โฉม

/t͡ɕʰoːm˩˩˦/

Borrowed from Middle Khmer ឆោម (choma), ឆោម្ម (chomma). Cognate with Khmer ឆោម (chaom), Lao ໂສມ (sōm).


นักทัศนาจร

th-noun

นักทัศนาจร • (nák-tát-sà-naa-jɔɔn)


นักเทนนิส

นักเทนนิส • (nák-ten-nís)

From นัก (nák, agentive prefix) + เทนนิส (ten-nít, “tennis”).


นักเทศน์

th-noun

นักเทศน์ • (nák-têet)

From นัก (nák, agentive prefix) + เทศน์ (têet, “to preach”).


นักโทษ

th-noun

นักโทษ • (nák-tôot) (classifier คน or ราย or นาย)

nák-tôot (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)
นาย (classifier)

From นัก (nák, agent noun prefix) + โทษ (tôot, “punishment; penalty”).

com

(formal) person imprisoned for a crime: prisoner, inmate, etc.


นักธรณีวิทยา

th-noun

นักธรณีวิทยา

นักธรณีวิทยา • (nák-tɔɔ-rá-nii-wít-tá-yaa)

/nak̚˦˥.tʰɔː˧.ra˦˥.niː˧.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/


นักธุรกิจ

นักธุรกิจ • (nák-tú-rá-gìt) (classifier คน)

nák-tú-rá-gìt (romanization)
คน (classifier)

com

นัก (nák) + ธุรกิจ (tú-rá-gìt)


นักบวช

th-noun

นักบวช • (nák-bùuat) (classifier รูป or องค์ or คน or ตน or ท่าน)

nák-bùuat (romanization)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)
คน (classifier)
ตน (classifier)
ท่าน (classifier)

From นัก (nák, agent noun prefix) + บวช (bùuat, “to ordain”).


นักบิน

th-noun

นักบิน • (nák-bin)

From นัก (nák, agentive prefix) + บิน (bin, “to fly”).


นักบินอวกาศ

th-noun

นักบินอวกาศ • (nák-bin-à-wá-gàat)

From นักบิน (nák-bin, “pilot”) + อวกาศ (à-wá-gàat, “outer space”).


นักปฏิวัติ

th-noun

นักปฏิวัติ • (nák-bpà-dtì-wát)


นักประท้วง

นักประท้วง • (nák-bprà-túuang)


นักประพันธ์

นักประพันธ์ • (nák-bprà-pan)


นักปล้น

นักปล้น • (nák-bplôn)

From นัก (nák, agentive prefix) + ปล้น (bplôn, “to rob”).


นักปักษีวิทยา

th-noun

นักปักษีวิทยา

นักปักษีวิทยา • (nák-bpàk-sǐi-wít-tá-yaa)

/nak̚˦˥.pak̚˨˩.siː˩˩˦.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/


นักเปียโน

From นัก (nák, agentive prefix) + เปียโน (bpiia-noo, “piano”).


นักแปล

th-noun

นักแปล • (nák-bplɛɛ)


นักพรต

นักพรต • (nák-prót)


นักฟิสิกส์

นักฟิสิกส์ • (nák-fí-sìk)


นักภูมิศาสตร์

นักภูมิศาสตร์

นักภูมิศาสตร์ • (nák-puu-mí-sàat)


นักมวย

From นัก (nák, agentive prefix) + มวย (muai, “boxing”). Cognate with Lao ນັກມວຍ (nak muāi).


นักมวยปล้ำ

th-noun

นักมวยปล้ำ • (nák-muai-bplâm) (classifier คน)

nák-muai-bplâm (romanization)
คน (classifier)


นักมายากล

นักมายากล • (nák-maa-yaa-gon) (classifier คน)

nák-maa-yaa-gon (romanization)
คน (classifier)

From นัก (nák, agent noun prefix) + มายากล (maa-yaa-gon, “magic: art of producing illusions as entertainment”).

prefix

magician: entertainer skilled in producing illusions.


นักแม่นปืน

th-noun

นักแม่นปืน • (nák-mɛ̂n-bpʉʉn)


นักยกน้ำหนัก

นักยกน้ำหนัก

นักยกน้ำหนัก • (nák-yók-nám-nàk)


นักรบ

From นัก (nák, agentive prefix) + รบ (róp, “to fight”).
Cognate with Lao ນັກຮົບ (nak hop).


นักร้อง

th-noun

นักร้อง • (nák-rɔ́ɔng)

/nak̚˦˥.rɔːŋ˦˥/

From นัก (nák, agentive prefix) + ร้อง (rɔ́ɔng, “to sing”).


นักลงทุน

From นัก (nák, agentive prefix) + ลงทุน (long-tun, “to make an investment”).


นักล้วงกระเป๋า

th-noun

นักล้วงกระเป๋า

นักล้วงกระเป๋า • (nák-lúuang-grà-bpǎo)


นักเลง

nák-leeng (romanization)
คน (classifier)

From นัก (nák, agentive prefix) + เลง (leeng, from Khmer លេង (leeng, “to play”)).

af

from Khmer <i class="Khmr mention" lang="km">លេង</i> (leeng, “to play”)

(dated) person fond of something; person specialising in something.

rowdy; ruffian; rogue; scoundrel; gangster; outlaw; criminal.


นักกอล์ฟ

th-noun

นักกอล์ฟ • (nák-gɔ́ɔp)

/nak̚˦˥.kɔːp̚˦˥/

From นัก (nák, agentive prefix) + กอล์ฟ (gɔ́ɔp, “golf”).


นักโลดโผน

th-noun

นักโลดโผน • (nák-lôot-pǒon)


นักว่ายน้ำ

นักว่ายน้ำ • (nák-wâai-náam)


นักวิเคราะห์

นักวิเคราะห์

นักวิเคราะห์ • (nák-wí-krɔ́)

From นัก (nák, agentive prefix) + วิเคราะห์ (wí-krɔ́, “to analyse”).


นักวิ่ง

th-noun

นักวิ่ง • (nák-wîng)


นักวิจารณ์

นักวิจารณ์ • (nák-wí-jaan) (classifier คน)

nák-wí-jaan (romanization)
คน (classifier)

(as a profession) commentator; critic; reviewer


นักวิชาการ

นักวิชาการ • (nák-wí-chaa-gaan) (classifier คน)

nák-wí-chaa-gaan (romanization)
คน (classifier)

From นัก (nák, agentive prefix) + วิชาการ (“knowledge; academic”).

af

นักวิชาการคณะเศรษฐศาสตร์

academician, academic, intellectual; scholar


นักวิทยาศาสตร์

th-noun

นักวิทยาศาสตร์ • (nák-wít-tá-yaa-sàat) (classifier คน)

nák-wít-tá-yaa-sàat (romanization)
คน (classifier)

นัก (nák) + วิทยาศาสตร์ (wít-tá-yaa-sàat).


นักศึกษา

th-noun

นักศึกษา • (nák-sʉ̀k-sǎa) (classifier คน)

nák-sʉ̀k-sǎa (romanization)
คน (classifier)

/nak̚˦˥.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/

From นัก (nák, agent noun prefix) + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa, “to learn; to study”).


นักเศรษฐศาสตร์

th-noun

นักเศรษฐศาสตร์

นักเศรษฐศาสตร์ • (nák-sèet-tà-sàat)


นักสืบ

นักสืบ • (nák-sʉ̀ʉp)

/nak̚˦˥.sɯːp̚˨˩/

From นัก (nák, agentive prefix) + สืบ (sʉ̀ʉp, “to seek clues”).
Compare Khmer អ្នកស៊ើប (ʼnɑɑksəəp), Lao ນັກສືບ (nak sư̄p).

cog

Khmer អ្នកស៊ើប (ʼnɑɑksəəp)


นักออกแบบ

th-noun

นักออกแบบแฟชั่น

นักออกแบบแฟชั่น • (nák-ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp-fɛɛ-chân)

นักออกแบบแฟชั่น (canonical)
nák-ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp-fɛɛ-chân (romanization)

/nak̚˦˥.ʔɔːk̚˨˩.bɛːp̚˨˩.fɛː˧.t͡ɕʰan˥˩/


นักอุตุนิยม

นักอุตุนิยม • (nák-ù-dtù-ní-yom)


วิทยาศาสตร์

วิทยาศาสตร์ • (wít-tá-yaa-sàat)


ดาราศาสตร์

ดารา (daa-raa, “star”) + ศาสตร์ (sàat, “science”). Compare with Lao ດາລາສາດ (dā lā sāt) or ດາຣາສາດ (dā rā sāt), Khmer តារាសាស្ត្រ (taaraasaah).

cog

Lao ດາລາສາດ (dā lā sāt)


เศรษฐศาสตร์

th-noun

เศรษฐศาสตร์ • (sèet-tà-sàat)

desc

សេដ្ឋសាស្ត្រ

→ Khmer: សេដ្ឋសាស្ត្រ (seetthaʼsaah)

From เศรษฐ (sèet-tà-, “wealth”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).


ภูมิศาสตร์

th-noun

ภูมิศาสตร์ • (puu-mí-sàat)

ภูมิ ศาสตร์ (canonical)
puu-mí-sàat (romanization)

ภูมิ (phumi, “land”) + ศาสตร์ (sat, “science”), from Sanskrit भूमि (bhūmi, “land”) and शास्त्र (śāstra, “science”)


จิตวิทยา

From Sanskrit चित्त (citta, “heart; mind; psyche; etc.”) + विद्या (vidyā, “knowledge; learning; science; etc.”).


กระจอก

th-noun

กระจอก • (grà-jɔ̀ɔk)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/


กระจอก

กระจอก • (grà-jɔ̀ɔk)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/

แมว แมว#Thai

(archaic) (แมว~) a type of cat with an entirely black body, yellow eyes, and grey or white hair around the mouth or nose, traditionally believed to bring good luck.


กระจอก

กระจอก • (grà-jɔ̀ɔk)

From Old Khmer ក្រចោក៑ (kracok, “nail, as fingernail, toenail, claw, talon, etc”). Cognate with Modern Khmer ក្រចក (krɑɑcɑɑk).

bor

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/

(archaic, poetic) nail, as fingernail, toenail, claw, talon, etc.


กระจอกเทศ

th-noun

กระจอกเทศ • (grà-jɔ̀ɔk-têet)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩.tʰeːt̚˥˩/

กระจอก (grà-jɔ̀ɔk) + เทศ (têet)


คำ

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɡamᴬ⁴ (“bite (n.); mouthful”), from Proto-Tai *ɡamᴬ (“bite (n.); speech”). Cognate with Ahom 𑜁𑜪𑜨 (khäam), Northern Thai ᨣᩤᩴ, Lao ຄຳ (kham), Lü ᦅᧄ (kam), Tai Dam ꪁꪾ, Tày cằm, Zhuang gaemz, Zuojiang Zhuang kaemz.

inh+

(archaic, in compounds) bite (of food), morsel; bit


คำ

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɣamᴬ⁴ (“gold”), from Old Chinese 金 (OC *krɯm). Cognate with Northern Thai ᨤᩴᩣ, Lao ຄຳ (kham), Lü ᦆᧄ (xam), Shan ၶမ်း (khám), Ahom 𑜁𑜪 (khaṃ) or 𑜁𑜞𑜪 (khraṃ), Zhuang gim, Saek กฺั๊ม.


เงี้ยว

th-noun

เงี้ยว • (ngíao)

งิ้ว งิ้ว#Thai


เงี้ยว

เงี้ยว • (ngíao)

Cognate with Northern Thai ᨦ᩠ᨿ᩶ᩅ, Lao ງ້ຽວ (ngiāu) or ແງ້ວ (ngǣu), Lü ᦇᦲᧁᧉ (ngiiw²). Compare Old Chinese 堯 (OC *ŋeːw).

(dated, offensive) Shan people, a person of Shan descent.


เงี้ยว

เงี้ยว • (ngíao)

Cognate with Northern Thai ᨦ᩠ᨿ᩶ᩅ, Lao ງ້ຽວ (ngiāu), Lü ᦵᦇᧁᧉ (ngew²).

1831 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร, โคลงโลกนิติ:
น้ำเคี้ยวยูงว่าเงี้ยว ยูงตาม ทรายเหลือบหางยูงงาม ว่าหญ้า ตาทรายยิ่งนิลวาม พรายเพริศ ลิงว่าหว้าหวังหว้า หว่าดิ้นโดดตาม
náam kíao yuung wâa ngíao · yuung dtaam · saai lʉ̀ʉap hǎang-yuung ngaam · wâa yâa · dtaa saai yîng nin waam · praai-prə̂ət · ling wâa wâa wǎng wâa · wàa dîn doo dtaam
A peacock, thinking a twisted river is a serpent, jumps after it. A deer, glancing at the fine peacock tail and believing it is grass, goes after it. The eyes of the deer are far more beautiful than glittering sapphires; a monkey, craving plums and believing they are plums, jumps after them. They thus perish in succession.


เจ้า

เจ้า • (jâao)

jâao (romanization)
จ้าว (alternative archaic dated obsolete)
เจา (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Tai *ɕɤwꟲ (“master; owner”), from Middle Chinese 主 (MC tsyuX, “master; owner”). Cognate with Lao ເຈົ້າ (chao); Lü ᦈᧁᧉ (ṫsaw²); Tai Dam ꪹꪊ꫁ꪱ; Shan ၸဝ်ႈ (tsāo); Ahom 𑜋𑜈𑜫 (chaw), 𑜋𑜨𑜧 (chow). Compare Old Khmer cau, cauva, co, cova, cco, ccova, ccau, cū (“chief; head”); Modern Khmer ចៅ (caw).

cog

Lü ᦈᧁᧉ (ṫsaw²)

(archaic) image or statue of the Buddha.

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

royal person from the rank of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao) upwards.

(historical) prince or princess of Lan Na Kingdom or Lan Xang Kingdom.

used as an honorific prefixed or suffixed to the names or titles of the above-described persons or things.

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(archaic) used as an honorific prefixed to the name of a royal person holding the rank of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


เจ้า

th-noun

เจ้า • (jâo)

(colloquial) a title given to a person of equal or lower status.

(colloquial) a title of endearment for anyone or anything.


ดิน

From Proto-Tai *ɗinᴬ (“earth”). Compare Middle Chinese 塵 (MC drin). Cognate with Lao ດິນ (din), Northern Thai ᨯᩥ᩠ᨶ, Lü ᦡᦲᧃ (ḋiin), Shan လိၼ် (lǐn), Tai Dam ꪒꪲꪙ, Ahom 𑜓𑜢𑜃𑜫 (din) or 𑜃𑜢𑜃𑜫 (nin), Nong Zhuang ndin.


เต่า

From Proto-Southwestern Tai *tawᴮ¹ (“turtle”), from Proto-Tai *tawᴮ (“turtle”). Cognate with Northern Thai ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (tao), Lao ເຕົ່າ (tao), Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹), Shan တဝ်ႇ (tào), Tai Nüa ᥖᥝᥱ (tǎw), Ahom 𑜄𑜧 (taw). Compare Proto-Be *ɗuːᴮꟲ¹.

cog

Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹)

(zoology) turtle, tortoise, reptile of the order Testudines

กล้วย กล้วย#Thai

(กล้วย~) (botany) a kind of plant, Polyalthia debilis Finet & Gagnep

ขนม ขนม#Thai


เต่า

dtào (romanization)
ผืน (classifier)
ตัว (classifier)

Possibly from Teochew 兜 (dao¹, “pocket; pouch; bag; etc”).


เต่า

th-noun

เต่า • (dtào)

(calendar, archaic) the ninth year in the twelve-year cycle.

(calendar, archaic) the ninth day in the twelve-day cycle.


เต่า

เต่า • (dtào)

oarlock, a piece of wood supporting oar in sampan boat


โจรกรรม

From โจร (joon, “thief”) + กรรม (gam, “action”).


หุ่นยนต์

From หุ่น (hùn, “figure; shape; replica”) + ยนต์ (yon, “powered; motorized; mechanical”). Compare Lao ຫຸ່ນຍົນ (hun nyon).


การติดเชื้อ

th-noun

การติดเชื้อ • (gaan-dtìt-chʉ́ʉa)

/kaːn˧.tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

From การ (gaan) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa).

ติดเชื้อ ติดเชื้อ#Thai

abstract noun of ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa): infection.


แมลง

แมลง • (má-lɛɛng)

/ma˦˥.lɛːŋ˧/

From Proto-Southwestern Tai *mlɛːŋᴬ (“insect”), from Proto-Tai *m.leːŋᴬ (“insect”), from Middle Chinese 螟蛉 (MC meng leng, “caterpillar”) or native Tai borrowed into Chinese. Doublet of แมง (mɛɛng). Cognate with Lao ແມງ (mǣng), Tai Dam ꪵꪣꪉ, Tai Nüa ᥛᥦᥒᥰ (mäeng), Zhuang nengz.


ข้าวเช้า

th-noun

ข้าวเช้า • (kâao-cháao)

/kʰaːw˥˩.t͡ɕʰaːw˦˥/

ข้าว (kâao, “rice”) + เช้า (cháao, “morning”). Compare Lao ເຂົ້າເຊົ້າ (khao sao).


มันเทศ

From มัน (man, “tuber”) + เทศ (têet, “foreign”).


มันฝรั่ง

th-noun

มันฝรั่ง • (man-fà-ràng)

มัน (man) “yam” + ฝรั่ง (fà-ràng) “foreign”


กระจับปี่

กระจับปี่ • (grà-jàp-bpìi) (classifier คัน)

grà-jàp-bpìi (romanization)
คัน (classifier)

Borrowed from Javanese kecapi, kacapi. Compare Indonesian kecapi, Sundanese kacapi, Maguindanaon kutiyapi, Maranao kotyapi, Subanon kotapi, Bukidnon kudyapi, and Palawan kusyapi. Ultimately from Sanskrit कच्छपी (kacchapī), a kind of lute (so named because it is similar in shape to the tortoise; compare तेस्तुदो (testudo)).

(music) A plucked, long-necked fretted lute used in the classical music of Central Thailand.


พิณ

pin (romanization)
คัน (classifier)
วีณา (alternative)

Borrowed from Sanskrit वीणा (vīṇā) or Pali vīṇā. Cognate with Northern Thai ᨻᩥ᩠ᨱ, ᩅᩦᨱᩣ, Lao ພິນ (phin), ວີນາ (wī nā), Khmer ពិណ (pɨn).

phin, a string instrument of Northeastern Thailand.

(loosely) similar instrument, as harp, lute, etc.


สลัด

สลัด • (sà-làt)


สลัด

สลัด • (sà-làt)

Semi-learned borrowing from Malay selat (“strait: narrow water channel”).


มัน

From Proto-Tai *manᴬ (“yam”).
Cognate with Lao ມັນ (man), Lü ᦙᧃ (man), Shan မၼ်း (mán), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man), Zhuang maenz.

ต้น ต้น#Thai

หัว หัว#Thai


มัน

From Proto-Tai *manᴬ (“grease; oil”).
Cognate with Lao ມັນ (man), Shan မၼ်း (mán), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man).
Compare Proto-Be *maːnᴬ² (“grease”), Proto-Austronesian *SimaR (“grease, oil, fat”).


นี่

หนี้ หนี้#Thai


ยาบรรเทาปวด

From ยา (yaa, “drug”) + บรรเทา (ban-tao, “to relieve”) + ปวด (bpùuat, “pain”); literally "pain-relieving drug".


ยาแก้ปวด

th-noun

ยาแก้ปวด • (yaa-gɛ̂ɛ-bpùuat)

From ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix”) + ปวด (bpùuat, “pain”); literally "pain-fixing drug".


ความลี้ลับ

th-noun

ความลี้ลับ • (kwaam-líi-láp)


น้ำท่วม

น้ำท่วม • (náam-tûuam)

From น้ำ (náam, “water”) + ท่วม (tûuam, “to flood”). Compare Lao ນ້ຳຖ້ວມ (nam thūam).


อุทกภัย

th-noun

อุทกภัย • (ù-tók-gà-pai)

From อุทก (“water”) + ภัย (pai, “danger”).


ซีอิ๊ว

ซีอิ๊ว • (sii-íu)


ถั่ว

ถั่ว • (tùua)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tʰuəᴮ¹, from Middle Chinese 豆 (MC duwH, “bean”). Cognate with Northern Thai ᨳ᩠ᩅᩫ᩵, Khün ᨳ᩠ᩅᩫ᩵, Lao ຖົ່ວ (thūa), Lü ᦷᦏᧈ (ṫho¹), Tai Dam ꪖ꪿ꪺ (thua2), Tai Dón ꪖꪺꫀ (tho2), Shan ထူဝ်ႇ (thò), Tai Nüa ᥗᥨᥝᥱ (thǒw), Phake ထုဝ် (thuw), Ahom 𑜌𑜥 (thū) (as in 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (makthū)).

cog

Lü ᦷᦏᧈ (ṫho¹)


ผลต้นโอ๊ก

th-noun

ผลต้นโอ๊ก • (pǒn-dtôn-óok)

ผล (pǒn, “fruit”) + ต้น (dtôn) + โอ๊ก (óok).


คางคก

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥/


คาง

From Proto-Tai *ɢaːŋᴬ (“chin; jaw”). Cognate with Northern Thai ᨣᩤ᩠ᨦ, Lao ຄາງ (khāng), Lü ᦅᦱᧂ (kaang), Tai Dam ꪁꪱꪉ, Shan ၵၢင်း (káang), Ahom 𑜀𑜂𑜫 (kaṅ), Zhuang hangz, Bouyei haangz, Tày càng. Compare Proto-Hlai *ɦaːŋ (“chin”), Proto-Mon-Khmer *kaaŋʔ (“chin; jaw”), Muong cáng.


เหา

From Proto-Tai *trawᴬ (“head louse”). Cognate with Northern Thai ᩉᩮᩢᩣ, Lao ເຫົາ (hao), Lü ᦠᧁ (ḣaw), Tai Dam ꪹꪬꪱ, Shan ႁဝ် (hǎo), Saek เหร่า, Zhuang raeu.

Pediculus humanus
Pediculus humanus#Translingual

Pediculus humanus capitis
Pediculus humanus capitis#Translingual

louse (Pediculus humanus), especially head louse (Pediculus humanus capitis).


โลน

Pthirus pubis
Pthirus pubis#Translingual

crab louse; pubic louse (Pthirus pubis).


ตีน

From Proto-Tai *tiːnᴬ (“foot”). Cognate with Tai Nüa ᥖᥤᥢ (tin), Lao ຕີນ (tīn), Northern Thai ᨲᩦ᩠ᨶ, Lü ᦎᦲᧃ (ṫiin), Shan တိၼ် (tǐn), Tai Dam ꪔꪲꪙ, Ahom 𑜄𑜢𑜃𑜫 (tin), Bouyei dinl, Zhuang din.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, of an animal, vulgar and offensive if applied to a human being) (classifer ข้าง for a single one or คู่ for a pair) foot.

(sometimes considered vulgar and offensive) lowest or supporting part: foot, base, pedestal, etc.


กุ้ง

From Proto-Tai *kuŋᴮ/ꟲ (“shrimp”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ກຸ້ງ (kung), Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²), Tai Dam ꪀꪴ꫁ꪉ (kung3), Tai Dón ꪶꪀꪉꫂ (kung3), Shan ၵုင်ႈ (kūng), Tai Nüa ᥐᥨᥒᥲ (kòng), Phake ကုင် (kuṅ), Ahom 𑜀𑜤𑜂𑜫 (kuṅ).
In Central Tai, cognate with Nong Zhuang gungq.
In Northern Tai, cognate with Zhuang gungq, Saek กุง.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang gungj (Ningming, Longzhou and Daxin dialects) or gungq as in gungqbangh (Chongzuo dialect).

cog

Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²)


เห็ดรา

th-noun

เห็ดรา • (hèt-raa)

From เห็ด (hèt, “mushroom”) + รา (raa, “fungus”).


คณิตศาสตร์

th-noun

คณิตศาสตร์ • (ká-nít-dtà-sàat)

From Sanskrit गणित (gaṇita, “mathematics”) and शास्त्र (śāstra, “study”).


พระพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้า • (prá-pút-tá-jâao)

prá-pút-tá-jâao (romanization)
พระพุทธิเจ้า (alternative archaic dated obsolete)

From พระ (prá, “honorific for gods, priests, royal persons, etc”, literally “divine; excellent; holy; sacred; superior; etc”) + พุทธ (pút, “Buddha; Buddhism; etc”, literally “awakened; conscious; enlightened; learnt; understood; etc”) + เจ้า (jâao, “honorific suffix for gods, priests, royal persons, etc”, literally “chief; lord; master”). Compare Khmer ព្រះពុទ្ធចៅ (prĕəhputthɔɔcaw); Lao ພະພຸດທະເຈົ້າ (pha phut tha chao), Lao ພຣະພຸດທະເຈົ້າ (phra phut tha chao),
Lao ພຣະເຈົ້າ (phra chao).

cog

ພະພຸດທະເຈົ້າ

ພຣະພຸດທະເຈົ້າ

any of a series of teachers in Buddhism, of whom Gautama Buddha was the last.

any person who has attained enlightenment.


ฝัก

From Proto-Tai *q.wakᴰ (“sheath; pod”).
Cognate with Lao ຝັກ (fak), Northern Thai ᨺᩢ᩠ᨠ, Khün ᨺᩢ᩠ᨠ, Lü ᦚᧅ (ḟak), Tai Dam ꪠꪰꪀ, Tai Dón ꪠꪰꪀ, Shan ၽၵ်း (phák) or ၾၵ်း (fák), Zhuang faek.


ความรู้

From ความ (kwaam) + รู้ (rúu, “to know”). Compare Lü ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ (xwaamhuu²).

คนมีปัญญาย่อมหาความรู้เสมอ

kon mii bpan-yaa yɔ̂m hǎa kwaam-rúu sà-mə̌ə

รู้ รู้#Thai


รองเท้าแตะ

th-noun

รองเท้าแตะ • (rɔɔng-táao-dtɛ̀) (classifier คู่ or ข้าง)

rɔɔng-táao-dtɛ̀ (romanization)
คู่ (classifier)
ข้าง (classifier)

/rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥.tɛʔ˨˩/

รองเท้า (rɔɔng-táao) + แตะ (dtɛ̀). This "แตะ" is onomatopoeic, from the sound when the sandal slapping wearer's sole.

com

รองเท้า (rɔɔng-táao) + แตะ (dtɛ̀)


รองเท้าคีบ

th-noun

รองเท้าคีบ • (rɔɔng-táao-kîip)

/rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥.kʰiːp̚˥˩/


ซึง

ซึง • (sʉng)

Cognate with Northern Thai ᨪᩧ᩠ᨦ (sueng), Khün ᨪᩥ᩠ᨦ (sing), Isan ซุง (sung), Lao ຊຶງ (sưng) and ຊຸງ (sung), Lü ᦌᦹᧂ (sueng). Compare Burmese စောင်း (caung:), Mon စံၚ်, Classical Persian چنگ (čang).

(music) sueng, a lute of Northern Thailand


รูปปั้น

รูปปั้น • (rûup-bpân)

รูป (rûup) + ปั้น (bpân). Cognate with Lao ຮູບປັ້ນ (hūp pan).


ทราย

saai (romanization)
ซาย (alternative archaic dated obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *zaːjᴬ⁴ (“sand”), from Proto-Tai *zwɯəjᴬ (“sand”), from Old Chinese 沙 (OC *sraːl, *sraːls, “sand”). Cognate with Northern Thai ᨪᩣ᩠ᨿ, Lao ຊາຍ (sāi), Lü ᦌᦻ (saay), Khün ᨪᩣ᩠ᨿ, Shan သၢႆး (sáai), Tai Nüa ᥔᥣᥭᥰ (säay), Ahom 𑜏𑜩 (say) or 𑜏𑜩𑜤 (sayu), Zhuang saiz, Nong Zhuang saiz. Compare Proto-Sino-Tibetan *s(r)aj (“earth, sand, soil”).
This word was written ซาย (saai) in documents prior to the 18ᵗʰ century, but shifted to the current spelling (with a cluster ทร initial) during the 18–19ᵗʰ centuries, possibly under the popular misconception that this word was of Khmer origin, and that the s- initial had developed from an earlier *dr-, whereas Khmer ទ្រាយ (triəy) means a kind of deer.


ขี้เหล้า

th-noun

ขี้เหล้า • (kîi-lâo)

From ขี้ (kîi, “particle indicating habitualness, usualness, tendency, etc”) + เหล้า (lâo, “alcoholic beverage”).

com

(derogatory, offensive) alcoholic: person suffering from alcoholism or addicted to intoxicating drinks.


ร้าน

th-noun

ร้าน • (ráan)

Compare Khmer រាន (riən, “stand; stage; (Surin) shop; store”), Lao ຮ້ານ (hān, “shop; store; platform; scaffold; shelf”).

cog

ร้าน ร้าน#Thai

แห่ง แห่ง#Thai

(classifier ร้าน or แห่ง) platform for a certain activity, as stand, stage, stall, etc.

ร้าน ร้าน#Thai

อัน อัน#Thai

(classifier ร้าน or อัน) stand for supporting a plant, especially a climbing plant.

แตง แตง#Thai

ต้น ต้น#Thai

Cucumis sativus
Cucumis sativus#Translingual

(classifier ต้น) cucumber: the plant Cucumis sativus of the gourd family

แตง แตง#Thai

ลูก ลูก#Thai

(classifier ลูก) the fruit of this plant.

ร้าน ร้าน#Thai

แห่ง แห่ง#Thai

หลัง หลัง#Thai

(classifier ร้าน, แห่ง, or หลัง) place for selling goods, as shop, store, etc.


วิกฤต

th-noun

วิกฤต • (wí-grìt)

From Sanskrit विकृत (vikṛta, “disfigured; distorted; perverted; strange; unnatural; etc”). Cognate with Lao ວິກິດ (wi kit).


หาด

th-noun

หาด • (hàat)

From Proto-Tai *haːtᴰ (“beach; sand bar”).
Cognate with Lao ຫາດ (hāt), Northern Thai ᩉᩣ᩠ᨯ, Lü ᦠᦱᧆ (ḣaad), Shan ႁၢတ်ႇ (hàat), Tai Nüa ᥞᥣᥖᥱ (hǎat), Zhuang hat (“beach”) (dialectal).


ชายหาด

/t͡ɕʰaːj˧.haːt̚˨˩/


ฝูง

→ Khmer: ផូង (phoung), ហ្វូង (voung)

→ Chong: ฟูง

From Proto-Southwestern Tai *fuːŋᴬ¹ (“flock; swarm; group; party”). Cognate with Northern Thai ᨺᩪᨦ, Lao ຝູງ (fūng), Lü ᦚᦳᧂ (ḟung), Shan ၽုင် (phǔng) or ၾုင် (fǔng), Ahom 𑜇𑜤𑜂𑜫 (phuṅ).

inh

มาเป็นฝูง

ฝูงผึ้ง

ฝูงนก

ฝูงกา

ฝูงปลา

ฝูงหมา

ฝูงแมว

ฝูงลิง

ฝูงโจร

group: collection or assemblage (of persons, things, etc).


หมู่

th-noun

หมู่ • (mùu)

From Proto-Tai *ʰmuːᴮ. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩪ᩵, Lao ໝູ່ (mū), Lü ᦖᦴᧈ (ṁuu¹), Tai Dam ꪢꪴ꪿, Shan မူႇ (mùu), Tai Nüa ᥛᥧᥱ (mǔ), Phake မူ (mū), Ahom 𑜉𑜥 (mū), Zhuang muq, Tày mú.

cog

Lü ᦖᦴᧈ (ṁuu¹)

(slang, military, law enforcement) squad leader.


เห็ดหอม

th-noun

เห็ดหอม • (hèt-hɔ̌ɔm)

/het̚˨˩.hɔːm˩˩˦/

From เห็ด (hèt, “mushroom”) + หอม (hɔ̌ɔm, “fragrant”).


หอม

th-noun

หอม • (hɔ̌ɔm)

From Khmer ក្រហម (krɑɑhɑɑm, “red”) (as in ខ្ទឹមក្រហម (khtœ̆mkrâhâm, “shallots, red garlic”)).

any of the various plants of the genus Allium, as onion, scallion, shallot, leek, chives, etc.


ฟาง

From Proto-Tai *wɯǝŋᴬ (“straw; stubble”).
Cognate with Northern Thai ᨼᩣ᩠ᨦ, Isan เฟือง, Lao ເຟືອງ (fư̄ang), Shan ၽိူင်း (phóeng) or ၾိူင်း (fóeng), Ahom 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (phüṅ), Bouyei feangz, Zhuang fiengz and fangz (dialectal).

เห็ด เห็ด#Thai


รา

pole or stick fixed into or around an uncovered pit for the purpose of maintaining its shape or condition.


รา

Cognate with Lü ᦣᦱ (haa), Northern Thai ᩁᩣ.


กระจับ

กระจับ • (grà-jàp)

water chestnut or water caltrop (Trapa bicornis).


ปี่

From Proto-Southwestern Tai *piːᴮ¹ (“flute”). Cognate with Lao ປີ່ (pī), Northern Thai ᨸᩦ᩵, Khün ᨸᩦ᩵, Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹), Shan ပီႇ (pìi), Tai Dam ꪜꪲ꪿, Tai Nüa ᥙᥤᥱ (pǐ), Phake ပီ (pī), Ahom 𑜆𑜣 (pī).

cog

Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹)

(music) Thai pi (any of a variety of quadruple-reed Thai oboes); wind instrument.


ลาวหล่ม

th-noun

ลาวหล่ม • (laao-lòm)

Lao Lom (an ethnic group of Laos and Thailand).


ปี่จุม

(music) a set of 4-5 flutes/pipes playing together, of northern Thailand


ฟลุต

ฟลุต • (flút)


ขลุ่ย

Compare Old Khmer ក្លុយ៑ (kluy, “flute”); Modern Khmer ខ្លុយ (khloy).

(music) khlui, a traditional vertical duct flute made of bamboo, hardwood, or plastic.

(loosely or by extension) flute; similar instrument, as clarinet, fife, piccolo, recorder, etc.


หล่ม

หล่ม • (lòm)

From Proto-Tai *lɤmᴮ (“mud”).
Cognate with Lao ຫຼົ່ມ (lom), Shan လူမ်ႇ (lùum), Ahom 𑜎𑜤𑜉𑜫 (lum), Zhuang loemq (“muddy”).


ลาวลุ่ม

ลาวลุ่ม • (laao-lûm)

Lao Loum, or lowland Lao, the principal ethnic group of Laos


ลาวเทิง

ลาวเทิง • (laao-təəng)

/laːw˧.tʰɤːŋ˧/

Lao Theung, or midland Lao, a mostly Mon-Khmer ethnic group of Laos


ลาวสูง

Lao Sung, or highland Lao, an ethnic group of Laos


กลองแขก

กลองแขก • (glɔɔng-kɛ̀ɛk)

/klɔːŋ˧.kʰɛːk̚˨˩/

(music) glong khaek, or Indian drum, a double-headed barrel drum of Malay origin, used in Thai music.


กลองสองหน้า

กลองสองหน้า • (glɔɔng-sɔ̌ɔng-nâa)

/klɔːŋ˧.sɔːŋ˩˩˦.naː˥˩/

(music) glong songna, a two-headed or Thai barrel drum.


กลอง

กลอง • (glɔɔng)

From Proto-Tai *kloːŋᴬ (“drum”).
Cognate with Lao ກອງ (kǭng), Lü ᦂᦸᧂ (k̇oang), Tai Nüa ᥐᥩᥒ (koang), Shan ၵွင် (kǎung), Ahom 𑜀𑜨𑜂𑜫 (koṅ), Zhuang gyong, Nong Zhuang zong.
Compare Vietnamese trống.


ภู

From Sanskrit भू (bhū) or Pali bhū. Cognate with Lao ພູ (phū).


ภู

From Old Chinese 阜 (OC *buʔ). Cognate with Lao ພູ (phū).


รถถัง

รถถัง • (rót-tǎng)

/rot̚˦˥.tʰaŋ˩˩˦/

รถ (rót, “car, vehicle, carriage”) + ถัง (tǎng, “bucket, tank, tub, drum, cask”)


หนัง

หนัง • (nǎng)

From Proto-Tai *ʰnaŋᴬ (“skin”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩢᨦ, Lao ໜັງ (nang), Lü ᦐᧂ (ṅang), Tai Dam ꪘꪰꪉ, Shan ၼင် (nǎng), Aiton ꩫင် (naṅ), Zhuang naeng. Compare Proto-Be *naŋᴬ¹.

หนังตะลุง หนังตะลุง#Thai

หนังใหญ่ หนังใหญ่#Thai

shadow puppetry, as หนังตะลุง (nǎng-dtà-lung), หนังใหญ่ (nǎng-yài), etc.

หนังกลางแปลง หนังกลางแปลง#Thai

หนังขายยา หนังขายยา#Thai

outdoor cinema, as หนังกลางแปลง, หนังขายยา, etc.


สื่อ

สื่อ • (sʉ̀ʉ)


ลุ่ม

ลุ่ม • (lûm)

Cognate with Isan ลุ่ม, Lao ລຸ່ມ (lum), Northern Thai ᩃᩩ᩵ᨾ, Northern Thai ᩃᩩ᩵ᨾ, Lü ᦟᦳᧄᧈ (lum¹), Tai Dam ꪩꪴ꪿ꪣ (ꞌlum), Shan လုမ်ႈ (lūm), Ahom 𑜎𑜤𑜪 (luṃ).

cog

Lü ᦟᦳᧄᧈ (lum¹)

basin, bottoms, lowland area that is under water for part of the year.


แขก

kɛ̀ɛk (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *kʰɛːkᴰ (“guest”), from Middle Chinese 客 (MC khaek, “guest”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨠ, Lao ແຂກ (khǣk), Lü ᦶᦃᧅᧈ (ẋaek¹), Tai Dam ꪵꪄꪀ, Shan ၶႅၵ်ႇ (khèk), Tai Nüa ᥑᥦᥐᥱ (xǎek), Phake ၵိက် (khik), Ahom 𑜁𑜢𑜀𑜫 (khik), Zhuang hek. Doublet of แคะ (kɛ́).

cog

Lü ᦶᦃᧅᧈ (ẋaek¹)


แขก

th-noun

แขก • (kɛ̀ɛk)

From Etymology 1. Attested as an ethnic label (albeit with ambiguous meaning) as early as the mid 15th century, in Palace Law during the reign of Borommatrailokkanat.

ท่าน ท่าน#Thai

(classifiers: คน, ท่าน) person of Afghanistani, Bangladeshi, Indian, Javanese, Malay, Middle Eastern, Nepali, Pakistani, or Sri Lankan descent.

แขก แขก#Thai

กุลิต กุลิต#Thai

บรเทศ บรเทศ#Thai

สาหร่าย สาหร่าย#Thai

a category of traditional Thai songs, such as แขกกุลิต (kɛ̀ɛk-gù-lít), แขกบรเทศ (kɛ̀ɛk-bɔɔ-rá-têet), แขกสาหร่าย (kɛ̀ɛk-sǎa-ràai), etc


ไท

tai (romanization)
ไต (alternative rare)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *dajᴬ² (“Tai people; freedom”), from Proto-Tai *ɗwɤːjᴬ (“free”). Cognate with Northern Thai ᨴᩱ, Lao ໄທ (thai) or obsolete ໄຕ (tai), Lü ᦺᦑ (tay), Tai Dam ꪼꪕ, Shan တႆး (tái), Aiton တႝ (tay), Phake တႝ (tay), Ahom 𑜄𑜩 (tay); when each word is solely used, it refers to its own ethnic group.

inh+

Tai ethnic group, a widespread ethnic group of Southeast Asia associated with the valley paddy-rice culture.

Tai languages, a subfamily of the Tai-Kadai language family. Among the Tai languages are Thai, Lao, Shan, and Zhuang.


ไทลื้อ

th-noun

ไทลื้อ • (tai-lʉ́ʉ)

Dai people, Lu people, an ethnic group of China, Burma, Thailand and Vietnam who speak the Tai Leu language.


มวย

From Sanskrit मव्यति (mavyati, “to bind”). Cognate with Lao ມວຍ (muāi).

(sports) boxing; fisticuffs; fistfight; pugilism.


จะเข้

/t͡ɕa˨˩.kʰeː˥˩/

ក្រពើ ក្រពើ#Khmer

(music) jakhe, a plucked, three-stringed zither in the shape of a crocodile used in Central Thai classical music; similar to the Cambodian ក្រពើ (krapeu).


ขิม

From Middle Chinese 琴 (MC gim, “Chinese lute”). Cognate with Lao ຂິມ (khim), Zhuang gimz or ginz, Zuojiang Zhuang gimz, Khmer ឃឹម (khɨm).

(music) a hammered dulcimer used in Central Thai classical music.


ตะโพน

From Mon ဒဗိုန် or ဗဗိုန်, from Burmese ပတ်ဘုံ (patbhum).

(music) taphon, a two-headed barrel drum played with the hands and used in Central Thai classical music


โปงลาง

(music) pong lang, a log xylophone used in the folk music of the Isan region of northeast Thailand


ซอสามสาย

ซอสามสาย • (sɔɔ-sǎam-sǎai)

/sɔː˧.saːm˩˩˦.saːj˩˩˦/

(music) saw sam sai, a three-stringed fiddle played with a bow, used in Central Thai classical music


ฟักทอง

ฟักทอง • (fák-tɔɔng)

/fak̚˦˥.tʰɔːŋ˧/

ฟัก (fák, “gourd; squash”) + ทอง (tɔɔng, “gold”)


ซอ

Compare Northern Thai ᨪᩬᩴ, Lao ຊໍ (sǭ), Khmer ទ្រ (trɔɔ).

(music) generic term referring to any of several vertical Thai fiddles.


สาย

th-noun

สาย • (sǎai)


สาย

สาย • (sǎai)

From Proto-Tai *saːjᴬ (“cord; string”). Cognate with Northern Thai ᩈᩣ᩠ᨿ, Lao ສາຍ (sāi), Lü ᦉᦻ (ṡaay), Tai Dam ꪎꪱꪥ, Tai Dón ꪎꪱꪥ, Tai Daeng ꪎꪱꪥ, Shan သၢႆ (sǎai), Tai Nüa ᥔᥣᥭᥴ (sáay), Aiton ꩬႝ (say), Phake ꩬႝ (say), Ahom 𑜏𑜩 (say), Zhuang sai, Zuojiang Zhuang sai.

telephone call; telephone extension; telephone line

ranking belt for judo, karate, or jiujitsu

(slang, only found in combination) one who tends or loves to do something, or is a fan of someone or something

สายลับ สายลับ#Thai

(colloquial) clipping of สายลับ (sǎai-láp, “spy”)


ฟัก

From Proto-Tai *wakᴰ (“ash gourd”).
Cognate with Lao ຟັກ (fak), Zhuang faeg in lwgfaeg (“wax gourd”) or gaeucwxfaeg (“kind of gourd”).


ซอด้วง

ซอด้วง • (sɔɔ-dûuang)

/sɔː˧.dua̯ŋ˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + ด้วง (dûuang, “wooden trap”) (referring to ด้วงดักแย้ (dûang dàk yáe, “lizard trap”)).

com

(music) saw duang, a Thai two-string vertical fiddle played with a bow. It has a round hardwood soundbox covered with a python skin.


ซออู้

th-noun

ซออู้ • (sɔɔ-ûu)

/sɔː˧.ʔuː˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + อู้ (ûu, probably related to Chinese 胡 (hú, “foreign”)) (referring to 胡琴 (húqín, “huqin, fiddle of the Hu people”)).

com

probably related to Chinese 胡 (<i>hú</i>, “foreign”)

(music) saw u, a low-pitched Thai two-stringed vertical fiddle played with a bow. Its soundbox is made from a coconut shell covered by cowskin.


ซอปี๊บ

th-noun

ซอปี๊บ • (sɔɔ-bpíip)

/sɔː˧.piːp̚˦˥/

(music) saw peep, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. It is found in the Isan region of Northeastern Thailand.


ซอบั้ง

ซอบั้ง • (sɔɔ-bâng)

/sɔː˧.baŋ˥˩/

(music) saw bong, a Thai fiddle found in the Isan region of Northeast Thailand.


ซอกระป๋อง

ซอกระป๋อง • (sɔɔ-grà-bpɔ̌ng)

/sɔː˧.kra˨˩.pɔŋ˩˩˦/

ซอปีบ ซอปีบ#Thai

(music) saw krapawng, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. A little smaller than the ซอปีบ, it is used in the Isan region of Northeastern Thailand.


วสันต์

วสันต์ • (wá-sǎn)

From Sanskrit वसन्त (vasanta, “spring”) or Pali vasanta. Cognate with Burmese ဝသန္တ (wa.santa.).


ปีบ

ปี๊บ ปี๊บ#Thai


ปี๊บ

bpíip (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)
ปีบ (alternative)


ปี๊บ

ปี๊บ • (bpíip)

the cry of a tiger, found in traditional literature.


ปี๊บ

ปี๊บ • (bpíip)


บั้ง

บั้ง • (bâng)

cog

Lü ᦢᧂᧉ (ḃang²)


บั้ง

th-noun

บั้ง • (bâng)

From Proto-Tai *baŋᴮ/ꟲ (“bamboo tube”).
Cognate with Isan บั้ง, Lao ບັ້ງ (bang), Northern Thai ᨷᩢ᩠᩶ᨦ (baŋ³), Khün ᨷᩢ᩠᩶ᨦ (baŋ³), Lü ᦢᧂᧉ (ḃang²), Shan ဝင်ႈ (wāng), Zhuang mbaengq, Tày bẳng.

cog

Khün ᨷᩢ᩠᩶ᨦ (baŋ³)

Lü ᦢᧂᧉ (ḃang²)

(especially of bamboo, now dialect) cylinder; pipe; tube.


ด้วง

Inherited from Proto-Tai *ɗuəŋꟲ (“coconut grub”).
Compare Middle Chinese 蟲 (MC drjuwng, “insect; bug”).
Cognate with Northern Thai ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ, Lao ດ້ວງ (dūang), Lü ᦷᦡᧂᧉ (ḋong²), Zhuang nduengj in nonnduengj (“pupa”) (dialectal).
Also compare Vietnamese đuông and Khmer ដួង (duəng).

cog

Lü ᦷᦡᧂᧉ (ḋong²)

caterpillar, pupa, grub, worm, chrysalis.


หนังใหญ่

th-noun

หนังใหญ่ • (nǎng-yài)

From หนัง (nǎng, “skin; leather”) + ใหญ่ (yài, “grand; great”).

com

nang yai, a type of shadow puppetry in Thailand.


ปี่พาทย์

th-noun

ปี่พาทย์ • (bpìi-pâat)

ปี่ พาทย์ (canonical)
bpìi-pâat (romanization)

/piː˨˩.pʰaːt̚˥˩/

(music) piphat, an ensemble of wind and percussion instruments in central Thai classical music.


ข้อมูล

ข้อมูล • (kɔ̂ɔ-muun)

/kʰɔː˥˩.muːn˧/

การเก็บรวบรวมข้อมูล


ที่ระลึก

ที่ระลึก • (tîi-rá-lʉ́k)

/tʰiː˥˩.ra˦˥.lɯk̚˦˥/

com

ที่ (tîi) + ระลึก (rá-lʉ́k)


หอยทาก

hɔ̌i-tâak (romanization)
ตัว (classifier)

/hɔj˩˩˦.tʰaːk̚˥˩/

From หอย (hɔ̌i, “shell; shellfish”) + ทาก (tâak, “slug”).


ห้องสมุด

th-noun

ห้องสมุด • (hɔ̂ng-sà-mùt) (classifier ห้อง or แห่ง)

hɔ̂ng-sà-mùt (romanization)
ห้อง (classifier)
แห่ง (classifier)

From ห้อง (hɔ̂ng, “room”) + สมุด (sà-mùt, “notebook; book”).


เงาะ

th-noun

เงาะ • (ngɔ́)

km:ខ្យងស័ង្ខ th:สังข์ทอง

From the name of a character in the story สังข์ทอง (Thai) or ខ្យងស័ង្ខ (Khmer). Cognate with Khmer ងោះ (ngŭəh), Lao ເງາະ (ngǫ).

(somewhat derogatory) small-statured, dark-skinned, wooly-haired indigenous peoples of the Negrito and Austronesian groups of the Malay Peninsula, including the Semang and Maniq peoples.

(somewhat derogatory) member of these peoples.


สิว

From Proto-Southwestern Tai *siwᴬ¹ (“pimple”).
In Southernwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩈᩥ᩠ᩅ, Khün ᩈᩦ᩠ᩅ, Lao ສິວ (siu) or ສີວ (sīu), Lü ᦉᦲᧁ (ṡiiw), Tai Dam ꪎꪲꪫ, Shan သိဝ် (sǐo), Tai Nüa ᥔᥤᥝᥴ (síw), Phake ꩬိဝ် (siw), Ahom *𑜏𑜢𑜈𑜫 (*siw).


ความลับ

ลับ ลับ#Thai

abstract noun of ลับ (láp): secret; covertness.


สิ่งของ

th-noun

สิ่งของ • (sìng-kɔ̌ɔng)

/siŋ˨˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

From สิ่ง (sìng, “thing”) + ของ (kɔ̌ɔng, “property, belongings, stuff”), Compare Lao ສິ່ງຂອງ (sing khǭng).


สิ่ง

Cognate with Lao ສິ່ງ (sing), Lü ᦉᦲᧂᧈ (ṡiing¹), Shan သိင်ႇ (sìng), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).

cog

Lü ᦉᦲᧂᧈ (ṡiing¹)

อะไรคือสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิตคุณ

à-rai kʉʉ sìng sǎm-kan tîi-sùt nai chii-wít kun

What is the most important thing in your life?


รัง

From Proto-Southwestern Tai *raŋᴬ² (“nest”). Cognate with Isan ฮัง, Lao ຮັງ (hang), Northern Thai ᩁᩢ᩠ᨦ, Khün ᩁᩢ᩠ᨦ or ᩌᩢᨦ, Lü ᦣᧂ (hang), Tai Dam ꪭꪰꪉ (ꞌhắng) or ꪭꪱꪉ (ꞌháng), Shan ႁင်း (háng), Tai Nüa ᥞᥒᥰ (häng), Ahom 𑜍𑜂𑜫 (raṅ). Compare Tày rằng.


รังนก

รัง (rang, “nest”) + นก (nók, “bird, fowl”)


มะพร้าว

th-noun

มะพร้าว • (má-práao)

th-l

หฺมาก-พฺร้าว

หมากพร้าว (màak-práao)


อาวุธ

th-noun

อาวุธ • (aa-wút)

From Pali āvudha (“weapon”). Compare Lao ອາວຸດ (ʼā wut), Modern Khmer អាវុធ (ʼaavut).


พีระมิด

พีระมิด • (pii-rá-mít)


กระดิ่ง

กระดิ่ง • (grà-dìng)

From ดิ่ง (dìng). Cognate with Lao ກະດິງ (ka ding).


แป้งมัน

แป้งมัน • (bpɛ̂ɛng-man)

From แป้ง (bpɛ̂ɛng, “powder; flour; starch”) + มัน (man, “potato; cassava; yam”).


ก้อน

th-noun

ก้อน • (gɔ̂ɔn)

Cognate with Lao ກ້ອນ (kǭn), Northern Thai ᨠᩬ᩶ᩁ, Khün ᨠᩬ᩶ᩁ, Lü ᦂᦸᧃᧉ (k̇oan²), Tai Dam ꪀ꫁ꪮꪙ, Shan ၵွၼ်ႈ (kāun), Ahom 𑜀𑜨𑜃𑜫 (kon), Zuojiang Zhuang konj, Zhuang gonj.

cog

Lü ᦂᦸᧃᧉ (k̇oan²)


แป้ง

th-noun

แป้ง • (bpɛ̂ɛng)

From Middle Chinese 餅 (MC pjiengX). Cognate with Lao ແປ້ງ (pǣng).

meal (coarse-ground edible part of various grains).

(colloquial) white powdered drug such as cocaine and heroin.


หยาด

หยาด • (yàat)

Cognate with Lao ຢາດ (yāt), Northern Thai ᩀᩣ᩠ᨯ, Lü ᦊᦱᧆ (ẏaad), Shan ယၢတ်ႇ (yàat).


หาว

หาว • (hǎao)

Cognate with Lao ຫາວ (hāo), Lü ᦠᦱᧁ (ḣaaw), Shan ႁၢဝ် (hǎao), Ahom 𑜍𑜈𑜫 (raw).


หนอน

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰnɔːnᴬ¹ (“worm”), from Proto-Tai *ʰnoːlᴬ (“worm”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩬᩁ, Lao ໜອນ (nǭn), Tai Dam ꪘꪮꪙ, Tai Dón ꪘꪮꪙ, Shan ၼွၼ် (nǎun), Tai Nüa ᥘᥩᥢᥴ (lóan) or ᥢᥩᥢᥴ (nóan), Tai Laing ꩫွꩼꩫ်, Phake ꩫွꩫ် (non), Ahom *𑜃𑜨𑜃𑜫 (*non), Bouyei noonl, Zhuang non, Nong Zhuang noan.

inh+

larva of insectกิมิกิมิชาติปาณกชาติปาณกะปุฬวะ


ครั้ง

th-noun

ครั้ง • (kráng)


ถ่าน

ถ่าน • (tàan)

From Middle Chinese 炭 (MC thanH, “charcoal”). Cognate with Isan ถ่าน, Lao ຖ່ານ (thān), Northern Thai ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (thaan²), Khün ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (thaan²), Lü ᦏᦱᧃᧈ (ṫhaan¹), Tai Dam ꪖ꪿ꪱꪙ (thán), Shan ထၢၼ်ႇ (thàan), Tai Nüa ᥗᥣᥢᥱ (thǎan), Phake ထꩫ် (than).

cog

Lü ᦏᦱᧃᧈ (ṫhaan¹)


ราชอาณาจักร

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩/

From ราช (râat) + อาณาจักร (aa-naa-jàk) with irregular sandhi. Compare Khmer រាជាណាចក្រ (riəciənaacak), Lao ຣາຊອານາຈັກ (rā s nā chak).

Lao ຣາຊອານາຈັກ (rā s nā chak)

th:ราชอาณาจักร


ราช

th-noun

ราช • (râat)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./

From Old Khmer រាជ (rāja), រាជ្ជ (rājja), រាច (rāca), រជ (raja, “king, prince, paramount chief; royal, sovereign, paramount”), from Sanskrit राज (rāja, “idem”) or Pali rāja (“idem”). Cognate with Modern Khmer រាជ (riəc).

นาคราช

มหาราช

สังฆราช

High priest; patriarch ― (literally) Chief of monastic order

(elegant) chief, lord, master, especially male one.


อาณา

Borrowed from Pali āṇā (“order, command, authority”), from Sanskrit आज्ञा (ājñā, “order, command”).
Compare Lao ອານາ (ʼā nā), Northern Thai ᩋᩣᨱᩣ, Shan ဢႃႇၼႃႇ (ʼàa nàa).

cog

Lao ອານາ (ʼā nā)

Shan ဢႃႇၼႃႇ (ʼàa nàa)

(formal) authority, power, command, order, jurisdiction, administrative authority


เกียรติ

th-noun

เกียรติ • (gìiat)

gìiat (romanization)
เกียรติ์ (alternative poetic)
เกียรดิ (alternative archaic)
เกียรดิ์ (alternative archaic)
กฤดิ (alternative archaic)

Learned borrowing from Sanskrit कीर्ति (kīrti, “reputation”). Doublet of กีรติ. Compare Pali kitti, whence Thai กิตติ (gìt-dtì).

learned borrowing

good reputation; good fame; good name; honour


รักร่วมเพศ

th-noun

รักร่วมเพศ • (rák-rûuam-pêet)

รัก (rák, “love; to love”) + ร่วม (rûuam, “to join; joint; jointly”) + เพศ (pêet, “gender; sex”); literally "love of common sex"; "to love [someone] sharing the [same] sex [with one]", etc.

compound

th:รักเพศเดียวกัน


ทวารหนัก

th-noun

ทวารหนัก • (tá-waan-nàk)


รำมะนา

(music) rammana, a one-sided frame drum, played with the hand.


หนังตะลุง

From หนัง (nǎng, “skin; leather”) + ตะลุง (dtà-lung, “Phatthalung, a province of Thailand”).

com

nang talung, a type of shadow puppetry in Southern Thailand.

th:หนังตะลุง


การค้าประเวณี

Compound of การ (gaan) + ค้าประเวณี (káa-bprà-wee-nii)

com+

ค้าประเวณี ค้าประเวณี#Thai

(formal) abstract noun of ค้าประเวณี (káa-bprà-wee-nii): prostitution

th:การค้าประเวณี


ตะลุง

เสา เสา#Thai

(เสา~) elephant stake: post to which an elephant is tied.


แดก

th-noun

แดก • (dɛ̀ɛk)

ปลา ปลา#Thai

(dialect) (ปลา~) pla ra, a kind of fermented fish.


เวียง

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Cognate with Lao ວຽງ (wīang), Northern Thai ᩅ᩠ᨿᨦ (wiang), Lü ᦵᦞᧂ (veng), Shan ဝဵင်း (wáeng). Doublet of วง (wong) and วัง (wang).
Modern Khmer វៀង (viəng, “city, metropolis, capital”) is a reborrowing from Thai or Lao "wiang".

cog

(now dialect) polity, as city or town, especially one that is walled or fortified.


รักเพศเดียวกัน

th-noun

รักเพศเดียวกัน

รักเพศเดียวกัน • (rák-pêet-diao-gan)

รัก (rák, “love”) + เพศ (pêet, “sex”) + เดียวกัน (diao-gan, “identical”)

compound

th:รักเพศเดียวกัน


รักต่างเพศ

th-noun

รักต่างเพศ • (rák-dtàang-pêet)

/rak̚˦˥.taːŋ˨˩.pʰeːt̚˥˩/

รัก (rák, “love”) + ต่างเพศ (dtàang-pêet, “the opposite sex”)

compound

th:รักต่างเพศ


เพศ

th-noun

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


องคชาต

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From Pali aṅgajāta (“genital organ (of whatever sex)”, literally “produced from body”) or Sanskrit अङ्गजात (aṅgajāta, “genital organ (of whatever sex)”, literally “produced from body”). Cognate with Khmer អង្គជាត (ʼɑɑngkɔɔciət).

cog

Khmer អង្គជាត (ʼɑɑngkɔɔciət)


การช่วยตัวเอง

th-noun

การช่วยตัวเอง

การ (gaan) + ช่วยตัวเอง (chûai-dtuua-eeng)

prefix

ช่วยตัวเอง ช่วยตัวเอง#Thai

(slang) abstract noun of ช่วยตัวเอง (chûai-dtuua-eeng)

th:การสำเร็จความใคร่


ลม

From Proto-Tai *C̬.lɯmᴬ (“wind”). Cognate with Northern Thai ᩃᩫ᩠ᨾ, Lao ລົມ (lom), Lü ᦟᦳᧄ (lum), Shan လူမ်း (lúum), Phake လုံ (luṃ), Ahom 𑜎𑜪𑜤 (laṃu), Bouyei ndumx or rumx, Zhuang rumz. Compare Sui luml and Old Chinese 風 (OC *plum).


การสำเร็จความใคร่

th-noun

การสำเร็จความใคร่ • (gaan-sǎm-rèt-kwaam-krâi)

From การ (gaan) + สำเร็จความใคร่ (sǎm-rèt-kwaam-krâi).

com

สำเร็จความใคร่

สำเร็จความใคร่ สำเร็จความใคร่#Thai

abstract noun of สำเร็จความใคร่ (sǎm-rèt-kwaam-krâi): masturbation.


การแปลภาษาอัตโนมัติ

th-noun

การแปลภาษาอัตโนมัติ

การแปลภาษาอัตโนมัติ • (gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát)

gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát (romanization)

/kaːn˧.plɛː˧.pʰaː˧.saː˩˩˦.ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mat̚˦˥/

การ (gaan) + แปล (bplɛɛ, “translation”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”) + อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”)

affix

(translation studies) machine translation


เทศาภิบาล

เทศ- (têet-) + อภิบาล (à-pí-baan, “protect”), from Sanskrit देश (deśa, “region”) and अभिपाल (abhipāla, “protector”), the latter from अभि (abhi, “to, towards, against, over”) + पाल (pāla, “guard”).

(historical) thesaphiban (control over territory).


เหนือ

th-noun

เหนือ • (nʉ̌ʉa)

From Proto-Tai *ʰnɯəᴬ (“upstream; above”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ, Lao ເໜືອ (nư̄a), Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe), Tai Dam ꪹꪘ, Shan ၼိူဝ် (nǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Aiton ꩫိုဝ် (nüw), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (nüw), Zhuang nw (dialectal), Nong Zhuang now, Zuojiang Zhuang nwa.

cog

Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe)

ทิศ ทิศ#Thai


แตง

th-noun

แตง • (dtɛɛng)

From Proto-Tai *p.rweːŋᴬ (“cucumber; melon”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩯ᩠ᨦ, Lao ແຕງ (tǣng), Lü ᦶᦎᧂ (ṫaeng), Khün ᨲᩯ᩠ᨦ, Shan တႅင် (těng), Tai Dam ꪵꪔꪉ, Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ), Zhuang dieng (“watermelon”) (dialectal), Zuojiang Zhuang peng.

melon, squash, cucumber, pumpkin (any climbing, vining plant or its fruit).


อำเภอ

อำเภอ • (am-pəə)

am-pəə (romanization)
อํเพิอ (alternative)

Compare Old Khmer ʼaṃbe (“act, deed; result, effect; etc”).

cog

/ʔam˧.pʰɤː˧/


อำเภอ

th-noun

อำเภอ • (am-pəə) (classifier แห่ง or อำเภอ)

am-pəə (romanization)
แห่ง (classifier)
อำเภอ (classifier)
อํเพิอ (alternative)

According to the Royal Society of Thailand, borrowed from Mon အပံၚ်အကြာ (“space, area”).

bor+

/ʔam˧.pʰɤː˧/

(archaic) area; district; locality; place; region; spot; territory

(colloquial) amphoe office: building where the administration of an amphoe is housed

similar administrative subdivision, as gun in Japan, canton in France, etc.


คำใต้

From คำ (kam, “gold”) + ใต้ (dtâai, “south; southern; etc”); literally "gold from the south" or "southern gold".

com

ดอก ดอก#Thai

Vachellia farnesiana
Vachellia farnesiana#Translingual

(botany) (ดอก~) huisache: the plant Vachellia farnesiana of the family Fabaceae.


ลัทธิเต๋า

th-noun

ลัทธิเต๋า • (lát-tí-dtǎo)

com

ลัทธิ (lát-tí) + เต๋า (dtǎo)


สันติภาพ

th-noun

สันติภาพ • (sǎn-dtì-pâap)

สันติ (sǎn-dtì, “peace”) + ภาพ (pâap, “image; condition”)

compound

peace, calm, calmness, peaceful state, tranquillity, quiet, hush, repose.


สันติ

th-noun

สันติ • (sǎn-dtì)

From Pali santi (“peace”). Compare Sanskrit शान्ति (śānti, “peace”). Cognate with Lao ສັນຕິ (san ti), Northern Thai ᩈᩢᨶ᩠ᨲᩥ.

peacefulness, tranquility, calm, calmness, quiet, quietness, serenity.


ลัทธิ

ลัทธิ • (lát-tí)

From Pali laddhi (“religious belief; view; theory”); cognate with Khmer លទ្ធិ (latthiʼ), Lao ລັດທິ (lat thi).

der

ลัทธิดำเนินการเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง

doctrine; creed; ideology; belief system.


เต๋า

th-noun

เต๋า • (dtǎo)


เต๋า

เต๋า • (dtǎo)

From Mandarin 道 (dào, “way, road, path”).

ลัทธิ ลัทธิ#Thai


ลูกจีน

a second-generation ethnic Chinese born in Thailand, a native Thai of Chinese extraction.


ลูกศร

ลูกศร • (lûuk-sɔ̌ɔn)

/luːk̚˥˩.sɔːn˩˩˦/


เจ๊ก

เจ๊ก • (jék)

Borrowed from Hokkien 叔 (chek, “father's younger brother”) or Teochew 叔 (zêg⁴, “father's younger brother”). Compare Khmer ចិក (cək), Vietnamese Chệch.


ไข่เยี่ยวม้า

th-noun

ไข่เยี่ยวม้า • (kài-yîao-máa)

From ไข่ (kài, “egg”) + เยี่ยว (yîao, “urine”) + ม้า (máa, “horse”). See also Lao ໄຂ່ຍ່ຽວມ້າ (kh wa mā).

cog

Lao ໄຂ່ຍ່ຽວມ້າ (kh wa mā)


เฝอ

th-noun

เฝอ • (fə̌ə)


ผู้ไท

Phutai (an ethnic group of Northeastern Thailand).

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Phu Thai language (a Tai language of Northeastern Thailand).


ไทดำ

Tai Dam (an ethnic group of Laos and Vietnam).


มอญ

มอญ • (mɔɔn)

From Old Mon မည် (mon), from Pali Rāmañña. Doublet of รามัญ (raa-man).

ภาษามอญ

ชาวมอญ

คนมอญ

รัฐมอญ

Mon people (an ethnic group of Myanmar and Thailand)


เยี่ยว

เยี่ยว • (yîao)

From Proto-Tai *niəwᴮ (“urine”), from Middle Chinese 尿 (MC newH, “urine; to piss”). Cognate with Lao ຍ່ຽວ (nyiāu), Lü ᦵᦍᧁᧈ (yew¹), Tai Dam ꪹꪑꪸ꪿ꪫ, Shan ယဵဝ်ႈ (yāeo), Ahom 𑜊𑜢𑜈𑜫 (jʸiw), Zhuang nyouh, Nong Zhuang nyuh, Saek หญู้.

cog

Lü ᦵᦍᧁᧈ (yew¹)

Coordinate term: ขี้ (kîi)

(vulgar, sometimes offensive) piss (urine)


ผู้

From Proto-Southwestern Tai *pʰuːꟲ (“person”), from Middle Chinese 甫 (MC pjuX). Cognate with Lao ຜູ້ (phū), Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²), Tai Dam ꪠꪴ꫁, Tai Nüa ᥚᥧᥲ (phù), Shan ၽူႈ (phūu), Khamti ၸူႛ, Ahom 𑜇𑜥 (phū), Zhuang boux.

cog

Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²)

ผู้ออกแบบ

pûu-ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp


มูตร

th-noun

มูตร • (mûut)

Learned borrowing from Sanskrit मूत्र (mū́tra).


โหวด

th-noun

โหวด • (wòot)

(music) wot, a circular panpipe used in the pong lang ensemble music of Isan (northeast Thailand).


เบา

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ˀbawᴬ³ (“light; not heavy”), from Proto-Tai *C̥.bawᴬ (“light (in weight)”). Cognate with Northern Thai ᨷᩮᩢᩤ, Lao ເບົາ (bao), Lü ᦢᧁ (ḃaw), Khün ᨷᩮᩢᩤ, Shan မဝ် (mǎo) or ဝဝ် (wǎo), Tai Nüa ᥛᥝ (maw), Ahom 𑜉𑜨𑜧 (mow), Zhuang mbaeu, Nong Zhuang nawj, Saek เว๋า, Tày bau.


ฉาบ

/t͡ɕʰaːp̚˨˩/


กลองตุ้ม

th-noun

กลองตุ้ม • (glɔɔng-dtûm)

กลอง (glɔɔng, “drum”) + ตุ้ม (dtûm, “small”)

compound

(music) a single-headed bass drum similar to a Western marching bass drum but that is played with one hand rather than a stick, used in the Isan region of northeast Thailand


ฉี่

th-noun

ฉี่ • (chìi)

Onomatopoeic. Compare Burmese ဆီး (hci:).

(colloquial, sometimes considered vulgar) urine.


ปัสสาวะ

ปัสสาวะ • (bpàt-sǎa-wá)

From Pali passāva (“urine; flowing out”).


กาเมลัน

Learned borrowing from Indonesian gamelan, from Javanese gamelan.


อาณาจักร

/ʔaː˧.naː˧.t͡ɕak̚˨˩/

From อาณา (aa-naa, “authority”) + จักร (jàk, “wheel; discus; sphere”); literally, "sphere of authority". Ultimately from Sanskrit आज्ञाचक्र (ājñācakra). Compare Pali āṇācakka, Khmer អាណាចក្រ (ʼaanaacak), Lao ອານາຈັກ (ʼā nā chak), Northern Thai ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩺.
In taxonomy, semantic loan from English kingdom.

cog

Lao ອານາຈັກ (ʼā nā chak)

taxonomic rankseditโดเมนอาณาจักรไฟลัมชั้นอันดับวงศ์สกุลชนิด

อาณาจักรเครื่องครัว

(figurative) place full of something; abode of something.


ที่ราบสูง

th-noun

ที่ราบสูง • (tîi-râap-sǔung)

/tʰiː˥˩.raːp̚˥˩.suːŋ˩˩˦/


แอ่ง

แอ่ง • (ɛ̀ng)

Unknown. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Lao ແອ່ງ (ʼǣng), Burmese အင်း (ang:), Mon အၚ်.


ลูกทุ่ง

ลูกทุ่ง • (lûuk-tûng)

/luːk̚˥˩.tʰuŋ˥˩/


ลูกกรุง

เพลง เพลง#Thai

(music) (เพลง~) luk krung, a popular style of music in Thailand.


โคม

From Proto-Mon-Khmer *ɡom.
Compare with Khmer គោម (koom).

ดวง ดวง#Thai

ลูก ลูก#Thai

(classifiers: ดวง, ใบ, ลูก) lamp; lantern.

ลูก ลูก#Thai

(classifiers: ใบ, ลูก) a type of large bowl with the shape like a Chinese lantern.


จระเข้

จระเข้ • (jɔɔ-rá-kêe)

jɔɔ-rá-kêe (romanization)
จรเข้ (alternative)
จรเฃ้ (alternative)

/t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩/


เปิงมางคอก

เปิงมางคอก • (bpəəng-maang-kɔ̂ɔk)

/pɤːŋ˧.maːŋ˧.kʰɔːk̚˥˩/

(music) poeng mang khog, a set of tuned, double-headed drums suspended inside a circular frame and used in the piphat Mon ensemble of Thai classical music.


คอก

คอก • (kɔ̂ɔk)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɣɔːkᴰᴸ⁴ (“enclosure for animals”), from Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Northern Thai ᨣᩕᩬᨠ, ᨤᩬᨠ, Lao ຄອກ (khǭk), Tai Dam ꪁꪮꪀ, Shan ၶွၵ်ႈ (khāuk), Tai Nüa ᥑᥩᥐ (xoak), Phake ၵွက် (khok), Ahom 𑜁𑜨𑜀𑜫 (khok). Cognate via Chinese: Saek กฺ้อก, Zhuang gog, Zuojiang Zhuang hog. Possibly doublet of คุก (kúk).

inh+

pen, enclosure, stable, stall, coop, sty, corral.


กลองทัด

th-noun

กลองทัด • (glɔɔng-tát)

/klɔːŋ˧.tʰat̚˦˥/

(music) glong thad; a large, deep barrel drum used in Thai classical music, played with large sticks and usually played in pairs; usually used in piphat ensembles.


โทน

(drum): → Khmer: ថូន (thoun)

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

(music) a type of traditional Thai music.

กลอง กลอง#Thai

(music) (กลอง~) a type of traditional Thai hand drum, similar to goblet drum.


โทน

(colloquial, of sounds, colours, manners, etc) tone; shade; mood.

colours; manners; etc; colours; manners; etc


ระนาดเอกเหล็ก

th-noun

ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก • (rá-nâat-èek-lèk)

(music) ranat ek lek, one of two sizes of metallophone used in Thai classical music.

th:ระนาดเอกเหล็ก


เหล็ก

เหล็ก • (lèk)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlekᴰ¹ˢ (“iron”), from Proto-Tai *ʰlekᴰ (“iron”), from Old Chinese 鐵 (OC *l̥ʰiːɡ, “iron”). Cognate with Lao ເຫຼັກ (lek), Northern Thai ᩉᩖᩮᩢᨠ, Khün ᩉᩖᩮᨠ, Lü ᦵᦜᧅ (l̇ek), Tai Dam ꪹꪨꪸꪀ, Tai Dón ꪨꪸꪀ, Shan လဵၵ်း (láek), Tai Nüa ᥘᥥᥐᥱ (lěk), Ahom 𑜎𑜢𑜀𑜫 (lik), Zhuang lek or lik, Nong Zhuang liak.


ระนาดเอก

th-noun

ระนาดเอก • (rá-nâat-èek)

/ra˦˥.naːt̚˥˩.ʔeːk̚˨˩/

(music) ranad ek, a high-pitched alto xylophone used in Thai music.


เอก

From Pali eka (“one”) or Sanskrit एक (eka, “one”).

ไม้เอก

the first tone marker, low tone marker (ก่)


ไผ่

ไผ่ • (pài) (classifier ต้น or กอ or ลำ)

pài (romanization)
ต้น (classifier)
กอ (classifier)
ลำ (classifier)

From Proto-Tai *prajᴮ (“bamboo”). Cognate with Lao ໄຜ່ (phai), Tày phầy.


ราชวงศ์

râat-chá-wong (romanization)
ราชวงค์ (alternative)
ราชวงษ์ (alternative)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.woŋ˧/

From Sanskrit राजवंश (rājavaṃśa, “dynasty”), from राज (rāja, “king”) + वंश (vaṃśa, “clan; family; lineage; race”). Same as ราช (râat, “royal”) + วงศ์ (wong, “clan; family; lineage; race”). Cognate with Modern Khmer រាជវង្ស (riəc vŭəng), Pali rājavaṃsa.

com

พระ พระ#Thai

พระบรม พระบรม#Thai

(พระ~, พระบรม~) dynasty; royal family; royal house.

พระ พระ#Thai

พระบรม พระบรม#Thai

(พระ~, พระบรม~) member of a royal family; royal person.


แตงกวา

dtɛɛng-gwaa (romanization)
ลูก (classifier)

แตง (dtɛɛng, “vining plant”) + กวา (gwaa, “cucumber”)


ดาแกโรไทป์

th-noun

ดาแกโรไทป์ • (daa-gɛɛ-roo-tái)

th:กระบวนการดาแกโรไทป์


กระบวนการ

From กระบวน (grà-buuan, “procession; series”) + การ (gaan, “act; action; activity; affair; etc”).

com

กระบวนการทางศาล

กระบวนการโฟโตเคมี

กระบวนการสโทแคสติก

กระบวนการปฏิสัมพันธ์

process: natural series of change; series of actions or steps for achieving a particular end; systematic series of mechanised or chemical operations for producing something.


ยุคหินเก่า

th-noun

ยุคหินเก่า • (yúk-hǐn-gào)

From ยุค (yúk, “age”) + หิน (hǐn, “stone”) + เก่า (gào, “old”).

com

th:ยุคหินเก่า


ยุคหินใหม่

th-noun

ยุคหินใหม่ • (yúk-hǐn-mài)

From ยุค (yúk, “age”) + หิน (hǐn, “stone”) + ใหม่ (mài, “new”).

com

th:ยุคหินใหม่


แมงป่อง

th-noun

แมงป่อง • (mɛɛng-bpɔ̀ng) (classifier ตัว)

mɛɛng-bpɔ̀ng (romanization)
ตัว (classifier)

/mɛːŋ˧.pɔŋ˨˩/

(astrology) year of the scorpion, sign of the scorpion


อินทรี

(นก~) any of the birds of the family Accipitridae, commonly known as eagles.

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) any of the fish of the genus Scomberomorus, in the family Scombridae, commonly known as wahoos.


แบนโจ

แบนโจ • (bɛɛn-joo)

/bɛːn˧.t͡ɕoː˧/


หนังประโมทัย

หนังประโมทัย

nang pramothai, a style of shadow-puppet operetta practiced in the Isan region (northeast Thailand), where many puppeteers perform at the same time.


คณะ

คณะ • (ká-ná)

ká-ná (romanization)
คณ (alternative prefix)
คนะ (alternative obsolete)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ

ká-ná rák-sǎa kwaam-sà-ngòp-rîiap-rɔ́ɔi hɛ̀ng châat

เรียกหัวหน้าคณะงิ้วมา

เราทำงานกันเป็นหมู่คณะ

เสื้อคลุมขนลูกหมาดัลเมเชียน เสื้อคลุมในความฝันของฉัน สุดยอดแห่งเสื้อคลุมอลังการที่ไอ้พวกคณะหมาเหิมเกริมบังอาจปฏิวัติแล้วก็ทำให้ฉันเสียอิสรภาพในชีวิตสามปีเต็ม ๆ

2000, 102 จุดจุ้นวุ่นเกินร้อย:

My dalmatian puppy coat. The coat of dreams. The ultimate fur coat that was denied me by that canine cabal, for which I have lost three years of my life!

sûua-klum kǒn lûuk-mǎa dan-mee-chîan sûua-klum nai kwaam-fǎn kɔ̌ɔng chǎn sùt-yɔ̂ɔt hɛ̀ng sûua-klum à-lang-gaan tîi âi pûuak ká-ná mǎa hə̌əm-grəəm bpà-dtì-wát lɛ́ɛo gɔ̂ɔ tam-hâi chǎn sǐia ìt-sà-rà-pâap nai chii-wít sǎam bpii dtem dtem

group or body (of persons, animals, etc).

คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ká-ná ní-dtì-sàat má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat

คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ká-ná paa-nít-chá-yá-sàat lɛ́ gaan-dan-chii má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat

(education) faculty or equivalent body in a higher education institution.

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ

ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam

The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


ผีฟ้า

th-noun

ผีฟ้า • (pǐi-fáa)

/pʰiː˩˩˦.faː˦˥/

From ผี (pǐi, “deity; god”) + ฟ้า (fáa, “heaven; sky”); literally "god from heaven", "god of heaven", or "heavenly god".

compound

มหาชาติคำหลวง:
ผีฟ้าเกลื่อนกลางหาว
pǐi-fáa glʉ̀ʉan glaang-hǎao
The sky full of gods.

เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์, เขียนแผ่นดินลาว:
ผีฟ้าพญาแมน มาอารักษ์มิ่งลาวนิรันดร์
pǐi-fáa pá-yaa-mɛɛn · maa aa-rák mîng laao ní-ran
(literally) Come celestial gods and chief deities, to guard our beloved Laos eternally.

จารึกวัดศรีชุม:
ผีฟ้าเจ้าเมืองศรีโสธรปุระให้ลูกสาวชื่อนางสุขรมหาเทวี กับขรรค์ชัยศรี ให้นามเกียรติ แก่พ่อขุนผาเมือง
pǐi-fáa jâao mʉʉang sǐi-sǒo-tɔɔn-bpù-rá hâi lûuk-sǎao chʉ̂ʉ naang sù-kɔ̌ɔn má-hǎa-tee-wii gàp kǎn-chai-yá-sǐi hâi naam-má-gìiat gɛ̀ɛ pɔ̂ɔ-kǔn pǎa mʉʉang
A monarch, the chief of Śrī Śodharapura City, granted his daughter, called Lady Sukhara the Great Princess, as well as the sword of glorious victory and an honorary title, to High King Pha Mueang.


หมอยา

th-noun

หมอยา • (mɔ̌ɔ-yaa)

/mɔː˩˩˦.jaː˧/

(medicine) doctor of pharmacy; pharmacist.


เทศน์แหล่

เทศน์แหล่ • (têet-lɛ̀ɛ)

/tʰeːt̚˥˩.lɛː˨˩/


กะปิ

กะปิ • (gà-bpì)

→ Lao: ກະປິ (ka pi)

From Burmese ငါးပိ (nga:pi., “fish paste”).

shrimp paste (made from ground shrimp and rice).


ขมุ

Cognate with Lao ກຶມມຸ (kưm mu) or ຂະມຸ (kha mu), Northern Thai ᨡᩉ᩠ᨾᩩ or ᨡ᩠ᨾ᩻ᩩ, Khün ᨡ᩠ᨾᩩ.

ชาว ชาว#Thai

(คน~, ชาว~) Khmu, a hill-tribe of Khmer origin inhabiting northern Laos, Vietnam, Myanmar, southwest China, and northern Thailand


เทศน์

เทศน์ • (têet)

From Sanskrit देशना (deśanā, “instruction; direction”).

bor

เทศนา เทศนา#Thai


เข้าพรรษา

th-noun

เข้าพรรษา • (kâo-pan-sǎa)

(Buddhism) Khao Phansa, or Buddhist Lent (the start of the Buddhist Rains Retreat).

th:เข้าพรรษา


พรรษา

pan-sǎa (romanization)
วรรษ (alternative)
พรรษ (alternative)
วรรษา (alternative)

From Sanskrit वर्षा (varṣā, “rainy season”); perhaps via Angkorian Old Khmer barṣā (“rainy season; Lenten season (in Buddhism); year of age, age; etc”). Cognate with Old Khmer barṣa, varṣa, varṣā, from which Thai พรรษ (pát), วรรษ (wát), วรรษา are perhaps derived. Compare Pali vassa, from which Thai วัสสะ is derived.

bor

Lenten season: the period of three months during the rainy season, usually from July to October, during which priests are required to remain in one place.

บวชสามพรรษา

tenure of a priest, often expressed in years.

พระ พระ#Thai


สรภัญญะ

th-noun

สรภัญญะ • (sà-rá-pan-yá)

(religion) intoning (a particular mode of recitation allowable to monks), a form of Buddhist chant.


ขวัญ

ขวัญ • (kwǎn)

From Proto-Tai *qwanᴬ (“soul; whorl in the hair”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຂວັນ (khuan), Northern Thai ᨡ᩠ᩅᩢᩁ (xwan¹), Khün ᨠ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ or ᨡ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ, Lü ᦧᦸᧃ (ẋwoan), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥴ (xóan), Shan ၶႂၼ် (khwǎn), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).
In Northern Tai, cognate with Zhuang hoenz.
Compare Chinese 魂 (MC hwon, “spiritual soul”).

inh

something traditionally believed to stay with anyone to morally protect or support that one.

(figurative) good; goodness; auspice; auspiciousness; prosperity.


บายศรี

บาย (baai, “rice”) + ศรี (sǐi, “auspice; glory; prosperity; splendour; etc”); literally "rice of auspices". Compare Khmer បាយស្រី (baaysrəy).

com

multitiered container made of banana leaves containing cooked rice and others as spiritual offerings, often having a boiled egg at the summit, used during a well-wishing ceremony.


มโหรี

→ Khmer: មហោរី (mĕəʼhaorii)

Possibly from Sanskrit मनोहर (manohara, “fascinating, attractive, charming, beautiful”) + -ई (-ī, “feminine suffix”).

der

ปี่พาทย์ ปี่พาทย์#Thai

วงเครื่องสาย วงเครื่องสาย#Thai

(music) Thai classical ensemble (medium or large) meant for entertainment rather than ritual, which combines instruments from the piphat (ปี่พาทย์, percussion and flute) with those of the khruang sai (วงเครื่องสาย, or string ensemble); Thai grand orchestra.


กันตรึม

(music) kantrum, a type of folk music played by the Khmer in the Isan region near Cambodia.


ลิเก

lí-gee (romanization)
ยี่เก (alternative)

Semi-learned borrowing from Classical Persian ذکر (zikr, “mention”), from Arabic ذِكْر (ḏikr, “remembrance”).
Compare Lao ລິເກ (li kē).

slbor

(music) likay, a form of traditional Thai musical folk opera.


เดิ้ง

th-noun

เดิ้ง • (də̂ng)

A name used by the Khorat Thai ethnic group to refer to themselves.


ไทยเดิ้ง

ไทยเดิ้ง • (tai-də̂ng)


พวน

Phuan, a Theravada Buddhist Tai people and language of Northeast Thailand and Laos.


หัวเมือง

หัวเมือง • (hǔua-mʉʉang)

From หัว (hǔua, “head; chief”) + เมือง (mʉʉang, “town; city; etc”). Cognate with Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang), Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴), Lü ᦷᦠᦵᦙᦲᧂ (ḣomoeng), Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng).

cog

Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang)

Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴)

Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng)

/hua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/


หัวเมือง

th-noun

หัวเมือง • (hǔua-mʉʉang)

From หัว (hǔua, “upper, top; chief, leading, principal; etc”) + เมือง (mʉʉang, “town; city; etc”). Cognate with Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang), Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴), Lü ᦷᦠᦵᦙᦲᧂ (ḣomoeng), Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng).

cog

Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang)

Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴)

Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng)

/hua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/

หัวเมืองเอก หัวเมืองเอก#Thai

หัวเมืองโท หัวเมืองโท#Thai

หัวเมืองตรี หัวเมืองตรี#Thai

หัวเมืองจัตวา หัวเมืองจัตวา#Thai

(historical) any of the principal cities other than the capital city, divided into four classes: หัวเมืองเอก, หัวเมืองโท, หัวเมืองตรี, and หัวเมืองจัตวา.

(historical) town other than the capital city.

(dated) provinces: the parts of a country outside of the capital or the largest cities.


ทุ่ง

th-noun

ทุ่ง • (tûng)

From Proto-Tai *doŋᴮ (“open field”). Cognate with Lao ທົ່ງ (thong), Isan ท่ง, Northern Thai ᨴᩫ᩠᩵ᨦ, Khün ᨴᩫ᩠᩵ᨦ, Lü ᦑᦳᧂᧈ (tung¹), Shan တူင်ႈ (tūung), Tai Dam ꪶꪕ꪿ꪉ, Tai Nüa ᥖᥨᥒ (tong), Ahom 𑜄𑜤𑜂𑜫 (tuṅ), Zhuang doengh. Also compare Vietnamese đồng, Chinese 垌.

field: expanse of open or cleared ground, especially a piece of land suitable or used for pasture or tillage.


ที่ราบ

ที่ราบ • (tîi-râap)

/tʰiː˥˩.raːp̚˥˩/


กระจุก

กระจุก • (grà-jùk)


ลูกไก่

ลูกไก่ • (lûuk-gài)

ลูก (lûuk, “child”) + ไก่ (gài, “chicken”)


แมง

th-noun

แมง • (mɛɛng)

From Proto-Southwestern Tai *mlɛːŋᴬ (“insect”) which /-l-/ is dropped, from Proto-Tai *m.leːŋᴬ (“insect”), which is either from Middle Chinese 螟蛉 (MC meng leng, “caterpillar”) or native Tai borrowed into Chinese.
Doublet of แมลง (má-lɛɛng). Cognate with Lao ແມງ (mǣng), Tai Dam ꪵꪣꪉ, Tai Nüa ᥛᥦᥒᥰ (mäeng), Zhuang nengz.


วงศ์

wong (romanization)
พงศ (alternative)
พงศ์ (alternative)
วงศ (alternative)
วังศะ (alternative)
พงษ์ (alternative)
วงษ์ (alternative)
วงค์ (alternative)

Borrowed from Sanskrit वंश (vaṃśa, “race”).
In taxonomy, semantic loan from English family.

bor+

(formal, poetic) lineage, family, dynasty, clan, kinship, descent, stock, race, tribe, multitude, assemblage.


แสก

th-noun

แสก • (sɛ̀ɛk)


แสก

แสก • (sɛ̀ɛk)


บรู

Bru people (a Mon-Khmer ethnic group of Vietnam, Laos, and Thailand in the Sakon Nakhon province)


ทับทิม

ทับทิม • (táp-tim)

From Sanskrit दाडिम (dāḍima, “pomegranate”).

Punica granatum
Punica granatum#Translingual

potassium permanganate
potassium permanganate

(chemistry) potassium permanganate (KMnO₄)


ผลไม้

ผลไม้ • (pǒn-lá-máai) (classifier ผล or ลูก)

pǒn-lá-máai (romanization)
ผล (classifier)
ลูก (classifier)

เอาผลไม้ไหมครับ


แหล่

แหล่ • (lɛ̀ɛ)


ชิงชัน

/t͡ɕʰiŋ˧.t͡ɕʰan˧/

(botany) Dalbergia oliveri Gamble & Prain


ลีลาศ

Coined by Wan Waithayakon in 2476 BE (1933/34 CE); perhaps from the stem ลีลา (lii-laa).


กอง

กอง • (gɔɔng)

From Proto-Tai *koːŋᴬ (“to heap up”).
Cognate with Lao ກອງ (kǭng), Lü ᦂᦸᧂ (k̇oang), Tai Nüa ᥐᥩᥒ (koang), Tai Dam ꪀꪮꪉ, Shan ၵွင် (kǎung), Zhuang gong (“classifier for heaped-up things”).


กอง

th-noun

กอง • (gɔɔng)


ที่

From Proto-Tai *diːᴮ, possibly from Middle Chinese 地 (MC dijH). Cognate with Lao ທີ່ (thī), Northern Thai ᨴᩦ᩵, Lü ᦑᦲᧈ (tii¹), Tai Dam ꪕꪲ꪿, Tai Dón ꪕꪲꫀ, Shan တီႈ (tīi), Tai Nüa ᥖᥤ (ti), Phake တီ (tī), Ahom 𑜄𑜣 (tī), Zhuang deih, Zuojiang Zhuang thi. Outside Tai-Kadai: compare Proto-Mon-Khmer *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ (“that yonder”), Mon တေံ (teʔ, “that”), Khmer ទី (tii), Vietnamese thì (“then, which, to be”). Compare Malay di.

cog

land; place; area; seat (booking and reservations); site; location.


คราด

Possibly related to กวาด (gwàat) and กราด (gràat).


คราด

(botany) any of various plants of the family Compositae.


ราบ

th-noun

ราบ • (râap)


วิสาข

วิสาข • (wí-sàak)

wí-sàak (romanization)
วิสาขะ (alternative)
วิสาขา (alternative)

Borrowed from Sanskrit वैशाख (vaiśākha, “full-moon day in the month of Vaiśākha”) and Pali Vesākha (“Vedic month of Vaiśākha”).


ในหลวง

Possibly from corruption of นาย (naai, “chief; lord; master”) + หลวง (lǔuang, “great; royal”); literally "great lord", "overlord", "royal lord".

compound

(colloquial, only in Thailand) king: male monarch.


เพลง

Northern Thai: ᨻᩖᩮᨦ

From Middle Khmer ភ្លេង (bhleṅa, “playing music; music; music ensemble”), from prefix ព- (b-) + លេង (leṅa, “to play”), the latter likely related to Thai เล่น (lên, “to play”). Compare Modern Khmer ភ្លេង (phleing), Lao ເພງ (phēng).

der

ร้องเพลง

เพลงกล่อมเด็ก


ไข้

From Proto-Tai *k.rajꟲ (“illness; fever”). Cognate with Northern Thai ᨡᩱ ᩶, Lao ໄຂ້ (khai), Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²), Shan ၶႆႈ (khāi), Ahom 𑜁𑜩 (khay).

cog

Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²)

คนไข้ คนไข้#Thai

เจ็บไข้ เจ็บไข้#Thai

ป่วยไข้ ป่วยไข้#Thai

sickness; illness (as in คนไข้ (kon-kâi), เจ็บไข้ (jèp-kâi), ป่วยไข้).

fever; pyrexia; a higher-than-normal body temperature of a person.


หมีขั้วโลก

th-noun

หมีขั้วโลก • (mǐi-kûua-lôok) (classifier ตัว)

mǐi-kûua-lôok (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰua̯˥˩.loːk̚˥˩/

From หมี (mǐi, “bear”) + ขั้วโลก (kûua-lôok, “pole”). Calque of English polar bear.


ขั้ว

th-noun

ขั้ว • (kûua)

pole; wing; faction; group; cause; party; side.


สงคราม

From Sanskrit संग्राम (saṃgrāma). Compare Lao ສົງຄາມ (song khām), Khmer សង្គ្រាម (sɑɑsɑngkriəm).


มรกต

From Sanskrit मरकत (marakata, “emerald”). Compare Lao ມະຣະກົດ (ma ra kot), ມໍຣະກົດ (mǭ ra kot), Khmer មរកត (mĕəʼrĕəʼkɑt).

cog

Khmer មរកត (mĕəʼrĕəʼkɑt)


โคลน

→ Lao: ໂຄນ (khōn)


เลเซอร์

th-noun

เลเซอร์ • (lee-sə̂ə)

/leː˧.sɤː˥˩/


ฮอกกี้

ฮอกกี้ • (hɔ́k-gîi)

hɔ́k-gîi (romanization)
ฮ็อกกี้ (alternative)

/hɔk̚˦˥.kiː˥˩/


แท็กซี่

tɛ́k-sîi (romanization)
คัน (classifier)

/tʰɛk̚˦˥.siː˥˩/

รถแท็กซี่

แท็กซี่งัดหนอนน้อยโชว์สาวโดนจับแล้ว

tɛ́k-sîi ngát nɔ̌ɔn-nɔ́ɔi choo sǎao doon jàp lɛ́ɛo

A taxi driver who showed his little worm (penis) to a girl has been arrested.


กะเทย

กะเทย • (gà-təəi)

→ English: kathoey

From Khmer ខ្ទើយ (khtəəy, “hermaphrodite; to be hermaphrodite”), from Proto-Mon-Khmer *ɡɗəəj. Cognate with Lao ກະເທີຍ (ka thœ̄i).

der

(sometimes derogatory or offensive) effeminate male, whether being homosexual or not.

(sometimes derogatory or offensive) male-to-female transgender

1 Kings 22:46, KJV:
และพวกกะเทยที่ยังเหลืออยู่ คือ ผู้ที่ยังเหลือในสมัยของอาสาราชบิดานั้น พระองค์ก็ทรงกำจัดเสียจากแผ่นดิน
lɛ́ pûuak gà-təəi tîi yang lʉ̌ʉa yùu · kʉʉ · pûu tîi yang lʉ̌ʉa nai sà-mǎi kɔ̌ɔng aa-sǎa râat-chá-bì-daa nán · prá-ong gɔ̂ song gam-jàt sǐia jàak pɛ̀n-din
And the remnant of the sodomites, which remained in the days of his father Asa, he took out of the land.

(obsolete and derogatory) male homosexual.


ต้น

th-noun

ต้น • (dtôn)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tonꟲ² (“trunk; tree; origin”). Cognate with Northern Thai ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, Khün ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ຕົ້ນ (ton), Lü ᦎᦳᧃᧉ (ṫun²), Shan တူၼ်ႈ (tūun), Tai Nüa ᥖᥨᥢᥲ (tòn), Phake တုꩫ် (tun), Ahom 𑜄𑜤𑜃𑜫 (tun). Compare 墩 (OC *tuːn).

cog

Lü ᦎᦳᧃᧉ (ṫun²)

ต้นมะพร้าว

ต้น ต้น#Thai

tree (used to precede any plant's name) (Classifier: ต้น)


ลำ

Inherited from Proto-Southwestern Tai *lamᴬ⁴ (“long, cylindrical object”), ultimately from Proto-Tai *lamᴬ⁴. Cognate with Lü ᦟᧄ (lam), Shan လမ်း (lám).


รักแร้

th-noun

รักแร้ • (rák-rɛ́ɛ)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/


ประเพณี

bprà-pee-nii (romanization)
ประเวณี (alternative archaic dated obsolete)
ประเวณีย์ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit प्रवेणी (praveṇī, “braid of hair worn by widows or by wives in the absence of their husbands”); probably via Old Khmer °praveṇī, pravaiṇi, pravaini (“tradition, custom; succession, lineage”). Cognate with Modern Khmer ប្រពៃណី (prɑpɨynii), Lao ປະເພນີ (pa phē nī). Compare Pali paveṇi, from which Thai ปเวณี is derived. Doublet of ประเวณี (bprà-wee-nii).

bor

custom; tradition; convention; practice.

18th century, สมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 176:

เจ้าฟ้าศรีเสาวภาคซึ่งเสียพระเนตร์ข้างหนึ่งขึ้นผ่านพิภพไอศูรย์ศวรรยาธิปัติถวัลราชประเพณี...

jâao-fáa sǐi sǎo-wá-pâak sʉ̂ng sǐia prá nêet kâang nʉ̀ng kʉ̂n pàan-pí-póp ai-sǔun sà-wǎn-yaa-típ-bpàt tà-wǎn râat bprà-pee-nii ...

Chaofa Si Saowaphak, who lost one of [his] eyes, ascended [and] assumed the seat of majesty, authority, [and] supremacy through succession to the royalty...

(elegant) succession (as to the throne, to power, etc).


ผู้พิมพ์

th-noun

ผู้พิมพ์ • (pûu-pim)

ผู้ พิมพ์ (canonical)
pûu-pim (romanization)


ควัน

From Proto-Tai *ɣwanᴬ. Cognate with Lao ຄວັນ (khuan), Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩢᩁ, Khün ᨣ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ, Lü ᦩᦸᧃ (xwoan) or ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၵႂၢၼ်း (kwáan), ၵွၼ်း (káun), ၵႂၼ်း (kwán), or ၵၼ်း (kán), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥰ (xöan) or ᥐᥩᥢᥰ (köan), Tai Dam ꪁꪺꪙ, Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon), Tày vằn, Saek กฺ๊อน.


ฝ้า

From Proto-Tai *ʰwɯəꟲ (“cloud”). Cognate with Northern Thai ᨺ᩶ᩣ, Khün ᨺ᩶ᩣ, Lao ຝ້າ (fā) or ເຝື້ອ (fư̄a), Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²), Shan ၽႃႈ (phāa) or ၾႃႈ (fāa), Tày phả, Zhuang fwj, Zuojiang Zhuang paj, Bouyei veac, Saek เวี̂ย.

cog

Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²)


ขด

Cognate with Lao ຂົດ (khot), Shan ၶူတ်း (khúut), Zhuang gyoet.


สังคมนิยม

สังคม (sǎng-kom, “social”) + นิยม (ní-yom, “theory, doctrine”). Compare Lao ສັງຄົມນິຍົມ (sang khom ni nyom), Khmer សង្គមនិយម (sɑngkumniyum).

compound

th:สังคมนิยม


สังคม

From Sanskrit संगम (saṃgama, “association”) or Pali saṅgama (“meeting; intercourse; association”).
Compare Lao ສັງຄົມ (sang khom), Northern Thai ᩈᩢᨦ᩠ᨣᩫᨾ.


นิยม

From Sanskrit नियम (niyama, “restraining; rule; law; precept”) or Pali niyama (“restraint; limitation”). Cognate with Khmer និយម (niyum), Lao ນິຍົມ (ni nyom).


รั้ว

th-noun

รั้ว • (rúua)

From Proto-Southwestern Tai *ruəꟲ² (“fence; hedge”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩠ᩅᩫ᩶, Khün ᩁ᩠ᩅᩫ᩶, Isan ฮั้ว, Lao ຮົ້ວ (hūa), Tai Dam ꪭ꫁ꪺ, Lü ᦷᦣᧉ (ho²), Shan ႁူဝ်ႉ (hô̰).

cog

Lü ᦷᦣᧉ (ho²)

Shan ႁူဝ်ႉ (hô̰)


สุ่ม

th-noun

สุ่ม • (sùm)

From Proto-Southwestern Tai *sumᴮ¹ (“trap; fish trap; coop”). Cognate with Northern Thai ᩈᩩ᩵ᨾ, Khün ᩈᩩ᩵ᨾ, ᩈᩪ᩵ᨾ, Lao ສຸ່ມ (sum), Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹), Tai Dam ꪎꪴ꪿ꪣ, Shan သုမ်ႇ (sùm), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥱ (sǔm), Phake ꩬုံ (suṃ), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ).

cog

Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹)

a type of fishing basket (see the picture), which is randomly plunged into water wherever fish are believed to be.

a type of coop that looks like such fishing basket.


มวยโบราณ

Muay Boran (literally, ancient boxing), forerunner of Muay Thai.


กระบี่กระบอง

th-noun

กระบี่กระบอง

กระบี่กระบอง • (grà-bìi-grà-bɔɔng)

grà-bìi-grà-bɔɔng (romanization)
กระบี่-กระบอง (alternative)

Krabi Krabong (a weapon-based martial art from Thailand)

th:กระบี่กระบอง


ไหว้ครูรำมวย

ไหว้ครูรำมวย

wai khru (in Muay Thai competitions, a reverential dance performed by a kickboxer before a bout to honor his teachers and trainers)


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


ไหว้ครู

ไหว้ ครู (canonical)
wâai-kruu (romanization)

From ไหว้ (wâai, “to make a wai”) + ครู (kruu, “teacher”).

com

Wai Khru ceremony, a ceremony to honor one’s teacher


ไหว้

th-noun

ไหว้ • (wâai)

Compare Lao ໄຫວ້ (h), Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²), Shan ဝႆႈ (wāi), Vietnamese vái, Middle Chinese 𢷎／拜 (MC peajH peajH, “worship，bow, pray”).

cog

Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²)

ltc-l

wai, an expression of respect or reverence by pressing the palms together, accompanied by a bow if rendered to a person of higher status or to a sacred figure or object.


ของเล่น

th-noun

ของเล่น • (kɔ̌ɔng-lên)

/kʰɔːŋ˩˩˦.len˥˩/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + เล่น (lên, “to play”). Compare Lao ຂອງຫຼິ້ນ (khǭng lin).


ปีแสง

th-noun

ปีแสง • (bpii-sɛ̌ɛng) (classifier ปีแสง)

bpii-sɛ̌ɛng (romanization)
ปีแสง (classifier)

/piː˧.sɛːŋ˩˩˦/

From ปี (bpii, “year”) + แสง (sɛ̌ɛng, “light”); calque of English light year.
Cognate with Lao ປີແສງ (pī sǣng).


ตอน

th-noun

ตอน • (dtɔɔn)

From Old Chinese 段 (OC *doːns).
Cognate with Lao ຕອນ (tǭn), Lü ᦎᦸᧃ (ṫoan), Zhuang donh.

1933, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, เสด็จประพาสคลองแสนแสบ, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, page 3:

คลองตั้งแต่ตอนที่ขุดมาแล้วลึก...ตอนนอกตื้น

klɔɔng dtâng-dtɛ̀ɛ dtɔɔn tîi kùt maa lɛ́ɛo lʉ́k ... dtɔɔn nɔ̂ɔk dtʉ̂ʉn

The canal, from the part that has already been dug up, is deep... The outer part is shallow.

1955, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, “(๑)”, in เทศาภิบาล, พระนคร: ม.ป.พ., page 6:

ตอนท้ายประกาศมีว่า...

The final part of the announcement runs thus...

2021 March 12, “"นุ๊ก-ปาย" เผยสถานะ ณ ตอนนี้เป็น "เฟื่อน" จับมือกันฟันฝ่าทุกดราม่า”, in ไทยรัฐออนไลน์, กรุงเทพฯ: วัชรพล, retrieved 2022-02-06:

นุ๊ก-ปายเผยสถานะ ณ ตอนนี้เป็น "เฟื่อน"

núk - bpaai pə̌əi sà-tǎa-ná · nɔɔ · dtɔɔn níi bpen · “fʉ̂ʉan”

Nook and Pai reveal [that their] status at this moment is "romantic friends".


โทรลล์

โทรลล์ • (trool)


ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว • (pàk-gàat-gâan-kǎao)


บิกแบง

บิกแบง • (bík-bɛɛng)

/bik̚˦˥.bɛːŋ˧/


ผัดพริกขิง

ผัดพริกขิง • (pàt-prík-kǐng)

/pʰat̚˨˩.pʰrik̚˦˥.kʰiŋ˩˩˦/

From ผัด (pàt, “to stir-fry; stir-fried dish”) + พริกขิง (“a type of chili paste”).

com

พริกขิง พริกขิง#Thai

a dish of sliced cowpeas stir-fried with the chili paste พริกขิง, often including crispy pork and kaffir lime leaves also.


ตะกวด

dtà-gùuat (romanization)
ตัว (classifier)
จะกวด (alternative)

From Khmer ត្រកួត (trɑɑkuət, “clouded monitor (Varanus nebulosus Gray”). Compare Lao ຈະກວດ (cha kūat).

der

Bengal monitor, a lizard, Varanus bengalensis Gray, of the family Varanidae.

clouded monitor, a lizard, Varanus nebulosus Gray, of the family Varanidae, formerly a subspecies of Varanus bengalensis.


คายัค

เรือ เรือ#Thai


กำมะหยี

th-noun

กำมะหยี • (gam-má-yǐi)

กำมะหยี่ กำมะหยี่#Thai


เซลเซียส

เซลเซียส • (sen-sîiat)

องศา องศา#Thai


นมเปรี้ยว

นมเปรี้ยว • (nom-bprîao)

From นม (nom) + เปรี้ยว (bprîao); literally "sour milk".


โยเกิร์ต

โยเกิร์ต • (yoo-gə̀ət)

/joː˧.kɤːt̚˨˩/


จวัก

จวัก • (jà-wàk)

From Old Khmer វេក៑ (vek), អហ្វេក៑ (ʼahvek, “ladle; scoop”). Compare Angkorian Old Khmer អ្វេក៑ (ʼvek); Modern Khmer វែក (vɛɛk).

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 76:
คนพาลยังไป่รู้ ชาญชิด ไปสู่หาบัณฑิต ค่ำเช้า แสดงธรรมว่าเนืองนิตย์ ฤๅซาบ ใจนา คือจวักตักเข้า ห่อนรู้รสแกง
kon paan yan bpài rúu · chaan chít · bpai sùu hǎa ban-dìt · kâm cháao · sà-dɛɛng tam wâa nʉʉang-nít · rʉʉ sâap · jai naa · kʉʉ jà-wàk dtàk kâao · hɔ̀n rúu rót gɛɛng
Should a fool attend a wise man days and nights, he will not perceive any word of wisdom declared unto him by the wise man, just as a ladle cannot perceive the flavour of the curry gravy.

ladle, especially one made of coconut shell.


กุล

troupe, team, company, pack, family, bevy, group, caste.

Mimusops elengi
Mimusops elengi#Translingual


ข่าง

ข่าง • (kàang)

From Proto-Tai *k.raːŋᴮ (“top for spinning”).
Cognate with Northern Thai ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ, Khün ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຂ່າງ (khāng), Lü ᦃᦱᧂᧈ (ẋaang¹) (as in ᦖᦱᧅᦃᦱᧂᧈ) or ᦆᦱᧂ (xaang) (as in ᦖᦱᧅᦆᦱᧂ), Tai Nüa ᥑᥣᥒᥱ (xǎang), Ahom 𑜁𑜂𑜫 (khaṅ), Zhuang rangq.

cog

Lü ᦃᦱᧂᧈ (ẋaang¹)

ลูก ลูก#Thai


ข่าง

th-noun

ข่าง • (kàang)


น้ำตก

From น้ำ (náam, “water”) + ตก (dtòk, “to fall”). Compare ນ້ຳຕົກ (nam tok).

com

a dish of sliced grilled animal meat mixed with chili powder, sliced shallots, lemon juice, fish sauce, toasted rice powder, and others.

a dish of noodle soup containing raw animal blood.


น้ำแข็ง

th-noun

น้ำแข็ง • (nám-kɛ̌ng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”).

com

ไอซ์ ไอซ์#Thai

(colloquial, slang) Synonym of ไอซ์ (“ice (drug)”).


น้ำกาม

น้ำ (náam, “liquid”) + กาม (gaam, “lust”).


น้ำจัณฑ์

th-noun

น้ำจัณฑ์ • (náam-jan)

น้ำ (náam) + จัณฑ์

com

น้ำ (náam) + จัณฑ์


น้ำทิ้ง

th-noun

น้ำทิ้ง • (náam-tíng)


น้ำมันแร่

น้ำมันแร่ • (náam-man-rɛ̂ɛ)


น้ำอบ

น้ำอบ • (náam-òp)

น้ำ (náam, “water”) + อบ (òp, “to scent; to perfume”).


เกรปฟรุต

th-noun

เกรปฟรุต • (gréep-frút)


มะเฟือง

มะเฟือง • (má-fʉʉang)

From elision of หมากเฟือง (màak-fʉʉang).
Cognate with Zhuang makfiengz.

Averrhoa carambola
Averrhoa carambola#Translingual

carambola, star fruit (Averrhoa carambola)


จันทน์

จันทน์ • (jan)

sandalwood (wood, tree, oil), Albizia odoratissima


อนาคอนดา

อนาคอนดา • (à-naa-kɔn-dâa) (classifier ตัว)

à-naa-kɔn-dâa (romanization)
ตัว (classifier)


มรสุม

มรสุม • (mɔɔ-rá-sǔm)


ธารน้ำแข็ง

ธารน้ำแข็ง • (taan-nám-kɛ̌ng)

/tʰaːn˧.nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/


คลาริเน็ต

คลาริเน็ต • (klaa-rí-nèt)


รูบิเดียม

รูบิเดียม • (ruu-bì-dîiam)

th:รูบิเดียม


กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า • (grà-dùuk-hǎi-bplaa-ráa)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ไหปลาร้า (hǎi-bplaa-ráa)


ตับ

dtàp (romanization)
อัน (classifier)
ชิ้น (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *tapᴰ (“liver”), from Proto-Tai *tapᴰ (“liver”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨷ, Lao ຕັບ (tap), Lü ᦶᦎᧇ (ṫaeb) or ᦎᧇ (ṫab), Tai Nüa ᥖᥙᥴ (táp), Shan တပ်း (táp), Aiton တပ် (tap), Tai Dam ꪔꪚꪾ or ꪔꪾꪚ, Zhuang daep, Saek ตั๊บ.


ตับ

th-noun

ตับ • (dtàp)


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “good; not bad; not evil”).


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “gall; bile”).


ซีรีเบลลัม

th:ซีรีเบลลัม


ไซแนปส์

th-noun

ไซแนปส์ • (sai-nɛ́p)


วิสกี้

วิสกี้ • (wís-gîi)


วอดก้า

วอดก้า • (wɔ́t-gâa)

/wɔt̚˦˥.kaː˥˩/


วีซีดี

วีซีดี • (wii-sii-dii) (classifier แผ่น)

wii-sii-dii (romanization)
แผ่น (classifier)


ซีดี

sii-dii (romanization)
แผ่น (classifier)

From English CD, abbreviation of compact disc.


แผ่น

แผ่น • (pɛ̀n)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɛːnᴮ¹ (“classifier of boards, flat objects, etc.”), from Middle Chinese 片 (MC phenH). Cognate with Northern Thai ᨹᩯ᩠᩵ᨶ, Lao ແຜ່ນ (phǣn), Tai Dam ꪵꪠ꪿ꪙ, Shan ၽႅၼ်ႇ (phèn), Tai Nüa ᥚᥦᥢᥱ (phǎen), Ahom 𑜇𑜢𑜐𑜫 (phiñ).

inh

sheet; tablet; plate; plank; strip; piece.


เอ็มพีสาม

เอ็มพี3 เอ็มพี3#Thai


รังสีอัลตราไวโอเลต

th-noun

รังสีอัลตราไวโอเลต

รังสีอัลตราไวโอเลต • (rang-sǐi-al-dtrâa-wai-oo-lèt)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔal˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔan˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

th:รังสีอัลตราไวโอเลต


รังสี

From Pali raṃsi. Cognate with Lao ລັງສີ (lang sī), ຣັງສີ (rang sī).


ฮิสทีเรีย

hysteria (behavior exhibiting excessive or uncontrollable emotion).


บริเวณ

บริเวณ • (bɔɔ-rí-ween)

From Pali pariveṇa (“separated residence of monks; place for religious learning”). Compare Northern Thai ᨷᩁᩥᩅᩮ᩠ᨱ, Sinhalese පිරිවෙන (piriwena).


เล็น

th-noun

เล็น • (len)

From Proto-Tai *m.lelᴬ (“body louse”).
Cognate with Lao ເມັນ (men), Shan မဵၼ်း (máen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), Zhuang naenz and maenz (dialectal).


ไลแล็ค

ไลแล็ค • (lai-lɛ̀k)

lai-lɛ̀k (romanization)
ไลแล็ก (alternative)


เพกติน

From English pectin, from Ancient Greek πηκτικός (pēktikós, “congealed, curdled”).


คะน้า

th-noun

คะน้า • (ká-náa)

ká-náa (romanization)
คาน้า (alternative)

Borrowed from Teochew 芥藍 /芥蓝 (kah4 na5). Doublet of กะหล่ำ (gà-làm).

ผัก ผัก#Thai

Chinese broccoli
Chinese broccoli#English

Brassica oleracea
Brassica oleracea#Translingual

(ผัก~) kai-lan; kale (Chinese broccoli, Brassica oleracea).


โฟลเอ็ม

โฟลเอ็ม • (floo-êm)


ไซเล็ม

ไซเล็ม • (sai-lêm)


ฮิปโปโปเตมัส

ฮิปโปโปเตมัส • (híp-bpoo-bpoo-dtee-más) (classifier ตัว)

híp-bpoo-bpoo-dtee-más (romanization)
ตัว (classifier)


คิ้ว

คิ้ว • (kíu)

eyebrow (hair that grows over the bone ridge above the eye socket).


จาก

จาก • (jàak)

Nypa fruticans
Nypa fruticans#Translingual

nipa, a palm tree of the species Nypa fruticans.


เครื่องสาย

เครื่องสาย • (krʉ̂ʉang-sǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.saːj˩˩˦/

khrueang sai, an ensemble of stringed instruments, flute, and percussion instruments in Central Thai classical music

th:เครื่องสาย


พิธี

Borrowed from Sanskrit विधि (vidhi, “formula”). Cognate with Lao ພິທີ (phi thī), Khmer ពិធី (pithii). Doublet of วิธี (wí-tii).


แผ่นดินไหว

th-noun

แผ่นดินไหว • (pɛ̀n-din-wǎi)

From แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “earth; ground”) + ไหว (wǎi, “to quake; to shake”).


ขีปนาวุธ

Coined from Pali khipana (“throwing”) + āvudha (“weapon”).


เพื่อนคู่ใจ

th-noun

เพื่อนคู่ใจ • (pʉ̂ʉan-kûu-jai)

/pʰɯa̯n˥˩.kʰuː˥˩.t͡ɕaj˧/


เนย

→ Lao: ເນີຍ (nœ̄i)

Semi-learned borrowing from Tamil நெய் (ney, “ghee”).


มะเขือเทศ

th-noun

มะเขือเทศ • (má-kʉ̌ʉa-têet)

/ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦.tʰeːt̚˥˩/

From มะเขือ (má-kʉ̌ʉa, “eggplant”) + เทศ (têet, “foreign”).


โรงพยาบาล

th-noun

โรงพยาบาล • (roong-pá-yaa-baan) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-pá-yaa-baan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building; hall”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “medical care; medical treatment”).


เชอร์รี

th-noun

เชอร์รี • (chəə-rîi)

/t͡ɕʰɤː˧.riː˥˩/


ผู้ก่อการร้าย

ผู้ก่อการร้าย • (pûu-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai, “to commit terrorism”).


การก่อการร้าย

th-noun

การก่อการร้าย • (gaan-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From การ (gaan) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai).

prefix

ก่อการร้าย ก่อการร้าย#Thai

(criminal law) abstract noun of ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai)


เสื้อแดง

th-noun

เสื้อแดง • (sʉ̂ʉa-dɛɛng)

/sɯa̯˥˩.dɛːŋ˧/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

redshirt (National United Front of Democracy Against Dictatorship)

แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ


ตั่ง

From Proto-Southwestern Tai *taŋᴮ¹ (“stool”), from Proto-Tai *taŋᴮ (“stool”), from Middle Chinese 凳 (MC tongH, “stool, chair”). Cognate with Lao ຕັ່ງ (tang), Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹), Tai Dam ꪔꪰ꪿ꪉ, Shan တင်ႇ (tàng), Tai Nüa ᥖᥒᥱ (tǎng), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zhuang daengq. Compare Khmer តាំង (tang).

cog

Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹)

a type of traditional seat or table having the form like a bed, usually having four legs.


หลุมดำ

th-noun

หลุมดำ • (lǔm-dam)

Calque of English black hole. Same as หลุม (lǔm, “hole”) + ดำ (dam, “black”).

2019, “กระเพาะเป็นหลุมดำ กินไม่หยุดปาก หาทางแก้ก่อนจะอ้วน”, in พรีมา แคร์, Bangkok: พรีมา แคร์ อินเตอร์เนชั่นแนล, retrieved 2019-04-11:

เพื่อน ๆ หลายคนอาจเคยมีอาการที่เรียกว่า “กระเพาะหลุมดำ” ทำให้เรารู้สึกหิวอยู่ตลอดเวลา อยากกินโน่นกินนี่ไปซะหมด เห็นของกินแล้วมันก็อดไม่ได้จริง ๆ แล้วอยากรู้กันบ้างมั้ยว่าทำไมเราถึงได้มีอาการแบบนั้น?

2017 November 22, เหมียวตะปู, “8 เหตุผลเพื่ออธิบายทฤษฎี ‘กระเพาะหลุมดำ’ ทำไมถึงรู้สึกหิวและหยุดกินไม่ได้ซักที”, in CatDumb, Bangkok: Newspaper 6 by TagDiv, archived from the original on 2019-04-10:

"วิน นี่แกไม่คิดจะอิ่มเลยรึไงหะ กินมาเยอะแล้วนะ แกนี่กระเพาะหลุมดำชัด ๆ" ปลายฝน หรือฝน เพื่อนสนิทที่เรียนด้วยกันมาตั้งแต่ ม. ปลาย รู้อยู่หรอกว่า มันกินเก่งตั้งแต่ใหนแต่ไรแล้ว เห็นมันตัวเล็ก ๆ ไม่มีกล้ามแบบนี้นะ ถ้ากินอาหารแข่งกันกับผู้ชายตัวบึกสามคนมันก็ชนะ กระเพาะหลุมดำชัด ๆ แต่ก็นะ เห็นมันกินเก่งแบบนี้ มันไม่รู้จักคำว่า อ้วน หรอก กินเก่งแค่ใหน ตัวมันก็เท่าเดิม ไม่รู้เอาไปเก็บไว้ไหน

2019 January 22, ต๊วมเตี๊ยม, chapter 1, in ธัญวลัย, Bangkok: ธัญวลัย, retrieved 2019-04-11:

วันนี้ ขอบคุณทุกคนที่มาหานะคะ ขอบคุณทางยาโยอิที่มีกิจกรรมสนุก ๆ และมีอาหารอร่อย ๆ ให้พวกเราแก๊งหลุมดำทานนะคะ

2018 May 17, Satchan BNK48, Satchan BNK48, Bangkok, retrieved 2019-04-11:

(slang) large appetite, unsatisfiable stomach; person with large appetite, excessive hunger.


หลุม

หลุม • (lǔm)


สายฟ้า

สายฟ้า • (sǎai-fáa)

From สาย (sǎai, “line; strip; thread”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

(Hindu mythology) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.

(mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.

(now rare) spider web hanging in the air.


กำลัง

From Middle Khmer kuṃlāṃṅa (“strength; vigour; brawn; force; power; might; energy; clients; dependents; servants; helper; aid; ally”), Angkorian Old Khmer kanlāṅ, kanlaṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”), or Pre-Angkorian Old Khmer kanlaṅ, kanlāṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”); compare Modern Khmer កម្លាំង (kɑmlang). Cognate with Lao ກຳລັງ (kam lang).
The Khmer word is derived from -m- infixation of the root ខ្លាំង (khlang, “strong; vigorous; robust”), whence also Thai ขลัง (klǎng, “magically potent; magical; having supernatural powers; miraculous”).
The auxiliary verb evolved from the noun senses and was first attested in mid-19ᵗʰ century writing. It supplanted the earlier postverbal auxiliary อยู่ (yùu, “to stay”) for marking the progressive or continuous aspect. The current use of preverbal กำลัง (gam-lang) is either in addition to, or instead of, postverbal อยู่ (yùu).

cog

(mathematics) power: product of equal factors.


รอยสัก

th-noun

รอยสัก • (rɔɔi-sàk)

รอย (rɔɔi, “mark”) + สัก (sàk, “to tattoo”).


บรรพบุรุษ

th-noun

บรรพบุรุษ • (ban-pá-bù-rùt)


บุรุษ

บุรุษ • (bù-rùt)

bù-rùt (romanization)
บุรุด (alternative)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


ราษฎร

ราษฎร • (râat-sà-dɔɔn)

râat-sà-dɔɔn (romanization)
ราษฎร์ (alternative)

From Sanskrit राष्ट्र (rāṣṭra, “state, nation; people, citizen, subject; etc”). Compare Pali raṭṭha, from which Thai รัฐ (rát) is derived. Cognate with Lao ຣາສດອນ (rās dǭn).

bor

(elegant) state, nation, country; realm, domain, territory.

1932 June 24, คณะราษฎร, “ประกาศคณะราษฎร”, in วิกิซอร์ซ, page ๒:

ราษฎรทั้งหลายพึงรู้เถิดว่า ประเทศเรานี้เป็นของราษฎร ไม่ใช่ของกษัตริย์ตามที่เขาหลอกลวง

râat-sà-dɔɔn táng-lǎai pʉng rúu tə̀ət wâa · bprà-têet rao níi bpen kɔ̌ɔng râat-sà-dɔɔn · mâi châi kɔ̌ɔng gà-sàt dtaam tîi kǎo lɔ̀ɔk-luuang

All the people ought to know that this country [of] ours belongs to the people, not to the monarchy as deceived by them.

private sector; private citizen; civilian.

โรงเรียนราษฎร์

(as modifier) public; state; government.


ปักษา

th-noun

ปักษา • (bpàk-sǎa)

From Khmer បក្សា (bɑɑbɑksaa, “bird (especially male one)”), a modified form of Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”), from which Thai ปักษี (bpàk-sǐi) was derived.

cog

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๑๘:
พ่อจะให้ครองสมบัติ สืบวงศ์จักรพรรดินาถา จงตั้งอยู่ในทศธรรมา เป็นตราชูโลกทั้งไตรดาล เจ้าจงเลี้ยงเสนาพลากร ให้ถาวรดั่งร่มพฤกษาศาล เอาความสัตย์สุจริตเป็นประธาน คือรากแก้วกิ่งก้านดอกใบ อันฝูงสัตว์จตุบาททวิบาท จะเกลื่อนกลาดมาพึ่งอาศัย จงเอาเมตตานั้นแผ่ไป ดังกลิ่นดอกไม้อันตระการ จะหอมขจรทุกประเทศ เย็นเกศไปทั่วทิศาศาล ทานนั้นต่างผลโอฬาร หว่านให้บำเหน็จโดยตรา แก่หมู่เสนีรี้พล ประชาชนยาจกถ้วนหน้า ตัดโลภเอาความกรุณา เป็นปัญจมหานัที ไหลมาไม่รู้สุดสิ้น อาบกินเป็นสุขเกษมศรี อย่าเบียดเบียนไพร่ฟ้าประชาชี ให้มีความเดือดร้อนเวทนา น้ำเย็นฝูงปลาก็อาศัย ปักษาพึ่งไม้ใบหนา ป่ากว้างย่อมมีมฤคา พากันมาอยู่สำนัก จงแผ่เดชาวรายศ ให้ปรากฏเกียรติไปทั้งไตรจักร แก่มนุษย์เทวัญคนธรรพ์ยักษ์ ลูกรักจงฟังพ่อสอนไว้
pɔ̂ɔ jà hâi krɔɔng sǒm-bàt · sʉ̀ʉp wong jàk-grà-pát naa-tǎa · jong dtâng yùu nai tót-sà-tan-maa · bpen dtraa-chuu lôok táng dtrai-daan · jâo jong líiang sěe-naa pá-laa-gɔɔn · hâi tǎa-wɔɔn dàng rôm prʉ́k-sǎa sǎan · ao kwaam-sàt sùt-jà-rìt bpen bprà-taan · kʉʉ râak-gɛ̂ɛo gìng gâan dɔ̀ɔk bai · an fǔung sàt jàt-dtù-bàat tá-wí-bàat · jà glʉ̀ʉan-glàat maa pʉ̂ng aa-sǎi · jong ao mêet-dtaa nán pɛ̀ɛ bpai · dang glìn dɔ̀ɔk-máai an dtrà-gaan · jà hɔ̌ɔm kà-jɔɔn túk bprà-têet · yen gèet bpai tûua tí-sǎa sǎan · taan nán dtàang pǒn oo-laan · wàan hâi bam-nèt dooi dtraa · gɛ̀ɛ mùu sěe-nii ríi-pon · bprà-chaa-chon yaa-jòk tûuan-nâa · dtàt lôop ao kwaam-gà-rú-naa · bpen bpan-jà-má-hǎa-nát-tii · lǎi maa mâi rúu sùt-sîn · àap gin bpen sùk gà-sěem sǐi · yàa bìiat-biian prâi-fáa bprà-chaa-chii · hâi mii kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn wêet-tá-naa · náam yen fǔung bplaa gɔ̂ɔ aa-sǎi · bpàk-sǎa pʉ̂ng mái bai nǎa · bpàa gwâang yɔ̂ɔm mii má-rʉ́k-kaa · paa gan maa yùu sǎm-nák · jong pɛ̀ɛ dee-chaa wá-raa yót · hâi bpraa-gòt gìiat bpai táng dtrai-jàk · gɛ̀ɛ má-nút tee-wan kon-tan yák · lûuk rák jong fang pɔ̂ɔ sɔ̌ɔn wái
I shall let you have the sceptre and continue our line of universal rulers and protectors. You shall maintain yourself in the Tenfold Virtue, behaving like a balance that supports all the Three Worlds. You shall always maintain your officers, either civil and military, like a large tree that expands its shade over everyone. You shall take honesty as your guiding principle. You shall be like a tap root, a branch, a stalk, a flower, or a leaf under which all creatures, whether two-footed or four-footed, may come and rest. Let your kindness spread like the flagrance of a flower that goes through every region and pleases every living being in all directions. Donations are on a par with immensely productive seeds: sow them over all your civil and military servants, as well as your people and mendicants, without exception. Avoid greed, uphold grace, like the Five Great Rivers which endlessly flow in and give pleasure in drinking and bathing. Never shall you oppress your people or subject them unto trouble or suffering. You shall be like a cool body of water where fish may dwell, a dense collection of trees where birds may reside, and a vast forest where deer may live in. Let your authority and dignity be evident to all men, gods, demigods, and demons across the Three Realms. My dearest son, listen well to these instructions of mine.


เสื้อผ้า

th-noun

เสื้อผ้า • (sʉ̂ʉa-pâa)

/sɯa̯˥˩.pʰaː˥˩/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)


คำแปล

คำ (kam, “word”) + แปล (bplɛɛ, “translate”)


ญาณวิทยา

epistemology: branch of philosophy dealing with the study of knowledge.


สมเด็จ

th-noun

สมเด็จ • (sǒm-dèt)

Derived from Old Khmer saṃtac or saṃtāc (“an honorific given to gods, priests, and monarchs”); extended from stec or stāc, from which Thai เสด็จ (sà-dèt) is derived; ultimately from the root tāc (“high; noble; exalted”). Cognate with Modern Khmer សម្ដេច (sɑmdac).

an honorific for or term of address to gods, monarchs, high-ranking royal persons, high-ranking priests, and high-ranking noble persons, often prefixed to their names or titles.


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


จี้

คนทา คนทา#Thai


เพียงออ

th-noun

เพียงออ • (piiang-ɔɔ)

/pʰia̯ŋ˧.ʔɔː˧/

ขลุ่ย ขลุ่ย#Thai

(ขลุ่ย~) a kind of bamboo flute having bass sound

th:ขลุ่ยเพียงออ


ออ

From Old Khmer អា (ʼā), អ (ʼa, “familiar or pejorative headword for males”). Cognate with Modern Khmer អា (ʼaa).

(archaic) a conventional title for a man, often prefixed to the name.


การกิน

กิน กิน#Thai


การเขียน

เขียน เขียน#Thai


การอยู่

การอยู่ • (gaan-yùu)

อยู่ อยู่#Thai


การพูด

พูด พูด#Thai

abstract noun of พูด (pûut): speaking; speech.


การเดิน

การเดิน • (gaan-dəən)

เดิน เดิน#Thai


การอ่าน

การอ่าน • (gaan-àan)

อ่าน อ่าน#Thai


การนอน

การนอน • (gaan-nɔɔn)

นอน นอน#Thai


การจีบ

จีบ จีบ#Thai


การเปลี่ยน

เปลี่ยน เปลี่ยน#Thai


การจ่าย

จ่าย จ่าย#Thai


การจับ

จับ จับ#Thai


การนั่ง

นั่ง นั่ง#Thai


ความเข้าใจ

เข้าใจ เข้าใจ#Thai

abstract noun of เข้าใจ (kâo-jai): understanding.


การดูแล

ดูแล ดูแล#Thai


การยกเลิก

การยกเลิก • (gaan-yók-lə̂ək)


การนับ

นับ นับ#Thai


การได้

ได้ ได้#Thai


การเจอ

การเจอ • (gaan-jəə)

/kaːn˧.t͡ɕɤː˧/

เจอ เจอ#Thai


การตาม

ตาม ตาม#Thai


แค้ยักษ์

kɛ́ɛ-yák (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰɛː˦˥.jak̚˦˥/

ปลา ปลา#Thai


ลา

Compare Middle Chinese 驢 (MC ljo, “donkey”). Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Shan လႃး (láa), Khmer លា (liə).

Alternative form: †ฬา (†laa)


ลา

1358, “กฎมณเทิยรบาล”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง, volume 1, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1939, page 80:

วิวาทชกตีกันในพระราชวัง...โทษ ๔ สถาน ๆ หนึ่งให้ไหมตรีคูน สถานหนึ่งให้ไหมทวีคูน สถานหนึ่งให้ไหมลาหนึ่ง...

wí-wâat chók-dtii gan nai prá râat-chá wang...tôot · sìi · sà-tǎan sà-tǎan nʉ̀ng hâi mǎi dtrii-kuun · sà-tǎan nʉ̀ng hâi mǎi tá-wii-kuun · sà-tǎan nʉ̀ng hâi mǎi laa nʉ̀ng ...

Brawling [or] fighting with each other within the royal palace...[shall be punished with] four penalties: the [first] one shall be a threefold fine; the [second] one shall be a twofold fine; the [third] one shall be a onefold fine...


ยก

a unit of measuring wooden boards, equal to 1 cubit wide, 16 wa long, and 1 inch thick.

(historical) a round of flogging, consisting of 30 strokes.

(printing, bookbinding) folio; signature.


กระหม่อม

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

grà-mɔ̀m (romanization)
ขม่อม (alternative)


หม่อมเจ้า

หม่อมเจ้า • (mɔ̀m-jâao) (classifier องค์ or พระองค์)

mɔ̀m-jâao (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

/mɔm˨˩.t͡ɕaːw˥˩/

compound

หม่อม (mɔ̀m) + เจ้า (jâao)

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

person whose father is a royal person holding the rank of สมเด็จเจ้าฟ้า (sǒm-dèt-jâao-fáa) and whose mother is a commoner or holds the rank of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

person who is a child of a royal person holding the rank of พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao).

also used as a title for such person. Abbreviation: ม.จ. (mɔɔ-jɔɔ)


ตู

Cognate with Northern Thai ᨲᩪ (tǔu), Lao ຕູ (tū), Shan တူ (tǔu).

ตัว ตัว#Thai


ตู

From Proto-Tai *tuːᴬ (“door”). Cognate with Northern Thai ᨲᩪ (old) or ᨸᨲᩪ (modern), Southern Thai ตู, Lao ປະຕູ (pa tū), Shan တူ (tǔu), Bouyei dul, Zhuang dou or du.


อาว

From Proto-Tai *ʔaːwᴬ (“father's younger brother”).
Cognate with Ahom 𑜒𑜧 (`ao), Lao ອາວ (ʼāo), Tày áo, Zhuang au.

inh

(archaic) A paternal uncle who is younger than one's father.


ยุง

From Proto-Tai *ɲuŋᴬ (“mosquito”). Cognate with Northern Thai ᨿᩩᨦ (nyung), Lao ຍຸງ (nyung), Lü ᦍᦳᧂ (yung), Shan ယုင်း (yúng), Tai Nüa ᥕᥧᥒᥰ (yüng), Aiton ယုင် (yuṅ), Ahom 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ñuṅ), Zhuang nyungz, Nong Zhuang nyongz, Saek ญุ๊ง. Compare Proto-Hlai *C-ɲuːŋ (“mosquito”) (from Pre-Hlai *C-ɲuːŋ).


เนบิวลา

From English nebula, from Latin nebula (“mist”).


ศศะ

th-noun

ศศะ • (sà-sà)


ทิวา

Borrowed from Pali divā, from Sanskrit दिवा (divā). Cognate with Lao ທິວາ (thi wā).


มฤค

มฤค • (má-rʉ́k)

From Sanskrit मृग (mṛga, “antelope; animal”). Compare Pali miga.

(poetic) wild animal such as deer, antelope etc.


อุรณะ

อุรณะ • (ù-rá-ná)


อุรณี

อุรณี • (ù-rá-nii)


วณิพก

wá-níp-pók (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Pali vanibbaka, vaṇibbaka (“pauper”). Cognate with Khmer វណិព្វក (vɔɔnepvɔɔk).

วนิพก วนิพก#Thai


ยาจก

Borrowed from Pali yācaka (“religious mendicant”) or Sanskrit याचक (yācaka, “asker; beggar; petitioner; requestor”). Cognate with Lao ຍາຈົກ (nyā chok), Khmer យាចក (yéachkâ).


สมโภช

th-noun

สมโภช • (sǒm-pôot)

From Pali sambhoja (“eating together”). Compare Sanskrit सम्भोजन (sambhojana, “eating together”).


สัปปะ

th-noun

สัปปะ • (sàp-bpà)

From Pali sappa, from Sanskrit सर्प (sarpa).


จุมพิต

จุมพิต • (jum-pít)

Sanskrit चुम्बित (cumbita, “kissed”). Cognate with Khmer ចុម្ពិត (compɨt).


คชา

/kʰa˦˥.t͡ɕʰaː˧/

From Pali gaja (“elephant”) or Sanskrit गज (gaja, “elephant”).


คชาชาติ

/kʰa˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


ไอยรา

Compare Sanskrit ऐरावत (airāvata, “name of Indra's elephant”).


มูล

From Sanskrit मूल (mūla, “root; base; origin; foundation”) or Pali mūla (“idem”). Cognate with Lao ມູນ (mūn), Khmer មូល (muul), Burmese မူလ (mula.).


พลาย

From Mon ဗၠဲာ (plài, “bachelor: unmarried man”). Cognate with Lao ພາຍ (phāi).

der

ครั้งนี้ พระเจ้าราชาธิราชเปรียบเหมือนอสรพิษหาเขี้ยวแก้วมิได้ ด้วยสมิงพ่อเพ็ชร์แลสมิงนครอินท์ก็ถึงแก่ความตายเสียสิ้นแล้ว อนึ่ง สมิงพระรามแลช้างพลายประกายมาศเล่าเราก็จับตัวมาได้ เห็นกำลังพระเจ้าราชาธิราชจะถอยลง ศึกเราได้ทีอยู่แล้ว ข้าพเจ้าจะขอยกทัพบกทัพเรือตามลงไปเอาเมืองหงษาวดีให้ได้
kráng-níi prá-jâao raa-chaa-tí-râat bprìiap-mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít hǎa kîao-gɛ̂ɛo mí-dâai dûai sà-mǐng pɔ̂ɔ pét lɛɛ sà-mǐng ná-kɔɔn-in gɔ̂ɔ tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai sǐia sîn lɛ́ɛo à-nʉ̀ng sà-mǐng prá-raam lɛɛ cháang plaai bprà-gaai mâat lâo rao gɔ̂ɔ jàp dtuua maa dâai hěn gam-lang prá-jâao raa-chaa-tí-râat jà tɔ̌i long sʉ̀k rao dâai-tii yùu lɛ́ɛo kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ yók táp-bòk táp-rʉʉa dtaam long bpai ao mʉʉang hǒng-sǎa-wá-dii hâi dâai
This time, King Rachathirat is on a par with a serpent without fangs, for Saming Pho Phet and Saming Nakhon In have both perished, whilst Saming Phra Ram and Phlai Prakai Mat the Elephant have been caught by us. I think the strength of King Rachathirat is diminishing. As we are gaining the upper hand in the warfare, I should like to lead our land forces and naval fleets down to pursue them and capture the town of Hongsawadi to the best of my ability!
สมเด็จพระเจ้าราชาธิราชครั้นแจ้งว่า นายช้างได้พลายประกายมาศมาดังนั้น ก็ดีพระทัยนัก จึงทรงฉลองพระบาทเสด็จออกไปรับถึงนอกค่าย พลายประกายมาศเห็นดังนั้นก็คุกเข่าลงทั้งสี่เท้า ยกงวงขึ้นจบ แล้วก็กอดเอาฝ่าพระบาท น้ำตาตก คำรนอยู่ สมเด็จพระเจ้าราชาธิราชทอดพระเนตรเห็นพลายประกายมาศต้องอาวุธบาดเจ็บ ก็มีพระทัยสงสาร จึงยกพระหัตถ์ขึ้นปรามาศเหนือตระพองช้างแล้วน้ำพระเนตรตก...จึงสั่งหมอประโพนแลแพทย์โอสถทั้งปวงให้เอายาไปรักษาใส่ต่อหน้าพระที่นั่งแล้วตรัสกำชับว่า ถ้าแม้นพลายประกายมาศเปนอันตราย กูจะฆ่าเสียให้สิ้นทั้งโคตร

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑๖

Upon learning that the mahout had thus brought Phlai Prakai Mat in, His Majesty King Rachathirat became greatly delighted. He then put on his shoes and went out to receive the elephant on the outskirts of the camp. Having seen him, Phlai Prakai Mat went down on its four knees, raised its trunk upon its forehead, caressed his feet, and kept uttering deep cries with the eyes shedding tears. His Majesty King Rachathirat, seeing Phlai Prakai Mat having been injured with weapons, felt grief for it. He then put his hand upon its fontanel to fondle it, as he began to cry... So he ordered all the elephant healers and medical officers to take medicaments out to treat it in his presence, with a strong warning: 'Should Phlai Prakai Mat die, I shall kill you and your entire families!'

sǒm-dèt-prá-jâao raa-chaa-tí-râat krán jɛ̂ɛng wâa naai-cháang dâai plaai bprà-gaai mâat maa dang-nán gɔ̂ɔ dii-prá-tai nák jʉng song chà-lɔ̌ɔng-prá-bàat sà-dèt ɔ̀ɔk bpai ráp tʉ̌ng nɔ̂ɔk kâai plaai bprà-gaai mâat hěn dang-nán gɔ̂ɔ kúk-kào long táng sìi táao yók nguuang kʉ̂n jòp lɛ́ɛo gɔ̂ɔ gɔ̀ɔt ao fàa-prá-bàat náam-dtaa dtòk kam-ron yùu sǒm-dèt-prá-jâao raa-chaa-tí-râat tɔ̂ɔt-prá-nêet hěn plaai bprà-gaai mâat dtɔ̂ng aa-wút bàat-jèp gɔ̂ɔ mii prá-tai sǒng-sǎan jʉng yók prá-hàt kʉ̂n bpraa-mâat nʉ̌ʉa dtrà-pɔɔng cháang lɛ́ɛo náam-prá-nêet dtòk...jʉng sàng mɔ̌ɔ-bprà-poon lɛɛ pɛ̂ɛt-oo-sòt táng-bpuuang hâi ao yaa bpai rák-sǎa sài dtɔ̀ɔ-nâa-prá-tîi-nâng lɛ́ɛo dtràt gam-cháp wâa tâa mɛ́ɛn plaai bprà-gaai mâat bpen an-dtà-raai guu jà kâa sǐia hâi sîn táng kôot

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๔:
ช้างของมังยอดฟ้ามีอยู่ ณ บ้านวัดตะเมาะเจ็ดช้าง ชื่อพลายประกายมาศตัวหนึ่ง พลายธนูเพ็ชร์ตัวหนึ่ง พลายสิงหนารายน์ตัวหนึ่ง พลายรักน้อยตัวหนึ่ง พลายเพรียวตัวหนึ่ง พลายผจญมารตัวหนึ่ง พลายสุริยะตัวหนึ่ง เปนเจ็ดช้างด้วยกัน แลพลายประกายมาศ พลายสิงหนารายน์ พลายธนูเพ็ชร์ สามช้างนี้มีฝีมือมากกล้าแข็งนัก
cháang kɔ̌ɔng mang yɔ̂ɔt-fáa mii yùu ná bâan wát dtà-mɔ́ jèt cháang chʉ̂ʉ plaai bprà-gaai mâat dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai tá-nuu pét dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai sǐng naa-raai dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai rák nɔ́ɔi dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai priao dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai pà-jon maan dtuua nʉ̀ng chʉ̂ʉ plaai sù-rí-yá dtuua nʉ̀ng bpen jèt cháang dûai gan lɛɛ plaai bprà-gaai mâat plaai tá-nuu pét plaai sǐng naa-raai sǎam cháang níi mii fǐi-mʉʉ mâak glâa-kɛ̌ng nák
Seven elephants of Mang Yot Fa are at Tamo Temple Village: one called Phlai Prakai Mat, one called Phlai Thanu Phet, one called Phlai Sing Narai, one called Phlai Rak Noi, one called Phlai Phriao, one called Phlai Phachon Man, and the other called Phlai Suriya, being seven elephants in total. And these three elephants — Phlai Prakai Mat, Phlai Sing Narai, and Phlai Thanu Phet — are of high skill and great strength.

a title for or term of address to a male elephant.

ขุนช้างขุนแผน, ตอน ๓ พลายแก้วบวชเณร:
จะกล่าวถึงพลายแก้วแววไว เมื่อบิดาบรรลัยแม่พาหนี ไปอาศัยอยู่ในกาญจน์บุรี กับนางทองประศรีผู้มารดา
jà glàao tʉ̌ng plaai gɛ̂ɛo wɛɛo-wai · mʉ̂ʉa bì-daa ban-lai mɛ̂ɛ paa nǐi · bpai aa-sǎi yùu nai gaan-bù-rii · gàp naang tɔɔng bprà-sǐi pûu maan-daa
Now we will talk of Phlai Kaeo the Wise after his father perished and his mother took him to flee. He now dwells in Kan Buri together with Lady Thong Prasi, his mother.

ขุนช้างขุนแผน, ตอน ๓๗ นางสร้อยฟ้าทำเสน่ห์:
พลายชุมพลจึงว่าพี่สร้อยฟ้า ทำขนมเบื้องหนาเหมือนแป้งจี่ พระไวยตอบว่าหนาหนาดี ทองประศรีว่ากูไม่เคยพบ
plaai chum pon jʉng wâa pîi sɔ̂ɔi- fáa · tam kà-nǒm-bʉ̂ʉang nǎa mʉ̌ʉan bpɛ̂ɛng-jìi · prá wai dtɔ̀ɔp wâa nǎa nǎa dii · tɔɔng bprà-sǐi wâa guu mâi kəəi póp
Phlai Chum Phon then said: 'Sis Soi Fa, your crêpe is so thick like a pancake!' Phra Wai replied: 'How thick! Quite thick!' Thong Prasi said: 'Never once have I seen such a thing!'

(archaic) a title for or term of address to a young man.


กิริณี

th-noun

กิริณี • (gì-rí-nii)

From Sanskrit करिणी (kariṇī, “female elephant”). Cognate with Lao ກະຣິນີ (ka ri nī).


พัง

1912, “แผ่นดินสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๗ (พระศรีสุธรรมราชา)”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 2, Bangkok: n.p., page 20:

ทรงช้างต้นพังกระพัดทอง

mounted the royal elephant Phang Kraphat Thong

(formal) used as a title for or term of address to a female elephant.


หัตถินี

th-noun

หัตถินี • (hàt-tì-nii)

From Pali hatthinī (“female elephant”); compare Sanskrit हस्तिनी (hastinī, “female elephant”). Related to หัตถี (hàt-tǐi, “elephant”).


ถั่วเพาะ

th-noun

ถั่วเพาะ • (tùua-pɔ́)

/tʰua̯˨˩.pʰɔʔ˦˥/

com

ถั่ว (tùua) + เพาะ (pɔ́)


ทิชากร

/tʰi˦˥.t͡ɕʰaː˧.kɔːn˧/

ทิช (tích, “bird; brahman priest”, literally “one who is born twice”) + อากร (aa-gɔɔn, “group; origin, source”).


ปักษี

th-noun

ปักษี • (bpàk-sǐi)

From Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”). Compare Old Khmer pākasiya (“bird”); Modern Khmer បក្សី (baksəy, “bird (especially female one)”).


น้ำเคย

th-noun

น้ำเคย • (nám-kəəi)


โศถะ

โศถะ • (sǒo-tà)

/soː˩˩˦.tʰaʔ˨˩/

From Sanskrit शोथ (śotha, “swelling; intumescence”).


มัจฉา

th-noun

มัจฉา • (mát-chǎa)

/mat̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦/

From Pali macchā, nominative plural form of maccha (“fish”).

รู้จักเขา ข้าไม่จำเป็นต้องรู้จักเขา มนุษย์หน้าไหนก็เหมือนกัน ขี้ขลาด สัตว์ป่าเถื่อนที่กินพวกเราชาวมัจฉา ไม่มีหัวจิตหัวใจ

rúu-jàk kǎo kâai mâi jam-bpen dtɔ̂ng rúu-jàk kǎo má-nút nâa nǎi gɔ̂ɔ mʉ̌ʉan gan kîi-klàat sàt bpàa-tʉ̀ʉan tîi gin pûuak-rao chaao mát-chǎa mâi mii hǔua-jìt-hǔua-jai

Know him? I don't have to know him! They're all the same: Spineless, savage, harpooning fish-eaters, incapable of any feeling.


มัสยา

มัสยา • (mát-sà-yǎa)

มัตสยา มัตสยา#Thai


ปลายาว

From ปลา (bplaa, “fish”) + ยาว (yaao, “long”).


ชัลลุกะ

th-noun

ชัลลุกะ • (chan-lú-gà)


ฟักเหลือง

ฟักเหลือง • (fák-lʉ̌ʉang)

/fak̚˦˥.lɯa̯ŋ˩˩˦/


พาชี

/pʰaː˧.t͡ɕʰiː˧/


อัศวะ

อัศวะ • (àt-sà-wá)

From Sanskrit अश्व (aśva, “horse”). Compare Pali assa, from which อัสสะ is derived.
Compare with Khmer អស្ (ʼsâ), អស្ (ʼsâ), Lao ອັດສະວະ (ʼat sa wa).

1913, กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, “สรรคที่ ๒๖”, in พระนลคำฉันท์, Bangkok: กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, published 1916, retrieved 2019-06-24:

คิดองค์พระทรามไวย อรไทยมเหษี พลอัศวะหัสดี ธก็รีบดำรัสเตรียม

Circa 1832, กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, “ตะเลงพ่าย”, in ลิลิตตะเลงพ่าย, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1962, retrieved 2019-06-24:

ให้ราชีเชียงแขง ถือทัพแซงซ้ายพล ขี่พลายมงคลชาตรี แซงโยธีอัศวะ สร่ายสุกะเป็นขวา คุมอาชายาตรย้าย

Circa 19th century, สุนทรภู่, “ตอนที่ ๙ ลักษณวงศ์ครองเมืองมยุรา”, in นิทานคำกลอนสุนทรภู่ เรื่อง ลักษณวงศ์, 4th edition, Bangkok: กรมศิลปากร, published 2015, retrieved 2019-06-24:

รถเพชรรายพื้นวิเชียรรัตน์ เงาจับอัศวะเห็นเป็นสีสังข์ เสด็จนั่งอาสน์ลอยบนบัลลังก์ ประดุจดังองค์อินทร์จอมเทวัญ

(elegant, chiefly literary or poetic) horse.


อาชา

/ʔaː˧.t͡ɕʰaː˧/


อัสดร

อัสดร • (àt-sà-dɔɔn)

From Pali assatara (“better horse; mule; etc.”); compare Sanskrit अश्वतर (aśvatará, “better horse; mule; etc.”).
Compare Lao ອັດສະດອນ (ʼat sa dǭn).


มัชชาระ

/mat̚˦˥.t͡ɕʰaː˧.raʔ˦˥/

Borrowed from Pali majjāra (“cat”), from Sanskrit मार्जार (mārjāra, “cat”).


วิฬา

วิฬาร์ วิฬาร์#Thai


วิฬาร

From Pali viḷāra (“cat”). Compare Khmer វិឡារ (vilaa).

วิฬาร์ วิฬาร์#Thai


วานรินทร์

th-noun

วานรินทร์ • (waa-ná-rin)


ปฏิกูล

From Pali paṭikkūla (“against the slope; averse; objectionable; contrary; disagreeable”).


แพทย์ผดุงครรภ์

th-noun

แพทย์ผดุงครรภ์

แพทย์ผดุงครรภ์ • (pɛ̂ɛt-pà-dung-kan)

แพทย์ ผดุงครรภ์ (canonical)
pɛ̂ɛt-pà-dung-kan (romanization)