ฟันเฟือง

th-noun

ฟันเฟือง • (fan-fʉʉang) (classifier ตัว)

fan-fʉʉang (romanization)
ตัว (classifier)

From ฟัน (fan, “tooth”) + เฟือง (fʉʉang, “gear”).

com

(figurative) cog: person who plays a minor part in a large organisation, activity, etc

2019 March 26, Iammee Mee, “[none]”, in สื่ออิสระ, Bangkok, retrieved 2019-03-28:

ถ้าท่านอยากพูดประเด็นศาสนากับเรื่องการเมือง ท่านต้องใช้สติปัญญามากกว่านัฟซู เพราะไม่เช่นนั้น ท่านจะเป็นหนึ่งในฟันเฟืองของความเกลียดชัง

tâa tâan yàak pûut bprà-den sàat-sà-nǎa gàp rʉ̂ʉang gaan-mʉʉang · tâan dtɔ̂ng chái sà-dtì-bpan-yaa mâak-gwàa náp-suu · prɔ́ mâi-chêen-nán · tâan jà bpen nʉ̀ng nai fan-fʉʉang kɔ̌ɔng kwaam-glìiat-chang

If you want to speak [about] religious issues together with political matters, you must use more perception than nafsu [passion] lest you would become one of the cogwheels of hatred.

2009, ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย, ลูกแก้วเมียขวัญ, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 136:

ฟันเฟืองแห่งกาลเวลาดำเนินไปไม่หยุด

fan-fʉʉang hɛ̀ng gaan-wlao dam-nəən bpai mâi yùt

The cogwheel of time marches on without cessation.

2013 February 27, มาม่ากับปลากระป๋อง, “เศษเสี้ยวฟันเฟืองของความฝัน”, in Creative Shooter, Bangkok: Creative Shooter, archived from the original on 2014-07-07:

เศษเสี้ยวฟันเฟืองของความฝัน

(figurative) someone or something that helps move something forwards.


เฟือง

th-noun

เฟือง • (fʉʉang)


มะเดื่อ

มะเดื่อ • (má-dʉ̀ʉa)


วานิลลา

วานิลลา • (wá-ní-laa)


กระชอน

กระชอน • (grà-chɔɔn)

/kra˨˩.t͡ɕʰɔːn˧/


เพื่อนเล่น

เพื่อนเล่น • (pʉ̂ʉan-lên) (classifier คน)

pʉ̂ʉan-lên (romanization)
คน (classifier)


ช่างไม้

châang-máai (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.maːj˦˥/

Compound of ช่าง (châang, “skilled person”) + ไม้ (máai, “wood; hand”).


พิสตาชีโอ

/pʰis˦˥.taː˧.t͡ɕʰi˦˥.ʔoː˥˩/


ส่วนลด

th-noun

ส่วนลด • (sùuan-lót)


อุรังอุตัง

อุรังอุตัง • (ù-rang-ù-dtang) (classifier ตัว)

ù-rang-ù-dtang (romanization)
ตัว (classifier)

From English orangutan, from Malay orang utan.

ลิง ลิง#Thai


ยศ

From Sanskrit यश (yaśa). Cognate with Pali yasa.


ปลิง

From Proto-Tai *pliːŋᴬ (“aquatic leech”). Cognate with Lao ປີງ (pīng), Lü ᦔᦲᧂ (ṗiing), Shan ပိင် (pǐng), Zhuang bing. Compare Proto-Be *ɓiːŋᴬ¹, Proto-Hlai *hljiŋ.


ปลิงทะเล

ปลิงทะเล • (bpling-tá-lee) (classifier ตัว)

bpling-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)

From ปลิง (bpling, “leech”) + ทะเล (tá-lee, “sea”).


สมุดบันทึก

th-noun

สมุดบันทึก • (sà-mùt-ban-tʉ́k) (classifier เล่ม)

sà-mùt-ban-tʉ́k (romanization)
เล่ม (classifier)

From สมุด (sà-mùt, “book”) + บันทึก (ban-tʉ́k, “to record”); perhaps calque of English notebook.


อนุทิน

à-nú-tin (romanization)
เล่ม (classifier)


ฮอตดอก

th-noun

ฮอตดอก • (hɔ́t-dɔ̀ɔk)

/hɔt̚˦˥.dɔːk̚˨˩/

/hɔt̚˦˥.dɔk̚˨˩/


ไดอารี

dai-aa-rîi (romanization)
เล่ม (classifier)


พลังงานศักย์

พลังงานศักย์


สถิติ

สถิติ • (sà-tì-dtì)

From Angkorian Old Khmer sthiti, stitiya, sthitīya, sthītī (“maintenance, support; sustenance, food”), from Sanskrit स्थिति (sthiti, “standing, remaining, staying, living; state, position, situation, condition; stability, permanence; continuance, preservation, maintenance; etc.”).
Cognate with Pali ṭhiti (“state, stability; continuance, immobility; persistence”), Khmer ស្ថិតិ (stheteʼ), ឋិតិ (theteʼ), Lao ສະຖິຕິ (sa thi ti).

cog

statistics; record (as of births and deaths); data.


การกะพริบ

th-noun

การกะพริบ • (gaan-gà-príp)

กะพริบ กะพริบ#Thai


การกระพริบ

การกระพริบ • (gaan-grà-príp)

การกะพริบ การกะพริบ#Thai


พริบ

พริบ • (príp)

Uncertain. Compare Khmer ព្រិច (prɨc); Lao ພິບ (phip).


ผลต่าง

/pʰon˩˩˦.taːŋ˨˩/


กระดาษทราย

กระดาษทราย • (grà-dàat-saai) (classifier แผ่น)

grà-dàat-saai (romanization)
แผ่น (classifier)

From กระดาษ (grà-dàat, “paper”) + ทราย (saai, “sand”).


หม่อน

th-noun

หม่อน • (mɔ̀n)

Cognate with Lao ມອນ (mǭn), Tai Dam ꪣꪮꪙ, Lü ᦙᦸᧃ (moan), and Shan မွၼ်း (máun).


ธูป

From Sanskrit धूप (dhūpa) or Pali dhūpa. Cognate with Lao ທູບ (thūp).


กำยาน

gam-yaan (romanization)
กำยาร (alternative)

Semi-learned borrowing from Malay kemenyan (possibly via Classical Malay kamiñan). Cognate with Khmer កំញាន (kɑmñaan), Western Cham [script needed] (kamơñan), Burmese ကက္ကုကမျဉ်း (kakku.ka.myany:).
It was believed that it borrowed from Mon [komyaan] which did not exist.


กระถางดอกไม้

th-noun

กระถางดอกไม้

กระถางดอกไม้ • (grà-tǎang-dɔ̀ɔk-máai) (classifier ลูก or ใบ)

grà-tǎang-dɔ̀ɔk-máai (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)

/kra˨˩.tʰaːŋ˩˩˦.dɔːk̚˨˩.maːj˦˥/


กระถางต้นไม้

กระถางต้นไม้

กระถางต้นไม้ • (grà-tǎang-dtôn-máai) (classifier ลูก or ใบ)

grà-tǎang-dtôn-máai (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)


กระถาง

กระถาง • (grà-tǎang) (classifier ลูก or ใบ)

grà-tǎang (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)

/kra˨˩.tʰaːŋ˩˩˦/


ความอึด

ความอึด • (kwaam-ʉ̀t)

/kʰwaːm˧.ʔɯt̚˨˩/


อึดใจ

อึดใจ • (ʉ̀t-jai)

/ʔɯt̚˨˩.t͡ɕaj˧/


ลายน้ำ

From ลาย (laai) + น้ำ (náam), Calque of English watermark.


ลูกอม

lûuk-om (romanization)
เม็ด (classifier)


หวานเย็น

หวานเย็น • (wǎan-yen)

From หวาน (wǎan, “sweet”) + เย็น (yen, “chilled”).

com

block of frozen juice or other liquid consumed as snack, such as ice lolly.

a type of dessert containing an assortment of sweet fruits and others served iced, often covered with coconut milk or syrup.


ปุ๋ย

th-noun

ปุ๋ย • (bpǔi)

From Teochew 肥 (bui5, “fat; fertile; fertilizer”). Doublet of พี (pii).


ซาก

th-noun

ซาก • (sâak)

Cognate with Isan ซาก, Lao ຊາກ (sāk), Northern Thai ᨪᩣ᩠ᨠ, Khün ᨪᩣ᩠ᨠ, Lü ᦌᦱᧅ (saak), Shan သၢၵ်ႈ (sāak), Tai Nüa ᥔᥣᥐ (saak), Vietnamese xác.


นักพนัน

nák-pá-nan (romanization)
คน (classifier)


คัปปุชชีโน

/kʰap̚˦˥.put̚˨˩.t͡ɕʰiː˧.noː˥˩/


เอสเปรสโซ

เอสเปรสโซ • (ès-bprès-sôo)


สังกัด

สังกัด • (sǎng-gàt)

From Old Khmer saṅkat (“division, section, part; period of time; etc”). Cognate with Modern Khmer សង្កាត់ (sɑɑsɑngkat).

bor

command; supervision; jurisdiction; superiority; higher authority.


กาแล็กซี

th-noun

กาแล็กซี • (gaa-lɛ́k-sîi)

From English galaxy. Cognate with Lao ກາແລັກຊີ (kā læk sī).

cog

Lao ກາແລັກຊີ (kā læk sī)


ดิสก์

th-noun

ดิสก์ • (dìt)


แผ่นเสียง

แผ่นเสียง • (pɛ̀n-sǐiang) (classifier แผ่น)

pɛ̀n-sǐiang (romanization)
แผ่น (classifier)

/pʰɛn˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From แผ่น (pɛ̀n, “disc”) + เสียง (sǐiang, “audio”), literally “audio disc”.


หัวไส้

th-noun

หัวไส้ • (hǔua-sâi)


กระเพาะปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะ • (grà-pɔ́-bpàt-sǎa-wá)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ธัญพืช

th-noun

ธัญพืช • (tan-yá-pʉ̂ʉt)


ธัญ

tan (romanization)
ธัญญ (alternative)
ธัญญ์ (alternative)

From Pali dhañña (“unhusked rice”), from Sanskrit धान्य (dhānya).


โลหะเจือ

โลหะเจือ • (loo-hà-jʉʉa)


เหล็กกล้า

เหล็กกล้า • (lèk-glâa)

From เหล็ก (lèk) + กล้า (glâa). Cognate to Lao ເຫຼັກກ້າ (lek kā), Lü ᦵᦜᧅᦂᦱᧉ (l̇ekk̇aa²).

com

เหล็ก (lèk) + กล้า (glâa)

cog

Lao ເຫຼັກກ້າ (lek kā)

Lü ᦵᦜᧅᦂᦱᧉ (l̇ekk̇aa²)


ช่างหล่อ

th-noun

ช่างหล่อ • (châang-lɔ̀ɔ) (classifier คน)

châang-lɔ̀ɔ (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.lɔː˨˩/


ปอ

แมลง แมลง#Thai


ป่าน

ป่าน • (bpàan)

From Proto-Tai *paːnᴮ (“hemp”).
Cognate with Lao ປ່ານ (pān), Shan ပၢၼ်ႇ (pàan), Zhuang banq (“ramie”).

ป่านมนิลา ป่านมนิลา#Thai

รามี รามี#Thai

ศรนารายณ์ ศรนารายณ์#Thai

any of various plants of various families, including Asparagaceae, Musaceae, and Urticaceae, used in the production of fabric and threads, such as ป่านมนิลา (“Musa textilis”), รามี (“Boehmeria nivea”), ศรนารายณ์ (“Agave angustifolia”), etc.


ป่าน

ป่าน • (bpàan)


เครื่อง‍แต่ง‍กาย

เครื่องแต่งกาย

เครื่องแต่งกาย • (krʉ̂ʉang-dtɛ̀ng-gaai)

เครื่องแต่งกาย (canonical)
krʉ̂ʉang-dtɛ̀ng-gaai (romanization)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tɛŋ˨˩.kaːj˧/


ดอกจัน

ดอกจัน • (dɔ̀ɔk-jan) (classifier ตัว or ดอก)

dɔ̀ɔk-jan (romanization)
ตัว (classifier)
ดอก (classifier)

/dɔːk̚˨˩.t͡ɕan˧/


ดาดฟ้า

ดาดฟ้า • (dàat-fáa)

From ดาด (dàat, “to spread (over); to pave (over)”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

any similar structure, as roof deck, sun deck, rooftop, terrace, etc.


สวนหลังบ้าน

th-noun

สวนหลังบ้าน • (sǔuan-lǎng-bâan)


ไม้เรียว

mái-riao (romanization)
อัน (classifier)

From ไม้ (máai, “stick”) + เรียว (riao, “slender; tapered”).

com

rod used for punitive purposes, especially for inflicting corporal punishment upon a child.


สิ่ว

sìu (romanization)
เล่ม (classifier)
ปาก (classifier)

From Proto-Tai *siəwᴮ.
Cognate with Lao ສິ່ວ (siu), Shan သိဝ်ႇ (sìo), Zhuang siuq, Nong Zhuang seuq.


นายงาน

naai-ngaan (romanization)
คน (classifier)

From นาย (naai, “chief”) + งาน (ngaan, “work”).

(obsolete) person overseeing the processing of working; chief worker; chief of workers.


นายจ้าง

naai-jâang (romanization)
คน (classifier)

/naːj˧.t͡ɕaːŋ˥˩/


รถไฟใต้ดิน

th:ระบบขนส่งมวลชนเร็ว


กริ่ง

th-noun

กริ่ง • (grìng)

thing producing or used to produce such a sound, as bell (doorbell, school bell, etc).

พระ พระ#Thai

(พระ~) metal Buddha image containing a piece of metal within and producing a ringing sound when shaken, traditionally used as amulet.


มือปืน

mʉʉ-bpʉʉn (romanization)
คน (classifier)

/mɯː˧.pɯːn˧/

From มือ (mʉʉ, “hand; one who does something with the hand”) + ปืน (bpʉʉn, “gun”).


มือใหม่

th-noun

มือใหม่ • (mʉʉ-mài)


คู่มือ

kûu-mʉʉ (romanization)
เล่ม (classifier)

/kʰuː˥˩.mɯː˧/

com

คู่ (kûu) + มือ (mʉʉ)


ศาลเตี้ย

th-noun

ศาลเตี้ย • (sǎan-dtîia)

From ศาล (sǎan, “court”) + เตี้ย (dtîia, “short”); perhaps mocking the term ศาลสูง (“high court”).


ขึ้นฉ่าย

th-noun

ขึ้นฉ่าย • (kʉ̂n-chàai)

/kʰɯn˥˩.t͡ɕʰaːj˨˩/

/kʰɯn˥˩.t͡ɕʰaːj˥˩/

From Hokkien 芹菜 (khûn-chhài) or Teochew 芹菜 (keng⁵ cai³).


วอน

วอน • (wɔɔn)


ซอมบี

ซอมบี • (sɔm-bîi)


แวมไพร์

แวมไพร์ • (wɛm-paai)


ผีดูดเลือด

ผีดูดเลือด • (pǐi-dùut-lʉ̂ʉat) (classifier ตน)

pǐi-dùut-lʉ̂ʉat (romanization)
ตน (classifier)

/pʰiː˩˩˦.duːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩/


อวน

ปาก ปาก#Thai


ล่อง

ล่อง • (lɔ̂ng)

space or hole (through or between flooring boards in traditional Thai houses).


ยี่หร่า

ยี่หร่า • (yîi-ràa)

Compare Sanskrit जीरक (jīraka) or जीरण (jīraṇa), Tamil சீரகம் (cīrakam) or சீரம் (cīram), Hindi ज़ीरा (zīrā), Persian زیره (zire).


ชีล้อม

ชีล้อม • (chii-lɔ́ɔm)

/t͡ɕʰiː˧.lɔːm˦˥/

From ชี (chii, “coriander”) + ล้อม (lɔ́ɔm, “to surround; to encircle; to enclose; etc”).

com

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) water celery: the plant Oenanthe javanica of the family Apiaceae.


ลูกซัด

th-noun

ลูกซัด • (lûuk-sát)


วานซืน

วานซืน • (waan-sʉʉn)

From วาน (waan, “yesterday”) + reflex of Proto-Tai *zɯːnᴬ (“day before yesterday”); the latter is cognate with Zhuang swnz (“before yesterday”) (dialectal).

inh

day before yesterday
day before yesterday


มะรืน

th-noun

มะรืน • (má-rʉʉn)

From มื้อ ("day") + รือ ("day after tomorrow"), which is from Proto-Tai *C̬.rɯːᴬ (“day after tomorrow”). รือ became รืน, which has final /-n/ added, due to assimilation with นี้ ("this") as in มะรืนนี้.
Cognate with Isan มื้อฮือ.

cog

Isan มื้อฮือ


มะเรื่อง

th-noun

มะเรื่อง • (má-rʉ̂ʉang)

/ma˦˥.rɯa̯ŋ˥˩/

two days after tomorrow
two days after tomorrow


กาฝาก

gaa-fàak (romanization)
ต้น (classifier)

Dendrophthoe; genus of parasitic plants.


วี

The name of the Latin-script letter V/v.


จิ๊กซอว์

จิ๊กซอว์ • (jík-sɔɔ)

/t͡ɕik̚˦˥.sɔː˧/


ชีตาห์

chii-dtâa (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕʰiː˧.taː˥˩/

เสือ เสือ#Thai


ติ่ง

ติ่ง • (dtìng)

Sense 5 and verb sense 1 the fact that Thai schoolgirls, who are statutorily compelled to wear shingle bob cuts, are often seen acting crazily towards celebrities. Compare เกรียน (griian) for a similar development.

small flesh or bodily organ that hangs down from, grows out of, protrudes from, or is connected to a larger organ, as a vermiform appendix or the lobe of an ear.

(slang) person that joins or accompanies a group as an additional and usually unwanted or unexpected member.

(fandom slang, humorous, sometimes derogatory) stan: obsessive fan.


ติ่ง

(zoology) Himalayan mole: the mammal Talpa micrura of the family Talpidae.


หมูหย็อง

หมูหย็อง • (mǔu-yɔ̌ng)

/muː˩˩˦.jɔŋ˩˩˦/


โอกาส

/ʔoː˧.kaːt̚˨˩/

From Pali okāsa; compare Lao ໂອກາດ (ʼō kāt), Northern Thai ᩒᨠᩣ᩠ᩈ.

cog

Lao ໂອກາດ (ʼō kāt)

เขากำลังหาโอกาสที่จะแสดงศักยภาพในตัวออกมา

kǎo gam-lang hǎa oo-gàat tîi jà sà-dɛɛng sàk-gà-yá-pâap nai dtuua ɔ̀ɔk maa

He is seeking the opportunity to show his potential.


หมู่เลือด

th-noun

หมู่เลือด • (mùu-lʉ̂ʉat)

/muː˨˩.lɯa̯t̚˥˩/

com

หมู่ (mùu) + เลือด (lʉ̂ʉat)


หมู่โลหิต

th-noun

หมู่โลหิต • (mùu-loo-hìt)


แร่

แร่ • (rɛ̂ɛ)

→ Khmer: រ៉ែ (rae)

Cognate with Northern Thai ᩁᩯ᩵, Khün ᩁᩯ᩵, Lao ແຮ່ (hǣ), Lü ᦶᦣᧈ (hae¹), Shan ႁႄႈ (hāae).


การเล่นแร่แปรธาตุ

การเล่นแร่แปรธาตุ

การเล่นแร่แปรธาตุ • (gaan-lên-rɛ̂ɛ-bprɛɛ-tâat)

เล่นแร่แปรธาตุ เล่นแร่แปรธาตุ#Thai

abstract noun of เล่นแร่แปรธาตุ (lên-rɛ̂ɛ-bprɛɛ-tâat)


นักเล่นแร่แปรธาตุ

นักเล่นแร่แปรธาตุ

นักเล่นแร่แปรธาตุ • (nák-lên-rɛ̂ɛ-bprɛɛ-tâat) (classifier คน)

nák-lên-rɛ̂ɛ-bprɛɛ-tâat (romanization)
คน (classifier)


หมู่เกาะ

หมู่เกาะ • (mùu-gɔ̀)

/muː˨˩.kɔʔ˨˩/


แม่ไม้

แม่ไม้ • (mɛ̂ɛ-máai)

แม่ ไม้ (canonical)
mɛ̂ɛ-máai (romanization)

/mɛː˥˩.maːj˦˥/

martial art of Thai boxing; Muay Thai art


ลูกไม้

ลูกไม้ • (lûuk-máai)

From ลูก (lûuk, “child, issue; fruit; etc”) + ไม้ (máai, “tree; plant”).

com

(archaic) fruit: product of a tree or other plant.

lace: ornamental fabric made of threads.

(martial arts) specially modified or adapted pattern, way, style, or stance (of fighting).

(figurative, especially one dishonest or crafty) trick; stratagem; artifice; wile; device; scheme; plan; ruse.


ไม้แข็ง

th-noun

ไม้แข็ง • (máai-kɛ̌ng)

/maːj˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

Compound of ไม้ (máai, “stick”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”), literally “hard stick”.

com+

(music) wooden stick wrapped at one end with pieces of cloth coated with Gluta usitata rasin, used to play the musical instrument ranat ek.

(idiomatic) serious measure; rigid measure.


สาด

Cognate with Northern Thai ᩈᩣ᩠ᨯ, Lao ສາດ (sāt), Lü ᦉᦱᧆ (ṡaad), Tai Dam ꪎꪱꪒ, Shan သၢတ်ႇ (sàat), Ahom 𑜏𑜄𑜫 (sat).


แส้

th-noun

แส้ • (sɛ̂ɛ)


กรวย

รูป รูป#Thai

ทรง ทรง#Thai

other conical object such as icecream cone or funnel.

ขนม ขนม#Thai

(ขนม~) a kind of dessert shaped like a cone.

conical container made of banana leaves.


คาบ

คาบ • (kâap)


แปะ

แปะ • (bpɛ̀)

From Teochew 伯 (bêh4, “uncle; eldest brother”).

bor

(colloquial, sometimes derogatory) old Chinese man.


แปะก๊วย

th-noun

แปะก๊วย • (bpɛ̀-gúai)

From Teochew 白果 (bêh8 guain2, “ginkgo nut”, literally “white fruit”).

bor

Ginkgo biloba
Ginkgo biloba#Translingual

ginkgo: the plant Ginkgo biloba of the family Ginkgoaceae.


สิ่งแวดล้อม

th-noun

สิ่งแวดล้อม • (sìng-wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm)

desc

သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ

→ Shan: သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ (sìng wḛ̂t lâ̰um)

/siŋ˨˩.wɛːt̚˥˩.lɔːm˦˥/

From สิ่ง (sìng) + แวดล้อม (wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm).

com

สิ่ง (sìng) + แวดล้อม (wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm)


เหว

th-noun

เหว • (hěeo)


หมอนข้าง

หมอนข้าง • (mɔ̌ɔn-kâang) (classifier ใบ or ลูก)

mɔ̌ɔn-kâang (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

/mɔːn˩˩˦.kʰaːŋ˥˩/

com

หมอน (mɔ̌ɔn) + ข้าง (kâang)


ทองคำเปลว

th-noun

ทองคำเปลว • (tɔɔng-kam-bpleeo) (classifier แผ่น)

tɔɔng-kam-bpleeo (romanization)
แผ่น (classifier)

Compound of ทองคำ (tɔɔng-kam) + เปลว (bpleeo)


ดาวฤกษ์

th-noun

ดาวฤกษ์ • (daao-rə̂ək)


ห่วย

ห่วย • (hùai)

From Teochew 壞 /坏 (huai6, “bad; spoiled”).

ไอ้ ไอ้#Thai

(colloquial, derogatory, offensive) (ไอ้, อี~) useless or worthless person: good-for-nothing, no-good, etc.


เอส

The name of the Latin-script letter S/s.


เค

The name of the Latin-script letter K/k.


เค

(colloquial) (ยา~) ketamine (as recreational drug).


เอ็ม

The name of the Latin-script letter M/m.


เอ็น

From Proto-Tai *ˀjenᴬ (“tendon”). Cognate with Lao ເອັນ (ē ʼan), Lü ᦀᦲᧃ (˙ʼiin), Shan ဢဵၼ် (ʼǎen), Tai Nüa ᥟᥥᥢ (ʼen), Ahom 𑜒𑜢𑜃𑜫 (ʼin), Saek อิ๋น.

cog

Lü ᦀᦲᧃ (˙ʼiin)


เอ็น

The name of the Latin-script letter N/n.


เอฟ

The name of the Latin-script letter F/f.


จี

The name of the Latin-script letter G/g.

แรง แรง#Thai

(physics, colloquial) (แรง~) the Earth's gravity.


เฮช

(rare) The name of the Latin-script letter H/h.


เอช

th-noun

เอช • (éech)


แอล

The name of the Latin-script letter L/l.


โอ

From Middle Chinese 甌 (MC 'uw). Cognate with Northern Thai ᩋᩰ or ᩒ, Lao ໂອ (ʼō). Compare Mon အော.

ขัน ขัน#Thai

(ขัน~) a type of lacquerware, being a bowl, sometimes found with a pedestal, used for containing various objects.


โอ

Possibly from describing the size of the fruit.

ส้ม ส้ม#Thai

Citrus maxima
Citrus maxima#Translingual

(ส้ม~) pomelo: Citrus maxima (Burm.) Merr. of the family Rutaceae.


โอ

ปลา ปลา#Thai


โอ

The name of the Latin-script letter O/o.


คิว

ไม้ ไม้#Thai

(ไม้~) cue, straight long stick for playing billiards and such.


คิว

The name of the Latin-script letter Q/q.


ยู

The name of the Latin-script letter U/u.


แซด

แซด • (sɛ̂t)

From English zed. Doublet of ซีตา (sii-dtâa).

The name of the Latin-script letter Z/z.


กรอบ

กรอบ • (grɔ̀ɔp)

→ Lao: ກອບ (kǭp)


ไพลิน

Borrowed from Khmer ប៉ៃលិន (paylɨn, “Pailin (a province of Cambodia)”) where lots of sapphires came from.


หน้าจั่ว

th-noun

หน้าจั่ว • (nâa-jùua)

/naː˥˩.t͡ɕua̯˨˩/

com

หน้า (nâa) + จั่ว (jùua)


จั่ว

th-noun

จั่ว • (jùua)


ดินดอนสามเหลี่ยม

ดินดอนสามเหลี่ยม • (din-dɔɔn-sǎam-lìiam)

ดิน (din) + ดอน (dɔɔn) + สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam).


รอด

th-noun

รอด • (rɔ̂ɔt)

wooden board inserted through a pillar of a traditional building for supporting the floor.


ลูกผู้ชาย

ลูกผู้ชาย • (lûuk-pûu-chaai) (classifier คน)

lûuk-pûu-chaai (romanization)
คน (classifier)

/luːk̚˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


ชวน

chá-wá-ná- (romanization)
เชาวน์ (alternative)

From Sanskrit जवन (javana, “quick”) or Pali javana (“quick”).


วงกลม

วงกลม • (wong-glom) (classifier รูป or วง)

wong-glom (romanization)
รูป (classifier)
วง (classifier)


ม่าน

→ Lao: ມ່ານ (mān)

Unknown. Compare Tai Dam ꪣ꪿ꪱꪙ, Chinese 幔 (màn).


เดือย

เดือย • (dʉai)

From Proto-Tai *t.nɤːjᴬ (“cockspur”). Cognate with Lao ເດືອ (dư̄a) or ເດືອຍ (dư̄ai), Northern Thai ᨯᩮᩬᩥᩋ, Tai Dam ꪹꪒ, Tai Dón ꪒꪷ, and Shan လူၺ် (lǒi).


เดือย

เดือย • (dʉai)

ลูก ลูก#Thai


เหล้าองุ่น

เหล้าองุ่น • (lâo-à-ngûn)


แนว

แนว • (nɛɛo)

Cognate with Northern Thai ᨶᩯ᩠ᩅ, Isan แนว, Lao ແນວ (nǣu), Lü ᦶᦓᧁ (naew), Tai Dam ꪵꪙꪫ.


วน

Borrowed from Sanskrit वन (vana, “forest”) or Pali vana (“idem”).


ลูกน้อง

lûuk-nɔ́ɔng (romanization)
คน (classifier)

/luːk̚˥˩.nɔːŋ˦˥/

subordinate; underling; minion; henchman


น้ำพุ

th-noun

น้ำพุ • (náam-pú)

น้ำ (náam) + พุ (pú). Cognate with Lao ນ້ຳພຸ (nam phu).


เข็มขัดนิรภัย

เข็มขัดนิรภัย • (kěm-kàt-ní-rá-pai) (classifier เส้น)

kěm-kàt-ní-rá-pai (romanization)
เส้น (classifier)

From เข็มขัด (kěm-kàt) + นิรภัย (ní-rá-pai).

com

เข็มขัด (kěm-kàt) + นิรภัย (ní-rá-pai)


ผู้ดี

From ผู้ (pûu, “person”) + ดี (dii, “good; fine”).

noble person, person of noble birth, person of blue blood, well-born and well-bred person; refined person, dignified person.


กิ้งกือ

gîng-gʉʉ (romanization)
ตัว (classifier)

/kiŋ˥˩.kɯː˧/

Uncertain
In กือ part, compare Northern Thai ᨠᩨ, Isan กือ, Lao ກື (kư̄) meaning (one) hundred million.


บ่าง

From Proto-Southwestern Tai *ˀbaːŋᴮ¹ (“squirrel; flying squirrel”), from Proto-Tai *baːŋᴮ (“flying squirrel”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ, Khün ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ, Lao ບ່າງ (bāng), Lü ᦢᦱᧂᧈ (ḃaang¹), Shan ဝၢင်ႇ (wàang), Tai Nüa ᥛᥣᥒᥱ (mǎang), Zhuang mbangq.

cog

Lü ᦢᦱᧂᧈ (ḃaang¹)


ยักยอก

th-noun

ยักยอก • (yák-yɔ̂ɔk)

/jak̚˦˥.jɔːk̚˥˩/

From ยัก (yák, “to appropriate: to take for oneself, to expropriate, etc”) + ยอก (yɔ̂ɔk, “to pierce; to prick”).
Cognate with Lao ຍັກຍອກ (nyaik ʼak).

com

มาตรา ๓๕๒ ผู้ใดครอบครองทรัพย์ซึ่งเป็นของผู้อื่นหรือซึ่งผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย เบียดบังเอาทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือบุคคลที่สามโดยทุจริต ผู้นั้นกระทำความผิดฐานยักยอก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng · pûu dai krɔ̂ɔp-krɔɔng sáp sʉ̂ng bpen kɔ̌ɔng pûu ʉ̀ʉn rʉ̌ʉ sʉ̂ng pûu ʉ̀ʉn bpen jâao-kɔ̌ɔng-ruuam yùu dûai · bìiat-bang ao sáp nán bpen kɔ̌ɔng dton rʉ̌ʉ bùk-kon-tîi-sǎam dooi tút-jà-rìt · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan yák-yɔ̂ɔk · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sǎam bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən hòk mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp
Section 352 [When] anyone who possesses a thing which belongs to another or which is co-owned by another dishonestly converts that thing for oneself or a third person, that one commits an offence of embezzlement and shall be liable to imprisonment for not more than three years, or a fine of not exceeding sixty thousand baht, or both.
มาตรา ๓๕๗ ผู้ใดช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำ หรือรับไว้โดยประการใดซึ่งทรัพย์อันได้มาโดยการกระทำความผิด ถ้าความผิดนั้นเข้าลักษณะลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอก หรือเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ ผู้นั้นกระทำความผิดฐานรับของโจร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hâa-sìp jèt · pûu dai chûai sɔ̂ɔn-réen · chûai jam-nàai · chûai paa ao bpai sǐia · sʉ́ʉ · ráp jam-nam · rʉ̌ʉ ráp wái dooi bprà-gaan dai sʉ̂ng sáp an dâai maa dooi gaan-grà-tam kwaam-pìt · tâa kwaam-pìt nán kâo lák-sà-nà lák-sáp · wîng-raao-sáp · gan-chôok · rîit-ao-sáp · ching-sáp · bplôn-sáp · chɔ̂ɔ-goong · yák-yɔ̂ɔk · rʉ̌ʉ jâao-pá-nák-ngaan yák-yɔ̂ɔk sáp · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan ráp-kɔ̌ɔng-joon · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən hâa bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03

Section 357 [When] anyone helps conceal, helps dispose of, helps take away, buys, accepts a pledge of, or receives in whatever manner a thing which has been obtained through the commission of an offence, if such offence bears any of the characteristics of theft, snatching, extortion, blackmailing, robbery, gang-robbery, fraud, embezzlement, or embezzlement of things by public officials, that one commits an offence of handling stolen goods and shall be liable to imprisonment for not more than five years, or a fine of not exceeding one hundred thousand baht, or both.


ฟ้อง

th-noun

ฟ้อง • (fɔ́ɔng)

Cognate with Northern Thai ᨼᩬ᩶ᨦ, Khün ᨼᩬ᩶ᨦ, Lao ຟ້ອງ (fǭng), Lü ᦝᦸᧂᧉ (foang²). Compare Shan ပွင်ႉ (pâ̰ung).

2019 February 20, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-17:

ถ้าศาลเห็นว่า ข้อเท็จจริงตามฟ้องนั้นโจทก์สืบสม แต่โจทก์อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิด ศาลมีอำนาจลงโทษจำเลยตามฐานความผิดที่ถูกต้อง

tâa sǎan hěn wâa · kɔ̂ɔ-tét-jing dtaam fɔ́ɔng nán jòot sʉ̀ʉp sǒm · dtɛ̀ɛ jòot âang tǎan kwaam-pìt rʉ̌ʉ bòt-mâat-dtraa pìt · sǎan mii am-nâat long tôot jam-ləəi dtaam tǎan kwaam-pìt tîi tùuk-dtɔ̂ng

If the court finds that the proof [presented by] the prosecutor is in line with the facts according to the charge but the prosecutor cited a wrong type of offence or [wrong] figure of section, the court has the power to impose a penalty upon the defendant in accordance with the correct type of offence.

มาตรา ๑๒๐ ห้ามมิให้พนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีใดต่อศาลโดยมิได้มีการสอบสวนในความผิดนั้นก่อน

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi yîi sìp · hâam-mí-hâi pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan yʉ̂ʉn fɔ́ɔng ká-dii dai dtɔ̀ɔ sǎan dooi mí dâai mii gaan-sɔ̀ɔp-sǔuan nai kwaam-pìt nán gɔ̀ɔn

Section 120 No public prosecutor shall file a charge [instituting] any case with the court without having conducted an inquiry on the [relevant] offence first.

1923, “๒๑๗ ประกาศพระราชบัญญัติรับฟ้องความเจ้า แลห้ามเจ้ามิให้ไปไกลพระนคร”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๖, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-03-17:

ให้ผู้รักษาเมืองกรมการรับฟ้องแล้วรีบบอกส่งฟ้องกับตัวโจทย์มากรุงเทพมหานครโดยเร็ว

hâi pûu-rák-sǎa mʉʉang grom-má-gaan ráp fɔ́ɔng lɛ́ɛo rîip bɔ̀ɔk sòng fɔ́ɔng gàp dtuua jòot maa grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn dooi reo

The person in charge of the town [or] the commissioner [of the same] shall accept the complaint, and without delay inform Krung Thep Maha Nakhon [of the matter, and] forthwith send the complaint as well as the person of the complainant in [to Krung Thep Maha Nakhon].

(law) document instituting legal proceedings: plaint, complaint, charge, petition, etc.


ต่อม

ต่อม • (dtɔ̀m)


ก้นกบ

ก้นกบ • (gôn-gòp)

From ก้น (gôn, “buttock”) + กบ (gòp, “frog”).


ก้นหอย

ก้นหอย • (gôn-hɔ̌i)

com

ก้น (gôn) + หอย (hɔ̌i)


หยิบมือ

th-noun

หยิบมือ • (yìp-mʉʉ)


ว่าน

wâan (romanization)
ต้น (classifier)
หว้าน (alternative archaic dated obsolete)

Cognate with Northern Thai *ᩉ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨶ and later ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ, Khün ᩅ᩵ᩤ᩠ᨶ, Isan หว้าน or ว่าน, Lao ຫວ້ານ (huān) or ວ່ານ (wān), Lü ᦛᦱᧃᧉ (v̇aan²).

cog

Lü ᦛᦱᧃᧉ (v̇aan²)

any plant traditionally believed to be of a medical, chemical, or supernatural quality, such as the power of prolonging life.

ว่านหางจระเข้

Aloe vera
(literally) The wan crocodile tail

ว่านนางกวัก

Amazon lily
(literally) The wan beckoning lady


สายล่อฟ้า

th-noun

สายล่อฟ้า • (sǎai-lɔ̂ɔ-fáa) (classifier เส้น or สาย)

sǎai-lɔ̂ɔ-fáa (romanization)
เส้น (classifier)
สาย (classifier)

/saːj˩˩˦.lɔː˥˩.faː˦˥/


เจียว

เจียว • (jiao)

Suggested by some scholars to be from Teochew 焦 (ziao1).


เรือนหอ

เรือนหอ • (rʉʉan-hɔ̌ɔ) (classifier หลัง)

rʉʉan-hɔ̌ɔ (romanization)
หลัง (classifier)

/rɯa̯n˧.hɔː˩˩˦/

From เรือน (rʉʉan, “home”) + หอ (hɔ̌ɔ, “chamber”, referring to a bedchamber).


เครื่องเงิน

th-noun

เครื่องเงิน • (krʉ̂ʉang-ngən)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.ŋɤn˧/


เครื่องยนต์ไอพ่น

เครื่องยนต์ไอพ่น

เครื่องยนต์ไอพ่น • (krʉ̂ʉang-yon-ai-pôn)


เครื่องเซ่น

เครื่องเซ่น • (krʉ̂ʉang-sên)


เครื่องทุ่นแรง

เครื่องทุ่นแรง

เครื่องทุ่นแรง • (krʉ̂ʉang-tûn-rɛɛng) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-tûn-rɛɛng (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tʰun˥˩.rɛːŋ˧/


เครื่องใน

เครื่องใน • (krʉ̂ʉang-nai)


เครื่องประดับ

เครื่องประดับ • (krʉ̂ʉang-bprà-dàp) (classifier ชิ้น)

krʉ̂ʉang-bprà-dàp (romanization)
ชิ้น (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ประดับ (bprà-dàp).

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ประดับ (bprà-dàp)


หน้าปัด

th-noun

หน้าปัด • (nâa-bpàt)


หน้าวัว

หน้าวัว • (nâa-wuua)

From หน้า (nâa, “face”) + วัว (wuua, “cow”).


ตัวหนอน

ตัวหนอน • (dtuua-nɔ̌ɔn)


ทิว

ทิว • (tí-wá-)

Borrowed from Sanskrit दिव (diva) or Pali diva.

ทิวะ ทิวะ#Thai

(literary, poetic) Alternative form of ทิวะ


เกล็ด

เกล็ด • (glèt)

From Proto-Southwestern Tai *kletᴰ, from Proto-Tai *klecꟲ, from Old Chinese 介 (OC *kreːds, “shell; to wear armour”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩮᩢᨯ, Lao ເກັດ (ket), Tai Nüa ᥐᥥᥖᥱ (kět), Lü ᦵᦂᧆ (k̇ed), Shan ၵဵတ်း (káet).


เกร็ด

เกร็ด • (grèt)


นิ่ว

From Proto-Tai *ʰniːwꟲ. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩥ᩶ᩅ, Lao ໜີ້ວ (nīu), Lü ᦐᦲᧁᧉ (ṅiiw²).

cog

Lü ᦐᦲᧁᧉ (ṅiiw²)


เกล็ดเลือด

th-noun

เกล็ดเลือด • (glèt-lʉ̂ʉat)

From เกล็ด (glèt, “scale”) + เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”).


อาหารเรียกน้ำย่อย

th-noun

อาหารเรียกน้ำย่อย

อาหารเรียกน้ำย่อย • (aa-hǎan-rîiak-nám-yɔ̂i) (classifier จาน)

aa-hǎan-rîiak-nám-yɔ̂i (romanization)
จาน (classifier)


ผู้ย่อยสลาย

ผู้ย่อยสลาย • (pûu-yɔ̂i-sà-lǎai)


เก๋า

From Teochew 猴 (gao5) in 猴魚 /猴鱼 (gao5 he5, literally “monkey fish”).

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) (zoology) serranid, any fish of the family Serranidae.


ต้นตอ

dtôn-dtɔɔ (romanization)
เรื่อง (classifier)


น้ำเหลือง

น้ำเหลือง • (nám-lʉ̌ʉang)

/nam˦˥.lɯa̯ŋ˩˩˦/

com

น้ำ (náam) + เหลือง (lʉ̌ʉang)


เม็ดเลือดแดง

th-noun

เม็ดเลือดแดง • (mét-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/met̚˦˥.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/

From เม็ดเลือด (mét-lʉ̂ʉat, “blood cell”) + แดง (dɛɛng, “red”).


เม็ดเลือด

th-noun

เม็ดเลือด • (mét-lʉ̂ʉat)


เม็ดเลือดขาว

เม็ดเลือดขาว • (mét-lʉ̂ʉat-kǎao)

/met̚˦˥.lɯa̯t̚˥˩.kʰaːw˩˩˦/

From เม็ดเลือด (mét-lʉ̂ʉat, “blood cell”) + ขาว (kǎao, “white”).


ตุ่นปากเป็ด

th-noun

ตุ่นปากเป็ด • (dtùn-bpàak-bpèt) (classifier ตัว)

dtùn-bpàak-bpèt (romanization)
ตัว (classifier)

From ตุ่น (dtùn, “mole”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + เป็ด (bpèt, “duck”).


เหน็บ

th-noun

เหน็บ • (nèp)

Cognate with Lao ເໜັບ (nep), Lü ᦵᦐᧇ (ṅeb), Shan ၼဵပ်း (náep), Tai Nüa ᥘᥥᥙᥱ (lěp), Phake ꩫိပ် (nip), Ahom 𑜃𑜢𑜆𑜫 (nip).

cog

Lü ᦵᦐᧇ (ṅeb)

มีด มีด#Thai


เหน็บ

th-noun

เหน็บ • (nèp)

Compare Lü ᦵᦐᧆ (ṅed), Shan ၼဵတ်း (náet), Tai Nüa ᥘᥥᥖᥱ (lět), Phake ꩫိတ် (nit) with the same meanings. Possibly doublet of เหน็ด (“to be tired”).

cog

Lü ᦵᦐᧆ (ṅed)


ห่วง

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅ᩵ᨦ, Khün ᩉ᩠ᩅ᩵ᨦ, Lao ຫ່ວງ (huang).
Compare another Northern Thai ᨲ᩠ᩅ᩵ᨦ, Shan တူင်ႇ (tùung), Phake ကွင် (koṅ), တွင် (toṅ), တုင် (tuṅ), Ahom 𑜀𑜞𑜨𑜂𑜫 (kroṅ).


ห่วงโซ่อาหาร

/hua̯ŋ˨˩.soː˥˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

Calque of English food chain. Same as ห่วง (hùuang) + โซ่ (sôo) + อาหาร (aa-hǎan).


หงอน

th-noun

หงอน • (ngɔ̌ɔn)

From Proto-Tai *hoːnᴬ (“cockscomb”). Cognate with Lao ຫອນ (hǭn), Shan ႁွၼ် (hǎun), Ahom 𑜑𑜨𑜃𑜫 (hon).


ควง

ตะปู ตะปู#Thai

ตัว ตัว#Thai

(ตะปู~) (classifier ตัว) screw fastener.

circle; circumference; compass; precincts; vicinity; sphere.


สายตา

From สาย (sǎai, “line; thread; string”) + ตา (dtaa, “eye”).

com

attentive look, close observation, or watch.

manner or way of looking (at someone or something); estimation; opinion.


น้ำค้าง

th-noun

น้ำค้าง • (nám-káang)

From น้ำ (náam, “water”) + ค้าง (káang, “to be stuck”).


น้ำค้างแข็ง

th-noun

น้ำค้างแข็ง • (nám-káang-kɛ̌ng)

/nam˦˥.kʰaːŋ˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

From น้ำค้าง (nám-káang, “dew”) + แข็ง (kɛ̌ng, “frozen”).


ร้อยละ

th-noun

ร้อยละ • (rɔ́ɔi-lá)

/rɔːj˦˥.laʔ˦˥/

From ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”) + ละ (lá, “per; each”).


ความเร่ง

เร่ง เร่ง#Thai

abstract noun of เร่ง (rêng): acceleration.


ความเฉื่อย

th-noun

ความเฉื่อย • (kwaam-chʉ̀ai)

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɯa̯j˨˩/

เฉื่อย เฉื่อย#Thai

abstract noun of เฉื่อย (chʉ̀ai): inertia.


เนื้องอก

เนื้องอก • (nʉ́ʉa-ngɔ̂ɔk)

/nɯa̯˦˥.ŋɔːk̚˥˩/

From เนื้อ (nʉ́ʉa, “meat”) + งอก (ngɔ̂ɔk, “to grow; to sprout”).


เนื้อที่

th-noun

เนื้อที่ • (nʉ́ʉa-tîi)

/nɯa̯˦˥.tʰiː˥˩/

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + ที่ (tîi)


เพื่อนตาย

th-noun

เพื่อนตาย • (pʉ̂ʉan-dtaai)

เพื่อน (pʉ̂ʉan, “friend”) + ตาย (dtaai, “to die”); literally "friend that dies", referring to a friend that dies for you; probably from or influenced by the 403rd stanza of the 19th century poetic series Khlong Lokkanit ("Law of the World") by Prince Mang (1793–1859), inscribed on the corridor walls of Wat Pho:
:: pʉ̂ʉan-gin sîn sáp lɛ́ɛo · nɛ̌ɛng-nǐi
:: hǎa ngâai lǎai mʉ̀ʉn mii · mâak lón
:: pʉ̂ʉan-dtaai tàai tɛɛn chii · waa àat
:: hǎa yâak fàak-pǐi-kâi · yâak tɛ́ɛ jàk hǎa
: A friend that eats leaves you when you have no more wealth.
: They are easy to find, for they exist in abundance, in ten thousands of thousands, in countless numbers.
: But a friend that dies for you and substitutes himself for you for the sake of your life and limb
: is not easy to find. Hard indeed is to find someone you can depend upon in the time of illness or following your death.
Compare Chinese 死黨／死党 (sǐdǎng).

lang

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

หาง่าย หลายหมื่นมี

หาง่าย หลายหมื่นมี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

หายาก ฝากผีไข้

หายาก ฝากผีไข้

zh-l

死黨／死党 (sǐdǎng)

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร

th:โคลงโลกนิติ


เพื่อนแท้

th-noun

เพื่อนแท้ • (pʉ̂ʉan-tɛ́ɛ)

/pʰɯa̯n˥˩.tʰɛː˦˥/


จอก

Cognate with Ahom 𑜀𑜨𑜀𑜫 (kok), Lao ຈອກ (chǭk).


บ่อน

บ่อน • (bɔ̀n)

Cognate with Isan บ่อน, Lao ບ່ອນ (bǭn), Tai Dam ꪚ꪿ꪮꪙ.

gambling house; gambling den (usually illegal).

(archaic) place of gathering for a social or entertaining activity.


ด้อม

ด้อม • (dɔ̂m)

2023 February 16, “เลือกตั้ง 2566: ด้อมส้มระดมแคมเปญ "31" สะเทือนโลกออนไลน์ ดันก้าวไกลเข้าสภา”, in Thai PBS:

เลือกตั้ง 2566: ด้อมส้มระดมแคมเปญ "31" ...ดันก้าวไกลเข้าสภา

lʉ̂ʉak-dtâng · sɔ̌ɔng hâa hòk hòk: · dɔ̂m sôm rá-dom kɛm-bpeen · “sǎam nʉ̀ng” · ... dan gâao glai kâo sà-paa

2566 Election: Orange fandom mobilises "31" campaigns...to push Move Forward into parliament

2023 July 21, “คีพเมน สู่ แฟนวอร์: ด้อมการเมือง เคลื่อนไหวอย่างไรให้สร้างสรรค์”, in Thai PBS:

จุดเริ่มต้นที่ทำให้ด้อมเกาหลีกลายเป็นด้อมการเมืองคือการชุมนุมของกลุ่มราษฎรที่แยกปทุมวัน

jùt-rə̂əm-dtôn tîi tam-hâi dɔ̂m gao-lǐi glaai bpen dɔ̂m gaan-mʉʉang kʉʉ gaan-chum-num kɔ̌ɔng glùm râat-sà-dɔɔn tîi yɛ̂ɛk bpà-tum-wan

The starting point which turned Korean fandoms into political fandoms is the demonstrations of the Ratsadon group at Pathum Wan Intersection.

2023 July 1, “แม่ค้าลอตเตอรี่ขอเป็นด้อมส้ม รอขอบคุณพิธาที่ขอนแก่น”, in ไทยรัฐ:

mɛ̂ɛ-káa lɔ́t-dtəə-rîi kɔ̌ɔ bpen dɔ̂m sôm · rɔɔ kɔ̀ɔp-kun pí-taa tîi kɔ̌ɔn-gɛ̀n

Lottery vendors would like to be Orange fans, waiting to thank Pita in Khon Kaen


ตึง

พลวง พลวง#Thai

Synonym of พลวง (pluuang, “a kind of tree, Dipterocarpus tuberculatus Roxb.”)


แรงตึงผิว

แรงตึงผิว • (rɛɛng-dtʉng-pǐu)

/rɛːŋ˧.tɯŋ˧.pʰiw˩˩˦/


แรงเสียดทาน

แรงเสียดทาน • (rɛɛng-sìiat-taan)


ความดัน

ดัน ดัน#Thai


แรงลอยตัว

แรงลอยตัว • (rɛɛng-lɔɔi-dtuua)


ชื่อเสีย

ชื่อเสีย • (chʉ̂ʉ-sǐia)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sia̯˩˩˦/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ) + เสีย (sǐia); a play on the word ชื่อเสียง (chʉ̂ʉ-sǐiang).

com

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + เสีย (sǐia)


พ่อบ้าน

pɔ̂ɔ-bâan (romanization)
คน (classifier)

/pʰɔː˥˩.baːn˥˩/


ค่านิยม

th-noun

ค่านิยม • (kâa-ní-yom)


น้ำมะนาว

น้ำมะนาว • (nám-má-naao)


หินงอก

หินงอก • (hǐn-ngɔ̂ɔk)

/hin˩˩˦.ŋɔːk̚˥˩/

com

หิน (hǐn) + งอก (ngɔ̂ɔk)


หินย้อย

th-noun

หินย้อย • (hǐn-yɔ́ɔi)

com

หิน (hǐn) + ย้อย (yɔ́ɔi)


จิบ

(archaic, poetic) tailorbird, Orthotomus spp.


ความเร็วแสง

th-noun

ความเร็วแสง • (kwaam-reo-sɛ̌ɛng)


หมองู

mɔ̌ɔ-nguu (romanization)
คน (classifier)

/mɔː˩˩˦.ŋuː˧/


หน่วยก้าน

หน่วยก้าน • (nùai-gâan)


แวว

แวว • (wɛɛo)


สวนสนุก

สวนสนุก • (sǔuan-sà-nùk)

Calque of English amusement park. Same as สวน (sǔuan, “park”) + สนุก (sà-nùk, “amusing”).


ห้องปฏิบัติการ

th-noun

ห้องปฏิบัติการ

ห้องปฏิบัติการ • (hɔ̂ng-bpà-dtì-bàt-gaan)


จ้อง

Cognate with Lao ຈ້ອງ (chǭng), Lü ᦈᦸᧂᧉ (ṫsoang², “umbrella”), Shan ၸွင်ႈ (tsāung, “umbrella”).

umbrella: canopy against rain, sun, etc.


แร้ง

Cognate with Northern Thai ᩁᩯ᩠᩶ᨦ, Lao ແຮ້ງ (hǣng), Lü ᦶᦣᧂᧉ (haeng²).


โผ

From Teochew 簿 (pou6, “register; account book; notebook”).

bor

(colloquial) prepared list of names, usually in relatively formal contexts.


โพย

From Teochew 批 (poi1, “classifier for batches, groups, lots, etc (of merchandises)”).


ราง

From Proto-Tai *rwɯəŋᴬ (“gutter; trough”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຮາງ (hāng), Shan ႁၢင်း (háang), Ahom 𑜍𑜂𑜫 (raṅ).
In Northern Tai, possibly cognate with Zhuang luengq (“gap”) or Zhuang luengx (“ditch between ridges”).


ยานอนหลับ

th-noun

ยานอนหลับ • (yaa-nɔɔn-làp) (classifier เม็ด)

yaa-nɔɔn-làp (romanization)
เม็ด (classifier)


น้ำยาปรับผ้านุ่ม

น้ำยาปรับผ้านุ่ม • (náam-yaa-bpràp-pâa-nûm)

From น้ำยา (nám-yaa, “liquid containing chemical”) + ปรับ (bpràp, “to adjust”) + ผ้า (pâa, “cloth; fabric”) + นุ่ม (nûm, “soft”).


แห่

th-noun

แห่ • (hɛ̀ɛ)

Compare Lao ແຫ່ (hǣ), Northern Thai ᩉᩯ᩵.

pomp and circumstance
pomp and circumstance


เกราะ

เกราะ • (grɔ̀)

From Old Khmer kro; Cognate with Lao ເກາະ (kǫ).


ขั้น

ขั้น • (kân)


ที่คั่นหนังสือ

ที่คั่นหนังสือ

ที่คั่นหนังสือ • (tîi-kân-nǎng-sʉ̌ʉ)

/tʰiː˥˩.kʰan˥˩.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/


กระเบื้อง

กระเบื้อง • (grà-bʉ̂ʉang) (classifier แผ่น)

grà-bʉ̂ʉang (romanization)
แผ่น (classifier)

Cognate with Southern Thai เบื้อง, Lao ກະເບຶ້ອງ (ka bưang), Shan မိူင်ႈ (mōeng) or ဝိူင်ႈ (wōeng).


ผัง

ผัง • (pǎng)


เหยี่ยว

เหยี่ยว • (yìao)


หน่อ

หน่อ • (nɔ̀ɔ)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnɔːᴮ¹, from Proto-Tai *ʰnoːᴮ. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩬᩴ᩵, Khün ᩉ᩠ᨶᩳ᩵, Lao ໜໍ່ (nǭ), Lü ᦐᦸᧈ (ṅoa¹), Tai Dam ꪘꪷ꪿, Tai Dón ꪘꪮꫀ, Shan ၼေႃႇ (nàu), Tai Nüa ᥘᥨᥝᥱ (lǒw) or ᥢᥨᥝᥱ (nǒw), Phake ꩫေႃ (nō), Ahom 𑜃𑜦𑜡 (nō), Zhuang noq.

cog

Lü ᦐᦸᧈ (ṅoa¹)


หน่อไม้

th-noun

หน่อไม้ • (nɔ̀ɔ-máai)

/nɔː˨˩.maːj˦˥/

From หน่อ (nɔ̀ɔ, “bud”) + ไม้ (máai, “wood”).


พราน

Cognate to Lao ພານ (phān), Lü ᦘᦱᧃ (phaan).


สาระ

สาระ • (sǎa-rá)

/saː˩˩˦.raʔ˦˥/


สารส้ม

สารส้ม • (sǎan-sôm)


คำพ้องรูป

คำพ้องรูป • (kam-pɔ́ɔng-rûup)

/kʰam˧.pʰɔːŋ˦˥.ruːp̚˥˩/


คำพ้องเสียง

คำพ้องเสียง • (kam-pɔ́ɔng-sǐiang)

/kʰam˧.pʰɔːŋ˦˥.sia̯ŋ˩˩˦/


หุ่นกระบอก

หุ่นกระบอก • (hùn-grà-bɔ̀ɔk) (classifier ตัว)

hùn-grà-bɔ̀ɔk (romanization)
ตัว (classifier)


หุ่นไล่กา

หุ่นไล่กา • (hùn-lâi-gaa) (classifier ตัว)

hùn-lâi-gaa (romanization)
ตัว (classifier)


หุ่นขี้ผึ้ง

หุ่นขี้ผึ้ง • (hùn-kîi-pʉ̂ng) (classifier ตัว)

hùn-kîi-pʉ̂ng (romanization)
ตัว (classifier)

/hun˨˩.kʰiː˥˩.pʰɯŋ˥˩/


ปฏิพจน์

ปฏิพจน์ • (bpà-dtì-pót)


ปฏิชีวนะ

From ปฏิ (bpà-dtì, “against”) + ชีวนะ (“biotic”); calque of English antibiotic. Cognate with Burmese ပဋိဇီဝဆေး (pa.ti.jiwa.hce:).


ทั่ง

th-noun

ทั่ง • (tâng)

Cognate with Isan ทั่ง, Lao ທັ່ງ (thang), Northern Thai ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (taŋ⁵), Khün ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (taŋ⁵), Lü ᦑᧂᧈ (tang¹), Shan တင်ႈ (tāng), Tai Nüa ᥖᥒ (tang).

cog

Khün ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (taŋ⁵)


จ่าฝูง

th-noun

จ่าฝูง • (jàa-fǔung)

/t͡ɕaː˨˩.fuːŋ˩˩˦/

From จ่า (jàa, “chief; lord; master”) + ฝูง (fǔung, “group”, especially of animals).

com

(zoology) chief animal, such as the wolf that leads a pack of wolves or the elephant that heads a troop of elephants.


ฟูก

th-noun

ฟูก • (fûuk)

Compare Lao ຟູກ (fūk), Nong Zhuang fug, foag, Khmer ពូក (puuk).


หยากไย่

หยากไย่ • (yàak-yâi)


รายงาน

รายงาน • (raai-ngaan) (classifier เรื่อง or เล่ม or ฉบับ)

raai-ngaan (romanization)
เรื่อง (classifier)
เล่ม (classifier)
ฉบับ (classifier)

From ราย (raai, “per”) + งาน (ngaan, “work; activity; event; etc”).

com

report: account or statement (of a matter, situation, etc).


รายละเอียด

th-noun

รายละเอียด • (raai-lá-ìiat)

Compound of ราย (raai) + ละเอียด (lá-ìiat)


พรมแดน

th-noun

พรมแดน • (prom-dɛɛn)

From พรม (prom, “edge”) + แดน (dɛɛn, “land”).

border (between states, territories, etc).


ผ้าเตี่ยว

ผ้าเตี่ยว • (pâa-dtìao) (classifier ผืน)

pâa-dtìao (romanization)
ผืน (classifier)


แคว้น

แคว้น • (kwɛ́ɛn)


หินอ่อน

หินอ่อน • (hǐn-ɔ̀ɔn)

/hin˩˩˦.ʔɔːn˨˩/

com

หิน (hǐn) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


ลูกแก้ว

lûuk-gɛ̂ɛo (romanization)
ลูก (classifier)

/luːk̚˥˩.kɛːw˥˩/


ความหนืด

th-noun

ความหนืด • (kwaam-nʉ̀ʉt)


หินหนืด

หินหนืด • (hǐn-nʉ̀ʉt)

/hin˩˩˦.nɯːt̚˨˩/

หิน (hǐn) + หนืด (nʉ̀ʉt).

com

หิน (hǐn) + หนืด (nʉ̀ʉt)


เขี้ยว

From Proto-Tai *χeːwꟲ; cognate with Northern Thai ᨡ᩠᩶ᨿᩅ, Isan แข่ว or แข้ว, Lao ແຂ້ວ (khǣu), Shan ၶဵဝ်ႈ (khāeo), Ahom 𑜁𑜢𑜈𑜫 (khiw), Zhuang heuj.


ย่าน

th-noun

ย่าน • (yâan)


เครื่องปิ้งขนมปัง

เครื่องปิ้งขนมปัง • (krʉ̂ʉang-bpîng-kà-nǒm-bpang) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-bpîng-kà-nǒm-bpang (romanization)
เครื่อง (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ปิ้ง (bpîng) + ขนมปัง (kà-nǒm-bpang).


น้ำเชื่อม

th-noun

น้ำเชื่อม • (nám-chʉ̂ʉam)

/nam˦˥.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/

น้ำ (náam) + เชื่อม (chʉ̂ʉam)

com

น้ำ (náam) + เชื่อม (chʉ̂ʉam)


พวงกุญแจ

From พวง (puuang, “cluster; bunch”) + กุญแจ (gun-jɛɛ, “key”).


พายุหิมะ

th-noun

พายุหิมะ • (paa-yú-hì-má) (classifier ลูก)

paa-yú-hì-má (romanization)
ลูก (classifier)

From พายุ (paa-yú, “storm”) + หิมะ (hì-má, “snow”).


แพนเค้ก

th-noun

แพนเค้ก • (pɛɛn-kéek)

/pʰɛːn˧.kʰeːk̚˦˥/


ปังตอ

bpang-dtɔɔ (romanization)
เล่ม (classifier)

From Teochew 方刀 (bang1 do1). Cognate with Lao ປັງຕໍ (pang tǭ), Khmer ប៉័ងតោ (pangtao).

มีด มีด#Thai


อีโต้

ii-dtôo (romanization)
เล่ม (classifier)

/ʔiː˧.toː˥˩/


ปลาทอง

bplaa-tɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/plaː˧.tʰɔːŋ˧/


ทองขาว

ทองขาว • (tɔɔng-kǎao)

/tʰɔːŋ˧.kʰaːw˩˩˦/


ช่างทอง

ช่างทอง • (châang-tɔɔng) (classifier คน)

châang-tɔɔng (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.tʰɔːŋ˧/


ทองคำขาว

/tʰɔːŋ˧.kʰam˧.kʰaːw˩˩˦/


ไม้จิ้มฟัน

ไม้จิ้มฟัน • (mái-jîm-fan) (classifier อัน)

mái-jîm-fan (romanization)
อัน (classifier)

From ไม้ (máai) + จิ้ม (jîm) + ฟัน (fan).


โกโก้

Theobroma cacao
Theobroma cacao#Translingual


แกว

แกว • (gɛɛo)

มัน มัน#Thai


แกว

แกว • (gɛɛo)


แกว

แกว • (gɛɛo)

From Proto-Southwestern Tai *kɛːwᴬ² (“Vietnamese”), from Proto-Tai *keːwᴬ (“Vietnamese”), from Middle Chinese 交 (MC kaew) of 交趾 (MC kaew tsyiX, “name of the ancient Chinese commandery in northern Vietnam”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠ᩅ, Khün ᨠᩯ᩠ᩅ, Isan แกว, Lao ແກວ (kǣu), Lü ᦶᦂᧁ (k̇aew), Tai Dam ꪵꪀꪫ, Zuojiang Zhuang geu.

ltc-l

(obsolete, somewhat archaic) (Isan, derogatory, ethnic slur) Vietnamese


ฟันเขี้ยว

fan-kîao (romanization)
ซี่ (classifier)


ฟันตัด

fan-dtàt (romanization)
ซี่ (classifier)


ฟันกรามน้อย

th-noun

ฟันกรามน้อย • (fan-graam-nɔ́ɔi) (classifier ซี่)

fan-graam-nɔ́ɔi (romanization)
ซี่ (classifier)


ฟันกราม

fan-graam (romanization)
ซี่ (classifier)


แม่พิมพ์

แม่พิมพ์ • (mɛ̂ɛ-pim)

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + พิมพ์ (pim)


เอี้ยงสาริกา

th-noun

เอี้ยงสาริกา • (îiang-sǎa-rí-gaa)

îiang-sǎa-rí-gaa (romanization)
เอี้ยงสาลิกา (alternative)

/ʔia̯ŋ˥˩.saː˩˩˦.ri˦˥.kaː˧/

(นก~) common myna, Indian myna (Acridotheres tristis).


ไม้เกาหลัง

ไม้เกาหลัง • (máai-gao-lǎng) (classifier อัน)

máai-gao-lǎng (romanization)
อัน (classifier)

From ไม้ (máai, “stick; rod; etc”) + เกา (gao, “to scratch”) + หลัง (lǎng, “back”).


หิด

From Proto-Tai *kritᴰ. Cognate with Lao ຫິດ (hit), Lü ᦠᦲᧆ (ḣiid), Shan ႁိတ်း (hít).


ผื่น

th-noun

ผื่น • (pʉ̀ʉn)


ค่าคงที่

/kʰaː˥˩.kʰoŋ˧.tʰiː˥˩/


หย่อม

หย่อม • (yɔ̀m)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩬ᩵ᨾ, Lao ຫຍ່ອມ (h ʼam), Shan ယွမ်ႇ (yàum), Tai Nüa ᥕᥩᥛᥱ (yǒam), Phake ယုံ (yuṃ), Ahom 𑜊𑜤𑜉𑜫 (jʸum), Zhuang nyomq, Zuojiang Zhuang yomq.


ควบคุม

From ควบ (kûuap, “to combine”) + คุม (kum, “to supervise; to watch”).


ผู้คุม

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + คุม (kum, “to control”), literally “controller”.


ฝอย

th-noun

ฝอย • (fɔ̌i)

fine thread, as filament, fibre, fibril, etc.

similar thing, as rootlet, radicle, etc.

(slang) trivial, inessential, or insignificant thing or part.


หลอดเลือดดำ

หลอดเลือดดำ • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือดดำ

เส้นเลือดดำ • (sên-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือด

เส้นเลือด • (sên-lʉ̂ʉat) (classifier เส้น)

sên-lʉ̂ʉat (romanization)
เส้น (classifier)


หลอดเลือด

หลอดเลือด • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩/


สิ่งเร้า

สิ่งเร้า • (sìng-ráo)

com

สิ่ง (sìng) + เร้า (ráo)


หินลับมีด

th-noun

หินลับมีด • (hǐn-láp-mîit)


การปลดแอก

การปลดแอก • (gaan-bplòt-ɛ̀ɛk)

ปลดแอก ปลดแอก#Thai

(idiomatic) abstract noun of ปลดแอก (bplòt-ɛ̀ɛk)


การสาวไส้

สาวไส้ สาวไส้#Thai

(idiomatic) abstract noun of สาวไส้ (sǎao-sâi)


การกลัวดอกพิกุลจะร่วง

การกลัวดอกพิกุลจะร่วง • (gaan-gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang)

/kaːn˧.klua̯˧.dɔːk̚˨˩.pʰi˦˥.kun˧.t͡ɕa˨˩.rua̯ŋ˥˩/

From การ (gaan) + กลัวดอกพิกุลจะร่วง (gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang).

prefix

กลัวดอกพิกุลจะร่วง

กลัวดอกพิกุลจะร่วง กลัวดอกพิกุลจะร่วง#Thai

(idiomatic) abstract noun of กลัวดอกพิกุลจะร่วง (gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang)

en-การกลัวดอกพิกุลจะร่วง-th-noun-uSCUSJy1


ความกลัวดอกพิกุลจะร่วง

th-noun

ความกลัวดอกพิกุลจะร่วง • (kwaam-gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang)

/kʰwaːm˧.klua̯˧.dɔːk̚˨˩.pʰi˦˥.kun˧.t͡ɕa˨˩.rua̯ŋ˥˩/

From ความ (kwaam) + กลัวดอกพิกุลจะร่วง (gluua-dɔ̀ɔk-pí-gun-jà-rûuang).

prefix

กลัวดอกพิกุลจะร่วง

en-ความกลัวดอกพิกุลจะร่วง-th-noun-uSCUSJy1


วินัย

th-noun

วินัย • (wí-nai)

wí-nai (romanization)
วินย (alternative)

From Pali vinaya (“modesty; humility; etc”), from Sanskrit विनय (vinaya, “idem”); possibly via Old Khmer vinaya, vinai (“discipline; training; etc”). Cognate with Old Khmer binai (“fine; penalty; etc”), from which Thai พินัย (pí-nai) is derived. Also cognate with Lao ວິໄນ (wi nai), Northern Thai ᩅᩥᨶᩢ᩠ᨿ, Khün ᩅᩥᨶᩱ᩠ᨿ, Lü ᦞᦲᧉᦺᦓ (vii²nay), Shan ဝီႉၼႄး (wḭ̂i náae), Modern Khmer វិន័យ (pinɨy), Burmese ဝိနည်း (wi.nany:).

(religion) set or system of religious rules and regulations, as canon law.

discipline: set or system of rules and regulations; training or behaviour according to rules and regulations.


ท่าทาง

/tʰaː˥˩.tʰaːŋ˧/

From ท่า (tâa) + ทาง (taang). Compare with Lao ທ່າທາງ (thā thāng).


น้ำกลั่น

น้ำกลั่น • (náam-glàn)


หลอดลม

หลอดลม • (lɔ̀ɔt-lom)


แตน

From Proto-Tai *b.twiːlᴬ (“wasp”). Cognate with Lao ແຕນ (tǣn), Northern Thai ᨲᩯ᩠ᨶ, Khün ᨲᩯ᩠ᨶ, Lü ᦶᦎᧃ (ṫaen), Shan တႅၼ် (těn), Zhuang dinz.


คนร้าย

คนร้าย • (kon-ráai) (classifier คน or ราย)

kon-ráai (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From คน (kon, agent noun prefix) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil; etc”).

com

bad person, wicked person, evil person, malicious person; evildoer, wrongdoer; criminal, offender, lawbreaker, outlaw; thief, robber, stealer.

(of a crime, wrongdoing, etc) culprit; doer; committer; perpetrator; guilty party.


ช่างตัดผม

th-noun

ช่างตัดผม • (châang-dtàt-pǒm) (classifier คน)

châang-dtàt-pǒm (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.tat̚˨˩.pʰom˩˩˦/


ช่างฝีมือ

ช่างฝีมือ • (châang-fǐi-mʉʉ)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.fiː˩˩˦.mɯː˧/


กึ่ง

กึ่ง • (gʉ̀ng)


บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป

บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป • (bà-mìi-gʉ̀ng-sǎm-rèt-rûup)

/ba˨˩.miː˨˩.kɯŋ˨˩.sam˩˩˦.ret̚˨˩.ruːp̚˥˩/

From บะหมี่ (bà-mìi, “noodle”) + กึ่ง (gʉ̀ng, “half”) + สำเร็จรูป (sǎm-rèt-rûup, “instant; ready-made”).


บุคลิก

th-noun

บุคลิก • (bùk-ká-lík)

From Pali puggalika (“individual; personal”). Cognate with Modern Khmer បុគ្គលិក (bokkĕəʼlɨk).

บุคลิกภาพ บุคลิกภาพ#Thai

(informal) clipping of บุคลิกภาพ (bùk-ká-lík-gà-pâap)


ตัวละคร

ตัวละคร • (dtuua-lá-kɔɔn) (classifier ตัว)

dtuua-lá-kɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)


ซุ่ม

ซุ่ม • (sûm)


กรวด

→ Lao: ກວດ (kūat) (as in ກ້ອນກວດ (kǭnkūat))

Borrowed from Angkorian Old Khmer ក្រ្វស៑ (krvas), ក្រ្វស្ស៑ (krvass). Cognate with Khmer ក្រួស (kruəh).


เกาลัด

th-noun

เกาลัด • (gao-lát)

gao-lát (romanization)
เกาลัก (alternative)

Borrowed from Teochew 侯栗 (gao⁶ lag⁸, “chestnut”). Compare English gao lak, Khmer កៅឡាក់ (kawlak).

bor+

ลูก ลูก#Thai


เคียว

th-noun

เคียว • (kiao)

Compare Northern Thai ᨤ᩠ᨿᩅ, Lao ຄຽວ (khiāu), ກ່ຽວ (kiāu), Tai Dam ꪀꪸ꪿ꪫ, Tai Nüa ᥑᥥᥝᥰ (xëw).


สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ • (sàt-dtà-wá-pɛ̂ɛt) (classifier คน)

sàt-dtà-wá-pɛ̂ɛt (romanization)
คน (classifier)

สัตว (sàt-dtà-wá-, “animal”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “doctor”).


ความกินใจ

กินใจ กินใจ#Thai

(idiomatic) abstract noun of กินใจ (gin-jai)


การกินใจ

กินใจ กินใจ#Thai


หวีด

th-noun

หวีด • (wìit)

device for producing such sound, as call, whistle, etc.


ความลึกลับ

ความลึกลับ • (kwaam-lʉ́k-láp)


อาสาสมัคร

อาสาสมัคร • (aa-sǎa-sà-màk) (classifier คน)

aa-sǎa-sà-màk (romanization)
คน (classifier)


บุคลิกภาพ

บุคลิกภาพ • (bùk-ká-lík-gà-pâap)

From บุคลิก (bùk-ká-lík, “personal, individual”) + ภาพ (pâap, “condition”).

com

การทดสอบบุคลิกภาพ


แล้ง

th-noun

แล้ง • (lɛ́ɛng)

From Proto-Tai *C̬.leːŋꟲ. Cognate with Lao ແລ້ງ (lǣng), Lü ᦶᦟᧂᧉ (laeng²), Shan လႅင်ႉ (lḛ̂ng), Zhuang rengx, Zuojiang Zhuang lengx, Tày lẹng.


ลำโพง

desc

→ Khmer: លំពោង (lumpoong, “loudspeaker”)

→ Urak Lawoi': ลัมโพง (lamphong, “loudspeaker”)

devil's trumpet: the plant Datura metel of the family Solanaceae.

anything that looks like a devil's trumpet flower, such as loudspeaker.

(by extension) loudspeaker (of any form).


สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน

th-noun

สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน

สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน • (sǎa-ràai-sǐi-kǐao-gɛɛm-nám-ngən)

/saː˩˩˦.raːj˨˩.siː˩˩˦.kʰia̯w˩˩˦.kɛːm˧.nam˦˥.ŋɤn˧/

th:สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน

en-สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน-th-noun-CQnXWUo7


แพลงก์ตอน

แพลงก์ตอน • (plɛng-dtɔ̂n)

/pʰlɛŋ˧.tɔn˥˩/


ข้อต่อ

ข้อต่อ • (kɔ̂ɔ-dtɔ̀ɔ)

/kʰɔː˥˩.tɔː˨˩/

com

ข้อ (kɔ̂ɔ) + ต่อ (dtɔ̀ɔ)


แขนขา

th-noun

แขนขา • (kɛ̌ɛn-kǎa)

/kʰɛːn˩˩˦.kʰaː˩˩˦/


แขนเสื้อ

แขนเสื้อ • (kɛ̌ɛn-sʉ̂ʉa)

/kʰɛːn˩˩˦.sɯa̯˥˩/


แต้ม

แต้ม • (dtɛ̂ɛm)

Compare Middle Chinese 點 (MC temX). Cognate with Lao ແຕ້ມ (tǣm), Northern Thai ᨲᩯ᩠᩶ᨾ, Khün ᨲᩯ᩠᩶ᨾ, Lü ᦶᦎᧄᧉ (ṫaem²), Shan တႅမ်ႈ (tēm), Tai Dam ꪵꪔ꫁ꪣ, Tai Dón ꪵꪔꪝꫂ.

cog

Lü ᦶᦎᧄᧉ (ṫaem²)

Tai Dón ꪵꪔꪝꫂ


กล่องเสียง

th-noun

กล่องเสียง • (glɔ̀ng-sǐiang)

/klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

กล่อง (glɔ̀ng, “box”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”)


ลูกกระเดือก

th-noun

ลูกกระเดือก • (lûuk-grà-dʉ̀ʉak)


น้ำเลี้ยง

น้ำเลี้ยง • (nám-líiang)

From น้ำ (náam, “liquid”) + เลี้ยง (líiang, “to nourish; to feed”).


ลูกเลี้ยง

th-noun

ลูกเลี้ยง • (lûuk-líiang) (classifier คน)

lûuk-líiang (romanization)
คน (classifier)

From ลูก (lûuk, “child”) + เลี้ยง (líiang, “foster”).


สายไฟฟ้า

th-noun

สายไฟฟ้า • (sǎai-fai-fáa) (classifier เส้น)

sǎai-fai-fáa (romanization)
เส้น (classifier)


สายไฟ

sǎai-fai (romanization)
เส้น (classifier)

สายไฟฟ้า สายไฟฟ้า#Thai


เส้นศูนย์สูตร

เส้นศูนย์สูตร • (sên-sǔun-sùut)

เส้น (sên) + ศูนย์สูตร (sǔun-sùut)

com

เส้น (sên) + ศูนย์สูตร (sǔun-sùut)


ปริมาตร

th-noun

ปริมาตร • (bpà-rí-mâat)


จุดเยือกแข็ง

จุดเยือกแข็ง

จุดเยือกแข็ง • (jùt-yʉ̂ʉak-kɛ̌ng)

/t͡ɕut̚˨˩.jɯa̯k̚˥˩.kʰɛŋ˩˩˦/


จุดเดือด

จุดเดือด • (jùt-dʉ̀ʉat)

/t͡ɕut̚˨˩.dɯa̯t̚˨˩/


ขี้แพ้

ขี้แพ้ • (kîi-pɛ́ɛ)

/kʰiː˥˩.pʰɛː˦˥/

com

ขี้ (kîi) + แพ้ (pɛ́ɛ)


ป้อน

th-noun

ป้อน • (bpɔ̂ɔn)

to feed by bringing (food, drink, etc) to or into another's mouth so that the latter consumes it.

(figurative) to feed: to provide or supply (with something, such as information, material, power, etc).


สุญญากาศ

sǔn-yaa-gàat (romanization)
สูญญากาศ (alternative)


หินหลอมเหลว

หินหลอมเหลว • (hǐn-lɔ̌ɔm-lěeo)

/hin˩˩˦.lɔːm˩˩˦.leːw˩˩˦/


ความผิดหวัง

ความผิดหวัง • (kwaam-pìt-wǎng)


ที่รัก

ที่รัก • (tîi-rák)

From ที่ (tîi, “that; which”) + รัก (rák, “to love”).

com

Song of Solomon 1:9, KJV:
โอ ที่รักของฉันเอ๋ย ฉันขอเปรียบเธอประหนึ่งอาชาเทียมราชรถของฟาโรห์
oo · tîi-rák kɔ̌ɔng chǎn ə̌əi · chǎn kɔ̌ɔ bprìiap təə bprà-nʉ̀ng aa-chaa tiiam râat-chá-rót kɔ̌ɔng faa-roo
I have compared thee, O my love, to a company of horses in Pharaoh's chariots.

Song of Solomon 2:10, KJV:
ที่รักของฉันเอ๋ย เธอจงลุกขึ้น
tîi-rák kɔ̌ɔng chǎn ə̌əi · təə jong lúk kʉ̂n
Rise up, my love,

used as an affectionate term of address: darling, dear, honey, sweetheart, etc.


ยาหยี

Borrowed from Javanese yayi (“younger sibling; wife”).

bor+

ยอด ยอด#Thai

(ยอด~) used as a term of address to a romantically loved, younger one.


คู่แข่ง

th-noun

คู่แข่ง • (kûu-kɛ̀ng)

/kʰuː˥˩.kʰɛŋ˨˩/

rival; opponent; challenger; competitor.


ขอน

ขอน • (kɔ̌ɔn)


เหมือง

เหมือง • (mʉ̌ʉang)

From Proto-Tai *ʰmɯəŋᴬ (“ditch”).
Cognate with Lao ເໝືອງ (mư̄ang), Tày mương, Zhuang mieng.
Also compare Vietnamese mương.


ตุนาหงัน

ตุนาหงัน • (dtù-naa-ngǎn) (classifier คน)

dtù-naa-ngǎn (romanization)
คน (classifier)

Semi-learned borrowing from Malay tunangan (“fiancé; fiancée”) or Javanese tunangan (“fiancé; fiancée”).

slbor

(literary, poetic) engaged person: fiancé, fiancée, etc.


อาญา

aa-yaa (romanization)
อาชญา (alternative)
อาณา (alternative)

From Sanskrit आज्ञा (ājñā, “order, command; authority, power”); perhaps via Old Khmer ñā, ʼājñā (“(royal) order, command, behest; by order (of); highness: constituent of royal titles; etc”). Cognate with Modern Khmer អាជ្ញា (ʼaacñaa).

bor

(elegant, archaic, especially of a royal person) command, decree, order; rule, regulation, law.

(elegant) power; authority; jurisdiction.

(formal, elegant) crime; criminal offence.


การปกป้อง

ปกป้อง ปกป้อง#Thai


การป้อง

ป้อง ป้อง#Thai


กรรมาชีพ

ชนชั้นกรรมาชีพทั่วโลกจงสามัคคีกัน

chon-chán gam-maa-chîip tûua lôok jong sǎa-mák-kii gan


กุญแจมือ

th-noun

กุญแจมือ • (gun-jɛɛ-mʉʉ)

/kun˧.t͡ɕɛː˧.mɯː˧/

com

กุญแจ (gun-jɛɛ) + มือ (mʉʉ)


การมองบน

มองบน มองบน#Thai

(slang, Internet slang) abstract noun of มองบน (mɔɔng-bon)


แฉก

th-noun

แฉก • (chɛ̀ɛk)

/t͡ɕʰɛːk̚˨˩/


วงพาด

From วง (wong, “circle; to encircle”) + พาด (pâat, “to cast, lay, lean, rest (down, on, etc)”), referring to the process of making such a stockade, which is formed by encircling a space with posts or stakes against which boards are rested for propping up.

com

khedda: stockade mainly used for trapping, capturing, or detaining elephants.


ความหยิ่ง

th-noun

ความหยิ่ง • (kwaam-yìng)


ความยืดหยุ่น

ความยืดหยุ่น

ความยืดหยุ่น • (kwaam-yʉ̂ʉt-yùn)


บีเวอร์

bii-wə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)

/biː˧.wɤː˥˩/


ดิงโก

ding-gôo (romanization)
ตัว (classifier)


ยูนิคอร์น

ยูนิคอร์น • (yuu-ní-kɔn) (classifier ตัว)

yuu-ní-kɔn (romanization)
ตัว (classifier)


กำมะหยี่

กำมะหยี่ • (gam-má-yìi)

→ Lao: ກຳມະຫຍີ່ (kam ma nyī)

→ Khmer: កម្ញី (kammñəy)

Uncertain. Probably from English Cambay, from Gujarati કેમ્બે (kembe), a former Indian state where the textile was made.


กระปุกออมสิน

กระปุกออมสิน • (grà-bpùk-ɔɔm-sǐn)

From กระปุก (grà-bpùk, “canister; jar”) + ออม (ɔɔm, “to save”) + สิน (sǐn, “money”).


มลพิษ

From มล (mol, “impurity, dirtiness”) + พิษ (pít, “poison, toxin”). Coined by Wan Waithayakon in 1976.


แท่นบูชา

/tʰɛːn˥˩.buː˧.t͡ɕʰaː˧/


เมืองขึ้น

th-noun

เมืองขึ้น • (mʉʉang-kʉ̂n) (classifier เมือง or แห่ง)

mʉʉang-kʉ̂n (romanization)
เมือง (classifier)
แห่ง (classifier)

/mɯa̯ŋ˧.kʰɯn˥˩/

From เมือง (mʉʉang, “state”) + ขึ้น (kʉ̂n, “subject; subordinate”).


ฝุ่นเมือง

th-noun

ฝุ่นเมือง • (fùn-mʉʉang)

From ฝุ่น (fùn, “dust”) + เมือง (mʉʉang, “town; city”).


เมืองฟ้า

th-noun

เมืองฟ้า • (mʉʉang-fáa)

/mɯa̯ŋ˧.faː˦˥/


ฉาย

Derived from Sanskrit छाया (chāyā, “shadow; reflection”), possibly via Old Khmer chāya (“shadow; reflection; looking-glass”). Cognate with Modern Khmer ឆាយ (chaay).

der

/t͡ɕʰaːj˩˩˦/

reflection: something reflected, such as an image in a mirror.

พระ พระ#Thai


จอน

th-noun

จอน • (jɔɔn)


หายนะ

หายนะ • (hǎa-yá-ná)

From Pali hāyana (“decrease; reduction; attenuation; etc”), from Sanskrit हायन (hāyana, “passing away; leaving; quitting”). Cognate with Khmer ហាយនៈ (haayĕəʼnĕəʼ).

bor

(elegant) fall, decline, deterioration, degeneration; collapse, destruction, wreck, ruin; disaster, calamity, catastrophe, doom; damage, loss.


หายนะ

th-noun

หายนะ • (hǎa-yá-ná)

From Pali hāyana (“year”), from Sanskrit हायन (hāyana, idem). Cognate with Khmer ហាយនៈ (haayĕəʼnĕəʼ).


ผีถ้วยแก้ว

ผีถ้วยแก้ว • (pǐi-tûai-gɛ̂ɛo)

/pʰiː˩˩˦.tʰua̯j˥˩.kɛːw˥˩/

From ผี (pǐi, “ghost; spirit”) + ถ้วย (tûai, “bowl”) + แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”).


กุญแจผี

th-noun

กุญแจผี • (gun-jɛɛ-pǐi)

/kun˧.t͡ɕɛː˧.pʰiː˩˩˦/

กุญแจ (gun-jɛɛ, “key”) + ผี (pǐi, “ghost; spirit”); literally "ghost's key".


วุฒิสภา

From วุฒิ (“senior; old”) + สภา (sà-paa, “assembly”). Calque of English senate. Coined by Wan Waithayakon. First used in 1947, replacing พฤฒสภา (prʉ́t-tá-sà-paa).


เผ่า

th-noun

เผ่า • (pào)


ของว่าง

ของว่าง • (kɔ̌ɔng-wâang)

/kʰɔːŋ˩˩˦.waːŋ˥˩/


คำเตือน

คำเตือน • (kam-dtʉʉan)


เมอแร็งก์

เมอแร็งก์ • (məə-rɛng)


เส้นผ่านศูนย์กลาง

เส้นผ่านศูนย์กลาง • (sên-pàan-sǔun-glaang) (classifier เส้น)

sên-pàan-sǔun-glaang (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên) + ผ่าน (pàan) + ศูนย์กลาง (sǔun-glaang).


แถลงการณ์

th-noun

แถลงการณ์ • (tà-lɛ̌ɛng-gaan) (classifier ฉบับ or เรื่อง)

tà-lɛ̌ɛng-gaan (romanization)
ฉบับ (classifier)
เรื่อง (classifier)

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦.kaːn˧/

From แถลง (tà-lɛ̌ɛng, “to state”) + การณ์ (gaan, “event; happening”).

com

2019 January 23, “รัฐบาลออกแถลงการณ์ย้ำมีเลือกตั้ง-จัดรัฐบาลชุดใหม่กลางปีนี้”, in Thai PBS News, Bangkok: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, retrieved 2019-01-24:

รัฐบาลออกแถลงการณ์ยืนยันมีการเลือกตั้งทั่วไป ชี้อำนาจ ก.ก.ต. กำหนดวันเลือกตั้ง

rát-tà-baan ɔ̀ɔk tà-lɛ̌ɛng-gaan yʉʉn-yan mii gaan-lʉ̂ʉak-dtâng-tûua-bpai · chíi am-nâat · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · gam-nòt wan lʉ̂ʉak-dtâng

The government issues a statement confirming [that] a general election [will] take place, pointing out [that it is] the power of the ECT to determine the election date.

(formal) statement: formal or official account.

(procedural law) argument: expression presenting or supporting a point of view.


ส้นตีน

sôn-dtiin (romanization)
ซ่งติง (alternative)

From ส้น (sôn, “back part (of a foot)”) + ตีน (dtiin, “foot”). Compare Lao ສົ້ນຕີນ (son tīn).


ก้าม

th-noun

ก้าม • (gâam)

Cognate with Lao ກ້າມ (kām), Zhuang gemz, Zuojiang Zhuang kimz.


เสื้อกล้าม

เสื้อกล้าม • (sʉ̂ʉa-glâam) (classifier ตัว)

sʉ̂ʉa-glâam (romanization)
ตัว (classifier)

com

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + กล้าม (glâam)


การหักเห

หักเห หักเห#Thai

abstract noun of หักเห (hàk-hěe): refraction.


แรงจูงใจ

/rɛːŋ˧.t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕaj˧/


ลักยิ้ม

th-noun

ลักยิ้ม • (lák-yím)

com

ลัก (lák) + ยิ้ม (yím)


ลาง

Compare Shan လၢင်း (láang) in မၢၵ်ႇလၢင်း (màak láang, “jackfruit”).

หมาก หมาก#Thai


ลาง

กะลาง กะลาง#Thai


การณ์

th-noun

การณ์ • (gaan)

From Pali kāraṇa (“case, matter; cause, motive, reason, root; etc”), or from Sanskrit कारण (kāraṇa, “reason; reasoning; action; etc”). Cognate with Modern Khmer ការណ៍ (kaa).

bor

Mark 13:4, KJV:
สิ่งไรจะเป็นหมายสำคัญว่าการณ์ทั้งปวงนี้จวนจะสำเร็จ
sìng rai jà bpen mǎai sǎm-kan wâa gaan táng-bpuuang níi juuan jà sǎm-rèt
what shall be the sign when all these things shall be fulfilled?

Luke 10:23, KJV:
นัยน์ตาทั้งหลายที่ได้เห็นการณ์ซึ่งพวกท่านได้เห็นก็เป็นสุข
nai-dtaa táng-lǎai tîi dâai hěn gaan sʉ̂ng pûuak tâan dâai hěn gɔ̂ bpen sùk
Blessed are the eyes which see the things that ye see:

Luke 23:48, KJV:
คนทั้งปวงที่มาชุมนุมกันเพื่อจะดูการณ์นี้ เมื่อเห็นแล้วก็พากันตีอกของตัวกลับไป
kon táng-bpuuang tîi maa chum-num gan pʉ̂ʉa jà duu gaan níi · mʉ̂ʉa hěn lɛ́ɛo gɔ̂ paa gan dtii òk kɔ̌ɔng dtuua glàp bpai
And all the people that came together to that sight, beholding the things which were done, smote their breasts, and returned.

Luke 1:20, KJV:
ท่านก็จะเป็นใบ้แล้วไม่สามารถพูดได้จนถึงวันที่การณ์เหล่านี้จะบังเกิดขึ้น
tâan gɔ̂ jà bpen bâi lɛ́ɛo mâi sǎa-mâat pûut dâai jon tʉ̌ng wan tîi gaan lào níi jà bang-gə̀ət kʉ̂n
thou shalt be dumb, and not able to speak, until the day that these things shall be performed,

(formal, elegant) event, happening, incident, situation; activity, action, act, deed; business, affair, matter, case.

(formal, elegant) cause; factor; reason; origin; root; motive.


นางแบบ

naang-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

/naːŋ˧.bɛːp̚˨˩/

Coordinate term: นายแบบ (naai-bɛ̀ɛp)


นายแบบ

naai-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

Coordinate term: นางแบบ (naang-bɛ̀ɛp)


คงคา

From Pali gaṅgā or Sanskrit गङ्गा (gaṅgā, literally “one who goes swiftly; one who flows rapidly”). Cognate with Khmer គង្គ (kɔɔkŭəngkĕəʼ), គង្គា (kŭəngkiə); Lao ຄົງຄາ (khong khā), ກັງກາ (kang kā); Burmese ဂင်္ဂါ (gangga).

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(literary, poetic) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่น้ำ~, แม่พระ~) river; stream; water.

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(by extension) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่พระ~) river deity; water deity.

ท่อ ท่อ#Thai


แง่

th-noun

แง่ • (ngɛ̂ɛ)


วิก

From English week. From a staged play in the same theater for 7 days.


ฉมวก

chà-mùuak (romanization)
เล่ม (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.mua̯k̚˨˩/

Job 41:7, KJV:
เจ้าเอาฉมวกปักหนังของมันหรือเอาหลาวแทงหัวของมันได้หรือ
jâao ao chà-mùuak bpàk nǎng kɔ̌ɔng man rʉ̌ʉ ao lǎao tɛɛng hǔua kɔ̌ɔng man dâai rʉ̌ʉ
Canst thou fill his skin with barbed irons? or his head with fish spears?


หวาย

หวาย • (wǎai)

From Proto-Tai *C̥.waːjᴬ; cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ, Lao ຫວາຍ (huāi), Shan ဝၢႆ (wǎai), Ahom 𑜈𑜩 (bay). Compare Proto-Austronesian *quay (whence Amis 'oway, Paiwan quay, Tagalog uway, Eastern Cham ꨨꨥꨬ (havei)).


ไหปลาร้า

From ไห (hǎi, “vase; jar; urn; etc”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a kind of fermented fish”).

com

Supraclavicular fossa
Supraclavicular fossa

กระดูก กระดูก#Thai


รวง

From Proto-Tai *rwɯːŋᴬ (“ear (of rice)”).
Cognate with Isan ฮวง, Lao ຮວງ (hūang), Northern Thai ᩁ᩠ᩅᨦ, Khün ᩁ᩠ᩅᨦ, Lü ᦷᦣᧂ (hong), Tai Dam ꪭꪺꪉ, Shan ႁူင်း (húung), Tai Nüa ᥞᥨᥒᥰ (höng), Ahom 𑜍𑜤𑜂𑜫 (ruṅ, “sheaf of paddy”), Zhuang riengz in haeuxriengz (“ear of rice”), Nong Zhuang rongz, Zuojiang Zhuang ruengz.

ear, the fruiting body of a grain plant.


รวงผึ้ง

/rua̯ŋ˧.pʰɯŋ˥˩/


ภูมิแพ้

th-noun

ภูมิแพ้ • (puum-pɛ́ɛ)

ภูมิ แพ้ (canonical)
puum-pɛ́ɛ (romanization)

/pʰuːm˧.pʰɛː˦˥/


ภูมิคุ้มกัน

ภูมิคุ้มกัน • (puum-kúm-gan)


ภูมิต้านทาน

From ภูมิ (puum) + ต้านทาน (dtâan-taan).


การกำหนด

กำหนด กำหนด#Thai


การสรง

สรง สรง#Thai


การฉัน

ฉัน ฉัน#Thai

(of a priest) abstract noun of ฉัน (chǎn)


การบรรทม

บรรทม บรรทม#Thai


การถวายพระพร

การถวายพระพร • (gaan-tà-wǎai-prá-pɔɔn)

From การ (gaan) + ถวายพระพร (tà-wǎai-prá-pɔɔn).

prefix

ถวายพระพร ถวายพระพร#Thai

abstract noun of ถวายพระพร (tà-wǎai-prá-pɔɔn)


การบวช

บวช บวช#Thai


การผนวช

ผนวช ผนวช#Thai

(royal) abstract noun of ผนวช (pà-nùuat)


การประเชิญ

th-noun

การประเชิญ • (gaan-bprà-chəən)

ประเชิญ ประเชิญ#Thai


การเผชิญ

การเผชิญ • (gaan-pà-chəən)

/kaːn˧.pʰa˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/

เผชิญ เผชิญ#Thai


การบริหาร

การบริหาร • (gaan-bɔɔ-rí-hǎan)

บริหาร บริหาร#Thai


การสวด

สวด สวด#Thai


ความจงใจ

จงใจ จงใจ#Thai


การแถลงการณ์

การแถลงการณ์ • (gaan-tà-lɛ̌ɛng-gaan)

From การ (gaan) + แถลงการณ์ (tà-lɛ̌ɛng-gaan).

แถลงการณ์ แถลงการณ์#Thai

abstract noun of แถลงการณ์ (tà-lɛ̌ɛng-gaan)


การหวีด

หวีด หวีด#Thai


คณะผู้แทน

คณะผู้แทน • (ká-ná-pûu-tɛɛn)

/kʰa˦˥.na˦˥.pʰuː˥˩.tʰɛːn˧/


ผู้แทน

ผู้แทน • (pûu-tɛɛn)

/pʰuː˥˩.tʰɛːn˧/

delegate; agent; representative; deputy; vice-


บึ้ง

From Khmer ពីង (piing) (as in ពីងពាង (piing piəng), រពីង (rɔɔrɔpiing), and ហុរពីង (hopiing)), from Proto-Mon-Khmer *ɓiŋ ~ *ɓiiŋ ~ *ɓiəŋ ~ *ɓuŋ ~ *ɓhiŋ ~ *ɓhiəŋ (“spider”). Cognate with Isan บึ้ง, Lao ບຶ້ງ (bưng).


หมึกกล้วย

th-noun

หมึกกล้วย • (mʉ̀k-glûai) (classifier ตัว)

mʉ̀k-glûai (romanization)
ตัว (classifier)

หมึก (mʉ̀k, “squid”) + กล้วย (glûai, “banana”).


หมึกสาย

mʉ̀k-sǎai (romanization)
ตัว (classifier)

/mɯk̚˨˩.saːj˩˩˦/


สายไหม

th-noun

สายไหม • (sǎai-mǎi)

สาย (sǎai, “string”, noun) + ไหม (mǎi, “silk”, noun).

com

ขนม ขนม#Thai


หมีขาว

mǐi-kǎao (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰaːw˩˩˦/


แพนด้าแดง

th-noun

แพนด้าแดง • (pɛɛn-dâa-dɛɛng) (classifier ตัว)

pɛɛn-dâa-dɛɛng (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰɛːn˧.daː˥˩.dɛːŋ˧/

com

แพนด้า (pɛn-dâa) + แดง (dɛɛng)


ลีเมอร์

lii-mə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)

/liː˧.mɤː˥˩/


ลายนิ้วมือ

th-noun

ลายนิ้วมือ • (laai-níu-mʉʉ)


รากแก้ว

รากแก้ว • (râak-gɛ̂ɛo)

/raːk̚˥˩.kɛːw˥˩/


รากฝอย

รากฝอย • (râak-fɔ̌i)

/raːk̚˥˩.fɔj˩˩˦/


สันหลัง

สันหลัง • (sǎn-lǎng)

กระดูก กระดูก#Thai

(กระดูก~) (anatomy) spine; vertebra; vertebral column.


รอก

รอก • (rɔ̂ɔk)

From Old Chinese 轆 (OC *roːɡ, “pulley”). Cognate with Khmer រ៉ក (rɑɑk), Mon ရံက်, Vietnamese *rọc (as in ròng rọc).


ปลอก

ปลอก • (bplɔ̀ɔk)

Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩬᨠ, ᨸᩬᨠ, Lao ປອກ (pǭk), Shan ၽွၵ်ႇ (phàuk), Phake ၸွက် (phok), Ahom 𑜇𑜨𑜀𑜫 (phok). Doublet of ผอก (pɔ̀ɔk).


ปลอกคอ

ปลอกคอ • (bplɔ̀ɔk-kɔɔ)

/plɔːk̚˨˩.kʰɔː˧/


แพร่ง

แพร่ง • (prɛ̂ng)

Cognate with Lao ແພ່ງ (phǣng). Possibly related to แบ่ง (bɛ̀ng).


เล็ด

เล็ด • (lét)

Doublet of เมล็ด (má-lét) and เม็ด (mét).


ตอก

th-noun

ตอก • (dtɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *b.twuːkᴰ (“bamboo strip for tying or weaving”).
Compare Old Chinese 竹 (OC *tuɡ, “bamboo”).
Cognate with Lao ຕອກ (tǭk), Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹), Shan တွၵ်ႇ (tàuk), Ahom 𑜄𑜨𑜀𑜫 (tok), Zhuang duk.

cog

Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹)


ซอก

th-noun

ซอก • (sɔ̂ɔk)

Cognate with Shan ၸွၵ်ႉ (tsâ̰uk). Compare Mon သြော်.


ปูน

Compare Proto-Malayic *kapur or Proto-Mon-Khmer *knpur.

similar substance, as plaster, cement, mortar, etc.


ปืนครก

ปืนครก • (bpʉʉn-krók) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-krók (romanization)
กระบอก (classifier)


การเกรงใจ

เกรงใจ เกรงใจ#Thai


ความเกรงใจ

เกรงใจ เกรงใจ#Thai


การเกรง

เกรง เกรง#Thai


สรทะ

สรทะ • (sà-rá-tá)

From Pali sarada (“autumn”). Cognate with Modern Khmer សរទៈ (saʼraʼtĕəʼ).

สารท สารท#Thai


สรท

สรท • (sà-rá-tá)

สารท สารท#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of สารท (sàat)


จอบ

จอบ • (jɔ̀ɔp)


พลั่ว

พลั่ว • (plûua)

plûua (romanization)
ภลั้ว (alternative obsolete)


ปิ่น

ปิ่น • (bpìn)

Cognate with Isan ปิ่น, Lao ປິ່ນ (pin), Northern Thai ᨸᩥ᩠᩵ᨶ, Khün ᨸᩥ᩠᩵ᨶ, Lü ᦔᦲᧃᧈ (ṗiin¹).

cog

Lü ᦔᦲᧃᧈ (ṗiin¹)

Circa 14th century, “ลิลิตโองการแช่งน้ำ”, in วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๑, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1997, →ISBN, page 7:

โอมบรเมศวราย ผายผาหลวงอะคร้าว ท้าวเสด็จเหนือวัวเผือก เอาเงือกเกี้ยวข้าง อ้างทัดจันทร์เป็นปิ่น...

oom bɔɔ-rá-mee-sǔuan-raai · pǎai pǎa-lǔuang à-kráao · táao sà-dèt nʉ̌ʉa wuua-pʉ̀ʉak · ao ngʉ̂ʉak gîao kâang · âang tát jan bpen bpìn ...

O, Great Lord who ascended the Great Mount proudly, he came upon an albino cow with serpents coiling around his flank, he is said to wear a [crescent] moon as his hairpin...

อัน อัน#Thai

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 93:
แถลงปางจอมราชรู้ เสด็จดล นั้นนา จงจเอากรุงลาว จุ่งแล้ว แถลงปางปิ่นลาวจญ จักป่วยแลนา บ้างรอดเพราะรู้แล้ว สรูดหนี
tà-lɛ̌ɛng bpaang jɔɔm râat rúu · sà-dèt don · nán naa · jong jà ao grung laao · jùng lɛ́ɛo · tà-lɛ̌ɛng bpaang bpìn laao jon · jàk bpùai lɛɛ naa · bâng rɔ̂ɔt prɔ́ rúu lɛ́ɛo · sùut nǐi
It speaketh of the time when the King of Kings, upon learning thereof, went his way thereto, intending to take the Realm of the Laos at all costs. It speaketh [also] of the time when the King of the Loas fought till wounded in very deed, but some [of the Loas] survived for they learnt [of this news] and made good their escape.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 294:
ร้อยท้าวรวมรีบเข้า มาทูล ท่านนา ถวายประทุมทองเป็น ปิ่นเกล้า สมภารพ่อพยงสูรย โสภิต มอญแลยวนพ่ายเข้า ข่ายบร
rɔ́ɔi táao ruuam rîip kâo · maa tuun · tâan naa · tà-wǎai bprà-tum tɔɔng bpen · bpìn glâao · sǒm-paan pɔ̂ɔ piiang sǔun · sǒo-pít · mɔɔn lɛɛ yuuan pâai kâo · kàai bɔɔn
Hundreds of kings gathered together and came in to see him without hesitation, presenting him with golden lotuses and [honouring him] as the Lord of [All] Heads. The might of Our Sire shineth bright like a sun. The Mons and the Yuans, discomfited, became subject unto the sphere [of authority] of their opponent.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 210:
มัทธยมเทศพ้ยง คชสึงห์ งวงเงือดดินงางอน เงือดฟ้า คือคชปิ่นไตรตรึงษ์ พาลโพธ โจมปราบจักรพาฬหล้า แกว่นชน
mát-tá-yom-má têet píiang · kót-chá-sʉ̌ng · nguuang ngʉ̂ʉat din ngaa ngɔɔn · ngʉ̂ʉat fáa · kʉʉ kót bpìn dtrai-dtrʉng · paan pôot · joom bpràap jàk-grà-paan lâa · gwɛ̀n chon
[The elephant] Matthayommathet was akin to a gajasiṃha. His trunk reached the ground. His curved tusks reached the heavens. So young and smart, he was just like the elephant [Airavata] of the King of Trāyastriṃśa. [The elephant] Chom Prap Chakkraphan ["Attack to Conquer the Whole World"], [who might really conquer the whole] world, was excellent in battle.

(figurative) top, summit, peak; supreme one, sovereign, chief, lord, master; excellent one, best one, one best or excellent (in or amongst something or someone).


อธิบดี

th-noun

อธิบดี • (à-típ-bɔɔ-dii)

à-típ-bɔɔ-dii (romanization)
ธิบดี (alternative)

/ʔa˨˩.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/

Borrowed from Pali adhipati (literally “overlord”), from adhi (“superior; over”) + pati (“chief; lord; master”); or from Sanskrit अधिपति (adhipati, idem), from अधि (adhi, idem) + पति (pati, idem); equivalent to Thai อธิ + บดี (bɔɔ-dii). Cognate with Old Khmer °ʼadhipati, ʼādhipati (“master; chief; dean”); Burmese အဓိပတိ (a.dhi.pa.ti.); Modern Khmer អធិបតី (ʼaʼthipaʼdəy).

com

อธิ + บดี (bɔɔ-dii)

(elegant) overlord; high king; king of kings; suzerain.

overseer; supervisor; superior; chief executive; high administrator.

กรม กรม#Thai

director-general: chief executive of a governmental department, called กรม (grom).

2019 April 25, “คำพิพากษาศาลปกครองกลาง ในคดีหมายเลขดำที่ ๕๕๒/๒๕๖๒ หมายเลขแดงที่ ๔๔๐/๒๕๖๒ เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ระหว่าง เด็กชายพีรภัทร์ พณิชสานนท์ โดยนางพรพีร์ พณิชสานนท์ หรือมกรกิจวิบูลย์ ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้ฟ้องคดี กับผู้อำนวยการโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ผู้ถูกฟ้องคดี ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๒”, in ศาลปกครองพิพากษาเพิกถอนคำสั่ง ร.ร. สวนกุหลาบปฏิเสธรับ นร. ๑๐ รายเข้า ม. ๑, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-04-29:

คดีนี้อธิบดีศาลปกครองกลางมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาโดยเร่งด่วนตามข้อ ๔๙/๒...

ká-dii níi à-típ-bɔɔ-dii sǎan-bpòk-krɔɔng glaang mii kam-sàng hâi dam-nəən grà-buuan-pí-jaa-rá-naa dooi rêng-dùuan dtaam kɔ̂ɔ · sìi-sìp gâao / 2 ...

[As for] this case, the President of the Central Administrative Court issued an order requiring the proceedings to be held urgently in accordance with Rule 49/2...

chief justice; chief judge; head (of a court or tribunal).

(astrology) auspiciousness; opportuneness; propitiousness.


ริ้ว

th-noun

ริ้ว • (ríu)


โคร่ง

โคร่ง • (krôong)

From Old Khmer ក្រោង៑ (kroṅ), ក្រង៑ (kraṅ, “high; huge”). Cognate with Modern Khmer គ្រោង (kroong), Lao ໂຄ່ງ (khōng). Compare Ahom 𑜁𑜤𑜂𑜫 (khuṅ).
Jonsson (1991) suggested it was from Proto-Southwestern Tai *ɡrɔŋᴮ⁴ (“big”) but most of SWT languages do not have words for it.

เสือ เสือ#Thai


ท่อไอเสีย

ท่อไอเสีย • (tɔ̂ɔ-ai-sǐia)

/tʰɔː˥˩.ʔaj˧.sia̯˩˩˦/

com

ท่อ (tɔ̂ɔ) + ไอเสีย (ai-sǐia)


แตร

→ Khmer: ត្រែ (trae)


ข้าวเกรียบ

th-noun

ข้าวเกรียบ • (kâao-grìiap)


เบ้า

เบ้า • (bâo)

Cognate with Lao ເບົ້າ (bao), Shan မဝ်ႈ (māo), ဝဝ်ႈ (wāo).


กลวง

1292, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, 2nd edition, Bangkok: แผนกตรวจรักษาของโบราณ, published 1934, page 11:

ในกลวงป่าตาลนี้มีศาลาสองอัน

nai gluuang bpàa dtaan níi mii sǎa-laa sɔ̌ɔng an

In the heart of this palm grove were two pavilions.

(archaic) area, region, district; precincts, environs, vicinity; midst, centre, central part.


ลูกเห็บ

ลูกเห็บ • (lûuk-hèp)


ฟอสซิล

ฟอสซิล • (fɔ́ɔt-sîl)

Borrowed from English fossil. See also ซิ่ว (sîu).


ซากดึกดำบรรพ์

ซากดึกดำบรรพ์ • (sâak-dʉ̀k-dam-ban)


ทิวลิป

ทิวลิป • (tiu-lìp)

ดอก ดอก#Thai


การล้างสมอง

การล้างสมอง • (gaan-láang-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˧.laːŋ˦˥.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From การ (gaan) + ล้างสมอง (láang-sà-mɔ̌ɔng).

ล้างสมอง ล้างสมอง#Thai

abstract noun of ล้างสมอง (láang-sà-mɔ̌ɔng)


แมลงปีกแข็ง

แมลงปีกแข็ง • (má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng)

/ma˦˥.lɛːŋ˧.piːk̚˨˩.kʰɛŋ˩˩˦/


เฝือก

เฝือก • (fʉ̀ʉak)


หลืบ

หลืบ • (lʉ̀ʉp)


เกลียว

เกลียว • (gliao)

From Proto-Tai *kliəwᴬ (“strand (of rope)”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ກຽວ (kiāu), ແກວ (kǣu), Tai Nüa ᥐᥤᥝ (kiw), Shan ၵိဝ် (kǐo).
In Northern Tai, possibly cognate with Zhuang ceux (“thick rope”).


หอคอยงาช้าง

หอคอยงาช้าง • (hɔ̌ɔ-kɔɔi-ngaa-cháang)

/hɔː˩˩˦.kʰɔːj˧.ŋaː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/

Calque of English ivory tower. Same as หอคอย (hɔ̌ɔ-kɔɔi, “watchtower”) + งา (ngaa, “tusk”) + ช้าง (cháang, “elephant”).


ห้าเบี้ย

th-noun

ห้าเบี้ย • (hâa-bîia)

(offensive, spoonerism of เหี้ย + บ้า, derogatory) bad and crazy person


เกลือแร่

เกลือแร่ • (glʉʉa-rɛ̂ɛ)

/klɯa̯˧.rɛː˥˩/


ตรุษ

ตรุษ • (dtrùt)

dtrùt (romanization)
ตรุศ (alternative archaic dated obsolete)
ตรุษณ์ (alternative archaic dated obsolete)

Possibly from Sanskrit त्रुट् (truṭ, “to break, to tear, to be split, to be torn”) (which is the root of त्रुटि (truṭi), त्रुटति (truṭati), त्रुटित (truṭita), त्रुट्यति (truṭyati)), refers to breaking off the last year and entering the new year.


ฟาก

From Proto-Tai *waːkᴰ (“split bamboo flooring”). Cognate with Lao ຟາກ (fāk), Shan ၽၢၵ်ႈ (phāak) or ၾၢၵ်ႈ (fāak).

inh

bamboo tube cut into pieces that are still connected to each other, traditionally used to floor a building like a mat.


ฟาก

th-noun

ฟาก • (fâak)

Cognate with Lao ຟາກ (fāk), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) or ၾၢၵ်ႇ (fàak).


ความพร้อม

ความพร้อม • (kwaam-prɔ́ɔm)


ความเป็นผู้นำ

ความเป็นผู้นำ


คันจิ

คันจิ • (kan-jì)


ฮิระงะนะ

ฮิระงะนะ • (hí-rá-ngá-ná)

Borrowed from Japanese 平(ひら)仮(が)名(な) (hiragana), with the ORST's 1992 transcription system.

ฮิรางานะ ฮิรางานะ#Thai

Alternative form of ฮิรางานะ (hí-raa-ngaa-ná).


คะตะกะนะ

คะตะกะนะ • (ká-dtà-gà-ná)

Borrowed from Japanese 片(かた)仮(か)名(な) (katakana), with the ORST's 1992 transcription system.

คาตากานะ คาตากานะ#Thai

Alternative form of คาตากานะ (kaa-dtaa-gaa-ná).


เอี๊ยม

เอี๊ยม • (íiam)

From Teochew 掩 (iam², “to cover up; to conceal”). Compare Vietnamese yếm, Khmer អៀម (ʼiəm).

bor

ผืน ผืน#Thai

ตัว ตัว#Thai

เส้น เส้น#Thai

(classifier เส้น) brace: adjustable strap


แสด

th-noun

แสด • (sɛ̀ɛt)


ขนอุย

ขนอุย • (kǒn-ui)


เคล็ด

เคล็ด • (klét)


โหนก

โหนก • (nòok)


เลนส์

เลนส์ • (len)


สัตว์ฟันแทะ

สัตว์ฟันแทะ • (sàt-fan-tɛ́)


นุ่น

นุ่น • (nûn)

Cognate with Isan นุ่น, Lao ນຸ່ນ (nun), Shan ၼုၼ်ႈ (nūn), Tai Nüa ᥘᥧᥢ (lun) or ᥢᥧᥢ (nun), Phake ꩫုꩫ် (nun).

Ceiba pentandra
Ceiba pentandra#Translingual


ปี้

ปี้ • (bpîi)

Derived from Hokkien 幣 /币 (pī, “currency; money”).

der+

(historical) piece of lac resin, affixed with an official seal, tied to a wrist of a Chinese person as a sign of having paid a tax.

(archaic, figurative) feat, accomplishment, exploit; merit, goodness, worth.


คีย์บอร์ด

th-noun

คีย์บอร์ด • (kii-bɔ̀ɔt) (classifier อัน)

kii-bɔ̀ɔt (romanization)
อัน (classifier)

/kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/


นักเลงคีย์บอร์ด

นักเลงคีย์บอร์ด • (nák-leeng-kii-bɔ̀ɔt)

/nak̚˦˥.leːŋ˧.kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/

From นักเลง (nák-leeng, “ruffian”) + คีย์บอร์ด (kii-bɔ̀ɔt, “keyboard”).


ตะวันอ้อมข้าว

th-noun

ตะวันอ้อมข้าว

ตะวันอ้อมข้าว • (dtà-wan-ɔ̂ɔm-kâao)


ศูนย์ถ่วง

ศูนย์ถ่วง • (sǔun-tùuang) (classifier จุด)

sǔun-tùuang (romanization)
จุด (classifier)

/suːn˩˩˦.tʰua̯ŋ˨˩/

จุด จุด#Thai


ความถ่วงจำเพาะ

ความถ่วงจำเพาะ

/kʰwaːm˧.tʰua̯ŋ˨˩.t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/


แก้วตาดวงใจ

From แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa, “crystalline lens”, literally “crystal of the eye”) + ดวงใจ (duuang-jai, “heart”, literally “orb of the heart”); literally "crystal of the eye, orb of the heart".

com

Li-Jung Yin et al (2009) ประทุมพร ตั้งกุลธวัช et al., transl., ๕ ยอดอัจฉริยะ (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 70
แอนเดอร์เซนเป็นแก้วตาดวงใจของคุณย่า ถึงแม้พวกเขาจะไม่ได้อาศัยอยู่ใต้ชายคาเดียวกัน แต่คุณย่าก็จะเดินมาหาแอนเดอร์เซน...ทุกวัน
ɛɛn-dəə-seen bpen gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng kun yâa · tʉ̌ng-mɛ́ɛ pûuak kǎo jà mâi dâai aa-sǎi yùu dtâai chaai-kaa diao-gan · dtɛ̀ɛ kun yâa gɔ̂ jà dəən maa hǎa ɛɛn-dəə-seen ... túk wan
Andersen was the apple of his granny's eye. Although they didn't live under the same roof, the granny would walk to see Andersen...every day.

เกรซ (2015) นางฟ้าบรรณาการรัก (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand), pages 28–29
มันกำลังจะมาเอาตัวลูกสาวของผมไป ผมไม่ยอมหรอก" นายบัญชาเริ่มเสียงดัง...คนเป็นพ่อใครจะทนไหวเมื่อรับรู้ว่า แก้วตาดวงใจนั้นถูกคนจ้องทำร้าย
man gam-lang jà maa ao dtuua lûuk-sǎao kɔ̌ɔng pǒm bpai · pǒm mâi yɔɔm rɔ̀k “· naai ban-chaa rə̂əm sǐiang dang ... kon bpen pɔ̂ɔ krai jà ton wǎi mʉ̂ʉa ráp-rúu wâa · gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai nán tùuk kon jɔ̂ng tam-ráai
They're going to take my daughter away. I won't let [them do so]", Mister Bancha started to cry aloud... As a father, no man would be able to remain calm after learning that the apple of his eye was made the target of the assault by someone.

ลูอิส แอล เฮย์ (2000) ธีรกร กิตติโสภากูร, transl., ชีวิตนี้ลิขิตได้ (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 299
"มาเถอะค่ะแม่ แม่ไม่จำเป็นต้องทนกับสภาพแบบนี้ต่อไปอีกแล้ว หนูจะพาแม่ออกไปจากที่นี่เอง" แม่มากับดิฉัน ทิ้งน้องสาวอายุ ๑๐ ขวบซึ่งเป็นแก้วตาดวงใจของพ่อไว้ให้อยู่กับพ่อ
“maa tə̀ kâ mɛ̂ɛ · mɛ̂ɛ mâi jam-bpen dtɔ̂ng ton gàp sà-pâap bɛ̀ɛp níi dtɔ̀ɔ-bpai ìik lɛ́ɛo · nǔu jà paa mɛ̂ɛ ɔ̀ɔk bpai jàak tîi nîi eeng” · mɛ̂ɛ maa gàp dì-chǎn · tíng nɔ́ɔng-sǎao aa-yú · sìp · kùuap sʉ̂ng bpen gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng pɔ̂ɔ wái hâi yùu gàp pɔ̂ɔ
"Let's come together, mommy. You don't have to bear with such a condition as this anymore. I'll bring you out of this place myself." Mommy came with me, leaving my ten-year-old younger sister with daddy, as she was the apple of his eye.

สายไหม (n.d.) ศึกรักบัลลังก์เลือด เล่ม ๒ (in Thai), Bangkok: Love Garden Publishing, →ISBN, page 146
สาบานต่อมังกรไฟอันเป็นจุดกำเนิดของเขาว่า จะปกป้องรักษาคาลิซซาและลูซิเฟอร์เอาไว้เท่าชีวิต จะไม่ยอมให้ใครหน้าไหนมาทำลายล้างแก้วตาดวงใจของเขาได้เป็นอันขาด
sǎa-baan dtɔ̀ɔ mang-gɔɔn fai an bpen jùt gam-nə̀ət kɔ̌ɔng kǎo wâa · jà bpòk-bpɔ̂ng rák-sǎa kaa-lít-sâa lɛ́ luu-sí-fə̂ə ao wái tâo chii-wít · jà mâi yɔɔm hâi krai nâa-nǎi maa tam-laai-láang gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng kǎo dâai bpen-an-kàat
[He] swore before the fire-breathing dragon, which was the source of his birth, that he would save and protect Carissa and Lucifer like [his own] life, and would not let anyone whoever come and destroy [these] apples of his eye at all.

Verawat Kanoknukroh (n.d.) Jazzanova Jukebox Vol. 1 (in Thai), Bangkok: Lulu.com, →ISBN, pages 21–22
ชีวิตครอบครัวของเธอล้มเหลวทั้งหมด เหนือสิ่งอื่นใดของเธอ คือ พ่อและแม่ของเธอ และลูกสาวที่เธอรักดั่งแก้วตาดวงใจ
chii-wít krɔ̂ɔp-kruua kɔ̌ɔng təə lóm-lěeo táng-mòt · nʉ̌ʉa-sìng-ʉ̀ʉn-dai kɔ̌ɔng təə · kʉʉ · pɔ̂ɔ lɛ́ mɛ̂ɛ kɔ̌ɔng təə · lɛ́ lûuk-sǎao tîi təə rák dàng gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai
Her family life was completely a failure. For her, more important than anything else were her father and mother, as well as the daughter that she loved like the apple of her eye.

apple of someone's eye
apple of someone's eye


ยิหวา

th-noun

ยิหวา • (yí-wǎa)

yí-wǎa (romanization)
ยี่หวา (alternative)

Borrowed from Javanese jiwa (“soul; state of mind”), from Sanskrit जीव (jīva, “life, existence; alive, living”). Doublet of ชีว (chiiu) and ชีพ (chîip).

der

ดวง ดวง#Thai

(elegant, literary, poetic) (ดวง~) life; life energy; life essence; soul; spirit.

ดวง ดวง#Thai

(elegant, literary, poetic) (ดวง~) heart.

ดวง ดวง#Thai

ยอด ยอด#Thai

(idiomatic, sometimes used as an affectionate term of address) (ดวง~, ยอด~) dear one; dearly loved one; cherished one; precious one.


สร้อย

th-noun

สร้อย • (sɔ̂i)

Cognate with Lao ສ້ອຍ (sǭi), Ahom 𑜏𑜨𑜐𑜫 (soñ), Zhuang soij; เทียบShan သွႆႉ (sâ̰ui) และ သွႆႈ (sāui)

any ornamental chain, string, or the like, as bracelet, anklet, garland, etc.

string of ornamental words or phrases, as in a noble or royal name.

any word or phrase suffixed to another for ornamental purposes.


สร้อย

สร้อย • (sɔ̂i)


สร้อย

สร้อย • (sɔ̂i)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) some of the various fish in the family Cyprinidae.


สร้อยคอ

sɔ̂i-kɔɔ (romanization)
เส้น (classifier)

/sɔj˥˩.kʰɔː˧/


สร้อยข้อมือ

สร้อยข้อมือ • (sɔ̂i-kɔ̂ɔ-mʉʉ)

/sɔj˥˩.kʰɔː˥˩.mɯː˧/


ปกครอง

ปกครอง • (bpòk-krɔɔng)

/pok̚˨˩.kʰrɔːŋ˧/

From ปก (bpòk, “to cover; to extend (over); etc”) + ครอง (krɔɔng, “to maintain, to uphold; to own, to possess; to rule, to administer; etc”).

com

administration; control; supervision; care; protection.


ซึ้ง

th-noun

ซึ้ง • (sʉ́ng)

Borrowed from Teochew 籠床 /笼床 (lêng5 seng5, “steamer basket”), only the last syllable.


เทียด

th-noun

เทียด • (tîiat)

great-great-grandparent (on either side).


พื้นฐาน

พื้นฐาน • (pʉ́ʉn-tǎan)

/pʰɯːn˦˥.tʰaːn˩˩˦/

พื้น (pʉ́ʉn, “ground”) + ฐาน (tǎan, “base”).


ซีก

th-noun

ซีก • (sîik)


ซีกโลก

sîik-lôok (romanization)
ซีก (classifier)

From ซีก (sîik) + โลก (lôok). Cognate with Lao ຊີກໂລກ (sīk lōk).


หมีขอ

mǐi-kɔ̌ɔ (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰɔː˩˩˦/

com

หมี (mǐi) + ขอ (kɔ̌ɔ)


ปักเป้า

th-noun

ปักเป้า • (bpàk-gà-bpâo) (classifier ตัว)

bpàk-gà-bpâo (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


น้ำเต้าหู้

น้ำเต้าหู้ • (náam-dtâo-hûu)

Compound of น้ำ (náam, “drink”) + เต้าหู้ (dtâo-hûu, “tofu”), literally “tofu drink”


นมถั่วเหลือง

th-noun

นมถั่วเหลือง • (nom-tùua-lʉ̌ʉang)

Calque of English soy milk. By surface analysis, นม (nom, “milk”) + ถั่วเหลือง (tùua-lʉ̌ʉang, “soy”).


แจ้งความ

th-noun

แจ้งความ • (jɛ̂ɛng-kwaam)

/t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/

From แจ้ง (jɛ̂ɛng, “to enlighten; to inform; to notify; etc”) + ความ (kwaam, “matter; affair; etc”).

com

(dated) announcement; notification; advertisement.

(informal) report (of a crime or wrongdoing to a public authority).


การแจ้งความ

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/

From การ (gaan) + แจ้งความ (jɛ̂ɛng-kwaam).

แจ้งความ แจ้งความ#Thai

abstract noun of แจ้งความ (jɛ̂ɛng-kwaam)


แผง

th-noun

แผง • (pɛ̌ɛng)

Compare Khmer ប្រែង (praeng, “bristle (of a boar)”). Possibly related to แปรง (bprɛɛng).


เพิง

th-noun

เพิง • (pəəng)


เอ

The name of the Latin-script letter A/a.


แม่ซื้อ

แม่ซื้อ • (mɛ̂ɛ-sʉ́ʉ)

/mɛː˥˩.sɯː˦˥/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother; woman; woman in authority; used as a modifier to indicate femininity; etc”) + ซื้อ (sʉ́ʉ), probably a corruption of เสื้อ (sʉ̂ʉa, “tutelar spirit”) or of เชื้อ (chʉ́ʉa, “descendant; offspring; etc”).


คอคอด

th-noun

คอคอด • (kɔɔ-kɔ̂ɔt)

/kʰɔː˧.kʰɔːt̚˥˩/

com

คอ (kɔɔ) + คอด (kɔ̂ɔt)


แถบ

th-noun

แถบ • (tɛ̀ɛp)


นมแมว

nom-mɛɛo (romanization)
ต้น (classifier)

Uvaria siamensis (syns. Melodorum siamense, Rauwenhoffia siamensis)


เสียม

เสียม • (sǐiam)

Compare Middle Chinese 杴 (MC xjaem). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨾ, Khün ᩈ᩠ᨿᨾ, Lao ສຽມ (sīam), Isan เสียม, Lü ᦵᦉᧄ (ṡem), Tai Dam ꪎꪸꪣ, Tai Dón ꪎꪸꪝ, Shan သဵမ် (sǎem, “hoe”).

cog

Lü ᦵᦉᧄ (ṡem)


โลกคู่ขนาน

th-noun

โลกคู่ขนาน • (lôok-kûu-kà-nǎan)

/loːk̚˥˩.kʰuː˥˩.kʰa˨˩.naːn˩˩˦/

From โลก (lôok, “world”) + คู่ (kûu, “match; pair; couple”) + ขนาน (kà-nǎan, “parallel”); calque of English parallel world.


อัฐ

àt (romanization)
อัฏฐะ (alternative archaic dated obsolete)
อัฏฐ์ (alternative archaic dated obsolete)
อัฏฐ (alternative archaic dated obsolete)
อัถ (alternative archaic dated obsolete)

เฟื้อง เฟื้อง#Thai

(historical) at: a unit of currency, equal to ⅛ of a เฟื้อง (fʉ́ʉang).

(colloquial, somewhat archaic) money; currency.


แหนบ

th-noun

แหนบ • (nɛ̀ɛp)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnɛːpᴰ¹ᴸ (“to hold with pincers, etc.; pincers”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩯᨷ, Khün ᩉ᩠ᨶᩯᨷ, Lao ແໜບ (nǣp), Lü ᦶᦐᧇᧈ (ṅaeb¹), Shan ၼႅပ်ႇ (nèp), Tai Nüa ᥘᥦᥙᥱ (lǎep), Phake ꩫိပ် (nip), Ahom *𑜃𑜢𑜆𑜫 (*nip).

cog

Lü ᦶᦐᧇᧈ (ṅaeb¹)


แหนม

th-noun

แหนม • (nɛ̌ɛm)

From Vietnamese nem. Cognate with Lao ແໜມ (nǣm).


แท่ง

แท่ง • (tɛ̂ng)

Cognate with Lao ແທ່ງ (thǣng), Lü ᦶᦑᧂᧈ (taeng¹), Shan တႅင်ႈ (tēng), Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ).


ปริซึม

ปริซึม • (bprí-sʉ̂m)


เถียง

เถียง • (tǐiang)

Cognate with Lao ຖຽງ (thīang), Shan ထဵင် (thǎeng), Ahom 𑜌𑜢𑜂𑜫 (thiṅ).

(~นา) temporary lodging in or near a paddy, usually found in the form of a hut or shack, typically used by a person entrusted with watching rice, guarding a granary, etc.


เครื่องครัว

เครื่องครัว • (krʉ̂ʉang-kruua)


การควบแน่น

การควบแน่น • (gaan-kûuap-nɛ̂n)

ควบแน่น ควบแน่น#Thai

abstract noun of ควบแน่น (kûuap-nɛ̂n): condensation.


เครื่องควบแน่น

เครื่องควบแน่น • (krʉ̂ʉang-kûuap-nɛ̂n)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰua̯p̚˥˩.nɛn˥˩/

เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + ควบแน่น (kûuap-nɛ̂n, “to condense”)


เครื่องจักร

th-noun

เครื่องจักร • (krʉ̂ʉang-jàk)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕak̚˨˩/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + จักร (jàk)


ผีเสื้อกลางคืน

th-noun

ผีเสื้อกลางคืน • (pǐi-sʉ̂ʉa-glaang-kʉʉn) (classifier ตัว)

pǐi-sʉ̂ʉa-glaang-kʉʉn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰiː˩˩˦.sɯa̯˥˩.klaːŋ˧.kʰɯːn˧/

From ผีเสื้อ (pǐi-sʉ̂ʉa, “butterfly”) + กลางคืน (glaang-kʉʉn, “night”).


จักจั่น

jàk-gà-jàn (romanization)
ตัว (classifier)

Cognate with Isan จักจั่น, Lao ຈັກຈັ່ນ (chak chan), Northern Thai ᨧᩢ᩠ᨠᨧᩢ᩠᩵ᨶ (cak⁶ can²), Tai Dam ꪊꪰꪀꪊ꪿ꪽ (chắc chắn).

cog

Isan จักจั่น


ตั๊กแตนตำข้าว

th-noun

ตั๊กแตนตำข้าว • (dták-gà-dtɛɛn-dtam-kâao) (classifier ตัว)

dták-gà-dtɛɛn-dtam-kâao (romanization)
ตัว (classifier)

From ตั๊กแตน (dták-gà-dtɛɛn, “grasshopper”) + ตำ (dtam, “to pound”) + ข้าว (kâao, “rice”).


เกลือจืด

th-noun

เกลือจืด • (glʉʉa-jʉ̀ʉt)

/klɯa̯˧.t͡ɕɯːt̚˨˩/


แก่น

แก่น • (gɛ̀n)

From Proto-Tai *keːlᴮ (“core”).
Cognate with Lao ແກ່ນ (kǣn), Tai Nüa ᥐᥦᥢ (kaen), Shan ၵႅၼ် (kěn).


ความดี

abstract noun of ดี (dii): goodness; virtue; merit.


ความเด็ดขาด

ความเด็ดขาด • (kwaam-dèt-kàat)


อมตะ

อมตะ • (à-má-dtà)

From Pali amata (“nectar; ambrosia”, literally “not dead; undead; undying”). Cognate with Khmer អមត (ʼâmôt). Compare Sanskrit अमृत (amṛta), from which Thai อมฤต (à-má-rít) is derived.

bor

พระ พระ#Thai


หวด

a type of cone-shaped basket, often woven with bamboo, used for steaming food


ขณะ

th-noun

ขณะ • (kà-nà)

From Pali khaṇa, from Sanskrit क्षण (kṣaṇa). Cognate with Mon ခၞ, Khmer ខណៈ (khaʼnaʼ), Lao ຂະນະ (kha na), Burmese ခဏ (hka.na.).


กิริยา

กิริยา • (gì-rí-yaa)

From Pali kiriyā (“action; deed; performance”). Related to กริยา (grì-yaa). Cognate with Lao ກິລິຍາ (ki li nyā), ກິຣິຍາ (ki ri nyā).


เงื่อนไข

th-noun

เงื่อนไข • (ngʉ̂ʉan-kǎi)

/ŋɯa̯n˥˩.kʰaj˩˩˦/

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)

com

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)


เงื่อน

th-noun

เงื่อน • (ngʉ̂ʉan)

Cognate with Northern Thai ᨦᩮᩥ᩵ᩬᨶ, Lao ເງື່ອນ (ngư̄an), Shan ငိူၼ်ႈ (ngōen).


เงื่อนงำ

เงื่อนงำ • (ngʉ̂ʉan-ngam)

/ŋɯa̯n˥˩.ŋam˧/


ผดุงครรภ์

ผดุงครรภ์ • (pà-dung-kan) (classifier คน)

pà-dung-kan (romanization)
คน (classifier)

From ผดุง (pà-dung, “to maintain; to support; etc”) + ครรภ์ (kan, “womb; pregnancy”).


ต่อมไร้ท่อ

th-noun

ต่อมไร้ท่อ • (dtɔ̀m-rái-tɔ̂ɔ)

/tɔm˨˩.raj˦˥.tʰɔː˥˩/

th:ต่อมไร้ท่อ


ต่อมใต้สมอง

ต่อมใต้สมอง • (dtɔ̀m-dtâi-sà-mɔ̌ɔng)

/tɔm˨˩.taj˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ต่อม (dtɔ̀m, “gland”) + ใต้ (dtâai, “under; below”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


ต่อมหมวกไต

ต่อม (dtɔ̀m, “gland”) + หมวก (mùuak, “hat”) + ไต (dtai, “kidney”).


ข้อแม้

kɔ̂ɔ-mɛ́ɛ (romanization)
ข้อ (classifier)

/kʰɔː˥˩.mɛː˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “point; clause”) + แม้ (mɛ́ɛ, “even though; although”).


โอปอล

th-noun

โอปอล • (oo-bpɔɔl)

/ʔoː˧.pɔːl˧/


นาฬิกาข้อมือ

นาฬิกาข้อมือ • (naa-lí-gaa-kɔ̂ɔ-mʉʉ) (classifier เรือน)

naa-lí-gaa-kɔ̂ɔ-mʉʉ (romanization)
เรือน (classifier)

/naː˧.li˦˥.kaː˧.kʰɔː˥˩.mɯː˧/

From นาฬิกา (naa-lí-gaa, “clock”) + ข้อมือ (kɔ̂ɔ-mʉʉ, “wrist”).


โขน

th-noun

โขน • (kǒon)


เพกาซัส

เพกาซัส • (pee-gaa-sát) (classifier ตัว)

pee-gaa-sát (romanization)
ตัว (classifier)


เม่นทะเล

เม่นทะเล • (mên-tá-lee)


หอยเม่น

หอยเม่น • (hɔ̌i-mên)


ซอสถั่วเหลือง

ซอสถั่วเหลือง

ซอสถั่วเหลือง • (sɔ́ɔt-tùua-lʉ̌ʉang)

/sɔːt̚˦˥.tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/

/sɔːs˦˥.tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/


โชยุ

/t͡ɕʰoː˧.juʔ˨˩/


เจ้าสัว

เจ้าสัว • (jâo-sǔua)

Phono-semantic matching of Teochew 座 (zo7, “seat; base”) + 山 (suan1, “mountain”); the first syllable was matched with existing เจ้า (jâao, “lord”).

psm

business magnate (especially one of Chinese ethnicity)


ผณิ

th-noun

ผณิ • (pà-ní)

From Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”). Compare Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”), from which Thai ผณิน (pà-nin) was derived.


ผณิน

From Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”). Compare Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”), from which Thai ผณิ (pà-ní) was derived.


ภุชงค

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧.kʰa˦˥./

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, “snake”); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”).

ภุชงค์ ภุชงค์#Thai

(in combination) Alternative form of ภุชงค์ (pú-chong)


ภุชงคประยาต

pú-chong-ká-bprà-yâat (romanization)
ภุชงคปยาต (alternative)

From ภุชงค (pú-chong-ká-, “serpent”) + ประยาต (“gone; vanished; disappeared; etc”); literally "gone like a serpent".

com

ฉันท์ ฉันท์#Thai

(~ฉันท์) a type of the poetic form ฉันท์ (chǎn).


ออริกาโน

th-noun

ออริกาโน • (ɔɔ-rí-gaa-nôo)

/ʔɔː˧.ri˦˥.kaː˧.noː˥˩/


เมเปิล

mee-bpə̂n (romanization)
ต้น (classifier)

ต้น ต้น#Thai


ช่องแคบ

ช่องแคบ • (chɔ̂ng-kɛ̂ɛp)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɛːp̚˥˩/

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp).

com

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp)


คลื่นใต้น้ำ

th-noun

คลื่นใต้น้ำ • (klʉ̂ʉn-dtâai-náam)

From คลื่น (klʉ̂ʉn, “wave”) + ใต้ (dtâai, “under”) + น้ำ (náam, “water”).

com

undercurrent wave, traditionally believed to be a sign of a storm.

(obsolete) swell: long and unbroken wave, or series of such waves

(idiomatic, chiefly politics) situation which appears to be calm but actually consists of secret or hidden movements or activities that may trigger a problem; person or group of persons carrying out such a movement or activity.


ไหล่ทวีป

th-noun

ไหล่ทวีป • (lài-tá-wîip)

ไหล่ (lài, “shoulder”) + ทวีป (tá-wîip, “continent”)


แซ่

th-noun

แซ่ • (sɛ̂ɛ)

From Teochew 姓 (sên³). Compare Khmer សែ (sae).


กระโทง

grà-toong (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


นางนวล

naang-nuuan (romanization)
ตัว (classifier)


ซินแส

ซินแส • (sin-sɛ̌ɛ)

sin-sɛ̌ɛ (romanization)
จีนแส (alternative)

Borrowed from Teochew 先生 (sing1 sên1). Cognate with Khmer ស៊ិនសែ (sɨnsae).


ตลับ

ตลับ • (dtà-làp)

From Old Chinese 匣 (OC *ɡraːb, “small box”). Doublet of อับ (àp).


ตลับ

ตลับ • (dtà-làp)


ปริ้นเตอร์

ปริ้นเตอร์ • (bprîn-dtə̂ə)

ปริ๊นเตอร์ ปริ๊นเตอร์#Thai


ปราศรัย

From Sanskrit प्रश्रय (praśraya, “support, resting-place; respectful demeanour, deference, civility, modesty”).

bor

(chiefly in combination) courteous talk or greeting.

2022 January 29, “ผอ. กกต. กทม. ติดตามปราศรัยโค้งสุดท้ายใกล้ชิด - ยังไม่พบร้องทุจริตเพิ่ม”, in กรุงเทพธุรกิจ, กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2022-01-29:

pɔ̌ɔ-ɔɔ · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ · dtìt-dtaam bpraa-sǎi kóong-sùt-táai glâi-chít

The Bangkok EC director is closely following up the final stretch of the [campaign] speech.

speech or address, especially one given to the public and dealing with politics.


การควบคุม

ควบคุม ควบคุม#Thai


ทางหลวง

/tʰaːŋ˧.lua̯ŋ˩˩˦/

From ทาง (taang, “way; road”) + หลวง (lǔuang, “governmental; public; royal”).

com

highway, especially created and maintained by the government.


เงินสด

th-noun

เงินสด • (ngən-sòt)

From เงิน (ngən, “money”) + สด (sòt, “fresh”). Compare Lao ເງິນສົດ (ngœn sot).


พาหนะ

paa-hà-ná (romanization)
วาหนะ (alternative)

Borrowed from Sanskrit वाहन (vāhana, “bearing, carrying, conveying; vehicle, conveyance of any kind”) or Pali vāhana, bāhana (“vehicle”). Cognate with Lao ພາຫະນະ (phā ha na).

bor+

means of transportation
means of transportation


อิเล็กทรอนิกส์

th-noun

อิเล็กทรอนิกส์ • (ì-lék-trɔɔ-nìk)

ì-lék-trɔɔ-nìk (romanization)
อิเล็กโทรนิกส์ (alternative)

th:อิเล็กทรอนิกส์


สัมภาษณ์

สัมภาษณ์ • (sǎm-pâat)

Borrowed from Sanskrit सम्भाषण (sambhāṣaṇa, “conversation; discourse”) or Pali sambhāṣaṇa (“idem”). Equivalent to สัม- + ภาษณ์. Cognate with Khmer សម្ភាសន៍ (sɑɑsɑmphiəh), Lao ສຳພາດ (sam phāt), ສັມພາດ (sam phāt).

af

สัม- + ภาษณ์


มังสวิรัติ

th-noun

มังสวิรัติ • (mang-sà-wí-rát)

มังส (“meat; flesh”) + วิรัติ (“to refrain”).


ช่อฟ้า

th-noun

ช่อฟ้า • (chɔ̂ɔ-fáa)

/t͡ɕʰɔː˥˩.faː˦˥/

ช่อ (chɔ̂ɔ, “tassel”) + ฟ้า (fáa, “sky”); literally "sky tassel".


การตอนกิ่ง

th-noun

การตอนกิ่ง • (gaan-dtɔɔn-gìng)

ตอนกิ่ง ตอนกิ่ง#Thai

abstract noun of ตอนกิ่ง (dtɔɔn-gìng): grafting.


แผงคอ

แผงคอ • (pɛ̌ɛng-kɔɔ)

/pʰɛːŋ˩˩˦.kʰɔː˧/


เกย

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


ฟ้าทะลายโจร

Andrographis paniculata
Andrographis paniculata#Translingual

Andrographis paniculata (creat, green chiretta).

th:ฟ้าทะลายโจร


เทพารักษ์

From Sanskrit देव (deva) + आरक्ष (ārakṣa). Cognate with Khmer ទេពារក្ស (teipiərĕək).


การะเกด

Uncertain. Compare Lao ກາຣະເກດ (kā ra kēt, “Nepal screwpine: Pandanus furcatus”).

cog

Pandanus tectorius
Pandanus tectorius#Translingual

(botany) Tahitian screwpine: the plant Pandanus tectorius of the family Pandanaceae.


จริต

th-noun

จริต • (jà-rìt)

From Pali carita (“motion; moving; course; etc”); from Sanskrit चरित (carita, “idem”); possibly via Pre-Angkorian Old Khmer ចរិត (carita) or Old Khmer ចរិត្ត (caritta, “conduct; manner; etc”). Cognate with Modern Khmer ចរិត (caʼrət).

bor

ราคจริต ราคจริต#Thai

โทสจริต โทสจริต#Thai

โมหจริต โมหจริต#Thai

สัทธาจริต สัทธาจริต#Thai

พุทธิจริต พุทธิจริต#Thai

วิตกจริต วิตกจริต#Thai

(Buddhism) nature (of the mind), divided into six types: ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, วิตกจริต.

(elegant, often used in negative sense) conduct; manner; character.

(sarcastic, derogatory, offensive) pretence, feigning, acting; craft, cunning, guile.


ร่าน

th-noun

ร่าน • (râan)


กางเขน

/kaːŋ˧.kʰeːn˩˩˦/


ศิลปิน

From Sanskrit शिल्पिन् (śilpin, “artisan”).


เล็บขบ

เล็บขบ • (lép-kòp)

From เล็บ (lép, “nail”) + ขบ (kòp, “to bite”).


วอ

wɔɔ (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

Possibly from Mon ဝဝ်. Cognate with Lao ວໍ (wǭ), Khün ᩅᩳ, Shan ဝေႃး (wáu), Khmer វ (vɔɔ), and Burmese ဝေါ (wau:).

พระ พระ#Thai

(พระ~) roofed palanquin for a royal person or member of a royal harem.


วอ

Perhaps from the two-way radio lingo, in which each call is started with the code ว. (wɔɔ), standing for วิทยุ (wít-tá-yú, “radio”).

2019 November 22, “ตามหาเด็กผ่านเสียงจากวอตำรวจ”, in Mono Film, Bangkok: Seeme.me, retrieved 2020-04-24:

ตามหาเด็กผ่านเสียงจากวอตำรวจ

dtaam hǎa dèk pàan sǐiang jàak wɔɔ dtam-rùuat

Searching for kids through voices from police walkie-talkie

2014 August 3, “แอปตัวไหนเป็นวิทยุสื่อสารแบบวอตำรวจ”, in พันทิป, Bangkok: พันทิป, retrieved 2020-04-24:

แอปตัวไหนเป็นวิทยุสื่อสารแบบวอตำรวจ

ɛ́p dtuua nǎi bpen wít-tá-yú-sʉ̀ʉ-sǎan bɛ̀ɛp wɔɔ dtam-rùuat

Which app [serves] as communication radio like police walkie-talkie?

(slang) two-way radio; transceiver thereof.


พิษสุนัขบ้า

th-noun

พิษสุนัขบ้า • (pít-sù-nák-bâa)

From พิษ (pít, “poison; venom”) + สุนัข (sù-nák, “dog”) + บ้า (bâa, “crazy”).

com

โรค โรค#Thai


ฆาตกรต่อเนื่อง

th-noun

ฆาตกรต่อเนื่อง • (kâat-dtà-gɔɔn-dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang) (classifier คน)

kâat-dtà-gɔɔn-dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang (romanization)
คน (classifier)

/kʰaːt̚˥˩.ta˨˩.kɔːn˧.tɔː˨˩.nɯa̯ŋ˥˩/

From ฆาตกร (kâat-dtà-gɔɔn, “killer”) + ต่อเนื่อง (dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang, “continuous”); perhaps calque of English serial killer.


ชมรม

chom-rom (romanization)
โชมโรม (alternative archaic dated obsolete)

Compare Khmer ជំរំ (cumrum, “temporary shelter”).

cog

(archaic) temporary shelter; temporary place to stay or rest.

ตรียัมปวาย ตรียัมปวาย#Thai

(archaic) temporary pavilion for the presiding officer of the ceremony ตรียัมปวาย.


กึ๋น

th-noun

กึ๋น • (gʉ̌n)

From an unidentifiable Teochew term, according to SEAlang. Also possible to be from Hakka 胗 (kin1, “gizzard”).

(figurative) brain; wisdom; intelligence.


หมากพร้าว

หมากพร้าว • (màak-práao)

From หมาก (màak, “fruit; round object, ball”) + พร้าว (práao, “coconut”).


ปลัก

th-noun

ปลัก • (bplàk)


ซุ้ม

ซุ้ม • (súm)

Cognate with Shan သုမ်ႉ (sṵ̂m), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥳ (su̇m), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ).


โถ

vase; similar vessel, as urn, jar, jug, etc.


รางวัล

cog

Khmer រង្វាន់ (rɔɔrŭəngvŏən)


ไข่แดง

th-noun

ไข่แดง • (kài-dɛɛng)

/kʰaj˨˩.dɛːŋ˧/

ไข่ (kài, “egg”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red egg".

(colloquial) one man in the midst of women.

(colloquial) one person in the midst of people.


ไข่ขาว

ไข่ขาว • (kài-kǎao)


ม่อนไข่

ม่อนไข่ • (mɔ̂n-kài)


ลอบ

ลอบ • (lɔ̂ɔp)

a type of fishing basket, often made of bamboo and having a round or cylindrical shape


มนุษย์ต่างดาว

มนุษย์ต่างดาว • (má-nút-dtàang-daao)

From มนุษย์ (má-nút, “human”) + ต่าง (dtàang, “different”) + ดาว (daao, “star”).


กีวี

gii-wîi (romanization)
กีวี่ (alternative)


ครูใหญ่

From ครู (kruu, “teacher; instructor”) + ใหญ่ (yài, “great; grand”).


ขอนไม้

th-noun

ขอนไม้ • (kɔ̌ɔn-máai)

/kʰɔːn˩˩˦.maːj˦˥/


คอน

คอน • (kɔɔn)


เต้าทึง

เต้าทึง • (dtâo-tʉng)

a kind of dessert, made of various beans boiled in syrup, served hot or chilled.


เบเกอรี

เบเกอรี • (bee-gəə-rîi)


มัคคุเทศก์

มัคคุเทศก์ • (mák-kú-têet)


ทานตะวัน

From ทาน (taan, “to bear; to withstand”) + ตะวัน (dtà-wan, “sun”).

com

(archaic) a type of sunshade with a long handle, being part of the royal regalia


ของชำ

/kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰam˧/


เกตุ

th-noun

เกตุ • (gèet)

From Pali ketu or Sanskrit केतु (ketu, “flag; banner”). Cognate with Khmer កេតុ (keetoʼ).


รุน

a kind of net in triangle/rectangle shape for catching shrimp and small fish.


พากย์

พากย์ • (pâak)

Derived from Pali vākya (“speech”). Doublet of วากยะ.

(elegant) speech; utterance; expression; language


ไพล

Possibly from Pre-Angkorian Old Khmer វ្រលៃ (vralai). Cognate with Lao ຫວ້ານພະໄລ (huānpha lai) or ຫວ້ານໄພ (huānphai), Modern Khmer ពន្លៃ (pɔɔpŭənlɨy).

(botany) Cassumunar ginger (Zingiber montanum, syn. Zingiber cassumunar) of the family Zingiberaceae.


พิกุล

พิกุล • (pí-gun)


นิคหิต

นิคหิต • (ník-ká-hìt)

ník-ká-hìt (romanization)
นฤคหิต (alternative)

From Pali niggahīta (“restrained, checked”).


นฤคหิต

นฤคหิต • (ná-rʉ́-ká-hìt)

From Pali niggahīta (“restrained, checked”). Compare Sanskrit निगृहीत (nigṛhīta).

นิคหิต นิคหิต#Thai

Alternative form of นิคหิต (ník-ká-hìt).


ตาปลา

From ตา (dtaa, “eye”) + ปลา (bplaa, “fish”).


ขนมเปียกปูน

From ขนม (kà-nǒm, “sweets”) + เปียก (bpìiak, “to be dampened (with)”) + ปูน (bpuun, “limewater”); literally "limewater-dampened sweets".

com

a dessert made from a mixture of rice flour and burnt coir powder stirred in a heated container together with sugar, coconut milk, and limewater, and left thickened, often cut in a rhombus shape.


จะงอย

th-noun

จะงอย • (jà-ngɔɔi)

/t͡ɕa˨˩.ŋɔːj˧/


เจ้าของ

เจ้าของ • (jâo-kɔ̌ɔng)

/t͡ɕaw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

/t͡ɕaːw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

เจ้า (jâao, “master”) + ของ (kɔ̌ɔng, “thing”).

com

(general usage and law) owner; possessor.


อาขยาน

Borrowed from Sanskrit आख्यान (ākhyāna) and Pali akkhāna.


ลูกอ๊อด

lûuk-ɔ́ɔt (romanization)
ตัว (classifier)

/luːk̚˥˩.ʔɔːt̚˦˥/


นิติ

th-noun

นิติ • (ní-dtì)

ní-dtì (romanization)
เนติ (alternative)
นีติ (alternative)

From Pali nīti (“law; regulation; rule”) or Sanskrit नीति (nīti, “policy; behaviour, conduct; morality, ethics, precept”). Cognate with Modern Khmer និតិ (niteʼ).

bor

(elegant) law, rule, regulation; custom, tradition, convention, practice; policy, guideline, guidance.


โพรง

Compare Lao ໂພງ (phōng). Possibly related to โปง (bpoong), โป่ง (bpòong), พอง (pɔɔng).


โซดา

น้ำ น้ำ#Thai

(in compounds) some household sodium chemicals.


ประสบการณ์

th-noun

ประสบการณ์ • (bprà-sòp-gaan)

From ประสบ (bprà-sòp, “to meet; to encounter”) + การณ์ (gaan, “event; situation”).


แย้

Cognate with Lao ແຍ້ (nyǣ), Shan ယႄႉ (yâ̰ae).


ความเค้น

th-noun

ความเค้น • (kwaam-kén)


ประจุไฟฟ้า

ประจุไฟฟ้า • (bprà-jù-fai-fáa)


ศูนย์กลาง

ศูนย์ (sǔun) + กลาง (glaang). Cognate with Lao ສູນກາງ (sūn kāng).

จุด จุด#Thai


แรงหนีศูนย์กลาง

แรงหนีศูนย์กลาง • (rɛɛng-nǐi-sǔun-glaang)

/rɛːŋ˧.niː˩˩˦.suːn˩˩˦.klaːŋ˧/

From แรง (rɛɛng) + หนี (nǐi) + ศูนย์กลาง (sǔun-glaang).


แรงบิด

th-noun

แรงบิด • (rɛɛng-bìt)

/rɛːŋ˧.bit̚˨˩/


ความถี่

ถี่ ถี่#Thai


ความต้านทานไฟฟ้า

ความต้านทานไฟฟ้า

ความต้านทานไฟฟ้า • (kwaam-dtâan-taan-fai-fáa)

electrical resistance
electrical resistance


การนำไฟฟ้า

electrical conductance
electrical conductance


เส้นรอบรูป

เส้นรอบรูป • (sên-rɔ̂ɔp-rûup)


พื้นที่ผิว

พื้นที่ผิว • (pʉ́ʉn-tîi-pǐu)

/pʰɯːn˦˥.tʰiː˥˩.pʰiw˩˩˦/


สัมประสิทธิ์

สัมประสิทธิ์ • (sǎm-bprà-sìt)

Calque of English coefficient by co- became “สัม-” and efficient became “ประสิทธิ์”.
Similar Sanskrit सम्प्रसिद्धि (samprasiddhi, “success”) does not relate to this.

ncog

सम्प्रसिद्धि


ความน่าจะเป็น

th-noun

ความน่าจะเป็น


สำนวน

Borrowed from Old Khmer សំន្វរ៑ (saṃnvar).


แก๊งค์

th-noun

แก๊งค์ • (gɛ́ɛng)

แก๊ง แก๊ง#Thai


แก๊ง

แก๊ง • (gɛ́ng)

(colloquial) gang: group of delinquents, criminals, etc.


ออโรรา

ออโรรา • (ɔɔ-roo-râa)

/ʔɔː˧.roː˧.raː˥˩/

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa


ศรัทธา

ศรัทธา • (sàt-taa)

From Sanskrit श्रद्धा (śraddhā, “faith; trust; etc”). Compare Pali saddhā, from which Thai สัทธา is derived.


เสือผู้หญิง

th-noun

เสือผู้หญิง • (sʉ̌ʉa-pûu-yǐng)

/sɯa̯˩˩˦.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/


หมวดหมู่

หมวดหมู่ • (mùuat-mùu)


ลิ่น

From Proto-Tai *lilᴮ (“pangolin”).
Cognate with Lao ລິ່ນ (lin), Northern Thai ᩃᩥ᩠᩵ᨶ, Khün ᩃᩥ᩠᩵ᨶ, Lü ᦟᦲᧃᧈ (liin¹), Shan လိၼ်ႈ (līn), Zhuang linh.

ตัว ตัว#Thai


ลิ่มเลือด

ลิ่มเลือด • (lîm-lʉ̂ʉat)


สีข้าง

สีข้าง • (sǐi-kâang)

/siː˩˩˦.kʰaːŋ˥˩/


เส้นตาย

Calque of English deadline. Same as เส้น (sên, “line”) + ตาย (dtaai, “to die”).


กึ่งโลหะ

th-noun

กึ่งโลหะ • (gʉ̀ng-loo-hà)

/kɯŋ˨˩.loː˧.haʔ˨˩/

From กึ่ง (gʉ̀ng, “half”) + โลหะ (loo-hà, “metal”).


เหล็กใน

th-noun

เหล็กใน • (lèk-nai)

From Proto-Tai *ʰlekᴰ (“iron”) + Proto-Tai *lajᴬ (“stinger (of a bee)”). The Thai form /najᴬ²/ is aberrant, possibly due to dissimilation from /lekᴰˢ²/, i.e. *lekᴰˢ² lajᴬ² > /lekᴰˢ² najᴬ²/.
The ใน is cognate with Zhuang laez (“stinger (of a bee)”).


สายลับ

สายลับ • (sǎai-láp) (classifier คน or สาย)

sǎai-láp (romanization)
คน (classifier)
สาย (classifier)


ไส้ศึก

From ไส้ (sâi, “intestine; someone or something that is inside another”) + ศึก (sʉ̀k, “enemy”).

com

mole: spy who operates from within an organisation, country, etc.


เรือดำน้ำ

th-noun

เรือดำน้ำ • (rʉʉa-dam-náam) (classifier ลำ)

rʉʉa-dam-náam (romanization)
ลำ (classifier)


ใบตอง

→ Khmer: បៃតង (baytɑɑng)

From ใบ (bai, “leaf”) + ตอง (dtɔɔng, “banana leaf”).


บานเย็น

From บาน (baan, “to bloom”) + เย็น (yen, “evening”), literally “Blooming in the Evening”.

Mirabilis jalapa
Mirabilis jalapa#Translingual

(botany) four o'clock flower: the flowering plant Mirabilis jalapa of the family Nyctaginaceae.


หลักการ

th-noun

หลักการ • (làk-gaan)


การเลี้ยวเบน

From การ (gaan) + เลี้ยวเบน (líao-been).


ง่าม

ง่าม • (ngâam)

Cognate with Isan ง่าม, Lao ງ່າມ (ngām), Northern Thai ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵), Khün ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵), Lü ᦇᦱᧄᧈ (ngaam¹), Shan ငၢမ်ႈ (ngāam).

cog

Khün ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵)


มวน

ตัว ตัว#Thai


เรือข้ามฟาก

th-noun

เรือข้ามฟาก • (rʉʉa-kâam-fâak)


เรือจ้าง

เรือจ้าง • (rʉʉa-jâang)

/rɯa̯˧.t͡ɕaːŋ˥˩/


เฟอร์รี

เฟอร์รี • (fəə-rîi)

/fɤː˧.riː˥˩/


การบูร

gaa-rá-buun (romanization)
การะบูร (alternative)
กรบูร (alternative)

From Sanskrit कर्पूर (karpūra). Cognate with Lao ກາລະບູນ (kā la būn).