จังหวัด

จังหวัด • (jang-wàt) (classifier จังหวัด or แห่ง)

jang-wàt (romanization)
จังหวัด (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈັງຫວັດ (chang huat)

Borrowed from Old Khmer ចង្វាត៑ (caṅvāt), ចង្វាត្ត៑ (caṅvātt), ចង្វត៑ (caṅvat), ចង្វត្ត៑ (caṅvatt), ចំវត្ត៑ (caṃvatt), ចន្វត៑ (canvat, “bounded terrain; bounded territory; circumscription”), from ឆ្វាត៑ or ឆ្វត៑ (whence ฉวัด in Thai ฉวัดเฉวียน (chà-wàt-chà-wǐian) is from). Cognate with modern Khmer ចង្វាត (cɑɑcɑngviət).

bor+

(archaic) area; region; district; locality; territory

province: highest administrative division of Thailand, governed by ผู้ว่าราชการ (pûu-wâa-râat-chá-gaan), divided into อำเภอ (am-pəə, “districts”), กิ่งอำเภอ (“minor districts”), and ตำบล (dtam-bon, “subdistrict”), respectively

ผู้ว่าราชการ ผู้ว่าราชการ#Thai

อำเภอ อำเภอ#Thai

กิ่งอำเภอ กิ่งอำเภอ#Thai

ตำบล ตำบล#Thai

(judiciary) province: a type of area subject to the territorial jurisdiction of a ศาลจังหวัด (“provincial court”)

ศาลจังหวัด ศาลจังหวัด#Thai

similar administrative division, as department in France, prefecture in Japan, voivodeship in Poland, etc.


เยอรมัน

th-noun

เยอรมัน • (yəə-rá-man)

Semi-learned borrowing from English German.

slbor

ภาษาเยอรมัน

ชาวเยอรมัน

คนเยอรมัน


สาธารณรัฐ

desc

→ Khmer: សាធារណរដ្ឋ (saathiərĕəʼnaʼrŏət)

→ Lao: ສາທາລະນະລັດ (sā thā la na lat)

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + รัฐ (rát, “state”); calque of English republic, coined by Wan Waithayakon.

com

1987, Article I (1), Chapter I, “Constitution of the Republic of Korea”
สาธารณรัฐเกาหลีเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตย
sǎa-taa-rá-ná-rát gao-lǐi bpen sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai
The Republic of Korea shall be a democratic republic.


ความตาย

ตาย ตาย#Thai


เงินตรา

Compound of เงิน (ngən, “money”) + ตรา (dtraa, “seal”), literally “sealed money”. Compare Lao ເງິນຕາ (ngœn tā).

com+

(historical) bullet money affixed with a seal of the State for circulation


รากศัพท์

th-noun

รากศัพท์ • (râak-sàp)


ประกัน

From Khmer ប្រកាន់ (prɑɑkan, “to hold; to uphold; to adhere; to maintain; etc”), from ប្រ (brâ-, prefix indicating mutual repetition and others) + កាន់ (kan, “to hold, to handle, to carry; to be responsible for, to be in charge of, etc”), the latter being from Pre-Angkorian Old Khmer kan, kān (“to secure, to make fast; to hold, to carry, to wield; to exercise, to use; etc”); equivalent to Thai ประ (bprà) + กัน (gan). Cognate with Lao ປະກັນ (pa kan). Compare Old Khmer ផ្កន៑ (phkan).

bor

guarantee: someone or something that assures a condition or outcome.

(law) security: someone or something serving as surety for the fulfillment of an obligation, promise, etc.

hostage: person seized or held as security.

(law) bond: surety promise or agreement.

(law) bail: provisional release of an accused person pending trial or appeal.


พรุ่ง

th-noun

พรุ่ง • (prûng)

→ Lao: ພຸ່ງ (phung)

From Proto-Tai *ɟm̩.rukᴰ (“tomorrow”). /-k/ becomes /-ŋ/ due to assimilation with นี้ (níi, “this”).
Cognate with Northern Thai ᨻᩕᩪᨠ or ᨽᩪᨠ, Lao ພຸກ (phuk) (in ພຸກນີ້ (phuk nī)), Lü ᦘᦳᧅ (phuk), Shan ၽုၵ်ႈ (phūk), Zhuang byug in ngoenzbyug (dialectal).

ผัดวันประกันพรุ่ง

ตายวันตายพรุ่ง


ดวง

Cognate with Northern Thai ᨯ᩠ᩅᨦ, Lao ດວງ (dūang), Tai Dam ꪒꪺꪉ, Tai Dón ꪒꪺꪉ, Khmer ដួង (duəng).


หนังสือเดินทาง

หนังสือเดินทาง • (nǎng-sʉ̌ʉ-dəən-taang) (classifier เล่ม)

nǎng-sʉ̌ʉ-dəən-taang (romanization)
เล่ม (classifier)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.dɤːn˧.tʰaːŋ˧/

From หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ) + เดินทาง (dəən-taang).


เซ็กส์

th-noun

เซ็กส์ • (sék)


พืชผัก

พืชผัก • (pʉ̂ʉt-pàk)

/pʰɯːt̚˥˩.pʰak̚˨˩/


พืช

พืช • (pʉ̂ʉt)

/pʰɯːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./

From Pali bīja (“seed”), from Sanskrit बीज (bīja) or वीज (vīja, “seed”).


ลูกชาย

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

From ลูก (lûuk, “child”) + ชาย (chaai, “man; male”). Cognate with Zhuang lwgsai.


เด็กหญิง

th-noun

เด็กหญิง • (dèk-yǐng)

From เด็ก (dèk, “child”) + หญิง (yǐng, “female”).

com

(law) a formal title which an unmarried woman under 15 years of age is required to use. Abbreviation: ด.ญ. (dɔɔ-yɔɔ)


เด็กผู้หญิง

th-noun

เด็กผู้หญิง • (dèk-pûu-yǐng) (classifier คน)

dèk-pûu-yǐng (romanization)
คน (classifier)

/dek̚˨˩.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/

เด็ก (dèk, “child”) + ผู้หญิง (pûu-yǐng, “woman”)


เด็กผู้ชาย

เด็กผู้ชาย • (dèk-pûu-chaai) (classifier คน)

dèk-pûu-chaai (romanization)
คน (classifier)

/dek̚˨˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

เด็ก (dèk, “child”) + ผู้ชาย (pûu-chaai, “man”)


การจูบ

จูบ จูบ#Thai


ไจ

obsolete spelling of ใจ (jai, “heart; mind; breath”)


กาฬ

From Sanskrit काल (kāla, “black”) or Pali kāla (“black”).


สนาม

สนาม • (sà-nǎam)

From Old Khmer ស្នាំ (snāṃ, “imprint, impression, footprint, copy, mark, scar”). Cognate with Modern Khmer ស្នាម (snaam, “scar, mark, trace, impression; ground, field, platform”), Lao ສະໜາມ (sa nām).


โฮเต็ล

1928, Civil and Commercial Code of Thailand, section 674:
เจ้าสำนักโรงแรม หรือโฮเต็ล หรือสถานที่อื่นทำนองเช่นว่านั้น จะต้องรับผิดเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดแก่ทรัพย์สินซึ่งคนเดินทางหรือแขกอาศัยหากได้พามา
jâao-sǎm-nák roong-rɛɛm rʉ̌ʉ hoo-dtel rʉ̌ʉ sà-tǎan-tîi ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán jà dtɔ̌ng ráp-pìt pʉ̂ʉa kwaam-sǔun-hǎai rʉ̌ʉ bùp-sà-lǎai yàang dai dai an gə̀ət gɛ̀ɛ sáp-sǐin sʉ̂ng kon-dəən-taang rʉ̌ʉ kɛ̀ɛk-aa-sǎi hàak dâai paa maa
The keeper of an inn, hotel, or other such place is liable for any loss or damage to the property brought in by a traveller or guest.


รถบัส

th-noun

รถบัส • (rót-bát)

เขาอยู่บนรถบัส

ต้องเปลี่ยนรถบัสไหมครับ


หน

From Proto-Tai *ʰrwɤnᴬ (“road”). Cognate with Northern Thai ᩉᩫ᩠ᨶ, Southern Thai ฮ่น, Lao ຫົນ (hon), Lü ᦠᦳᧃ (ḣun), Zhuang roen.

cog

Lü ᦠᦳᧃ (ḣun)


คำตอบ

th-noun

คำตอบ • (kam-dtɔ̀ɔp)

คำ (kam) + ตอบ (dtɔ̀ɔp). Cognate with Lao ຄຳຕອບ (kham tǭp).


เจ้าสำนักโรงแรม

เจ้าสำนักโรงแรม

เจ้าสำนักโรงแรม • (jâo-sǎm-nák roong-rɛɛm)


สถานที่

สถานที่ • (sà-tǎan-tîi)

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.tʰiː˥˩/

From สถาน (sà-tǎan) + ที่ (tîi). Compare Lao ສະຖານທີ່ (sa thān thī).


เจ้าสำนัก

เจ้าสำนัก • (jâo-sǎm-nák)


สำนัก

sǎm-nák (romanization)
แห่ง (classifier)
สำนักนิ (alternative)
สำนักนิ์ (alternative)

From Old Khmer saṃnaka, saṃnakka, saṃnâka, etc, meaning “refuge, lodging, resting place; to take refuge, to lodge, to rest; etc”. Cognate with Modern Khmer សំណាក់ (sɑmnak), Lao ສຳນັກ (sam nak).


ทำนอง

Compare Khmer ទំនង (tumnɔɔng, “process, development, course; order, succession; method, manner, way; pattern; logic; appearance; tradition, custom; to seem, to be like; to be likely”), Lao ທຳນອງ (tham nǭng).


เช่น

th-noun

เช่น • (chên)


การออกเสียง

การออกเสียง • (gaan-ɔ̀ɔk-sǐiang)

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From การ (gaan) + ออกเสียง (ɔ̀ɔk-sǐiang).

pronunciation

voting.

ออกเสียง ออกเสียง#Thai

abstract noun of ออกเสียง (ɔ̀ɔk-sǐiang):


บุหรี่

→ Khmer: បារី (baarəy)

→ Lao: ບຸຫລີ່ (bu lī)

Probably from Classical Persian بوری (būrī, “hunting horn; point (of a nail)”) as Persia was the first nation which exported tobacco to Siam and old cigarettes were wrapped with leaves in a pointed shape.


หนังสือพิมพ์

th-noun

หนังสือพิมพ์

หนังสือพิมพ์ • (nǎng-sʉ̌ʉ-pim) (classifier ฉบับ)

nǎng-sʉ̌ʉ-pim (romanization)
ฉบับ (classifier)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.pʰim˧/

หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “book”) + พิมพ์ (pim, “to print”). Compare Lao ໜັງສືພິມ (nang sư̄ phim), Lü ᦐᧂᦉᦹᦘᦲᧄ (ṅangṡuephiim).


อเมริกัน

ชาวอเมริกัน

คนอเมริกัน


บริษัท

th-noun

บริษัท • (bɔɔ-rí-sàt)

From Sanskrit परिषद् (pariṣad, “assembly; meeting; council”).
Compare Lao ບໍຣິສັດ (bǭ ri sat), ບໍລິສັດ (bǭ li sat).

bor

(elegant) company: group or number (as of individuals associated or assembled together).

บรรษัท บรรษัท#Thai

(law) business entity, as company, corporation, or firm, that is established under a general law; as opposed to บรรษัท (ban-sàt), one established by a specific law.

any business company, corporation, or firm.


กิโลกรัม

(colloquial, slang) one million baht in cash.


กิโล

gì-loo (romanization)
กิโลฯ (alternative)

(colloquial) weighing machine (in kilogram).


กลุ่ม

Cognate with Lao ກຸ່ມ (kum), Khmer ក្រុម (krom).


ช่อ

Compare Middle Chinese 束 (MC syowk). Cognate with Lao ຊໍ່ (sǭ).


พวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of ปวง (bpuuang).

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) sultan fish: the fish Leptobarbus hoeveni of the family Cyprinidae.


หี

From Proto-Tai *hiːᴬ (“vagina”). Cognate with Northern Thai ᩉᩦ, Lao ຫີ (hī), Khün ᩉᩦ, Lü ᦠᦲ (ḣii), Shan ႁီ (hǐi), Tai Nüa ᥞᥤᥴ (hí) or ᥕᥤᥴ (yí), Aiton ꩭီ (hī), Phake ꩭီ (hī), Ahom 𑜑𑜣 (hī), Cantonese 閪 /𲈹 (hai1). Compare Proto-Austronesian *bahi (“female”) or *puki (“vulva, vagina”) (Norquest, 2013).


หวี

Inherited from Proto-Tai *ʰrwɯːjᴬ.
Cognate with Lao ຫວີ (h), Lü ᦛᦲ (v̇ii), Shan ဝီ (wǐi), Tai Dam ꪪꪲ, Ahom 𑜈𑜣 (bī), Zhuang roi and vi (dialectal).
Compare Old Chinese 篦 (OC *piː, *bis).

เล่ม เล่ม#Thai

อัน อัน#Thai

หวี หวี#Thai

bunch, hand (of bananas). (Classifier: หวี)


ยนต์

th-noun

ยนต์ • (yon)

From Pali yanta (“means for holding, contrivance, artifice, instrument, machine, mechanism”), from Sanskrit यन्त्र (yantra, “instrument; engine; machine; device”). Cognate with Lao ຍົນ (nyon), Khmer យន្ត (yŭən). Doublet of ยนตร/ยนตร์ and ยันต์.

doublet

Doublet of ยนตร/ยนตร์ and ยันต์


สี่แยก

th-noun

สี่แยก • (sìi-yɛ̂ɛk)

/siː˨˩.jɛːk̚˥˩/

สี่ (sìi) + แยก (yɛ̂ɛk)

com

สี่ (sìi) + แยก (yɛ̂ɛk)


โชคดี

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.diː˧/

From โชค (chôok, “fortune; luck”) + ดี (dii, “good”).

1960, พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, “เทวดา”, in พระเป็นเจ้าของพราหมณ์, Bangkok: n.p.:

อินทราณีมีโชคดียิ่งกว่าหญิงทั้งสิ้นเพราะว่าภัสดาของนางจะมิได้สิ้นชีพลงด้วยชราภาพ

in-traa-nii mii chôok-dii yîng gwàa yǐng táng-sîn prɔ́ wâa pát-sà-daa kɔ̌ɔng naang jà mí dâai sîn-chîip long dûai chá-raa-pâap

Inthrani had better luck than all [the other] women for the husband of her would not lose [his] life by cause of senility.

(Can we date this quote?), หม่อมหลวงบุญเหลือ เทพยสุวรรณ, “บทที่ ๑๐”, in ทุติยวิเศษ, Bangkok: n.p.:

ฉอ้อนรู้ตัวอยู่เสมอว่า ตนมีโชคดีอย่างยิ่งที่ญาติหญิงของสามีล้วนแต่เป็นคนมีสติปัญญา

chà-ɔ̂ɔn rúu-dtuua yùu sà-mə̌ə wâa · dton mii chôok-dii yàang-yîng tîi yâat yǐng kɔ̌ɔng sǎa-mii lúuan-dtɛ̀ɛ bpen kon mii sà-dtì-bpan-yaa

Cha-on had always been aware that she truly had good luck since all the female relatives of [her] husband were persons of intelligence.


โชค

/t͡ɕʰoːk̚˥˩/

Compare Pali jayaggaha, Lao ໂຊກ (sōk), Northern Thai ᨩᩰᩫ᩠ᨣ, Lü ᦷᦋᧅ (tsok), Khmer ជោគ (cook).


แห่ง

th-noun

แห่ง • (hɛ̀ng)

Cognate with Lao ແຫ່ງ (hǣng), Shan ႁဵင်း (háeng).


ถึง

ถึง • (tʉ̌ng)

From Teochew 燙 /烫 (teng3, “hot; to heat up”).


หมาย

หมาย • (mǎai)

From Proto-Tai *ʰmaːjᴬ (“to mark; to aim”).
Cognate with Isan หมาย, Lao ໝາຍ (māi), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (maay¹), Khün ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (maay¹), Lü ᦖᦻ (ṁaay), Tai Dam ꪢꪱꪥ (mai), Shan မၢႆ (mǎai), Tai Nüa ᥛᥣᥭᥴ (máay), Ahom 𑜈𑜩𑜤 (bayu), Zhuang mai (“birthmark; to paint”).

(archaic, now only found in combination) mark; sign; symbol.

(archaic, now only found in combination) writ: formal document issued in the sovereign's name.


สามล้อ

สามล้อ • (sǎam-lɔ́ɔ)

/saːm˩˩˦.lɔː˦˥/

From สาม (sǎam, “three”) + ล้อ (lɔ́ɔ, “wheel”).

com

2019 April 1, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:23 from the start, in อาการหนักขนาดนี้ทำไมถึงเพิ่งพามาโรงพยาบาล (กรงกรรม), spoken by บุญปลูก (ธัญญภัสร์ ภัทรธีรชัยเจริญ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-03:

สามล้อ ๆ ๆ จอด ๆ ๆ

sǎam-lɔ́ɔ sǎam-lɔ́ɔ sǎam-lɔ́ɔ · jɔ̀ɔt jɔ̀ɔt jɔ̀ɔt

Trishaw, trishaw, trishaw! Stop, stop, stop!

คัน คัน#Thai

(colloquial) (classifier: คัน for the vehicle, คน for the driver) tricycle; pedicab; driver thereof.


รถสามล้อ

th-noun

รถสามล้อ • (rót-sǎam-lɔ́ɔ)

/rot̚˦˥.saːm˩˩˦.lɔː˦˥/


เมนู

Borrowed from English menu, from French menu.

มีเมนูเป็นภาษาอังกฤษใช่ไหม

mii mee-nuu bpen paa-sǎa ang-grìt châi mǎi


หอพัก

หอพัก • (hɔ̌ɔ-pák)

/hɔː˩˩˦.pʰak̚˦˥/

com

หอ (hɔ̌ɔ) + พัก (pák)


กำปั่น

Semi-learned borrowing from Malay kapal, from Tamil கப்பல் (kappal).


ข่าวสาร

th-noun

ข่าวสาร • (kàao-sǎan)


ปัง

Semi-learned borrowing from Portuguese pão.

slbor

ขนม ขนม#Thai


หอ

Cognate with Lao ຫໍ (hǭ), Northern Thai ᩉᩬᩴ, Khün ᩉᩳ, Lü ᦠᦸ (ḣoa), Shan ႁေႃ (hǎu), Ahom 𑜑𑜦𑜡 (hō).

house, building, or chamber used for a specific purpose.

high or tall building, as tower, minaret, fortress, etc.

หอพัก หอพัก#Thai

(colloquial) clipping of หอพัก (hɔ̌ɔ-pák)

เรือนหอ เรือนหอ#Thai

(colloquial) clipping of เรือนหอ (rʉʉan-hɔ̌ɔ)

ห้องหอ ห้องหอ#Thai


ฝุ่น

th-noun

ฝุ่น • (fùn)

From Middle Chinese 粉 (MC pjunX). Cognate with Northern Thai ᨺᩩ᩵ᩁ, Lao ຝຸ່ນ (fun), Khün ᨺᩩ᩵ᩁ, Tai Dam ꪄꪴ꪿ꪙ, Shan ၽုၼ်ႇ (phùn), Burmese ဖုန် (hpun).


กำแพง

From Angkorian Old Khmer កំវេង៑ (kaṃveṅ), from *ខ្វេង៑ (*khveṅ) (whence Thai แขวง (kwɛ̌ɛng)). Cognate with Lao ກຳແພງ (kam phǣng), Khmer កំផែង (kɑmphaeng) or កំពែង (kɑmpɛɛng).


เสื้อเชิ้ต

เสื้อเชิ้ต • (sʉ̂ʉa-chə́ət)

/sɯa̯˥˩.t͡ɕʰɤːt̚˦˥/


กระเจี๊ยว

กระเจี๊ยว • (grà-jíao)

Changed from เจี๊ยว (jíao), from Teochew 鳥 /鸟 (ziao2/ziou2, “bird”).


ก๊อก

ก๊อก • (gɔ́k)

From English cock. Cognate with Lao ກ໊ອກ (kǭk).


ก๊อก

ก๊อก • (gɔ́k)


แก๊ส

แก๊ส • (gɛ́ɛt)

From English gas. Cognate with Lao ແກັສ (kæs).

(physical chemistry) any gas. (Classifier changes according to its container.)

liquefied petroleum gas
liquefied petroleum gas

(colloquial) liquefied petroleum gas. (Classifier changes according to its container.)


เทศ

เทศ • (têet)

From Sanskrit देश (deśa, “place; region; spot; etc.”).

bor

district; locality; place; region; spot.


เนยแข็ง

th-noun

เนยแข็ง • (nəəi-kɛ̌ng)

/nɤːj˧.kʰɛŋ˩˩˦/

From เนย (nəəi, “butter”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard, firm”). Cognates include Lao ເນີຍແຂງ (nœ̄i khǣng).

com

ชีส ชีส#Thai


เบอร์เกอร์

th-noun

เบอร์เกอร์ • (bəə-gə̂ə) (classifier อัน)

bəə-gə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/bɤː˧.kɤː˥˩/

Borrowed from English burger or clipping of แฮมเบอร์เกอร์ (hɛm-bəə-gə̂ə).

clipping

แฮมเบอร์เกอร์

แฮมเบอร์เกอร์ แฮมเบอร์เกอร์#Thai

Synonym of แฮมเบอร์เกอร์ (hɛm-bəə-gə̂ə)

แฮมเบอร์เกอร์

hɛm-bəə-gə̂ə


แฮมเบอร์เกอร์

th-noun

แฮมเบอร์เกอร์ • (hɛm-bəə-gə̂ə) (classifier อัน)

hɛm-bəə-gə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/hɛm˧.bɤː˧.kɤː˥˩/

Borrowed from English hamburger, from German Hamburger.


แซนด์วิช

แซนด์วิช • (sɛɛn-wít)

/sɛːn˧.wit͡ɕʰ˦˥/


บิสกิต

บิสกิต • (bís-gìt)


วันเกิด

วันเกิด • (wan-gə̀ət)

From วัน (wan, “day”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”). Compare Lao ວັນເກີດ (wan kœ̄t), Lü ᦞᧃᦵᦂᦲᧆᧉ (vank̇oed²).

cog

Lü ᦞᧃᦵᦂᦲᧆᧉ (vank̇oed²)


ตั๋ว

Borrowed from Teochew 單 /单 (duan1, “slip; bill; note”).

bor

ตั๋วเครื่องบิน

ผมซื้อตั๋วแล้ว

paper containing a statement about a certain right or title, as bill, deed, draft, licence, note, ticket, etc.


ท้อ

th-noun

ท้อ • (tɔ́ɔ)


บาดแผล

บาดแผล • (bàat-plɛ̌ɛ)

/baːt̚˨˩.pʰlɛː˩˩˦/


เพลิง

เพลิง • (pləəng)

pləəng (romanization)
เพลีง (alternative archaic dated obsolete)
เพลืง (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer bhlēṅa, bhlœṅa, or phleṅa (“fire”). Compare Pre-Angkorian and Angkorian Old Khmer vleṅ. Cognate with Modern Khmer ភ្លើង (phləəng).

Numbers 9:16, KJV:
มีเมฆคลุมกลางวันแต่กลางคืนปรากฏเหมือนเพลิง
mii mêek klum glaang-wan dtɛ̀ɛ glaang-kʉʉn bpraa-gòt mʉ̌ʉan pləəng
the cloud covered it by day, and the appearance of fire by night.

Deuteronomy 5:4, KJV:
พระเยโฮวาห์ตรัสกับท่านทั้งหลายที่ภูเขานั้นจากท่ามกลางเพลิงหน้าต่อหน้า
prá yee-hoo-waa dtràt gàp tâan táng-lǎai tîi puu-kǎo nán jàak tâam-glaang pləəng nâa dtɔ̀ɔ nâa
The LORD talked with you face to face in the mount out of the midst of the fire,

2019 January 21, “พระเพลิงพิโรธ โหมที่ทำการกองร้อย อส. สุรินทร์”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-05-31:

prá pləəng pí-rôot · hǒom tîi-tam-gaan gɔɔng-rɔ́ɔi · ɔɔ-sɔ̌ɔ · sù-rin

God of fire in wrath devours Surin VDC office

2018 March 18, “พระเพลิงพิโรธ โกดังเก็บอุปกรณ์และชุดกีฬาชื่อดังย่านฝั่งธนวอด ควันท่วมท้องฟ้า”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-05-31:

prá pləəng pí-rôot · goo-dang gèp ù-bpà-gɔɔn lɛ́ chút gii-laa chʉ̂ʉ dang yâan fàng ton wɔ̂ɔt · kwan tûuam tɔ́ɔng-fáa

God of fire kindles ire: Well-known godown storing sports equipment and clothing on Thon bank razed to ground, fumes engulf heavens

พระ พระ#Thai

(พระ~) god of fire; (figuratively or royal) fire itself.


บะหมี่

บะหมี่ • (bà-mìi)


หมี่

หมี่ • (mìi)

From Teochew 麵 /面 (min⁷, “noodles”) or Hokkien 麵 /面 (mī, “noodles”). Compare Vietnamese mì, Malay mi, Indonesian mi.


หาร

หาร • (hǎan)


เท่า

เท่า • (tâo)

Cognate with Isan ท่อ, Lao ເທົ່າ (thao) or ທໍ່ (thǭ), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw⁵), Khün ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw²), Lü ᦑᧁᧈ (taw¹) or ᦑᦸᧈ (toa¹), Tai Dam ꪕꪷ꪿ (ꞌto), Shan တေႃႈ (tāu) (in ႁၢၼ်ႉတေႃႈ (hâ̰an tāu, “until”)), Tai Nüa ᥖᥩ (toa, “as well”) or ᥖᥨᥝ (tow, “as well”), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō).


เท่า

เท่า • (tâo)

เถ้า เถ้า#Thai


เล็บ

เล็บ • (lép)

From Proto-Tai *C̬.lepᴰ (“fingernail; toenail”). Cognate with Lao ເລັບ (lep), Shan ၼဵပ်ႉ (nâ̰ep), Ahom 𑜎𑜢𑜆𑜫 (lip), Saek หลี้บ.


ปีก

From Proto-Tai *piːkᴰ (“wing”). Cognate with Northern Thai ᨸᩦ᩠ᨠ, Lao ປີກ (pīk), Lü ᦔᦲᧅᧈ (ṗiik¹), Tai Dam ꪜꪲꪀ, Shan ပိၵ်ႇ (pìk), Tai Nüa ᥙᥤᥐᥴ (pík), Aiton ပိက် (pik), Ahom 𑜆𑜢𑜀𑜫 (pik). Compare Proto-Be *ɓiːkᴰ¹, Proto-Hlai *pʰiːk (“wing”).

cog

Lü ᦔᦲᧅᧈ (ṗiik¹)


ท้อง

th-noun

ท้อง • (tɔ́ɔng)

From Proto-Tai *dwuːŋᶜ (“belly”). Cognate with Lao ທ້ອງ (thǭng), Northern Thai ᨴ᩶ᩬᨦ, Lü ᦑᦸᧂᧉ (toang²), Shan တွင်ႉ (tâ̰ung), Nong Zhuang dongx, Zhuang dungx.

ท้องน้ำ

ท้องเรื่อง

ท้องฟ้า

ท้องพระโรง

body, content, extent, essence, or main part (of something large, vast, great, or the like).

ท้องแขน

tɔ́ɔng kɛ̌ɛn

ท้องเรือ


เต้า

เต้า • (dtâo)


คืน

คืน • (kʉʉn)

kʉʉn (romanization)
ฅืน (alternative obsolete)

From Proto-Tai *ɣɯːnᴬ (“night”). Cognate with Isan คืน, Lao ຄືນ (khư̄n), Northern Thai ᨤᩨ᩠ᨶ (xɯɯn⁴), Khün ᨤᩨ᩠ᨶ, Lü ᦆᦹᧃ (xuen), Tai Dam ꪁꪳꪙ (ꞌcứn), Tai Dón ꪅꪳꪙ, Shan ၶိုၼ်း (khúen), Tai Nüa ᥑᥪᥢᥰ (xüen), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (khün), Zhuang hwnz or ngwnz.

คืน คืน#Thai


ทาง

From Proto-Southwestern Tai *daːŋᴬ² (“road; way”), from Late Han Chinese or Early Middle Chinese 唐 (MC dang, “road inside temple”). Doublet of ถัง (tǎng, “Tang Dynasty”). Cognate with Northern Thai ᨴᩤ᩠ᨦ, Khün ᨴᩤ᩠ᨦ, Isan ทาง, Lao ທາງ (thāng), Lü ᦑᦱᧂ (taang), Tai Dam ꪕꪱꪉ, Shan တၢင်း (táang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥰ (täang), Phake တင် (taṅ), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zuojiang Zhuang tangz (Longzhou).

inh

ทางนั้นยังไม่ได้ตอบกลับมา


เถ้า

th-noun

เถ้า • (tâo)

From Proto-Tai *dawᴮ (“ashes (wood)”). Cognate with Lao ເທົ່າ (thao), Lü ᦑᧁᧈ (taw¹), Tai Nüa ᥖᥝ (taw), Shan တဝ်ႈ (tāo), Ahom 𑜄𑜧 (taw) or 𑜄𑜨𑜧 (tow), Zhuang daeuh. Compare Proto-Be *ɗəwᴮꟲ². Possibly related to เทา (tao, “grey”).


ทะเลสาบ

From ทะเล (tá-lee, “sea; any large body of water”) + สาบ (sàap, “idem”). Compare Lao ທະເລສາບ (tha lē sāp), Modern Khmer ទន្លេសាប (tɔɔtŭənlei saap).


หมอก

th-noun

หมอก • (mɔ̀ɔk)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmɔːkᴰᴸ¹ (“fog; mist”), from Proto-Tai *ʰmoːkᴰ (“fog; mist”), from Old Chinese 霧 (OC *moɡs, *moːŋ, “fog; mist”). Cognate with Lao ໝອກ (mǭk), Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹), Shan မွၵ်ႇ (màuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), Zhuang mok, Nong Zhuang moag or mog, Saek ม̄อก.

cog

Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹)


ขนนก

th-noun

ขนนก • (kǒn-nók)

ขน (kǒn, “fur;wool”) + นก (nók, “bird”).


ดง

From Proto-Tai *ɗoŋᴬ (“forest”). Cognate with Northern Thai ᨯᩫ᩠ᨦ, Khün ᨯᩫ᩠ᨦ, Lao ດົງ (dong), Lü ᦷᦡᧂ (ḋong), Shan လူင် (lǔung), Tai Nüa ᥘᥨᥒ (long), Tày đông, Ahom 𑜃𑜤𑜂𑜫 (nuṅ) or 𑜓𑜤𑜂𑜫 (duṅ), Bouyei ndongl, Zhuang ndoeng, Nong Zhuang ndoang, Nùng đóhng.
Compare Sui qdongl (“forest”), Southern Kam longl (“forest”).

grove; thicket; cluster (as of trees or plants).

(figurative) cluster, assemblage, assembly, realm, or region (of something or someone unpleasant, as of wild animals, outlaws, etc).

(slang, humorous) cluster, group, or bunch (of any things or persons).


บาง

Compare Khmer បាង (baang, “bay; gulf”), Mon ပါၚ် (“mouth; opening”).

community or polity located near such watercourse or at the place used to be such watercourse.

(slang, chiefly in combination) collectivity; entirety.


นาน

Learned borrowing from Hindi नान (nān), from Classical Persian نان (nān, “bread”).


ฮินดี

Borrowed from English Hindi or Hindi हिंदी (hindī).

ภาษาฮินดี

th:ภาษาฮินดี


เทวนาครี

Devanagari (abugida alphabet of India and Nepal)


ขน

From Proto-Tai *q.pɯlᴬ (“body hair; feather”). Cognate with Lao ຂົນ (khon), Lü ᦃᦳᧃ (ẋun), Tai Dam ꪶꪄꪙ, Tai Nüa ᥑᥨᥢᥴ (xón), Shan ၶူၼ် (khǔun), Aiton ၵုꩫ် (khun), Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun), Bouyei benl, Zhuang bwn, Nong Zhuang koan, Saek ปุ๋น.

cog

Lü ᦃᦳᧃ (ẋun)


พุง

From Proto-Mon-Khmer *buŋ() ~ *buuŋʔ (“belly”). Cognate with Lao ພຸງ (phung), Khmer ពុង (pung), Mon ဗုၚ် (pɜ̀ŋ), Vietnamese bụng, Zuojiang Zhuang pungz.

cog

Mon ဗုၚ် (pɜ̀ŋ)


น้ำลาย

From น้ำ (náam, “water, liquid”) + reflex of Proto-Tai *laːjᴬ (“saliva”) (whence Bouyei naaiz, Zuojiang Zhuang laiz (“saliva”) (Longzhou and Daxin dialects), and possibly cognate with Proto-Austronesian *ŋalay (“saliva”)).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ນ້ໍາລາຍ (nam lāi)
In Northern Tai, cognate with Zhuang myaiz, Bouyei ramxnaaiz.

ถุยน้ำลาย


ถุย

Perhaps onomatopoeic. Compare Burmese ထွေး (htwe:), Old Burmese ထုယ်.


อ้วก

th-noun

อ้วก • (ûuak)


อาเจียน

Unknown. Possibly changed from เอียน (iian).

(formal) vomit: mater ejected in vomiting.


กลิ่น

กลิ่น • (glìn)

→ Khmer: ក្លិន (klən)

Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩥ᩵ᩁ, Khün ᨠᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ກິ່ນ (kin), Lü ᦂᦲᧃᧈ (k̇iin¹).

cog

Lü ᦂᦲᧃᧈ (k̇iin¹)

มีกลิ่น


คุก

Compare Old Chinese 牿 (OC *kuːɡ) or Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Lao ຄຸກ (khuk), Tai Dam ꪅꪴꪀ, Khmer គុក (kuk). Possibly doublet of คอก (kɔ̂ɔk).

(slang) imprisonment; imprisonment sentence; gaol term.


หมากล้อม

th-noun

หมากล้อม • (màak-lɔ́ɔm)

/maːk̚˨˩.lɔːm˦˥/

หมาก (màak) + ล้อม (lɔ́ɔm)

com

หมาก (màak) + ล้อม (lɔ́ɔm)


คลื่นความโน้มถ่วง

th-noun

คลื่นความโน้มถ่วง • (klʉ̂ʉn-kwaam-nóom-tùuang)

From คลื่น (klʉ̂ʉn, “wave”) + ความโน้มถ่วง (kwaam-nóom-tùuang, “gravitation”); literally, “gravitation wave”.

compound

ความโน้มถ่วง


มุ้ง

Compare Lao ມຸ້ງ (mung), Khmer មុង (mung).


เจ้าพระยา

th-noun

เจ้าพระยา • (jâao-prá-yaa)

Compound of เจ้า (jâao, “chief; lord; master”) + พระยา (prá-yaa, “idem”). Compare Khmer ចៅព្រះយា (cawprĕəhyiə); Lao ເຈົ້າພະຍາ (chao pha nyā).

com+

(archaic) an honorific given to a monarch or high-ranking royal person.

พระยา พระยา#Thai

สมเด็จเจ้าพระยา สมเด็จเจ้าพระยา#Thai

(historical) a noble rank of a public official, higher than พระยา (prá-yaa) and lower than สมเด็จเจ้าพระยา (sǒm-dèt-jâao-prá-yaa).

(historical) a noble rank of a royal elephant.

Solanum melongena
Solanum melongena#Translingual

(botany) chaophraya, a variety of the eggplant Solanum melongena.


พุทรา

From Khmer ពុទ្រា (putriə, “jujube”), ultimately from Sanskrit बदर (badara, “jujube”). Compare Old Khmer vadarā (“jujube”).

Ziziphus mauritiana
Ziziphus mauritiana#Translingual

(botany) the Old World tree (Ziziphus mauritiana), of the family Rhamnaceae.


อึ

Onomatopoeic, from the sound uttered when forcing stool out.

(colloquial, childish, sometimes considered vulgar) faeces.


เจี๊ยว

th-noun

เจี๊ยว • (jíao)

From Teochew 鳥 /鸟 (ziao2/ziou2, “bird”).


ตำแหน่ง

ตำแหน่ง • (dtam-nɛ̀ng)

From Old Khmer tēṅa, teṅ, tañ, tāñ,tamnenฺ or tāṅ (“to arrange, to order; to compose, to draft, to write; to conduct, to direct, to manage; to create, to establish; to regulate; etc”). Cognate with Lao ຕຳແໜ່ງ (tam nǣng), Northern Khmer ตัมแนญ.

position:
location; place; point; site; spot.


กิ่งไม้

กิ่งไม้ • (gìng-máai)


กิ่ง

กิ่ง • (gìng)

From Proto-Southwestern Tai *kiŋᴮ (“(small) branch”). Cognate with Northern Thai ᨠᩥ᩠᩵ᨦ, Lao ກິ່ງ (king), Lü ᦂᦲᧂᧈ (k̇iing¹), Khün ᨠᩥ᩠᩵ᨦ, Shan ၵိင်ႇ (kìng), Tai Nüa ᥐᥤᥒᥱ (kǐng), Aiton ကိင် (kiṅ), Ahom 𑜀𑜢𑜂𑜫 (kiṅ).


เมล็ด

th-noun

เมล็ด • (má-lét)

From Proto-Tai *m.lecᴰ (“grain”). Cognate with Lao ເມັດ (met), Northern Thai ᨾᩮᩢ᩠ᨯ, Lü ᦵᦙᧆ (med), Tai Dam ꪣꪲꪒ, Shan မဵတ်ႉ (mâ̰et). Doublet of เม็ด (mét) and เล็ด (lét).

เมล็ดกาแฟ


เปลือก

เปลือก • (bplʉ̀ʉak)

From Proto-Tai *plɯəkᴰ. Cognate with Lao ເປືອກ (pư̄ak), Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹), Shan ပိူၵ်ႇ (pòek), Phake ပိုက် (pük), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (pük), Zhuang byuk, , Nong Zhuang beg, Zuojiang Zhuang bweg.

cog

Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹)

outer coat or covering, as rind, bark, skin, peel, husk, shell, case, pod, etc.

(anatomy) cortex (as of a brain or kidney).

(figurative) inessential part; immaterial part.

(figurative) externals; outward; outward appearance; outward feature.


ผิว

From Middle Chinese 膚 (MC pju, “skin”). Cognate with Northern Thai ᨹᩥ᩠ᩅ, Lao ຜິວ (phiu), Lü ᦕᦲᧁ (ṗhiiw), Shan ၽိဝ် (phǐo), Tai Nüa ᥚᥤᥝᥴ (phíw), Phake ၸိဝ် (phiw).


โลหิต

loo-hìt (romanization)
โรหิต (alternative)

From Sanskrit लोहित (lohita, “red; copper; blood; etc.”) or Pali lohita (“red; copper; blood; etc.”). Cognate with Khmer លោហិត (loohət), Lao ໂລຫິດ (lō hit).


ไขมัน

ไข (kǎi) + มัน (man). Compare Lao ໄຂມັນ (khai man).


บาด

th-noun

บาด • (bàat)

From Proto-Tai *ɓaːtᴰ. Cognate with Northern Thai ᨷᩤ᩠ᨯ and Tày bát.

(now only found in combination) cut; wound.


บึง

บึง • (bʉng)

From Old Khmer បិង៑ (piṅ, “pond; pool”). Cognate with Modern Khmer បឹង (bəng).

Job 40:21, KJV:
มันนอนอยู่ใต้ต้นไม้ที่มีร่มเงา ในเพิงอ้อ และในบึง
man nɔɔn yùu dtâai dtôn-máai tîi mii rôm-ngao · nai pəəng ɔ̂ɔ · lɛ́ nai bʉng
He lieth under the shady trees, in the covert of the reed, and fens.

Revelation 20:14, KJV:
แล้วความตายและนรกก็ถูกผลักทิ้งลงไปในบึงไฟ
lɛ́ɛo kwaam-dtaai lɛ́ ná-rók gɔ̂ tùuk plàk tíng long bpai nai bʉng fai
And death and hell were cast into the lake of fire.


สำนักงาน

สำนักงาน • (sǎm-nák-ngaan) (classifier แห่ง)

sǎm-nák-ngaan (romanization)
แห่ง (classifier)

From สำนัก (sǎm-nák, “abode”) + งาน (ngaan, “work”).


ออฟฟิศ

th-noun

ออฟฟิศ • (ɔ́ɔp-fít)

/ʔɔːp̚˦˥.fit̚˦˥/

/ʔɔːp̚˦˥.fis˦˥/

Semi-learned borrowing from English office.


มอเตอร์ไซค์

th-noun

มอเตอร์ไซค์ • (mɔɔ-dtəə-sai) (classifier คัน)

mɔɔ-dtəə-sai (romanization)
คัน (classifier)

จักรยานยนต์ จักรยานยนต์#Thai

(colloquial) Synonym of จักรยานยนต์ (jàk-grà-yaan-yon)


นิตยสาร

นิตยสาร • (nít-dtà-yá-sǎan) (classifier เล่ม or ฉบับ)

nít-dtà-yá-sǎan (romanization)
เล่ม (classifier)
ฉบับ (classifier)


แปลอักษร

แปลอักษร • (bplɛɛ-àk-sɔ̌ɔn)

/plɛː˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

แปรอักษร แปรอักษร#Thai

misspelling of แปรอักษร (bprɛɛ-àk-sɔ̌ɔn)


อาหารเช้า

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.t͡ɕʰaːw˦˥/

From อาหาร (aa-hǎan, “meal”) + เช้า (cháao, “morning”).


เบาหวาน

th-noun

เบาหวาน • (bao-wǎan)

From เบา (bao, “urine”) + หวาน (wǎan, “sweet”).

compound

โรค โรค#Thai


จักรยานยนต์

th-noun

จักรยานยนต์ • (jàk-grà-yaan-yon) (classifier คัน)

jàk-grà-yaan-yon (romanization)
คัน (classifier)

From จักรยาน (jàk-grà-yaan, “bicycle”) + ยนต์ (yon, “machine”).


กระเป๋าสตางค์

th-noun

กระเป๋าสตางค์

กระเป๋าสตางค์ • (grà-bpǎo-sà-dtaang)


แมลงวัน

แมลงวัน • (má-lɛɛng-wan)


มอน

มอน • (mɔɔn)

Cognate with Lao ມອນ (mǭn), Northern Thai ᨾᩬᩁ, Khün ᨾᩬᩁ, Lü ᦙᦸᧃ (moan), Shan မွၼ်း (máun).


มอน

มอน • (mɔɔn)

Clipping of มอนสเตอร์ (mɔn-sà-dtə̂ə, “monster”).


ตะวันออก

th-noun

ตะวันออก • (dtà-wan-ɔ̀ɔk)

ตะวัน (dtà-wan) + ออก (ɔ̀ɔk)

compound

ตะวัน (dtà-wan) + ออก (ɔ̀ɔk)

ทิศ ทิศ#Thai


ทิศ

From Sanskrit दिश् (diś, “quarter; region; direction; place; part”), दिशा (diśā, “direction”); compare Pali disā (“point of the compass; region; quarter; direction; bearings”), Khmer ទិស (tɨh), Lao ທິດ (thit), ທິສາ (thi sā).

cog

point of the compass
point of the compass

direction; point of the compass (such as east, west, north, and south, or right and left).


ตะวันตก

ทิศ ทิศ#Thai


เบอร์

th-noun

เบอร์ • (bəə)

Clipping of นัมเบอร์ (nam-bəə), from English number.

ขอเบอร์

สวยเบอร์นี้

This beautiful
 (literally) Beautiful to this extent


จำนวน

From Old Khmer caṁnvar (“quantity; number; amount”).
Cognate with Lao ຈຳນວນ (cham nūan), Northern Thai ᨧᩣᩴᨶ᩠ᩅᩁ.


กล้องถ่ายรูป

th-noun

กล้องถ่ายรูป • (glɔ̂ng-tàai-rûup)

/klɔŋ˥˩.tʰaːj˨˩.ruːp̚˥˩/

กล้อง (glɔ̂ng) + ถ่ายรูป (tàai-rûup)

com

กล้อง (glɔ̂ng) + ถ่ายรูป (tàai-rûup)


กล้อง

th-noun

กล้อง • (glɔ̂ng) (classifier กล้อง or อัน)

glɔ̂ng (romanization)
กล้อง (classifier)
อัน (classifier)

Cognate with Lao ກ້ອງ (kǭng), Shan ၵွင်ႈ (kāung).


กล้องถ่ายภาพ

กล้องถ่ายภาพ

กล้องถ่ายภาพ • (glɔ̂ng-tàai-pâap)

/klɔŋ˥˩.tʰaːj˨˩.pʰaːp̚˥˩/


สตางค์

sà-dtaang (romanization)
ตังค์ (alternative)
กะตัง (alternative)
กะตังค์ (alternative)

→ Urak Lawoi': ตัง (tang)

From สต (sòt, “one hundred”) + องค์ (ong, “body, embodiment; component, constituent, element”).

com

a Thai unit of currency, being ¹⁄₁₀₀ of a baht. Abbreviation: สต. (sɔ̌ɔ-dtɔɔ)

a Thai unit of weight, equal to 0.15 grams.

ทศางค์ ทศางค์#Thai

a Thai unit of measurement of rain, being ¹⁄₁₀ of ทศางค์.


เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ

th-noun

เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ • (dèk-jèt-kâao-tâo-jèt-sìp)

/dek̚˨˩.t͡ɕet̚˨˩.kʰaːw˥˩.tʰaw˥˩.t͡ɕet̚˨˩.sip̚˨˩/

/dek̚˨˩.t͡ɕet̚˨˩.kʰaw˥˩.tʰaw˥˩.t͡ɕet̚˨˩.sip̚˨˩/

From เด็ก (dèk, “child”) + เจ็ด (jèt, “seven”) + เข้า (kâao; kâo, “year”) + เฒ่า (tâo, “senile person”) + เจ็ดสิบ (jèt-sìp, “seventy”); literally "a seven-year-old child, a seventy-year-old senile".

compound

(law and archaic) a person whose legal capacity is limited or who is placed under guardianship, especially because of age, as a minor, a person affected by senility, etc.

en-เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ-th-noun-l3TZRD3Z


ผู้สืบสันดาน

th-noun

ผู้สืบสันดาน • (pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan) (classifier คน)

pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + สืบสันดาน (“to descend”, literally “to continue the lineage; to inherit the lineage”).

com

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๒๘...ถ้าคู่สมรสก็ดี ผู้บุพการี กล่าวคือ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ก็ดี ผู้สืบสันดาน กล่าวคือ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ก็ดี ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ก็ดี ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้นอยู่ก็ดี หรือพนักงานอัยการก็ดี ร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถ ศาลจะสั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถก็ได้

mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt ... tâa kûu-sǒm-rót gɔ̂ɔ-dii · pûu bùp-pá-gaa-rii · glàao-kʉʉ · bì-daa · maan-daa · bpùu · yâa · dtaa · yaai · tûuat · gɔ̂ɔ-dii · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan · glàao-kʉʉ · lûuk · lǎan · lěen · lʉ̂ʉ · gɔ̂ɔ-dii · pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-pí-ták gɔ̂ɔ-dii · pûu sʉ̂ng bpòk-krɔɔng duu-lɛɛ bùk-kon nán yùu gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan gɔ̂ɔ-dii · rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan hâi sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · sǎan jà sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat gɔ̂ɔ-dâai

Section 28...if the spouse; an ascendant, that is, the father, mother, paternal grandfather, paternal grandmother, maternal grandfather, maternal grandmother, [or] great-grandparent; a descendant, that is, a child, grandchild, great-grandchild, [or] great-great-grandchild; the guardian or custodian; the person who has charge of [or] takes care of such person [of unsound mind]; or a public prosecutor makes a request to the court for a ruling [declaring] such person of unsound mind to be an incompetent person, the court may rule that such person of unsound mind is an incompetent person.

1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรส อาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้

kûu-sǒm-rót · bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng kûu-sǒm-rót · àat rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pí-pâak-sǎa wâa gaan-sǒm-rót bpen moo-ká dâai

A spouse, [or] the father [or] mother [of a spouse], or a descendant of a spouse may request the court to decree that the marriage is void.

(law) descendant, as child, grandchild, great-grandchild, great-great-grandchild, etc.


ลูกเขยตายแม่ยายทำศพ

th-noun

ลูกเขยตายแม่ยายทำศพ • (lûuk-kə̌əi-dtaai-mɛ̂ɛ-yaai-tam-sòp)

/luːk̚˥˩.kʰɤːj˩˩˦.taːj˧.mɛː˥˩.jaːj˧.tʰam˧.sop̚˨˩/

From ลูกเขย (lûuk-kə̌əi, “son-in-law”) + ตาย (dtaai, “to die”) + แม่ยาย (mɛ̂ɛ-yaai, “wife's mother”) + ทำศพ (tam-sòp, “to arrange or organise a funeral; to deal with or dispose of a corpse; etc”); literally "(when) a son-in-law dies, the mother-in-law arranges a funeral (for him)".

com

ยางต้นลูกเขยตายแม่ยายทำศพเป็นพิษ อาจทำให้ผิวหนังอักเสบแพ้รุนแรงจนเสียชีวิตได้แต่รากใช้แก้พิษบางแขนงได้

yaang dtôn lûuk-kə̌əi-dtaai-mɛ̂ɛ-yaai-tam-sòp bpen pít · àat tam hâi pǐu-nǎng àk-sèep pɛ́ɛ run-rɛɛng jon sǐia-chii-wít dâai dtɛ̀ɛ râak chái gɛ̂ɛ pít baang kà-nɛ̌ɛng dâai

The latex of the plant Fire on the Mountain is toxic [and may] cause dermatitis [and] anaphylaxis, [and even] death. But the roots may be used to treat certain types of poisons.

(botany) milkweed: the showy plant Euphorbia heterophylla of the spurge family Euphorbiaceae.


ทัพ

táp (romanization)
ทับ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer ទប្ប (dâppa, “armed force”); ultimate origin undetermined. Cognate with Modern Khmer ទ័ព (tŏəp), Mon ဒပ်, Burmese တပ် (tap).

troops; armed force; military body; body of fighting men.

นักแสดงโดนทัพนักข่าวล้อมอยู่

nák-sà-dɛɛng doon táp nák-kàao lɔ́ɔm yùu

The actor is being surrounded by an army of reporters.

ทัพมดขนอาหารกลับรัง

A troop of ants carried food back to their colony.


ทัพ

From Pali dabba (“wealth; substance; etc”).

(elegant) appliance; equipment; material; utensil.


กองทัพ

th-noun

กองทัพ • (gɔɔng-táp)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥/

From กอง (gɔɔng, “division; heap; pile”) + ทัพ (táp, “military body”); literally "pile of military bodies".

compound

(formal) military unit consisting of a headquarters and three or more corps.

กองทัพนักข่าว


กองทัพบก

th-noun

กองทัพบก • (gɔɔng-táp-bòk)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.bok̚˨˩/

From กองทัพ (gɔɔng-táp, “army”) + บก (bòk, “land”).

compound

army (military force for fighting on land).


บก

From Proto-Tai *ɓokᴰ (“dry land”).
Cognate with Isan บก, Lao ບົກ (bok), Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨠ (bok¹), Khün ᨷᩫ᩠ᨠ (bok⁴), Lü ᦷᦢᧅ (ḃok), Tai Dam ꪶꪚꪀ (bốc), Shan မူၵ်း (múuk, “to diminish”), Tày bốc, Zhuang mbuk (“to dry up”) (dialectal) and mboek (“land; to decline (water level)”) (dialectal).

cog

Lü ᦷᦢᧅ (ḃok)


อาชญากรรม

Equivalent to อาชญา (àat-yaa) + กรรม (gam).


กิ้งก่า

gîng-gàa (romanization)
ตัว (classifier)

(zoology) any lizard of the family Agamidae.


ชั้น

th-noun

ชั้น • (chán)

From Proto-Southwestern Tai *ɟanꟲ⁴ (“layer”). Cognate with Northern Thai ᨩᩢ᩠᩶ᨶ, Lao ຊັ້ນ (san), Lü ᦋᧃᧉ (tsan²) or ᦶᦋᧃᧉ (tsaen²), Shan ၸၼ်ႉ (tsâ̰n), Ahom 𑜋𑜃𑜫 (chan).
In taxonomy, semantic loan from English class.

taxonomic rankseditโดเมนอาณาจักรไฟลัมชั้นอันดับวงศ์สกุลชนิด


ลิฟต์

ลิฟต์ • (líp)


ถาด

ถาด • (tàat)

From Old Khmer ថាស (thāsa), ថាស៑ (thās), from Proto-Mon-Khmer *thaas (“salver; tray”). Cognate with Khmer ថាស (thaah), Northern Thai ᨳᩣ᩠ᨯ, Khün ᨳᩣ᩠ᨯ, Lao ຖາດ (thāt), Mon ထး, Nyah Kur ทาด.


ผง

Cognate with Lao ຜົງ (phong), Shan ၽွင် (phǎung), Ahom 𑜇𑜨𑜂𑜫 (phoṅ).


ข้าง

ข้าง • (kâang)

From Proto-Tai *k.raːŋꟲ (“side; ribs”).
Cognate with Northern Thai ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ (as in ᨡᩦ᩶ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ, ᩈ᩠ᩅ᩶ᨦᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ), Lao ຂ້າງ (khāng), Shan ၶၢင်ႈ (khāang) and ၶၢင်း (kháang), Tai Nüa ᥑᥣᥒᥲ (xàang), Phake ၵင် (khaṅ), Ahom 𑜁𑜂𑜫 (khaṅ) or 𑜁𑜞𑜂𑜫 (khraṅ), Zhuang hangj in ndokhangj (“ribs”) (dialectal), Zuojiang Zhuang hangj. Compare Proto-Austronesian *baʀaŋ, *tageʀaŋ (“rib”).

ข้างบน

ข้างล่าง


ผู้ใหญ่

From ผู้ (pûu, “person”) + ใหญ่ (yài, “great; big”). Compare Chinese 大人 (dàrén).

com

(colloquial) person of high rank, authority, or dignity; superior; commander.


ผู้ใหญ่

From clipping of ผู้ใหญ่บ้าน (pûu-yài-bâan), from ผู้ใหญ่ (pûu-yài, “elder”) + บ้าน (bâan, “village”).

2014, วสิษฐ เดชกุญชร, ชีวิตตำรวจ, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 95:

ผู้ใหญ่ลีและลูกบ้านเป็นชาวอีสาน

pûu-yài lii lɛ́ lûuk-bâan bpen chaao ii-sǎan

Phuyai Li and [his] fellow villagers were people of Isan.

(colloquial) village chief; also used as a title for or term of address to a village chief.


ผู้ร้าย

th-noun

ผู้ร้าย • (pûu-ráai) (classifier คน or ราย)

pûu-ráai (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From ผู้ (pûu, agent noun prefix) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil; etc”).

com

bad person, wicked person, evil person, malicious person; evildoer, wrongdoer; criminal, offender, lawbreaker, outlaw; thief, robber, stealer.

(of a crime, wrongdoing, etc) culprit; doer; committer; perpetrator; guilty party.

(in a novel, play, drama, film, etc) villain.


ผู้จัดการ

th-noun

ผู้จัดการ • (pûu-jàt-gaan) (classifier คน)

pûu-jàt-gaan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, agent noun prefix) + จัดการ (jàt-gaan, “to manage; etc”).

com

ผู้จัดการนคร

ผู้จัดการลิเวอร์พูล

ผู้จัดการทีมชาติไทย

ผู้จัดการนักแสดง

ผู้จัดการวงไอดอล

ผู้จัดการสาขา

ผู้จัดการโรงแรม

ผู้จัดการบริษัทโตโยต้ามอเตอร์

pûu-jàt-gaan bɔɔ-rí-sàt dtoo-yoo-dtâa mɔɔ-dtə̂ə

ผู้จัดการกองทุนบัวหลวง

จัดการ จัดการ#Thai

agent noun of จัดการ (jàt-gaan): manager, director, etc. Abbreviation: ผจก. (pɔ̌ɔ-jɔɔ-gɔɔ)

จัดการ

(succession law) person managing the estate of a decedent, as administrator, executor, etc.


ผู้บริหาร

th-noun

ผู้บริหาร • (pûu-bɔɔ-rí-hǎan)

/pʰuː˥˩.bɔː˧.ri˦˥.haːn˩˩˦/

com

ผู้ (pûu) + บริหาร (bɔɔ-rí-hǎan)


แสตมป์

sà-dtɛɛm (romanization)
ดวง (classifier)

แสตมป์สี่ดวง


แถว

th-noun

แถว • (tɛ̌o)

แถวนี้มีไปรษณีย์ไหม


แถว

แถว • (tɛ̌o)

From Middle Chinese 條 (MC dew, “strip”). Cognate with Isan แถว or แทว, Lao ແຖວ (thǣu) or ແທວ (thǣu), Khün ᨳᩯ᩠ᩅ or ᨴᩯ᩠ᩅ, Lü ᦶᦏᧁ (ṫhaew), Shan ထႅဝ် (thěao) or တႅဝ်း (téao), Tai Nüa ᥗᥦᥝᥴ (tháew), Phake ထိဝ် (thiw), Ahom 𑜌𑜧 (thaw), 𑜌𑜢𑜈𑜫 (thiw), or 𑜌𑜨𑜧 (thow).


โปสต์การ์ด

โปสต์การ์ด • (bpóot-gáat)

From English postcard. This spelling is from the Royal Institute dictionary.


เดี๋ยว

เดี๋ยว • (dǐao)

Uncertain. Possibly from corruption of เดียว (diao, “one; single”). Compare Lao ດຽວ (diāu).

เดี๋ยวเดียว

เดี๋ยวนี้


โทรเลข

→ Khmer: ទូរលេខ (tuurĕəʼleek)

→ Lao: ໂທຣະເລກ (thō ra lēk)

Calque of English telegram. By surface analysis, โทร (too-rá-, “tele-”) + เลข (lêek, “writing”).

surface analysis

1944, สมเด็ดพระเจ้าบรมวงส์เทอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “นิทานที่ 15 เรื่อง อั้งยี่”, in นิทานโบรานคดี, พระนคร: กรมสิลปากร, page 253:

เมื่อรัถบาลไนกรุงเทพฯได้รับโทรเลขว่าเกิดกบดที่เมืองพูเก็ต

mʉ̂ʉa rát-tà-baan nai grung-têep dâai-ráp too-rá-lêek wâa gə̀ət gà-bòt tîi mʉʉang puu-gèt

When the Government in Bangkok received a telegram that rebellion broke out in the town of Phuket


การศึกษา

th-noun

การศึกษา • (gaan-sʉ̀k-sǎa)

ศึกษา ศึกษา#Thai

abstract noun of ศึกษา (sʉ̀k-sǎa): education


ประวัติศาสตร์

ประวัติศาสตร์ • (bprà-wàt-dtì-sàat)

From ประวัติ (bprà-wàt, “story; event; happening”) + ศาสตร์ (sàat, “science”); controversially believed to have been coined by King Rama VI (1880–1925 CE) to replace the term พงศาวดาร (pong-sǎa-wá-daan); also believed to have been coined by Prince Dhani Nivat (1885–1974 CE), as the term is first attested in his work published in 2460 BE (1917/18 CE).

com

history: study of past events; aggregate of past events.


โอ๊ก

th-noun

โอ๊ก • (óok)


อำแดง

อำแดง • (am-dɛɛng)

/ʔam˧.dɛːŋ˧/

Derived from Pre-Angkorian Old Khmer ʼanteṅ (“an unidentified title: person of distinction, woman of distinction, etc”) or Angkorian Old Khmer ʼaṃteṅ (idem).

der+

(historical) a formal title for a married female commoner or for the wife of a male commoner entitled 400 or lesser fiefs who is not a convict, slave, or captive.


บท

From Sanskrit पद (pada). Cognate with Lao ບົດ (bot), Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨴ.

บทที่หนึ่ง


ทรง

song (romanization)
ซง (alternative archaic dated obsolete)
ธรง (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer ទ្រង៑ (draṅ), ទ្រោង៑ (droṅ), ទ្រង (draṅa), ទ្រូង (drūṅa, “to bear, to carry, to hold, to support; to have, to possess; etc”). Cognate with Modern Khmer ទ្រង់ (trŭəng); Lao ຊົງ (song).

ทรงผม

kind, sort, or type, as with reference to form, appearance, or character.


สวน

→ Khmer: សួន (suən)

From Proto-Tai *swɯːnᴬ (“garden”). Compare Middle Chinese 園 (MC hjwon, “garden”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᩅᩁ, Lao ສວນ (sūan), Lü ᦷᦉᧃ (ṡon), Shan သူၼ် (sǔun), Ahom 𑜏𑜤𑜃𑜫 (sun), Zhuang suen.

cog

Lü ᦷᦉᧃ (ṡon)

zoo (with some particular kinds of animal).


สวน

sà-wá-ná- (romanization)
สวนะ (alternative)

Borrowed from Pali savana (“listening”). Compare Sanskrit श्रवण (śravaṇa).


สวนสาธารณะ

th-noun

สวนสาธารณะ • (sǔuan-sǎa-taa-rá-ná) (classifier สวน or แห่ง)

sǔuan-sǎa-taa-rá-ná (romanization)
สวน (classifier)
แห่ง (classifier)

From สวน (sǔuan, “park”) + สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná, “public”).


ท่าเรือ

th-noun

ท่าเรือ • (tâa-rʉʉa)

/tʰaː˥˩.rɯa̯˧/

From ท่า (tâa) + เรือ (rʉʉa, “boat”). Compare Lao ທ່າເຮືອ (thā hư̄a), Lü ᦑᦱᧈᦵᦣᦲ (taa¹hoe).

cog

Lao ທ່າເຮືອ (thā hư̄a)


พอร์ต

th-noun

พอร์ต • (pɔ̂ɔt)


ผู้ใช้

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/

ใช้ ใช้#Thai

agent noun of ใช้ (chái): user; employer; applier; exerciser; etc.

ใช้

2016 April 7, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 133, number 31A, สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 4:

ถ้าผู้ถูกใช้ได้กระทำความผิดนั้น ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ

tâa pûu tùuk chái dâai grà-tam kwaam-pìt nán · pûu-chái dtɔ̂ng ráp tôot sà-mʉ̌ʉan bpen dtuua-gaan

If the abetted has committed the offence, the abettor must undergo the penalty as if being a principal.


การันต์

From Pali kāranta (“final letter”). Cognate with Lao ກາລັນ (kā lan), ກາຣັນ (kā ran).

ทัณฑฆาต ทัณฑฆาต#Thai

(grammar) letter or group of letters affected by the diacritical mark ทัณฑฆาต (tan-tá-kâat).


ทัณฑฆาต

From Sanskrit दण्डाघात (daṇḍāghāta, literally “striking with a stick”), from दण्ड (daṇḍa, “stick; bar; rod”) + घात (ghāta, “strike; stroke”); or from Pali daṇḍaghāta (idem), from daṇḍa (idem) + ghāta (idem); equivalent to Thai ทัณฑ + ฆาต (kâat). Cognate with Khmer ទណ្ឌឃាដ (tŏəndĕəʼkhiət).

com

ทัณฑ + ฆาต (kâat)

diacritical mark
diacritical mark#English

(typography) the name of the diacritical mark ◌์, chiefly used to kill or silence a letter.

(archaic) execution by beating one to death with a stick.


พยุหบาตรา

pá-yú-hà-bàat-dtraa (romanization)
พยุบาตร (alternative)
พยู่หบาตร (alternative)

From พยุห (“military body; military force”) + บาตร (bàat, “command; direction”).

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระไชยราชาธิราช จุลศักราช ๘๗๖–๘๘๙”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา ภาค ๑, กรุงเทพฯ: โบราณคดีสโมสร, published 1912, page 16:

ยกพยุหบาตราทัพไปเมืองเชียงใหม่

yók pá-yú-hà-bàat-dtraa táp bpai mʉʉang chiiang-mài

marched [his] army [in] formation to the town of Chiang Mai


กงเวียน

gong-wiian (romanization)
อัน (classifier)

From กง (gong, “circle; wheel; to encircle; to move, pass, or turn around; etc”) + เวียน (wiian, “to encircle; to move, pass, or turn around; etc”).


อัธยาตมวิทยา

th-noun

อัธยาตมวิทยา • (àt-tá-yâat-dtà-má-wít-tá-yaa)

/ʔat̚˨˩.tʰa˦˥.jaːt̚˥˩.ta˨˩.ma˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From Sanskrit अध्यात्म (adhyātma, “own; self; etc.”) + विद्या (vidyā, “knowledge; learning; science; etc.”).


ผีดิบ

th-noun

ผีดิบ • (pǐi-dìp)

/pʰiː˩˩˦.dip̚˨˩/

From ผี (pǐi, “corpse; ghost; etc.”) + ดิบ (dìp, “uncremated”).

com

(archaic) dead body that is buried, as opposed to one that is cremated.

(fiction) preternatural being believed to be a reanimated corpse, such as vampires, zombies, etc.


ยสตน

th-noun

ยสตน • (yɔɔ-sɔ̌ɔ-dtɔɔ-nɔɔ)

yɔɔ-sɔ̌ɔ-dtɔɔ-nɔɔ (romanization)
ยสตน. (alternative)

/jɔː˧.sɔː˩˩˦.tɔː˧.nɔː˧/

Abbreviation of เย็ดสดแตกใน (yét-sòt-dtɛ̀ɛk-nai), literally "to do it raw and cum inside".

th-l

เย็ด-สด-แตก-ไน

เย็ดสดแตกใน (yét-sòt-dtɛ̀ɛk-nai)

(slang) creampie: the discharge of semen in a vagina or anus.


ล้างตู้เย็น

th-noun

ล้างตู้เย็น • (láang-dtûu-yen)

From ล้าง (láang, “to clean; to wash; etc.”) + ตู้เย็น (dtûu-yen, “refrigerator”).


ลาดหน้า

th-noun

ลาดหน้า • (lâat-nâa)

From ลาด (lâat, “to lay; to pave; to spread; etc”) + หน้า (nâa, “face; top; etc”).

compound

ราดหน้า ราดหน้า#Thai


ตระพัง

dtrà-pang (romanization)
กระพัง (alternative)
ตะพัง (alternative)
สะพัง (alternative)

From Old Khmer trabāṃṅa (“body of standing water, as pond, pool, reservoir, tank, etc”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer travaṅ, travāṅ; Angkorian Old Khmer travāṅ, travaṅ, trāvaṅ. Cognate with Khmer ត្រពាំង (trɑɑpĕəng, “natural pond”).

cog

1835 BE (1292/93 CE), Ram Khamhaeng the Great, Ram Khamhaeng Inscription:
กลางเมืองสุโขทัยนี้มีน้ำตระพังโพยสีใสกินดีดั่งกินน้ำโขงเมื่อแล้ง
glaang mʉʉang sù-kǒo-tai níi mii náam dtrà-pang pooi sǐi sǎi gin dii dàng gin náam kǒong mʉ̂ʉa lɛ́ɛng
In the middle of this Sukhothai Town, there is Phoi Si Pool filled with crystal clear water of excellent taste like the taste of the Khong water during the dry season.

(archaic) natural or artificial place containing water, as basin, lagoon, pond, pool, reservoir, tank, well, etc.


ผู้เฒ่า

th-noun

ผู้เฒ่า • (pûu-tâo)


พาน

paan (romanization)
ภาน (alternative archaic dated obsolete)

From Old Chinese 盤 (OC *baːn, “tray”). Cognate with Lao ພານ (phān), Tai Dam ꪝꪱꪙ or ꪟꪱꪙ, Burmese ဗန်း (ban:, “tray”), Shan ပၢၼ်ႉ (pâ̰an, “tray”), and possibly Khmer ពាន (piən) (Pou and Jenner, 1980-1981).

phan, an ornamental tray used for containing sacred things.


สำเภา

Compare Burmese သင်္ဘော (sangbhau:), Lao ສຳເພົາ (sam phao) or ສະເພົາ (sa phao), Khmer សំពៅ (sɑmpɨw).

a type of a sailboat in Asia and Southeast Asia; junk; argosy.

Chaetocarpus castanocarpus, tree of the family Peraceae (formerly Euphorbiaceae)


หีบ

→ Khmer: ហិប (həp) / ហឹប (həp)

Compare Northern Thai ᩉᩦ᩠ᨯ, Lao ຫີບ (hīp).

box, chest, or similar container, especially one of a square shape and having a lid.


จุฬา

From Pali cūḷā (“crest”). Compare Sanskrit चूडा (cūḍā), from which Thai จุฑา is derived.

(elegant, figurative) crown (of the head or as a headdress).


อ่าง

อ่าง • (àang)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʔaːŋᴮ¹ (“basin”), from Proto-Tai *ʔaːŋᴮ (“basin”), from Middle Chinese 盎 (MC 'angX|'angH, “an earthen vessel with a big belly and a small mouth”). Cognate with Isan อ่าง, Lao ອ່າງ (ʼāng), Northern Thai ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (ʔaaŋ²), Khün ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (ʔaaŋ²), Lü ᦀᦱᧂᧈ (˙ʼaang¹), Tai Dam ꪮ꪿ꪱꪉ (áng), Tai Dón ꪮꪱꪉꫀ, Shan ဢၢင်ႇ (ʼàang), Tai Nüa ᥟᥣᥒᥱ (ʼǎang), Ahom 𑜒𑜂𑜫 (ʼaṅ), Tày áng.

cog

Khün ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (ʔaaŋ²)

Lü ᦀᦱᧂᧈ (˙ʼaang¹)

Tai Dón ꪮꪱꪉꫀ


ฮูก

th-noun

ฮูก • (hûuk)


อิสรภาพ

อิสรภาพ • (ìt-sà-rà-pâap)

From อิสร (ìt-sà-rà-, “free”) + ภาพ (pâap, “state; condition”). Cognate with Lao ອິດສະຫຼະພາບ (ʼit sa la phāp).

com

freedom: the state of being free from physical restraint, bondage, slavery, political or foreign domination, or the like.


กระต่ายหมายจันทร์

th-noun

กระต่ายหมายจันทร์

กระต่ายหมายจันทร์ • (grà-dtàai-mǎai-jan)

กระต่าย (grà-dtàai, “rabbit”) + หมาย (mǎai, “to aim; to desire; to intend; to want; etc”) + จันทร์ (jan, “moon”); literally "rabbit that wishes for the moon".

com

(idiomatic) man of low status who wishes for a woman of high status as his lover; man who wishes for an unreachable love.


สะบ้า

th-noun

สะบ้า • (sà-bâa)


อาทิตย์อุทัย

อาทิตย์อุทัย • (aa-tít-ù-tai)

From อาทิตย์ (aa-tít, “sun”) + อุทัย (ù-tai, “appearance; coming forth; coming up; coming into view; emergence; etc”); literally "sunrise" or "rising sun".

com

(elegant) the ascent of the sun above the horizon in the morning; the time or moment thereof.


อพาร์ทเมนท์

th-noun

อพาร์ทเมนท์ • (à-páat-mén)


ที่เขี่ยบุหรี่

ที่เขี่ยบุหรี่ • (tîi-kìia-bù-rìi)

From ที่ (tîi) + เขี่ย (kìia) + บุหรี่ (bù-rìi).


ห้องนอน

th-noun

ห้องนอน • (hɔ̂ng-nɔɔn) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-nɔɔn (romanization)
ห้อง (classifier)

/hɔŋ˥˩.nɔːn˧/

ห้อง (hɔ̂ng) + นอน (nɔɔn).

com

ห้อง (hɔ̂ng) + นอน (nɔɔn)


สลิ่ม

Network of Citizen Volunteers Protecting the Land

United Front for Democracy Against Dictatorship

th:ตุลย์ สิทธิสมวงศ์

th:สมบัติ บุญงามอนงค์

From corruption of ซ่าหริ่ม (sâa-rìm), the name of a Thai dessert of multicoloured noodles in sweetened coconut milk. First used by political activist Sombat Bun-ngam-a-nong during the 2010 Thai political protests to sarcastically refer to the political group led by Assistant Professor Tun Sitthisomwong, which called itself "Multicoloured Shirts" to express impartiality amongst the rivalling political groups, the Yellow Shirts and the Red Shirts, but, in fact, supported the Yellow Shirts and other groups sharing similar views: antidemocratic, ultraconservative, ultranationalist, ultraroyalist, and pro-military.

th-l

ซ่าหริ่ม (sâa-rìm)

(slang, derogatory, offensive) person with antidemocratic, ultraconservative, ultranationalist, ultraroyalist, and/or pro-military views.

(slang, derogatory, offensive) hypocrite.


คลอง

th-noun

คลอง • (klɔɔng) (classifier สาย or เส้น)

klɔɔng (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

→ English: khlong

Borrowed from Angkorian Old Khmer *គ្លង៑ (*gloṅ), *ឃ្លង៑ (*ghloṅ, “passage, way; waterway”). Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩬᨦ, ᨣᩬᨦ, Isan คลอง, คอง, Lao ຄອງ (khǭng), Lü ᦅᦸᧂ (koang). Also extended as Thai ครรลอง.
Schuessler (2007) relates this word to Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; valley”), whence 江 (OC *kroːŋ, “river”), 谷 (OC *kloːɡ, “valley”), Tibetan ཀླུང (klung, “river”), Burmese ချောင်း (hkyaung:, “stream”). STEDT notes that this does not account for the *-n coda.

cog

watercourse, either natural or artificial.

2023, “ศูนย์ทันตกรรม”, in medparkhospital.com:

รักษาคลองรากฟันอักเสบ

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๑ (พระมหาธรรมราชา)”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 112:

โดยคลองสุจริตมิตรภาพ


อาชญากร

th-noun

อาชญากร • (àat-yaa-gɔɔn)

/ʔaːt̚˨˩.jaː˧.kɔːn˧/

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧/


เปอร์เซ็นต์

เปอร์เซ็นต์ • (bpəə-sen)


ตั้ง

ตั้ง • (dtâng)

From Proto-Tai *taŋꟲ (“to erect”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠᩶ᨦ, Lao ຕັ້ງ (tang), Lü ᦎᧂᧉ (ṫang²), Shan တင်ႈ (tāng), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zhuang daengj.

cog

Lü ᦎᧂᧉ (ṫang²)


มอไซค์

From contraction of มอเตอร์ไซค์ (mɔɔ-dtəə-sai).

th-l

มอเตอร์ไซค์ (mɔɔ-dtəə-sai)

จักรยานยนต์ จักรยานยนต์#Thai

(colloquial) Synonym of จักรยานยนต์ (jàk-grà-yaan-yon)


เพดาน

pee-daan (romanization)
พิดาน (alternative)

Borrowed from Middle Khmer ពិតាន (bitāna), ពីតាន (bītāna), ពិយតាន (biyatāna), ពីយតាន (bīyatāna), ពិទារ (bidāra), ព្ភិតាន (bbhitāna), ភីត្តាន (bhīttāna), វិតាណ (phtāna), វិតាន (vitāṇa, “protective cloth covering mounted on poles above a sacred person or object: canopy, awning”), from Angkorian Old Khmer vitāna (ibid.), from Pali vitāna (“canopy; awning”) or Sanskrit वितान (vitāna, “spreading out; expansion; extension; awning; canopy; etc”). Cognate with Modern Khmer ពិតាន (pitaan, “ceiling; canopy”), Lao ເພດານ (phē dān), ພິດານ (phi dān).


นารี

From Sanskrit नारी (nārī, “woman”), possibly through Pali nārī (“idem”). Cognate with Khmer នារី (niərii).


ตะกร้า

th-noun

ตะกร้า • (dtà-grâa) (classifier ลูก or ใบ)

dtà-grâa (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)


ร่างกาย

ร่างกาย • (râang-gaai) (classifier ร่าง)

râang-gaai (romanization)
ร่าง (classifier)

From ร่าง (râang) + กาย (gaai). Compare Lao ຮ່າງກາຍ (hāng kāi).


ราคา

→ Lao: ລາຄາ (lā khā)

Semi-learned borrowing from Malay harga, from Sanskrit अर्घ (argha). Doublet of อรรฆ (àk).


นิ้ว

นิ้ว • (níu)

From Proto-Tai *niːwꟲ (“finger; toe”).
Cognate with Lao ນິ້ວ (niu) or ນີ້ວ (nīu), Northern Thai ᨶᩥ᩠᩶ᩅ, Lü ᦓᦲᧁᧉ (niiw²), Tai Dam ꪙꪲ꫁ꪫ, Tai Dón ꪙꪲꪫꫂ, Shan ၼိဝ်ႉ (nḭ̂o), Tai Nüa ᥘᥥᥝᥳ (lėw) or ᥢᥥᥝᥳ (nėw), Phake ꩫိဝ် (niw), Ahom 𑜃𑜢𑜈𑜫 (niw) or 𑜐𑜢𑜈𑜫 (ñiw), Zuojiang Zhuang niux, Zhuang niux (dialectal).

cog

Tai Dón ꪙꪲꪫꫂ

นิ้ว นิ้ว#Thai


การกบฏ

กบฏ กบฏ#Thai


กระได

Prefix กระ (grà) + reflex of Proto-Tai *ɗrwajᴬ (“stairs; ladder”).
Cognate with Northern Thai ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ, ᨡᩧ᩠᩶ᨶᨯᩱ or ᨤᩢ᩠ᨶᨯᩱ; Lao ກະໄດ (ka dai) or ຂັ້ນໄດ (khan dai); Lü ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ẋuen²ḋay); Tai Dam ꪅꪽꪼꪒ or ꪅꪽꪼꪨ; Tai Dón ꪼꪒ; Shan ၶူဝ်လႆ (khǒ lǎi) or ၶၼ်ႈလႆ (khān lǎi); Phake ကႃလႝ (kālay); Ahom 𑜁𑜠𑜓𑜩 (khaday); Zhuang lae or ndoi (dialectal); Nong Zhuang lae as in mboaklae.

Lü ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ẋuen²ḋay)


อดิเรก

th-noun

อดิเรก • (à-dì-rèek)

à-dì-rèek (romanization)
อติเรก (alternative)

From Pali atireka (“extra; surplus; etc”); ultimately from Sanskrit अतिरेक (atireka, “idem”).

benediction, especially one offered by a high priest to a sovereign or high-ranking royal person.


งานอดิเรก

From งาน (ngaan, “work”) + อดิเรก (à-dì-rèek, “special”).

com

hobby: activity done in leisure time for pleasure.


เพื่อนบ้าน

th-noun

เพื่อนบ้าน • (pʉ̂ʉan-bâan)

From เพื่อน (pʉ̂ʉan, “fellow”) + บ้าน (bâan, “village”).

com

2014 May 10, “เอสเอ็มอีเผยคู่ค้าทยอยหนีไปเพื่อนบ้าน”, in โพสต์ทูเดย์:

เอสเอ็มอีได้รับผลกระทบค่อนข้างมาก...คู่ค้า...หันไปซื้อสินค้าเพื่อนบ้าน

èes-em-ii dâai-ráp pǒn-grà-tóp kɔ̂n-kâang mâak ... kûu-káa ... hǎn bpai sʉ́ʉ sǐn-káa pʉ̂ʉan-bâan

SMEs have received quite a lot of impacts... [Their] business partners...[have] turned to buy merchandise [from] neighbouring countries.

2018 March 4, “แถลงผลจับยาบ้า 3 ล้านเม็ด พบเป็นของแก๊ง ‘มันทุกเม็ด’ หนีไปเพื่อนบ้าน”, in ไทยรัฐ:

ผู้ต้องหา...หนีหมายจับออกนอกประเทศ ประสานเพื่อนบ้านจับตัวส่งกลับไทย

pûu-dtɔ̂ng-hǎa ... nǐi mǎai-jàp ɔ̀ɔk nɔ̂ɔk bprà-têet · bprà-sǎan pʉ̂ʉan-bâan jàp dtuua sòng glàp tai

The alleged offenders...fled out of the country [to evade] the arrest warrants. [Police] then contacted neighbouring countries to arrest them [and] send [them] back to Thailand.


โคมไฟ

th-noun

โคมไฟ • (koom-fai) (classifier ดวง or ใบ or ลูก)

koom-fai (romanization)
ดวง (classifier)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

Compound of โคม (koom, “lamp”) + ไฟ (fai, “fire; light”). Cognate to Lao ໂຄມໄຟ (khōm fai).


กล

From Old Khmer កល (kala, “art, cunning, ingenuity; trick, trickery, pretense; tactic, strategy; etc”). Cognate with Modern Khmer កល (kɑl).

bor

trick: feat of magic; crafty or underhanded device, maneuver, etc, intended to deceive or cheat.


คุรุ

th-noun

คุรุ • (kú-rú)

Borrowed from Pali guru or Sanskrit गुरु (guru).


หัวนม

From หัว (hǔua, “head”) + นม (nom, “breast”).


ดาวหาง

daao-hǎang (romanization)
ดวง (classifier)

From ดาว (daao, “star”) + หาง (hǎang, “tail”).
Compare Lao ດາວຫາງ (dāo hāng), Lü ᦡᦱᧁᦠᦱᧂ (ḋaawḣaang), Tai Nüa ᥘᥣᥝᥞᥣᥒᥴ (láawhaang) and Tày đao hang.


เกี๊ยะ

gía (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)


ป่าโมก

th-noun

ป่าโมก • (bpàa-môok)

From ป่า (bpàa, “forest; grove; wood”) + โมก (môok, “Wrightia religiosa”).

compound

tract of land featuring or covered with Wrightia religiosa trees.


เอกราช

th-noun

เอกราช • (èek-gà-râat)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.raːt̚˥˩/

From Pali ekarāja (literally “only monarch; sole monarch; etc”) or Sanskrit एकराज (ekarāja, literally “only monarch; sole monarch; etc”). Compare Old Khmer ekkarājja (“universal king”); Modern Khmer ឯករាជ (ʼaekaʼriəc); Lao ເອກະລາດ (ʼē ka lāt).

cog

Lao ເອກະລາດ (ʼē ka lāt)

(government) independence: the state or condition of not being subject to another nation's authority or jurisdiction.

(slang, humorous) virginity: the state or condition of having never had sexual intercourse.


ตำบล

th-noun

ตำบล • (dtam-bon) (classifier ตำบล or แห่ง)

dtam-bon (romanization)
ตำบล (classifier)
แห่ง (classifier)
ดำบล (alternative archaic dated obsolete)
ด่ำบล (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer taṃpal, taṃpol (“group of houses; hamlet; community”). Cognate with Modern Khmer តំបន់ (tɑmbɑn).

area; district; locality; place; region; spot; territory

อำเภอ อำเภอ#Thai

บ้าน บ้าน#Thai

กำนัน กำนัน#Thai

(Thailand) subdistrict: administrative subdivision of อำเภอ (am-pəə, “district”), consisting of at least twenty บ้าน (bâan, “villages”) and governed by a public officer called กำนัน (gam-nan)


สมภพ

สมภพ • (sǒm-póp)

sǒm-póp (romanization)
สัมภวะ (alternative noun)

From Pali sambhava (“birth; semen; sperm”) or from Sanskrit सम्भव (sambhava, “birth; existence; sexual intercourse; union”); perhaps via Old Khmer saṃbhabva (“birth”). Cognate with Modern Khmer សម្ភព (sɑmphup).

bor

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

(of a royal person) (พระบรมราช~, พระราช~) birth.

(พระบรมราช~, พระราช~) birth.


พรม

From Old Khmer ព្រំហ (braṃha), ព្រំហ្ម (braṃhma, “edge, edging; carpet, rug”). Cognate with Modern Khmer ព្រំ (prum); Lao ພົມ (phom).

ผืน ผืน#Thai

(classifier ผืน) carpet, rug, or similar material, as tapestry, etc.

ไหม ไหม#Thai


พรม

(botany) conkerberry: the plant Carissa spinarum of the family Apocynaceae.

(zoology) the freshwater fish Thynnichthys thynnoides of the family Cyprinidae.


แก้ม

th-noun

แก้ม • (gɛ̂ɛm)

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Tai Nüa ᥐᥦᥛᥲ (kàem), Tai Dam ꪵꪀ꫁ꪣ, Ahom 𑜀𑜪𑜧 (kaṃw), Bouyei jeemc, Zhuang gemj.

cog

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


โอษฐ์

th-noun

โอษฐ์ • (òot)


ริมฝีปาก

From ริม (rim) + ฝี (fǐi) + ปาก (bpàak). Compare Lao ຮິມຝີປາກ (him fī pāk).


ริม

From Proto-Tai *riːmᴬ (“edge”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩥ᩠ᨾ, Isan ฮิม, Lao ຮິມ (him), Lü ᦣᦲᧄ (hiim), Tai Dam ꪭꪲꪣ, Shan ႁိမ်း (hím), Tai Nüa ᥞᥤᥛᥰ (hïm), Ahom 𑜍𑜢𑜉𑜫 (rim), 𑜍𑜢𑜪 (riṃ), or 𑜍𑜧𑜪 (rawṃ), Zhuang simz (“edge”) (dialectal) and rimz (“near by”) (dialectal), Zuojiang Zhuang rimz or simz.


ฝี

boil (inflamed pus-filled sore on skin); pustule; abscess; furuncle; pock.


ลำคอ

ลำคอ • (lam-kɔɔ)


เปลือกตา

เปลือกตา • (bplʉ̀ʉak-dtaa)

From เปลือก (bplʉ̀ʉak, “peel, bar”) + ตา (dtaa, “eye”).


หนังตา

From หนัง (nǎng, “skin”) + ตา (dtaa, “eye”). Cognate with Lao ໜັງຕາ (nang tā).


กระดาษทิชชู

th-noun

กระดาษทิชชู • (grà-dàat-tít-chûu)

/kra˨˩.daːt̚˨˩.tʰit̚˦˥.t͡ɕʰuː˥˩/

From กระดาษ (grà-dàat, “paper”) + ทิชชู (tít-chûu, “tissue”); perhaps calque of English tissue paper.


เครื่องดูดฝุ่น

th-noun

เครื่องดูดฝุ่น • (krʉ̂ʉang-dùut-fùn) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-dùut-fùn (romanization)
เครื่อง (classifier)

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ดูด (dùut) + ฝุ่น (fùn). Cognate with Lao ເຄື່ອງດູດຝຸ່ນ (khư̄ang dūt fun).

cog

ເຄື່ອງດູດຝຸ່ນ

Lao ເຄື່ອງດູດຝຸ່ນ (khư̄ang dūt fun)


ปอด

th-noun

ปอด • (bpɔ̀ɔt)

From Proto-Tai *pwɤtᴰ (“lung”), from Old Chinese 肺 (OC *pʰobs, “lung”), from Proto-Sino-Tibetan *p-wap (“lung”). Cognate with Lao ປອດ (pǭt), Shan ပွတ်ႇ (pàut), Phake ပွတ် (pot), Ahom *𑜆𑜨𑜄𑜫 (*pot), Zhuang bwt.


ปอด

ปอด • (bpɔ̀ɔt)

ผัก ผัก#Thai


ยาเม็ด

ยาเม็ด • (yaa-mét)


ทีวี

ทีวีโชว์


เกย์

เกย์ • (gee)


ตุ๊ด

ตุ๊ด • (dtút)

Shortened from English Tootsie, the name of a 1982 American comedy film.

2015, เทคนิค "ถูกใจตากล้อง คล้องใจนักข่าว" (2), บางกอกทูเดย์:
จะเป็นตุ๊ดเป็นแต๋วก็แล้วแต่ จะชายจริงหญิงแท้ก็ไม่สน เป็นอะไรก็ได้ตามใจตน ค่าของคนไม่ได้อยู่ที่เพศใด
jà bpen dtút bpen dtɛ̌o gɔ̂ lɛ́ɛo-dtɛ̀ɛ · jà chaai jing yǐng tɛ́ɛ gɔ̂ mâi sǒn · bpen à-rai gɔ̂ dâai dtaam jai dton · kâa kɔ̌ɔng kon mâi dâai yùu tîi pêet dai
[We can] be tut [or] be taeo; it's up [to us]. [Or we can] be straight men or heterosexual women; it is not [something that anyone] should mind. [Let's] be whatever [we want to be] in accordance with [our] own hearts. The value of a human does not depend on any gender.

(slang, sometimes derogatory and offensive) effeminate man.


เลสเบี้ยน

เลสเบี้ยน • (lées-bîian)

เลสเบียน เลสเบียน#Thai

nonstandard form of เลสเบียน (léet-bîian)


สแควร์

สแควร์ • (sà-kwɛɛ)

สยามสแควร์


โซฟา

From English sofa, from French sofa, from Arabic صُفَّة (ṣuffa, “a long seat made of stone or brick”) or Aramaic צפא/ܨܦܬܐ. Cognate with Lao ໂຊຟາ (sō fā).


แต๊ะเอีย

dtɛ́-iia (romanization)
ซอง (classifier)

/tɛʔ˦˥.ʔia̯˧/

Borrowed from Teochew 壓腰 /压腰 (dêh⁴ io¹).

monetary gift which is given during Chinese New Year.


อั่งเปา

àng-bpao (romanization)
ซอง (classifier)

Borrowed from Teochew 紅包 /红包 (ang⁵ bao¹, “red envelope”). Compare Khmer អាំងប៉ាវ (ʼang paaw).

bor

monetary gift which is given during holidays or special occasions, such as the Chinese New Year


ระเบิด

th-noun

ระเบิด • (rá-bə̀ət)

/ra˦˥.bɤːt̚˨˩/


บอมบ์

บอมบ์ • (bɔm)


ซูชิ

/suː˧.t͡ɕʰiʔ˦˥/


น้ำปลา

→ English: nam pla

→ Burmese: ငံပြာရည် (ngamprarany)

→ Japanese: ナンプラー

น้ำ (náam, “water”) + ปลา (bplaa, “fish”). Cognate with Lao ນ້ຳປາ (nam pā), Northern Thai ᨶ᩶ᩣᩴᨸᩖᩣ (nam⁶ paa¹), Lü ᦓᧄᧉᦔᦱ (nam²ṗaa), Shan ၼမ်ႉပႃ (nâ̰m pǎa).

cog

Lü ᦓᧄᧉᦔᦱ (nam²ṗaa)


รถติด

th-noun

รถติด • (rót-dtìt)


เตา

dtao (romanization)
เตา (classifier)
อัน (classifier)

From Middle Chinese 陶 (MC daw, “pottery, mould; to mould”). Cognate with Lao ເຕົາ (tao), Northern Thai ᨲᩮᩢᩣ, Khün ᨲᩮᩢᩣ, Lü ᦎᧁ (ṫaw), Shan တဝ် (tǎo).


ที่ฝังศพ

ที่ฝังศพ • (tîi-fǎng-sòp)

/tʰiː˥˩.faŋ˩˩˦.sop̚˨˩/

burial ground, graveyard, tomb, cemetery.


ป่าช้า

bpàa-cháa (romanization)
แห่ง (classifier)

/paː˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ป่า (bpàa, “forest, jungle; district, region; etc”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).

com

place for burial or cremation of the dead: burial ground, cremation ground, etc.


การสนทนา

Compare Lao ການສົນທະນາ (kān son tha nā).


จดหมายเหตุ

th-noun

จดหมายเหตุ • (jòt-mǎai-hèet)

/t͡ɕot̚˨˩.maːj˩˩˦.heːt̚˨˩/

From จดหมาย (jòt-mǎai, “to note down; to record; etc.”) + เหตุ (hèet, “cause; event; factor; reason; situation; etc.”).

compound

an account in writing or the like preserving the memory or knowledge of facts or events.


ระดับ

th-noun

ระดับ • (rá-dàp)

rá-dàp (romanization)
รดับ (alternative archaic dated obsolete)

Possibly from Old Khmer ltāp, ltap (“to occur one after another”), corresponding to Modern Khmer រដាប់ (rɔɔrɔdap, “to be in close alignment”); extended as laṃtāp, laṃtap (“order, sequence, series; to arrange in orders, sequences, or series; etc”), corresponding to Modern Khmer លំដាប់ (lumdap), from which Thai ลำดับ (lam-dàp) was derived.

cog

level; class; rank; degree; order; sequence.


หอศาสตราคม

หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + ศาสตราคม (sàat-dtraa-kom, “weaponry treatise; weapon-related magic”)

com

(archaic, military) armory; arsenal; magazine; plant


โหราธิบดี

From Pali horā (“hour”), meaning magician, sorcerer, or astrologer in Thai + adhipati (“chief; head; leader; etc.”); literally "chief magician", "chief sorcerer", or "chief astrologer".


มหาดเล็ก

th-noun

มหาดเล็ก • (má-hàat-lék)

Unknown. Compare Khmer មហាតលិក (mɔɔhaatlɨk), មហាឡិក (mɔɔhaalək), មត្លិក (mɔɔmŭətlɨk), មហាតឡឹក (mɔɔhaatlək), meaning "royal servant".

1 Samuel 18:22, KJV:
ซาอูลทรงบัญชามหาดเล็กว่า "จงพูดเป็นส่วนตัวกับดาวิดว่า 'ดูเถิด กษัตริย์พอพระทัยในเธอ และบรรดามหาดเล็กของพระองค์ก็รักเธอ เพราะฉะนั้น บัดนี้ จงเป็นบุตรเขยของกษัตริย์เถิด'"
saa-uul song ban-chaa má-hàat-lék wâa "jong pûut bpen sùuan-dtuua gàp daa-wìt wâa 'duu tə̀ət gà-sàt pɔɔ-prá-tai nai təə lɛ́ ban-daa má-hàat-lék kɔ̌ɔng prá-ong gɔ̂ɔ rák təə prɔ́-chà-nán bàt-níi jong bpen bùt-kə̌əi kɔ̌ɔng gà-sàt tə̀ət'"
And Saul commanded his servants, saying, Commune with David secretly, and say, Behold, the king hath delight in thee, and all his servants love thee: now therefore be the king's son in law.

ทหาร ทหาร#Thai

(ทหาร~) palace officer whose duty is to attend a royal person.


กะโหลก

กะโหลก • (gà-lòok)

Compare Khmer ត្រឡោក (trɑɑlaok, skull; water dipper made of a coconut shell), Malay gelok (“water vessel made of coconut shell”).

cog

shell (as of a coconut or palmyra palm fruit).

anything resembling a coconut shell, such as the soundbox of a ซอ (sɔɔ).


มะโรงศก

From มะโรง (má-roong, “dragon”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) year of the Dragon, the fifth year under the twelve-year lunar cycle.


กฎมนเทียรบาล

From กฎ (gòt, “law; regulation; rule; etc.”) + มนเทียรบาล (mon-tiian-baan, “palace maintenance; palace protection; palace security; etc.”).

(law) law governing a royal residence as well as those living therein or those being members thereof, such as a law on palace administration, a law on royal family, a law on royal succession, etc.


เรื่อง

rʉ̂ʉang (romanization)
เรื่อง (classifier)

Cognate with Lao ເຮື່ອງ (hư̄ang) or ເລື່ອງ (lư̄ang), Lü ᦵᦟᦲᧂᧈ (loeng¹).

เรื่องสั้น

ปั้นเรื่อง

เข้าเรื่อง

นอกเรื่อง

nɔ̂ɔk rʉ̂ʉang

เรื่องด่วน

เรื่องดี

ไม่ใช่เรื่องของเธอ

เกิดเรื่อง

gə̀ət rʉ̂ʉang

เป็นเรื่อง

ก่อเรื่อง

gɔ̀ɔ rʉ̂ʉang

เรื่องอะไรจะทำ


สมเดจ์พระ

th-noun

สมเดจ์พระ • (sǒm-dèt-prá)

His Holiness Phonnarat of Wat Pho, Royal Chronicle of Siam:
สมเดจ์พระรามเมศวรเสดจ์ลงมาแต่เมืองลพบูรี
raam-mee-sǔuan sà-dèt long maa dtɛ̀ɛ mʉʉang lóp-buu-rii
His Divine Highness Ramesuan went down from the town of Lop Buri.

สมเด็จพระ สมเด็จพระ#Thai

archaic spelling of สมเด็จพระ (sǒm-dèt-prá)


ผ้าเช็ดตัว

ผ้าเช็ดตัว • (pâa-chét-dtuua) (classifier ผืน)

pâa-chét-dtuua (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.t͡ɕʰet̚˦˥.tua̯˧/

ผ้า (pâa, “cloth”) + เช็ดตัว (“to dry oneself”)


ฝักบัว

อาบน้ำฝักบัว

ขนม ขนม#Thai


บรมราชา

From บรม (bɔɔ-rom, “great; supreme; utmost; etc”) + ราชา (raa-chaa, “king”); ultimately from Sanskrit परमरज (paramaraja, “supreme king”), probably via Old Khmer paramarājā, pūrammarājjā. Compare Modern Khmer បរមរាជា (bârômréachéa).
Historian Sujit Wongthes (สุจิตต์ วงษ์เทศ) suggested that the term was created after the legendary leader Borom.


บรมราชาธิราช

th-noun

บรมราชาธิราช • (bɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

/bɔː˧.rom˧.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

From บรม (bɔɔ-rom, “great; supreme; utmost; etc”) + ราชาธิราช (“king of kings”); ultimately from Sanskrit परम (parama, “absolute; supreme; utmost; etc”) + राजाधिराज (rājādhirāja, “king of kings”), probably via Old Khmer paramarājādhirāja, pūrammarājjādhirāja (“supreme overlord of kings”). Compare Modern Khmer បរមរាជាធិរាជ (bârômréachéathĭréach).
Historian Sujit Wongthes (สุจิตต์ วงษ์เทศ) suggested that the term was created after the legendary leader Borom.

cog

បរមរាជាធិរាជ


บรมราชาธีราช

th-noun

บรมราชาธีราช • (bɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

บรมราชาธิราช บรมราชาธิราช#Thai

archaic spelling of บรมราชาธิราช (bɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)


ขาลศก

ขาลศก • (kǎan-sòk)

From ขาล (kǎan, “tiger”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Tiger, the third year under the twelve-year lunar cycle.


โคน

เห็ด เห็ด#Thai

(เห็ด~) any mushroom in Termitomyces genus


เบี้ย

th-noun

เบี้ย • (bîia)

Compare Middle Chinese 貝 (MC pajH, “cowrie”) or 幣 (MC bjiejH, “money”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩠ᨿᩮ᩶, Lao ເບ້ຍ (bīa), Lü ᦵᦢᧉ (ḃe²), Shan မေႈ (mēe) or ဝေႈ (wēe), Phake မေ (me), Ahom 𑜈𑜣 (bī).

cog

Lü ᦵᦢᧉ (ḃe²)


ไส้กรอก

sâi-grɔ̀ɔk (romanization)
อัน (classifier)

com

ไส้ (sâi) + กรอก (grɔ̀ɔk)


มหาธรรมราชา

From มหา (má-hǎa, “grand; grand; etc”) + ธรรมราชา (literally “king of dharma; king of law”); ultimately from Sanskrit मह (maha, “great; grand; etc”) + धर्मराज (dharmarāja, literally “king of dharma; king of law”). Compare Khmer មហាធម៌រាជា (môhathម៌réachéa); Japanese 太上法皇.

compound

an epithet of Yama, the overlord of the underworld who judges the dead.

king who rules with a fair hand; just king; righteous king.

king who observes religious precepts; pious king; devout king.


มะเมียศก

th-noun

มะเมียศก • (má-miia-sòk)

From มะเมีย (má-miia, “horse”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Horse, the seventh year under the twelve-year lunar cycle.


เถาะศก

th-noun

เถาะศก • (tɔ̀-sòk)

/tʰɔʔ˨˩.sok̚˨˩/

From เถาะ (tɔ̀, “rabbit”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

ศักราช ๗๓๗ เถาะศก เสด็จไปเอาเมืองพีศณุโลก

1681, Luang Prasoet Chronicle of Ayutthaya:

In the year 737, the Year of the Hare, His Majesty went to take Phitsanulok Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp jèt tɔ̀-sòk sà-dèt bpai ao mʉʉang pít-sà-nú-lôok

(astrology) a year of the Rabbit, the fourth year under the twelve-year lunar cycle.


ฉลูศก

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦.sok̚˨˩/

From ฉลู (chà-lǔu, “ox”) + ศก (sòk, “era; year”).

ศักราช ๗๓๕ ฉลูศก เสด็จไปเมืองชากังราว

In the year 735, the Year of the Ox, His Majesty went to Chakangrao Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp hâa chà-lǔu-sòk sà-dèt bpai mʉʉang chaa-gang-raao

(astrology) a year of the Ox, the second year under the twelve-year lunar cycle.


ตอนเช้า

th-noun

ตอนเช้า • (dtɔɔn-cháao)

/tɔːn˧.t͡ɕʰaːw˦˥/


ชวดศก

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩.sok̚˨˩/

From ชวด (chûuat, “rat”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

ศักราช ๗๓๔ ชวดศก เสด็จไปเอาเมืองนครพังค่าแลเมืองแสงเชรา

In the year 734, the Year of the Rat, His Majesty went to take Nakhon Phang Kha Town and Saeng Chao Town.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp sìi chûuat-sòk sà-dèt bpai ao mʉʉang ná-kɔɔn pang kâa lɛɛ mʉʉang sɛ̌ɛng chao

(astrology) a year of the Rat, the first year under the twelve-year lunar cycle.


ตอนบ่าย

th-noun

ตอนบ่าย • (dtɔɔn-bàai)


บ่าย

บ่าย • (bàai)

บ่ายสอง

(colloquial) time or hour in the afternoon, especially under the six-hour clock.


ตอนเย็น

ตอนเย็น • (dtɔɔn-yen)


กุนศก

From กุน (gun, “pig”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

ศักราช ๗๓๓ กุนศก สมเด็จพระบรมราชาธีราชเจ้าเสด็จไปเอาเมืองเหนือ

In the year 733, the Year of the Pig, His Divine Majesty Boromrachathirat, the Master, went to take northern towns.

sàk-gà-ràat jèt rɔ́ɔi sǎm-sìp sǎm gun-sòk sǒm-dèt-prá bɔ-rom-raa-chaa-tí-râat jâao sà-dèt bpai ao mʉʉang nʉ̌ʉa

(astrology) a year of the Pig, the twelfth year under the twelve-year lunar cycle.


กลางวัน

กลาง (glaang, “middle”) + วัน (wan, “day”). Compare Lao ກາງວັນ (kāng wan) and ກາງເວັນ (kāng wen), Shan ၵၢင်ဝၼ်း (kǎang wán).

com

ตอนกลางวัน


ระกาศก

From ระกา (rá-gaa, “rooster”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

ศักราช ๘๐๓ ระกาศก ครั้งนั้น เกิดเพลิงไหม้พระที่นั่งตรีมุกข

In the year 803, the Year of the Rooster, at that time, a fire broke out and burnt the Divine Hall of Three Faces.

sàk-gà-ràat bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi sǎm rá-gaa-sòk kráng-nán gə̀ət pləəng mâi prá-tîi-nâang dtrii-múk

(astrology) a year of the Rooster, the tenth year under the twelve-year lunar cycle.


กลาง

From Proto-Tai *klaːŋᴬ (“middle”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩣ᩠ᨦ, Lao ກາງ (kāng), Lü ᦂᦱᧂ (k̇aang), Tai Dón ꪀꪱꪉ, Shan ၵၢင် (kǎang), Tai Nüa ᥐᥣᥒ (kaang), Ahom 𑜀𑜂𑜫 (kaṅ) or 𑜀𑜝𑜂𑜫 (klaṅ), Southern Thai กล๋าง, Zhuang gyang, Zuojiang Zhuang gyang.


กลางคืน

Cognate with Lao ກາງຄືນ (kāng khư̄n), Shan ၵၢင်ၶိုၼ်း (kǎang khúen).

ตอนกลางคืน


ลูกแพร์

th-noun

ลูกแพร์ • (lûuk-pɛɛ)

/luːk̚˥˩.pʰɛː˧/

ลูก (lûuk) + transliteration of English pear


ดัง

Inherited from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).
In Southwestern Tai, cognate with Isan ดัง, Lao ດັງ (dang), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Lü ᦡᧂ (ḋang), Tai Dam ꪒꪰꪉ (đăng), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndaeng, Bouyei ndangl.
Possibly cognate with Proto-Malayo-Polynesian *ijuŋ (“nose”).

cog

Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴)


คู่สาย

th-noun

คู่สาย • (kûu-sǎai)

/kʰuː˥˩.saːj˩˩˦/


ครู่

ครู่ • (krûu)


ขุนค้อน

ขุนค้อน • (kǔn-kɔ́ɔn)

/kʰun˩˩˦.kʰɔːn˦˥/

From ขุน (kǔn, “chief; lord; master; etc.”) + ค้อน (kɔ́ɔn, “gavel”).

compound

(politics, slang) the chief of a legislature, as the speaker of a house of representatives, the president of a senate, etc.


ขุนดาบ

th-noun

ขุนดาบ • (kǔn-dàap)

From ขุน (kǔn, “a noble rank”) + ดาบ (dàap, “sword”); literally "Kǔn of Sword".

compound

ขุนราชศักดิ์ ขุนราชศักดิ์#Thai

ขุนละคอนไชย ขุนละคอนไชย#Thai

กรมพระตำรวจใหญ่ซ้าย กรมพระตำรวจใหญ่ซ้าย

(historical) either of ขุนราชศักดิ์ (kǔn râat-chá-sàk) or ขุนละคอนไชย (kǔn lá-kɔɔn chai), the two leading police officers in the Left Division of High Guards (กรมพระตำรวจใหญ่ซ้าย).


ครัว

From Old Khmer គ្រូ (grū), គ្រូវ (grūva), គ្រួ (grw, “kitchen; family”). Cognate with Modern Khmer គ្រួ (kruə).

(archaic) family including its servants.

(archaic) the body of inhabitants of a place.

(now dialect) belongings; goods; possessions; things.


คำแหง

th-noun

คำแหง • (kam-hɛ̌ɛng)

/kʰam˧.hɛːŋ˩˩˦/

กำแหง กำแหง#Thai


ยอ

Morinda citrifolia
Morinda citrifolia#Translingual

(botany) Morinda citrifolia (beach mulberry, noni)


ยอ

From Vietnamese giò via Hue/Ho Chi Minh accent.


ระแหง

ระแหง • (rá-hɛ̌ɛng)

/ra˦˥.hɛːŋ˩˩˦/

(geology) a desiccation crack; a fracture, part of a desiccation pattern, caused by the drying out and shrinking of silt or clay.


สาวแส้

สาวแส้ • (sǎao-sɛ̂ɛ)

/saːw˩˩˦.sɛː˥˩/


ห้องหับ

ห้องหับ • (hɔ̂ɔng-hàp)

/hɔːŋ˥˩.hap̚˨˩/


แยบยล

แยบยล • (yɛ̂ɛp-yon)


ชั้นเชิง

ชั้นเชิง • (chán-chəəng)

/t͡ɕʰan˦˥.t͡ɕʰɤːŋ˧/


กะจั๊ว

กะจั๊ว • (gà-júua)

gà-júua (romanization)
กะจั๊วะ (alternative)


กะหล่ำ

กะหล่ำ • (gà-làm)

gà-làm (romanization)
กาลำ (alternative)

Borrowed from Hainanese 芥藍 /芥蓝 (gai6 lam2) or from Classical Persian کلم (kalam). Doublet of คะน้า (ká-náa).


วิสรรชนีย์

วิสรรชนีย์ • (wí-sǎn-chá-nii)

Borrowed from Sanskrit विसर्जनीय (visarjanīya).


สระอะ

th-noun

สระอะ • (sà-rà-à)


ช่องบาดาล

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.baː˧.daːn˧/

From ช่อง (chɔ̂ng, “cavity; channel; hole; etc”) + บาดาล (baa-daan, “subterranean realm; underworld; etc”).

compound

Revelation 9:1, KJV:
พระเจ้าทรงประทานลูกกุญแจสำหรับช่องบาดาลให้แก่ดาวดวงนั้น
prá-jâao song bprà-taan lûuk-gun-jɛɛ sǎm-ràp chɔ̂ɔng-baa-daan hâi gɛ̀ɛ daao duuang nán
And to him was given the key of the bottomless pit.


พยาน

→ Shan: ၽျၢၼ်း (phjáan)

Possibly from Old Khmer or Middle Khmer bejañāṇa, bœjñāṇa, bvejjañāṇa, etc, meaning “expert; expert witness”; from Pali vijjañāṇa (“knowledge, science; proficiency, expertness, skill; etc”); ultimately from Sanskrit *विज्ञज्ञान (vijñajñāna). Cognate with Modern Khmer ពេជ្ញញាណ (peicñɔɔñiən).

cog

Khmer ពេជ្ញញាណ (peicñɔɔñiən)

ปาก ปาก#Thai


พยานหลักฐาน

th-noun

พยานหลักฐาน • (pá-yaan-làk-tǎan)

From พยาน (pá-yaan, “evidence”) + หลักฐาน (làk-tǎan, “evidence”).


สักขีพยาน

th-noun

สักขีพยาน • (sàk-kǐi-pá-yaan) (classifier คน)

sàk-kǐi-pá-yaan (romanization)
คน (classifier)

Compound of สักขี (sàk-kǐi, “eyewitness”) + พยาน (pá-yaan, “witness”).

com+

2003 September 5, “ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการประหารชีวิตนักโทษ พ.ศ. ๒๕๔๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 120, number 102 ง, pages 5–6:

ในการประหารชีวิตนักโทษ...ผู้แทนกรมราชทัณฑ์และผู้กำกับการสถานีตำรวจแห่งท้องที่หรือผู้แทนร่วมเป็นสักขีพยาน

nai gaan-bprà-hǎan-chii-wít nák-tôot ... pûu-tɛɛn grom râat-chá-tan lɛ́ pûu-gam-gàp-gaan sà-tǎa-nii dtam-rùuat hɛ̀ng tɔ́ɔng-tîi rʉ̌ʉ pûu-tɛɛn rûuam bpen sàk-kǐi-pá-yaan

In executing a prisoner... representatives of the Corrections Department and the superintendent of the local police station or [his] representative [shall] participate as eyewitnesses.

1931, สมาหารหิตะคดี (โป๊ โปรคุปต์), ขุน, “หมวด ก”, in พจนานุกรมกฎหมาย, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 15:

หนังสือเอกสารใด ๆ ที่อาจ...ใช้เป็นสักขีพยาน

nǎng-sʉ̌ʉ èek-gà-sǎan dai dai tîi àat ... chái bpen sàk-kǐi-pá-yaan

Any writing [or] document which may be ... used as evidence.

1943, สำนักนายกรัถมนตรี, “คำนำ”, in ภาพเมืองไทย, พระนคร: โรงพิมพ์พานิชสุภผล, page ช:

หนังสือชุดนี้จะเปนสักขีพยานของวัธนธัมไทย

nǎng-sʉ̌ʉ chút níi jà bpen sàk-kǐi-pá-yaan kɔ̌ɔng wát-tá-ná-tam tai

This book series will become evidence of the Thai culture.


ประจักษ์พยาน

th-noun

ประจักษ์พยาน • (bprà-jàk-pá-yaan)

From ประจักษ์ (bprà-jàk, “clear; manifest; etc.”) + พยาน (pá-yaan, “witness”).


ปากคำ

From ปาก (bpàak, “mouth; to speak; to utter; etc”) + คำ (kam, “speech; word; utterance; etc”).

(law) testimony; the statement or declaration of a witness in court or before a public authority.


ฉนำ

/t͡ɕʰa˨˩.nam˩˩˦/

From Old Khmer chnaṃ, chnama, chnāṃ, chnāṃma, chnāṃmma, chnāma, chnâma, chnāmma, cnāṃ (“year”), or Pre-Angkorian Old Khmer cnaṃ, chnāṃ (“year”). Cognate with Modern Khmer ឆ្នាំ (chnam).


ขวบ

→ Khmer: ខួប (khuəp)

Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᩅᨷ or ᨢ᩠ᩅᨷ, Lao ຂວບ (khūap), Lü ᦷᦃᧇᧈ (ẋob¹) (as in ᦷᦃᧇᧈᦔᦲ), Shan ၶူပ်ႇ (khùup), Tai Nüa ᥑᥨᥙᥱ (xǒp), Zhuang hop, Zuojiang Zhuang kvop.

cog

Lü ᦷᦃᧇᧈ (ẋob¹)

1725, พระราชกำหนดเก่า:
ด้วยหลวงบำเรอภักดิกราบทูลพระกรุณาว่า พระอางทองนอกราชการ ผู้เปนเมืองไชนาด ต้องปรับไหมยากจน ก็ถึงมรณาสัน ครั้นญาติพี่น้องจะเอาศภนั้นไปเผา เจ้าหนี้มาห้ามผีไว้มิให้เผา แลอศภนั้นค้างอยู่มิได้เผาถึง ๒ ขวบ ๓ ขวบมาแล้วนั้น
dûuai lǔuang bam-rəə-pák gràap-tuun-prá-gà-rú-naa wâa prá àang-tɔɔng nɔ̂ɔk-râat-chá-gaan pûu bpen mʉʉang chai-nâat dtɔ̂ɔng bpràp-mǎi yâak-jon gɔ̂ɔ tʉ̌ng-mɔɔ-rá-naa-sǎn krán yâat-pîi-nɔ́ɔng jà ao sòp nán bpai pǎo jâao-nîi maa hâam pǐi wái mí hâi pǎo lɛɛ à-sòp nán káang yùu mí dâai pǎo tʉ̌ng sɔ̌ɔng kùuap sǎam kùuap maa lɛ́ɛo nán
Whereas Earl Bamroephak informed His Majesty as follows: The retired marquess of Ang Thong, who was in charge of Chai Nat Town, had been fined the extent that he became impoverished. Once he had died and his kin was to have his corpse cremated, his creditor came and stopped the corpse, forbidding the cremation. And the corpse has been left uncremated for two years or three years.


ฟันไม้ข่มนาม

From ฟัน (fan, “to chop; to hack; to slash; etc”) + ไม้ (máai, “plant; tree; wood; etc”) + ข่ม (kòm, “to coerce; to frighten; to suppress; etc”) + นาม (naam, “name; title; etc”).

af

(historical) occult ceremony to symbolically frighten an enemy by slashing a tree, piece of wood, etc, whose name is like, or contains the first letter in, the name of the enemy, often performed before marching to war.


มะแมศก

th-noun

มะแมศก • (má-mɛɛ-sòk)

From มะแม (má-mɛɛ, “goat”) + ศก (sòk, “era; year”).

compound

(astrology) a year of the Goat, the eighth year under the twelve-year lunar cycle.


สงกรานต์

Borrowed from Sanskrit संक्रान्ति (saṃkrānti, “the passage of a planet from one position to another”). Compare Khmer សង្ក្រាន្ត (sɑngkraan); Khün ᩈᩘᨠᩕᩣ᩠ᨶ; Lü ᦉᧂᦃᦱᧃ (ṡangẋaan).

cog

Khün ᩈᩘᨠᩕᩣ᩠ᨶ

(archaic) the passage of a planet from one position to another.

(zoology) any of various sea worms that reproduce around the Songkran festival, such as those of the family Phyllodocidae.


ภูติ

th-noun

ภูติ • (pûut)

ภูต ภูต#Thai


ภูติ

Borrowed from Sanskrit भूति (bhūti). Cognate with Lao ພູຕິ (phū ti).


องศา

/ʔoŋ˧.saː˩˩˦/

From Sanskrit अंश (aṃśa, “fraction; part; portion; etc”). Cognate with Khmer អង្សា (ʼɑɑʼɑngsaa).

der

degree: unit of temperature or pressure.

(geometry, geology, astronomy) degree: unit of angle, equal to ¹⁄₃₆₀ of a circle.


บทความ

th-noun

บทความ • (bòt-kwaam) (classifier บทความ or บท or เรื่อง)

bòt-kwaam (romanization)
บทความ (classifier)
บท (classifier)
เรื่อง (classifier)


ขี้เถ้า

ขี้เถ้า • (kîi-tâo)


เลสเบียน

เลสเบียน • (léet-bîian)


เฟอร์นิเจอร์

เฟอร์นิเจอร์ • (fəə-ní-jə̂ə)

/fɤː˧.ni˦˥.t͡ɕɤː˥˩/


ดิสโก

ดิสโก • (dís-gôo)


กอล์ฟ

กอล์ฟ • (gɔ́ɔp)


บอล

ลูก ลูก#Thai

(ลูก~) ball (object). (classifier: ลูก (lûuk) or ใบ (bai))

งาน งาน#Thai

(งาน~) ball (formal dance). (classifier: งาน (ngaan))


สระว่ายน้ำ

สระว่ายน้ำ • (sà-wâai-náam) (classifier สระ)

sà-wâai-náam (romanization)
สระ (classifier)

com

สระ (sà) + ว่ายน้ำ (wâai-náam)


สระ

From Pali sara (“pond”). Compare Sanskrit सरस् (saras, “pond”).


สระ

th-noun

สระ • (sà-rà) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

sà-rà (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)

From Pali sara (“vowel”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “vowel”).


สระ

สระ • (sà-rá)

From Pali sara (“sound”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “sound”).


คลินิก

คลินิก • (klí-nìk)


ซูเปอร์มาร์เก็ต

ซูเปอร์มาร์เก็ต • (suu-bpə̂ə-maa-gêt)


ห้างสรรพสินค้า

ห้างสรรพสินค้า • (hâang-sàp-pá-sǐn-káa) (classifier ห้าง or แห่ง)

hâang-sàp-pá-sǐn-káa (romanization)
ห้าง (classifier)
แห่ง (classifier)

ห้าง (hâang) + สรรพ (sàp) + สินค้า (sǐn-káa)


ห้าง

th-noun

ห้าง • (hâang) (classifier ห้าง or หลัง)

hâang (romanization)
ห้าง (classifier)
หลัง (classifier)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩶ᩣ᩠ᨦ, Lao ຫ້າງ (hāng), Lü ᦠᦱᧂᧉ (ḣaang²).

cog

Lü ᦠᦱᧂᧉ (ḣaang²)

cabin, cottage, hut, or similar structure built in a farm or field or as a temporary residence.

scaffold: suspended platform, especially one built on a tree or in a wood for observing or hunting.


ห้าง

th-noun

ห้าง • (hâang) (classifier ห้าง or แห่ง)

hâang (romanization)
ห้าง (classifier)
แห่ง (classifier)

Borrowed from Teochew 行 (hang5). Cognate with Vietnamese hàng, English hong.

business house; place of business; shop.


ห้าง

Clipping of ห้างสรรพสินค้า (hâang-sàp-pá-sǐn-káa)

clipping

ห้างสรรพสินค้า

(colloquial) shopping mall; shopping centre; department store.


ห้าง

th-noun

ห้าง • (hâang)

Clipping of ห้างหุ้นส่วน

clipping

ห้างหุ้นส่วน

Clipping of ห้างหุ้นส่วน


สินค้า

th-noun

สินค้า • (sǐn-káa) (classifier สินค้า or ชนิด or อย่าง)

sǐn-káa (romanization)
สินค้า (classifier)
ชนิด (classifier)
อย่าง (classifier)


ดอน

ดอน • (dɔɔn)

dɔɔn (romanization)
ดร (alternative archaic dated obsolete)

area of land lying above the level where water flows or where flooding occurs.


เครื่องปรับอากาศ

เครื่องปรับอากาศ • (krʉ̂ʉang-bpràp-aa-gàat) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-bpràp-aa-gàat (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.prap̚˨˩.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “device”) + ปรับอากาศ (“to adjust air”).


ผายลม

From ผาย (pǎai, “to expand; to extend; to open; etc”) + ลม (lom, “air; breath; faint; wind; etc”).


นาฬิกาปลุก

th-noun

นาฬิกาปลุก • (naa-lí-gaa-bplùk) (classifier เรือน)

naa-lí-gaa-bplùk (romanization)
เรือน (classifier)

From นาฬิกา (naa-lí-gaa) + ปลุก (bplùk).


เช็ค

เช็ค • (chék)


เมืองหลวง

เมืองหลวง • (mʉʉang-lǔuang) (classifier เมือง or แห่ง)

mʉʉang-lǔuang (romanization)
เมือง (classifier)
แห่ง (classifier)

/mɯa̯ŋ˧.lua̯ŋ˩˩˦/

กรุงเทพฯเป็นเมืองหลวงของประเทศไทย

grung-têep bpen mʉʉang-lǔuang kɔ̌ɔng bprà-têet tai


ล่าม

ล่าม • (lâam)

interpreter: person who orally translates from one language into another.


เล็บมือ

เล็บมือ • (lép-mʉʉ)

From เล็บ (lép, “nail”) + มือ (mʉʉ, “hand”).


ข้อศอก

ข้อศอก • (kɔ̂ɔ-sɔ̀ɔk)

/kʰɔː˥˩.sɔːk̚˨˩/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + ศอก (sɔ̀ɔk, “elbow”).


ข้อ

th-noun

ข้อ • (kɔ̂ɔ)

From Proto-Tai *χoːꟲ (“joint”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨡᩬᩴ᩶ or ᨢᩬᩴ᩶, Lao ຂໍ້ (khǭ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang hoh.


ข้อมือ

ข้อมือ • (kɔ̂ɔ-mʉʉ)

/kʰɔː˥˩.mɯː˧/


รากไม้

รากไม้ • (râak-máai)


เปลือกไม้

เปลือกไม้ • (bplʉ̀ʉak-máai)


ป้า

From Proto-Tai *paːꟲ (“parent's older sister”). Cognate with Lao ປ້າ (pā), Lü ᦔᦱᧉ (ṗaa²), Shan ပႃႈ (pāa), Tai Dam ꪜ꫁ꪱ, Ahom 𑜆𑜡 (pā), Zhuang baj, Saek ป̂า.

cog

Lü ᦔᦱᧉ (ṗaa²)

อา

younger brother or younger sister of one's father

(sometimes derogatory or offensive) a title or term of address for any elderly woman, especially that of relative age to an elder sister of one's parent.

(sometimes derogatory or offensive) aging woman.

(slang, sometimes humorous) aging male homosexual.


ศอ

Uncertain. Perhaps cognate with Lao ສໍ (sǭ).


นที

From Sanskrit नदी (nadī) or Pali nadī.
Compare Lao ນະທີ (na thī).


ร่ม

From Proto-Tai *rɤmᴮ (“shade”), from Old Chinese 陰 (OC *qrɯm, “overcast, shade”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩫ᩠᩵ᨾ, Lao ຮົ່ມ (hom), Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹), Shan ႁူမ်ႈ (hūum), Ahom 𑜍𑜤𑜪 (ruṃ), Zhuang raemh, Zuojiang Zhuang loemq.

Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹)

place shaded or sheltered (from the sun, rain, etc).

anything that provides shade or shelter.

คัน คัน#Thai

(figurative) anyone or anything that provides protection.


แว่นตา

wɛ̂n-dtaa (romanization)
อัน (classifier)

Khmer: វ៉ែនតា (vaen taa)

From แว่น (wɛ̂n) + ตา (dtaa). Compare Lao ແວ່ນຕາ (wǣn tā).

Lao ແວ່ນຕາ (wǣn tā)


แว่น

th-noun

แว่น • (wɛ̂n)

circular piece (of something sliced, of glass, etc).

(figurative) piece (of something flat), as tract or plot (of land).


แว่น

แว่น • (wɛ̂n)

From clipping of แว่นส่อง, from แว่น (wɛ̂n, “circular piece (of glass)”) + ส่อง (sɔ̀ng, “to look”).

com

(archaic, figurative) guide; guidance; manual.


แว่น

th-noun

แว่น • (wɛ̂n)

From clipping of แว่นตา (wɛ̂n-dtaa), from แว่น (wɛ̂n, “circular piece (of glass)”) + ตา (dtaa, “to eye”).

com

(colloquial) similar eyewear, as goggles, etc.


แว่น

th-noun

แว่น • (wɛ̂n)

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) the edible fern Marsilea crenata of the family Marsileaceae.


แว่น

(นก~) any of the birds of the family Phasianidae.


อัน

From Proto-Tai *ʔalᴬ (classifier for things). Cognate with Isan อัน, Lao ອັນ (ʼan), Northern Thai ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴), Khün ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴), Lü ᦀᧃ (˙ʼan), Tai Dam ꪮꪽ (ăn), Shan ဢၼ် (ʼǎn), Tai Nüa ᥟᥢ (ʼan), Ahom 𑜒𑜃𑜫 (ʼan), Zhuang aen, Tày ăn.

cog

Khün ᩋᩢ᩠ᨶ (ʔan⁴)

Lü ᦀᧃ (˙ʼan)


วัย

From Pali vaya, from Sanskrit वयस् (vayas). Cognate with Lao ໄວ (wai).


สมุทร

th-noun

สมุทร • (sà-mùt)

Learned borrowing from Sanskrit समुद्र (samudra, “sea”). Cognate with Old Khmer samudra, sramaddha; Modern Khmer សមុទ្រ (saʼmot). Compare Pali samudda; Modern Khmer សមុទ្ទ (saʼmot).

lbor

พระ พระ#Thai

โคลงโลกนิติ:
พระสมุทรสุดลึกล้น คณนา สายดิ่งทิ้งทอดมา หยั่งได้ เขาสูงอาจวัดวา กำหนด จิตมนุษย์นี้ไซร้ ยากแท้หยั่งถึง
prá-sà-mùt sùt lʉ́k-lón · ká-ná-naa · sǎai-dìng tíng tɔ̂ɔt maa · yàng dâi · kǎo sǔung àat wát-waa · gam-nòt · jìt má-nút níi sái · yâak tɛ́ɛ yàng tʉ̌ng
The sea seems so deep and beyond measure; yet its depth may be estimated by throwing a plumb line into it. The height of a high mount may also be measured or determined. But it is, indeed, hard to ascertain the limit of a human's heart.

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ, พาหุงคำฉันท์:
แสร้งเสกสราวุธประดิษฐ์ กลคิดจะรอนราน รุมพลพหลพยุหะปาน พระสมุทรทะนองมา
sɛ̂ɛng sèek sà-raa-wú-tá bprà-dít · gà-lá kít jà rɔɔn-raan · rum pon pá-hǒn pá-yú-hà bpaan · prá-sà-mùt tá-nɔɔng maa
The demon lord designedly employed his magical power to create splendid weapons as if to start war. He sent in a great many soldiers, like wild waves crushed in by the sea.

พระ พระ#Thai


ความจริง

ความ (kwaam) + จริง (jing). Cognate with Lao ຄວາມຈິງ (khuām ching).

จริง จริง#Thai

abstract noun of จริง (jing): truth (true facts)


ความคิด

คิด คิด#Thai


ผู้ขับ

th-noun

ผู้ขับ • (pûu-kàp)

/pʰuː˥˩.kʰap̚˨˩/


แฟกซ์

แฟกซ์ • (fɛ̀k)

fɛ̀k (romanization)
แฟ็กซ์ (alternative)


ซี่โครง

กระดูก กระดูก#Thai


โครง

Cognate with Lao ໂຄງ (khōng), Lü ᦷᦆᧂ (xong).


ซี่

From Proto-Southwestern Tai *siːꟲ¹ (“rib; tooth (of a comb, rake, etc)”). Cognate with Khün ᩈᩦ᩶, Tai Dam ꪏꪲ꪿, Lü ᦉᦲᧉ (ṡii²), Shan သီႈ (sīi), Tai Nüa ᥔᥤᥲ (sì), Phake ꩬီ (sī), Ahom 𑜏𑜣 (sī).

cog

Lü ᦉᦲᧉ (ṡii²)


พี

From Proto-Tai *bwiːᴬ (“fat”), from Chinese 肥 (MC bj+j, “fat”). Cognate with Isan พี, Lao ພີ (phī), Northern Thai ᨻᩦ (pii⁴), Khün ᨻᩦ (pii⁴), Lü ᦗᦲ (pii), Tai Dam ꪝꪲ (ꞌpí), Tai Dón ꪝꪲ, Shan ပီး (píi), Ahom 𑜆𑜣 (pī), Zhuang biz. Doublet of ปุ๋ย (bpǔi).


พี

The name of the Latin-script letter P/p.


อาร์

The name of the Latin-script letter R/r.


อาร์

Borrowed from English are, from French are.


เข็มขัด

th-noun

เข็มขัด • (kěm-kàt) (classifier เส้น or สาย)

kěm-kàt (romanization)
เส้น (classifier)
สาย (classifier)

com

เข็ม (kěm) + ขัด (kàt)


บัตรเครดิต

th-noun

บัตรเครดิต • (bàt-kree-dìt) (classifier ใบ or บัตร)

bàt-kree-dìt (romanization)
ใบ (classifier)
บัตร (classifier)


ถุงมือ

ถุงมือ • (tǔng-mʉʉ) (classifier คู่ or ข้าง)

tǔng-mʉʉ (romanization)
คู่ (classifier)
ข้าง (classifier)

/tʰuŋ˩˩˦.mɯː˧/

From ถุง (tǔng, “bag”) + มือ (mʉʉ, “hand”). Compare Lao ຖົງມື (thong mư̄).


ตือ

ตือ • (dtʉʉ)

Borrowed from Teochew 豬 /猪 (de1, “pig”), greatly influenced by ตือโป๊ยก่าย (dtʉʉ-bpóoi-gàai), from Teochew 豬八戒／猪八戒, a character in the Chinese classical novel Journey to the West.


กระเป๋าเดินทาง

กระเป๋าเดินทาง

กระเป๋าเดินทาง • (grà-bpǎo-dəən-taang) (classifier ใบ)

grà-bpǎo-dəən-taang (romanization)
ใบ (classifier)


เมตร

เมตร • (méet)


สวนสัตว์

สวนสัตว์ • (sǔuan-sàt) (classifier แห่ง)

sǔuan-sàt (romanization)
แห่ง (classifier)

→ Shan: သူၼ်သတ်း (sǔun sát)

สวน (sǔuan) + สัตว์ (sàt)
Cognate with Lao ສວນສັດ (sūan sat).


จราจร

/t͡ɕa˨˩.raː˧.t͡ɕɔːn˧/

จร (jɔɔn, “moving; movable”) + อจร (“immovable”); see Sanskrit अचर (acara) for more on the second component.


สัญญาณไฟจราจร

th-noun

สัญญาณไฟจราจร

สัญญาณไฟจราจร • (sǎn-yaan-fai-jà-raa-jɔɔn)


สัญญาณ

From Pali saññāṇa. Compare Sanskrit संज्ञान (saṃjñāna).


เบคอน

เบคอน • (bee-kɔ̂n)


เชือกผูกรองเท้า

เชือกผูกรองเท้า • (chʉ̂ʉak-pùuk-rɔɔng-táao) (classifier เส้น)

chʉ̂ʉak-pùuk-rɔɔng-táao (romanization)
เส้น (classifier)

/t͡ɕʰɯa̯k̚˥˩.pʰuːk̚˨˩.rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥/

From เชือก (chʉ̂ʉak) + ผูก (pùuk) + รองเท้า (rɔɔng-táao).


ก้น

From Proto-Southwestern Tai *konꟲ² (“anus; buttocks”), from Proto-Tai *konꟲ (“buttock(s)”). Cognate with Northern Thai ᨠᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ກົ້ນ (kon), Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²), Shan ၵူၼ်ႈ (kūun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥲ (kòn), Phake ကုꩫ် (kun), Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Sapa kunꟲ¹.

cog

Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²)


นพเคราะห์

th-noun

นพเคราะห์ • (nóp-pá-krɔ́)

nóp-pá-krɔ́ (romanization)
นวครหะ (alternative)
นวเคราะห์ (alternative)

/nop̚˦˥.pʰa˦˥.kʰrɔʔ˦˥/

From Sanskrit नवग्रह (navagraha). Same as นพ (nóp) + เคราะห์ (krɔ́).

com

นพ (nóp) + เคราะห์ (krɔ́)

ดาว ดาว#Thai

(astrology) (ดาว~) nine astrological bodies.


ดาวเคราะห์

th-noun

ดาวเคราะห์ • (daao-krɔ́) (classifier ดวง)

daao-krɔ́ (romanization)
ดวง (classifier)

ดาว (daao) + เคราะห์ (krɔ́)

com

ดาว (daao) + เคราะห์ (krɔ́)


เคราะห์

th-noun

เคราะห์ • (krɔ́)


เอกสาร

เอกสาร • (èek-gà-sǎan) (classifier ฉบับ or เล่ม)

èek-gà-sǎan (romanization)
ฉบับ (classifier)
เล่ม (classifier)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.saːn˩˩˦/

เอก (èek) + สาร (sǎan). Cognate with Lao ເອກະສານ (ʼē ka sān), Northern Thai ᩑᨠᩈᩣ᩠ᩁ.

cog

Lao ເອກະສານ (ʼē ka sān)


ตาชั่ง

/taː˧.t͡ɕʰaŋ˥˩/


ตราชู

From Hindi तराज़ू (tarāzū, “balance”) or directly from Classical Persian ترازو (idem). Compare Khmer ត្រាជូ (traacuu), Urdu ترازو.

(somewhat archaic) balance (weighing instrument)


หน้าผาก

th-noun

หน้าผาก • (nâa-pàak)

/naː˥˩.pʰaːk̚˨˩/

หน้า (nâa, “face”) + ผาก (pàak, “forehead”). Cognate with Lao ໜ້າຜາກ (nā phāk), Shan ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak).


ผาก

th-noun

ผาก • (pàak)

From Proto-Tai *praːkᴰ (“forehead”). Cognate with Lao ຜາກ (phāk), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) (as in ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak)).


การปฏิวัติ

ปฏิวัติ ปฏิวัติ#Thai


ผ้าเช็ดหน้า

ผ้าเช็ดหน้า • (pâa-chét-nâa) (classifier ผืน)

pâa-chét-nâa (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.t͡ɕʰet̚˦˥.naː˥˩/

ผ้า (pâa, “cloth”) + เช็ด (chét, “to wipe”) + หน้า (nâa, “face”).


วีรกรรม

From วีร (wii-rá-, “brave; heroic”) + กรรม (gam, “act; action; activity”).

(slang, sarcastic) infamous deed; notorious action.


หมากม่วง

th-noun

หมากม่วง • (màak-mûuang)

From หมาก (màak, “fruit”) + ม่วง (mûuang, “mango”). Compare Aheu /maːk muəŋ/.

compound

1835 BE (1292/93 CE), Ram Khamhaeng, Inscription 1:
สร้างป่าหมากป่าพลูทั่วเมืองทุกแห่ง ป่าพร้าวก็หลายในเมืองนี้ ป่าลางก็หลายในเมืองนี้ หมากม่วงก็หลายในเมืองนี้ หมากขามก็หลายในเมืองนี้ ใครสร้างได้ไว้แก่มัน
sâang bpàa màak bpàa pluu tûua mʉʉang túk-hɛ̀ng · bpàa práao gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · bpàa laang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-mûuang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-kǎam gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · krai sâang dâai wái gɛ̀ɛ man
They plant areca groves and betel groves all over the city. Coconut groves are planted in abundance in this city. Jackfruit groves are planted in abundance in this city. Mangoes are planted in abundance in this city. Tamarinds are planted in abundance in this city. Whoever plants them gets them for himself and keeps them.


วัฒนธรรม

desc

→ Lao: ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham), ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham)

วัฒน (wát-tá-ná-) + ธรรม (tam); calque of English culture, coined by Wan Waithayakon, displacing earlier พฤทธิธรรม. Cognate with Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼, Lao ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham) or ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham), Lü ᦞᧆᦒᦓᦒᧄ (vadthntham) or ᦞᧆᦒᦓᦱᦒᧄ (vadthnaatham), Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺.

cog

Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼

ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺

Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺


ศ.

ศาสตราจารย์ ศาสตราจารย์#Thai

Initialism of ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan).

ศอก ศอก#Thai

Initialism of ศอก (sɔ̀ɔk). (unit of length)


ศาสตราจารย์

ศาสตร (“art; science; scripture”) + อาจารย์ (aa-jaan, “instructor; master; preceptor; teacher”). Compare Khmer សាស្ត្រាចារ្យ (saahstraacaa).

cog

សាស្ត្រាចារ្យ

(education) professor. Abbreviation: ศ. (sɔ̌ɔ)


กี่

Borrowed from Middle Chinese 機 (MC kj+j, “loom; machine”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩦ᩵, Lao ກີ່ (kī), Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹), Khün ᨠᩦ᩵, Shan ၵီႇ (kìi), Tai Nüa ᥐᥤᥱ (kǐ).

Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹)


คาทอลิก

th-noun

คาทอลิก • (kaa-tɔɔ-lìk)

/kʰaː˧.tʰɔː˧.lik̚˨˩/


ตรอก

ตรอก • (dtrɔ̀ɔk)

ซอย ซอย#Thai

alley; lane; back street (especially one too small to be called a ซอย (sɔɔi)).


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)

(colloquial) rectangular object such as brick.

(programming) region of code in a program that acts as a single unit.


ผู้ช่วยศาสตราจารย์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ • (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.saːt̚˨˩.traː˧.t͡ɕaːn˧/

From ผู้ช่วย (pûu-chûai, “assistant”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


ผศ.

head

ผศ. • (pɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ)

/pʰɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์#Thai

Abbreviation of ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan).


รองศาสตราจารย์

th-noun

รองศาสตราจารย์ • (rɔɔng sàat-dtraa-jaan)

From รอง (rɔɔng, “deputy; vice; etc.”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


รศ.

head

รศ. • (rɔɔ-sɔ̌ɔ)

/rɔː˧.sɔː˩˩˦/

รองศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์#Thai

Abbreviation of รองศาสตราจารย์ (rɔɔng sàat-dtraa-jaan).


ดอกเตอร์

th-noun

ดอกเตอร์ • (dɔ́k-dtə̂ə)

/dɔk̚˦˥.tɤː˥˩/

(education) doctor: person holding a doctor's degree.


ดร.

head

ดร. • (dɔɔ-rɔɔ)

ดอกเตอร์ ดอกเตอร์#Thai


ดุษฎีบัณฑิต

From ดุษฎี (dùt-sà-dii, “admiration, adoration, appreciation; pleasure, contentment; etc”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).


มหาบัณฑิต

th-noun

มหาบัณฑิต • (má-hǎa-ban-dìt)

From มหา (má-hǎa, “great”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).

com

(elegant) great scholar; prominent scholar.

(education) master: person holding a master's degree.


บัณฑิต

ban-dìt (romanization)
คน (classifier)
บัณฑิตย์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem). Cognate with Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Angkorian Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt); Burmese ပဏ္ဍိတ (pandi.ta.).

bor

1831, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 76:
คนพาลยังไป่รู้ ชาญชิด ไปสู่หาบัณฑิต ค่ำเช้า แสดงธรรมว่าเนืองนิตย์ ฤๅซาบ ใจนา คือจวักตักเข้า ห่อนรู้รสแกง
kon paan yang bpài rúu · chaan chít · bpai sùu hǎa ban-dìt · kâm cháao · sà-dɛɛng tam wâa nʉʉang-nít · rʉʉ sâap · jai naa · kʉʉ jà-wàk dtàk kâao · hɔ̀n rúu rót gɛɛng
Should a fool attend a wise man days and nights, he will not perceive any word of wisdom declared unto him [by the wise man], just as a ladle cannot perceive the flavour of the curry gravy.

(education) bachelor: person holding a bachelor's degree.


เนติบัณฑิต

From เนติ (“law”) + บัณฑิต (ban-dìt, “scholar”). Compare Khmer នីតិបណ្ឌិត (niitəpndɨt).

com

(education, law) barrister: lawyer who is a member of a bar association.


ราชินี

From Pali rājinī (“queen”). Compare Sanskrit राज्ञी (rājñī).

พระ พระ#Thai

พระ พระ#Thai

ราชินีเพลงป็อป

พระ พระ#Thai

woman, or something personified as woman, that is foremost or preeminent in any respect.

พระ พระ#Thai

(entomology) fertile female ant, bee, termite, or wasp.


อายุวัฒนะ

th-noun

อายุวัฒนะ • (aa-yú-wát-tá-ná)

From Pali āyu (“age”) + vaḍḍhana (“augmentation; growth; upbringing”).


รสายนเวท

รสายนเวท • (rá-sǎa-yá-ná-wêet)

From Sanskrit रसायन (rasāyana, “chemistry”) + वेद (veda, “sacred knowledge; sacred lore; Veda; etc.”).


งักปุ๊กคุ้ง

งักปุ๊กคุ้ง • (ngák-bpúk-kúng)

/ŋak̚˦˥.puk̚˦˥.kʰuŋ˦˥/

From Teochew 岳不群, the name of a character in the novel The Smiling, Proud Wanderer.

เลือกตั้งรอบนี้ไหงมีแต่งักปุ๊กคุ้งลงสมัคร

lʉ̂ʉak-dtâng rɔ̂ɔp níi ngǎi mii dtɛ̀ɛ ngák-bpúk-kúng long sà-màk

In this election, why are there only hypocrites applying for candidacies?

The Smiling, Proud Wanderer
th:งักปุ๊กคุ้ง


สถาปัตยกรรม

สถาปัตย + กรรม (gam)

com

สถาปัตย + กรรม (gam)


แคร์รอต

th-noun

แคร์รอต • (kɛɛ-rɔ̀t)

/kʰɛː˧.rɔt̚˨˩/

แครอท แครอท#Thai


ทัวร์

ทัวร์ • (tuua)

(slang, humorous) group of persons who bombard a person or web page with negative or trolling comments or messages.


ทางเข้า

From ทาง (taang, “way”) + เข้า (kâo, “to enter”).


ทางออก

th-noun

ทางออก • (taang-ɔ̀ɔk)

/tʰaːŋ˧.ʔɔːk̚˨˩/

From ทาง (taang, “way”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out”).

เราต้องหาทางออกของปัญหาคอร์รัปชันในประเทศ

rao dtɔ̂ng hǎa taang-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng bpan-hǎa kɔɔ-ráp-chân nai bprà-têet

We have to find a solution to the corruption problem in the country.

(figurative, idiomatic) way out; solution.


สถานทูต

สถานทูต • (sà-tǎan-tûut)

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.tʰuːt̚˥˩/

(formal) embassy: ambassador's headquarters.


แม่บ้าน

แม่บ้าน • (mɛ̂ɛ-bâan)

/mɛː˥˩.baːn˥˩/


รถเมล์

รถเมล์ • (rót-mee)

From รถ (rót, “vehicle”) + เมล์ (mee, “mail”).


คนโง่

คน (kon, “person”) + โง่ (ngôo, “stupid”)


ผ้าขนหนู

th-noun

ผ้าขนหนู • (pâa-kǒn-nǔu) (classifier ผืน)

pâa-kǒn-nǔu (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.kʰon˩˩˦.nuː˩˩˦/

ผ้า (pâa, “cloth”) + ขน (kǒn, “hair”) + หนู (nǔu, “mouse”)


แบบ

th-noun

แบบ • (bɛ̀ɛp)

From Middle Chinese 法 (MC pjop). Cognate with Vietnamese phép, Lao ແບບ (bǣp), Northern Thai ᨷᩯ᩠ᨷ, Khmer បែប (baep).

(chiefly in combination) example; instance.


ปัญหา

From Pali pañha (“inquiry; investigation; question”); compare Sanskrit प्रश्न (praśna, “question; enquiry”). Cognate with Khmer បញ្ហា (bañhaa), Lao ປັນຫາ (pan hā), ບັນຫາ (ban hā).


สารถี

sǎa-rá-tǐi (romanization)
คน (classifier)

/saː˩˩˦.ra˦˥.tʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali sārathī (“charioteer; coachman”). Cognate with Khmer សារថី (saathəy), ສາລະຖີ (sā la thī).

bor+

(elegant, literary) carriage driver; charioteer; coachman


พลขับ

(military) vehicle driver; driving officer; military officer whose duty is to drive a vehicle.


เตารีด

dtao-rîit (romanization)
เต้า (classifier)

เตา (dtao) + รีด (rîit). Compare Lao ເຕົາຮີດ (tao hīt).


รีด

th-noun

รีด • (rîit)

Cognate with Khmer រឹត (rɨt), Khmer រីត (riit), Khmer រឺត (rɨɨt), Lao ຮີດ (hīt).


สุขภาพ

สุขภาพ • (sùk-kà-pâap)

From สุข (sùk, “happy, happiness”) + ภาพ (pâap, “image; condition”).


แอลกอฮอล์

th-noun

แอลกอฮอล์ • (ɛn-gɔɔ-hɔɔ)

/ʔɛn˧.kɔː˧.hɔː˧/


อุดมศึกษา

อุดมศึกษา • (ù-dom-sʉ̀k-sǎa)

อุดม (ù-dom, “highest; supreme; excellent; etc”) + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa, “education”); perhaps calque of English higher education.


แว่นขยาย

th-noun

แว่นขยาย • (wɛ̂n-kà-yǎai)

From แว่น (wɛ̂n, “circular piece (of glass)”) + ขยาย (kà-yǎai, “to enlarge”).


กล้องสนาม

th-noun

กล้องสนาม • (glɔ̂ng-sà-nǎam)


กล้องสองตา

กล้องสองตา • (glɔ̂ng-sɔ̌ɔng-dtaa)

/klɔŋ˥˩.sɔːŋ˩˩˦.taː˧/


กากบาท

กาก (gàak, “crow”) + บาท (bàat, “foot”); compare with Lao ກາກະບາດ (kā ka bāt)


จัตุรัส

จัตุรัส • (jàt-dtù-ràt)


สุริยคราส

สุริยคราส • (sù-rí-yá-krâat)

From สุริย (“sun”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the sun by the demon Rahu.


จันทรคราส

From จันทร (“moon”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the moon by the demon Rahu.


คราส

th-noun

คราส • (krâat)

From Sanskrit ग्रास (grāsa, “to bite; to swallow”).


จันทรุปราคา

From จันทร (“moon”) + อุปราคา (“darkening”).


สุริยุปราคา

From สุริย (“sun”) + อุปราคา (“darkening”).


แชมพู

/t͡ɕʰɛːm˧.pʰuː˧/

/t͡ɕʰɛm˧.pʰuː˧/

แชมพูสระผม


น้ำยา

From น้ำ (náam, “water; liquid; etc”) + ยา (yaa, “drug; medicine; etc”).

com

ขนมจีน ขนมจีน#Thai

a soup made of pounded fish, served with the noodle ขนมจีน (kà-nǒm-jiin).

liquid containing chemical or medicinal substances or properties: potion, solution, elixir, etc.

(slang) ability, capability, competency; talent, skill; effect, efficacy.

(slang, often used of a man) sexual ability, sexual skill, sexual technique; capability to produce offspring.


ยาสระผม

th-noun

ยาสระผม • (yaa-sà-pǒm)


รังสีเอกซ์

รังสีเอกซ์ • (rang-sǐi-èk)

รังสี เอกซ์ (canonical)
rang-sǐi-èk (romanization)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔek̚˨˩/


เอ็กซ์เรย์

เอ็กซ์เรย์ • (èk-ree)

รังสีเอ็กซ์เรย์


ปลอกนิ้ว

ปลอกนิ้ว • (bplɔ̀ɔk-níu)


สนับ

สนับ • (sà-nàp)


ออร์เคสตรา

ออร์เคสตรา • (ɔɔ-kées-dtrâa)

/ʔɔː˧.kʰeːs˦˥.traː˥˩/


ดุริยางค์

ดุริยางค์ • (dù-rí-yaang)

dù-rí-yaang (romanization)
ดุริยางค (alternative)

From ดุริย (“musical instrument”) + องค์ (ong, “body; form; etc”). Compare Khmer តុរិយាង្គ (toriyaang).

com

1932 December 18, “พระราชพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, number 0D, page 3197:

พนักงานประโคมสังข์แตรดุริยางค์ กองทหารเกียรติยศถวายเคารพ แตรวงบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี

pá-nák-ngaan bprà-koom sǎng dtrɛɛ dù-rí-yaang · gɔɔng-tá-hǎan-gìiat-dtì-yót tà-wǎai kao-róp · dtrɛɛ-wong ban-leeng pleeng sǎn-sə̌ən-prá-baa-rá-mii

Officers sound conches, trumpets, [and other] instruments. The guard of honour pays homage. The brass band plays the song Sansoen Phra Barami.

1928, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, อธิบาย เรื่อง เครื่องมะโหรีปี่พาทย์, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 7:

วงหนึ่งมีเครื่อง ๕ สิ่ง...ทั้ง ๕ สิ่งนี้เรียกรวมกันว่า "เบ็ญจดุริยางค์"

wong nʉ̀ng mii krʉ̂ʉang · hâa · sìng ... táng · hâa · sìng níi rîiak ruuam gan wâa · “ben-jà dù-rí-yaang”

A single band has five items... These five items are known collectively as the "five instruments".


อนุสาวรีย์

th-noun

อนุสาวรีย์ • (à-nú-sǎa-wá-rii)

Uncertain. Compare Sanskrit अनुस्मृ (anusmṛ).


อนุสรณ์สถาน

อนุสรณ์สถาน • (à-nú-sɔ̌ɔn-sà-tǎan)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/