หลัง

th-prep

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


ของ

ของ • (kɔ̌ɔng)

From Proto-Tai *χɔːŋᴬ (“thing”). Cognate with Northern Thai ᨡᩬᨦ, Lao ຂອງ (khǭng), Lü ᦃᦸᧂ (ẋoang), Tai Dam ꪄꪮꪉ, Shan ၶွင် (khǎung), Tai Nüa ᥑᥩᥒᥴ (xóang), Phake ၵွင် (khoṅ), Ahom 𑜁𑜨𑜂𑜫 (khoṅ), Zhuang hong, Zuojiang Zhuang kong.

2020 March 17, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “อนุพงษ์เห็นด้วยปิดเมือง ๑๔ วัน ลดเคลื่อนย้ายคน ผู้ว่าฯ มีอำนาจเต็ม”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-03-17:
รมว.มหาดไทย เห็นด้วยปิดเมือง ลดการเคลื่อนย้ายคน-การชุมนุม 14 วันบล็อกการกระจายของโควิด-19
rɔɔ-mɔɔ-wɔɔ má-hàat-tai · hěn-dûai bpìt mʉʉang · lót gaan-klʉ̂ʉan-yáai kon - gaan-chum-num · sìp sìi · wan blɔ́k gaan-grà-jaai kɔ̌ɔng koo-wìt-sìp-gâao
The interior minister concurs with [the idea of] shutting down cities [and] reducing human movements [and] gatherings [for] 14 days to block the spread of COVID-19.

2020 January 11, “Bang Bao Beach”, in บางเบ้า...ที่สุดแห่งจุดชม..., retrieved 2020-02-05:
ไม่ได้เห็นพระอาทิตย์ แต่แสงสีของท้องฟ้าก็สวยไม่เบา
mâi dâai hěn prá aa-tít · dtɛ̀ɛ sɛ̌ɛng sǐi kɔ̌ɔng tɔ́ɔng-fáa gɔ̂ sǔai mâi-bao
The sun could not be seen, yet the lights [and] colours of the sky were pretty beautiful.

2018, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์, เผด็จการวิทยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 142:
ยิ่งทำความเข้าใจชาตินิยมแบบไทย ๆ...จะยิ่งพบว่า แกนสำคัญของชาตินิยมแบบไทย ก็คือ ความภักดีต่อระบบหรือเชื่อฟังระบบ
yîng tam-kwaam-kâo-jai châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai tai ... jà yîng póp wâa · gɛɛn sǎm-kan kɔ̌ɔng châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai · gɔ̂ kʉʉ · kwaam-pák-dii dtɔ̀ɔ rá-bòp rʉ̌ʉ chʉ̂ʉa-fang rá-bòp
The more [you] try to understand the Thai-style nationalism... the more [you] will realise that the [most] important core of the Thai-style nationalism is loyalty to the regime or obedience to the regime.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
to take the baby out of the corpse's womb.

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.


ฉัน

ฉัน • (chǎn)

Cognate with Lao ສັນ (san), Lü ᦶᦉᧃ (ṡaen) or ᦉᧃ (ṡan).

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:
สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี...อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้
sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa ùp-bpà-gaa-rá líiang-duu rʉ̌ʉ yók-yɔ̂ng pûu ʉ̀ʉn chǎn pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii ... ìik fàai nʉ̀ng fɔ́ɔng yàa dâai
When either the husband or wife supports, maintains, or honours another person as his own wife or her own husband...the other may enter a claim for divorce.


ณ

Uncertain. Probably a corrupted form of ใน (nai), according to some. Compare Old Khmer ណា (ṇā), នា (nā, “place, position, site, location; destination; time, moment, occasion; etc”); Modern Khmer ណា (naa), នា (niə); Old Mon na, Lao ນະ (na).

(used as part of noble family names) of; from.


กับ

From Proto-Tai *kapᴰ (“with; and”). Cognate with Lao ກັບ (kap), Lü ᦂᧇ (k̇ab), Shan ၵပ်း (káp), Tày cắp. Compare to Cantonese 及 gap6 (MC *ɡˠiɪp̚).

ไปกับใคร

เห็นกับตา

เล่นกับไฟ

เท่ากับ

ฝากปลากับแมว
fàak bplaa gàp mɛɛo
to entrust a cat with a fish
(literally) to entrust a fish to a cat

used to indicate a point, person, etc, reached or approached, a relation, condition, amount, etc: to; towards; etc.

เขาร้ายกับฉัน

แข่งกับเวลา

to; in opposition or opposite direction to; against; hostile to; versus.

นอนกับพื้น

nɔɔn gàp pʉ́ʉn

used to indicate a place, location, spot, etc: on; upon; at; etc.


แต่

แต่ • (dtɛ̀ɛ)


ชอบ

ชอบ • (chɔ̂ɔp)

/t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

(somewhat archaic) in accordance (with); in line (with); in conformity (to).


หา

From Proto-Tai *kraᴬ (“to seek”). Cognate with Northern Thai ᩉᩣ, Lao ຫາ (hā), Lü ᦠᦱ (ḣaa), Tai Dam ꪬꪱ, Shan ႁႃ (hǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā) or 𑜁𑜞𑜠 (khra), Zhuang ra, Saek หร่า, Tày xa.


ให้

From Proto-Tai *haɰꟲ (“to give”), from Middle Chinese 許 (MC xjoX, “to allow”). Cognate with Northern Thai ᩉᩨ᩶, Lao ໃຫ້ (hai), Lü ᦠᦹᧉ (ḣue²), Tai Dam ꪻꪬ꫁, Shan ႁႂ်ႈ (hāue), Tai Nüa ᥞᥬᥲ (hàue) or ᥞᥫᥲ (hòe), Khamti ꩭႂ်ႛ, Aiton ꩭၞ် (haü), Phake ꩭၞ် (haü), Ahom 𑜑𑜧 (haw), Bouyei haec, Zhuang hawj.

cog

Lü ᦠᦹᧉ (ḣue²)

Exodus 6:11, KJV:
จงเข้าไปเฝ้าฟาโรห์กษัตริย์แห่งอียิปต์ บอกให้ปล่อยชนชาติอิสราเอลไปจากแผ่นดินของเขา
jong kâo bpai fâo faa-roo gà-sàt hɛ̀ng ii-yìp · bɔ̀ɔk hâi bplɔ̀i chon-châat ìs-raa-eel bpai jàak pɛ̀n-din kɔ̌ɔng kǎo
Go in, speak unto Pharaoh king of Egypt, that he let the children of Israel go out of his land.
(literally) Go in and see Pharaoh the king of Egypt, tell him to let the people of Israel go out of his realm.

ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, ตอนที่ ๗ พลายแก้วแต่งงานกับนางพิม:
ครู่หนึ่งถึงบ้านศรีประจัน แกตัวสั่นร้องเรียกให้ดูหมา
krûu nʉ̀ng tʉ̌ng bâan sǐi sǐi-bprà-jan · gɛɛ dtuua sàn rɔ́ɔng-rîiak hâi duu mǎa
After a while they reached the house of Si Prachan. Their bodies started trembling, as they called each other to look at the dog.

2002, จิระนันท์ พิตรปรีชา, ศึกหอคอยคู่กู้พิภพ:
ไม้เท้านั่น ข้าสั่งแล้วให้ริบไม้เท้าพ่อมด
mái-táao nân · kâa sàng lɛ́ɛo hâi ríp mái-táao pɔ̂ɔ-mót
His staff! I told you to take the wizard's staff!

ยวนพ่าย:
สั่งแสนฟ้าเรื่อให้กุํตวว หมื่นนครโทษอำ ผิดไว้ แสนสูตัดเอาหัว มันสยบ เสียนา ไว้หว่างทางเหนือใต้ ต่อกัน
sàng sɛ̌ɛn-fáa-rʉ̂ʉa hâi gum dtuua · mʉ̀ʉn-ná-kɔɔn tôot am · pìt wái · sɛ̌ɛn sǔu dtàt ao hǔua · man sìiap · sǐia naa · wái wàang taang nʉ̌ʉa dtâai · dtɔ̀ɔ gan
The king orders Saen Fa Ruea to arrest Muen Nakhon who is guilty of crime concealment, and says: "Saen, you shall have him beheaded and have his head impaled on a spike at the joint of the north and the south".

ไปให้พ้น
bpai hâi pón
Be gone!
(literally) Go to the point of [being] gone.

ทำให้ดี
tam hâi dii
To do [something] well.
(literally) To do to the point of [being] good; to do so that [it be] good; to do in a good manner.

ตีให้ตาย
dtii hâi dtaai
To beat to death.
(literally) to beat to the point of dying; to beat until dying; to beat [someone] until [he] dies; to beat [someone] so that [he] dies.

to; for; that, so that; to the point of, to the extent of, to the degree of, until; in a manner that (is).

ทำให้หน่อย

เขาทำให้

ใครทำให้

for, for the sake of, or on behalf of (someone).


ผ่าน

th-prep

ผ่าน • (pàan)

Cognate with Lao ຜ່ານ (phān), Northern Thai ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ, Khün ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lü ᦕᦱᧃᧈ (ṗhaan¹).

cog

Lü ᦕᦱᧃᧈ (ṗhaan¹)

from one to another; past; over; beyond; across; through.


ใส่

From Proto-Tai *s.cɤːlᴮ (“to put (on/in)”). Cognate with Northern Thai ᩈᩲ᩵, Lao ໃສ່ (sai), Lü ᦺᦉᧈ (ṡay¹), Tai Dam ꪻꪎ꪿, Shan သႂ်ႇ (sàue), Tai Nüa ᥔᥬᥱ (sǎue), Ahom 𑜏𑜧 (saw) or 𑜏𑜧𑜤 (sawu), Saek จอ.

Lü ᦺᦉᧈ (ṡay¹)


ตาม

From Proto-Southwestern Tai *taːmᴬ¹ (“to follow; to continue”). Cognate with Lao ຕາມ (tām), Lü ᦎᦱᧄ (ṫaam), Shan တၢမ်း (táam), Tai Nüa ᥖᥣᥛᥰ (täam).


หนึ่ง

From Proto-Tai *nɯːŋᴮ (“one”). Cognate with Northern Thai ᨶᩧ᩠᩵ᨦ, Lao ໜຶ່ງ (nưng) or ນຶ່ງ (nưng), Lü ᦓᦹᧂᧈ (nueng¹), Shan ၼိုင်ႈ (nūeng), Aiton လိုင် (lüṅ), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ), Zuojiang Zhuang nwngq.

cog

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


บน

From Proto-Tai *ɓɯnᴬ (“sky; heaven”). Cognate with Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨶ, Lao ບົນ (bon), Lü ᦥᦳᧃ (bun) or ᦢᦳᧃ (ḃun), Shan ဝူၼ် (wǔun) or မူၼ် (mǔun), Zhuang mbwn, Bouyei mbenl, Saek บึ๋น, Tày bôn.


ใต้

From Proto-Tai *taɰꟲ (“downstream; below”). Compare Middle Chinese 底 (MC tejX, “bottom; underneath”). Cognate with Lao ໃຕ້ (tai), Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²), Shan တႂ်ႈ (tāue), Tai Nüa ᥖᥬᥲ (tàue), Ahom 𑜄𑜧 (taw) or 𑜄𑜨𑜧 (tow), Zhuang dawj, Zuojiang Zhuang dawj. Compare Proto-Be *ɗaːwᴬ².

Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²)

แมวอยู่ใต้โต๊ะ

down; below; beneath; under; underneath.


แก่

th-prep

แก่ • (gɛ̀ɛ)

ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง (2018 November 13) “คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เรื่อง การแสดงบัญชีรายการทรัพย์สินและหนี้สิน [คดีหมายเลขดำที่ อม. ๑๓๕/๒๕๖๐ คดีหมายเลขแดงที่ อม. ๑๘๙/๒๕๖๐ ระหว่าง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ผู้ร้อง นายธนนท์ หรือธนู ธำรงพนากุล ผู้คัดค้าน]”, in ราชกิจจานุเบกษา (in Thai), volume ๑๓๕, number ๙๓ ก (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-14, page 18
โทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่าโทษที่บัญญัติไว้ในกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้
tôot tîi jà long gɛ̀ɛ bùk-kon nán jà nàk gwàa tôot tîi ban-yàt wái nai gòt-mǎai tîi chái yùu nai wee-laa tîi grà-tam kwaam-pìt mí dâai
The penalty to be imposed upon that person cannot be more serious than the penalty set forth in the law in force at the time of the commission of the offence.

รัฐบาลไทย (2004 October 22) “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๗) พ.ศ. ๒๕๔๗”, in ราชกิจจานุเบกษา (in Thai), volume ๑๒๑, number ตอนพิเศษ ๖๕ ก (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-14, page 22
เอกสารหรือวัตถุอื่นใดไม่ว่าจะมีรูปลักษณะใดที่ผู้ออกได้ออกให้แก่ผู้มีสิทธิใช้
èek-gà-sǎan rʉ̌ʉ wát-tù ʉ̀ʉn dai mâi wâa jà mii rûup lák-sà-nà dai tîi pûu-ɔ̀ɔk dâai ɔ̀ɔk hâi gɛ̀ɛ pûu mii sìt chái
A document or any other object, irrespective of the form or appearance, which an issuer has issued to an eligible user

รัฐบาลไทย (2003 June 20) “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๔๖”, in ราชกิจจานุเบกษา (in Thai), volume ๑๒๐, number ๕๘ ก (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2022-05-08, page 1
โทษประหารชีวิตและโทษจำคุกตลอดชีวิตมิให้นำมาใช้บังคับแก่ผู้ซึ่งกระทำความผิดในขณะที่มีอายุต่ำกว่าสิบแปดปี
tôot bprà-hǎan-chii-wít lɛ́ tôot jam-kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít mí hâi nam maa chái-bang-káp gɛ̀ɛ pûu sʉ̂ng grà-tam kwaam-pìt nai kà-nà tîi mii aa-yú dtàm gwàa sìp-bpɛ̀ɛt bpii
The penalty of death and the penalty of imprisonment for life shall not apply to a person who commits an offence whilst being at the age under eighteen years.

รัฐบาลไทย (1999 December 30) “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ ๒๑) พ.ศ. ๒๕๔๒”, in ราชกิจจานุเบกษา (in Thai), volume ๑๑๖, number ๑๓๗ ก (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-14, page 20
ผู้ใดกระทำการใด ๆ แก่ศพ...เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชน...ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี...
pûu dai grà-tam gaan dai dai gɛ̀ɛ sòp ... wén dtɛ̀ɛ jam-bpen dtɔ̂ng grà-tam pʉ̂ʉa bpɔ̂ng-gan an-dtà-raai gɛ̀ɛ à-naa-mai kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon ... dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ hòk dʉʉan tʉ̌ng sɔ̌ɔng bpii...
Any person who commits whatever act to a dead body...shall be liable to imprisonment from six months to two years...save where it needs to be done for preventing danger to the public health...

to: used for identifying the person or thing affected by or receiving something.


แก่

แก่ • (gɛ̀ɛ)

1681, พระราชพงษาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ไทย, published 1907, page 6:
เอาเมืองเชียงใหม่แก่ท้าวลูก
ao mʉʉang chiiang-mài gɛ̀ɛ táao lûuk
seized the town of Chiang Mai from Thao Luk

1370, “จารึกวัดพระยืน”, in ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, published 2023:
ผู้เป็นลูกรักแก่พญาผายู เป็นหลานแก่พญาคำฟู เป็นเหลนแก่พญามังราย
pûu bpen lûuk rák gɛ̀ɛ pá-yaa pǎa yuu · bpen lǎan gɛ̀ɛ pá-yaa kam fuu · bpen lěen gɛ̀ɛ pá-yaa mang raai
who is a beloved child of Phaya Phayu, is a grandchild of Phaya Khamfu, is a great-grandchild of Phaya Mangrai


นับ

From Proto-Tai *napᴰ (“to count”). Cognate with Northern Thai ᨶᩢ᩠ᨷ, Lao ນັບ (nap), Lü ᦓᧇ (nab), Tai Dam ꪙꪚꪾ, Shan ၼပ်ႉ (nâ̰p), Phake ꩫပ် (nap, “to calculate”), Ahom *𑜃𑜆𑜫 (*nap).

คนนับล้าน

(of an amount or number) up to; as much as; as many as.


หน้า

หน้า • (nâa)

From Proto-Tai *ʰnaːᶜ (“face”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ, Lao ໜ້າ (nā), Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²), Tai Dam ꪘ꫁ꪱ, Tai Dón ꪘꪱꫂ, Tày nả, Shan ၼႃႈ (nāa), Tai Nüa ᥘᥣᥲ (làa) or ᥢᥣᥲ (nàa), Ahom 𑜃𑜠 (na) or 𑜃𑜡 (nā), Zhuang naj. Compare Proto-Be *naːᴮꟲ¹, whence Lingao na³.
Compare also Burmese နှာ (hna).

cog

Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²)


ชั่ว

th-prep

ชั่ว • (chûua)

Cognate with Northern Thai ᨩ᩠ᩅᩫ᩵, Khün ᨩ᩠ᩅᩫ᩵, Lao ຊົ່ວ (sūa), Lü ᦷᦋᧈ (tso¹), Shan ၸူဝ်ႈ (tsō), Phake ꩡုဝ် (cuw), Ahom 𑜋𑜥 (chū).

(of a time, period of time, length, etc) for; throughout; during; over; as long as.

period of time; length; etc; period of time; length; etc


เหนือ

เหนือ • (nʉ̌ʉa)

From Proto-Tai *ʰnɯəᴬ (“upstream; above”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ, Lao ເໜືອ (nư̄a), Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe), Tai Dam ꪹꪘ, Shan ၼိူဝ် (nǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Aiton ꩫိုဝ် (nüw), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (nüw), Zhuang nw, Nong Zhuang now, Zuojiang Zhuang nwa.

cog

Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe)

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa


อำเภอ

th-prep

อำเภอ • (am-pəə)

Compare Old Khmer ʼaṃbe (“act, deed; result, effect; etc”).

cog

/ʔam˧.pʰɤː˧/


ที่

From Proto-Tai *diːᴮ, possibly from Middle Chinese 地 (MC dijH). Cognate with Lao ທີ່ (thī), Northern Thai ᨴᩦ᩵, Lü ᦑᦲᧈ (tii¹), Tai Dam ꪕꪲ꪿, Tai Dón ꪕꪲꫀ, Shan တီႈ (tīi), Tai Nüa ᥖᥤ (ti), Phake တီ (tī), Ahom 𑜄𑜣 (tī), Zhuang deih, Zuojiang Zhuang thi. Outside Tai-Kadai: compare Proto-Mon-Khmer *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ (“that yonder”), Mon တေံ (teʔ, “that”), Khmer ទី (tii), Vietnamese thì (“then, which, to be”). Compare Malay di.

at; to; on the site of; within; amidst; at the location of.


เพื่อ

th-prep

เพื่อ • (pʉ̂ʉa)

Cognate with Lao ເພື່ອ (phư̄a), Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹), Shan ပိူဝ်ႈ (pōe).

cog

Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹)

1956 November 13, “ประมวลกฎหมายอาญา [Penal Code]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2002-03-08, retrieved 2018-09-13:
"ค่าไถ่" หมายความว่า ทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่เรียกเอาหรือให้เพื่อแลกเปลี่ยนเสรีภาพของผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยว หรือผู้ถูกกักขัง
“kâa-tài” · mǎai-kwaam wâa · sáp-sǐn rʉ̌ʉ bprà-yòot tîi rîiak ao rʉ̌ʉ hâi pʉ̂ʉa lɛ̂ɛk-bplìian sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng pûu tùuk ao dtuua bpai · pûu tùuk nùuang-nìao · rʉ̌ʉ pûu tùuk gàk-kǎng
"Ransom" means property or benefit demanded or given in exchange for the liberty of a person taken away, person restrained, or person detained;

เพื่อความมุ่งประสงค์ของอนุสัญญานี้ ให้ถ้อยคำต่อไปนี้มีความหมายตามที่ได้กำหนดไว้ข้างท้ายนี้
pʉ̂ʉa kwaam-mûng-bprà-sǒng kɔ̌ɔng à-nú-sǎn-yaa níi · hâi tɔ̂i-kam dtɔ̀ɔ-bpai-níi mii kwaam-mǎai dtaam tîi dâai gam-nòt wái kâang táai níi
For the purposes of the present Convention, the following expressions shall have the meanings hereunder assigned to them:
ตระหนักว่าความมุ่งประสงค์ของเอกสิทธิและความคุ้มกันเช่นว่านี้มิใช่เพื่อเป็นคุณประโยชน์แก่ตัวบุคคลแต่เพื่อประกันการปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพของสถานทำการทางกงสุลในนามรัฐของตน
dtrà-nàk wâa kwaam-mûng-bprà-sǒng kɔ̌ɔng èek-gà-sìt lɛ́ kwaam-kúm-gan chên wâa níi mí châi pʉ̂ʉa bpen kun-ná-bprà-yòot gɛ̀ɛ dtuua-bùk-kon dtɛ̀ɛ pʉ̂ʉa bprà-gan gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi yàang mii bprà-sìt-tí-pâap kɔ̌ɔng sà-tǎan-tam-gaan taang gong-sǔn nai naam rát kɔ̌ɔng dton
Realizing that the purpose of such privileges and immunities is not to benefit individuals but to ensure the efficient performance of functions by consular posts on behalf of their respective States;
ความยินยอมที่ให้แก่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางทูตระหว่างรัฐสองรัฐมีนัยเป็นความยินยอมเพื่อการสถาปนาความสัมพันธ์ทางกงสุลด้วย เว้นแต่แถลงไว้เป็นอย่างอื่น
kwaam-yin-yɔɔm tîi hâi gɛ̀ɛ gaan-sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sǎm-pan taang tûut rá-wàang rát sɔ̌ɔng rát mii nai bpen kwaam-yin-yɔɔm pʉ̂ʉa gaan-sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sǎm-pan taang gong-sǔn dûai · wén dtɛ̀ɛ tà-lɛ̌ɛng wái bpen yàang ʉ̀ʉn

1998 December 26, “พระราชบัญญัติว่าด้วยเอกสิทธิและความคุ้มกันทางกงสุล พ.ศ. ๒๕๔๑ [Act on Consular Privileges and Immunities 1998]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2015-03-06, retrieved 2018-09-13

The consent given to the establishment of diplomatic relations between two States implies, unless otherwise stated, consent to the establishment of consular relations.

2004 October 12, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๗) พ.ศ. ๒๕๔๗ [Penal Code Amendment Act (No. 17) 2004]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2014-12-17, retrieved 2018-09-13:
สิ่งอื่นใดที่ใช้ประกอบกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับข้อมูล
sìng ʉ̀ʉn dai tîi chái bprà-gɔ̀ɔp gàp kɔ̂ɔ-muun-ì-lék-trɔɔ-nìk pʉ̂ʉa sà-dɛɛng kwaam-sǎm-pan rá-wàang bùk-kon gàp kɔ̂ɔ-muun
Any other thing which is used in combination with electronic data for indicating relationships between a person and the data.

2016 April 4, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙ [Penal Code Amendment Act (No. 25) 2016]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2016-04-11, retrieved 2018-09-13:
ในกรณีที่ผู้ต้องโทษปรับไม่ชำระค่าปรับภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง ให้ศาลมีอำนาจออกหมายบังคับคดีเพื่อยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องในทรัพย์สินของผู้นั้น
nai gà-rá-nii tîi pûu dtɔ̂ng tôot bpràp mâi cham-rá kâa-bpràp paai-nai gam-nòt-wee-laa dtaam mâat-dtraa · yîi-sìp gâao · wák nʉ̀ng · hâi sǎan mii am-nâat ɔ̀ɔk mǎai-bang-káp-ká-dii pʉ̂ʉa yʉ́t sáp-sǐn rʉ̌ʉ aa-yát sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng nai sáp-sǐn kɔ̌ɔng pûu nán
In the event that a person sentenced to a fine fails to pay the fine within the period of time under Section 29, Paragraph 1, the court shall have the power to issue a writ of execution for seizing property or attaching a claim over property of that person.

เพื่อประโยชน์แห่งการนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยได้ด้วย
pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng gaan níi · hâi ká-ná-gam-má-gaan gaan-lʉ̂ʉak-dtâng mii am-nâat sòng rʉ̂ʉang hâi sǎan-rát-tà-tam-má-nuun wí-nít-chǎi dâai dûai
For the purposes of this matter, the Election Commission shall also have the power to refer the matter to the Constitutional Court for its decision.
เพื่อประโยชน์ในการระงับหรือยับยั้งความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นแก่การเงินการคลังของรัฐ ให้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินเสนอผลการตรวจสอบ...ต่อคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินเพื่อพิจารณา
pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan-rá-ngáp rʉ̌ʉ yáp-yáng kwaam-sǐia-hǎai tîi àat gə̀ət kʉ̂n gɛ̀ɛ gaan-ngəən gaan-klang kɔ̌ɔng rát · hâi pûu-wâa-gaan-dtrùuat-ngəən-pɛ̀n-din sà-nə̌ə pǒn gaan-dtrùuat-sɔ̀ɔp ... dtɔ̀ɔ ká-ná-gam-má-gaan dtrùuat ngən pɛ̀n-din pʉ̂ʉa pí-jaa-rá-naa

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย [Constitution of the Kingdom of Thailand]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, retrieved 2018-09-13

For the purpose of abating or suppressing any damage which may happen to the finance and treasury of the State, the State Auditor General shall submit the investigation outcome ... to the State Audit Commission for consideration.


ใน

From Proto-Tai *C̥.daɰᴬ (“inside”). Cognate with Lao ໃນ (nai), Lü ᦺᦓ (nay), Shan ၼႂ်း (náue), Tai Dam ꪻꪙ, Ahom 𑜃𑜧 (naw), Zhuang ndaw. Compare Burmese ၌ (hnai.).

นมอยู่ในตู้เย็น


ใน

From Old Khmer nai, naiya, naiy, naya, nay (“of; to belong to, to be the property of; belonging, property”). Cognate with Modern Khmer នៃ (nɨy).


ตอน

th-prep

ตอน • (dtɔɔn)

From Old Chinese 段 (OC *doːns). Cognate with Lao ຕອນ (tǭn), Lü ᦎᦸᧃ (ṫoan), Zhuang donh.

2022, อัจฉริยา ดุลยไพบูลย์, “ชอบตัวเองตอนอยู่กับเธอ Billkin”, in มิวสิกสเตชัน, กรุงเทพฯ: กะปุก, retrieved 2022-08-17:
ชอบตัวเองตอนอยู่กับเธอ
chɔ̂ɔp dtuua-eeng dtɔɔn yùu gàp təə
[I] like myself when being with you.

(colloquial) when; during; at (a point of time).


จาก

จาก • (jàak)

From Old Khmer cak. Compare Lao ຈາກ (chāk).


เรือน

เรือน • (rʉʉan)


ใกล้

ใกล้ • (glâi)

From Proto-Tai *k.raɰꟲ (“near”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩲ᩶ or ᨠᩖᩱ᩶, Lao ໃກ້ (kai) or ໄກ້ (kai), Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²), Shan ၵၢႆ (kǎai), Ahom 𑜀𑜧 (kaw) or 𑜀𑜩 (kay), Bouyei jaec, Zhuang gyawj.

cog

Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²)

สนามบินอยู่ใกล้สถานีรถไฟฟ้า

sà-nǎam-bin yùu glâi sà-tǎa-nii rót-fai-fáa


ไร้

Cognate with Isan ไฮ้, Lao ໄຮ້ (hai), Northern Thai ᩁᩱ᩶ (hay⁶), Khün ᩁᩱ᩶ (hay⁶), Lü ᦺᦣᧉ (hay²).


เกี่ยวกับ

th-prep

เกี่ยวกับ • (gìao-gàp)

From เกี่ยว (gìao, “to hook”) + กับ (gàp, “with”).

com

2022 August 11, iLaw, “วาระนายกฯ 8 ปี ของ พล.อ. ประยุทธ์ บทพิสูจน์รัฐธรรมนูญปราบโกง”, in iLaw, iLaw, retrieved 2022-08-18:
การตีความของศาลรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับวาระนายกฯ8 ปี
gaan-dtii-kwaam kɔ̌ɔng sǎan-rát-tà-tam-má-nuun gìao-gàp waa-rá naa-yók bpɛ̀ɛt · bpii
The interpretation by the Constitutional Court as to the 8-year term of the Prime Minister

2015 February 13, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 132, number 10A, page 47:
มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับความหมายของคำว่า "เจ้าพนักงาน" สมควรกำหนดบทนิยามคำว่า "เจ้าพนักงาน"
mii kɔ̂ɔ-dtôo-yɛ́ɛng gìao-gàp kwaam-mǎai kɔ̌ɔng kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan” · sǒm-kuuan gam-nòt bòt-ní-yaam kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan”
There are disputes as to the meaning of the term "public officer". [It is therefore] appropriate to designate a definition [for] the term "public officer".


ต่าง

From Proto-Tai *taːŋᴮ. Cognate with Isan ต่าง, Lao ຕ່າງ (tāng), Northern Thai ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹), Tai Dam ꪔ꪿ꪱꪉ (táng), Shan တၢင်ႇ (tàang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥱ (tǎang), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ).

cog

Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²)

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)

as a substitute for or replacement of; in place of.


ยัง

From Proto-Tai *ɲaŋᴬ (“alive”) or Middle Chinese 仍 (MC nying, “still”).
Cognate with Zhuang nyaengz (“alive; still”).


กว่า

th-prep

กว่า • (gwàa)

Ultimately from Middle Chinese 過 (MC kwa|kwaH, “to surpass, to exceed; than”). Cognate with Lao ກວ່າ (kuā, “than, more than”), Shan ၵႂႃႇ (kwàa, “to go”), Vietnamese quá (“to exceed; very, excessive”).

cog

1940, กระทรวงมหาดไทย, “ปัจฉิมภาค เปรียบเทียบการปกครองอินโดจีนฝรั่งเศสกับไทย”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 67:
ในอินโดจีน ชาวอินโดจีนไม่มีสิทธิครองตำแหน่งสูงไปกว่าเสมียน
nai in-doo-jiin · chaao in-doo-jiin mâi mii sìt-tí krɔɔng dtam-nɛ̀ng sǔung bpai gwàa sà-mǐian
In Indochina, the Indochinese people have no right to hold higher positions than clerks.

1991 March 1, “ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๓๔”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 108, number 40, page 3:
สภานิติบัญญัติแห่งชาติประกอบด้วยสมาชิกจำนวนไม่น้อยกว่าสองร้อยคน...
sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng-châat bprà-gɔ̀ɔp dûai sà-maa-chík jam-nuuan mâi nɔ́ɔi gwàa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi kon ...
The National Legislative Assembly consists of Members numbering not less than two hundred...

1944, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็ดพระเจ้าบรมวงส์เทอ กรมพระยา, “นิทานที่ ๒ เรื่อง พระครูวัดฉลอง”, in นิทานโบรานคดี, พระนคร: กรมสิลปากร, page 10:
รวมคนได้กว่าร้อยคน
ruuam kon dâai gwàa rɔ́ɔi kon
could gather over a hundred people

1895, “พระธรรมนูญศาลหัวเมือง ร.ศ. ๑๑๔”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชกาลที่ ๕ เล่ม ๑, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, page 74:
ผู้บัญชาการเมืองฤๅอธิบดีผู้พิพากษา...จะจัดให้ผู้ใดทำการแทน...กว่าผู้เปนตำแหน่งจะกลับมา...
pûu-ban-chaa-gaan mʉʉang rʉʉ à-típ-bɔɔ-dii pûu-pí-pâak-sǎa ... jà jàt hâi pûu-dai tam gaan tɛɛn ... gwàa pûu bpen dtam-nɛ̀ng jà glàp maa ...
the commander of the town or the chief judge...may arrange for anyone to carry the business out instead...until the person holding the position shall return to...


โดย

From Old Khmer តោយ៑ (toy), តោឥ (toi) or Middle Khmer តោយ (toya), ដោយ (ṭoya, “to follow, etc”). Compare Middle Chinese 追 (MC trwij).


ตรง

From Old Khmer *ត្រង៑ (*traṅ), តុរង៑ (turaṅ). Cognate with Khmer ត្រង់ (trɑng), Lao ຕົງ (tong) or ກົງ (kong).


ตลอด

th-prep

ตลอด • (dtà-lɔ̀ɔt)

/ta˨˩.lɔːt̚˨˩/


แห่ง

แห่ง • (hɛ̀ng)

Cognate with Lao ແຫ່ງ (hǣng), Shan ႁဵင်း (háeng).


ถึง

ถึง • (tʉ̌ng)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tʰɤŋᴬ¹ (“to arrive; to reach”) (Pittayaporn, 2008), from Proto-Tai *C̬.tɤŋᴬ (“to arrive”). Cognate with Northern Thai ᨳᩮᩥ᩠ᨦ, Lao ເຖິງ (thœng), Shan ထိုင် (thǔeng), Ahom 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (thüṅ), Zhuang daengz. Within Kra-Dai, compare Sui dangl and Lingao [ɗɔŋ¹]. Compare also Proto-Malayo-Polynesian *dateŋ (whence Malay datang, Tagalog dating).

inh+

to the extent of; to the degree of; to the point of; as far as; as much as; up to.


ด้วย

th-prep

ด้วย • (dûai)

Cognate with Lao ດ້ວຍ (duāi), Northern Thai ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ, Lü ᦑᦽ (toy).
Li (1977) says, "Proto-Tai *uəi(?). Sometimes Siamese uai corresponds to Lungchow uui, but to Po-ai ii. The Proto-Tai reconstruction is uncertain."


ล่าง

ล่าง • (lâang)

From Proto-Tai *lwɤːŋᴮ (“below”). Cognate with Lao ລ່າງ (lāng).


เท่า

เท่า • (tâo)

Cognate with Isan ท่อ, Lao ເທົ່າ (thao) or ທໍ່ (thǭ), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw⁵), Khün ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw²), Lü ᦑᧁᧈ (taw¹) or ᦑᦸᧈ (toa¹), Tai Dam ꪕꪷ꪿ (ꞌto), Shan တေႃႈ (tāu) (in ႁၢၼ်ႉတေႃႈ (hâ̰an tāu, “until”)), Tai Nüa ᥖᥩ (toa, “as well”) or ᥖᥨᥝ (tow, “as well”), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō).

to the extent of; to the degree of; to the point of; up to; as far as; until.

equivalent to; equal to; on a par with; in the same condition, quantity, amount, number, circumstance, etc, as.


ทาง

From Proto-Southwestern Tai *daːŋᴬ² (“road; way”), from Late Han Chinese or Early Middle Chinese 唐 (MC dang, “road inside temple”). Doublet of ถัง (tǎng, “Tang Dynasty”). Cognate with Northern Thai ᨴᩤ᩠ᨦ, Khün ᨴᩤ᩠ᨦ, Isan ทาง, Lao ທາງ (thāng), Lü ᦑᦱᧂ (taang), Tai Dam ꪕꪱꪉ, Shan တၢင်း (táang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥰ (täang), Phake တင် (taṅ), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zuojiang Zhuang tangz (Longzhou).

inh

เธอต้องการให้สังคมนี้รองรับความหลากหลายทางความคิด

She wants this society to accommodate diversity of thoughts.

təə dtɔ̂ng-gaan hâi sǎng-kom níi rɔɔng-ráp kwaam-làak-lǎai taang kwaam-kít


หมด

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰmotᴰˢ¹ (“all gone”). Compare Middle Chinese 歿 (MC mwot, “to die”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩫᨯ, Lao ໝົດ (mot), Lü ᦷᦖᧆ (ṁod), Tai Dam ꪹꪢꪸꪒ, Shan မူတ်း (múut), Southern Thai เหม็ด.

cog

Lü ᦷᦖᧆ (ṁod)

หมดประเทศ
mòt bprà-têet
countrywide
(literally) across the country; throughout the country

หมดโลก
mòt lôok
worldwide
(literally) across the world; throughout the world


ข้าง

th-prep

ข้าง • (kâang)

From Proto-Tai *k.raːŋꟲ (“side; ribs”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ (as in ᨡᩦ᩶ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ, ᩈ᩠ᩅ᩶ᨦᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ), Lao ຂ້າງ (khāng), Shan ၶၢင်ႈ (khāang) and ၶၢင်း (kháang), Tai Nüa ᥑᥣᥒᥲ (xàang), Phake ၵင် (khaṅ), Ahom 𑜁𑜂𑜫 (khaṅ) or 𑜁𑜞𑜂𑜫 (khraṅ), Zhuang hangj (as in ndokhangj), Zuojiang Zhuang hangj. Compare Proto-Austronesian *baʀaŋ, *tageʀaŋ (“rib”).


ข้างหน้า

ข้างหน้า • (kâang-nâa)

/kʰaːŋ˥˩.naː˥˩/


ข้างล่าง

ข้างล่าง • (kâang-lâang)

/kʰaːŋ˥˩.laːŋ˥˩/


ข้างหลัง

ข้างหลัง • (kâang-lǎng)

/kʰaːŋ˥˩.laŋ˩˩˦/


ข้างนอก

ข้างนอก • (kâang-nɔ̂ɔk)

/kʰaːŋ˥˩.nɔːk̚˥˩/


ทางขวา

/tʰaːŋ˧.kʰwaː˩˩˦/


ประมาณ

From Sanskrit प्रमाण (pramāṇa, “measure; extent; etc”). Cognate with Old Khmer pramāṇa, pramāna, pramān, praḥmāna, prahmāna; Modern Khmer ប្រមាណ (prɑɑmaan); Lao ປະມານ (pa mān). Compare Pali pamāna.

bor

ประมาณนั้น


ก่อน

th-prep

ก่อน • (gɔ̀ɔn)

From Proto-Tai *koːnᴮ (“before”). Cognate with Lao ກ່ອນ (kǭn), Lü ᦂᦸᧃᧈ (k̇oan¹), Shan ၵွၼ်ႇ (kàun), Tai Nüa ᥐᥩᥢᥱ (kǒan), Tai Dam ꪀ꪿ꪮꪙ, Ahom 𑜀𑜨𑜃𑜫 (kon), Zhuang gonq.

cog

Lü ᦂᦸᧃᧈ (k̇oan¹)


กล

From Old Khmer កល (kala, “art, cunning, ingenuity; trick, trickery, pretense; tactic, strategy; etc”). Cognate with Modern Khmer កល (kɑl).

bor

(chiefly poetic) like; resembling; similarly to; characteristic of; indicative of.


ริม

From Proto-Tai *riːmᴬ (“edge”). Cognate with Northern Thai ᩁᩥ᩠ᨾ, Isan ฮิม, Lao ຮິມ (him), Lü ᦣᦲᧄ (hiim), Tai Dam ꪭꪲꪣ, Shan ႁိမ်း (hím), Tai Nüa ᥞᥤᥛᥰ (hïm), Ahom 𑜍𑜢𑜉𑜫 (rim), 𑜍𑜢𑜪 (riṃ), or 𑜍𑜧𑜪 (rawṃ), Zhuang simz, Zuojiang Zhuang rimz or simz.


เรื่อง

th-prep

เรื่อง • (rʉ̂ʉang)

Cognate with Lao ເຮື່ອງ (hư̄ang) or ເລື່ອງ (lư̄ang), Lü ᦵᦟᦲᧂᧈ (loeng¹).

ประกาศเรื่อง...

เรื่องการเลื่อนประชุม

เรื่องอะไร


กลาง

From Proto-Tai *klaːŋᴬ (“middle”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩣ᩠ᨦ, Lao ກາງ (kāng), Lü ᦂᦱᧂ (k̇aang), Tai Dón ꪀꪱꪉ, Shan ၵၢင် (kǎang), Tai Nüa ᥐᥣᥒ (kaang), Ahom 𑜀𑜂𑜫 (kaṅ) or 𑜀𑜝𑜂𑜫 (klaṅ), Southern Thai กล๋าง, Zhuang gyang, Zuojiang Zhuang gyang.


ดุจ

From Old Khmer tūc°, tūca, tūcca, ṭūca (“like; similar”). Cognate with Modern Khmer ដូច (douc).

Psalm 102:6, KJV:
ข้าพระองค์เป็นเหมือนนกกระทุงที่ในถิ่นทุรกันดาร ดุจนกเค้าแมวแห่งทะเลทราย
kâa-prá-ong bpen mʉ̌ʉan nók grà-tung tîi nai tìn tú-rá-gan-daan · dùt nók káo-mɛɛo hɛ̀ng tá-lee-saai
I am like a pelican of the wilderness: I am like an owl of the desert.

(formal, elegant) like; as; similar; resembling; characteristic of.


ระหว่าง

ระหว่าง • (rá-wàang)

From Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“distance between (two points in space or time): space, gap; interval, period; time, occasion; etc”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระวาง (rá-waang).

19th century, เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), “๗๒. เรื่องรักใคร่ระหว่างขุนสุวรรณกับเจ้าจอมช้อย”, in พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๔ พ.ศ. ๒๓๙๔–๒๔๑๑ ฉะบับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์, Bangkok: โรงพิมพ์พระจันทร์ ท่าพระจันทร์, published 1935, retrieved 2019-06-28:
เรื่องรักใคร่ระหว่างขุนสุวรรณกับเจ้าจอมช้อย...เดือน ๗ นั้นเกิดความเรื่องอ้ายเขียนขุนสุวรรณบุตรพระยาราชภักดีให้อีกุหลาบภรรยาเข้าไปพูดจาแทะโลมเจ้าจอมช้อยบุตรพระยาบำเรอภักดี มีผู้ทิ้งหนังสือข้างใน โปรดฯให้ตระลาการชำระ...จึงให้เอาอ้ายเขียนอีกุหลาบไปประหารชีวิตเสียที่วัดมักสัน ณ วันจันทร์ เดือน ๗ แรม ๑๒ ค่ำ
rʉ̂ʉang rák-krâi rá-wàang kǔn sù-wan gàp jâao-jɔɔm chɔ́ɔi ... dʉʉan · jèt · nán gə̀ət kwaam rʉ̂ʉang âai kǐian kǔn sù-wan bùt prá-yaa râat-chá pák-dii hâi ii gù-làap pan-yaa kâo bpai pûut-jaa tɛ́-loom jâao-jɔɔm chɔ́ɔi bùt prá-yaa bam-rəə pák-dii · mii pûu tíng nǎng-sʉ̌ʉ kâang-nai · bpròot hâi dtrà-laa-gaan cham-rá ... jʉng hâi ao âai kǐian ii gù-làap bpai bprà-hǎan-chii-wít sǐia tîi wát mák-gà-sǎn · ná · wan jan · dʉʉan · jèt · rɛm · sìp sɔ̌ɔng · kâm
A love affair between Khun Suwan and Chaochom Choi... In that seventh month, there took place a scandal about Ai Khian [or] Khun Suwan, a son of Phraya Ratchaphakdi, [who] sent [his own] wife, I Kulap, in[to the inner court] to speak coquettishly with Chaochom Choi, a daughter of Phraya Bamroe Phakdi, [and] there happened to be someone posting up letters [of complaint about the matter] in the inner court. [His Majesty then] kindly ordered a tribunal to try [the accusation]... Thus Ai Khian [and] I Kulap were ordered to be taken to and put to death at Wat Makkasan on Monday, the twelfth day of the waning moon of the seventh month.

2012, สิทธา พินิจภูวดล, “สังเขปประวัติวรรณคดีไทย”, in ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-06-28:
ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง...เป็นศิลาจารึกที่เขียนด้วยอักษรไทย เขียนเป็นภาษาไทย คงแต่งขึ้นระหว่าง พ.ศ. ๑๘๒๖–๑๙๑๗
sì-laa-jaa-rʉ́k pɔ̂ɔ-kǔn raam kam-hɛ̌ɛng ... bpen sì-laa-jaa-rʉ́k tîi kǐian dûai àk-sɔ̌ɔn tai · kǐian bpen paa-sǎa tai · kong dtɛ̀ng kʉ̂n rá-wàang · pút-tá-sàk-gà-ràat · pan bpɛ̀ɛt-rɔ́ɔi yîi-sìp hòk – pan gâao-rɔ́ɔi sìp jèt
The stele of King Ram Khamhaeng...is a stele that was written with the Thai script and was written in the Thai language. [Its contents were] probably composed between 1826 and 1917 BE.

between; amongst; amidst; against; versus.

คดีอยู่ระหว่างพิจารณา

2013, “คำอธิบายโคลงนิราศวัดรวก”, in ประชุมวรรณคดี เรื่อง พระพุทธบาท, Bangkok: กรมศิลปากร, retrieved 2019-06-28:
วรรณคดีเรื่องอื่นมักจะพรรณนาถึงความงดงามของธรรมชาติและความสนุกสนานระหว่างการเดินทาง
wan-ná-ká-dii rʉ̂ʉang ʉ̀ʉn mák jà pan-ná-naa tʉ̌ng kwaam-ngót-ngaam kɔ̌ɔng tam-má-châat lɛ́ kwaam-sà-nùk-sà-nǎan rá-wàang gaan-dəən-taang
Other literary works often describe the beauty of the nature and the enjoyment during the trip.

2009, “เรื่องย่อ”, in บทละครนอก เรื่อง พิกุลทอง, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-06-28:
ระหว่างทางนางยักษ์กาสุวรรณน้องสาวของนางยักษ์กาขาวเห็นสำเภาของพระพิไชยมงกุฎแล่นผ่าน...จึงใช้กระบองตีสำเภาแตก
rá-wàang taang naang yák gaa sù-wan nɔ́ɔng-sǎao kɔ̌ɔng naang yák gaa kǎao hěn sǎm-pao kɔ̌ɔng prá pí-chai mong-gùt lɛ̂n pàan ... jʉng chái grà-bɔɔng dtii sǎm-pao dtɛ̀ɛk
On [her] way, the giantess Gold Crow, a younger sister of the giantess White Crow, saw the junk of Phra Phichai Mongkut passing by... [She] then struck the junk asunder using her club.

2019 June 28 (last accessed), “เนื้อเรื่องย่อ”, in บทละครเรื่องรามเกียรติ์, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร:
ระหว่างทางพบนกสดายุแจ้งข่าวสีดาถูกทศกัณฐ์ลักพาไปกรุงลงกา
rá-wàang taang póp nók sà-daa-yú jɛ̂ɛng kàao sǐi-daa tùuk tót-sà-gan lák-paa bpai grung long-gaa
On [their] way, [they] encountered the bird Sadayu, who informed [them] of the news that Sida had been abducted to the Realm of Longka by Ten-Necked.


ปราศจาก

From ปราศ (bpràat, “without; excluding; lacking; free from”) + จาก (jàak, “to be deprived of; to lack; to leave; from; since”).

compound

บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan-chum-num dooi sà-ngòp lɛ́ɛ bpràat-sà-jàak aa-wút.
Persons do enjoy the freedom to assemble peacefully and without arms.
การเข้าไปในเคหสถานโดยปราศจากความยินยอมของผู้ครอบครอง หรือการตรวจค้นเคหสถานหรือในที่รโหฐาน จะกระทำมิได้ เว้นแต่มีคำสั่งหรือหมายของศาล หรือมีเหตุอย่างอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

Prohibited are entries into a dwelling place without the consent of its occupier, as well as searches of a dwelling place or in a private place, save where they are authorised by judicial orders or warrants or by other grounds as designated by the laws.

gaan-kâo bpai nai kee-hà-sà-tǎan dooi bpràat-sà-jàak kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng pûu-krɔ̂ɔp-krɔɔng rʉ̌ʉ gaan-dtùuat-kón kee-hà-sà-tǎan rʉ̌ʉ nai tîi rá-hǒo-tǎan jà grà-tam mí dâai wén-dtɛ̀ɛ mii kam-sàng rʉ̌ʉ mǎai kɔ̌ɔng sǎan rʉ̌ʉ mii hèet yàang ʉ̀ʉn dtaam tîi gòt-mǎai ban-yàt

1987, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๓๐:
ผู้ใด โดยปราศจากเหตุอันสมควร พรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกพันบาทถึงสามหมื่นบาท
pûu dai dooi bpràat-sà-jàak hèet an sǒm-kuuan prâak dèk aa-yú yang mâi gəən sìp-hâa bpii bpai sǐia jàk bì-daa maan-daa pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉe pûu-duu-lɛɛ dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hòk-pan bàat tʉ̌ng sǎam-mʉ̀ʉn bàat
Any person who, without justifiable grounds, takes a child under fifteen years of age away from its father, mother, guardian, or overseer, shall be liable to imprisonment from three years to fifteen years and a fine of six thousand baht to thirty thousand baht.

James 2:26, KJV:
เพราะกายที่ปราศจากจิตวิญญาณนั้นตายแล้วฉันใด ความเชื่อที่ปราศจากการกระทำก็ตายแล้วฉันนั้นเช่นเดียวกัน
prɔ́ gaai tîi bpràat-sà-jàak jìt-win-yaan nán dtaai lɛ́ɛo chǎn dai kwaam-chʉ̂ʉa tîi bpràat-sà-jàak gaan-grà-tam gɔ̂ɔ dtaai lɛ́ɛo chǎn nán chên diiao gan
For as the body without the spirit is dead, so faith without works is dead also.


ประดุจ

th-prep

ประดุจ • (bprà-dùt)

Probably an extended form of Old Khmer tūc°, tūca, tūcca, ṭūca (“like; similar”), from which Thai ดุจ (dùt) was derived.

Exodus 15:5, KJV:
น้ำท่วมเขา เขาจมลงในทะเลที่ลึกประดุจก้อนหิน
náam tûuam kǎo · kǎo jom long nai tá-lee tîi lʉ́k bprà-dùt gɔ̂ɔn-hǐn
The depths have covered them: they sank into the bottom as a stone.

Ecclesiastes 12:11, KJV:
ถ้อยคำของนักปราชญ์เป็นประดุจปฏักและประดุจตะปูซึ่งอาจารย์ผู้สอนแห่งการชุมนุมได้ตรึงแน่น
tɔ̂i-kam kɔ̌ɔng nák-bpràat bpen bprà-dùt bpà-dtàk lɛ́ bprà-dùt dtà-bpuu sʉ̂ng aa-jaan pûu-sɔ̌ɔn hɛ̀ng gaan-chum-num dâai dtrʉng nɛ̂n
The words of the wise are as goads, and as nails fastened by the masters of assemblies,

(poetic, elegant) like; similar; resembling; characteristic of.


คุ้ม

คุ้ม • (kúm)

Phrae Province
th:คุ้มวงศ์บุรี
th:คุ้มเจ้าหลวง นครแพร่


ติด

ติด • (dtìt)

Cognate with Northern Thai ᨲᩥ᩠ᨯ, Lao ຕິດ (tit), Shan တိတ်း (tít), Ahom 𑜄𑜢𑜄𑜫 (tit).

อยู่ติดกับ

(of distance) adjacent, next, or close (to).


จวน

Acts 20:3, KJV:
พักอยู่ที่นั่นสามเดือน และเมื่อท่านจวนจะลงเรือไปยังแคว้นซีเรีย พวกยิวก็คิดร้ายต่อท่าน ท่านจึงตั้งใจกลับไปทางแคว้นมาซิโดเนีย
pák yùu tîi-nân sǎam dʉʉan · lɛ́ mʉ̂ʉa tâan juuan jà long rʉʉa bpai yang kwɛ́ɛn sii-riia · pûuak yiu gɔ̂ kít-ráai dtɔ̀ɔ tâan · tâan jʉng dtâng-jai glàp bpai taang kwɛ́ɛn maa-sí-doo-niia
And there abode three months. And when the Jews laid wait for him, as he was about to sail into Syria, he purposed to return through Macedonia.

Mark 13:4, ESV:
ขอทรงโปรดให้ข้าพระองค์ทั้งหลายทราบว่า เหตุการณ์เหล่านี้จะบังเกิดขึ้นเมื่อไร สิ่งไรจะเป็นหมายสำคัญว่า การณ์ทั้งปวงนี้จวนจะสำเร็จ
kɔ̌ɔ song bpròot hâi kâa-prá-ong táng-lǎai sâap wâa · hèet-gaan lào-níi jà bang-gə̀ət kʉ̂n mʉ̂ʉa-rai · sìng-rai jà bpen mǎai-sǎm-kan wâa · gaan táng-bpuuang níi juuan jà sǎm-rèt
Tell us, when will these things be, and what will be the sign when all these things are about to be accomplished?


จำนำ

Borrowed from Old Khmer caṃnaṃ, caṃnām, caṃṇāṃ, caṃnāṃ (“recollection, remembrance; to recollect, to remember; etc”), extended form of Old Khmer cāṃ, cāṃma, cāṃmma, cāma, caṃ, cām, cāṃm, cam, from which Thai จำ (jam) was derived. Cognate with Modern Khmer ចំណាំ (cɑmnam).

ผ้าจำนำพรรษา

(archaic) for: used to indicate an aim, desire, destination, object, purpose, etc.


ซึ่ง

ซึ่ง • (sʉ̂ng)

Uncertain. Compare Lao ຊຶ່ງ (sưng), ເຊິ່ງ (sœng).

1939, น.ม.ส., “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 16:
แลได้ฆ่าแล้วซึ่งบุตรของตน
lɛɛ dâai kâa lɛ́ɛo sʉ̂ng bùt kɔ̌ɔng dton
And [he] had killed his own child.

1992 April 8, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 109, number 42A, page 32:
การใด ๆ...เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ
gaan dai dai ... pʉ̂ʉa jà gɔ̀ɔ · bplìian-bplɛɛng · oon · sà-ngǔuan · rʉ̌ʉ rá-ngáp sʉ̂ng sìt-tí
Any act ... for creating, altering, transferring, preserving, or terminating a right.

1956 November 15, “พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. ๒๔๙๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 73, number 95A special, page 113:
ผู้ใดนำเข้าในราชอาณาจักรซึ่ง...ของปลอมตามมาตรา ๒๔๐ หรือของแปลงตามมาตรา ๒๔๑...
pûu-dai nam kâo nai râat-chá-aa-naa-jàk sʉ̂ng ... kɔ̌ɔng bplɔɔm dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi sìp · rʉ̌ʉ kɔ̌ɔng bplɛɛng dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp èt ...
Whoever brings into the Kingdom ... an object [which has been] counterfeited according to section 240 or an object [which has been] altered according to section 241 ...

2017 July 18, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-23:
ในวันนัดสืบพยาน เมื่อศาลเห็นสมควร...ศาลจะอ่านให้คู่ความฟังซึ่ง...รายงานพิสดารแห่งการชี้สองสถาน
nai wan nát sʉ̀ʉp pá-yaan · mʉ̂ʉa sǎan hěn sǒm-kuuan ... sǎan jà àan hâi kûu-kwaam fang sʉ̂ng ... raai-ngaan pít-sà-daan hɛ̀ng gaan-chíi-sɔ̌ɔng-sà-tǎan
On the day appointed for the taking of evidence, when the court finds [it] appropriate ... the court may read to the parties ... the detailed record of the settlement of issues.

placed before a noun, noun phrase, or noun substitute to indicate that it serves as an object.


ต่อ

ต่อ • (dtɔ̀ɔ)

to: used for expressing comparison or opposition.

to: used for expressing motion or direction towards someone or something.


ส่วน

ส่วน • (sùuan)

→ Khmer: សួន (suən)

Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ, Lao ສ່ວນ (sūan), Lü ᦷᦉᧃᧈ (ṡon¹).

cog

Lü ᦷᦉᧃᧈ (ṡon¹)


ภายใต้

From ภาย (paai, “place, location; spot, point; part, side; etc”) + ใต้ (dtâai, “under, beneath; south, southwards; etc”).

com

ภายใต้เงาไม้

ภายใต้ต้นไม้

เสมอภาคภายใต้กฎหมาย


สำหรับ

th-prep

สำหรับ • (sǎm-ràp)

From Angkorian Old Khmer saṃrāp, saṃrap, samrāp (“implement, instrument, accessory; full set, suite, service; to serve, to attend; for, in order to”), from *srāp or *srap (“to be ordered, ready, apt”), from rap or *rāp (“to order, arrange, enumerate, calculate”). Cognate with Lao ສຳລັບ (sam lap) and Modern Khmer សំរាប់ (sɑmrap). Doublet of สำรับ (sǎm-ráp).

รถเข็นสำหรับคนป่วย
rót-kěn sǎm-ràp kon bpùai
wheelchair


สู่

ยินดีต้อนรับสู่ประเทศไทย


ภายใน

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + ใน (nai, “in”).

com

ภายในสามวัน

ภายในหนึ่งชั่วโมง

ภายในประเทศ

ภายในอาคาร


ภายนอก

th-prep

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

ทั้งภายในและภายนอกอาคาร

both within and without a building; both inside and outside a building


ตั้งแต่

th-prep

ตั้งแต่ • (dtâng-dtɛ̀ɛ)

→ Shan: တင်ႈတႄႇ (tāng tàae)

/taŋ˥˩.tɛː˨˩/

com

ตั้ง (dtâng) + แต่ (dtɛ̀ɛ)


กราบ

th-prep

กราบ • (gràap)

ตราบ ตราบ#Thai


จวบ

/t͡ɕua̯p̚˨˩/

From Old Khmer ឆ្វប (chvapa), ចួប្ប (cwppa, “to meet”). Cognate with Modern Khmer ជួប (cuəp), ចួប (cuəp). Extended as Thai ประจวบ.


รอบ

รอบ • (rɔ̂ɔp)

Cognate with Northern Thai ᩁᩬᨷ, Khün ᩁᩬᨷ, Lao ຮອບ (hǭp), Isan ฮอบ, Lü ᦣᦸᧇ (hoab), Shan ႁွပ်ႈ (hāup), Phake ꩭွပ် (hop), Ahom 𑜍𑜨𑜆𑜫 (rop), Zuojiang Zhuang hob.


กะ

แก่ แก่#Thai


จ่อ

จ่อ • (jɔ̀ɔ)

มาจ่อหน้าประตู
maa jɔ̀ɔ nâa bprà-dtuu
to come at the door
(literally) to come at the front [of the] door

(slang) used to describe the state of being very close to something.


ยัน

Compare Lao ຢັນ (yan), Shan ယၼ် (yǎn), Lü ᦶᦊᧃ (ẏaen)


ลัด

เดินลัดสนาม

(of walking, moving, etc, especially in order to reach somwhere quicker) across; through.


ดั่ง

ดั่ง • (dàng)

Cognate with Lao ດັ່ງ (dang), Shan ၼင်ႇ (nàng), Ahom 𑜃𑜂𑜫 (naṅ).


อาทิ

อาทิ • (aa-tí)

/ʔaː˧.tʰiʔ˦˥/

(nonstandard, proscribed) such as; for instance; for example.


นอกจาก

นอกจาก • (nɔ̂ɔk-jàak)

/nɔːk̚˥˩.t͡ɕaːk̚˨˩/

From นอก (nɔ̂ɔk, “outside”) + จาก (jàak, “of”).

com

ผู้อื่นนอกจากพี่น้อง
pûu ʉ̀ʉn nɔ̂ɔk-jàak pîi-nɔ́ɔng
Another person than [his] cousin
แก่ผู้ใดนอกจากสามีแลบุตร์

1902 June 8, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมลักษณมรฎก รัตนโกสินทรศก ๑๒๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 19, page 151

to anyone else than [her] husband and children

1935 June 21, “พระธรรมนูญศาลยุตติธรรม”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 50, page 985:
ศาลชั้นต้นทุกศาลนอกจากศาลแพ่งและศาลอาญา
sǎan-chán-dtôn túk sǎan nɔ̂ɔk-jàak sǎan pɛ̂ng lɛ́ sǎan aa-yaa
All the courts of first instance other than the Civil Court and the Criminal Court

1926 May 30, “ประกาศแก้ความในมาตรา ๓๔ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ. ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 43, page 208:
การตั้งพนักงานอัยการนอกจากอธิบดี
gaan-dtâng pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan nɔ̂ɔk-jàak à-típ-bɔɔ-dii
The appointment of prosecutors other than the Chief [Prosecutor]

1940, กระทรวงมหาดไทย, “การปกครองส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่นของแคว้นลาว”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 22:
นอกจากที่กล่าวแล้ว
nɔ̂ɔk-jàak tîi glàao lɛ́ɛo
Apart from those which have been stated already

other than; otherwise than; apart from; except; excluding.

2005 July 16, “พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 122, number 58A, page 6:
นอกจากอำนาจตามมาตรา...ให้นายกรัฐมนตรีมีอำนาจดังต่อไปนี้ด้วย
nɔ̂ɔk-jàak am-nâat dtaam mâat-dtraa ... hâi naa-yók-rát-tà-mon-dtrii mii am-nâat dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi dûai
In addition to the powers under sections... the Prime Minister shall also have the following powers:

1934, วรกิจโกศล (ถวิล ระวังภัย), ขุน, “ความนำ”, in กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีอาชญา ว่าด้วยการส่งผู้ร้ายข้ามแดน, พระนคร: โรงพิมพ์นิติสาส์น, page [6]:
นอกจากเป็นกิ่งหนึ่งในนิติศาสตร์แล้ว ยังเป็นกิ่งหนึ่งในรัฐศาสตร์ด้วย
nɔ̂ɔk-jàak bpen gìng nʉ̀ng nai ní-dtì-sàat lɛ́ɛo · yang bpen gìng nʉ̀ng nai rát-tà-sàat dûai
Not only is it a branch of the legal science, it is also a branch of the political science.

in addition to; not only (as in not only … but also).


ยกเว้น

th-prep

ยกเว้น • (yók-wén)


คุง

(archaic) to the extent of; to the degree of; to the point of; up to; as far as; until.


ท่ามกลาง

From ท่าม (tâam, undefined) + กลาง (glaang, “centre; middle”). Compare Lao ຖ້າມກາງ (thām kāng) or ທ່າມກາງ (thām kāng) (which might borrow from Thai).

com

“รักแท้ในคืนหลอกลวง”, in พระจันทร์เศร้า (in Thai), Bangkok: dnamaker.com, 2003, retrieved 2019-02-10
ท่ามกลางผู้คนมากล้นในคืนหลอกลวง มีใจหนึ่งดวงมันคิดไปไกลกว่านั้น
tâam-glaang pûu-kon mâak lón nai kʉʉn lɔ̀ɔk-luuang · mii jai nʉ̀ng duuang man kít bpai glai gwàa nán
In the midst of the overflowingly crowded people on [this] delusive night, there exists a single heart whose thoughts fly further than that.

ดาหลา (n.d.) อาญาสวาททาสหัวใจทราย (in Thai), Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 60
แม้จะอยู่ท่ามกลางคนมากมาย แต่ความเดียวดายก็ไม่เคยจางหาย
mɛ́ɛ jà yùu tâam-glaang kon mâak-maai · dtɛ̀ɛ kwaam-diao-daai gɔ̂ mâi kəəi jaang-hǎai
Though [we] were in the middle of a lot of men, [our] loneliness would never fade away.

ตันริยงค์, นุกูล (2010) ชีวิตศิษย์วัด (in Thai), illustrated by สมบัติ คิ้วฮก, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 11
มาอยู่ในสถานที่ที่ไม่เคยอยู่มาก่อน ท่ามกลางคนที่ไม่เคยรู้จัก
maa yùu nai sà-tǎan-tîi tîi mâi kəəi yùu maa gɔ̀ɔn · tâam-glaang kon tîi mâi kəəi rúu-jàk
To be in the place where [she] had never been before, amongst the people whom [she] had never known prior

2009, Li-Jung YinKirill Kirill Chelushkin (illustrator)et al., translated by ประทุมพร ตั้งกุลธวัช et al., ๕ ยอดอัจฉริยะ, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 40:
ท่ามกลางอากาศที่หนาวเหน็บ นิวตันไม่ต่างอะไรกับเจ้าแมวน้อยที่ถูกถอนขนปุย
tâam-glaang aa-gàat tîi nǎao-nèp · niu-dtân mâi dtàang à-rai gàp jâao mɛɛo nɔ́ɔi tîi tùuk tɔ̌ɔn kǒn bpui
Amidst the chilling weather, Newton was absolutely not different from a little feline whose fluffy fur had been removed.

(Can we date this quote?), สมาคมนักเรียนเก่าอาหรับแห่งประเทศไทย, พระมหาคัมภีร์อัลกุรอานพร้อมคำแปลเป็นภาษาไทย, Bangkok: ศูนย์กษัตร์ฟะฮัดเพื่อการพิมพ์อัลกุรอานแห่งนครมาดีนะฮ์, pages 1411–1412:
การแหวกว่ายของนาวาในท้องมหาสมุทรท่ามกลางคลื่นลมเสมือนขุนเขามหึมาที่ตั้งตระหง่านอยู่ท่ามกลางทะเลทราย
gaan-wɛ̀ɛk-wâai kɔ̌ɔng naa-waa nai tɔ́ɔng má-hǎa-sà-mùt tâam-glaang klʉ̂ʉn lom sà-mʉ̌ʉan kǔn kǎo má-hʉ̀-maa tîi dtâng dtrà-ngàan yùu tâam-glaang tá-lee-saai
The struggle of a vessel in the middle of the ocean amongst waves and winds, like an enormously large mount standing toweringly amidst the desert

2002, Lemony Snicket, บ้านประหลาด ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย ๓, translated by อาริตา พงศ์ธรานนท์, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 138:
การมีกันและกันท่ามกลางชีวิตที่มีแต่โชคร้ายก็เหมือนมีเรือใบท่ามกลางพายุเฮอริเคน ซึ่งก็ทำให้พวกเด็ก ๆ กำพร้าโบดแลร์รู้สึกว่า พวกเขาโชคดีมากจริง ๆ
gaan-mii gan-lɛ́-gan tâam-glaang chii-wít tîi mii dtɛ̀ɛ chôok ráai gɔ̂ mʉ̌ʉan mii rʉʉa-bai tâam-glaang paa-yú həə-rí-keen · sʉ̂ng gɔ̂ tam hâi pûuak dèk dèk gam-práa bôot-lɛɛ rúu-sʉ̀k wâa · pûuak kǎo chôok dii mâak jing jing
To have each other in the midst of their unfortunate lives felt like having a sailboat in the middle of a hurricane, and to the Baudelaire orphans this felt very fortunate indeed.


แด่

th-prep

แด่ • (dɛ̀ɛ)


อันว่า

อันว่า • (an-wâa)

From อัน (an, “that; which”) + ว่า (wâa, “to say, to speak; that, as”).

com

1925 November 11, “พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 42, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-03-07, page 20:
มาตรา ๖๘ อันว่านิติบุคคลนั้น จะมีขึ้นได้ก็แต่ด้วยอาศัยอำนาจแห่งบทบัญญัติทั้งหลายของประมวลกฎหมายนี้ฤๅกฎหมายอื่น
mâat-dtraa · hòk-sìp bpɛ̀ɛt · an-wâa ní-dtì-bùk-kon nán · jà mii kʉ̂n dâai gɔ̂ dtɛ̀ɛ dûai aa-sǎi am-nâat hɛ̀ng bòt-ban-yàt táng-lǎai kɔ̌ɔng bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn
Section 68 As for juristic persons, [they] can only be created by virtue of all the provisions of this Code or other laws.

2002, “ราชพยัตติธรรม (สังเขป)”, in ปูมราชธรรม, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-03-07:
อันว่าปัญญามีลักษณะสามประการ
an-wâa bpan-yaa mii lák-sà-nà sǎam bprà-gaan
Speaking of wisdom, [it] has three features:

2003, สายชล สัตยานุรักษ์, พุทธศาสนากับแนวคิดทางการเมืองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (พ.ศ. ๒๓๒๕–๒๓๕๒), Bangkok: มติชน, →ISBN, page 255:
อันว่าราชบุรุษแห่งนราธิบดีพระองค์ใดประกอบด้วยวิจารณปัญา...พึงตั้งไว้ในถานันดรอันยิ่ง
an-wâa râat-chá-bù-rùt hɛ̀ng ná-raa-tí-bɔɔ-dii prá-ong dai bprà-gɔ̀ɔp dûai wí-jaa-rá-ná bpan-yaa ... pʉng dtâng wái nai tǎa-nan-dɔɔn an yîng
As regards a crown official of whichever master of men, who is of critical wisdom... [that official] should be instated in a high position.

2013, สันติ วุฒิรัตน์, ซุนวู ฉบับการ์ตูนคลาสสิก, 2nd edition, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 22:
อันว่าลมฟ้าอากาศ ก็คือ สว่างหรือมืด ร้อนหรือหนาว ฤดูกาล และความผันแปร
an-wâa lom-fáa-aa-gàat · gɔ̂ kʉʉ · sà-wàang rʉ̌ʉ mʉ̂ʉt · rɔ́ɔn rʉ̌ʉ nǎao · rʉ́-duu-gaan · lɛ́ kwaam-pǎn-bprɛɛ
Speaking of weather, [it] is brightness or darkness, hotness or coldness, season, and change.

(elegant and archaic, used at the beginning of a sentence) concerning; regarding; as for; as to; with respect to; in respect of; speaking of; speaking about.


เล่ห์

th-prep

เล่ห์ • (lêe)


เบื้องหลัง

เบื้องหลัง • (bʉ̂ʉang-lǎng)

/bɯa̯ŋ˥˩.laŋ˩˩˦/

From เบื้อง (bʉ̂ʉang, “side; way”) + หลัง (lǎng, “back; rear”).


เป็นไปตาม

เป็นไป (bpen-bpai, “to be going on”) + ตาม (dtaam, “to follow”), i.e. "following the goings-on."


ตามที่

ตาม (dtaam, “following”) + ที่ (tîi, “that”).


ว่าด้วย

th-prep

ว่าด้วย • (wâa-dûai)