet · jong maa jàak sùt dɛɛn-din · kâa rîiak jâao jàak lom lɛ́ rát-dtì-gaan · jong pûut
Slave in the magic mirror, come from the farthest space, through wind and darkness I summon thee. Speak!

2001, สุธี แสงเสรีชน, ทายาทอสูร:
ข้าเลือกเจ้าไว้ เจ้าคือทายาทคนต่อไป
kâa lʉ̂ʉak jâao wái · jâao kʉʉ taa-yâat kon dtɔ̀ɔ bpai
I have chosen thee. Thou art the next successor of mine.

(archaic, now chiefly humorous) a first person pronoun, used when addressing a person of equal or lower status.


ข้าพเจ้า

th-pronoun

ข้าพเจ้า • (kâa-pá-jâao)

/kʰaː˥˩.pʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

Possibly from contraction of ข้า (kâa, “slave; servant”) + พระเจ้า (prá-jâao, literally “sacred lord”), literally meaning "sacred lord's servant" or "sacred lord's slave". Compare Lao ຂ້າພະເຈົ້າ (khā pha chao).

com

2014 August 7, “สมเด็จพระบรมฯ เสด็จแทนพระองค์เปิดประชุม สนช.”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: บางกอก โพสต์, retrieved 2019-07-16:

บัดนี้ ได้เวลาอันเป็นมงคลแล้ว ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ข้าพเจ้าขอเปิดการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติให้ทำหน้าที่ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

bàt-níi · dâai wee-laa an bpen mong-kon lɛ́ɛo · nai prá bpà-rá-maa-pí-tai prá bàat sǒm-dèt prá jâao-yùu-hǔua · kâa-pá-jâao kɔ̌ɔ bpə̀ət gaan-bprà-chum sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng-châat hâi tam nâa-tîi dtaam bòt-ban-yàt kɔ̌ɔng rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · (chà-bàp chûua-kraao) · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hâa-sìp jèt · dtâng-dtɛ̀ɛ bàt-níi bpen-dtôn-bpai

Now, [we] have come to such an auspicious moment. In the name of His Majesty the King, I hereby open [this] session of the National Legislative Assembly, so that [it can] carry out [its] duties under the provisions of the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim Version), 2557 Buddhist Era, from this occasion onwards.

2012, รพินทรนาถ ฐากูร, translated by ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา and ระวี ภาวิไล, หิ่งห้อย, 5th edition, Bangkok: ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:

หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม

hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̀ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi

Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

Circa 1802, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “ตอนที่ ๖๒”, in เรื่อง สามก๊ก แต่งจากพงศาวดารจีนสมัย พ.ศ. ๗๖๓ จน พ.ศ. ๘๒๓ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พระพุทธศักราช ๒๔๗๑, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1928, retrieved 2019-07-16:

ขงเบ้งจึงว่า ข้าพเจ้าดูดาวประจำเมืองเกงจิ๋วเห็นเศร้าหมองวิปริตนัก ข้าพเจ้าก็คิดว่า กวนอูเห็นจะตายเสียแล้ว แต่ว่าข้าพเจ้าไม่ทูล กลัวพระเจ้าเล่าปี่จะเปนทุกข์หนัก

kǒng-bêng jʉng wâa · kâa-pá-jâao duu daao bprà-jam mʉʉang geng-jǐu hěn sâo-mɔ̌ɔng wíp-bpà-rìt nák · kâa-pá-jâao gɔ̂ kít wâa · guuan-uu hěn jà dtaai sǐia lɛ́ɛo · dtɛ̀ɛ wâa kâa-pá-jâao mâi tuun · gluua prá-jâao lâo-bpìi jà bpen túk nàk

Kongming then said: "I inspected the constellations of the Town of Jingzhou and found that they were so gloomy and turbulent. I then thought that Guan Yu might have already passed away. But I haven't told [King Liu Bei] for fear that King Liu Bei would become gravely distressed."

2019 July 15 (last accessed), “ภาคถอดความเป็นภาษาไทยกลาง”, in วรรณคดีอีสาน เรื่อง พระยาคันคาก, Bangkok: กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม, published 2012, →ISBN:

ข้าพเจ้าขอนมัสการพระพุทธเจ้า (พระธรรม และพระสงฆ์ อันเป็นมิ่งมงคลสูงสุด) ขอผลบุญจงช่วยปกปักรักษาให้ข้าพเจ้ามีอายุยืนเป็นหมื่น ๆ ปี

kâa-pá-jâao kɔ̌ɔ ná-mát-sà-gaan prá-pút-tá-jâao · (prá tam · lɛ́ prá sǒng · an bpen mîng-mong-kon sǔung sùt) · kɔ̌ɔ pǒn bun jong chûai bpòk-bpàk-rák-sǎa hâi kâa-pá-jâao mii aa-yú yʉʉn bpen mʉ̀ʉn · mʉ̀ʉn · bpii

I should like to pay homage to the holy Lord Buddha ([as well as] the holy Dharma and the holy Saṅgha, which are the supreme auspices). May the outcome of [my] merit help protect [me] so that I have a life [that lasts] long up to ten thousands of ten thousands years.

(very formal) a first person pronoun used when addressing a person of equal or higher status: I, we, etc.


มึง

th-pronoun

มึง • (mʉng)

→ Khmer: មឹង (mɨng)

From Proto-Tai *mɯŋᴬ (“singular second-person pronoun (weak)”).
Cognate with Lao ມຶງ (mưng), Lü ᦙᦹᧂ (mueng), Tai Dam ꪣꪳꪉ, Zhuang mwngz.
Compare Proto-Hlai *C-mɯː (“you (singular)”).

inh

2019 April 29, ยิ่งยศ ปัญญา, 06:03 from the start, in ยกเขาไว้ในที่สูง...มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเลยเนอะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-10:

ท่าทางจะรักเขามากเลยนะ เรียกเขาคุณหนูอรทุกคำ ก็ดี มึงยกเขาไว้ในที่สูงอะ มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเขาเลยเนอะ

tâa-taang jà rák kǎo mâak ləəi ná · rîiak kǎo kun-nǔu ɔɔn túk kam · gɔ̂ɔ-dii · mʉng yók kǎo wái nai tîi-sǔung à · mʉng gɔ̂ duu mʉ̌ʉan kîi-kâa kǎo ləəi nə́

[You] seem to adore her so much, [as you] address her [as] Lady On [in] every sentence. Well, [now that] you place her in [such] a high position, you just look like her servant, indeed.

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ก่อนที่มึงจะไปคว้าเอามาทำเมีย มึงคิดจะถามกูสักคำไหม (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:

ไอ้ไช้ มึงกล้าให้อีผู้หญิงอย่างนี้มาอ้างว่าเป็นเมียมึงหรือ มึงดูมันแต่งหน้า แต่งตัว ทาปากซิ ดูก็รู้ผู้หญิงชั้นต่ำชัด ๆ กะหรี่

âi chái · mʉng glâa hâi ii pûu-yǐng yàang níi maa âang wâa bpen miia mʉng rʉ̌ʉ · mʉng duu man dtɛ̀ng nâa · dtɛ̀ng dtuua · taa bpàak sí · duu gɔ̂ rúu pûu-yǐng chán dtàm chát chát · gà-rìi

Ai Chai, how dare you let a woman like this claim to be your wife? You see [how] she makes [her] face up, dresses [herself] up, and paints [her] lip? [Just] look [at her and everyone] knows obviously [she's] a low-class woman – a whore!

Circa 15th century, โคลงยวนพ่าย, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 139–140:
มึงคือวัลเฝือแฝง มิ่งไม้ เคยกุํพิรุธมึง หลายเทื่อ เหลือที่อดไว้แท้ จึ่งทำ
mʉng kʉʉ wal fʉ̌ʉa-fɛ̌ɛng · mîng-máai · kəəi gum pí-rút mʉng · lǎai tʉ̂ʉa · lʉ̌ʉa tîi òt wái tɛ́ɛ · jʉ̀ng tam
Thou art an ivy [creeping] behind a tree. For many times have [I] caught thy traces of guilt. [This is] truly beyond my tolerance, so [I have to] do [this unto thee].

(vulgar, derogatory, offensive) a second person pronoun: you.


เจ้า

th-pronoun

เจ้า • (jâo)

ข้า ข้า#Thai

(archaic) a second or third person pronoun, used to address a person of equal or lower status, often used with the first person pronoun ข้า (kâa).


เอ็ง

เอ็ง • (eng)

Probably from Old Khmer ឯង (eṅa), ឯង៑ (eṅ, “self; oneself; own; personally”). Cognate with Modern Khmer ឯង (ʼaeng, “you; self, oneself; etc”). Doublet of เอง (eeng). Compare Proto-Vietic *ʔɛːŋ; Vietnamese anh (“you”).

cog

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 01:02 from the start, in ฉันผลักลูกลงนรกด้วยมือของฉันเอง (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-30:

ผิดที่คิดแต่จะรักษาหน้าตัวเอง ผิดที่คิดแต่จะเอาชนะคนบางคน ม้าลืมคิดถึงใจของเอ็ง

pìt tîi kít dtɛ̀ɛ jà rák-sǎa-nâa dtuua-eeng · pìt tîi kít dtɛ̀ɛ jà ao-chá-ná kon baang kon · máa lʉʉm kít-tʉ̌ng jai kɔ̌ɔng eng

[I am] at fault, that [I] only thought of saving my own face. [I am] at fault, that [I] only thought of outsmarting someone. I forgot to think about the feelings of yours [mother speaking to her child].

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 03:55 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-30:

ม้าไม่อยากให้เอ็งกลับไปเชียงใหม่แล้วล่ะ มาอยู่ด้วยกันเสียใกล้ ๆ ที่นี่แหละ ม้าว่าจะยกตึกที่ปากน้ำโพให้เอ็งทั้งสองคน เอ็งสองคนผัวเมียอยากจะค้าขายอะไรก็ไปปรึกษากันเอา ม้าเชื่อว่า เอ็งสองคนน่ะทำกันได้

máa mâi yàak hâi eng glàp bpai chiiang-mài lɛ́ɛo lâ · maa yùu dûai-gan sǐia glâi glâi tîi-nîi lɛ̀ · máa wâa jà yók dtʉ̀k tîi bpàak-nám-poo hâi eng táng sɔ̌ɔng kon · eng sɔ̌ɔng kon pǔua miia yàak jà káa-kǎai à-rai gɔ̂ bpai bprʉ̀k-sǎa gan ao · máa chʉ̂ʉa wâa · eng sɔ̌ɔng kon nâ tam gan dâai

I [mother speaking to her son and daughter-in-law] don't want you to return to Chiang Mai anymore. Come [and] live together near this very place. I'm going to give the buildings at Pak Nam Pho to both of you. [If] you two, husband [and] wife, want to do [any] business whatsoever, just go consult each other. I believe that you two can do [it].

1797/98, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, “สมุดไทยเล่มที่ ๔๗”, in บทละคร เรื่อง รามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:

เอ็งจงไปบอกแก่พระราม ตามในข้อความของเราว่า แล้วให้เร่งยกโยธา ออกมาสัประยุทธ์ราญรอน

eng jong bpai bɔ̀ɔk gɛ̀ɛ prá raam · dtaam nai kɔ̂ɔ-kwaam kɔ̌ɔng rao wâa · lɛ́ɛo hâi rêng yók yoo-taa · ɔ̀ɔk maa sàp-bprà-yút raan-rɔɔn

You [addressing an enemy] shall go speak to Phra Ram according to [the contents] of the message of mine that [he] shall then lead [his] host out with dispatch [for] combat [and] battle.

18th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย et al, “ตอนที่ ๒๔ กำเนิดพลายงาม”, in เสภา เรื่อง ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:

เจ้าพลายงามถามแจ้งแล้วแกล้งว่า เอ็งช่วยพาเราไปชมมะยมหวาน

jâao plaai ngaam tǎam jɛ̂ɛng lɛ́ɛo glɛ̂ɛng wâa · eng chûai paa rao bpai chɔɔ-mɔɔ má-yom wǎan

Having interrogated [them till] realising [the truth], Chao Phlai Ngam purposely said: "[Would] you [addressing fellow children] please bring me to see the sweet starberry?"

18th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย et al, “ตอนที่ ๓ พลายแก้วบวชเณร”, in เสภา เรื่อง ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:

กูจะบวชลูกชายสายสุดใจ เอ็งจงไปเที่ยวหาผ้าเนื้อดี

guu jà bùuat lûuk-chaai sǎai-sùt-jai · eng jong bpai tîao hǎa pâa nʉ́ʉa dii

I am to host the ordination of my dearest son. You [addressing a servant] shall go scout around [and] find [me] some good-quality cloth.

(vulgar, dated, can be considered offensive) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status or used to address a familiar person: you.


มัน

From Proto-Tai *manᴬ (“singular third-person pronoun (strong)”).
Cognate with Isan มัน, Lao ມັນ (man), Northern Thai ᨾᩢ᩠ᨶ, Khün ᨾᩢ᩠ᨶ, Tai Dam ꪣꪽ, Shan မၼ်း (mán), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man), Zhuang minz (dialectal) and faenz ?, Zuojiang Zhuang minz and mwnz.

inh

2010, จรรยา ชูสุวรรณ, บ้านชายทุ่ง, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 71:

บ้านของลูกจันมีควายสี่ตัว ตัวแรกชื่อ ไอ้เขากาง เพราะมันมีเขากางโค้งอ่อนช้อย มันอายุมากแล้ว ช่วยไถนามาหลายปี แม่จึงไม่ใช้มันไถนาอีก

bâan kɔ̌ɔng lûuk jan mii kwaai sìi dtuua · dtuua rɛ̂ɛk chʉ̂ʉ · âi kǎo gaang · prɔ́ man mii kǎo gaang kóong ɔ̀ɔn-chɔ́ɔi · man aa-yú mâak lɛ́ɛo · chûai tǎi naa maa lǎai bpii · mɛ̂ɛ jʉng mâi chái man tǎi naa ìik

My* family has four buffaloes. The first one is called Ai Khao Kang ["Stretched Horns"] as it has delicately stretched horns. It [has] an advanced age now [and] has helped plough [our] fields for many years. So, mom no longer uses it to plough the fields.
 *The speaker refers to herself using her own name, Luk Chan. So, the Thai statement literally translates "The family of Luk Chan...".

2008, ยายนาง, เมื่อยายอายุเท่าหนู, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 88:

เราเรียกมันว่า หมูใหญ่ เพราะตัวมันใหญ่กว่าหมูทั้งปวงในหมู่บ้าน พ่อว่า มันเป็นหมูพันธุ์ผสม มันเลยตัวใหญ่กว่าหมูพันธุ์พื้นบ้านที่เราเคยเห็น

rao rîiak man wâa · mǔu yài · prɔ́ dtuua man yài gwàa mǔu táng-bpuuang nai mùu-bâan · pɔ̂ɔ wâa · man bpen mǔu pan pà-sǒm · man ləəi dtuua yài gwàa mǔu pan pʉ́ʉn-bâan tîi rao kəəi hěn

We called it Big Piggy because its body was larger than all the pigs in the village. Dad said it was a mixed-breed pig, so its body was huger than the pigs of native breed which we'd seen.

a third person pronoun used to refer to a non-human animal/animals: he, she, it, they, etc.

2014, รุ่งอรุณ สัมปัชชลิต, บ้านแห่งความลับ เล่ม ๑, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 181:

"เบรน เห็นไหมว่า มันได้ผล" คอร์ดีเลียบอก

“bren · hěn mǎi wâa · man dâai pǒn” · kɔɔ-dii-liia bɔ̀ɔk

"Bren, don't [you] see that it works?" said Cordelia.

2013, รุ่งอรุณ สัมปัชชลิต, คัมภีร์เทพนิยาย เล่ม ๘: ชุด นักสืบเทพนิยาย, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 150:

มันคือหัวข้อสนทนา

2012, พลอย โจนส์, เคี้ยว ซด บด ย่อย: ชุดวิทยาศาสตร์ โหด มัน ฮา, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 71:

มันเรียกว่า สตาร์ช เป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดเดียวกับที่ผมเคยพบในมันฝรั่ง

man rîiak wâa · sà-dtáat · bpen kaa-boo-hai-drèet chá-nít diao gàp tîi pǒm kəəi póp nai man-fà-ràng

It is known as starch. [It] is the same type of carbohydrate as that I have found in potatoes.

(informal) a third person pronoun used to refer to an inanimate thing/things: it, they, etc.

(colloquial, can be considered derogatory and offensive) a third person pronoun used to refer to a child/children, younger person/persons, or person/persons of lower status: he, she, it, they, etc.

2019 December 5, 0:44 from the start, in มันไม่ใช่น้องหนู (One Year 365 วัน บ้านฉัน บ้านเธอ), episode 2, spoken by แพรวพราว (นันท์นภัส เลิศนามเชิดสกุล), Bangkok: GDH:

มันไม่ใช่น้องหนู

2014, คีตะธารา, ชโลมใจด้วยไอรัก, Bangkok: eReader (Thailand), 2014, page 98:

พิมพ์เกลียดมัน ทุกคนรักมัน แม้แต่คุณพ่อ บอกว่า มันไม่ใช่ลูก ยังรักมัน เอ็นดูมัน

pim glìiat man · túk kon rák man · mɛ́ɛ-dtɛ̀ɛ kun pɔ̂ɔ · bɔ̀ɔk wâa · man mâi châi lûuk · yang rák man · en-duu man

I* hate her. Everybody loves her. Even dad said that she's not [his] daughter, [but he] still loves her [and he's] fond of her.
 *The speaker refers to herself using her own name, Phim. So, the Thai statement literally translates "Phim hates her."

2013, อนัญญา สิทธิอำนวย, ตี๋เหรินเจี๋ย ตุลาการสะท้านแผ่นดิน: ผ่าแผนสังเวยขุนนาง เล่ม ๑, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 116:

"เห็นอยู่ว่า มันเป็นคนบ้านนอกเซ่อซ่า" หม่าจุงพูด "ข้าคิดว่า มันยังไม่ออกจากเมืองนี้ มันคงจะเข้าป่าไปทางตะวันตกของเมือง"

“hěn yùu wâa · man bpen kon bâan-nɔ̂ɔk sə̂ə-sâa” · màa-jung pûut · “kâa kít wâa · man yang mâi ɔ̀ɔk jàak mʉʉang níi · man kong jà kâo bpàa bpai taang dtà-wan-dtòk kɔ̌ɔng mʉʉang”

"[We've] already seen that he is a clumsy, rustic person," Ma Zung said. "I think that he has not yet left this town. He might have gone into the forest west of the town."

(colloquial, derogatory, offensive) a third person pronoun used to refer to anyone: he, she, it, they, etc.


นี่

นี่คือหนังสือ

(slang) used as a first person pronoun: I, we, etc.


รา

From Proto-Southwestern Tai *raːᴬ² (“we two (inclusive)”). Cognate with Northern Thai ᩁᩣ, Khün ᩁᩣ, Lao ຮາ (hā), Lü ᦣᦱ (haa), Shan ႁႃး (háa), Tai Nüa ᥞᥣᥰ (häa), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zuojiang Zhuang raz.

(archaic) a first person pronoun employed inclusively by two or more persons.


ที่ไหน

th-pronoun

ที่ไหน • (tîi-nǎi)

คุณอยู่ที่ไหน

คุณทำงานที่ไหน

สนามบินอยู่ที่ไหน


ลื้อ

ลื้อ • (lʉ́ʉ)

2019 March 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:12 from the start, in หวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่มั้ย...ลื้อฝันไปเถอะ (กรงกรรม), spoken by อาม่าลิ้ม (โฉมฉาย ฉัตรวิไล), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-24:

ลื้อมันก็แค่หวังสบาย ทิ้งไร่ทิ้งนามาหวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่ไหม ลื้อฝันไปเถอะ เงินทองที่อั๊วมีอยู่นะ อั๊วสะสมของอั๊วมาชั่วชีวิต อั๊วจะไม่มีวันยกให้คนอย่างลื้อเอาไปผลาญเด็ดขาด

lʉ́ʉ man gɔ̂ kɛ̂ɛ wǎng sà-baai · tíng râi tíng naa maa wǎng jà dâai bpen tâo-gɛ̀ɛ-níia châi mǎi · lʉ́ʉ fǎn bpai tə̀ · ngəən-tɔɔng tîi úua mii yùu ná · úua sà-sǒm kɔ̌ɔng úua maa chûua chii-wít · úua jà mâi-mii-wan yók hâi kon yàang lʉ́ʉ ao bpai plǎan dèt-kàat

You just want [an] easy [life]. You abandoned [your] farms [and] left [your] rice fields to come [here because you] want to be a thao-kae-nia, right? You [may just] dream! The wealth that I now have... I have collected [it] myself for all [my] life. There's no way at all [for] me to give [it] to a person like you, [who'll] squander [it] away!

(colloquial, sometimes considered vulgar and offensive, used amongst Chinese people) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status: you.


ผู้

From Proto-Southwestern Tai *pʰuːꟲ (“person”), from Middle Chinese 甫 (MC pjuX). Cognate with Lao ຜູ້ (phū), Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²), Tai Dam ꪠꪴ꫁, Tai Nüa ᥚᥧᥲ (phù), Shan ၽူႈ (phūu), Khamti ၸူႛ, Ahom 𑜇𑜥 (phū), Zhuang boux.

cog

Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²)


ที่

From Proto-Tai *diːᴮ, possibly from Middle Chinese 地 (MC dijH). Cognate with Lao ທີ່ (thī), Northern Thai ᨴᩦ᩵, Lü ᦑᦲᧈ (tii¹), Tai Dam ꪕꪲ꪿, Tai Dón ꪕꪲꫀ, Shan တီႈ (tīi), Tai Nüa ᥖᥤ (ti), Phake တီ (tī), Ahom 𑜄𑜣 (tī), Zhuang deih, Zuojiang Zhuang thi. Outside Tai-Kadai: compare Proto-Mon-Khmer *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ (“that yonder”), Mon တေံ (teʔ, “that”), Khmer ទី (tii), Vietnamese thì (“then, which, to be”). Compare Malay di.

ลูกคนที่สาม

เขาเป็นคนที่จ่าย

ขอโทษที่เป็นแบบนี้

เราดีใจที่หน้าร้อนผ่านไปแล้ว

rao dii-jai tîi nâa rɔ́ɔn pàan bpai lɛ́ɛo

We're pleased (that) the hot season is over.

ร่ำลาเจ้าของที่ห่วงใย แล้วมุ่งหน้าเข้าสู่หมู่บ้าน

râm-laa jâo-kɔ̌ɔng tîi hùuang-yai · lɛ́ɛo mûng-nâa kâo sùu mùu-bâan

After bidding farewell to the worried owner, it headed towards the village.

relative pronoun
relative pronoun#English

relative pronoun; that; which; that which; who; whom.


ข้าน้อย

th-pronoun

ข้าน้อย • (kâa-nɔ́ɔi)

/kʰaː˥˩.nɔːj˦˥/

From ข้า (kâa, “servant”) + น้อย (nɔ́ɔi, “small; little”), literally “inferior servant”.


สู

From Proto-Southwestern Tai *suːᴬ (“you (plural)”). Cognate with Northern Thai ᩈᩪ (sǔu), Isan สู, Lao ສູ (sū), Lü ᦉᦴ (ṡuu), Tai Dam ꪎꪴ, Shan သူ (sǔu), Tai Nüa ᥔᥧᥴ (sú), Ahom 𑜏𑜥 (sū), Zhuang sou.

inh

ยวนพ่าย:
สั่งแสนฟ้าเรื่อให้ กุํตวว หมื่นนครโทษอำ ผิดไว้ แสนสูตัดเอาหัว มันสยบ เสียนา ไว้หว่างทางเหนือใต้ ต่อกัน
sàng sɛ̌ɛn fáa rʉ̂ʉa hâi · gum dtuua · mʉ̀ʉn-ná-kɔɔn tôot am · pìt wái · sɛ̌ɛn sǔu dtàt ao hǔua · man sìiap · sǐia naa · wái wàang taang nʉ̌ʉa dtâai · dtɔ̀ɔ gan
The king orders Saen Fa Ruea to arrest Muen Nakhon who is guilty of crime concealment, and says: "Saen, you shall have him beheaded and have his head impaled on a spike at the joint of the north and the south".


ใคร

Blend of คน (kon, “person”) + ไร (rai, “what”).
Compare the dialectal ไผ (pǎi), from Proto-Tai *pʰaɰᴬ, from which the following are also derived: Northern Thai ᨹᩲ; Isan ใผ, ไผ; Lao ໃຜ (phai); Lü ᦺᦕ (ṗhay); Shan ၽႂ် (phǎue); Tai Nüa ᥚᥬᥴ (pháue); Aiton ၸၞ် (phaü); Ahom 𑜇𑜧 (phaw), 𑜇𑜨𑜧 (phow); Zhuang byawz.

blend

(interrogative) who; which person; what person?

ใครก็ช่วยไม่ได้

No one can help.
(literally) Whoever [they are], [they] cannot help.

ถามใครก็บอกว่า...

[I] asked everyone [and they] told [me] that...

ไม่อยากกวนใคร

whoever; anyone; someone; everyone; they (people in general).

ใครบางคน


กระหม่อม

th-pronoun

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

grà-mɔ̀m (romanization)
ขม่อม (alternative)

พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า#Thai

กรม กรม#Thai

(royal) a first person pronoun employed by:

a male when addressing a person holding the royal status of พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า without any noble rank known as กรม (grom);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male when addressing a person holding the royal status of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao) when addressing another หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


หม่อมฉัน

หม่อมฉัน • (mɔ̀m-chǎn)

/mɔm˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

used by a monarch to address a member of his royal family or to address a foreign royal person;

used by a royal person to address another royal person of equal status;

used by a female commoner to address a royal person.


หล่อน

หล่อน • (lɔ̀n)

(archaic) a second or third person pronoun applicable to anyone, irrespective of the sex or status.

(colloquial, sometimes derogatory and offensive) a second or third person pronoun referring to a woman of equal or lower status.


ตู

Cognate with Northern Thai ᨲᩪ (tǔu), Lao ຕູ (tū), Shan တူ (tǔu).

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:

พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก

pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék

My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic) an exclusive plural first person pronoun: we.


ข้าพระพุทธเจ้า

ข้าพระพุทธเจ้า • (kâa-prá-pút-tá-jâao)

/kʰaː˥˩.pʰra˦˥.pʰut̚˦˥.tʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

From ข้า (kâa, “servant”) + พระพุทธเจ้า (prá-pút-tá-jâao, literally “divine enlightened lord”); literally "servant of divine enlightened lord".

compound

a first person pronoun, employed by a commoner when addressing a monarch or high-ranking royal person.


เกล้ากระหม่อม

th-pronoun

เกล้ากระหม่อม

เกล้ากระหม่อม • (glâao-grà-mɔ̀m)

(royal) I/me (used by male to a master).


เกล้ากระหม่อมฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน • (glâao-grà-mɔ̀m-chǎn)

(royal) I/me (used by female commoner to king).


เกล้ากระผม

เกล้ากระผม • (glâao-grà-pǒm)

(formal) I/me (used by male commoner to superior).


สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า

สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า • (sǒm-dèt-prá-bɔɔ-rom-má-bɔɔ-pít-prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/som˩˩˦.det̚˨˩.pʰra˦˥.bɔː˧.rom˧.ma˦˥.bɔː˧.pʰit̚˦˥.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

สมเด็จ (sǒm-dèt) + พระ (prá) + บรม (bɔɔ-rom) + บพิตร (bɔɔ-pít) + พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

second-person pronoun, used by priests when speaking to kings or queens.

en-สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า-th-pron-bpkQeiDn


สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า

th-pronoun

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า • (sǒm-dèt-bɔɔ-rom-má-bɔɔ-pít-prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/som˩˩˦.det̚˨˩.bɔː˧.rom˧.ma˦˥.bɔː˧.pʰit̚˦˥.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

สมเด็จ (sǒm-dèt) + บรม (bɔɔ-rom) + บพิตร (bɔɔ-pít) + พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

en-สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า-th-pron-cqYDg3RA


พระราชสมภารเจ้า

th-pronoun

พระราชสมภารเจ้า • (prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

Second-person pronoun used by priests when addressing kings or queens.


พระองค์

th-noun

พระองค์ • (prá-ong)

From พระ (prá, “prefix for gods, royal persons, and things relating to them”, literally “divine; excellent; precious; etc”) + องค์ (ong, “being; body; form; etc”); probably derived from Old Khmer braḥ ʼaṅga. Compare Modern Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng); Lao ພຣະອົງ (phra ʼong).

cog

Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng)

Job 9:12, KJV:
ดูเถิด พระองค์ทรงฉวยไป ใครจะห้ามพระองค์ได้ ใครจะทูลพระองค์ว่า "พระองค์ทรงกระทำอะไรนั่น"
duu-tə̀ət prá-ong song chǔai bpai krai jà hâam prá-ong dâai krai jà tuun prá-ong wâa "prá-ong song grà-tam à-rai nân"
Behold, he taketh away, who can hinder him? who will say unto him, What doest thou?

a second or third person pronoun referring to a god, religious personage, high priest, or royal person.


อาตมาภาพ

/ʔaːt̚˨˩.ta˨˩.maː˧.pʰaːp̚˥˩/

อาตมภาพ อาตมภาพ#Thai

misspelling of อาตมภาพ (àat-dtà-má-pâap)


อาตมา

Borrowed from Sanskrit आत्मा (ātmā, “self”). Cognate with Modern Khmer អាត្មា (ʼaatmaa), Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā).

cog

Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā)

(Buddhism) a first person pronoun used by a priest or priests: I, we, etc

(elegant, poetic) a first person pronoun used by anyone: I, we, etc


กระผม

th-pronoun

กระผม • (grà-pǒm)

From กระ (grà, “prefix”) + ผม (pǒm, “I”).

โปรดพิจารณางานของกระผมด้วย

bpròot pí-jaa-rá-naa ngaan kɔ̌ɔng grà-pǒm dûuai

กระผมประธานศาลปกครองสูงสุดขอแสดงความยินดีกับทุกท่านที่ผ่านการสอบเป็นตุลาการศาลปกครองในครั้งนี้

grà-pǒm bprà-taan sǎan-bpòk-krɔɔng-sûung-sùt kɔ̌ɔ sà-dɛɛng kwaam-yin-dii gàp túk tân tîi pàan gaan-sòop bpen dtù-laa-gaan sǎan-bpòk-krɔɔng nai kráng níi

On this occasion, I, President of the Supreme Administrative Court, would like to express my congratulations to all of you who have passed the administrative court judicial examination.

(formal) a first person pronoun employed by a male when addressing a person he respects or a person of equal or higher status.


อี

2019 March 18, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:07 from the start, in พอหรือยังล่ะ...อาย้อย (กรงกรรม), spoken by หลักเซ้ง อัศวรุ่งเรืองกิจ (ปริญญ์ วิกรานต์), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:

มันก็อาจจะเป็นเพราะว่าเวรกรรมที่ทำกันมาตั้งแต่ชาติไหนก็ไม่รู้นะอาย้อย ลื้อถึงได้เกลียดชังหน้าอี ด่าทออี ตั้งแต่เห็นหน้ากัน

man gɔ̂ àat jà bpen prɔ́ wâa ween-gam tîi tam gan maa dtâng-dtɛ̀ɛ châat nǎi gɔ̂ mâi rúu ná aa yɔ́ɔi · lʉ́ʉ tʉ̌ng dâai glìiat-chang nâa ii · dàa-tɔ̂ɔt ii · dtâng-dtɛ̀ɛ hěn nâa gan

It might also be because of vera or karma that [you two] had committed against each other since any [of your previous] lives, which is beyond [our] knowledge, A Yoi; you then hated her face [and] scolded her since [the very first time that you two] saw each other's face.

(colloquial, used amongst Chinese people) a third person pronoun: he, she, it, they, etc.


เผือ

เผือ • (pʉ̌ʉa)

pʉ̌ʉa (romanization)
เผืออ (alternative)


เขือ

เขือ • (kʉ̌ʉa)


ใด

From Proto-Tai *ɗaɰᴬ (“which”). Cognate with Lao ໃດ (dai), Lü ᦺᦡ (ḋay), Shan လႂ် (lǎue), Ahom 𑜓𑜧 (daw) or 𑜃𑜧 (naw). Compare Zhuang lawz. Possibly related with ไร (rai).


ไหน

อันไหน

คนไหน

ที่ไหน


ไร

คนไรดื้อชะมัด


เค้า

เค้า • (káo)


กัน

From Proto-Tai *kanᴬ (“each other; together”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Lü ᦂᧃ (k̇an), Shan ၵၼ် (kǎn), Ahom 𑜀𑜃𑜫 (kan).

inh

(slang, dated) a first person pronoun used when addressing a male friend.


ตัวเอง

คิดถึงตัวเองจัง

(slang, childish) second person pronoun.


บพิตร

th-pronoun

บพิตร • (bɔɔ-pít)

bɔɔ-pít (romanization)
ปวิตร (alternative)
ประวิตร (alternative)

/bɔː˧.pʰit̚˦˥/

From Middle Khmer បពិត្រ (pabitra), បពិត (pabita), បពិទ (pabida), បុពិត្រ (pubitra), បុពិត (pubita), បុពីត្រ (pubītra), បុព្វិត្រ (pubvitra), បូពិត្រ (pūbitra), បូពិត (pūbita, “epithet of members of royalty and ranking ecclesiastics; honorific following names of royalty and ranking ecclesiastics”), ultimately from Sanskrit पवित्र (pavitra, “pure, sinless, holy, saintly; beneficent; etc”). Cognate with Modern Khmer បពិត្រ (bɑɑbɑpɨt). Compare Pali pavitta.

der

a second or third person pronoun, used by priests to address royal persons.


คาบเจ้า

th-pronoun

คาบเจ้า • (kâap-jâao)

/kʰaːp̚˥˩.t͡ɕaːw˥˩/

From corrupted pronunciation of ข้าพเจ้า (kâa-pá-jâao).


อัลไล

From corrupted pronunciation of อะไร (à-rai, “what”).


เตง

From reduction of the second person pronoun ตัวเอง (dtuua-eeng).

ไมเตงไม่ทำอะ

(Internet slang, childish, slang) second person pronoun.


เท่าไร

เท่าไร • (tâo-rai)

นี่เท่าไร


พวกคุณ

พวก (pûuak, “numerical classifier for a group”) + คุณ (kun, “you”).

com

พวกคุณชอบใช่ไหมล่ะ


ต่าง

From Proto-Tai *taːŋᴮ (“to differ”).
Cognate with Isan ต่าง, Lao ຕ່າງ (tāng), Northern Thai ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹), Tai Dam ꪔ꪿ꪱꪉ (táng), Shan တၢင်ႇ (tàang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥱ (tǎang), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ).

cog

Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²)

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)


กว่า

th-pronoun

กว่า • (gwàa)

From Proto-Tai *kwaːᴮ (“cross over”).
Ultimately from Middle Chinese 過 (MC kwa|kwaH, “to surpass, to exceed; than”).
Cognate with Lao ກວ່າ (kuā, “than, more than”), Shan ၵႂႃႇ (kwàa, “to go”), Zhuang gvaq (“to cross”), Vietnamese quá (“to exceed; very, excessive”).

cog

ร้อยกว่าบาท

สามสิบกว่า

a bit over; an additional amount or degree that is uncertain or unspecified.


ทำไม

why? what? for what? for what purpose, reason, or cause?

ฉันจะไป เธอจะทำไม

I'm gonna go. What you gonna do (with me)?


นั่น

th-pronoun

นั่น • (nân)


ฉันใด

From ฉัน (chǎn, “like”) + ใด (dai, “what; which”).

com

2007, หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล and สุเนตร ชุตินธรานนท์, ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๑ องค์ประกันหงสา, สหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล:
ฉะนี้แล้ว พิษณุโลกกับอโยธยาจะเป็นสุวรรณปฐพีเดียวกันต่อไปได้ฉันใด
chà-níi lɛ́ɛo pít-sà-nú-lôok gàp à-yoo-tá-yaa jà bpen sù-wan-ná-bpà-tà-pii diao-gan dtɔ̀ɔ-bpai dâai chǎn-dai
If so, how can Phitsanulok and Ayothaya further remain as one and the same land of gold?

(elegant) how; in what/which manner; in what/which way; by what/which means.


พวกเขา

th-pronoun

พวกเขา • (pûuak-kǎo)

พวก (pûuak, “numerical classifier for a group”) + เขา (kǎo, “he, she”)


ผู้ใด

From ผู้ (pûu, “one”) + ใด (dai, “what; which; any”).

com

1908 June 1, “กฎหมายลักษณอาญา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, number 9, page 821:

ผู้ใดส่งเสียงอื้อฉาวในเวลาค่ำคืน...

pûu-dai sòng-sǐiang ʉ̂ʉ-chǎao nai wee-laa kâm-kʉʉn ...

Whoever produces a loud sound in the nighttime...

(formal) anyone; anybody; what or whatever person; which or whichever person; whoever.


อย่างไร

From อย่าง (yàang, “like”) + ไร (rai, “what”).

how? what? in what manner? in what way? by what means?


ยังไง

อย่างไร อย่างไร#Thai

(colloquial) alternative form of อย่างไร (yàang-rai, “how; what”)


เมื่อไร

th-pronoun

เมื่อไร • (mʉ̂ʉa-rai)

mʉ̂ʉa-rai (romanization)
เมื่อไหร่ (alternative)


ทั้งหมด

ทั้งหมด • (táng-mòt)


อัญขยม

อัญขยม • (an-kà-yǒm)

From Old Khmer ʼañ, ʼaññ, ʼaña (“a first person singular pronoun; a pronoun impersonal, deferential, or attributive to personal names and titles”), corresponding to Modern Khmer អញ (ʼañ, “a first person pronoun used when addressing a person of lower status, person of intimacy, etc”) + khñuṃ, kñuṃ, khñuṃma, khñuṃmma, khñuma, khñaṃ, khñaṃma, khñama (“servant; slave”), corresponding to Modern Khmer ខ្ញុំ (khñom, “a formal first person pronoun; servant, slave”). Cognate with Modern Khmer អញខ្ញុំ (ʼɑɑñkhñom, “a formal first person pronoun”).

cog

สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร (n.d.) “ประชุมโคลงโลกนิติ”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ (in Thai), Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-01-12
อัญขยมบรมนเรศเรื้อง รามวงศ์ พระผ่านแผ่นไผททรง สืบไท้ แสวงยิ่งสิ่งสดับองค์ โอวาท หวังประชาชนให้ อ่านแจ้งคำโคลง
an-kà-yǒm bɔɔ-rom ná-rêet rʉ́ʉang · raam-wong · prá pàan pɛ̀n-pà-tai song · sʉ̀ʉp tái · sà-wɛ̌ɛng yîng sìng sà-dàp ong · oo-wâat · wǎng bprà-chaa-chon hâi · àan jɛ̂ɛng kam kloong
I, Great, Glorious Lord of Men from the Rāma's Dynasty, Holy One who has reigned over this Realm in succession to [the foregoing] Overlords, is taking great efforts to search for anything which I could listen to as guidance. I wish my people to clearly read the contents of the present khlong.

(elegant, archaic, chiefly literary or poetic) used as a first person pronoun.


อัน

From Proto-Tai *ʔalᴬ (classifier for things). Cognate with Isan อัน, Lao ອັນ (ʼan), Northern Thai ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴), Khün ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴), Lü ᦀᧃ (˙ʼan), Tai Dam ꪮꪽ (ăn), Shan ဢၼ် (ʼǎn), Tai Nüa ᥟᥢ (ʼan), Ahom 𑜒𑜃𑜫 (ʼan), Zhuang aen, Tày ăn.

Khün ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴)

Lü ᦀᧃ (˙ʼan)

อันที่ดีที่สุด


กี่

From Proto-Tai *kiːꟲ (“how many; several”), from Middle Chinese 幾 (MC kj+jX). The tone of Thai กี่ [kiːᴮ¹] shows irregularity as a reflex of Proto-Tai *kiːꟲ.
Cognate with Northern Thai ᨠᩦ᩵, Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹), Khün ᨠᩦ᩵, Tai Nüa ᥐᥤᥱ (kǐ), Ahom 𑜀𑜣 (kī), Zhuang geij.

Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹)

กี่บาท

กี่โมง

how many, how much (followed by classifier or common noun)


เอง

Probably from Old Khmer ឯង (eṅa), ឯង៑ (eṅ, “self; oneself; own; personally”). Cognate with Modern Khmer ឯង (ʼaeng, “you; self, oneself; etc”), Lao ເອງ (ʼēng). Doublet of เอ็ง (eng).


ลูกช้าง

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥/

From ลูก (lûuk, “child; offspring”) + ช้าง (cháang, “elephant”); literally "elephant's offspring (calf)".

com

ประหลาดอยู่ที่คนพูดกับเจ้าผีต้องเรียกตัวเองว่า "ลูกช้าง" จะหมายความว่ากระไรไม่เคยได้ยินอธิบาย คิดก็ไม่เห็นว่าจะเป็นเพราะเหตุใด

1987, กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, ความทรงจำ, อมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ, page 126

It's quite strange that people, when talking to gods or ghosts, have to refer to themselves as "calves". What does this exactly mean? I've never heard any explanation about that. Even having tried to think about it myself, I could not figure out any reason therefor.

bprà-làat yùu tîi kon pûut gàp jâao pǐi dtɔ̂ng rîiak dtuua-eeng wâa "lûuk-cháang", jà mǎai-kwaam wâa grà-rai mâi kəəi dâai-yin à-tí-baai, kít gɔ̂ mâi hěn wâa jà bpen prɔ́ hèet dai

a first person pronoun employed when addressing a spirit or supernatural being out of humility, respect, or fear.


อาตมภาพ

/ʔaːt̚˨˩.ta˨˩.ma˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From Sanskrit आत्मभाव (ātmabhāva, “body; self”).

der

a first person pronoun employed by a priest.


สีกา

From shortening and corruption of อุบาสิกา.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a laywoman.


ประสก

th-pronoun

ประสก • (bprà-sòk)

From shortening and corruption of อุบาสก.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a layman.


ข้าพระองค์

ข้าพระองค์ • (kâa-prá-ong)

/kʰaː˥˩.pʰra˦˥.ʔoŋ˧/

From ข้า (kâa, “servant”) + พระองค์ (prá-ong, “second/third person pronoun for royal or sacred persons”); literally "your servant".

compound

Psalm 56:3, KJV:
เมื่อข้าพระองค์กลัว ข้าพระองค์วางใจในพระองค์
mʉ̂ʉa kâa-prá-ong gluua kâa-prá-ong waang-jai nai prá-ong
What time I am afraid, I will trust in thee.

a first person pronoun used when addressing royal persons or sacred persons, as gods, buddhas, religious personages, etc.


เท่าไหร่

th-pronoun

เท่าไหร่ • (tâo-rài)

เท่าไร เท่าไร#Thai


ซึ่ง

ซึ่ง • (sʉ̂ng)

Uncertain. Compare Lao ຊຶ່ງ (sưng), ເຊິ່ງ (sœng).

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, 5th edition, translated by ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา and ระวี ภาวิไล, edited by มกุฏ อรฤดี, Bangkok: ผีเสื้อ, →ISBN:

นมัสการสุดท้ายขอมอบแด่ผู้ซึ่งรู้ว่าข้าบกพร่องแต่ก็รัก

ná-mát-sà-gaan sùt-táai kɔ̌ɔ mɔ̂ɔp dɛ̀ɛ pûu sʉ̂ng rúu wâa kâa bòk-prɔ̂ng dtɛ̀ɛ gɔ̂ rák

My last salutations are to them who knew me imperfect and loved me.

1933 March 20, “พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง พุทธศักราช ๒๔๗๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 50, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-09-29, pages 1009–1010:

ให้มหาวิทยาลัยนี้อยู่ในความควบคุมดูแลของคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วยนายกรัฐมนตรี...

hâi má-hǎa-wít-tá-yaa-lai níi yùu nai kwaam-kûuap-kum-duu-lɛɛ kɔ̌ɔng ká-ná-gam-má-gaan sʉ̂ng bprà-gɔ̀ɔp dûai naa-yók-rát-tà-mon-dtrii ...

This University shall be under the supervision of a commission which consists of the Prime Minister...

used to represent a specified or implied antecedent, or to indicate anyone or anything previously mentioned or supposed to be understood: that, which, who, whom, etc.


อิฉัน

อิฉัน • (ì-chǎn)

ì-chǎn (romanization)
อีฉัน (alternative archaic dated obsolete)

/ʔi˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉัน ดิฉัน#Thai

(formal and archaic, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a person of equal or higher status, as opposed to the male pronoun ดิฉัน (dì-chǎn).

(formal, somewhat dated, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a commoner of equal or higher status.


ดีฉัน

/diː˧.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉัน ดิฉัน#Thai


อีฉัน

/ʔiː˧.t͡ɕʰan˩˩˦/

อิฉัน อิฉัน#Thai


ทุกท่าน

ทุกท่าน • (túk-tân)

ยินดีต้อนรับทุกท่านครับ


ไง

Clipping of ยังไง (yang-ngai), a corruption of อย่างไร (yàang-rai).

เป็นไงบ้าง


กันและกัน

กันและกัน • (gan-lɛ́-gan)

From กัน (gan, “each other”) + และ (lɛ́, “and”) + กัน (gan, “each other”).


สมภาร

From Pali sambhāra (literally “to bring together”) or Sanskrit सम्भार (sambhāra, literally “to bring together; to collect”); perhaps via Old Khmer saṃbhāra, °saṃmbhāra (“conditions prerequisite to enlightenment, especially the accumulation of merit; collection, accumulation; provision, materials, necessaries, requisites, equipment; property, wealth; etc”). Cognate with Modern Khmer សម្ភារ (sɑɑsɑmphiə). Doublet of สัมภาระ (sǎm-paa-rá).

bor

พระราช พระราช#Thai

(พระราช~) a second person or third person pronoun used to address a monarch, now often employed by a priest.


อื่น ๆ

th-pronoun

อื่น ๆ • (ʉ̀ʉn-ʉ̀ʉn)

/ʔɯːn˨˩.ʔɯːn˨˩/


ม่อน

ม่อน • (mɔ̂n)

From Northern Thai ᨾᩬ᩵ᩁ. Compare Lao ມ່ອນ (mǭn).

(now dialect and archaic) used as a first person pronoun.


ทุกอย่าง

ทุกอย่าง • (túk-yàang)

/tʰuk̚˦˥.jaːŋ˨˩/


ไฉน

/t͡ɕʰa˨˩.naj˩˩˦/

(somewhat elegant and archaic) why? for what? for what purpose, reason, or cause?

(somewhat elegant and archaic) how? what? in what manner? in what way? to what extent or degree? by what means?


ทุกสิ่ง

ทุกสิ่ง • (túk-sìng)


ออเจ้า

ออเจ้า • (ɔɔ-jâo)

desc

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

/ʔɔː˧.t͡ɕaw˥˩/

From ออ (ɔɔ, “a conventional title for a man”) + เจ้า (jâo, “a second person pronoun used to address a person of equal or lower status”). Compare Khmer អាចោ (ʼaacao).

com

(archaic) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status, irrespective of the sex.


กระนั้น

th-pronoun

กระนั้น • (grà-nán)

af

กระ (grà) + นั้น (nán)


โน่น

th-pronoun

โน่น • (nôon)


อั๊ว

อั๊ว • (úua)

(colloquial, sometimes considered vulgar, used amongst Chinese people) a first person pronoun used when addressing a person of equal or lower status: I.


นู๋

หนู หนู#Thai


ของเรา

ของเรา • (kɔ̌ɔng-rao)

/kʰɔːŋ˩˩˦.raw˧/

From ของ (of) + เรา (a first person plural/singular pronoun employed when addressing a person of equal or lower status).

a first person plural/singular genitive pronoun employed when addressing a person of equal or lower status; my, our.


ชี

(slang, humorous, originally LGBTQ) a third person pronoun, originally used to address a woman or effeminate man, now used irrespective of the sex of the addressee: he, she, they, etc.


มหาบพิตร

มหาบพิตร • (má-hǎa-bɔɔ-pít)

/ma˦˥.haː˩˩˦.bɔː˧.pʰit̚˦˥/

From มหา (má-hǎa, literally “great”) + บพิตร (bɔɔ-pít, literally “pure one; holy one; sinless one”).

com

2019 November 21, “ภาพประวัติศาสตร์ โป๊ปฟรานซิสเสด็จ ทรงมีปฏิสันถารกับสมเด็จพระสังฆราช”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-11-22:

ขอถวายพระพรมหาบพิตรสมเด็จพระสันตะปาปาผู้ทรงสมณคุณอันประเสริฐ อาตมภาพในนามคณะสงฆ์ไทยขอถวายอนุโมทนาสาธุการในโอกาสที่มหาบพิตรเสด็จเยือนราชอาณาจักรไทย...นับเป็นเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์อีกครั้งหนึ่งซึ่งพึงจดจารึกไว้เป็นศุภนิมิตแห่งน้ำใจไมตรีที่ศาสนจักรโรมันคาทอลิกกับพุทธจักรไทยมีสืบเนื่องกันมาอย่างแน่นแฟ้น ราบรื่น และงดงามเป็นเวลาเนิ่นนานนับแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา...การเสด็จมาครั้งนี้ของมหาบพิตรจึงไม่ใช่การมาของมิตรใหม่ หากแต่เป็นการมาเยือนของมิตรแท้อันเก่าแก่ของคนไทย ระยะทางที่ห่างไกลกันหาใช่อุปสรรคของความสนิทสนมกลมเกลียวกัน

kɔ̌ɔ tà-wǎai prá pɔɔn má-hǎa-bɔɔ-pít sǒm-dèt prá sǎn-dtà-bpaa-bpaa pûu song sà-má-ná-kun an bprà-sə̀ət · àat-dtà-má-pâap nai-naam ká-ná-sǒng tai kɔ̌ɔ tà-wǎai à-nú-moo-tá-naa sǎa-tú-gaan nai oo-gàat tîi má-hǎa-bɔɔ-pít sà-dèt yʉʉan râat-chá-aa-naa-jàk tai ... náp bpen hèet-gaan sǎm-kan taang bprà-wàt-dtì-sàat ìik kráng nʉ̀ng sʉ̂ng pʉng jòt jaa-rʉ́k wái bpen sùp-pá-ní-mít hɛ̀ng náam-jai mai-dtrii tîi sàat-sà-ná-jàk roo-man-kaa-tɔɔ-lìk gàp pút-tá-jàk tai mii sʉ̀ʉp-nʉ̂ʉang gan maa yàang nɛ̂n-fɛ́ɛn · râap-rʉ̂ʉn · lɛ́ ngót-ngaam bpen wee-laa nə̂ən-naan náp dtɛ̀ɛ kráng grung sǐi à-yút-tá-yaa ... gaan-sà-dèt maa kráng níi kɔ̌ɔng má-hǎa-bɔɔ-pít jʉng mâi châi gaan-maa kɔ̌ɔng mít mài · hàak-dtɛ̀ɛ bpen gaan-maa yʉʉan kɔ̌ɔng mít tɛ́ɛ an gào-gɛ̀ɛ kɔ̌ɔng kon tai · rá-yá-taang tîi hàang-glai gan hǎa châi ùp-bpà-sàk kɔ̌ɔng kwaam-sà-nòt-sà-nǒm glom-gliao gan

May [I] offer [my] blessings to you, Your Holiness the Pope, the possessor of excellent ecclesiastical virtues. I, on behalf of the Thai clergy, should like to express laud [and] delight on the occasion that you pay a visit to the Kingdom of Thailand... [This is] once again deemed a historically significant event which ought to be noted [and] recorded as an auspicious sign of the goodwill [and] amity that the Roman Catholic Church and the Thai Buddhist communities have extended towards each other in a firm, fair, and fine manner since the time of the Glorious Ayutthaya Kingdom... The arrival of yours on this occasion is thus not the coming of a new friend, but [it is] a visit of an old, true friend of the Thai people. The distance that [makes us] far from each other brings about no obstacle to [our] intimate harmony.

1956, เสฐียรโกเศศ–นาคะประทีป, “พราหมณ์กินพรหม”, in นิยายเบงคลี, 6th edition, Bangkok: อักษรบริการ:

พราหมณ์ทูลตอบ "อิ่มเรียบร้อยดี มหาบพิตร ตั้งแต่เกิดมาเพิ่งได้รับประทานอิ่มวันนี้"

praam tuun dtɔ̀ɔp · “ìm rîiap-rɔ́ɔi dii · má-hǎa-bɔɔ-pít · dtâng-dtɛ̀ɛ gə̀ət maa pə̂ng dâai ráp-bprà-taan ìm wan-níi”

The brahmin made a reply, "Nicely [and] neatly full, Your Majesty. Since [I] was born to [this world], [I] have just been able to eat my fill today."

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “๑๐”, in พระราชพงศาวดารรามัญ เรื่อง ราชาธิราช, Bangkok: n.p., published 2001:

พระสังฆราชาภังคยะสะกะโรจึงถวายพระพรว่า มหาบพิตรตรัสดังนี้ดุจดังอาตมาภาพเปนสมณลามกมีความฉันทาลำเอียง

prá sǎng-ká-raa-chaa pang-ká-yá-sà-gà-roo jʉng tà-wǎai-prá-pɔɔn wâa · má-hǎa-bɔɔ-pít dtràt dang-níi dang-dang àat-dtà-maa-pâap bpen sà-má-ná-laa-mók mii kwaam-chǎn-taa lam-iiang

The high priest Phangkhayasakaro then replied as follows: "Your Majesty said like this as if [you thought that] I am a shameless priest full of bias [and] prejudice."

used by a priest as a term of address to a royal sovereign or his or her consort.


ใคร ๆ

Paul M. Handley (2006) The King Never Smiles (in Thai), 04 ปริศนาฆาตกรรม, page 11
ใครฆ่าอานันท์? จนถึงปัจจุบัน ทั้งที่มันส่งผลน่าสลดต่อชีวิตของผู้คนจำนวนมาก คำตอบยังคงเป็นปริศนา ภูมิพลก็อยากปล่อยไว้อย่างนั้น มากกว่าใครๆ ทั้งหมด ความตายของอานันท์ได้เบิกรอยแยกทางการเมืองและชวนให้หวนนึกถึงการฆ่าช้างเอางา ฆ่าพระยาเอาเมืองในยุคสมัยอยุธยา และขณะที่มันส่งผลให้ราชสำนักมาอยู่ในใจกลางทางการเมือง สถาบันกษัตริย์ก็กลับโดดเด่นขึ้นมา และท้ายที่สุด ก็ฟื้นอำนาจกลับคืนมาอย่างมาก
krai kâa aa-nan? · jon tʉ̌ng bpàt-jù-ban · táng tîi man sòng pǒn nâa sà-lòt dtɔ̀ɔ chii-wít kɔ̌ɔng pûu kon jam-nuuan mâak · kam-dtɔ̀ɔp yang kong bpen bprìt-sà-nǎa · puu-mí-pon gɔ̂ yàak bplɔ̀i wái yàang nán · mâak-gwàa krai-krai · táng-mòt · kwaam-dtaai kɔ̌ɔng aa-nan dâai bə̀ək rɔɔi yɛ̂ɛk taang gaan-mʉʉang lɛ́ chuuan hâi hǔuan nʉ́k tʉ̌ng gaan-kâa-cháang-ao-ngaa · kâa prá-yaa ao mʉʉang nai yúk sà-mǎi à-yút-tá-yaa · lɛ́ kà-nà tîi man sòng pǒn hâi râat sǎm-nák maa yùu nai jai glaang taang gaan-mʉʉang · sà-tǎa-ban gà-sàt gɔ̂ glàp dòot-dèen kʉ̂n maa · lɛ́ táai tîi sùt · gɔ̂ fʉ́ʉn am-nâat glàp kʉʉn maa yàang mâak
Who killed Ananda? Up until now, although it had a tragic effect on the lives of many people, the answer is still a mystery. Bhumibol wanted to leave it that way, more than anyone else. Ananda's death opened a political rift and was reminiscent of killing an elephant for its tusks or killing its lord to to take a city in the Ayutthayan period, and it put the royal court in the centre of politics. The monarchy became prominent, and, in the end, it has greatly regained its power.


ขยม

th-pronoun

ขยม • (kà-yǒm)