สายรัดข้อมือ

th-noun

สายรัดข้อมือ • (sǎai-rát-kɔ̂ɔ-mʉʉ)

/saːj˩˩˦.rat̚˦˥.kʰɔː˥˩.mɯː˧/

สาย (sǎai) + รัด (rát) + ข้อมือ (kɔ̂ɔ-mʉʉ).


ทุ่งเลี้ยงสัตว์

th-noun

ทุ่งเลี้ยงสัตว์ • (tûng-líiang-sàt)

ทุ่ง (tûng) + เลี้ยง (líiang) + สัตว์ (sàt).


ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์

th-noun

ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ • (tûng-yâa-líiang-sàt)

ทุ่งหญ้า (tûng-yâa) + เลี้ยง (líiang) + สัตว์ (sàt).


ชั้นวางหนังสือ

th-noun

ชั้นวางหนังสือ • (chán-waang-nǎng-sʉ̌ʉ)

/t͡ɕʰan˦˥.waːŋ˧.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

ชั้น (chán) + วาง (waang) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ).


ชั้นหนังสือ

th-noun

ชั้นหนังสือ • (chán-nǎng-sʉ̌ʉ)

/t͡ɕʰan˦˥.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

ชั้น (chán) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ).

com

ชั้น (chán) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ)


หิ้งหนังสือ

th-noun

หิ้งหนังสือ • (hîng-nǎng-sʉ̌ʉ)

/hiŋ˥˩.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

หิ้ง (hîng) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ).

com

หิ้ง (hîng) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ)


ฆตต.

th-noun

ฆตต. • (kɔɔ-dtɔɔ-dtɔɔ)

/kʰɔː˧.tɔː˧.tɔː˧/

ฆ่าตัวตาย ฆ่าตัวตาย#Thai

(informal, Internet slang) Initialism of ฆ่าตัวตาย (kâa-dtuua-dtaai, “to commit suicide”).


ฆตต

ฆตต • (kɔɔ-dtɔɔ-dtɔɔ)

/kʰɔː˧.tɔː˧.tɔː˧/

Alternative form of ฆตต. (kɔɔ-dtɔɔ-dtɔɔ.)


บ่อน้ำมัน

บ่อน้ำมัน • (bɔ̀ɔ-náam-man)

com

บ่อน้ำ (bɔ̀ɔ-náam) + มัน (man)


กั้นหยั่น

gân-yàn (romanization)
เล่ม (classifier)

Compare Persian خنجر (“khanjar”) and Chinese 干將 (Gānjiāng, “ganjiang”).

(archaic) double-edged knife carried on the waist, usually as a symbol of rank or dignity.


น้ำฟ้า

th-noun

น้ำฟ้า • (náam-fáa)

From น้ำ (náam, “water”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

1643, “พระอายการเบดเสรจ”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง เล่ม ๒, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1938, page 209:

ผู้ใดลักน้ำฟ้า...ในนาท่านไปนาตน...ให้ไหม...

pûu-dai lák náam-fáa ... nai naa tâan bpai naa dton ... hâi mǎi ...

Whoever steals rainwater...from another's paddy into his own paddy...shall be fined...


ดิถี

th-noun

ดิถี • (dì-tǐi)

dì-tǐi (romanization)
ดฤถี (alternative)
ดฤษถี (alternative)
ติถี (alternative)

/di˨˩.tʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali tithi (“day (under a lunar calendar)”).


ชายทะเล

th-noun

ชายทะเล • (chaai-tá-lee) (classifier ฝั่ง)

chaai-tá-lee (romanization)
ฝั่ง (classifier)


ผู้ใช้แรงงาน

ผู้ใช้แรงงาน • (pûu-chái-rɛɛng-ngaan) (classifier คน)

pûu-chái-rɛɛng-ngaan (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥.rɛːŋ˧.ŋaːn˧/

ผู้ (pûu) + ใช้ (chái) + แรงงาน (rɛɛng-ngaan).


คนทำงาน

th-noun

คนทำงาน • (kon-tam-ngaan) (classifier คน)

kon-tam-ngaan (romanization)
คน (classifier)


ผู้ปฏิบัติงาน

ผู้ปฏิบัติงาน • (pûu-bpà-dtì-bàt-ngaan) (classifier คน)

pûu-bpà-dtì-bàt-ngaan (romanization)
คน (classifier)

ผู้ (pûu) + ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt) + งาน (ngaan).


นามแฝง

th-noun

นามแฝง • (naam-fɛ̌ɛng)

/naːm˧.fɛːŋ˩˩˦/


คลื่นสั้น

คลื่นสั้น • (klʉ̂ʉn-sân)

คลื่น (klʉ̂ʉn) + สั้น (sân).

com

คลื่น (klʉ̂ʉn) + สั้น (sân)


ร่างไร้วิญญาณ

From ร่าง (râang, “body”) + ไร้ (rái, “without”) + วิญญาณ (win-yaan, “soul”); literally "souless body".

(figuratively, euphemistic, colloquial, of a human being) corpse, dead body.


หลวงปู่

/lua̯ŋ˩˩˦.puː˨˩/

(Buddhism) a title used to address very senior monks


การหยุดยิง

การ (gaan) + หยุดยิง (yùt-ying). Cognate with Lao ຢຸດຍິງ (yut nying).

หยุดยิง หยุดยิง#Thai


ด่านตรวจ

th-noun

ด่านตรวจ • (dàan-dtrùuat) (classifier แห่ง)

dàan-dtrùuat (romanization)
แห่ง (classifier)


สมอจีน

สมอจีน • (sà-mɔ̌ɔ-jiin)

/sa˨˩.mɔː˩˩˦.t͡ɕiːn˧/

สมอ (sà-mɔ̌ɔ, “Terminalia myrobalan”) + จีน (jiin, “Chinese”)


ผู้เดินทาง

th-noun

ผู้เดินทาง • (pûu-dəən-taang)

/pʰuː˥˩.dɤːn˧.tʰaːŋ˧/


ผลสำเร็จ

ผลสำเร็จ • (pǒn-sǎm-rèt)


เครื่องเป่าผม

เครื่องเป่าผม • (krʉ̂ʉang-bpào-pǒm)

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เป่า (bpào) + ผม (pǒm)


มะดัน

th-noun

มะดัน • (má-dan)


กองร้อย

กองร้อย • (gɔɔng-rɔ́ɔi)

/kɔːŋ˧.rɔːj˦˥/

กอง (gɔɔng) + ร้อย (rɔ́ɔi)

com

กอง (gɔɔng) + ร้อย (rɔ́ɔi)


อูมามิ

From Japanese 旨味, うまみ (umami), from 旨い (umai, “delicious”), which describes the quality of a pleasant, savory taste. Cognate with Lao ອູມາມີ (ʼū mā mī), Khmer អ៊ុំម៉ាមី (ʼummaamii).

cog

Lao ອູມາມີ (ʼū mā mī)


กลุ่มชาติพันธุ์

th-noun

กลุ่มชาติพันธุ์ • (glùm-châat-dtì-pan)

กลุ่ม (glùm) + ชาติพันธุ์ (châat-dtì-pan).


สลัดผลไม้

th-noun

สลัดผลไม้ • (sà-làt-pǒn-lá-máai)

Calque of English fruit salad or สลัด (sà-làt) + ผลไม้ (pǒn-lá-máai).


เต่าร้าง

เต่าร้าง • (dtào-ráang)

เต่า (dtào, “Polyalthia debilis”) + ร้าง (ráang, “abandoned”)

com

(botany) toddy palm, jaggery palm, sago palm (Caryota urens)


จิตวิญญาณ

From จิต (jìt, “mind”) + วิญญาณ (win-yaan, “soul”).

กายที่ปราศจากจิตวิญญาณนั้นตายแล้ว

gaai tîi bpràat-sà-jàak jìt-win-yaan nán dtaai lɛ́ɛo

1906, ติ่น, ไซอิ๋ว, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 173:

พระภูมิเจ้าที่เมื่อทราบดังนั้นก็มอบจิตวิญญาณของตั๊นจอหงวนมากับคนใช้ของพระยาเล่งอ๋อง

prá-puum-jâo-tîi mʉ̂ʉa sâap dang-nán gɔ̂ mɔ̂ɔp jìt-win-yaan kɔ̌ɔng dtán jɔɔ-ngǔuan maa gàp kon-chái kɔ̌ɔng prá-yaa lêng-ɔ̌ng

Having learnt so, the Land God gave the spirit of Primus Chen unto the servant of Lord Long Wang.

2023 September 4, ผุสดี ตามไท, “การเสียสละด้วยจิตวิญญาณของเหล่า “วีรชนเสรีไทย””, in pridi.or.th:

จิตวิญญาณของขบวนการเสรีไทย

jìt-win-yaan kɔ̌ɔng kà-buuan-gaan sěe-rii tai

2019 March 4, “วรเจตน์ ภาคีรัตน์: อุดมการณ์เบื้องหลังกฎหมายและการศึกษาพระราชโองการ 8 กุมภาฯ”, in lokwannee.com:

กฎหมายเกิดขึ้นมาได้จากจิตวิญญาณประชาชาติ

gòt-mǎai gə̀ət kʉ̂n maa dâai jàak jìt-win-yaan bprà-chaa-châat

Law can come into existence through the spirit of the people.

spirit: attitude or principle that inspires, animates, or pervades thought, feeling, or action.


ยาสูบอิเล็กทรอนิกส์

th-noun

ยาสูบอิเล็กทรอนิกส์ • (yaa-sùup-ì-lék-trɔɔ-nìk)

/jaː˧.suːp̚˨˩.ʔi˨˩.lek̚˦˥.tʰrɔː˧.nik̚˨˩/

ยาสูบ (yaa-sùup) + อิเล็กทรอนิกส์ (ì-lék-trɔɔ-nìk).

electronic cigarette
electronic cigarette

th:ยาสูบอิเล็กทรอนิกส์


โทษประหารชีวิต

โทษประหารชีวิต • (tôot-bprà-hǎan-chii-wít)

โทษ (tôot) + ประหารชีวิต (bprà-hǎan-chii-wít).

com

th:โทษประหารชีวิต


หอมหมื่นลี้

th-noun

หอมหมื่นลี้ • (hɔ̌ɔm-mʉ̀ʉn-líi)

/hɔːm˩˩˦.mɯːn˨˩.liː˦˥/

From หอม (hɔ̌ɔm, “scented”) + หมื่น (mʉ̀ʉn, “ten thousand”) + ลี้ (líi, “Chinese mile”).

com

Osmanthus fragrans
Osmanthus fragrans#Translingual


จำปี

Magnolia × alba
Magnolia × alba#Translingual


จำปา

Magnolia champaca
Magnolia champaca#Translingual


กูว์รี

curie; a unit of radioactivity. Symbol Ci.


หัวปลี

From หัว (hǔua, “head”) + ปลี (bplii, “flower cluster”).


มิวสิกวิดีโอ

th:มิวสิกวิดีโอ


สารภี

sǎa-rá-pii (romanization)
สุรภี (alternative)
สุรภิ (alternative)

Borrowed from Sanskrit सुरभि (surabhi), from Pali surabhi (“fragrant”).

ต้น ต้น#Thai

ต้น ต้น#Thai


กรือโป๊ะ

th-noun

กรือโป๊ะ • (grʉʉ-bpó)


ลีลาวดี

From ลีลา (lii-laa, “graceful manner”) + วดี (-wá-dii, “having”).

com

(botany) frangipani; any of several tropical American shrubs and trees of the genus Plumeria.


ลั่นทม

th-noun

ลั่นทม • (lân-tom)


ส่วนชุดคำสั่ง

ส่วน (sùuan) + ชุดคำสั่ง (chút-kam-sàng).


ที่อยู่อีเมล

th-noun

ที่อยู่อีเมล • (tîi-yùu-ii-meel)


สองฤดู

สองฤดู • (sɔ̌ɔng-rʉ́-duu)

/sɔːŋ˩˩˦.rɯ˦˥.duː˧/

From สอง (sɔ̌ɔng, “two”) + ฤดู (rʉ́-duu, “season”).


เดซี

th-noun

เดซี • (dee-sîi) (classifier ต้น or ดอก)

dee-sîi (romanization)
ต้น (classifier)
ดอก (classifier)
เดซี่ (alternative)


ไฮเดรนเยีย

ไฮเดรนเยีย • (hai-dreen-yiia) (classifier ต้น or ดอก)

hai-dreen-yiia (romanization)
ต้น (classifier)
ดอก (classifier)


ไฮเดรนเจีย

ไฮเดรนเจีย • (hai-dreen-jiia) (classifier ต้น or ดอก)

hai-dreen-jiia (romanization)
ต้น (classifier)
ดอก (classifier)


บานไม่รู้โรย

บานไม่รู้โรย • (baan-mâi-rúu-rooi) (classifier ต้น or ดอก)

baan-mâi-rúu-rooi (romanization)
ต้น (classifier)
ดอก (classifier)

From บาน (baan, “to bloom”) + ไม่รู้ (mâi-rúu, “unaware of”) + โรย (rooi, “to wilt; to wither”).

com

globe amaranth (Gomphrena globosa), an annual plant.


เดซี่

th-noun

เดซี่ • (dee-sîi) (classifier ต้น or ดอก)

dee-sîi (romanization)
ต้น (classifier)
ดอก (classifier)
เดซี (alternative)


หงอนไก่

หงอนไก่ • (ngɔ̌ɔn-gài)

/ŋɔːn˩˩˦.kaj˨˩/

From หงอน (ngɔ̌ɔn, “crest; comb”) + ไก่ (gài, “chicken; cock”). Cognate with Tày hon cáy.

com

A cockscomb; the fleshy red crest of a rooster.

Celosia argentea var. cristata#Translingual

Celosia cristata
Celosia cristata#Translingual

(botany) An annual garden plant (Celosia argentea var. cristata, syn. Celosia cristata).


เอนทาลปี

een-tao-bpii (romanization)
เอนทัลปี (alternative)


เอนทัลปี

een-tao-bpii (romanization)
เอนทาลปี (alternative)


ความร้อนจำเพาะ

th-noun

ความร้อนจำเพาะ • (kwaam-rɔ́ɔn-jam-pɔ́)

/kʰwaːm˧.rɔːn˦˥.t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/

From ความร้อน (kwaam-rɔ́ɔn) + จำเพาะ (jam-pɔ́).


เทอร์โมไดนามิกส์

th-noun

เทอร์โมไดนามิกส์ • (təə-moo-dai-naa-mìk)


วิสามัญฯ

วิสามัญฯ • (wí-sǎa-man)

วิสามัญ วิสามัญ#Thai

Alternative form of วิสามัญ (wí-sǎa-man) (etymology 2)


หมวกกันน็อก

หมวกกันน็อก • (mùuak-gan-nɔ́k) (classifier ใบ)

mùuak-gan-nɔ́k (romanization)
ใบ (classifier)

From หมวก (mùuak, “headwear”) + กัน (gan, “to prevent”) + น็อก (nɔ́k, “knockout”).


รถกระเช้า

th-noun

รถกระเช้า • (rót-grà-cháo) (classifier คัน)

rót-grà-cháo (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + กระเช้า (grà-cháo, “basket”), literally “basket wheeled vehicle; wheeled vehicle [with] basket”.

com

basket wheeled vehicle; wheeled vehicle 􂀿with􂁀 basket


หัวแม่เท้า

th-noun

หัวแม่เท้า • (hǔua-mɛ̂ɛ-táao) (classifier นิ้ว)

hǔua-mɛ̂ɛ-táao (romanization)
นิ้ว (classifier)

/hua̯˩˩˦.mɛː˥˩.tʰaːw˦˥/

นิ้ว นิ้ว#Thai


ปริพันธ์

ปริพันธ์ • (bpà-rí-pan)

From ปริ (bpà-rí, “encompassing, encircling”) + พันธ์ (“to bond”)


บี

The name of the Latin-script letter B/b.


การสัมภาษณ์

th-noun

การสัมภาษณ์ • (gaan-sǎm-pâat)

สัมภาษณ์ สัมภาษณ์#Thai


รถจักร

รถจักร • (rót-jàk)


เอกลักษณ์

เอกลักษณ์ • (èek-gà-lák)

เอก (èek) + ลักษณ์ (lák).

com

เอก (èek) + ลักษณ์ (lák)


ลักษณ์

th-noun

ลักษณ์ • (lák)


นายทะเบียน

นายทะเบียน • (naai-tá-biian) (classifier คน)

naai-tá-biian (romanization)
คน (classifier)

From นาย (naai, “man; chief, master; person in charge; etc”) + ทะเบียน (tá-biian, “register; list”).

com

(gender-neutral) registrar: official recorder.


ค้อ

th-noun

ค้อ • (kɔ́ɔ)

Cognate with Lao ຄໍ້ (khǭ), Lü ᦅᦸᧉ (koa²).

Livistona speciosa
Livistona speciosa#Translingual

Livistona speciosa, known for its edible fruit


ชาตกาล

From ชาต (châat, “to be born”) + กาล (gaan, “time”).

com

2017 July 17, โรม บุนนาค, “๒๐๐ ปีคนไทยไม่เคยลืมฝรั่งคนนี้! แม้จะไม่ประสบผลนักในงานที่ถูกส่งมาทำ แต่ประวัติไทยต้องบันทึกชื่อเขาไว้หลายหน้า!!”, in mgronline.com:

๒๐๐ ปีชาตกาลหมอบรัดเลย์

sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi · bpii chaa-dtà-gaan mɔ̌ɔ bràt-lee

the 200th anniversary of the birth of Doctor Bradley
 (literally) the 200[th] year [since] the birthtime [of] Doctober Bradley


ชิ้งฉ่อง

th-noun

ชิ้งฉ่อง • (chíng-chɔ̀ɔng)

/t͡ɕʰiŋ˦˥.t͡ɕʰɔːŋ˨˩/


อุปโยราช

Borrowed from Khmer ឧភយោរាជ (ʼuphĕəʼyooriəc, literally “dual king”).

bor+

อุปราช อุปราช#Thai

(historical, Cambodia) A high Khmer royal title, often given to a monarch of Cambodia who has abdicated the throne, usually higher in authority than อุปราช (ùp-bpà-ràat).


ถังรีไซเคิล

From ถัง (tǎng) + รีไซเคิล (rii-sai-kə̂n).


การสาธิต

สาธิต สาธิต#Thai


การเดินขบวน

เดินขบวน เดินขบวน#Thai

abstract noun of เดินขบวน (dəən-kà-buuan)


คลังศัพท์

th-noun

คลังศัพท์ • (klang-sàp)


อาม่า

อาม่า • (aa-mâa)

/ʔaː˧.maː˥˩/

(colloquial, used among people of Teochew descent) grandmother


สถาบันการศึกษา

สถาบันการศึกษา • (sà-tǎa-ban-gaan-sʉ̀k-sǎa)

สถาบัน (sà-tǎa-ban) + การศึกษา (gaan-sʉ̀k-sǎa).

com

educational institution
educational institution


ไรเดอร์

2024 June 24, “หนุ่มไรเดอร์ส่งอาหาร พลัดตกชั้น 7 ดับสลด ตร. ตรวจห้องพักเจอหลักฐานชวนเศร้า”, in khaosod.co.th:

ผู้ตายพักอาศัยอยู่ห้องเกิดเหตุคนเดียว...ไม่มีครอบครัว ทำงานไรเดอร์ส่งอาหาร

pûu-dtaai pák-aa-sǎi yùu hɔ̂ng gə̀ət hèet kon-diao ... mâi mii krɔ̂ɔp-kruua · tam-ngaan rai-də̂ə sòng aa-hǎan

The deceased lived alone in the room [where] the incident took place... had no family, [and] worked [as] a food delivery rider.

2024 April 30, “รวบไรเดอร์นรกบังคับลูกค้าคลึงลึงค์ให้บนมอเตอร์ไซค์”, in amarintv.com:

รวบไรเดอร์นรกพาลูกค้าสาวออกนอกเส้นทาง...

rûuap rai-də̂ə ná-rók paa lûuk-káa sǎao ɔ̀ɔk nɔ̂ɔk sên-taang ...

A hell rider [who] led a girl customer out of the route...[has been] arrested.


จ๋อ

th-noun

จ๋อ • (jɔ̌ɔ)


ตัวเงินตัวทอง

ตัวเงินตัวทอง • (dtuua ngəən dtuua tɔɔng)

/tua̯˧.ŋɤːn˧.tua̯˧.tʰɔːŋ˧/

From ตัว (dtuua) + เงิน (ngən, “silver”) + ตัว (dtuua) + ทอง (tɔɔng, “gold”), literally “animal silver, animal gold”.

com

(euphemistic) Asian water monitor (Varanus salvator)


รองประธาน

th-noun

รองประธาน • (rɔɔng-bprà-taan) (classifier คน)

rɔɔng-bprà-taan (romanization)
คน (classifier)


อุปนายก

อุปนายก • (ùp-bpà-naa-yók) (classifier คน)

ùp-bpà-naa-yók (romanization)
คน (classifier)


รองประธานาธิบดี

รองประธานาธิบดี • (rɔɔng-bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii) (classifier คน)

rɔɔng-bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii (romanization)
คน (classifier)

/rɔːŋ˧.pra˨˩.tʰaː˧.naː˧.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/

/rɔːŋ˧.pra˨˩.tʰaː˧.naː˧.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/

รอง (rɔɔng) + ประธานาธิบดี (bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii).

com

ประธานาธิบดี


คลังข้อมูล

th-noun

คลังข้อมูล • (klang-kɔ̂ɔ-muun)

th:คลังข้อมูล


ฝีปาก

/fiː˩˩˦.paːk̚˨˩/


อุนจิ

อุนจิ • (un-jì)

/ʔun˧.t͡ɕiʔ˨˩/


กวา

Borrowed from Chinese 瓜 (guā, “melon, gourd, cucumber”). Cognate with Zhuang gve and Bouyei gval.


ผ้าเน่า

Compound of ผ้า (pâa, “cloth”) + เน่า (nâo, “stinking”).

com+

2018 November 12, “แม่จ๋า อย่าทิ้งผ้าเน่าของน้องเลย”, in voicetv.co.th:

ผ้าเน่าหรือวัตถุเปลี่ยนผ่านอื่น ๆ มักเป็นของชิ้นแรกที่เด็กเป็นเจ้าของจริง ๆ

pâa-nâo rʉ̌ʉ wát-tù-bplìian-pàan ʉ̀ʉn ʉ̀ʉn · mák bpen kɔ̌ɔng chín rɛ̂ɛk tîi dèk bpen-jâo-kɔ̌ɔng jing jing

A security blanket or other transitional object is often the very first thing which really belongs to the child.

2022 January 7, waranggg, “‘ผ้าเน่าผืนเก่า’ สิ่งของที่เป็นเซฟโซนของใจ กับเหตุผลที่ทำไมเราทิ้งเค้าไม่ลงซักที”, in punpro.com:

เรายังคงติดผ้าเน่าจนโต...เพราะว่าเราเสพติดความสบายใจ

rao yang-kong dtìt pâa-nâo jon dtoo ... prɔ́ wâa rao sèep-dtìt kwaam-sà-baai-jai

We are still attached to [our] security blankets [despite we] having grown up...because we are addicted to comfort.


ลูกกวาด

th-noun

ลูกกวาด • (lûuk-gwàat)


ลูกโซ่

ลูกโซ่ • (lûuk-sôo)


วาหนะ

Borrowed from Sanskrit वाहन (vāhana, “bearing, carrying, conveying; vehicle, conveyance of any kind”) or Pali vāhana, bāhana (“vehicle”).

bor+

พาหนะ พาหนะ#Thai

(poetic) Alternative form of พาหนะ (paa-hà-ná)


ฟุตบาท

th-noun

ฟุตบาท • (fút-bàat)

Phono-semantic matching of English footpath by popular usage. บาท (bàat) also means "foot".

psm

ฟุตปาธ ฟุตปาธ#Thai


ฟุตพาท

th-noun

ฟุตพาท • (fút-páat)

Borrowed from English footpath via the official transcription.

ฟุตปาธ ฟุตปาธ#Thai


ฟุตปาธ

ฟุตปาธ • (fút-bpàat)

fút-bpàat (romanization)
ฟุตบาท (alternative)
ฟุตพาท (alternative)

Borrowed from English footpath by the reference.


สก

Borrowed from Khmer សក់ (sɑk, “headhair”).


น้ำเปล่า

th-noun

น้ำเปล่า • (náam-bplào)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + เปล่า (bplàao, “plain”)

com+

2024 December 20, “วาระนี้ต้องคลีนสู้ฝุ่น! ใช้น้ำเปล่าล้างจมูกแทนน้ำเกลือปราศจากเชื้อได้หรือไม่?”, in pptvhd36.com:

ใช้น้ำเปล่าล้างจมูกแทนน้ำเกลือ

chái náam-bplào láang jà-mùuk tɛɛn nám-glʉʉa

using plain water to rinse the nose instead of saline


มส

th-noun

มส • (mɔɔ-sɔ̌ɔ)

/mɔː˧.sɔː˩˩˦/

หมด หมด#Thai

สิทธิ์ สิทธิ์#Thai

สอบ สอบ#Thai

Initialism of หมดสิทธิ์สอบ (“disqualified from an exam”), used as a grade


มผ

มผ • (mɔɔ-pɔ̌ɔ)

/mɔː˧.pʰɔː˩˩˦/

ไม่ ไม่#Thai

ผ่าน ผ่าน#Thai

Initialism of ไม่ผ่าน (“not passed; unsatisfied”), used as a grade.


กระดานข่าว

กระดานข่าว • (grà-daan-kàao)


เครื่องทอง

เครื่องทอง • (krʉ̂ʉang-tɔɔng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tʰɔːŋ˧/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ทอง (tɔɔng)


เครื่องแกง

th-noun

เครื่องแกง • (krʉ̂ʉang-gɛɛng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kɛːŋ˧/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + แกง (gɛɛng)


เครื่องใช้

th-noun

เครื่องใช้ • (krʉ̂ʉang-chái)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ใช้ (chái)


ระเบียงเศรษฐกิจ

head

ระเบียงเศรษฐกิจ

Compound of ระเบียง (rá-biiang, “corridor”) + เศรษฐกิจ (sèet-tà-gìt, “economy”); calque of English economic corridor.


พิชญ์

th-noun

พิชญ์ • (pít)

วิชญ์ วิชญ์#Thai

(literary) Alternative form of วิชญ์ (wít)


กิจการร่วมค้า

กิจการ (gìt-jà-gaan) + ร่วม (rûuam) + ค้า (káa).

com

th:กิจการร่วมค้า


บริษัทร่วม

th-noun

บริษัทร่วม • (bɔɔ-rí-sàt-rûuam)

com

บริษัท (bɔɔ-rí-sàt) + ร่วม (rûuam)


คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล

th-noun

คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล • (kɔm-piu-dtə̂ə-sùuan-bùk-kon)

/kʰɔm˧.pʰiw˧.tɤː˥˩.sua̯n˨˩.buk̚˨˩.kʰon˧/

/kʰɔm˧.pʰiw˦˥.tɤː˥˩.sua̯n˨˩.buk̚˨˩.kʰon˧/

Calque of English personal computer, equally analyzable as คอมพิวเตอร์ (kɔm-piu-dtə̂ə) + ส่วน (sùuan) + บุคคล (bùk-kon).

com

personal computer (small computer for use by one person at a time)

th:คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล

en-คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล-th-noun-6l83WM3x


เกย์ควีน

Derived from English gay + English queen.

a male homosexual who perform the gender role of a woman


การโต้วาที

โต้วาที โต้วาที#Thai


รัฐประศาสน

รัฐประศาสน์ รัฐประศาสน์#Thai

Alternative form of รัฐประศาสน์ (rát-tà-bprà-sàat)


อึ่งอ่าง

th-noun

อึ่งอ่าง • (ʉ̀ng-àang)

/ʔɯŋ˨˩.ʔaːŋ˨˩/

Onomatopoeic. Cognate with Zhuang ungq angq


อุโบสถ

อุโบสถ • (ù-boo-sòt) (classifier หลัง or แห่ง)

ù-boo-sòt (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)


กระถิน

กระถิน • (grà-tǐn)

Leucaena leucocephala
Leucaena leucocephala#Translingual


บรรจุภัณฑ์

บรรจุภัณฑ์ • (ban-jù-pan)


เขม่า

เขม่า • (kà-mào)


อย.

อย. • (ɔɔ-yɔɔ)

เลข เลข#Thai

สำนักงาน สำนักงาน#Thai

คณะกรรมการ คณะกรรมการ#Thai

อาหาร อาหาร#Thai

และ และ#Thai

(เลข~) registration number of สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (“Food and Drug Administration - FDA”)


บวบ

Compare Vietnamese mướp; Cognate with Lao ບວບ (būap) or ບອບ (bǭp), Tai Dam ꪚꪺꪚ, Tai Dón ꪚꪺꪚ, Shan မၢၵ်ႇမူပ်ႇ (màak mùup)

cog

Shan မၢၵ်ႇမူပ်ႇ (màak mùup)

Luffa acutangula
Luffa acutangula#Translingual


กระดอม

th-noun

กระดอม • (grà-dɔɔm)


หอบหืด

หอบหืด • (hɔ̀ɔp-hʉ̀ʉt)

/hɔːp̚˨˩.hɯːt̚˨˩/

com

หอบ (hɔ̀ɔp) + หืด (hʉ̀ʉt)

โรค โรค#Thai


กะปูด

th-noun

กะปูด • (gà-bpùut)

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (นก~) (classifier ตัว) coucal.

(colloquial) (นก~) the person who reveals secret of (a person) without their consent.


ผู้ส่งสาร

ผู้ส่งสาร • (pûu-sòng-sǎan) (classifier คน)

pûu-sòng-sǎan (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.soŋ˨˩.saːn˩˩˦/

Compound of ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + ส่งสาร.


เค้ามูล

th-noun

เค้ามูล • (káo-muun)


กองดับเพลิง

กองดับเพลิง • (gɔɔng-dàp-pləəng) (classifier กอง)

gɔɔng-dàp-pləəng (romanization)
กอง (classifier)

/kɔːŋ˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

กอง (gɔɔng) + ดับ (dàp) + เพลิง (pləəng).


คลื่นยาว

th-noun

คลื่นยาว • (klʉ̂ʉn-yaao)


แฝก

แฝก • (fɛ̀ɛk)

Cognate with Lao ແຝກ (fǣk), Northern Thai ᨺᩯ᩠ᨠ, Khün ᨺᩯ᩠ᨠ, Lü ᦶᦚᧅ (ḟaek), Shan ၽႅၵ်ႇ (phèk) or ၾႅၵ်ႇ (fèk), Ahom 𑜇𑜢𑜀𑜫 (phik).

Chrysopogon zizanioides
Chrysopogon zizanioides#Translingual

vetiver, a grass of species Chrysopogon zizanioides.


สวาย

สวาย • (sà-wǎai)

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) iridescent shark: the fish Pangasianodon hypophthalmus.


บึก

บึก • (bʉ̀k)

From Proto-Tai *ɓɯːkᴰ (“big”). Cognate with Zhuang mbwk.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) Mekong giant catfish: the fish Pangasianodon gigas.


เงินฝืด

เงินฝืด • (ngən-fʉ̀ʉt)

/ŋɤn˧.fɯːt̚˨˩/

เงิน (ngən) + ฝืด (fʉ̀ʉt)

com

เงิน (ngən) + ฝืด (fʉ̀ʉt)

deflation (decrease in prices and cost of living)


โภชนากร

/pʰoː˧.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.kɔːn˧/

/pʰoːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.kɔːn˧/


จิตรกรรม

th-noun

จิตรกรรม • (jìt-dtà-gam)

จิตร + กรรม (gam).

com

จิตร + กรรม (gam)


ประถมศึกษา

th-noun

ประถมศึกษา • (bprà-tǒm-sʉ̀k-sǎa)


มัธยมศึกษา

มัธยมศึกษา • (mát-tá-yom-sʉ̀k-sǎa)

มัธยม + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa).

com

มัธยม + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa)


ปฐมนิเทศ

th-noun

ปฐมนิเทศ • (bpà-tǒm-ní-têet)

ปฐม (bpà-tǒm) + นิเทศ.

com

ปฐม (bpà-tǒm) + นิเทศ


โคลงเคลง

Malabar melastome: any of various plants of the genus Melastomataceae, the family Melastomataceae.


กะพง

any of various fishes of the order Perciformes.


หอยคราง

th-noun

หอยคราง • (hɔ̌ɔi kraang) (classifier ตัว)

hɔ̌ɔi kraang (romanization)
ตัว (classifier)

/hɔːj˩˩˦.kʰraːŋ˧/


หอยแมลงภู่

หอยแมลงภู่ • (hɔ̌ɔi-má-lɛɛng-pûu) (classifier ตัว)

hɔ̌ɔi-má-lɛɛng-pûu (romanization)
ตัว (classifier)

/hɔːj˩˩˦.ma˦˥.lɛːŋ˧.pʰuː˥˩/

From หอย (hɔ̌i) + แมลงภู่.

compound

หอย (hɔ̌i) + แมลงภู่


ศูนย์สูตร

th-noun

ศูนย์สูตร • (sǔun-sùut)

compound

ศูนย์ (sǔun) + สูตร (sùut)


อาหารว่าง

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.waːŋ˥˩/

From อาหาร (aa-hǎan, “food”) + ว่าง (wâang, “free”).

com

th:อาหารว่าง


ปฏิกรณ์

th-noun

ปฏิกรณ์ • (bpà-dtì-gɔɔn)

com

ปฏิ (bpà-dtì) + กรณ์


เรือนเบี้ย

th-noun

เรือนเบี้ย • (rʉʉan-bîia)

Compound of เรือน (rʉʉan, “amount”) + เบี้ย (bîia, “money”), literally “money amount”.

com+

(historical) amount of money owed by a slave to his master.

(historical) debtor who sells himself as a slave to his creditor to pay off his debts.

1905, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “ประกาศลดค่าตัวทาษในมณฑลบุรพา”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชกาลที่ ๕, volume 10, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, page 165:

บรรดาทาษที่ยังอยู่ในเรือนเบี้ยในมณฑลบุรพา...

ban-daa tâat tîi yang yùu nai rʉʉan-bîia nai mon-ton bù-rá-paa ...

All the slaves who are still subject to debt bondage in Burapha Circle […]

1874, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “ประกาศลูกทาษ”, in กฎหมายไทย คือ พระราชบัญญัติและประกาศซึ่งตั้งขึ้นในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้ทรงพระคุณธรรมอันประเสริฐ, volume 1, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วิชากร, published 1893, page 203:

...ให้ตรวจตราดูลูกทาษของตัวซึ่งเกิดในเรือนเบี้ย

... hâi dtrùuat-dtraa duu lûuk-tâat kɔ̌ɔng dtuua sʉ̂ng gə̀ət nai rʉʉan-bîia

[…] shall check [and] inspect their enslaved children who were born into debt bondage […]

(historical) the condition of being such a slave: debt slavery, debt bondage, etc.


หรรษา

th-noun

หรรษา • (hǎn-sǎa)

hǎn-sǎa (romanization)
หรรษ (alternative)

From Derived from Sanskrit शिल्प (śilpa, “joy”).


นิกรอยด์

th-noun

นิกรอยด์ • (ní-grɔɔi)


โรงเชือด

โรงเชือด • (roong-chʉ̂ʉat)

/roːŋ˧.t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩/


มองโกลอยด์

มองโกลอยด์ • (mɔng-goo-lɔɔi)

(anthropology) mongoloid, as racial classification


คอเคซอยด์

คอเคซอยด์ • (kɔɔ-kee-sɔɔi)

/kʰɔː˧.kʰeː˧.sɔːj˧/


โชคร้าย

โชคร้าย • (chôok-ráai)

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.raːj˦˥/

From โชค (chôok, “fortune; luck”) + ร้าย (ráai, “bad”).


สินเชื่อ

th-noun

สินเชื่อ • (sǐn-chʉ̂ʉa)

/sin˩˩˦.t͡ɕʰɯa̯˥˩/

com

สิน (sǐn) + เชื่อ (chʉ̂ʉa)


ส่วนประกอบ

th-noun

ส่วนประกอบ • (sùuan-bprà-gɔ̀ɔp)

ส่วน (sùuan) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)

com

ส่วน (sùuan) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)


คลิป

th-noun

คลิป • (klíp)


สุขบัญญัติ

สุขบัญญัติ • (sùk-kà-ban-yàt)

สุข (sùk, “happiness”) + บัญญัติ (ban-yàt, “to enact; to define”).

com

health regulations: requirements that children and youth, as well as the general public, should comply with regularly.


สมรรถภาพ

th-noun

สมรรถภาพ • (sà-mát-tà-pâap)

com

สมรรถ + ภาพ (pâap)


เกลื้อน

th-noun

เกลื้อน • (glʉ̂ʉan)


รูปทรง

appearance that has component of size, height, depth.


พิลังกาสา

the plant Ardisia polycephala of the family Myrsinaceae.


สแตนเลส

สแตนเลส • (sà-dtɛɛn-lèet)


น้ำขึ้น

น้ำขึ้น • (náam-kʉ̂n)

com

น้ำ (náam) + ขึ้น (kʉ̂n)


แขม

th-noun

แขม • (kɛ̌ɛm)

Cognate with Lao ແຂມ (khǣm), Shan ၶႅမ် (khěm).


แม่ทัพ

mɛ̂ɛ-táp (romanization)
คน (classifier)
แม่ทับ (alternative obsolete)

/mɛː˥˩.tʰap̚˦˥/

Compound of แม่ (mɛ̂ɛ, “head; chief”) + ทัพ (táp, “armed force”).

com+

1933, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, เสด็จประพาสคลองแสนแสบ, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 8:

พระยาศรีพิพัฒน์เป็นแม่ทัพยกออกไปปราบกบฏเมืองไทรในรัชชกาลที่ ๓

prá-yaa sǐi pí-pát bpen mɛ̂ɛ-táp yók ɔ̀ɔk bpai bpràap gà-bòt mʉʉang sai nai rát-chá-gaan tîi · sǎam

Phraya Siphiphat was the chief of the army [which] marched out to suppress treason in Sai Town in the third reign.


ของคาว

th-noun

ของคาว • (kɔ̌ɔng-kaao)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰaːw˧/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + คาว (kaao, “meatdish”).


เขียด

th-noun

เขียด • (kìiat)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *kʰiətᴰ¹ᴸ; cognate with Lao ຂຽດ (khīat), Lü ᦵᦃᧆᧈ (ẋed¹), Tai Dam ꪄꪸꪒ, Shan ၶဵတ်ႇ (khàet), Tai Nüa ᥑᥥᥖᥱ (xět), ᥔᥥᥖᥱ (sět), Phake ၵိတ် (khit), Ahom 𑜁𑜢𑜄𑜫 (khit), Zhuang viet, Zuojiang Zhuang viet.

cog

Lü ᦵᦃᧆᧈ (ẋed¹)


แนวนอน

th-noun

แนวนอน • (nɛɛo-nɔɔn)

From แนว (nɛɛo, “row”) + นอน (nɔɔn, “to lie”).


แนวตั้ง

th-noun

แนวตั้ง • (nɛɛo-dtâng)

From แนว (nɛɛo, “row”) + ตั้ง (dtâng, “to set”).


ไข่ตุ๋น

th-noun

ไข่ตุ๋น • (kài-dtǔn)

ไข่ (kài, “egg”) + ตุ๋น (dtǔn, “to braise”).


แขยง

th-noun

แขยง • (kà-yɛ̌ɛng)

/kʰa˨˩.jɛːŋ˩˩˦/

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) naked catfish (family Bagridae)


แมลงหวี่

แมลงหวี่ • (má-lɛɛng-wìi)

/ma˦˥.lɛːŋ˧.wiː˨˩/


ข้าวของ

ข้าวของ • (kâao-kɔ̌ɔng)

/kʰaːw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

ข้าว (kâao, “rice”) + ของ (kɔ̌ɔng, “thing”).


หมายเหตุ

th-noun

หมายเหตุ • (mǎai-hèet)

From หมาย (mǎai, “to aim”) + เหตุ (hèet, “situation”).


ตับเหล็ก

th-noun

ตับเหล็ก • (dtàp-lèk)

From ตับ (dtàp, “liver”) + เหล็ก (lèk, “iron”).


ชะแลง

th-noun

ชะแลง • (chá-lɛɛng)

/t͡ɕʰa˦˥.lɛːŋ˧/


ชะคราม

(botany) seablite, the plants Suaeda maritima of the family Amaranthaceae.


พะวา

(botany) the plants Garcinia speciosa of the family Clusiaceae.


ลำดวน

(botany) the plants Sphaerocoryne lefevrei of the family Annonaceae.


อักขรานุกรม

Compound of อักขร (“alphabet”) + อนุกรม (à-nú-grom, “index”).


ท่าที

/tʰaː˥˩.tʰiː˧/


กถามุข

th-noun

กถามุข • (gà-tǎa-múk)

From กถา (gà-tǎa, “treatise; words”) + มุข (múk, “topic; path etc.”).


ปรอด

th-noun

ปรอด • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (นก~) bulbul, any of various birds of the family Pycnonotidae.


ปรอด

ปรอด • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

ปรอท ปรอท#Thai


กระชับ

กระชับ • (grà-cháp)


ครึน

ครึน • (krʉn)

Cognate with Lao ຄຶນ (khưn) or ຄືນ (khư̄n), Northern Thai ᨣᩕᩨ᩠ᨶ, Khün ᨤᩨ᩠ᨶ.


ครืน

ครืน • (krʉʉn)


แมวเสือ

แมวเสือ • (mɛɛo-sʉ̌ʉa)

/mɛːw˧.sɯa̯˩˩˦/

From แมว (mɛɛo, “cat”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”).

com

Leopardus tigrinus
Leopardus tigrinus#Translingual


ฝ่ายเสนอ

th-noun

ฝ่ายเสนอ • (fàai-sà-nə̌ə)

/faːj˨˩.sa˨˩.nɤː˩˩˦/

ฝ่าย (fàai) + เสนอ (sà-nə̌ə).

com

ฝ่าย (fàai) + เสนอ (sà-nə̌ə)


เยื่อบุช่องท้อง

th-noun

เยื่อบุช่องท้อง • (yʉ̂ʉa-bù-chɔ̂ng-tɔ́ɔng)

/jɯa̯˥˩.bu˨˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥/

Compound of เยื่อ (yʉ̂ʉa) + บุ (bù) + ช่องท้อง (chɔ̂ng-tɔ́ɔng)


เยื่อบุช่องท้องอักเสบ

th-noun

เยื่อบุช่องท้องอักเสบ • (yʉ̂ʉa-bù-chɔ̂ng-tɔ́ɔng-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.bu˨˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Compound of เยื่อบุช่องท้อง (yʉ̂ʉa-bù-chɔ̂ng-tɔ́ɔng) + อักเสบ (àk-sèep)

com+

เยื่อบุช่องท้อง

en-เยื่อบุช่องท้องอักเสบ-th-noun--wMQGYb4


ขี้เมา

th-noun

ขี้เมา • (kîi-mao)


ผัดขี้เมา

ผัดขี้เมา • (pàt-kîi-mao)

Compound of ผัด (pàt) + ขี้เมา (kîi-mao). Literally, “drunkard's stir-fry”.


พลาสเตอร์

th-noun

พลาสเตอร์ • (pláas-dtə̂ə)

/pʰlaːs˦˥.tɤː˥˩/

/pʰlaːt̚˦˥.tɤː˥˩/


ชะลอม

ชะลอม • (chá-lɔɔm)

/t͡ɕʰa˦˥.lɔːm˧/


ชะลูด

ชะลูด • (chá-lûut)

/t͡ɕʰa˦˥.luːt̚˥˩/

(botany) the plants Alyxia reinwardtii of the family Apocynaceae.


สารกันบูด

Compound of สาร (sǎan, “agent”) + กัน (gan, “to prevent”) + บูด (bùut, “decomposed”), literally “decomposition prevention agent”


มะเกลือ

th-noun

มะเกลือ • (má-glʉʉa)

From elision of หมากเกลือ (“หมาก+เกลือ”).


การพยากรณ์

พยากรณ์ พยากรณ์#Thai


กุ่ม

กุ่ม • (gùm)

(botany) any of various species of the genus Crateva.


สบู่เลือด

สบู่เลือด • (sà-bùu-lʉ̂ʉat)

com

สบู่ (sà-bùu) + เลือด (lʉ̂ʉat)


หัวฉีด

/hua̯˩˩˦.t͡ɕʰiːt̚˨˩/


หัวคิด

th-noun

หัวคิด • (hǔua-kít)

From หัว (hǔua, “head”) + คิด (kít, “to think”).


สกรีนช็อต

th-noun

สกรีนช็อต • (sà-griin-chɔ́t)


ภาพหน้าจอ

ภาพหน้าจอ • (pâap-nâa-jɔɔ)

/pʰaːp̚˥˩.naː˥˩.t͡ɕɔː˧/

From ภาพ (pâap) + หน้า (nâa) + จอ (jɔɔ).


ระกำ

Compare Burmese ရင်ကမ်း (rangkam:), Mon လကံ, Khmer ប៉កម (pɑɑ-kɑɑm), ម៉កម (mɑɑ-kɑɑm), ម្កម (mkɑɑm), or ប៉ាកាំ (paakam).


เงื้อม

เงื้อม • (ngʉ́ʉam)

Cognate with Shan ငိူမ်ႉ (ngô̰em), Zuojiang Zhuang ngwemz.


มิ้ม

ผึ้ง ผึ้ง#Thai


วาทยกร

วาทย + กร (gɔɔn).

com

วาทย + กร (gɔɔn)

conductor (person who conducts an orchestra, choir or other music ensemble)


ผู้อำนวยเพลง

ผู้ (pûu) + อำนวย (am-nuai) + เพลง (pleeng).


คอนดักเตอร์

th-noun

คอนดักเตอร์ • (kɔn-dák-dtə̂ə)

/kʰɔn˧.dak̚˦˥.tɤː˥˩/


ขึ้นเสียง

th-verb

ขึ้นเสียง • (kʉ̂n-sǐiang) (abstract noun การขึ้นเสียง)

kʉ̂n-sǐiang (romanization)
การขึ้นเสียง (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From ขึ้น (kʉ̂n, “to move or go up (on, onto, etc); to be up (on)”) + เสียง (sǐiang, “sound”).


คำสัญญา

From คำ (kam, “word”) + สัญญา (sǎn-yaa, “promise”).

แค่จากนี้ไปเราไม่ปล่อยมือ ให้เป็นคำสัญญา ว่าทุกวินาทีจากนี้จะมีแค่เรา

kɛ̂ɛ jàak níi bpai rao mâi bplɔ̀i mʉʉ · hâi bpen kam-sǎn-yaa · wâa túk wí-naa-tii jàak níi jà mii kɛ̂ɛ rao

From now on, we won't let go. Let it be our vow, that every second from now on, it'll just be us.


ขฺลา

th-noun

ขฺลา • (klǎa)

From Angkorian Old Khmer ខ្លា (khlā), from Pre-Angkorian Old Khmer ក្លា (klā, “tiger”).
Doublet of ขาล (kǎan), a Vietic loan via Angkorian Old Khmer.


เครื่องเพชร

th-noun

เครื่องเพชร • (krʉ̂ʉang-pét)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.pʰet̚˦˥/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เพชร (pét)


นาฏกรรม

From นาฏ (nâat, “dance; performance”) + กรรม (gam, “act; action; activity”).

(elegant) dramatic play; dramatic performance; dance.


ขี้หน้า

th-noun

ขี้หน้า • (kîi-nâa)

/kʰiː˥˩.naː˥˩/

com

ขี้ (kîi) + หน้า (nâa)


เอไอ

artificial intelligence
artificial intelligence

(artificial intelligence) artificial intelligence


บัคเก็ต

th-noun

บัคเก็ต • (bák-gêt)


กระดาด

กระดาด • (grà-dàat)

Alocasia macrorrhizos
Alocasia macrorrhizos#Translingual

(botany) giant taro (Alocasia macrorrhizos)


ฝูงชน

/fuːŋ˩˩˦.t͡ɕʰon˧/


ไข้ป่า

ไข้ป่า • (kâi-bpàa)

From ไข้ (kâi, “fever”) + ป่า (bpàa, “wild”).


จับไข้

th-verb

จับไข้ • (jàp-kâi) (abstract noun การจับไข้)

jàp-kâi (romanization)
การจับไข้ (abstract-noun)

From จับ (jàp, “catch”) + ไข้ (kâi, “fever”).


ฅิง

คิง คิง#Thai


เมืองท่า

th-noun

เมืองท่า • (mʉʉang-tâa)

/mɯa̯ŋ˧.tʰaː˥˩/


เมม

2024 February 23, “วิธีเคลียร์พื้นที่มือถือช่วยเพิ่มพื้นที่ แก้ปัญหาหน่วยความจำเต็ม ใช้ได้ทุกรุ่น ทำอย่างไร มาดูกัน”, in sanook.com:

มือถือเมมเต็ม

(slang, computing) memory: the part of a computer in which certain information subject to recall is stored.


เมม

2019 October 30, “รู้หรือไม่ครับว่า ก่อนเข้าสู่การเป็นเมมวง BNK48 เคยแสดงละครในรายการวิกนี้สีชมพูมาก่อน”, in pantip.com:

เป็นเมมวง...

2021 October 17, TrunksTH, “kson ที่ว่ากันว่าเป็นอดีตเมมจาก hololive ล่าสุดมีการเดบิวต์เป็น VTuber อีกรอบแล้ว!”, in online-station.net:

อดีตเมมจาก...

(slang) member (of a body of persons, organisation, etc).


สื่อสังคม

สื่อสังคม • (sʉ̀ʉ-sǎng-kom)

/sɯː˨˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/

สื่อ (sʉ̀ʉ) + สังคม (sǎng-kom), calque of English social media.

com

สื่อ (sʉ̀ʉ) + สังคม (sǎng-kom)


การขนส่ง

ขนส่ง ขนส่ง#Thai


การขนส่งสาธารณะ

th-noun

การขนส่งสาธารณะ • (gaan-kǒn-sòng-sǎa-taa-rá-ná)

/kaːn˧.kʰon˩˩˦.soŋ˨˩.saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.naʔ˦˥/

การขนส่ง (gaan-kǒn-sòng) + สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná).

com

th:การขนส่งสาธารณะ


การตัดสิน

ตัดสิน ตัดสิน#Thai


การตัดสินใจ

ตัดสินใจ ตัดสินใจ#Thai

abstract noun of ตัดสินใจ (dtàt-sǐn-jai)


ทางแก้

th-noun

ทางแก้ • (taang-gɛ̂ɛ)

/tʰaːŋ˧.kɛː˥˩/

solution (an act, plan or other means, used or proposed, to solve a problem)


กาสาวพัสตร์

กาสาวพัสตร์ • (gaa-sǎa-wá-pát)


เกลือแกง

เกลือแกง • (glʉʉa-gɛɛng)

/klɯa̯˧.kɛːŋ˧/

เกลือ (glʉʉa) + แกง (gɛɛng).

com

เกลือ (glʉʉa) + แกง (gɛɛng)


คติพจน์

th-noun

คติพจน์ • (ká–dtì–pót)


วัตถุที่ประสงค์

head

วัตถุที่ประสงค์

Compound of วัตถุ (wát-tù, “object”) + ที่ (tîi, “that; which”) + ประสงค์ (bprà-sǒng, “to want; to desire”), literally “object which is wanted”. Now clipped as วัตถุประสงค์ (wát-tù-bprà-sǒng).

th-l

วัตถุประสงค์

วัตถุประสงค์ (wát-tù-bprà-sǒng)

1931, สมาหารหิตะคดี (โป๊ โปรคุปต์), ขุน, “หมวด ห”, in พจนานุกรมกฎหมาย, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 382:

หนังสือบริคณห์สนธิต้องมีรายการดั่งนี้...(๓) วัตถุที่ประสงค์ของบริษัท

nǎng-sʉ̌ʉ-bɔɔ-rí-kon-sǒn-tí dtɔ̂ng mii raai-gaan dàng-níi ... (sǎam) · wát-tù-tîi-bprà-sǒng kɔ̌ɔng bɔɔ-rí-sàt

The memorandum of incorporation must contain the following items...(3) the objectives of the company

1932 June 27, “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชชกาลที่ ๗, พระนคร: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, page 149:

คณะกรรมการราษฎรมีอำนาจและหน้าที่ดำเนิรการ...ตามวัตถุที่ประสงค์ของสภา

ká-ná-gam-má-gaan-râat-sà-dɔɔn mii am-nâat lɛ́ nâa-tîi dam-nəən gaan ... dtaam wát-tù-tîi-bprà-sǒng kɔ̌ɔng sà-paa

The People's Committee has the powers and duties to carry out actions...in accordance with the objectives of the House.

1940, กระทรวงมหาดไทย, “ลักษณะการบริหารและกิจการบางอย่างในแคว้นลาว”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 31:

วัตถุที่ประสงค์ในการตั้งกองทหารในจังหวัดทหารบกที่ ๕ นี้ก็เพื่อจะป้องกันการรุกรานและการกบฏ...

wát-tù-tîi-bprà-sǒng nai gaan-dtâng gɔɔng tá-hǎan nai jang-wàt-tá-hǎan-bòk tîi · hâa · níi gɔ̂ pʉ̂ʉa jà bpɔ̂ng-gan gaan-rúk-raan lɛ́ gaan-gà-bòt ...

The objectives of the establishment of a military body in this Fifth Army Province are to prevent invasions and insurrections...

(formal, obsolete) object; objective; goal; purpose; aim; target


ปีงบประมาณ

th-noun

ปีงบประมาณ • (bpii-ngóp-bprà-maan) (classifier ปี)

bpii-ngóp-bprà-maan (romanization)
ปี (classifier)

(law, finance, accounting) fiscal year; budget year; tax year. (For Thailand, it counts from October 1 to September 30 and names for next year.)


ยุคน้ำแข็ง

ยุคน้ำแข็ง • (yúk-nám-kɛ̌ng)

/juk̚˦˥.nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

ยุค (yúk) + น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng).

com

ยุค (yúk) + น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng)

th:ยุคน้ำแข็ง


แอนิเมชัน

th-noun

แอนิเมชัน • (ɛɛ-ní-mee-chân)

/ʔɛː˧.ni˦˥.meː˧.t͡ɕʰan˥˩/

th:แอนิเมชัน


รูปพรรณ

Compound of รูป (rûup, “shape”) + พรรณ (pan, “colour”), literally “shape and colour”. Compare Lao ຣູບປະພັນ (rūp pa phan).

com+

1931, เรื่องพระเจ้าปทุมสุริวงศ สร้างพระนครวัด นครธม, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 21:

ข้าพเจ้าไม่รู้จักรูปพรรณแลนามบิดาข้าพเจ้า

kâa-pá-jâao mâi rúu-jàk rûup-bpà-pan lɛɛ naam bì-daa kâa-pá-jâao

I know not the identity and name of my sire.

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 52, page 637:

ในกรณีออกหมายจับ ต้องระบุชื่อหรือรูปพรรณของบุคคลที่จะจับ

nai gɔɔ-rá-nii ɔ̀ɔk mǎai-jàp · dtɔ̂ng rá-bù chʉ̂ʉ rʉ̌ʉ rûup-bpà-pan kɔ̌ɔng bùk-kon tîi jà jàp

In case of issuing an arrest warrant, the name or identity of the person to be arrested must be specified.

1940, กระทรวงมหาดไทย, “การปกครองส่วนกลางของแคว้นลาว”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 18:

ค่าทำตั๋วพิมพ์รูปพรรณสัตว์พาหนะ

kâa tam dtǔua pim rûup-bpà-pan sàt-paa-hà-ná

the costs of producing a printed certificate of identity of beast of burden

(formal) physical appearance; physical characteristics; outward look

1752, “ทรงพระกรุณาให้สร้างบานประตูมุกสำหรับพระอุโบสถวัดบรมพุทธาราม พระนครศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๒๒๙๕ ในรัชกาลสมเด็จพระบรมโกศ”, in ประชุมจดหมายเหตุสมัยอยุธยา, พระนคร: สำนักนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 57:

พระราชทานช่างผู้ได้ทำการมุกทั้งปวง เสื้อผ้ารูปพรรณทองเงินแลเงินตราเป็นอันมาก

prá-râat-chá-taan châang pûu dâai tam gaan múk táng-bpuuang · sʉ̂ʉa-pâa rûup-bpà-pan tɔɔng ngən lɛɛ ngən-dtraa bpen-an-mâak

A great amount of clothes, gold and silver jewelry, and money was granted to all the artisans who had done the pearl works.

(formal) item of personal adornment, especially one made of gold or silver


ชื่อจริง

th-noun

ชื่อจริง • (chʉ̂ʉ-jing)

/t͡ɕʰɯː˥˩.t͡ɕiŋ˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + จริง (jing, “actual”).


เหมืองหิน

th-noun

เหมืองหิน • (mʉ̌ʉang-hǐn)

/mɯa̯ŋ˩˩˦.hin˩˩˦/

เหมือง (mʉ̌ʉang) + หิน (hǐn).

com

เหมือง (mʉ̌ʉang) + หิน (hǐn)


คนบาป

เขาเชื่อว่าคนบาปทุกคนควรสำนึกผิด

kǎo chʉ̂ʉa wâa kon-bàap túk-kon kuuan sǎm-nʉ́k-pìt

He believes that all sinners should repent.


โภคกิจ

Compound of โภค (pôok, “wealth”) + กิจ (gìt, “activity; affair”)

com+

1932 June 30, “บันทึกลับ”, in แผนพัฒนาการเมืองไปสู่การปกครองระบอบประชาธิปไตย ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. ๒๔๖๙–๒๔๗๕), 4th edition, สถาบันพระปกเกล้า, published 2002, →ISBN, page 315:

ที่ประชุมก็ขัดข้องว่ากำลังเป็นเวลาโภคกิจตกต่ำ

tîi-bprà-chum gɔ̂ kàt-kɔ̂ng wâa gam-lang bpen wee-laa pôok-ká-gìt dtòk-dtàm

The meeting then objected, saying [it] was the time the economy was declining.


ที่ประชุม

Compound of ที่ (tîi, “place; that”) + ประชุม (bprà-chum, “to meet”), literally “meeting place; [people] that meet”

2021 June 11, “ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง การอนุมัติพระราชกำหนด รวม ๒ ฉบับ”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๑๓๘, number ๓๙ ก, page 19:

ที่ประชุมได้พิจารณาและลงมติอนุมัติพระราชกำหนด

tîi-bprà-chum dâai pí-jaa-rá-naa lɛ́ long má-dtì à-nú-mát prá-râat-chá-gam-nòt

The meeting has considered and passed a resolution to approve the emergency decree.

2021 March 16, “ไทยเข้าเป็นสมาชิกลำดับที่ ๘๘ ของที่ประชุมแห่งกรุงเฮกว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล เพื่อร่วมกำหนดทิศทางกฎหมายระหว่างประเทศ และดูแลกิจกรรมข้ามพรมแดนของประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ”, in mfa.go.th:

เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเฮกยื่นตราสารต่อที่ประชุมแห่งกรุงเฮกว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล

èek-àk-krá-râat-chá-tûut tai · nɔɔ · grung hék yʉ̂ʉn dtraa-sǎan dtɔ̀ɔ tîi-bprà-chum hɛ̀ng grung hék wâa-dûai gòt-mǎai-rá-wàang-bprà-têet-pà-nɛ̀ɛk-ká-dii-bùk-kon

The Thai ambassador at The Hague submitted the instrument to the Hague Conference on Private International Law.

(formal, collective) the people attending or forming a meeting, assembly, or the like


แกแล

th-noun

แกแล • (gɛɛ-lɛɛ)

cockspur thorn (Maclura cochinchinensis)


ลัดวิเจีย

ลัดวิเจีย • (lát-wí-jiia)


ถุงมือจิ้งจอก

ถุงมือจิ้งจอก • (tǔng-mʉʉ-jîng-jɔ̀ɔk)

/tʰuŋ˩˩˦.mɯː˧.t͡ɕiŋ˥˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/

Calque of English foxglove. From ถุงมือ (tǔng-mʉʉ, “glove”) + จิ้งจอก (jîng-jɔ̀ɔk, “fox”).


ไทแรนโนซอรัส

th-noun

ไทแรนโนซอรัส • (tai-rɛɛ-noo-sɔɔ-rás)

Borrowed from translingual Tyrannosaurus.


ขัว

ขัว • (kǔua)

Cognate with Isan ขัว, Lao ຂົວ (khūa), Northern Thai ᨡ᩠ᩅᩫ (xua¹), Khün ᨡ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦃ (ẋo), Tai Dam ꪄꪺ (khua), Shan ၶူဝ် (khǒ), Tai Nüa ᥑᥨᥝᥴ (xów), Ahom 𑜁𑜤𑜈𑜫 (khuw).


สมรสเท่าเทียม

head

สมรสเท่าเทียม

Compound of สมรส (sǒm-rót, “marriage”) + เท่าเทียม (tâo-tiiam, “equal”), literally “equal marriage”. Possibly calque of English marriage equality.

com+

2024 September 26, “ประกาศแล้วกฎหมายสมรสเท่าเทียม มีผลใช้บังคับ 22 ม.ค. 68”, in thaigov.go.th:

เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24)...หรือกฎหมายสมรสเท่าเทียม

wép-sái râat-chá-gìt-jaa-nú-bèek-sǎa pə̌əi-prɛ̂ɛ · pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ · gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít · (chà-bàp tîi · yîi-sìp sìi) ... rʉ̌ʉ gòt-mǎai sǒm-rót-tâo-tiiam

The Royal Gazette website published the Civil and Commercial Code Amendment Act (No 24)...or the marriage equality law.

2024 June 19, ไชยพัฒน์ ธรรมชุตินันท์, “สมรสเท่าเทียม ก้าวสำคัญกฎหมายครอบครัวไทย: สาระสำคัญและเรื่องที่ยังไปไม่ถึง”, in the101.world:

บทความนี้จะอธิบายถึงหลักการสำคัญที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียม

bòt-kwaam níi jà à-tí-baai tʉ̌ng làk-gaan sǎm-kan tîi mii gaan-gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm dooi · pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ · sǒm-rót-tâo-tiiam

This article will explain about the significant principles which have been amended by the Marriage Equality Act.

2024 June 18, “กม. สมรสเท่าเทียมผ่านแล้ว สร้างประวัติศาสตร์ชาติแรกอาเซียน”, in thaipbs.or.th:

มติที่ประชุม สว. ไฟเขียวร่าง กม. สมรสเท่าเทียม

má-dtì tîi-bprà-chum · swà. · fai-kǐao râang · gɔɔ-mɔɔ · sǒm-rót-tâo-tiiam

The Senate meeting resolved to greenlight the draft marriage equality law.


ฝีพาย

Compound of ฝี (fǐi, “member of a pair”) + พาย (paai, “oar”)

(archaic) scull (either of a pair of oars)

(of a royal or racing boat) oarsman; rower


ตระลาการ

th-noun

ตระลาการ • (dtrà-laa-gaan) (classifier คน)

dtrà-laa-gaan (romanization)
คน (classifier)

Uncertain. Compare Lao ຕະລາການ (ta lā kān, “judge; court official”). See also Thai ตุลาการ (dtù-laa-gaan).


กระลาการ

ตระลาการ ตระลาการ#Thai

(archaic) Alternative form of ตระลาการ (dtrà-laa-gaan)


กรมการ

From Sanskrit क्रम (krama, “step, method; proceeding or functioning step by step; etc”) + कार (kāra, “doing; doer”). By surface analysis, กรม (grom) + การ (gaan).

surface analysis

(law, historical) administrative or advisory council of a city outside the capital

1933, อนุสรณ์สิทธิกรรม (บัว ณ นคร), หลวง, “พงษาวดารเมืองนครศรีธรรมราช”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 53, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 108:

ข้างเมืองพัทลุง เจ้าเมืองกรมการได้แจ้งว่า เมืองชุมพร เมืองสงขลา เมืองนครศรีธรรมราช เสียแก่ข้าศึกแล้ว

kâang mʉʉang pát-tá-lung · jâao mʉʉang grom-má-gaan dâai jɛ̂ɛng wâa · mʉʉang chum-pɔɔn · mʉʉang sǒng-klǎa · mʉʉang ná-kɔɔn-sǐi-tam-má-râat · sǐia gɛ̀ɛ kâa-sʉ̀k lɛ́ɛo

As for the town of Phatthalung, the town ruler [and] councillors had been informed that the town of Chum Phon, the town of Songkhla, [and] the town of Nakhon Si Thammarat had already been lost to the enemy.

1875, ราชวรานุกูล (เวก บุณยรัตพันธุ์), พระยา, “เจ้าพระยาภูธราภัยยกกองทัพไปปราบฮ่อ”, in จดหมายเหตุเรื่องเจ้าพระยาภูธราภัยยกกองทัพไปปราบฮ่อ, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1923, page 108:

กรมการผู้ใหญ่ผู้น้อยเมืองพิไชย เมืองสวรรคโลก...มาพร้อมกันณที่อยู่ข้าพเจ้า

grom-má-gaan pûu-yài pûu-nɔ́ɔi mʉʉang pí-chai · mʉʉang sà-wǎn-ká-lôok ... maa prɔ́ɔm-gan nɔɔ tîi-yùu kâa-pá-jâao

Senior [and] junior councillors of Phichai Town, Sawankhalok Town...arrived all together at my residence.

1811, “ตั้งพระบริรักษ์ภูเบศร์เป็นพระยานครศรีธรรมราช”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 2, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, published 1914, page 45:

ให้กรมการฟังบังคับบัญชาพระยานครศรีธรรมราชคนใหม่แต่ซึ่งชอบด้วยราชการ

hâi grom-má-gaan fang bang-káp-ban-chaa prá-yaa ná-kɔɔn-sǐi-tam-má-râat kon mài dtɛ̀ɛ sʉ̂ng chɔ̂ɔp dûai râat-chá-gaan

The councillors shall only listen to the commands of the new phraya of Nakhon Si Thammarat which are proper for the public service.

(law, historical) member of such council


พุ่มพวง

From พุ่ม (pûm, “bush”) + พวง (puuang, “cluster”)

com

โรค โรค#Thai


แพมเพิส

th-noun

แพมเพิส • (pɛɛm-pə̂ət)

/pʰɛːm˧.pʰɤːt̚˥˩/


วักกะ

วักกะ • (wák-gà)


ปศุสัตว์

ปศุสัตว์ • (bpà-sù-sàt)


คนแปลกหน้า

คนแปลกหน้า • (kon-bplɛ̀ɛk-nâa)

From คน (kon) + แปลก (bplɛ̀ɛk) + หน้า (nâa).


สากกะเบือ

สากกะเบือ • (sàak-gà-bʉʉa)


เบือ

เบือ • (bʉʉa)

Inherited from Proto-Tai *ɓɯəᴬ (“flour”).
Cognate with Zhuang mba and mbw (dialectal), Zuojiang Zhuang mbwe.


ตาลซ่าน

ตาล (dtaan, “palmyra palm”) + ซ่าน (sâan, “to spread”)

com

branched comb fern, Schizaea dichotoma, a species of fern.


โทโทษ

/tʰoː˧.tʰoːt̚˥˩/

โท (too) + โทษ (tôot), literally “penalized second tone”.

ไม้เอก ไม้เอก#Thai

ไม้โท ไม้โท#Thai

โคลง โคลง#Thai

ง่าย ง่าย#Thai

หง้าย หง้าย#Thai

เล่น เล่น#Thai

เหล้น เหล้น#Thai

a kind of Thai word that is normally spelled with the first tone mark (ไม้เอก (mái-èek)) but then spelled with the second tone mark (ไม้โท (mái-too)), in order to fit in the tone-forced poem (โคลง (kloong)), and it is still pronounced the same. For example, ง่าย (ngâai) becomes หง้าย, เล่น (lên) becomes เหล้น (hlêen). Some words are already the obsolete spellings.


เอกโทษ

th-noun

เอกโทษ • (èek-tôot)

/ʔeːk̚˨˩.tʰoːt̚˥˩/

เอก (èek) + โทษ (tôot), literally “penalized first tone”.

com

ไม้โท ไม้โท#Thai

ไม้เอก ไม้เอก#Thai

โคลง โคลง#Thai

เข้า เข้า#Thai

เค่า เค่า#Thai

ถ้า ถ้า#Thai

ท่า ท่า#Thai

a kind of Thai word that is normally spelled with the second tone mark (ไม้โท (mái-too)) but then spelled with the first tone mark (ไม้เอก (mái-èek)), in order to fit in the tone-forced poem (โคลง (kloong)), and it is still pronounced the same. For example, เข้า (kâo) becomes เค่า (kâo), ถ้า (tâa) becomes ท่า (tâa). Some words are already the obsolete spellings.


ส้มป่อย

th-noun

ส้มป่อย • (sôm-bpɔ̀i)

→ English: sompoi

ส้ม (sôm, “orange”) + ปอย (bpɔɔi, “tuft”)


คำขอ

th-noun

คำขอ • (kam-kɔ̌ɔ)

/kʰam˧.kʰɔː˩˩˦/


ช่องลม

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.lom˧/


ประภาส

ประภาส • (bprà-pâat)


ความสงสัย

สงสัย สงสัย#Thai


ข้อสงสัย

ข้อสงสัย • (kɔ̂ɔ-sǒng-sǎi)

/kʰɔː˥˩.soŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

ข้อ (kɔ̂ɔ) + สงสัย (sǒng-sǎi).

com

ข้อ (kɔ̂ɔ) + สงสัย (sǒng-sǎi)


สิ้นหวัง

th-noun

สิ้นหวัง • (sîn-wǎng)

com

สิ้น (sîn) + หวัง (wǎng)


การฉีกหน้า

/kaːn˧.t͡ɕʰiːk̚˨˩.naː˥˩/

ฉีกหน้า ฉีกหน้า#Thai


สถานเลี้ยงเด็ก

th-noun

สถานเลี้ยงเด็ก • (sà-tǎan-líiang-dèk)

สถาน (sà-tǎan) + เลี้ยง (líiang) + เด็ก (dèk).

com

nursery (a school for pre-school children)


การลงทะเบียน

ลงทะเบียน ลงทะเบียน#Thai

abstract noun of ลงทะเบียน (long-tá-biian)


การจดทะเบียน

จดทะเบียน จดทะเบียน#Thai

abstract noun of จดทะเบียน (jòt-tá-biian)


ปืนไทยประดิษฐ์

th-noun

ปืนไทยประดิษฐ์ • (bpʉʉn-tai-bprà-dìt) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-tai-bprà-dìt (romanization)
กระบอก (classifier)

Compound of ปืน (bpʉʉn, “firearm”) + ไทย (tai, “Thai”) + ประดิษฐ์ (bprà-dìt, “invent”), literally “Thai-invented firearm”

com+

2024 June 2, “รวบหนุ่มซุกปืนไทยประดิษฐ์คาขนส่งหมอชิต”, in thaipbs.or.th:

ตำรวจฝ่ายป้องกันและปราบปรามจับกุมนายบัญญพนต์ (สงวนนามสกุล) อายุ 24 ปี พร้อมของกลางปืนไทยประดิษฐ์ 1 กระบอก

dtam-rùuat fàai bpɔ̂ng-gan lɛ́ bpràap-bpraam jàp-gum naai ban-yá-pon · (sà-ngǔuan naam-sà-gun) · aa-yú · yîi-sìp sìi · bpii · prɔ́ɔm kɔ̌ɔng-glaang bpʉʉn-tai-bprà-dìt · nʉ̀ng · grà-bɔ̀ɔk

The Police's Prevention and Suppression Department arrested Nai Banyaphon (family name reserved), aged 24 years, together with exhibits [including] one Thai-invented firearm.

2024 December 14, “ตำรวจตั้งด่านรวบวัยรุ่นพกปืนไทยประดิษฐ์ อ้างกล้วคู่อริต่างสถาบันจะมาก่อกวน”, in siamrath.co.th:

พบอาวุธปืนไทยประดิษฐ์ ขนาด38 ซุกซ่อนอยู่ในถุงเท้าด้านขวาที่นายนกสวมใส่

póp aa-wút bpʉʉn-tai-bprà-dìt · kà-nàat sǎam bpɛ̀ɛt · súk-sɔ̂ɔn yùu nai tǔng-táao dâan kwǎa tîi naai nók sǔuam-sài

A weapon, a 38 size Thai-invented firearm, was found hidden in the right sock worn by Nai Nok.

(law) a type of illegal homemade firearm invented in Thailand, often used amongst juvenile delinquents


พายุฝนฟ้าคะนอง

th-noun

พายุฝนฟ้าคะนอง • (paa-yú-fǒn-fáa-ká-nɔɔng)

From พายุ (paa-yú, “storm”) + ฝน (fǒn, “rain”) + ฟ้า (fáa, “air”) + คะนอง (ká-nɔɔng, “wild”).


การละอายใจ

ละอายใจ ละอายใจ#Thai


ความละอายใจ

ละอายใจ ละอายใจ#Thai


กระดานขาว

Calque of English whiteboard, กระดาน (grà-daan) + ขาว (kǎao).


การเจรจา

เจรจา เจรจา#Thai


ฉันทะ

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰaʔ˦˥/

Borrowed from Pali chanda (“intention; desire; will”); ultimately from Sanskrit छन्द (chanda, “delight; liking; pleasure”). Cognate with Old Khmer chanda, Modern Khmer ឆន្ទ (chɑɑchɑntɔɔ), Lao ສັນທະ (san tha).

der

(elegant, literary, poetic) pleasure, contentment; satisfaction, gratification; adoration, admiration

1926 October 27, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “คำนำ”, in พระราชกำหนดวิธีปกครองหัวเมืองครั้งแผ่นดินพระเจ้าท้ายสระ, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page ก:

มอบฉันทะให้พระยาศรีสุริยพาหะมาแจ้งความยังหอพระสมุดวชิรญาณ

mɔ̂ɔp chǎn-tá hâi prá-yaa sǐi sù-rí-yá paa-hà maa jɛ̂ɛng-kwaam yang hɔ̌ɔ-prá-sà-mùt wá-chí-rá-yaan

granted authorisation to Phraya Sisuriyaphaha to notify the Wachirayan Royal Library

2022 November 6, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒๓) พ.ศ. ๒๕๖๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 139, number 69A, page 4:

ผู้ถือหุ้นหรือผู้รับมอบฉันทะจากผู้ถือหุ้น

pûu tʉ̌ʉ hûn rʉ̌ʉ pûu ráp mɔ̂ɔp chǎn-tá jàak pûu tʉ̌ʉ hûn

shareholders or persons obtaining authorisation from shareholders

(formal) endorsement; permission; authorisation


ข้าหลวง

kâa-lǔuang (romanization)
คน (classifier)

Compound of ข้า (kâa, “servant”) + หลวง (lǔuang, “royal”)

com+

/kʰaː˥˩.lua̯ŋ˩˩˦/

(archaic) royal servant; royal attendant

1860 November 16, “หนังสือสมเด็จเจ้าฟ้าทะละหะถึงพระยาคทาธรธรณินทร์ผู้ช่วยราชการเมืองพระตะบอง”, in ไทยสถาปนากษัตริย์เขมร, พระนคร: สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1962, page 57:

พระยาอนุชิตชาญไชยผู้เป็นข้าหลวงซึ่ง...ให้ออกมาประจำณเมืองพระตะบอง...ฟังราชการเมืองเขมร

prá-yaa à-nú-chít chaan chai pûu bpen kâa-lǔuang sʉ̂ng ... hâi ɔ̀ɔk maa bprà-jam nɔɔ mʉʉang prá-dtà-bɔɔng ... fang râat-chá-gaan mʉʉang kà-měen

Phraya Anuchitchanchai, who was the official that...[had been] sent out to be stationed in the town of Phra Tabong ... to hear intelligence [about] the Khmer kingdom

1886, “คำให้การพระกำแหงพลศักดิ์”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 70, พระนคร: กรมศิลปากร, published 1941, page 218:

เจ้าพระยาบดินทรเดชาจึงให้ข้าหลวง...ออกไปปักปันเขตต์แดน

jâao-prá-yaa bɔɔ-din dee-chaa jʉng hâi kâa-lǔuang ... ɔ̀ɔk bpai bpàk-bpan kèet-dɛɛn

Chaophraya Bodindecha then sent officials...out to delimit the frontiers.

1927, จดหมายเหตุเก่า เรื่อง พระเจ้าแผ่นดินกรุงศรีอยุธยาแต่งทูตไทยไปนมัสการพระมาลัยเจดีย์เมืองหงสา, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, page 4:

ข้าหลวงทั้งปวงบอกว่า...มาแต่กรุงศรีอยุธยา...เจ้าอยู่หัวใช้ให้มาชัณศูจน์ดูพระมาไลยเจดีย์

kâa-lǔuang táng-bpuuang bɔ̀ɔk wâa ... maa dtɛ̀ɛ grung sǐi à-yút-tá-yaa ... jâao-yùu-hǔua chái hâi maa chan-ná-sùut duu prá maa-lai jee-dii

All the officials said that...[they] came from the Kingdom of Glorious Ayutthaya...[and had been] directed by the Lord Over the Heads to come [here] to check [and] inspect the Divine Malai Pagoda.

(archaic) crown servant; public servant; public official

1914, “พงษาวดารเมืองไทรบุรี (ตามฉบับที่มีอยู่ในศาลาลูกขุน)”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 2, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, page 86:

เจ้าพระยาไทรบุรีได้ไปปฤกษาราชการกับข้าหลวงเมืองภูเก็จ

jâao-prá-yaa sai-bù-rii dâai bpai bprʉ̀k-sǎa râat-chá-gaan gàp kâa-lǔuang mʉʉang puu-gèt

The chaophraya of Sai Buri had gone to confer with the governor of Phuket Town [about] government affairs.

1928, “ผู้วายชนม์”, in ปัญญาสชาดก, volume 19, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 1:

รับราชการเป็นผู้ช่วยข้าหลวงมณฑลนครราชสิมา

ráp-râat-chá-gaan bpen pûu-chûai kâa-lǔuang mon-ton ná-kɔɔn-râat-chá-sì-maa

served as an assistant governor of Nakhon Ratchasima Circle

2023 October 16, “การเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ ระหว่างวันที่ ๑๕-๑๗ ต.ค. ๒๕๖๖”, in mfa.go.th:

หารือกับนายฟิลิปโป กรันดี ข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติที่ห้องสัตตบงกช

hǎa-rʉʉ gàp naai fí-líp-bpôo · gran-dîi · kâa-lǔuang yài pûu-líi-pai hɛ̀ng sà-hà-bprà-chaa-châat tîi hɔ̂ng sàt-dtà-bong-gòt

consulted with Mr Filippo Grandi, United Nations High Commissioner for Refugees, at Sattabongkot Room

commissioner: person commissioned to perform certain functions


ข้าหลวง

kâa-lǔuang (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰaː˥˩.lua̯ŋ˩˩˦/

(zoology) the fish Scolopsis ciliata of the family Nemipteridae

(zoology) the fish Channa marulioides of the family Channidae


ข้าหลวงใหญ่

th-noun

ข้าหลวงใหญ่ • (kâa-lǔuang-yài) (classifier คน)

kâa-lǔuang-yài (romanization)
คน (classifier)

Calque of English high commissioner. By surface analysis, ข้าหลวง (kâa-lǔuang, “commissioner”) + ใหญ่ (yài, “great; grand”).

surface analysis

ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ

kâa-lǔuang-yài sìt-tí-má-nút-sà-yá-chon hɛ̀ng sà-hà-bprà-chaa-châat

United Nations High Commissioner for Human Rights


การเสี่ยง

เสี่ยง เสี่ยง#Thai


อบาย

Borrowed from Pali apāya, ultimately Sanskrit अपाय (apāya, “danger, destruction”).

bor

นรกภูมิ นรกภูมิ#Thai

ติรัจฉานภูมิ ติรัจฉานภูมิ#Thai

เปรตวิสัยภูมิ เปรตวิสัยภูมิ#Thai

อสุรกายภูมิ อสุรกายภูมิ#Thai

(Buddhist cosmology) any of the following four inferior realms inhabited by sinful creatures: นรกภูมิ, ติรัจฉานภูมิ, เปรตวิสัยภูมิ, อสุรกายภูมิ


นิรยะ

th-noun

นิรยะ • (ní-rá-yá)

Borrowed from Pali niraya, ultimately Sanskrit निरय (niraya, “hell, going to destruction”).


หัวองคชาต

/hua̯˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

Compound of หัว (hǔua) + องคชาต (ong-ká-châat).


แสงจันทร์

th-noun

แสงจันทร์ • (sɛ̌ɛng-jan)

/sɛːŋ˩˩˦.t͡ɕan˧/

แสง (sɛ̌ɛng) + จันทร์ (jan).

com

แสง (sɛ̌ɛng) + จันทร์ (jan)


โรงงานนรก

th-noun

โรงงานนรก • (roong-ngaan-ná-rók) (classifier แห่ง)

roong-ngaan-ná-rók (romanization)
แห่ง (classifier)

Compound of โรงงาน (roong-ngaan, “factory”) + นรก (ná-rók, “hell”), literally “hell factory”.

com+

2022 September 23, “เพลิงไหม้โรงงานนรกสู่การเรียกร้องสิทธิสตรีและสิทธิแรงงานในสหรัฐอเมริกา”, in silpa-mag.com:

pləəng mâi roong-ngaan-ná-rók sùu gaan-rîiak-rɔ́ɔng sìt-tí sà-dtrii lɛ́ sìt-tí rɛɛng-ngaan nai sà-hà-rát-à-mee-rí-gaa

[From] the fire [that] burnt a hell factory to the demand for women's rights and labour rights in the United States of America

2013 May 17, “โรงงานนรกที่บังกลาเทศ เบื้องหลังแฟชั่นสวยงามคือเลือดและชีวิต”, in mgronline.com:

roong-ngaan-ná-rók tîi bang-glaa-têet · bʉ̂ʉang-lǎng fɛɛ-chân sǔai-ngaam kʉʉ lʉ̂ʉat lɛ́ chii-wít

Hell factories in Bangladesh: Behind the fine fashion are blood and lives

2013 February 20, “โรงงานนรกสำหรับแรงงานหญิงในบังกลาเทศ”, in gotomanager.com:

โรงงานเย็บผ้าที่เป็นเหมือนความฝันที่จะเปลี่ยนชีวิตจึงกลายเป็นโรงงานนรกที่ต้องทำงานด้วยความเสี่ยงทุกวัน

roong-ngaan yép pâa tîi bpen mʉ̌ʉan kwaam-fǎn tîi jà bplìian chii-wít jʉng glaai bpen roong-ngaan-ná-rók tîi dtɔ̂ng tam-ngaan dûai kwaam-sìiang túk-wan

The garment sewing factory that was like a dream to change [their] lives thus turned into a hell factory where [they] had to work with risk every day.


เทคโนโลยีสารสนเทศ

th-noun

เทคโนโลยีสารสนเทศ • (ték-noo-loo-yii-sǎa-rá-sǒn-têet)

/tʰek̚˦˥.noː˧.loː˧.jiː˧.saː˩˩˦.ra˦˥.son˩˩˦.tʰeːt̚˥˩/

Calque of English information technology, also analogous to เทคโนโลยี (ték-noo-loo-yii) + สารสนเทศ (sǎa-rá-sǒn-têet).

com

information technology
information technology


โสมแดง

/soːm˩˩˦.dɛːŋ˧/

Compound of โสม (sǒom, “ginseng”) + แดง (dɛɛng, “red”)


การค้นพบ

ค้นพบ ค้นพบ#Thai


การค้นหา

ค้นหา ค้นหา#Thai


การจับมือ

th-noun

การจับมือ • (gaan-jàp-mʉʉ)

จับมือ จับมือ#Thai


ช็อกโกแลตร้อน

ช็อกโกแลตร้อน • (chɔ́k-goo-lɛ́t-rɔ́ɔn)

/t͡ɕʰɔk̚˦˥.koː˧.lɛt̚˦˥.rɔːn˦˥/

Calque of English hot chocolate. By surface analysis, ช็อกโกแลต (chɔ́k-goo-lɛ́t, “chocolate”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”).


วัยหนุ่มสาว

th-noun

วัยหนุ่มสาว • (wai-nùm-sǎao)


การกระทืบ

การกระทืบ • (gaan-grà-tʉ̂ʉp)

กระทืบ กระทืบ#Thai


การเหยียบ

การเหยียบ • (gaan-yìiap)

เหยียบ เหยียบ#Thai


ตราประทับ

ตราประทับ • (dtraa-bprà-táp) (classifier อัน)

dtraa-bprà-táp (romanization)
อัน (classifier)


ลัญจกร

ลัญจกร • (lan-jà-gɔɔn)


ร้านหนังสือ

ร้านหนังสือ • (ráan-nǎng-sʉ̌ʉ)

/raːn˦˥.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

ร้าน (ráan) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ).

com

ร้าน (ráan) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ)


ร้านขายหนังสือ

th-noun

ร้านขายหนังสือ • (ráan-kǎai-nǎng-sʉ̌ʉ)

/raːn˦˥.kʰaːj˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

ร้าน (ráan) + ขาย (kǎai) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ).


ธงชาติ

/tʰoŋ˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

ธง (tong, “flag”) + ชาติ (châat, “country”).


เด็กเวร

th-noun

เด็กเวร • (dèk-ween)

From เด็ก (dèk, “child; kid”) + เวร (ween, “misfortune”).

com

(informal) A troublesome, annoying, or problematic child; a brat.


เด็กแสบ

th-noun

เด็กแสบ • (dèk-sɛ̀ɛp)

/dek̚˨˩.sɛːp̚˨˩/

From เด็ก (dèk, “child; kid”) + แสบ (sɛ̀ɛp, “mischievous; troublemaker”).

com

(informal) A mischievous or naughty child; a troublemaker, often used in a playful or teasing way.


เด็กนรก

th-noun

เด็กนรก • (dèk-nrók)

From เด็ก (dèk, “child; kid”) + นรก (ná-rók, “hell”).

com

(informal) A very troublesome or difficult child, often used as a strong insult or when expressing extreme frustration.


ภาคแสดง

th-noun

ภาคแสดง • (pâak-sà-dɛɛng)

/pʰaːk̚˥˩.sa˨˩.dɛːŋ˧/


คุณลักษณะ

คุณลักษณะ • (kun-ná-lák-sà-nà)

คุณ (kun) + ลักษณะ (lák-sà-nà), compare Lao ຄຸນລັກສະນະ (khun lak sa na), Khmer គុណលក្ខណៈ (kun lĕəkkhaʼnaʼ).


สภานายก

สภานายก • (sà-paa-naa-yók) (classifier คน)

sà-paa-naa-yók (romanization)
คน (classifier)

Compound of สภา (sà-paa, “assembly; council; etc”) + นายก (naa-yók, “chief”). Compare Khmer សភានាយក (sâphéanéaykâ), Lao ສະພານາຍົກ (sa phā nk).

com+

1896 August 26, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “ประกาศเปลี่ยนตำแหน่งเสนาบดี”, in กฎหมายไทย คือพระราชบัญญัติและประกาศซึ่งตั้งขึ้นในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้ทรงพระคุณธรรมอันประเสริฐ, volume 6, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วิชากร, page 1970:

แลเปนสภานายกของรัฐมนตรีสภานั้นด้วยตามตำแหน่ง

lɛɛ bpen sà-paa-naa-yók kɔ̌ɔng rát-tà-mon-dtrii-sà-paa nán dûai dtaam-dtam-nɛ̀ng

and is the president ex officio of that Council of State also

1896 September 21, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “พระราชบัญญัติตั้งข้าหลวงพิเศษสำหรับจัดการแก้ไขธรรมเนียมศาลยุติธรรมหัวเมืองทั้งปวง รัตนโกสินทรศก ๑๑๕”, in กฎหมายไทย คือพระราชบัญญัติและประกาศซึ่งตั้งขึ้นในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้ทรงพระคุณธรรมอันประเสริฐ, volume 6, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วิชากร, page 1974:

กองข้าหลวงพิเศษนี้...มีข้าหลวงพิเศษประจำการ ๓ นายรวมทั้งสภานายก

gɔɔng kâa-lǔuang pí-sèet níi ... mii kâa-lǔuang pí-sèet bprà-jam-gaan · sǎam · naai ruuam-táng sà-paa-naa-yók

This group of special commissioners...has three regular special commissioners, including the chairperson.

1944, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็ดพระเจ้าบรมวงส์เทอ กรมพระยา, “นิทานที่ 9 เรื่องหนังสือหอหลวง”, in นิทานโบรานคดี, พระนคร: กรมสิลปากร, page 114:

เวลานั้นฉันเปนสภานายกหอพระสมุดสำหรับพระนคร

wee-laa nán chǎn bpen sà-paa-naa-yók hɔ̌ɔ-prá-sà-mùt sǎm-ràp prá-ná-kɔɔn

At that time, I was the president of the Royal Library of the Kingdom.

(elegant, of a committee, assembly, council, etc) chief; chair; president

assembly; council; etc; assembly; council; etc


สะเออะ

th-noun

สะเออะ • (sà-ə̀)

/sa˨˩.ʔɤʔ˨˩/

a condiment made from raw meat squeezed in lime juice


กำด้น

c. 14th century, “พระไอยการลักษณวิวาทตีด่ากัน”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง, volume 2, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1930, page 280:

ตีกันถูกที่สำคัญตาย...คือตีถูกที่กำด้น ๑ ต้นฅอ ๑ จมูก...

dtii gan tùuk tîi sǎm-kan dtaai ... kʉʉ dtii tùuk tîi gam-dôn · nʉ̀ng · dtôn-kɔɔ · nʉ̀ng · jà-mùuk ...

[The following are considered cases of] beating each other [and] hitting a critical place [which can result in] death...namely, beating [in which] a blow [is delivered] at the occiput, nape, nose […]


นางโลม

naang-loom (romanization)
คน (classifier)

Compound of นาง (naang, feminine prefix) + โลม (loom, “to seduce”), literally “seductress”

com+

2016 August 17, โรม บุนนาค, “เมื่อ ร. ๕ เที่ยวกลางคืน ประพาสถิ่นนางโลม พิสูจน์นางตีนเล็ก รัดตีนให้ล้นขึ้นบน”, in mgronline.com:

mʉ̂ʉa · rɔɔ · hâa · tîao-glaang-kʉʉn · bprà-pâat tìn naang-loom

When King Rama V had a night out [and] visited a prostitutes’ site

2020 August 25, Toiisan, ““โคมแดงแห่งโยชิวาระ” รื่นเริงเพื่อเริงรมย์และเสพสมอารมณ์หมายกับนางโลม”, in unlockmen.com:

แหล่งพักอาศัยของนางโลมจะถูกเรียกว่ายูคาคุ

lɛ̀ng pák-aa-sǎi kɔ̌ɔng naang-loom jà tùuk rîiak wâa yuu-kaa-kú

The residential sites of prostitutes would be known as yūkaku.

2021 December 14, Elle Thailand, “โลกของนางโลมในภาพยนตร์ Memoirs of Geisha ที่เหล่าเกอิชาตัวจริงไม่ปลื้ม”, in today.line.me:

lôok kɔ̌ɔng naang-loom nai pâap-pá-yon · Memoirs · of · Geisha

The world of the prostitutes in the film Memoirs of Geisha


ศาสนสถาน

th-noun

ศาสนสถาน (classifier แห่ง or ที่)

ศาสน + สถาน (sà-tǎan).

com

ศาสน + สถาน (sà-tǎan)

(formal, religion) place of worship; house of worship.


กัง

From *kaŋᴬ (“ape”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ກັງ (kang), Northern Thai ᨠᩢ᩠ᨦ, Khün ᨠᩢ᩠ᨦ.
In Northern Tai, cognate with Zhuang gaeng (“ape”).

Macaca nemestrina
Macaca nemestrina#Translingual


สัปทน

sàp-bpà-ton (romanization)
คัน (classifier)
สับปะทน (alternative archaic dated obsolete)

Uncertain. Compare Lao ສັບປະທົນ (sap pa thon).

1827, จดหมายเหตุเรื่องปราบขบถเวียงจันท์, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1926, page 32:

แม่ทัพไทยนั้นข้าพเจ้าเห็นยืนกั้นสัปทน

mɛ̂ɛ-táp tai nán kâa-pá-jâao hěn yʉʉn gân sàp-bpà-ton

I saw Thai military commanders standing, shaded [with] sappathon.

1915, อมรวงษ์วิจิตร (หม่อมราชวงศ์ปฐม คเนจร), หม่อม, “พงษาวดารหัวเมืองมณฑลอิสาณ”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 4, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 99:

เครื่องยศส่วนเจ้าเมืองคือถาดหมากเงิน ๑ คนโทเงิน ๑ สัปทนแพร ๑...

krʉ̂ʉang-yót sùuan jâao mʉʉang kʉʉ tàat màak ngən · nʉ̀ng · kon-too ngən · nʉ̀ng · sàp-bpà-ton prɛɛ · nʉ̀ng ...

The insignia of rank for the town ruler were a silver tray [for containing] paan, a silver ewer, a silk sapphathon […]

พระยา พระยา#Thai

a type of large umbrella with a long handle, formerly used as an insignia of rank by noblemen ranking higher than พระยา (prá-yaa), now used to provide shade to sacred objects, priests, etc


โรงแรมจิ้งหรีด

th-noun

โรงแรมจิ้งหรีด • (roong-rɛɛm-jîng-rìit)

/roːŋ˧.rɛːm˧.t͡ɕiŋ˥˩.riːt̚˨˩/

Compound of โรงแรม (roong-rɛɛm, “hotel”) + จิ้งหรีด (jîng-rìit, “cricket”), literally “cricket hotel”. First used around 1970.

com+

(slang, dated) fleabag (seedy, rundown hotel)


ภัณฑารักษ์

th-noun

ภัณฑารักษ์ • (pan-taa-rák) (classifier คน)

pan-taa-rák (romanization)
คน (classifier)

Compound of ภัณฑ (pan-tá-, “things”) + อารักษ์ (“guardian”)

com+

(formal) curator (person in charge of a collection, as at a museum)


เสาวนี

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระยอดฟ้า”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, กรุงเทพฯ: โบราณคดีสโมสร, published 1912, page 17:

จึงมีพระเสาวนีสั่งพระยาราชภักดี...

jʉng mii prá sǎo-wá-nii sàng prá-yaa râat-chá pák-dii ...

[She] then gave a command ordering Phraya Ratchaphakdi [to...]

1897 October 10, “พระราชบัญญัติว่าด้วยอั้งยี่ รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 14, number 28, page 379:

พระราชเสาวนีสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี...ให้ประกาศให้ทราบทั่วกันว่า

prá râat-chá sǎo-wá-nii sǒm-dèt-prá-naang-jâao sǎo-wá-paa pɔ̀ng sǐi ... hâi bprà-gàat hâi sâap tûua-gan wâa

[It is] the royal command of Her Majesty Queen Saovabha Phongsri...that [it be] announced for general knowledge as follows:

เสาวนีย์ เสาวนีย์#Thai


แชมป์

th-noun

แชมป์ • (chɛ́m)


การวิจารณ์

วิจารณ์ วิจารณ์#Thai


แท็บเล็ตคอมพิวเตอร์

แท็บเล็ตคอมพิวเตอร์ • (tɛ́p-lèt-kɔm-piu-dtə̂ə)

/tʰɛp̚˦˥.let̚˨˩.kʰɔm˧.pʰiw˧.tɤː˥˩/

/tʰɛp̚˦˥.let̚˨˩.kʰɔm˧.pʰiw˦˥.tɤː˥˩/

แท็บเล็ต (tɛ́p-lèt) + คอมพิวเตอร์ (kɔm-piu-dtə̂ə)


งานรื่นเริง

th-noun

งานรื่นเริง • (ngaan-rʉ̂ʉn-rəəng)

/ŋaːn˧.rɯːn˥˩.rɤːŋ˧/

งาน (ngaan) + รื่น (rʉ̂ʉn) + เริง (rəəng).


กองทัพอากาศ

th-noun

กองทัพอากาศ • (gɔɔng-táp-aa-gàat)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/


อภิมหาอำนาจ

อภิมหาอำนาจ • (à-pí-má-hǎa-am-nâat)

อภิ (à-pí) + มหา (má-hǎa) + อำนาจ (am-nâat). Compare with Lao ອະພິມະຫາອຳນາດ (ʼa phi ma hā ʼam nāt), Khmer អភិមហាអំណាច (ʼaʼphiʼ mĕəʼhaa ʼɑmnaac).

cog

ອະພິມະຫາອຳນາດ


ผู้คุมวิญญาณ

th-noun

ผู้คุมวิญญาณ • (pûu-kum-win-yaan) (classifier ตน)

pûu-kum-win-yaan (romanization)
ตน (classifier)

Compound of ผู้ (pûu, agent noun prefix) + คุม (kum, “to control; to guard”) + วิญญาณ (win-yaan, “soul”). Coined by Waleeporn Wangsuekul, translator of Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, first published in 2001, from the fact that dementors are employed to guard Azkaban and can suck souls.


เครื่องตัดหญ้า

th-noun

เครื่องตัดหญ้า • (krʉ̂ʉang-dtàt-yâa)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tat̚˨˩.jaː˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + ตัด (dtàt, “to cut”) + หญ้า (yâa, “grass”). Compare Lao ເຄື່ອງຕັດຫຍ້າ (khư̄ang tat nyā).

cog

ເຄື່ອງຕັດຫຍ້າ

Lao ເຄື່ອງຕັດຫຍ້າ (khư̄ang tat nyā)

lawnmower (a machine used to cut grass).


เครื่องว่าง

th-noun

เครื่องว่าง • (krʉ̂ʉang-wâang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.waːŋ˥˩/

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ว่าง (wâang).

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ว่าง (wâang)


ภาพยนตร์เงียบ

th-noun

ภาพยนตร์เงียบ • (pâap-pá-yon-ngîiap)

ภาพยนตร์ (pâap-pá-yon) + เงียบ (ngîiap).


พันธกรณี

Compound of พันธ (pan-tá-, “commitment”) + กรณี (gɔɔ-rá-nii, “case; event; matter”)

com+

1991 February 23, “ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ ๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 108, number 32, page 17:

จะปฏิบัติตามพันธกรณีในสนธิสัญญาหรือข้อตกลงที่ทำไว้กับนานาประเทศ

jà bpà-dtì-bàt dtaam pan-tá-gɔɔ-rá-nii nai sǒn-tí-sǎn-yaa rʉ̌ʉ kɔ̂ɔ-dtòk-long tîi tam wái gàp naa-naa-bprà-têet

will comply with the obligations under the treaties or agreements which have been concluded with foreign countries

2024 February 8, “คำสั่งศาลอาญา ในคดีหมายเลขแดงที่ พศ ๗๖/๒๕๖๔ ความอาญา ระหว่าง กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ผู้ร้อง นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ผู้คัดค้าน เรื่อง ร้องขอให้ศาลมีคำสั่งระงับการทำให้แพร่หลายซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์”, in ศาลอาญา, page 7:

มีพันธกรณีในการปกป้องสิทธิมนุษยชนตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน

mii pan-tá-gɔɔ-rá-nii nai gaan-bpòk-bpɔ̂ng sìt-tí-má-nút-sà-yá-chon dtaam bpà-dtin-yaa-sǎa-gon-wâa-dûai-sìt-tí-má-nút-sà-yá-chon

has the obligation to protect human rights in accordance with the Universal Declaration of Human Rights


ชนิดของคำ

th-noun

ชนิดของคำ • (chá-nít-kɔ̌ɔng-kam)

/t͡ɕʰa˦˥.nit̚˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦.kʰam˧/

ชนิด (chá-nít) + ของ (kɔ̌ɔng) + คำ (kam).


หนม

ขนม ขนม#Thai

(colloquial, childish) Synonym of ขนม (kà-nǒm).


ตู้อาหาร

/tuː˥˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/


พรุก

th-noun

พรุก • (prúk)

พรุ่ง พรุ่ง#Thai


ฆาตกรรมหมู่

ฆาตกรรมหมู่ • (kâat-dtà-gam-mùu)


พิกัดอัตรา

พิกัดอัตรา • (pí-gàt-àt-dtraa)


ภาษีศุลกากร

ภาษี (paa-sǐi) + ศุลกากร (sǔn-lá-gaa-gɔɔn).


คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก

th-noun

คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก • (kɔm-piu-dtə̂ə-nóot-búk)

คอมพิวเตอร์ (kɔm-piu-dtə̂ə) + โน้ตบุ๊ก (nóot-búk)


หมูออมสิน

th-noun

หมูออมสิน • (mǔu-ɔɔm-sǐn)

/muː˩˩˦.ʔɔːm˧.sin˩˩˦/

Compound of หมู (mǔu, “pig”) + ออม (ɔɔm, “to save”) + สิน (sǐn, “money”), literally “money-saving pig”

com+

2025 February 2, “หัวขโมยลักเงินบริจาคผ้าป่า หมูออมสิน ตามร้านค้า”, in ch7.com:

hǔua-kà-mooi lák ngən bɔɔ-rí-jàak pâa-bpàa · mǔu-ɔɔm-sǐn · dtaam ráan-káa

Thieves stole phapa donation money [and] piggy banks from shops


ปฏิปักษ์

th-noun

ปฏิปักษ์ • (bpà-dtì-bpàk)


อุเบกขา

อุเบกขา • (ù-bèek-kǎa)

/ʔu˨˩.beːk̚˨˩.kʰaː˩˩˦/

From Pali upekkhā (“equanimity”), from upa (“near; toward”) + īkṣ (“to look; gaze”) + -ā (“nominal suffix”); ultimately from Sanskrit उपेक्षा (upekṣā, idem), itself from उप (upa, idem) + एक्ष (ekṣa, idem) + -ा (idem). Cognate with Khmer ឧបេក្ខា (ʼupeekkhaa) and Lao ອຸເພັກຂາ (ʼu phek khā).

(Buddhist) equanimity; even‑mindedness; impartiality.

2021 June 11, “พรหมวิหาร 4 ธรรมะสำหรับผู้นำ และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น มีอะไรบ้าง?”, in ไทยรัฐ, ไทยรัฐ:

4. Upekkhā (อุเบกขา): equanimity, maintaining a neutral, impartial mind; not adding to the suffering of one who is in distress.

(Buddhist) the fourth of the “divine abidings” (พรหมวิหาร) in Buddhist practice.


คนตัดหญ้า

คนตัดหญ้า • (kon-dtàt-yâa)

From คน (kon, “person”) + ตัด (dtàt, “to cut”) + หญ้า (yâa, “grass”). Compare Lao ຄົນຕັດຫຍ້າ (khon tat nyā).

com

mower, lawnmower (a person who cuts grass).


ใบปัดน้ำฝน

From ใบ (bai, “something hollow or flat”) + ปัด (bpàt, “to wipe or sweep”) + น้ำ (náam, “water”) + ฝน (fǒn, “rain”).

windscreen wiper (UK), windshield wiper (US).


เครื่องบินทิ้งระเบิด

th-noun

เครื่องบินทิ้งระเบิด • (krʉ̂ʉang-bin-tíng-rá-bə̀ət)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧.tʰiŋ˦˥.ra˦˥.bɤːt̚˨˩/

From เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane”) + ทิ้งระเบิด (tíng-rá-bə̀ət, “to bomb”).

com

en-เครื่องบินทิ้งระเบิด-th-noun-BdqWKI7~


เครื่องบินดำทิ้งระเบิด

th-noun

เครื่องบินดำทิ้งระเบิด • (krʉ̂ʉang-bin-dam-tíng-rá-bə̀ət)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧.dam˧.tʰiŋ˦˥.ra˦˥.bɤːt̚˨˩/

From เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane”) + ดำ (dam, “to dive”) + ทิ้ง (tíng, “to drop”) + ระเบิด (rá-bə̀ət, “bomb”).

com

dive bomber (an aircraft that drops bombs in a dive).

en-เครื่องบินดำทิ้งระเบิด-th-noun-pndjaWTE


เครื่องบินดำดิ่งทิ้งระเบิด

th-noun

เครื่องบินดำดิ่งทิ้งระเบิด • (krʉ̂ʉang-bin-dam-dìng-tíng-rá-bə̀ət)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧.dam˧.diŋ˨˩.tʰiŋ˦˥.ra˦˥.bɤːt̚˨˩/

From เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane”) + ดำ (dam, “to dive”) + ดิ่ง (dìng, “to go down”) + ทิ้ง (tíng, “to drop”) + ระเบิด (rá-bə̀ət, “bomb”).

com

en-เครื่องบินดำดิ่งทิ้งระเบิด-th-noun-pndjaWTE


เครื่องบินทิ้งระเบิดตอร์ปิโด

th-noun

เครื่องบินทิ้งระเบิดตอร์ปิโด • (krʉ̂ʉang-bin-tíng-rá-bə̀ət-dtɔɔ-bpì-doo)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧.tʰiŋ˦˥.ra˦˥.bɤːt̚˨˩.tɔː˧.pi˨˩.doː˧/

From เครื่องบินทิ้งระเบิด (krʉ̂ʉang-bin-tíng-rá-bə̀ət, “bomber”) + ตอร์ปิโด (dtɔɔ-bpì-doo, “torpedo”) or เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane”) + ทิ้งระเบิดตอร์ปิโด (tíng-rá-bə̀ət-dtɔɔ-bpì-doo, “to torpedo”).

com

เครื่องบินทิ้งระเบิด

ทิ้งระเบิดตอร์ปิโด

torpedo bomber (an aircraft that carries and drops torpedoes).

en-เครื่องบินทิ้งระเบิดตอร์ปิโด-th-noun-yAueDJRj


โคช

th-noun

โคช • (kóot)

(รถ~) coach (a bus that travels for longer distances).


รถโคช

รถโคช • (rót-kôot)


ปั้นหยา

bpân-yǎa (romanization)
หลัง (classifier)

Believed to be from Classical Persian پنجه (“paw”), originally referring to an image representing a hand of Husayn ibn Ali, traditionally housed in a shrine with hipped roof.

(architecture) building with hipped roof


เรือใหญ่

เรือใหญ่ • (rʉʉa-yài)

From เรือ (rʉʉa, “boat, ship”) + ใหญ่ (yài, “large”).


พายุฟ้าคะนอง

th-noun

พายุฟ้าคะนอง • (paa-yú-fáa-ká-nɔɔng)

/pʰaː˧.ju˦˥.faː˦˥.kʰa˦˥.nɔːŋ˧/

From พายุ (paa-yú, “storm”) + ฟ้า (fáa, “air”) + คะนอง (ká-nɔɔng, “wild”).


พ่อทูนหัว

th-noun

พ่อทูนหัว • (pɔ̂ɔ-tuun-hǔua)

/pʰɔː˥˩.tʰuːn˧.hua̯˩˩˦/

Compound of พ่อ (pɔ̂ɔ) + ทูนหัว (tuun-hǔua)


แม่ทูนหัว

th-noun

แม่ทูนหัว • (mɛ̂ɛ-tuun-hǔua)

/mɛː˥˩.tʰuːn˧.hua̯˩˩˦/

Compound of แม่ (mɛ̂ɛ) + ทูนหัว (tuun-hǔua)


รถขุด

th-noun

รถขุด • (rót-kùt)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + ขุด (kùt, “to dig”).

com

digger, excavator (vehicle used for digging).


ไก่ตัวเมีย

From ไก่ (gài, “chicken”) + ตัวเมีย (dtuua-miia, “female”).


ลูกแกะ

th-noun

ลูกแกะ • (lûuk-gɛ̀)

/luːk̚˥˩.kɛʔ˨˩/

From ลูก (lûuk, “child”) + แกะ (gɛ̀, “sheep”).


ลูกวัว

From ลูก (lûuk, “child”) + วัว (wuua, “cattle, cow, bull”).

calf (young of cattle, either a cow or bull).


ลูกม้า

th-noun

ลูกม้า • (lûuk-máa)

From ลูก (lûuk, “child”) + ม้า (máa, “horse”).


ลูกหมี

lûuk-mǐi (romanization)
ตัว (classifier)

/luːk̚˥˩.miː˩˩˦/

Compound of ลูก (lûuk, “child”) + หมี (mǐi, “bear”).


ลูกลา

From ลูก (lûuk, “child”) + ลา (laa, “donkey”).


ลูกสิงโต

From ลูก (lûuk, “child”) + สิงโต (sǐng-dtoo, “lion”).


รถไฟไอน้ำ

From รถไฟ (rót-fai, “train”) + ไอน้ำ (ai-náam, “steam”).

steam train (train pulled by a steam locomotive).


รถโดยสาร

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + โดยสาร (dooi-sǎan, “to travel”).

bus (a large road vehicle that carries many passengers).


รถโดยสารสองชั้น

th-noun

รถโดยสารสองชั้น • (rót-dooi-sǎan-sɔ̌ɔng-chán)

/rot̚˦˥.doːj˧.saːn˩˩˦.sɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰan˦˥/

From รถโดยสาร (rót-dooi-sǎan, “bus”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”) + ชั้น (chán, “floor, level”).

com

double-decker bus (bus with two floors or levels).


ประจำทาง

From ประจำ (bprà-jam, “regular”) + ทาง (taang, “way”).

regular way, regular route (used for travel).


รถโดยสารประจำทาง

th-noun

รถโดยสารประจำทาง • (rót-dooi-sǎan-bprà-jam-taang)

/rot̚˦˥.doːj˧.saːn˩˩˦.pra˨˩.t͡ɕam˧.tʰaːŋ˧/

From รถโดยสาร (rót-dooi-sǎan, “bus”) + ประจำทาง (bprà-jam-taang, “regular route”).

com

bus, city bus (bus that carries people across a city).


เรือสำราญ

th-noun

เรือสำราญ • (rʉʉa-sǎm-raan)

From เรือ (rʉʉa, “boat, ship”) + สำราญ (sǎm-raan, “happy, joyful”).

com

cruise ship (passenger ship used for pleasure voyages).


เรือบรรทุกเครื่องบิน

th-noun

เรือบรรทุกเครื่องบิน • (rʉʉa-ban-túk-krʉ̂ʉang-bin)

From เรือ (rʉʉa, “boat, ship”) + บรรทุก (ban-túk, “to load”) + เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin, “airplane”).

com

aircraft carrier (warship used for carrying and launching fixed-wing aircraft).

en-เรือบรรทุกเครื่องบิน-th-noun-1tZpIdEL


วัวตัวเมีย

From วัว (wuua, “cattle, cow”) + ตัวเมีย (dtuua-miia, “female”).


วัวตัวผู้

From วัว (wuua, “cattle, cow, bull”) + ตัวผู้ (dtuua-pûu, “male”).


สิงโตตัวเมีย

From สิงโต (sǐng-dtoo, “lion”) + ตัวเมีย (dtuua-miia, “female”).


เสือตัวเมีย

th-noun

เสือตัวเมีย • (sʉ̌ʉa-dtuua-miia)

From เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”) + ตัวเมีย (dtuua-miia, “female”).


วัวตอน

From วัว (wuua, “cattle, cow, bull, ox”) + ตอน (dtɔɔn, “to castrate”).


แกะตัวเมีย

From แกะ (gɛ̀, “sheep”) + ตัวเมีย (dtuua-miia, “female”).


แกะตัวผู้

th-noun

แกะตัวผู้ • (gɛ̀-dtuua-pûu)

/kɛʔ˨˩.tua̯˧.pʰuː˥˩/

From แกะ (gɛ̀, “sheep”) + ตัวผู้ (dtuua-pûu, “male”).


แกะตอน

th-noun

แกะตอน • (gɛ̀-dtɔɔn)

/kɛʔ˨˩.tɔːn˧/

From แกะ (gɛ̀, “sheep”) + ตอน (dtɔɔn, “to castrate”).


แพะตอน

th-noun

แพะตอน • (pɛ́-dtɔɔn)

/pʰɛʔ˦˥.tɔːn˧/

From แพะ (pɛ́, “goat”) + ตอน (dtɔɔn, “to castrate”).


ผึ้งหึ่ง

th-noun

ผึ้งหึ่ง • (pʉ̂ng-hʉ̀ng)

/pʰɯŋ˥˩.hɯŋ˨˩/

From ผึ้ง (pʉ̂ng, “bee”) + หึ่ง (hʉ̀ng, “loud deep hum”).


ทิ้งระเบิดตอร์ปิโด

th-noun

ทิ้งระเบิดตอร์ปิโด • (tíng-rá-bə̀ət-dtɔɔ-bpì-doo)

/tʰiŋ˦˥.ra˦˥.bɤːt̚˨˩.tɔː˧.pi˨˩.doː˧/

From ทิ้งระเบิด (tíng-rá-bə̀ət, “to bomb”) + ตอร์ปิโด (dtɔɔ-bpì-doo, “torpedo”).

com

to torpedo (to strike or sink a ship with torpedoes or undermine or destroy any endeavor with a powerful attack).


เอลาฬุก

ee-laa-lúk (romanization)
เอลาลุ (alternative)


เปศัสการิน

bpee-sàt-sà-gaa-rin (romanization)
เปศัสการี (alternative)

From Sanskrit पेशस्कारिन् (peśaskārin, “wasp”).


เสบียง

sà-biiang (romanization)
สเบียง (alternative obsolete)
สะเบียง (alternative obsolete)

Possibly from Khmer ស្បៀង (sbiəng, “food supply”). Cognate with Lao ສະບຽງ (sa bīang).

1921, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “อธิบาย”, in กลอนเพลงยาวนิราศ เรื่องรบพม่าที่ท่าดินแดง, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page ข:

ทัพที่ยกมา...เอาไชยชนะไทยไม่ได้ ด้วยขัดข้องในการลำเลียงเสบียง

táp tîi yók maa ... ao chai-chá-ná tai mâi-dâi · dûai kàt-kɔ̂ng nai gaan-lam-liiang sà-biiang

The troops that [had] marched in...were unable to gain victory over the Thais due to inconvenience in relaying food supplies.

1912, พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, page 10:

พระเจ้าหงษาวดีขัดเสบียงยกกองทัพกลับ

prá-jâao hǒng-sǎa-wá-dii kàt sà-biiang yók gɔɔng-táp glàp

The king of Haṃsāvatī, having a food supply inconvenience, brought [his] army back.

1361, “พระไอยการลักษณผัวเมีย”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง, volume 2, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1939, page 18:

เรือนท่านเคยอยู่ อู่ท่านเคยนอน หมอนท่านเคยเรียง เสบียงท่านเคยกิน

rʉʉan tâan kəəi yùu · ùu tâan kəəi nɔɔn · mɔ̌ɔn tâan kəəi riiang · sà-biiang tâan kəəi gin

Their house [you] used to live [in], their cradle [you] used to lie [in], their pillows [you] used to order, their rations [you] used to devour.

(figurative) any supply or resource for future use


กรพินธุ์

th-noun

กรพินธุ์ • (gɔɔ-rá-pin)

Derived from กุรุพินท์ (gù-rú-pin), from Sanskrit कुरुविन्द (kuruvinda) or Pali kuruvinda.


กุรุพินท์

กุรุพินท์ • (gù-rú-pin)

From Sanskrit कुरुविन्द (kuruvinda, “ruby”) or Pali kuruvinda (“ruby”)


ปัทมราค

bpàt-tá-má-râak (romanization)
ประทุมราค (alternative)
ปัทมราช (alternative)

From Sanskrit पद्मराग (padmarāga, “ruby”), Compare Pali padumarāga.


ปัทมราช

bpàt-tá-má-râat (romanization)
ประทุมราค (alternative)
ปัทมราค (alternative)

Derived from ปัทมราค (bpàt-tá-má-râak), from Sanskrit पद्मराग (padmarāga, “ruby”). Compare Pali padumarāga


ไตรมาส

Compound of ไตร (dtrai, “three”) + มาส (mâat, “month”), literally “three months”


ฉลามปากเป็ด

th-noun

ฉลามปากเป็ด • (chà-lǎam-bpàak-bpèt) (classifier ตัว)

chà-lǎam-bpàak-bpèt (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.laːm˩˩˦.paːk̚˨˩.pet̚˨˩/

From ฉลาม (chà-lǎam, “shark”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + เป็ด (bpèt, “duck”), literally “duck-mouth shark”.

affix

ปลา ปลา#Thai


กิ้งก่ามอนิเตอร์

th-noun

กิ้งก่ามอนิเตอร์ • (gîng-gàa-mɔɔ-ní-dtəə) (classifier ตัว)

gîng-gàa-mɔɔ-ní-dtəə (romanization)
ตัว (classifier)

/kiŋ˥˩.kaː˨˩.mɔː˧.ni˦˥.tɤː˧/

Calque of English monitor lizard, as กิ้งก่า (gîng-gàa, “lizard”) + มอนิเตอร์ (mɔɔ-ní-dtəə, “monitor”, itself a loanword from English monitor).

affix

itself a loanword from English <i class="Latn mention" lang="en">monitor</i>


มอนิเตอร์

th-noun

มอนิเตอร์ • (mɔɔ-ní-dtəə)

/mɔː˧.ni˦˥.tɤː˧/


ผู้แจ้งข่าว

ผู้แจ้งข่าว • (pûu-jɛ̂ɛng-kàao)

/pʰuː˥˩.t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰaːw˨˩/

ผู้ (pûu) + แจ้ง (jɛ̂ɛng) + ข่าว (kàao).

com

ผู้ (pûu) + แจ้ง (jɛ̂ɛng) + ข่าว (kàao)


สินแร่

th-noun

สินแร่ • (sǐn-rɛ̂ɛ)

/sin˩˩˦.rɛː˥˩/


สินไหม

สินไหม • (sǐn-mǎi)


สินไหมทดแทน

สินไหมทดแทน • (sǐn-mǎi-tót-tɛɛn)

Compound of สินไหม (sǐn-mǎi) + ทดแทน (tót-tɛɛn)


การมีอยู่

มีอยู่ มีอยู่#Thai


อเส

th-noun

อเส • (à-sěe)

/ʔa˨˩.seː˩˩˦/

(architecture) tie beam; a horizontal beam in roof structures.


อะเส

อะเส • (à-sěe)

/ʔa˨˩.seː˩˩˦/


เขตเวลา

เขตเวลา • (kèet-wee-laa) (classifier เขต)

kèet-wee-laa (romanization)
เขต (classifier)

Calque of English time zone. Equivalent to เขต (kèet) + เวลา (wee-laa).


สปาย

สายลับ สายลับ#Thai

(colloquial) Synonym of สายลับ (sǎai-láp)


การเจรจาสันติภาพ

การเจรจาสันติภาพ • (gaan-jee-rá-jaa-sǎn-dtì-pâap)

/kaːn˧.t͡ɕeː˧.ra˦˥.t͡ɕaː˧.san˩˩˦.ti˨˩.pʰaːp̚˥˩/

/kaːn˧.t͡ɕeːn˧.ra˦˥.t͡ɕaː˧.san˩˩˦.ti˨˩.pʰaːp̚˥˩/

การเจรจา (gaan-jee-rá-jaa) + สันติภาพ (sǎn-dtì-pâap).


สรวง

sǔuang (romanization)
สรรวง (alternative)

(archaic, now only found in combination) sky; heaven; paradise

(archaic, now only found in combination) god; deity


สโรชะ

sà-roo-chá (romanization)
สโรช (alternative)
สโรชา (alternative)
สโรชิน (alternative)
สโรชินี (alternative)
สาโรช (alternative)

/sa˨˩.roː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/

Learned borrowing from Sanskrit सरोज (saroja, literally “born in pond; born in lake”), from सरस् (saras, “water”) + ज (ja, “born”).


สโรชา

สโรชะ สโรชะ#Thai


ผักแพว

th-noun

ผักแพว • (pàk-pɛɛo)

pàk-pɛɛo (romanization)
ผักไผ่ (alternative)

/pʰak̚˨˩.pʰɛːw˧/

Compare Lao ຜັກແພວ (phak phǣu), Burmese ဖက်ဖယ် (hpakhpai) and Manipuri ꯐꯛꯄꯥꯢ (phakpāi).

Vietnamese coriander
Vietnamese coriander

praew leaf, Vietnamese coriander (Persicaria odorata syn. Polygonum odoratum)


กระติกน้ำร้อน

กระติกน้ำร้อน • (grà-dtìk-náam-rɔ́ɔn)

กระติก (grà-dtìk) + น้ำ (náam) + ร้อน (rɔ́ɔn).


รถไฟความเร็วสูง

th-noun

รถไฟความเร็วสูง • (rót-fai-kwaam-reo-sǔung)

รถไฟ (rót-fai) + ความเร็ว (kwaam-reo) + สูง (sǔung).


ฉากทัศน์

th-noun

ฉากทัศน์ • (chàak-tát)

/t͡ɕʰaːk̚˨˩.tʰat̚˦˥/

/t͡ɕʰaːk̚˨˩.ka˨˩.tʰat̚˦˥/

Compound of ฉาก (chàak, “scene”) + ทัศน์ (“sight”). First used in 2023.

com+

2025 May 7, “‘บีบเพื่อต่อรอง’ หรือ ‘ล้มทั้งชุด’ ฉากทัศน์ของคดีฮั้ว สว. และการกำเนิดของ ‘ขวาใหม่’ อันทรงพลัง”, in themomentum.co:

ฉากทัศน์ของคดีฮั้ว สว.

Scenarios of the senators' collusion case

2025 March 25, “3 ฉากทัศน์ "อภิปรายไม่ไว้วางใจ" ชี้ชะตานายกฯและครม. 26 มี.ค. รู้กัน อยู่ต่อ ยุบสภา หรือ เกมเปลี่ยน?”, in tnnthailand.com:

3 ฉากทัศน์อภิปรายไม่ไว้วางใจชี้ชะตานายกฯและ ครม.

sǎam · chàak-tát à-pí-bpraai mâi-wái-waang-jai chíi chá-dtaa naa-yók lɛ́ · kɔɔ-rɔɔ-mɔɔ

Three scenarios of the no-confidence debate [which would] tell the fate of the prime minister and the cabinet

2025 January 9, “3 ฉากทัศน์สงครามกลางเมืองเมียนมาในปี 2568”, in prachatai.com:

sǎam · chàak-tát sǒng-kraam-glaang-mʉʉang miian-maa nai bpii · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp bpɛ̀ɛt

Three scenarios of Myanmar civil war in the year 2568

2024 December 12, “วิเคราะห์ 3 ฉากทัศน์ที่เป็นไปได้ของอนาคตซีเรีย”, in bbc.com:

3 ฉากทัศน์ที่เป็นไปได้ของอนาคตซีเรีย

sǎam · chàak-tát tîi bpen-bpai-dâi kɔ̌ɔng à-naa-kót sii-riia

Three possible scenarios of Syria's future

(formal, neologism) scenario (expected or supposed sequence of events)


ลูกเหม็น

lûuk-měn (romanization)
ลูก (classifier)

Compound of ลูก (lûuk, “ball”) + เหม็น (měn, “smelly”), literally “smelly ball”

2021 April 27, “เรื่องน่ารู้ของ “ลูกเหม็น” สารเคมีอันตรายใกล้ตัวเรา”, in js100.com:

ห้ามทิ้งลูกเหม็นรวมถึงภาชนะที่บรรจุลงในแม่น้ำคูคลองแหล่งน้ำสาธารณะเด็ดขาดเพราะเป็นพิษร้ายแรงต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ

hâam tíng lûuk-měn ruuam-tʉ̌ng paa-chá-ná tîi ban-jù long nai mɛ̂ɛ-náam-kuu-klɔɔng lɛ̀ng-náam sǎa-taa-rá-ná dèt-kàat prɔ́ bpen-pít ráai-rɛɛng dtɔ̀ɔ sìng-mii-chii-wít nai náam

Positively do not discard mothballs as well as the receptacles that contain [them] into rivers [or] public sources of water because [they are] strongly toxic to living creatures in the water.

2021 April 20, “เรื่องน่ารู้ของ “ลูกเหม็น” สารเคมีอันตรายใกล้ตัวเรา”, in oryor.com:

ไม่ควรใช้ลูกเหม็นกับเสื้อผ้า ผ้าห่ม หรือของใช้ของเด็กและทารก

mâi kuuan chái lûuk-měn gàp sʉ̂ʉa-pâa · pâa-hòm · rʉ̌ʉ kɔ̌ɔng-chái kɔ̌ɔng dèk lɛ́ taa-rók

Mothballs should not be used with clothes, blankets, or utensils of children and toddlers.


เกมคอมพิวเตอร์

th-noun

เกมคอมพิวเตอร์ • (geem-kɔm-piu-dtə̂ə)

เกม (geem) + คอมพิวเตอร์ (kɔm-piu-dtə̂ə).


วิดีโอเกม

Borrowed from English video game or วิดีโอ (wí-dii-oo) + เกม (geem).


สวาท

th-noun

สวาท • (sà-wàat)


เหตุบรรเทาโทษ

head

เหตุบรรเทาโทษ

Calque of English mitigating circumstance. By surface analysis, เหตุ (hèet, “circumstance”) + บรรเทา (ban-tao, “to mitigate”) + โทษ (tôot, “penalty”), literally “penalty-mitigating circumstance”.

surface analysis

mitigating circumstance
mitigating circumstance


พุทธรักษา

Compound of พุทธ (pút, “Buddha”) + รักษา (rák-sǎa, “to protect”), literally “protected by Buddha”

com+

2016 March 23, “พลิกวิกฤตเจ๋ง ปลูกพุทธรักษาสู้แล้ง 4 เดือน ส่งออกนอก ฟันรายได้เป็นแสน”, in matichon.co.th:

เกษตรกร...สู้ภัยแล้งด้วยการปลูกต้นพุทธรักษา...600 ต้น...ขายได้ประมาณ 60,000 บาท

gà-sèet-dtrà-gɔɔn ... sûu pai-lɛ́ɛng dûai gaan-bplùuk dtôn pút-tá-rák-sǎa ... hòk rɔ́ɔi · dtôn ... kǎai dâai bprà-maan · hòk , mʉ̀ʉn · bàat

Agriculturists...cope with drought by growing canna lily plants. Six hundred plants...can be sold at 60,000 baht, approximately.

2023 June 9, “เขตหนองจอก ปรับปรุงภูมิทัศน์ ตัดหญ้า ปลูกพุทธรักษา เพิ่มพื้นที่สีเขียว และสีสันของมวลดอกไม้ริมทาง”, in pr-bangkok.com:

เขตหนองจอกปรับปรุงภูมิทัศน์ ...ปลูกพุทธรักษา เพิ่มพื้นที่สีเขียว...และสร้างสีสันตามถนน

kèet nɔ̌ɔng-jɔ̀ɔk bpràp-bprung-puu-mí-tát · ... bplùuk pút-tá-rák-sǎa · pə̂əm pʉ́ʉn-tîi-sǐi-kǐao ... lɛ́ sâang sǐi-sǎn dtaam tà-nǒn

Nong Chok district improves landscape [by]...growing canna lily to increase green spaces...and create colours along the streets.

canna lily (any of the flowering plants of the family Canna)


ทางขึ้น

th-noun

ทางขึ้น • (taang-kʉ̂n)

/tʰaːŋ˧.kʰɯn˥˩/


ทรัพย์สินส่วนบุคคล

ทรัพย์สินส่วนบุคคล • (sáp-sǐn-sùuan-bùk-kon)

ทรัพย์สิน (sáp-sǐn) + ส่วนบุคคล (sùuan-bùk-kon).


คนแลกเงิน

th-noun

คนแลกเงิน • (kon-lɛ̂ɛk-ngən)

/kʰon˧.lɛːk̚˥˩.ŋɤn˧/


ร่างพระราชบัญญัติ

ร่างพระราชบัญญัติ • (râang-prá-râat-chá-ban-yàt)

/raːŋ˥˩.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ban˧.jat̚˨˩/

ร่าง (râang) + พระราชบัญญัติ (prá-râat-chá-ban-yàt).

com

พระราชบัญญัติ


อายุขัย

th-noun

อายุขัย • (aa-yú-kǎi)


กบฎ

กบฎ • (gà-bòt)

1934, รวบรวมคำแถลงการณ์และประกาศต่าง ๆ ซึ่งรัฐบาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงสยามได้ประกาศแก่ข้าราชการฝ่ายทหาร พลเรือน และราษฎรทั่วไป รวมเล่ม ๑ ถึง ๖ แจกในงานพระราชทานเพลิงศพคณะนายทหารและนายตำรวจซึ่งเสียชีวิตในคราวปราบกบฏ พ.ศ. ๒๔๗๖ ณ ท้องสนามหลวง วันที่ ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๖, พระนคร: โรงพิมพ์ศรีกรุง, page 6:

ผู้วายชนม์ในการปราบกบฎ

who lost [his] life in the suppression of the rebellion

1932, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระดำรงราชานุภาพ, ประชุมพงศาวดาร, volume 56, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 3:

ญวนที่เมืองไซ่ง่อนเป็นกบฎต่อเจ้าเวียดนัมมินมาง

yuuan tîi mʉʉang sâi-ngɔ̂n bpen gà-bòt dtɔ̀ɔ jâao wîiat-nam min-maang

The Vietnamese at Sài Gòn city turned rebellious against the Vietnamese lord Minh Mạng.

กบฏ กบฏ#Thai


กบด

กบด • (gà-bòt)

1944, “พระราชประวัติบางตอนของสมเด็ดพระเจ้ากรุงธนบุรี (จากฉบับสมุดไทย) (พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข 2/ก101)”, in เรื่องของสมเด็ดพระเจ้ากรุงธนบุรี, พระนคร: กรมสิลปากร, page 17:

เจ้าพระยาอภัยราชา...คิดกบดจะเอาราชสมบัติถวายกรมหมื่นเทพพิพิธ

jâao-prá-yaa à-pai-raa-chaa ... kít gà-bòt jà ao râat-chá-sǒm-bàt tà-wǎai grom-má-mʉ̀ʉn têep pí-pít

Chaophraya Aphairacha...plotted rebellion, [intending] to take the royal throne for Krommamuen Thepphiphit.

1944, สมเด็ดพระเจ้าบรมวงส์เทอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “นิทานที่ 15 เรื่อง อั้งยี่”, in นิทานโบรานคดี, พระนคร: กรมสิลปากร, page 253:

เมื่อรัถบาลไนกรุงเทพฯได้รับโทรเลขว่าเกิดกบดที่เมืองพูเก็ต

mʉ̂ʉa rát-tà-baan nai grung-têep dâai-ráp too-rá-lêek wâa gə̀ət gà-bòt tîi mʉʉang puu-gèt

When the Government in Bangkok received a telegram that rebellion broke out in the town of Phuket

กบฏ กบฏ#Thai


รัชชกาล

1933, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, เสด็จประพาสคลองแสนแสบ, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 8:

พระยาศรีพิพัฒน์เป็นแม่ทัพยกออกไปปราบกบฏเมืองไทรในรัชชกาลที่ ๓

prá-yaa sǐi pí-pát bpen mɛ̂ɛ-táp yók ɔ̀ɔk bpai bpràap gà-bòt mʉʉang sai nai rát-chá-gaan tîi · sǎam

Phraya Siphiphat was the chief of the army [which] marched out to suppress treason in Sai Town in the third reign.

รัชกาล รัชกาล#Thai


กะทง

1917, “คำให้การจีนกั๊กเรื่องเมืองบาหลี”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 7, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, page 6:

มีกะทงใบตองล้อมกองเข้า ๗ กะทง...กะทงเนื้อสุกรย่างกะทง ๑ กะทงตับสุกรทอดกะทง ๑ กะทงไส้สุกรทอดน้ำมันกะทง ๑...

mii gà-tong bai-dtɔɔng lɔ́ɔm gɔɔng kâo · jèt · gà-tong ... gà-tong nʉ́ʉa-sù-gɔɔn yâang gà-tong · nʉ̀ng · gà-tong dtàp sù-gɔɔn tɔ̂ɔt gà-tong · nʉ̀ng · gà-tong sâi sù-gɔɔn tɔ̂ɔt nám-man gà-tong · nʉ̀ng ...

There were seven banana-leaf krathong surrounding the pile of rice […] One krathong [contained] roasted pork. One krathong [contained] fried pig livers. One krathong [contained] pig intestines fried in oil. […]

กระทง กระทง#Thai


เซอร์ไพรส์

เซอร์ไพรส์ • (səə-prai)