สัปเหร่อ

th-noun

สัปเหร่อ • (sàp-bpà-rə̀ə) (classifier คน)

sàp-bpà-rə̀ə (romanization)
คน (classifier)

From Mon သပ္ပရိုဟ် (“good man”), corrupted from သပ္ပုရိဟ်, from Pali sappurisa (“good man”).
Duke Anumanratchathon (Yong Sathiankoset) presumed that it was probably from Old Khmer សប្បរុស (sapparusa), °សប្បរស (°sapparasa), សប្បរស្ស (sapparassa, “good man; moral man; wise man; worthy man; etc”), which were hybrids of Pali sappurisa (“righteous man; true man; etc”) and Sanskrit सत्पुरुष (satpuruṣa, “good man; wise man; etc”) and correspond to Modern Khmer សប្បុរស (sâbbŏrsâ).

cog

funeral director; mortician; undertaker.


แม่ม่าย

th-noun

แม่ม่าย • (mɛ̂ɛ-mâai)

/mɛː˥˩.maːj˥˩/


แม่หม้าย

แม่หม้าย • (mɛ̂ɛ-mâai)

/mɛː˥˩.maːj˥˩/

แม่ม่าย แม่ม่าย#Thai


ความเหงา

เหงา เหงา#Thai


โพแดง

/pʰoː˧.dɛːŋ˧/


ข้าวหลามตัด

ข้าวหลามตัด • (kâao-lǎam-dtàt)

a kind of dessert made from glutinous rice, fried mung beans and coconut milk, cut in rhombus shape.


ดอกจิก

ดอกจิก • (dɔ̀ɔk-jìk)

/dɔːk̚˨˩.t͡ɕik̚˨˩/

ดอก (dɔ̀ɔk) + จิก (jìk)

com

ดอก (dɔ̀ɔk) + จิก (jìk)


ควีน

From English queen.
Cognate with Lao ຄວີນ (khn).


คิง

From Proto-Tai *ɣiŋᴬ. Cognate with Northern Thai ᨤᩥ᩠ᨦ, Lao ຄີງ (khīng) or ຄິງ (khing), Isan คีง or คิง, Lü ᦆᦲᧂ (xiing), Shan ၶိင်း (khíng), Ahom 𑜁𑜢𑜂𑜫 (khiṅ).


ต.

ใต้ ใต้#Thai

Initialism of ใต้ (dtâai). (cardinal south)

ตำบล ตำบล#Thai

ตัน ตัน#Thai


ต.อ.

th-noun

ต.อ. • (dtɔɔ-ɔɔ)

ตะวันออก ตะวันออก#Thai


ต.ต.

ตะวันตก ตะวันตก#Thai


อุดร

อุดร • (ù-dɔɔn)

ù-dɔɔn (romanization)
อุตดร (alternative)
อุตตร (alternative)
อุตร (alternative)

/ʔu˨˩.dɔːn˧/

From Sanskrit उत्तर (uttara) or Pali uttara.


บูรพา

From Sanskrit पूर्व (pūrva). Compare Pali pubba.


ทักษิณ

ทักษิณ • (ták-sǐn)

From Sanskrit दक्षिण (dakṣiṇa). Compare Pali dakkhiṇa, from which Thai ทักขิณ (ták-kǐn) is derived. Cognate with Lao ທັກສິນ (thak sin).


ประจิม

From Sanskrit पश्चिम (paścima). Compare Pali pacchima.


ปัจฉิม

ปัจฉิม • (bpàt-chǐm)

/pat̚˨˩.t͡ɕʰim˩˩˦/

From Pali pacchima. Compare Sanskrit पश्चिम (paścima).


ตะวันออกเฉียงเหนือ

ตะวันออกเฉียงเหนือ • (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-nʉ̌ʉa)

/ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/

ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk) + เฉียง (chǐiang) + เหนือ (nʉ̌ʉa)

compound

ทิศ ทิศ#Thai

ภาค ภาค#Thai


ตะวันออกเฉียงใต้

th-noun

ตะวันออกเฉียงใต้ • (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai)

/ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/

ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk) + เฉียง (chǐiang) + ใต้ (dtâai)

compound

ทิศ ทิศ#Thai


ตะวันตกเฉียงใต้

th-noun

ตะวันตกเฉียงใต้ • (dtà-wan-dtòk-chǐiang-dtâai)

ตะวันตก (dtà-wan-dtòk) + เฉียง (chǐiang) + ใต้ (dtâai)

compound

ทิศ ทิศ#Thai


ตะวันตกเฉียงเหนือ

th-noun

ตะวันตกเฉียงเหนือ • (dtà-wan-dtòk-chǐiang-nʉ̌ʉa)

/ta˨˩.wan˧.tok̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/

ตะวันตก (dtà-wan-dtòk) + เฉียง (chǐiang) + เหนือ (nʉ̌ʉa)

compound

ทิศ ทิศ#Thai


อีสาน

From Pali īsāna; compare Sanskrit ईशान्य (īśānya, “northeast”). Compare Lao ອີສານ (ʼī sān), Northern Thai ᩎᩈᩣ᩠ᨶ.

cog

Lao ອີສານ (ʼī sān)

/ʔiː˧.saːn˩˩˦/

ภาค ภาค#Thai


อาคเนย์

/ʔaːk̚˨˩.kʰa˦˥.neː˧/

From Sanskrit आग्नेय (āgneya), cognate with Lao ອາຄະເນ (ʼā kha nē).

Lao ອາຄະເນ (ʼā kha nē)


อุบล

th-noun

อุบล • (ù-bon)

From Pali uppala (“lotus”), from Sanskrit उत्पल (utpala, “idem”), from which Thai อุตบล is derived.

(elegant) tiger lotus, the plant Nymphaea lotus of the family Nymphaeaceae.

(elegant, loosely or by extension) any lotus or water lily.


ต.อ.น.

ต.อ.น. • (dtɔɔ-ɔɔ-nɔɔ)

/tɔː˧.ʔɔː˧.nɔː˧/

ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ#Thai

Initialism of ตะวันออกเฉียงเหนือ (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-nʉ̌ʉa).


ต.อ.ต.

/tɔː˧.ʔɔː˧.tɔː˧/

ตะวันออกเฉียงใต้ ตะวันออกเฉียงใต้#Thai

Initialism of ตะวันออกเฉียงใต้ (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai).


ต.ต.ต.

/tɔː˧.tɔː˧.tɔː˧/

ตะวันตกเฉียงใต้ ตะวันตกเฉียงใต้#Thai

Initialism of ตะวันตกเฉียงใต้ (dtà-wan-dtòk-chǐiang-dtâai).


ต.ต.น.

/tɔː˧.tɔː˧.nɔː˧/

ตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงเหนือ#Thai

Initialism of ตะวันตกเฉียงเหนือ (dtà-wan-dtòk-chǐiang-nʉ̌ʉa).


มกรา

มกราคม มกราคม#Thai


ตุลา

ตุลาคม ตุลาคม#Thai


พฤศจิกา

พฤศจิกายน พฤศจิกายน#Thai

clipping of พฤศจิกายน (prʉ́t-sà-jì-gaa-yon)


ธันวา

ธันวาคม ธันวาคม#Thai


กุมภา

กุมภาพันธ์ กุมภาพันธ์#Thai


มีนา

มีนาคม มีนาคม#Thai


เมษา

เมษายน เมษายน#Thai


พฤษภา

พฤษภาคม พฤษภาคม#Thai


มิถุนา

มิถุนา • (mí-tù-naa)

มิถุนายน มิถุนายน#Thai


กรกฎา

กรกฎาคม กรกฎาคม#Thai


สิงหา

สิงหา • (sǐng-hǎa)

/siŋ˩˩˦.haː˩˩˦/

สิงหาคม สิงหาคม#Thai


หรดี

หรดี • (hɔ̌ɔ-rá-dii)

/hɔː˩˩˦.ra˦˥.diː˧/

From Pali harati. Compare Sanskrit नैरृती (nairṛtī). Cognate with Lao ຫໍຣະດີ (hǭ ra dī).


ปืนใหญ่

ปืนใหญ่ • (bpʉʉn-yài) (classifier กระบอก or บอก)

bpʉʉn-yài (romanization)
กระบอก (classifier)
บอก (classifier)

ปืน (bpʉʉn, “gun”) + ใหญ่ (yài, “great; big”). Compare Lao ປືນໃຫຍ່ (pư̄n h); Chinese 大炮 (dàpào); Japanese 大砲(たいはう) (taihau).

cog

Lao ປືນໃຫຍ່ (pư̄n h)


ขอทาน

kɔ̌ɔ-taan (romanization)
คน (classifier)

/kʰɔː˩˩˦.tʰaːn˧/

From ขอ (kɔ̌ɔ, “to ask; to request”) + ทาน (taan, “alms; donation; gift”).


การทาน

ทาน ทาน#Thai


การขอทาน

/kaːn˧.kʰɔː˩˩˦.tʰaːn˧/

ขอทาน ขอทาน#Thai


เข็มกลัด

th-noun

เข็มกลัด • (kěm-glàt)


แคมป์

แคมป์ • (kɛ́m)


ความหัวร้อน

ความหัวร้อน • (kwaam-hǔua-rɔ́ɔn)

From ความ (kwaam) + หัวร้อน (hǔua-rɔ́ɔn).

หัวร้อน หัวร้อน#Thai


เสาวรส

เสาวรส • (sǎo-wá-rót)


แก้วมังกร

แก้วมังกร • (gɛ̂ɛo-mang-gɔɔn)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “any clear, transparent substance, as glass, crystal, pearl, etc”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”); coined in 1998 by Kasetsart University lecturer Suraphong Kosiyachinda (สุรพงษ์ โกสิยะจินดา) as a calque of English dragon fruit and perhaps from the fact that the fruit looks like the dragon's pearl in Chinese mythology.


หว้า

th-noun

หว้า • (wâa)


ลองกอง

ลองกอง • (lɔɔng-gɔɔng)

/lɔːŋ˧.kɔːŋ˧/

Lansium domesticum
Lansium domesticum#Translingual


ลางสาด

laang-sàat (romanization)
ลังสาด (alternative)

Semi-learned borrowing from Malay langsat. Cognate with Khmer លាំងសាត (lĕəngsaat).


รถไฟเหาะตีลังกา

th-noun

รถไฟเหาะตีลังกา • (rót-fai-hɔ̀-dtii-lang-gaa)

From รถไฟ (rót-fai) + เหาะ (hɔ̀) + ตีลังกา (dtii-lang-gaa).


ดิกชันนารี

ดิก (dìk)


ดิก

Shortened from ดิกชันนารี (dìk-chan-naa-rîi)


ชาติพันธุ์

th-noun

ชาติพันธุ์ • (châat-dtì-pan)

ชาติ พันธุ์ (canonical)
châat-dtì-pan (romanization)

From ชาติ (châat, “birth; nation; citizen, national, subject; people; breed, race; etc”) + พันธุ์ (pan, “breed, race; etc”).


ชาติพันธุ์วรรณนา

th-noun

ชาติพันธุ์วรรณนา

ชาติพันธุ์วรรณนา • (châat-dtì-pan-wan-ná-naa)

From ชาติพันธุ์ (châat-dtì-pan, “ethnicity”) + วรรณนา (“description”).


ดอล

ดอลลาร์ ดอลลาร์#Thai


รูเบิล

th-noun

รูเบิล • (ruu-bə̂l)


สุนัขป่า

สุนัขป่า • (sù-nák-bpàa)


รูปภาพ

รูปภาพ • (rûup-pâap)

/ruːp̚˥˩.pʰaːp̚˥˩/


ภาย

From Pali bhāya. Cognate with Lao ພາຍ (phāi), Northern Thai ᨻᩣ᩠ᨿ, Khün ᨻᩣ᩠ᨿ, Lü ᦗᦻ (paay), Shan ပၢႆး (páai).

(now only in combination) place, location; part, side; point, spot.

(now only in combination) time, occasion; length (of time), duration.


หยวน

หยวน • (yǔuan)


เยน

Borrowed from English yen, from Japanese 円(えん) (en), from 圓(えん) (en, “round; a round object”).


บาร์

บาร์ • (baa)


ร้านเหล้า

ร้านเหล้า • (ráan-lâo)


ร้านสุรา

ร้านสุรา • (ráan-sù-raa)


ไนต์คลับ

ไนต์คลับ • (nái-klàp)


ไนท์คลับ

ไนท์คลับ • (nái-klàp)

ไนต์คลับ ไนต์คลับ#Thai


ปั๊มน้ำมัน

ปั๊มน้ำมัน • (bpám-nám-man)

ปั๊ม (bpám, “pump”) + น้ำมัน (nám-man, “oil”). Cognate with Lao ປ້ຳນ້ຳມັນ (pam nam man).


ปั๊ม

ปั๊ม • (bpám)

น้ำมัน น้ำมัน#Thai


ปั้ม

ปั้ม • (bpâm)

ปั๊ม ปั๊ม#Thai


ปั้มน้ำมัน

ปั้มน้ำมัน • (bpâm-náam-man)

ปั๊มน้ำมัน ปั๊มน้ำมัน#Thai

misspelling of ปั๊มน้ำมัน (bpám-nám-man)


สถานีบริการน้ำมัน

สถานีบริการน้ำมัน

สถานีบริการน้ำมัน • (sà-tǎa-nii bɔɔ-rí-gaan náam-man)

sà-tǎa-nii bɔɔ-rí-gaan náam-man (romanization)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.bɔː˧.ri˦˥.kaːn˧.naːm˦˥.man˧/

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.bɔː˧.ri˦˥.kaːn˧.nam˦˥.man˧/

gas station, filling station, service station.


ไดร์

ไดร์ • (dai)

Semi-learned borrowing from English dryer.


เฮีย

Borrowed from Teochew 兄 (hian¹, “elder brother”). Cognate with Khmer ហ៊ា (hiə).

bor+

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:34 from the start, in ขนมที่แม่ย้อยกินแถมชมไม่ขาดปาก ฝีมือแม่เรณูทั้งนั้นแหละ (กรงกรรม), spoken by หลักเซ้ง อัศวรุ่งเรืองกิจ (ปริญญ์ วิกรานต์), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-06-01:

อาย้อย กลับกันเลยไหม เฮียห่วงโรงสี

aa yɔ́ɔi · glàp gan ləəi mǎi · hiia hùuang roong-sǐi

A Yoi, should we leave now? I'm [speaking to one's wife] worried about the mill.

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:31 from the start, in ขนมที่แม่ย้อยกินแถมชมไม่ขาดปาก ฝีมือแม่เรณูทั้งนั้นแหละ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-06-01:

เฮียจะให้ฉันยอมรับมันเป็นสะใภ้บ้านแบ้น่ะหรือ ไม่มีวันซะล่ะ

hiia jà hâi chǎn yɔɔm-ráp man bpen sà-pái bâan bɛ̂ɛ nâ rʉ̌ʉ · mâi-mii-wan sá lâ

You [addressing one's husband] want me to accept her as a daughter-in-law of the Bae family? No way!

2019 March 4, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:34 from the start, in เฮียตงหมดสิทธิ์ เดี๋ยวเฮียสี่ลุยเอง สวยแบบนี้...ต้องจีบ (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-06-01:

เฮียตง เฮียตง เอาอีกชามไหม

hiia dtong · hiia dtong · ao ìik chaam mǎi

Hia Tong, Hia Tong, do [you] want [one] more bowl?

(colloquial, used amongst Chinese people) elder brother; older man; husband (of the speaker when he is older than the speaker); person treated as an elder brother; also used as a familiar or respectful term of address to or title for such person, and used by such person as a self-reference.


เฮีย

เหี้ย เหี้ย#Thai

(colloquial, vulgar, slang) Synonym of เหี้ย (hîia)


แอสไพริน

th-noun

แอสไพริน • (ɛ́ɛs-pai-rin)

From English aspirin, from the German trademark Aspirin.


จิ้งจก

jîng-jòk (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕiŋ˥˩.t͡ɕok̚˨˩/

Onomatopoeic. Compare Khmer ជីងចក់ (ciing cɑk), Mon ဂစက်, and Vietnamese chanh chách.

(zoology) any small gecko of the families Gekkonidae and Eublepharidae.


ไวรัส

From English virus, from Latin virus (“poison; venom”).

ไวรัสคอมพิวเตอร์


แคม

แคม • (kɛɛm)

Uncertain. Cognate with Isan แคม, Lao ແຄມ (khǣm), Northern Thai ᨤᩯ᩠ᨾ, Khün ᨤᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦆᧄ (xaem), Tai Dam ꪵꪁꪣ, Khmer គែម (kɛɛm).

(anatomy) labium: part of female genitalia.


ที

Joshua 7:14, KJV:
ตระกูลใดที่พระเยโฮวาห์ทรงเลือกจับไว้ก็ต้องเข้ามาทีละครอบครัว ครอบครัวใดที่พระเยโฮวาห์ทรงเลือกจับไว้ก็ให้เข้ามาทีละครัวเรือน ครัวเรือนใดที่พระเยโฮวาห์ทรงเลือกจับไว้ก็ให้เข้ามาทีละคน
dtrà-guun dai tîi prá-yee-hoo-waa song lʉ̂ʉak jàp wái gɔ̂ɔ dtɔ̂ng kâo maa tii lá krɔ̂ɔp-kruua krɔ̂ɔp-kruua dai tîi prá-yee-hoo-waa song lʉ̂ʉak jàp wái gɔ̀ hâi kâo maa tii lá kruua-rʉʉan kruua-rʉʉan dai tîi prá-yee-hoo-waa song lʉ̂ʉak jàp wái gɔ̀ hâi kâo maa tii lá kon
it shall be, that the tribe which the Lord taketh shall come according to the families thereof; and the family which the Lord shall take shall come by households; and the household which the Lord shall take shall come man by man.

literally, “Whichever clan that His Divinity Jehovah has chosen and taken will need to come in, one family at a time. Whichever family that His Divinity Jehovah has chosen and taken shall come in, one household at a time. Whichever household that His Divinity Jehovah has chosen and taken shall come in, one person at a time.”

chance, occasion, opportunity, time; round, turn.

gesture, manner, motion, posture; appearance, bearing, demeanor, mien.


ที

The name of the Latin-script letter T/t.


แพ

From Proto-Tai *beːᴬ (“raft”).
Cognate with Northern Thai ᨻᩯ, Khün ᨻᩯ, Lao ແພ (phǣ), Lü ᦶᦗ (pae), Shan ပႄး (páae), Tai Nüa ᥙᥥᥰ (pë), Phake ပေ (pe), Ahom 𑜆𑜦𑜧 (pē), Zhuang bez (dialectal), Old Khmer bē (“banana-leaf platter on which offerings are presented”), Modern Khmer ផែ (phae).
Compare Middle Chinese 簰, Proto-Hlai *ɓəj (“bamboo raft”).

cog

collection of logs, planks, casks, etc, fastened together for floating on water;

floating platform made of buoyant materials;

collection of things fastened together like a raft.


ถ่านหิน

th-noun

ถ่านหิน • (tàan-hǐn)


ยอง

ยอง • (yɔɔng)


ยอง

ยอง • (yɔɔng)


ถุงน่อง

ถุงน่อง • (tǔng-nɔ̂ng) (classifier ข้าง or คู่)

tǔng-nɔ̂ng (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)

/tʰuŋ˩˩˦.nɔŋ˥˩/


กระโปรง

กระโปรง • (grà-bproong) (classifier ตัว)

grà-bproong (romanization)
ตัว (classifier)
กะโปรง (alternative)


นิทรรศการ

นิทรรศการ • (ní-tát-sà-gaan)

From นิทรรศ (“demonstration; manifestation; presentation; etc”) + การ (gaan, “act; action; activity; etc”).

com

exhibition: public display (as of works of art, goods, etc).


เครื่องพิมพ์

th-noun

เครื่องพิมพ์ • (krʉ̂ʉang-pim) (classifier เครื่อง or ตัว)

krʉ̂ʉang-pim (romanization)
เครื่อง (classifier)
ตัว (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine; engine; device”) + พิมพ์ (pim, “to print”).


ซ่องโสเภณี

/sɔːŋ˥˩.soː˩˩˦.pʰeː˧.niː˧/


โรงหญิงโสเภณี

th-noun

โรงหญิงโสเภณี

โรงหญิงโสเภณี • (roong-yǐng-sǒo-pee-nii)

/roːŋ˧.jiŋ˩˩˦.soː˩˩˦.pʰeː˧.niː˧/


ซ่อง

ซ่อง • (sɔ̂ng)

meeting place, especially one secret or private, or one used for ill purposes, such as hideout, brothel, gambling house, bawdy house, house of ill fame, disorderly house, etc.


กำบัง

gam-bang (romanization)
กะบัง (alternative)

From Javanese kembang (“flower, blossom; to bloom, to blossom; that which resembles a flower: toy flower, artificial flower, etc”), from Proto-Malayo-Polynesian *kəmbaŋ.

bor

(poetic) bunch of flowers: bouquet, nosegay, posy, etc.


อาราม

From Old Khmer ʼārāma, ʼārāmma, °ʼārāma (“pleasance: pleasure garden or park; pleasance reserved for religious purposes”); ultimately from Pali ārāma (“farm, plantation; garden, park”) or Sanskrit आराम (ārāma, “delight, pleasure; garden; grove”). Cognate with Modern Khmer អារាម (ʼaariəm).

der

พระ พระ#Thai


สถูป

th-noun

สถูป • (sà-tùup)

พระ พระ#Thai


ศาลเจ้า

sǎan-jâao (romanization)
ที่ (classifier)

/saːn˩˩˦.t͡ɕaːw˥˩/

Chinese folk religion
Chinese folk religion

shrine (especially in Chinese folk religion, Shinto, Vietnamese folk religion, folk religions in Thailand and Laos).


ปรางค์

From Old Khmer prāṅ, prāṅga, prāṅgana (“sanctuary in the form of a high tower”), from Pali para + aṅga. Compare Modern Khmer ប្រាង្គ (praang).

พระ พระ#Thai

ฝักเพกา ฝักเพกา#Thai

(พระ~) prang: corn-like tower with a nine-pronged spear called ฝักเพกา on the summit, usually built for religious purposes.


ห่อหมก

ห่อหมก • (hɔ̀ɔ-mòk)

desc

→ Khmer: ហហ្មុក (hɑɑhɑmok), អាហ្មុក (hɑɑhɑmok)

/hɔː˨˩.mok̚˨˩/

ห่อ (hɔ̀ɔ, “to wrap; package”) + หมก (mòk, “to bury; to cover over”).

com

Ho Mok, a Southeast Asian dish consisting of steamed fish or chicken in coconut cream and chilli paste cooked in banana leaves.

เออออห่อหมก

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk


แกงได

Probably from Old Khmer កន៑ (kan), កាន៑ (kān), កាន (kāna), កាំន (kãna), កន្ន (kânna), កាន្ទ (kānda), កន (kâna, “to grasp, to grip, to handle, to hold; to fasten, to secure; to hold, to wield; to exercise, to use; etc”) + តៃ (tai), តៃយ (taiya, “arm; hand; upper limb”), corresponding to Modern Khmer កាន់ដៃ (kanday, “hand in hand; to hold hand”), according to Prince Narisara Nuwattiwong.

cog

1687, สัญญาไทย–ฝรั่งเศส ครั้งสมเด็จพระนารายณ์ฯ, ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), pages 11–12:
แลข่อสันยาทังนี้เขียนเปนสามช่บับทุกภาษา ในี้ ภาษาไทยสามชบับ ภาษาฝรังเสดสามชบับ ภาษาปตุกกรรสามช่บับ แลผูมีชื่อทังสองฝ่ายนั้นขีดแกงไดปิดตราเปนสำคันทุกช่บับ เขียนในเมืองลพบุรีย ในวันพระหัด เดือนอ้าย ขึ้นแปดค่ำ พุทสักราชสองพันสองร้อยสามสีบเอด ปีเถาะ นพสก
lɛɛ kɔ̂ɔ-sǎn-yaa táng-níi kǐian bpen sǎam chà-bàp túk paa-sǎa · nai-níi · paa-sǎa tai sǎam chà-bàp · paa-sǎa fà-ràng-sèet sǎam chà-bàp · paa-sǎa bpà-dtù-gan sǎam chà-bàp · lɛɛ pûu mii chʉ̂ʉ táng sɔ̌ɔng fàai nán kìit gɛɛng-dai bpìt dtraa bpen sǎm-kan túk chà-bàp · kǐian nai mʉʉang lóp-bù-rii · nai wan prá-hàt · dʉʉan âai · kʉ̂n bpɛ̀ɛt kâm · pút-tá-sàk-gà-ràat sɔ̌ɔng pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sǎam sìp èt · bpii tɔ̀ · nóp-pá-sòk
And all these agreements were written in three copies for each language. In this respect, three copies are in the Thai language, three copies are in the French language, and three copies are in the Portuguese language. And the named persons from both sides have put marks and pressed seals upon each copy as evidence. Written in the town of Lop Buri on Thursday, the eighth day of the waxing moon of the first month, the Buddhist year two thousand two hundred and thirty one, being the Year of the Hare, Year Nine.

1925, "พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๔๒), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 5:
มาตรา ๙...ลายพิมพ์นิ้วมือ แกงได ฤๅเครื่องหมายอื่นทำนองเช่นว่านั้นก็ดี ทำลงในเอกสาร หากมีพยานลงลายมือชื่อรับรองไว้ด้วยสองคนแล้ว ท่านว่า เสมอกับลงลายมือชื่อ
mâat-dtraa · gâao ... laai-pim-níu-mʉʉ · gɛɛng-dai · rʉʉ krʉ̂ʉang-mǎai ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán gɔ̂ɔ-dii · tam long nai èek-gà-sǎan · hàak mii pá-yaan long laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ ráp-rɔɔng wái dûai sɔ̌ɔng kon lɛ́ɛo · tâan wâa · sà-mə̌ə gàp long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ
Section 9...Putting a fingerprint, mark, or any other similar symbol onto a document is said to be equivalent to affixing a signature to the same, if accompanied by the signatures of two witnesses in confirmation thereof.

1992, "พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕", ราชกิจจานุเบกษา (เล่ม ๑๖๙, ตอน ๔๒), สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 6:
มาตรา ๙...ลายพิมพ์นิ้วมือ แกงได ตราประทับ หรือเครื่องหมายอื่นทำนองเช่นว่านั้น ที่ทำลงในเอกสารแทนการลงลายมือชื่อ หากมีพยานลงลายมือชื่อรับรองไว้ด้วยสองคนแล้ว ให้ถือเสมอกับลงลายมือชื่อ ความในวรรคสองไม่ใช้บังคับแก่การลงลายพิมพ์นิ้วมือ แกงได ตราประทับ หรือเครื่องหมายอื่นทำนองเช่นว่านั้น ซึ่งทำลงในเอกสารที่ทำต่อหน้าพนักงานเจ้าหน้าที่
mâat-dtraa · gâao ... laai-pim-níu-mʉʉ · gɛɛng-dai · dtraa-bprà-táp · rʉ̌ʉ krʉ̂ʉang-mǎai ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán · tîi tam long nai èek-gà-sǎan tɛɛn gaan-long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ · hàak mii pá-yaan long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ ráp-rɔɔng wái dûai sɔ̌ɔng kon lɛ́ɛo · hâi tʉ̌ʉ sà-mə̌ə gàp long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ · kwaam nai wák sɔ̌ɔng mâi chái-bang-káp gɛ̀ɛ gaan-long laai-pim-níu-mʉʉ · gɛɛng-dai · dtraa-bprà-táp · rʉ̌ʉ krʉ̂ʉang-mǎai ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán · sʉ̂ng tam long nai èek-gà-sǎan tîi tam dtɔ̀ɔ-nâa pá-nák-ngaan-jâao-nâa-tîi
Section 9...A fingerprint, mark, seal, or other similar symbol which is affixed to a document in lieu of a signature shall be deemed equivalent to a signature, if accompanied by the signatures of two witnesses in confirmation thereof. The provisions of paragraph 2 do not apply to a fingerprint, mark, seal, or other similar symbol affixed to a document drawn up in the presence of a competent authority.


บุพโพ

From Pali pubbo (“pus”), the nominative singular form of pubba. Cognate with Khmer បុព្វោ (boppoo).

พระ พระ#Thai


ภูเขาน้ำแข็ง

th-noun

ภูเขาน้ำแข็ง • (puu-kǎo-nám-kɛ̌ng)

/pʰuː˧.kʰaw˩˩˦.nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

ภูเขา (puu-kǎo) + น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng). Cognate with Lao ພູເຂົານ້ຳກ້ອນ (phū khao nam kǭn).

cog

ພູເຂົານ້ຳກ້ອນ


สกู๊ตเตอร์

th-noun

สกู๊ตเตอร์ • (sà-gúut-dtə̂ə) (classifier คัน)

sà-gúut-dtə̂ə (romanization)
คัน (classifier)

/sa˨˩.kuːt̚˦˥.tɤː˥˩/


พารา

paa-raa (romanization)
ภารา (alternative)

Probably shortened from พาราณสี (“Varanasi”).


พารา

Learned borrowing from Portuguese Pará (“a state in the North Region of Brazil”), which is the origin of this tree.

lbor

ยาง ยาง#Thai

Hevea brasiliensis
Hevea brasiliensis#Translingual

(ยาง~) (botany) a kind of rubber tree, Hevea brasiliensis.


พารา

Shortened from พาราเซตามอล (paa-raa-see-dtaa-mɔ̂n, “paracetamol”).


พีช

th-noun

พีช • (píit)

/pʰiːt͡ɕʰ˦˥/


ขนมหวาน

ขนมหวาน • (kà-nǒm-wǎan)


ราชสีห์

ราชสีห์ • (râat-chá-sǐi)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.siː˩˩˦/


สีห์

สีห์ • (sǐi)

sǐi (romanization)
สิงห (alternative)
สิงห์ (alternative)
สีห (alternative)
สีหะ (alternative)


นิยาม

From Pali niyāma (“law, norm, rule; manner, method, way”). Compare with Lao ນິຍາມ (ni nyām).

der

definition: description of the nature, scope, or meaning of something.


การนิยาม

นิยาม นิยาม#Thai


นวนิยาย

th-noun

นวนิยาย • (ná-wá-ní-yaai) (classifier เรื่อง)

ná-wá-ní-yaai (romanization)
เรื่อง (classifier)

From นว (nwá, “new”) + นิยาย (ní-yaai, “fiction”); perhaps calque of English novel.


เรื่องสั้น

th-noun

เรื่องสั้น • (rʉ̂ʉang-sân)

From เรื่อง (rʉ̂ʉang, “story”) + สั้น (sân, “short”); Calque of English short story.


กอลลัม

th-noun

กอลลัม • (gɔn-lâm)

From English Gollum. Cognate with Lao ໂກລລຳ (klō lam).


ฮอบบิท

ฮอบบิท • (hɔ́p-bìt)


จ๊าด

จ๊าด • (jáat)


คุณศัพท์

คุณศัพท์ • (kun-ná-sàp)

Borrowed from Sanskrit गुणशब्द (guṇaśabda). By surface analysis, คุณ (kun-ná-) + ศัพท์ (sàp).


ลำไย

zh-l

龍眼／龙眼 (lóngyǎn)

(botany) longan: the plant Dimocarpus longan of the family Sapindaceae.

(botany and dialect) white mango, Malaysian mango: the plant Mangifera caesia of the family Anacardiaceae.


สิทธิ

th-noun

สิทธิ • (sìt-tí)

sìt-tí (romanization)
สิทธิ์ (alternative)

Borrowed from Pali siddhi (“happening, incidence, occurrence; fulfillment; success; etc”) or Sanskrit सिद्धि (siddhi, “fulfillment; success; etc”); perhaps via Old Khmer siddhi (“achievement, accomplishment, success; fulfillment; entitlement, title; ownership; etc”). Cognate with Modern Khmer សិទ្ធិ (sətthiʼ).


มนุษยชน

From มนุษย (má-nút-sà-yá-, “human”) + ชน (chon, “folk”)


สิทธิ์

th-noun

สิทธิ์ • (sìt)

สิทธิ สิทธิ#Thai


วรรณกรรม

การทบทวนวรรณกรรม


เกือก

เกือก • (gʉ̀ʉak)

Possibly corrupted from *เกิบ (*gə̀əp). Cognate with Northern Thai ᨠᩮᩥ᩠ᨷ, Lao ເກີບ (kœ̄p), Isan เกิบ, Nyaw เกิบ.


งั่ว

งั่ว • (ngûua)

From Middle Chinese 五 (MC nguX, “five”). Cognate with Ahom 𑜂𑜥 (ṅū).


ตุง

flag; banner (especially northern Thai style).


น่อง

น่อง • (nɔ̂ng)

Cognate with Lao ນ່ອງ (nǭng), Northern Thai ᨶ᩵ᩬᨦ, Lü ᦓᦸᧂᧈ (noang¹), Shan ၼွင်ႈ (nāung).


ปาง

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, บทเห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร:
ปางเสด็จประเวศด้าว ชลาลัย
bpaang sà-dèt bprà-wêet dâao · chá-laa-lai
When His Majesty went out on a river journey

(elegant, somewhat archaic) time, occasion; instance; period, age.

(Hinduism, Buddhism) mudra: attitude, gesture, or position (of gods, buddhas, statues, etc).

(now rare) temporary dwelling, especially one in the forest.

ปางช้าง

sanctuary: area set aside for protection, especially of wildlife.


มาด

มาด • (mâat)


ร่อง

ร่อง • (rɔ̂ng)

Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩬᨦ, Lao ຮ່ອງ (hǭng), Khün ᩁ᩵ᩬᨦ, Shan ႁွင်ႈ (hāung), Ahom 𑜍𑜨𑜂𑜫 (roṅ).


ลิตร

ลิตร • (lít)


กรัม

From English gram. Cognate with Lao ກຣາມ (krām).


หมายเลข

หมายเลข • (mǎai-lêek)

หมายเลขโทรศัพท์


ดอย

ดอย • (dɔɔi)

From Proto-Tai *C̥.doːjᴬ (“mountain”). Cognate with Lao ດອຍ (dǭi), Northern Thai ᨯᩬ᩠ᨿ, Khün ᨯᩭ, Lü ᦡᦾ (ḋoay), Shan လွႆ (lǎui), Tai Nüa ᥘᥩᥭ (loay), Ahom 𑜓𑜨𑜩 (doy) or 𑜓𑜨𑜩𑜐𑜫 (doyñ), Zhuang ndoi.


หัวโปก

From หัว (hǔua, “head”) + โปก (bpòok, “scrotum”); literally "scrotum head".

com

(LGBTQ slang) effeminate boy who wears a crew cut.


แกรไฟต์

th-noun

แกรไฟต์ • (grɛɛ-fái)


หัวเห็ด

หัวเห็ด • (hǔua-hèt)

From หัว (hǔua, “head”) + เห็ด (hèt, “mushroom”); literally "mushroom head".


บังคับบัญชา

From บังคับ (bang-káp) + บัญชา (ban-chaa).


ความเร็ว

เร็ว เร็ว#Thai

abstract noun of เร็ว (reo): speed; velocity.


เสรีภาพ

sěe-rii-pâap (romanization)
เสริภาพ (alternative archaic dated obsolete)

/seː˩˩˦.riː˧.pʰaːp̚˥˩/

From เสรี (sěe-rii, “free”) + ภาพ (pâap, “state; condition”); calque of English freedom; coined by King Rama VI of Siam (reigned 1910–1925), perhaps before 1920, as the term appears in the Thai translation of the King James Bible which was carried out from 1920 to 1940.

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, archived from the original on 2020-11-01:

มาตรา ๒๖ การตรากฎหมายที่มีผลเป็นการจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่รัฐธรรมนูญมิได้บัญญัติเงื่อนไขไว้ กฎหมายดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อหลักนิติธรรม ไม่เพิ่มภาระหรือจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุ และจะกระทบต่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของบุคคลมิได้

mâat-dtraa · yîi-sìp hòk · gaan-dtraa gòt-mǎai tîi mii pǒn bpen gaan-jam-gàt sìt-tí rʉ̌ʉ sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng bùk-kon dtɔ̂ng bpen-bpai dtaam ngʉ̂ʉan-kǎi tîi ban-yàt wái nai rát-tà-tam-má-nuun · nai gɔɔ-rá-nii tîi rát-tà-tam-má-nuun mí dâai ban-yàt ngʉ̂ʉan-kǎi wái · gòt-mǎai dang-glàao dtɔ̂ng mâi kàt dtɔ̀ɔ làk ní-dtì-tam · mâi pə̂əm paa-rá rʉ̌ʉ jam-gàt sìt-tí rʉ̌ʉ sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng bùk-kon gəən-sǒm-kuuan-gɛ̀ɛ-hèet · lɛ́ jà grà-tóp dtɔ̀ɔ sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút kɔ̌ɔng bùk-kon mí dâai

Section 26 The enactment of a law which [would] result in the restriction of a right or freedom of people must be in line with the conditions that are set forth in the Constitution. In the event that the Constitution has not provided any [such] condition, the said law must not be contrary to the principles of the rule of law, must not excessively increase a burden [on] or restrict the right or freedom of people, and cannot affect the human dignity of people.

มาตรา ๓๑ บุคคลย่อมมีเสรีภาพบริบูรณ์ในการถือศาสนาและย่อมมีเสรีภาพในการปฏิบัติหรือประกอบพิธีกรรมตามหลักศาสนาของตน...

mâat-dtraa · sǎam-sìp èt · bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap bɔɔ-rí-buun nai gaan-tʉ̌ʉ sàat-sà-nǎa lɛ́ yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan-bpà-dtì-bàt rʉ̌ʉ bprà-gɔ̀ɔp pí-tii-gam dtaam làk sàat-sà-nǎa kɔ̌ɔng dton ...

Section 31 [Every] person does have the absolute freedom to profess a religion and does have the freedom to observe or conduct rituals according to the principles of his own religion...

มาตรา ๔๔ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ การจำกัดเสรีภาพตามวรรคหนึ่งจะกระทำมิได้...

mâat-dtraa · sìi-sìp sìi · bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan-chum-num dooi sà-ngòp lɛ́ bpràat-sà-jàak aa-wút · gaan-jam-gàt sěe-rii-pâap dtaam wák nʉ̀ng jà grà-tam mí dâai ...

Section 44 [Every] person does have the freedom to assemble peacefully and without arms. The restriction of the freedom under paragraph 1 cannot be made...

freedom: the power or right to do something as one wants without hindrance or restraint.


เรื่องราว

th-noun

เรื่องราว • (rʉ̂ʉang-raao)


ก้อนหิน

ก้อนหิน • (gɔ̂ɔn-hǐn)


นางสาว

From นาง (naang, “woman; female title”) + สาว (sǎao, “young female adult; young”).

com

นาง นาง#Thai

(law) a formal title which an unmarried woman over 15 years of age is required to use, and which a married woman, irrespective of the age, may use instead of the title นาง (naang). Abbreviation: น.ส. (nɔɔ-sɔ̌ɔ)

นางสาวไทย

(chiefly in compounds) maiden; miss; young woman.


ฮาร์ป

th-noun

ฮาร์ป • (háap)


โสร่ง

โสร่ง • (sà-ròong)


สมภารกินไก่วัด

Compound of สมภาร (sǒm-paan, “abbot”) + กิน (gin, “to eat”) + ไก่ (gài, “hen”) + วัด (wát, “temple”), literally “abbot who eats a hen of his own temple”.

com+

2015 April 26, “ท้าสาบาน ผบ.ตร. ยันไม่เป็นสมภารกินไก่วัด ชี้ตำรวจฆ่าเมียวิตก คิดไปเอง ไม่ได้โยกย้าย”, in sanook.com:

ผบ.ตร. ยันไม่เป็นสมภารกินไก่วัด...ไม่มีเรื่องชู้สาวกับผู้ใต้บังคับบัญชา

pɔ̌ɔ-bɔɔ-dtɔɔ-rɔɔ · yan mâi bpen sǒm-paan-gin-gài-wát ... mâi mii rʉ̂ʉang chúu-sǎao gàp pûu dtâai bang-káp-ban-chaa

Police chief insists [he] is not an abbot eating a hen of his own temple...[saying he] has no romantic affair with a subordinate

2017 January 4, “สะเทือนวงการ ลือสนั่น อ. เบียร์ สบายพุง เป็นสมภารกินไก่วัด แอบกินเด็กในสังกัด”, in teenee.com:

lʉʉ sà-nàn · ɔɔ · biia · sà-baai pung · bpen sǒm-paan-gin-gài-wát · ɛ̀ɛp gin dèk nai sǎng-gàt

Widespread rumours [accuse] Instructor Bia Sabaiphung [of] being an abbot eating a hen of his own temple, [saying he] secretly has sex [with] a child in [his] agency.

(idiomatic) man who has sexual relationships with a person under his care.


เค็ตชัป

th-noun

เค็ตชัป • (két-chàp)

/kʰet̚˦˥.t͡ɕʰap̚˨˩/


งานฉลอง

/ŋaːn˧.t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/


มหกรรม

มหกรรม • (má-hà-gam)


การดำเนินคดีแบบกลุ่ม

การดำเนินคดีแบบกลุ่ม

การดำเนินคดีแบบกลุ่ม • (gaan-dam-nəən-ká-dii-bɛ̀ɛp-glùm)

/kaːn˧.dam˧.nɤːn˧.kʰa˦˥.diː˧.bɛːp̚˨˩.klum˨˩/

From การดำเนิน (gaan-dam-nəən, “act of carrying out; act of conducting”) + คดี (ká-dii, “legal case; lawsuit”) + แบบ (bɛ̀ɛp, “as; characteristic of; in the style of; like”) + กลุ่ม (glùm, “group”).

com

2015, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๕๘:
มาตรา ๒๒๒/๑๙ ในกรณีที่การดำเนินคดีแบบกลุ่มจะไม่คุ้มครองหรือเป็นประโยชน์ต่อสมาชิกกลุ่มอย่างเพียงพอ...เมื่อความปรากฏต่อศาลเองหรือตามคำแถลงของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ให้ศาลมีอำนาจที่จะสั่งยกเลิกการดำเนินคดีแบบกลุ่ม และดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไปอย่างคดีสามัญ...
mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi yîi-sìp sɔ̌ɔng táp sìp-gâao nai gɔɔ-rá-nii tîi gaan-dam-nəən-ká-dii-bɛ̀ɛp-glùm jà mâi kúm-krɔɔng rʉ̌ʉ bpen bprà-yòot dtɔ̀ɔ sà-maa-chík glùm yàang piiang-pɔɔ...mʉ̂ʉa kwaam bpraa-gòt dtɔ̀ɔ sǎan eeng rʉ̌ʉ dtaam kam-tà-lɛ̌ɛng kɔ̌ɔng kûu-kwaam fàai dai fàai nʉ̀ng hâi sǎan mii am-nâat tîi jà sàng yók-lə̂ək gaan-dam-nəən-ká-dii-bɛ̀ɛp-glùm lɛ́ dam-nəən grà-buuan-pí-jaa-rá-naa dtɔ̀ɔ-bpai yàang ká-dii sǎa-man...
Section 222/19 In the event that a class action will not protect or benefit class members sufficiently..., when the court learns of this fact itself or from a statement of any particular party, the court has the power to order cancelling the class action and continue the proceedings as an ordinary case...

en-การดำเนินคดีแบบกลุ่ม-th-noun-T09e4hmx


น้ำมะพร้าว

th-noun

น้ำมะพร้าว • (náam-má-práao)

From น้ำ (náam, “liquid; water”) + มะพร้าว (má-práao, “coconut”).


วุ้นมะพร้าว

th-noun

วุ้นมะพร้าว • (wún-má-práao)

From วุ้น (wún, “jelly”) + มะพร้าว (má-práao, “coconut”).


ผู้โดยสาร

th-noun

ผู้โดยสาร • (pûu-dooi-sǎan) (classifier คน)

pûu-dooi-sǎan (romanization)
คน (classifier)


คราบ

คราบ • (krâap)


ดั้ง

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).
In Southwestern Tai, cognate with Isan ดัง, Lao ດັງ (dang), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Lü ᦡᧂ (ḋang), Tai Dam ꪒꪰꪉ (đăng), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndaeng, Bouyei ndangl.
Possibly cognate with Proto-Malayo-Polynesian *ijuŋ (“nose”).

cog

Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴)


ดั้ง

th-noun

ดั้ง • (dâng)

Learned borrowing from Japanese 段 (dan).


ฟ้าเหลือง

ฟ้าเหลือง • (fáa-lʉ̌ʉang)

/faː˦˥.lɯa̯ŋ˩˩˦/

From ฟ้า (fáa, “sky”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”); literally "yellow sky".

com

(slang) exhaustion caused by overactive sexual activities, especially when accompanied by xanthopsia.


การไข่

ไข่ ไข่#Thai


ฤดูใบไม้ร่วง

th-noun

ฤดูใบไม้ร่วง • (rʉ́-duu-bai-máai-rûuang)

ฤดู (rʉ́-duu) + ใบไม้ร่วง (bai-máai-rûuang). Compare with Lao ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ (la dū bai mai lon).

cog

ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ


ใบไม้ร่วง

From ใบไม้ (bai-máai, “tree leaf”) + ร่วง (rûuang, “to fall”).

com

ฤดู ฤดู#Thai

หน้า หน้า#Thai

คนตายเป็นใบไม้ร่วง

(literally) People die like leaves falling / People die like falling leaves.

(idiomatic) used to describe a great many deaths.


ใบไม้ผลิ

From ใบไม้ (bai-máai, “leaf of a tree”) + ผลิ (plì, “to bud; to begin to grow”).

ฤดู ฤดู#Thai

หน้า หน้า#Thai


ฤดูใบไม้ผลิ

ฤดู ใบไม้ผลิ (canonical)
rʉ́-duu-bai-máai-plì (romanization)


บันได

ban-dai (romanization)
บรรได (alternative)
บันใด (alternative)

Prefix บัน (ban) + reflex of Proto-Tai *ɗrwajᴬ (“stairs; ladder”).
Cognate with Northern Thai ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ, ᨡᩧ᩠᩶ᨶᨯᩱ or ᨤᩢ᩠ᨶᨯᩱ; Lao ກະໄດ (ka dai) or ຂັ້ນໄດ (khan dai); Lü ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ẋuen²ḋay); Tai Dam ꪅꪽꪼꪒ or ꪅꪽꪼꪨ; Tai Dón ꪼꪒ; Shan ၶူဝ်လႆ (khǒ lǎi) or ၶၼ်ႈလႆ (khān lǎi); Phake ကႃလႝ (kālay); Ahom 𑜁𑜠𑜓𑜩 (khaday); Zhuang lae or ndoi (dialectal); Nong Zhuang lae as in mboaklae.
The prefix บัน- (and obsolete บรร-) has been believed to be derived from Khmer. But this language has had no such word. Modern Khmer uses ជណ្ដើរ (cɔɔcŭəndaə).

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ẋuen²ḋay)


การล้อ

th-noun

การล้อ • (gaan-lɔ́ɔ)

ล้อ ล้อ#Thai


ประทีป

ประทีป • (bprà-tîip)

Borrowed from Sanskrit प्रदीप (pradīpa, “candle; lam; lantern; light”). Cognate with Khmer ប្រទីប (prɑɑtiip).

bor

Exodus 27:20, KJV:
เจ้าจงสั่งชนชาติอิสราเอลให้นำน้ำมันมะกอกเทศบริสุทธิ์ที่คั้นไว้นั้นมาสำหรับเติมประทีปเพื่อจะให้ประทีปนั้นส่องสว่างอยู่เสมอ
jâo jong sàng chon-châat ìs-raa-eel hâi nam náam-man-má-gɔ̀ɔk-têet bɔɔ-rí-sùt tîi kán wái nán maa sǎm-ràp dtəəm bprà-tîip pʉ̂ʉa jà hâi bprà-tîip nán sɔ̀ng-sà-wàang yùu sà-mə̌ə
And thou shalt command the children of Israel, that they bring thee pure oil olive beaten for the light, to cause the lamp to burn always.

(elegant) light; any light source, as candle, fire, flame, lamp, lantern, etc.


กริช

th-noun

กริช • (grìt)

Semi-learned borrowing from Malay keris, from Javanese keris, from Old Javanese ngiris.


เน็กไท

เน็กไท • (nék-tái)


เนคไท

เนคไท • (nék-tái)

เน็กไท เน็กไท#Thai


ขี้ผึ้ง

ขี้ผึ้ง • (kîi-pʉ̂ng)

/kʰiː˥˩.pʰɯŋ˥˩/

From ขี้ (kîi, “shit; waste; leftover; etc”) + ผึ้ง (pʉ̂ng, “bee”).

com

similar substance, as cerate, ointment, balm, etc.


พื้นที่

th-noun

พื้นที่ • (pʉ́ʉn-tîi)

/pʰɯːn˦˥.tʰiː˥˩/


ภูมิภาค

ภูมิ (puum, “land”) + ภาค (pâak, “part”).


เน็คไท

th-noun

เน็คไท • (nék-tái)

เน็กไท เน็กไท#Thai


แบบฝึกหัด

แบบฝึกหัด • (bɛ̀ɛp-fʉ̀k-hàt)

/bɛːp̚˨˩.fɯk̚˨˩.hat̚˨˩/


คณะกรรมการ

คณะกรรมการ • (ká-ná-gam-má-gaan) (classifier คณะ)

ká-ná-gam-má-gaan (romanization)
คณะ (classifier)

From คณะ (ká-ná, “group”) + กรรมการ (gam-má-gaan, “attendant; servant; slave; worker”). Compare Modern Khmer គណៈកម្មការ (kĕəʼnaʼ kamkɑɑ).

cog

Khmer គណៈកម្មការ (kĕəʼnaʼ kamkɑɑ)

คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

คณะกรรมการการเลือกตั้ง

คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ

ká-ná-gam-má-gaan sìng-wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm hɛ̀ng châat

คณะกรรมการกฤษฎีกา

คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

ká-ná-gam-má-gaan pát-tá-naa gaan-sèet-tà-gìt lɛ́ sǎng-kom hɛ̀ng châat

National Economics and Social Development Board

group of persons set up to perform certain functions: board, committee, commission, council, etc.


กรรมการ

gam-má-gaan (romanization)
คน (classifier)

From กรรม (gam, “act, action, activity, deed; business, employment, work; etc”) + การ (gaan, “affair; business; duty; mission; work; etc”). Compare Modern Khmer កម្មការ (kɑɑmmɔɔkaa).

com

(archaic) attendant; servant; slave; worker.

member (of a board, committee, commission, council, etc).


อาโวคาโด

ผลอาโวคาโด


หลา

Compare Malay ela (“yard (unit)”), Dutch ra (“yard (of a ship)”).


หุบเขา

th-noun

หุบเขา • (hùp-kǎo)

หุบ (hùp) + เขา (kǎo). Cognate with Lao ຫຸບເຂົາ (hup khao).


หุบเหว

หุบเหว • (hùp-hěeo)


ท่าน้ำ

ท่าน้ำ • (tâa-náam)


บันไดเลื่อน

บันไดเลื่อน • (ban-dai-lʉ̂ʉan)


เด็กสาว

เด็กสาว • (dèk-sǎao)


เครื่องยนต์

เครื่องยนต์ • (krʉ̂ʉang-yon) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-yon (romanization)
เครื่อง (classifier)


โปสเตอร์

โปสเตอร์ • (bpóot-dtə̂ə)

/poːt̚˦˥.tɤː˥˩/

/poːs˦˥.tɤː˥˩/


การรถไฟ

From การ (gaan, “service: department of public employment, body of its public servants, etc”) + รถไฟ (rót-fai, “train”).

com

railroad: organisation operating a railway plant.


ระดมพล

From ระดม (rá-dom, “to mobilise”) + พล (pon, “force, strength; armed force; soldier”).

โกฐทั้งเจ็ด โกฐทั้งเจ็ด#Thai

ดีเกลือฝรั่ง ดีเกลือฝรั่ง#Thai

เทียนทั้งเก้า เทียนทั้งเก้า#Thai

สลัดได สลัดได#Thai

ข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นเหนือ#Thai

ข้าวเย็นใต้ ข้าวเย็นใต้#Thai

(traditional medicine) a strong laxative made from โกฐทั้งเจ็ด, ดีเกลือฝรั่ง, เทียนทั้งเก้า, สลัดได, and tubers of ข้าวเย็นเหนือ and ข้าวเย็นใต้, amongst other things.


หมากรุก

th-noun

หมากรุก • (màak-rúk)

หมาก (màak, “piece in a game”) + รุก (rúk, “to move in a game”)
Compare Lao ໝາກຮຸກ (māk huk).


วิสา

th-noun

วิสา • (wí-sǎa)

From Pali visa (“poison”). Compare Sanskrit विष (viṣa, “poison”). Calque of English virus.


กระบะ

กระบะ • (grà-bà)


คริสเตียน

From English Christian. Doublet of คริสตัง (krít-sà-dtang, “Roman Catholic”).


สถานพินิจ

สถานพินิจ • (sà-tǎan-pí-nít) (classifier แห่ง or ที่)

sà-tǎan-pí-nít (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)

From สถาน (sà-tǎan, “place”) + พินิจ (“to observe”).

com

youth detention centre
youth detention centre


พีซี

pii-sii (romanization)
เครื่อง (classifier)

From English PC, from personal computer.


พีซี

From English PC, from product consultant.

(colloquial) product consultant; seller or guider of products.


มหา'ลัย

มหาลัย มหาลัย#Thai


นิสิต

ní-sìt (romanization)
คน (classifier)
นิสสิต (alternative obsolete)
นิษิต (alternative obsolete)

From Pali nissita (“depending on; hanging on; living by means of; supported by”) or perhaps shortened from Pali nissitaka (“adherent; dependent”). Cognate with Khmer និស្សិត (nissət, “higher education student”).


คนเดือนตุลา

th-noun

คนเดือนตุลา • (kon-dʉʉan-dtù-laa) (classifier คน)

kon-dʉʉan-dtù-laa (romanization)
คน (classifier)

Compound of คน (kon, “person”) + เดือน (dʉʉan, prefix for month) + ตุลา (dtù-laa, “October”), literally “October person”. First used by Seksan Prasertkul in 1996.

com+

(politics) person who engaged in the 14 October 1973 protest and/or 6 October 1976 protest in Bangkok, Thailand


คำศัพท์

th-noun

คำศัพท์ • (kam-sàp)


พลัม

ต้นพลัม

ลูกพลัม


แดด

แดด • (dɛ̀ɛt)

From Proto-Tai *C̥.dwiːtᴰ (“sunshine”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩯ᩠ᨯ, Lao ແດດ (dǣt), Lü ᦶᦡᧆᧈ (ḋaed¹), Shan လႅတ်ႇ (lèt), Ahom 𑜓𑜢𑜄𑜫 (dit) or 𑜃𑜢𑜄𑜫 (nit), Zhuang ndit (“sunshine”), Nong Zhuang nded.

cog

Lü ᦶᦡᧆᧈ (ḋaed¹)

แสงแดด

sɛ̌ɛng-dɛ̀ɛt


เบ็ด

th-noun

เบ็ด • (bèt)

From Proto-Tai *ɓetᴰ (“fishhook”). Cognate with Northern Thai ᨷᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເບັດ (bet), Lü ᦵᦢᧆ (ḃed), Tai Dam ꪹꪚꪸꪒ, Shan မဵတ်း (máet) or ဝဵတ်း (wáet), Ahom 𑜈𑜢𑜄𑜫 (bit), Tày bết. Compare Proto-Austronesian *kabit (“hook”) (whence Kulon-Pazeh kabit).

cog

Lü ᦵᦢᧆ (ḃed)


โค้ท

th-noun

โค้ท • (kóot)

เสื้อ เสื้อ#Thai


ซิงเกิล

ซิงเกิล • (sing-gə̂n)


มะระ

มะระ • (má-rá)


ยีสต์

ยีสต์ • (yíis)


เบอร์โทร

เบอร์โทร • (bəə-too)

/bɤː˧.tʰoː˧/

From เบอร์ (bəə, short for นัมเบอร์ (nam-bəə, “number”)) + โทร (too, short for โทรศัพท์ (too-rá-sàp, “telephone”)).

com

short for <i class="Thai mention" lang="th">นัมเบอร์</i> (nam-bəə, “number”)

short for <i class="Thai mention" lang="th">โทรศัพท์</i> (too-rá-sàp, “telephone”)


คอม

คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์#Thai

(colloquial) clipping of คอมพิวเตอร์ (kɔm-piu-dtə̂ə, “computer”)


นิบาต

th-noun

นิบาต • (ní-bàat)

From Pali nipāta (“falling down; descending; grammatical particle”) or Sanskrit निपात (nipāta, “falling down; descending; decay; destruction; irregularity; grammatical particle”).


แถน

th-noun

แถน • (tɛ̌ɛn)

Compare Middle Chinese 天 (MC then, “sky”). Cognate with Isan แถน, Lao ແຖນ (thǣn), Tai Dam ꪵꪖꪙ.


สุก

From Pali suka (“parrot”). Compare Sanskrit शुक (śuka, “parrot”).


ศึก

ศึก • (sʉ̀k)

From Proto-Southwestern Tai *sɤkᴰ (“enemy; war”), from Old Chinese 賊 (OC *zɯːɡ, “thief; bandit”). Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠ, Isan เสิก, Lao ເສິກ (sœk), Lü ᦵᦉᦲᧅ (ṡoek), Shan သိုၵ်း (súek), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜀𑜫 (sük). Compare Old Khmer សើក (sœka, “army; armed conflict”), Khmer សឹក (sək). The spelling of the word was contaminated by ศึกษา (sʉ̀k-sǎa) which is a loanword from Sanskrit.

cog

Lü ᦵᦉᦲᧅ (ṡoek)


ขุม

From Proto-Tai *C̬.kumᴬ (“pit”), from Middle Chinese 坎 (MC khomX, “pit, hole”). Cognate with Isan ขุม, Lao ຂຸມ (khum), Shan ၶုမ် (khǔm), Tai Dam ꪄꪴꪣ, Tai Nüa ᥑᥧᥛᥴ (xúm), Ahom 𑜁𑜤𑜪 (khuṃ), Zhuang gumz, Zuojiang Zhuang kumq.

ขุมกำลัง

ขุมความรู้

(figurative) repository; source; storehouse.

pore: minute opening, as in the skin or a leaf.

หลายขุม


ฉาง

/t͡ɕʰaːŋ˩˩˦/

From Middle Chinese 倉 (MC tshang, “granary”). Cognate with Lao ສາງ (sāng).


ร้อนใน

th-noun

ร้อนใน • (rɔ́ɔn-nai)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ใน (nai, “internal; inside”).


แอ่น

th-noun

แอ่น • (ɛ̀n)

From Proto-Tai *ʔeːnᴮ (“swallow”), from Chinese 燕 (MC 'enH); cognate with Lao ແອ່ນ (ʼǣn), Shan ဢႅၼ်ႇ (ʼèn).

cog

Lao ແອ່ນ (ʼǣn)

Shan ဢႅၼ်ႇ (ʼèn)


เปลว

From Proto-Tai *pleːwᴬ (“flame”), from Middle Chinese 熛 (MC pjiew, “leaping flame”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩮᩅ or ᨸ᩠ᩃᩮᩅ, Khün ᨸ᩠ᨿᩴ, Isan แปว, Lao ແປວ (pǣu), Lü ᦵᦔᧁ (ṗew), Shan ပဵဝ် (pǎeo), Phake ပိဝ် (piw), Ahom *𑜆𑜢𑜈𑜫 (*piw), Zuojiang Zhuang bieu.

Lü ᦵᦔᧁ (ṗew)


หน้าไม้

th-noun

หน้าไม้ • (nâa-máai)

Reflex of Proto-Tai *ʰnwɯəꟲ (“crossbow”) (whence cognate with Zhuang naq (“arrow”)) + ไม้ (máai).
The etymon *ʰnwɯə is related to Proto-Austronesian *panaq (“crossbow”), Chinese 弩 (OC *naːʔ, “crossbow”), as well as Proto-Mon-Khmer *snaʔ; the medial *-w- perhaps suggests earlier *p.naːꟲ.
In Southwestern Tai, cognate with Lao ໜ້າໄມ້ (nā mai), Lü ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (ṅaa²may²).

cog

Lü ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (ṅaa²may²)


คีม

→ Urak Lawoi': คีม (khim)

From Proto-Southwestern Tai *ɡiːmᴬ (“pliers, tongs”), from Proto-Tai *ɡiːmᴬ (“pliers, tongs”), from Middle Chinese 鉗 (MC gjem, “pliers, tongs”).
Cognate with Lao ຄີມ (khīm), Tai Dam ꪁꪲꪣ, Shan ၵိမ်း (kím), Zhuang gimz.


คราม

From Sanskrit ग्राम (grāma, “village; hamlet; race; community; multitude; collection; etc.”). Compare Pali gāma.


คราม

From Proto-Southwestern Tai *ɡraːmᴬ (“indigo”), from Proto-Tai *ɡ.raːmᴬ (“indigo”), from Old Chinese 藍 (OC *ɡ·raːm, “indigo”). Cognate with Lao ຄາມ (khām), Shan ၶၢမ်း (kháam).


แอก

th-noun

แอก • (ɛ̀ɛk)

From Proto-Tai *ʔeːkᴰ (“yoke”), from Middle Chinese 軛 (MC 'eak, “yoke”). Cognate with Isan แอก, Lao ແອກ (ʼǣk), Northern Thai ᩋᩯ᩠ᨠ, Khün ᩋᩯ᩠ᨠ, Lü ᦶᦀᧅ (˙ʼaek), Tai Dam ꪵꪮꪀ (ék), Tai Dón ꪵꪮꪀ, Shan ဢႅၵ်ႇ (ʼèk), Tai Nüa ᥟᥦᥐᥱ (ʼǎek), Ahom 𑜒𑜢𑜀𑜫 (ʼik), Zhuang ek, eg.

cog

Lü ᦶᦀᧅ (˙ʼaek)

Shan ဢႅၵ်ႇ (ʼèk)


อาน

From Proto-Tai *ʔaːnᴬ (“saddle”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ອານ (ʼān), Shan ဢၢၼ် (ʼǎan), Ahom 𑜒𑜃𑜫 (ʼan)
In Northern Tai, cognate with Zhuang an.
Compare Chinese 鞍 (OC *[ʔ]ˤa[n] or *qaːn, “saddle”).


ชั่ง

th-noun

ชั่ง • (châng)

From Proto-Tai *ɟaŋᴮ, probably from Middle Chinese 秤 (MC tsyhingH, “scales”) or 稱 (MC tsyhing|tsyhingH, “to weigh”). Cognate with Lao ຊັ່ງ (sang), Lü ᦋᧂᧈ (tsang¹), Shan ၸင်ႈ (tsāng), Zhuang caengh.

บาท บาท#Thai

ตำลึง ตำลึง#Thai

a traditional Thai unit of currency, equal to 80 บาท (bàat) or 20 ตำลึง (dtam-lʉng).

ตำลึง ตำลึง#Thai

a traditional Thai unit of volume, equal to 20 ตำลึง (dtam-lʉng) or 1,200 grams.

a traditional Chinese unit of volume, equal to 600 grams.


กูด

กูด • (gùut)

From Proto-Tai *kuːtᴰ (“fern”), from Middle Chinese 蕨 (MC kjwot, “bracken”). Cognate with Lao ກູດ (kūt), Tai Nüa ᥐᥧᥖᥴ (kút), Shan ၵုတ်ႇ (kùt).


ฉาก

Compare Khmer ឆាក (chaak). Cognate with Lao ສາກ (sāk).

/t͡ɕʰaːk̚˨˩/


ฉาก

Compare Middle Chinese 尺 (MC tsyhek, “foot measure”). Cognate with Lao ສາກ (sāk).

/t͡ɕʰaːk̚˨˩/

ไม้ ไม้#Thai

เหล็ก เหล็ก#Thai

(ไม้~, เหล็ก~) carpenter's square; square rule.

มุม มุม#Thai


กาด

กาด • (gàat)

From Proto-Southwestern Tai *kaːtᴰ, from Proto-Tai *kaːtᴰ, which Pittayporn (2014) proposes to be from Late Han Chinese *kes, further from Old Chinese 芥 (OC *kreːds, “mustard plant”).
Cognate with Ahom 𑜀𑜄𑜫 (kat), Lao ກາດ (kāt), Shan ၵၢတ်ႇ (kàat), Zhuang gat of byaekgat.

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) Chinese cabbage, lettuce, mustard, or similar.


ดอง

ดอง • (dɔɔng)

From Proto-Tai *t.noːŋᴬ (“related by marriage”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨦ, Isan ดอง, Lao ດອງ (dǭng), Lü ᦡᦸᧂ (ḋoang), Zhuang ndong (dialectal).


ลู่

Compare Middle Chinese 路 (MC luH, “road”).

track; lane (of running and swimming sports).


เล้า

th-noun

เล้า • (láo)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *lawꟲ⁴ (“enclosure; chicken coop”), from Middle Chinese 牢 (MC law, “stable, pen”). Cognate with Northern Thai ᩃᩮᩢ᩶ᩣ, Lao ເລົ້າ (lao), Lü ᦟᧁᧉ (law²), Shan လဝ်ႉ (lâ̰o), Tai Nüa ᥘᥝᥳ (lȧw), Phake လွ် (law), Ahom 𑜎𑜧 (law). Cognate via Chinese: Zhuang lauz, Nong Zhuang lauz.


อ่าว

th-noun

อ่าว • (àao)

Compare Middle Chinese 澳 (MC 'awH|'juwk, “inlet, bay”), Khmer អាវ (ʼaaw), Burmese အော် (au), Mon ဩ. Cognate with Lao ອ່າວ (ʼāo).

cog

Lao ອ່າວ (ʼāo)


ตาว

Compare Middle Chinese 刀 (MC taw, “knife”). Cognate with Lao ຕາວ (tāo), Shan တၢဝ် (tǎao), Ahom 𑜄𑜧 (taw).


แบน

th-noun

แบน • (bɛɛn)

(colloquial) ban: prohibition, interdiction.


แกรนด์ดัชเชส

แกรนด์ดัชเชส • (grɛɛn-dát-chés) (classifier พระองค์ or องค์)

grɛɛn-dát-chés (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)


ดัชต์

ดัชต์ • (dách)


อาร์ชดัชเชส

อาร์ชดัชเชส • (áach-dát-chés) (classifier พระองค์ or องค์)

áach-dát-chés (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

/ʔaːt͡ɕʰ˦˥.dat̚˦˥.t͡ɕʰes˦˥/

/ʔaːt͡ɕʰ˦˥.dat̚˦˥.t͡ɕʰes˥˩/


ดุ๊ก

ดุ๊ก • (dúk)


ดยุก

ดยุก • (dà-yúk)

ดุ๊ก ดุ๊ก#Thai


เคานต์

เคานต์ • (káo)


เคาน์เตส

เคาน์เตส • (káo-dtés)


ดัชเชส

ดัชเชส • (dát-chés)


สตรอว์เบอร์รี

สตรอว์เบอร์รี • (sà-dtrɔɔ-bəə-rîi)


สตรอว์เบอร์รี่

สตรอว์เบอร์รี่ • (sà-dtrɔɔ-bəə-rîi)

สตรอว์เบอร์รี สตรอว์เบอร์รี#Thai

misspelling of สตรอว์เบอร์รี (sà-dtrɔɔ-bəə-rîi)


สตรอเบอร์รี่

สตรอเบอร์รี่ • (sà-dtrɔɔ-bəə-rîi)

สตรอว์เบอร์รี สตรอว์เบอร์รี#Thai


ดาวเทียม

From ดาว (daao, “star”) + เทียม (tiiam, “artificial; deceptive; pseudo”). Cognate with Lao ດາວທຽມ (dāo thīam).

com

ดาว ดาว#Thai

(slang) effeminate man crowned as prom princess, as opposed to the actual female prom princess called ดาว (daao, “star”).


มน

From Pali mana (“mind; thought”); compare Sanskrit मनस् (manas).


สาวแว่น

th-noun

สาวแว่น • (sǎao-wɛ̂n)

สาว (sǎao, “girl”) + แว่น (wɛ̂n, “eyeglasses”).


มาลี

From Pali mālī. Compare Sanskrit मालिन् (mālin).


นกแสก

/nok̚˦˥.sɛːk̚˨˩/

นก (nók) + แสก (sɛ̀ɛk)

af

นก (nók) + แสก (sɛ̀ɛk)


นกร้า

th-noun

นกร้า • (nók-ráa)

อีร้า อีร้า#Thai


เหยื่อ

เหยื่อ • (yʉ̀ʉa)

From Middle Chinese 餌 (MC nyiH, “bait”). Cognate with Lao ເຫຍື່ອ (hư̄ai), Shan ယိူဝ်ႇ (yòe).

cog

Lao ເຫຍື່ອ (hư̄ai)


หัวโจก

th-noun

หัวโจก • (hǔua-jòok)

/hua̯˩˩˦.t͡ɕoːk̚˨˩/

หัว (hǔua, “chief; head; leader”) + โจก (jòok, “chief; head; leader”).


เบราว์เซอร์

th-noun

เบราว์เซอร์ • (brao-sə̂ə)


อิฐ

From Pali iṭṭhakā (“brick”) or Sanskrit इष्टका (iṣṭakā, “brick”). Compare Khmer ឥដ្ឋ (ʼət), Lao ອິດຖະ (ʼit tha), Shan ဢုတ်ႇ (ʼùt), Burmese အုတ် (ut).

cog

Shan ဢုတ်ႇ (ʼùt)


ทารก

From Pali dāraka (“child (especially male child)”) or Sanskrit दारक (dāraka, idem). Cognate with Khmer ទារក (tiərŭək).

bor

มาตรา ๑๕ สภาพบุคคลย่อมเริ่มแต่เมื่อคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารกและสิ้นสุดลงเมื่อตาย
mâat-dtraa · sìp hâa · sà-pâap-bùk-kon yɔ̂m rə̂əm dtɛ̀ɛ mʉ̂ʉa klɔ̂ɔt lɛ́ɛo yùu rɔ̂ɔt bpen taa-rók lɛ́ sîn-sùt long mʉ̂ʉa dtaai
Section 15 Personality does commence from [the moment] when [a person] is delivered and remains alive as a child, and comes to an end when [he] dies.
ทารกในครรภ์มารดาก็สามารถมีสิทธิต่าง ๆ ได้หากว่าภายหลังคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารก
taa-rók nai kan maan-daa gɔ̂ sǎa-mâat mii sìt-tí dtàang dtàang dâai hàak-wâa paai-lǎng klɔ̂ɔt lɛ́ɛo yùu rɔ̂ɔt bpen taa-rók
A child en ventre sa mère is also able to enjoy rights should it remain alive as a child after having been delivered.
เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ให้ถือว่า เด็กที่เกิดมารอดอยู่ภายในสามร้อยสิบวันนับแต่เวลาที่เจ้ามรดกถึงแก่ความตายนั้นเป็นทารกในครรภ์มารดาอยู่ในเวลาที่เจ้ามรดกถึงแก่ความตาย
pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng mâat-dtraa níi · hâi tʉ̌ʉ wâa · dèk tîi gə̀ət maa rɔ̂ɔt yùu paai-nai sǎam rɔ́ɔi sìp wan náp dtɛ̀ɛ wee-laa tîi jâao-mɔɔ-rá-dòk tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai nán bpen taa-rók nai kan maan-daa yùu nai wee-laa tîi jâao-mɔɔ-rá-dòk tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai

“ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2017 April 7, archived from the original on 2019-01-12

For the purpose of this Section, it shall be deemed that a child that is born alive within three hundred and ten days reckoned from the time that the de cujus dies is a child en ventre sa mère at the time that the de cujus dies.

(formal) baby: infant or very young child.

(figurative, sometimes derogatory) immature person; naive person.


ครรภ์

th-noun

ครรภ์ • (kan)

From Sanskrit गर्भ (garbha, “foetus; embryo; womb; etc.”).


ความเจริญ

th-noun

ความเจริญ • (kwaam-jà-rəən)

เจริญ เจริญ#Thai


การเจริญ

การเจริญ • (gaan-jà-rəən)

เจริญ เจริญ#Thai


การแข่ง

การแข่ง • (gaan-kɛ̀ng)

/kaːn˧.kʰɛŋ˨˩/


นิพพาน

níp-paan (romanization)
นฤพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิรพาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิรวาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาร (alternative archaic dated obsolete)

From Pali nibbāna (“extinction”); perhaps via Old Khmer nibbāna (“nirvāṇa: final beatitude achieved through emancipation from the cycle of rebirth by extinction of the passions”).
Compare Old Khmer nirbvāṇa, nirbvāna, nirbāna, nirabāna, nirrabāna, nibvāṇa, nibvāna; Pre-Angkorian Old Khmer nirvvāṇa; Angkorian Old Khmer nirvvāṇa, nirvāṇa.
And compare Sanskrit निर्वाण (nirvāṇa).
Cognate with Modern Khmer និវ៌ាណ (nĭវ៌ាណ), Khmer និព្វាន (nɨppiən), Khmer និរពាន (nipiən).

cog

Khmer និវ៌ាណ (nĭវ៌ាណ)

(of a buddha, high priest, or monarch, archaic when applied to other people than the buddhas) death.

high priest; or monarch; archaic when applied to other people than the buddhas; high priest; or monarch; archaic when applied to other people than the buddhas


นักแสดง

th-noun

นักแสดง • (nák-sà-dɛɛng)

From นัก- (nák-, agentive prefix) + แสดง (sà-dɛɛng, “to act”).


เวที

wee-tii (romanization)
แห่ง (classifier)
เวทิ (alternative)

From Pali vedī (“altar; platform; etc”).

raised or elevated place or structure for a certain activity: stage, platform, arena, etc.

(figurative) field or place for public performance, discussion, expression, etc: arena, forum, venue, tribune, etc.


เวที

wee-tii (romanization)
คน (classifier)
เวทิ (alternative)

(elegant) one who is knowledgeable: learned person, sage, scholar, etc

(elegant) one who lets others know: proclaimer, announcer, etc.


การนิพพาน

นิพพาน นิพพาน#Thai


การนฤพาน

นฤพาน นฤพาน#Thai


เสือหมอบแมวเซา

th-noun

เสือหมอบแมวเซา • (sʉ̌ʉa-mɔ̀ɔp-mɛɛo-sao)

/sɯa̯˩˩˦.mɔːp̚˨˩.mɛːw˧.saw˧/

From เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”) + หมอบ (mɔ̀ɔp, “to crouch”) + แมว (mɛɛo, “cat”) + เซา (sao, “to drowse”); literally "crouching tiger, drowsing feline".

com

(archaic) secret agent; spy; espionage agent.


โอ๊ต

th-noun

โอ๊ต • (óot)


ข้าวโอ๊ต

ข้าวโอ๊ต • (kâao-óot)

/kʰaːw˥˩.ʔoːt̚˦˥/


การเล่นลิ้น

การเล่นลิ้น • (gaan-lên-lín)

เล่นลิ้น เล่นลิ้น#Thai


ชาด

/t͡ɕʰaːt̚˥˩/


ความเว่อร์

ความเว่อร์ • (kwaam-wə̂ə)

ความ (kwaam) + เว่อร์ (wə̂ə).

prefix

ความ (kwaam) + เว่อร์ (wə̂ə)

เว่อร์ เว่อร์#Thai


การเผา

เผา เผา#Thai


การอุ้ม

th-noun

การอุ้ม • (gaan-ûm)

อุ้ม อุ้ม#Thai


การทุจริต

ทุจริต ทุจริต#Thai


ทุจริต

ทุจริต • (tút-jà-rìt)

From Pali duccarita (literally “bad action; bad act; bad deed; etc”), fron du (“bad; ill”) + carita (“action; act; deed; etc”); equivalent to Thai ทุ (tú) + จริต (jà-rìt). Cognate with Khmer ទុច្ចរិត (tuccaʼrət), Lao ທຸຈະລິດ (thu cha lit).

bor

misbehaviour, misconduct; dishonesty, corruption; misfeasance, malfeasance, malversation; deceit, fraud, cheating.


กำนัล

gam-nan (romanization)
คน (classifier)
กำนัน (alternative obsolete)

Uncertain. Compare Lao ກຳນັນ (kam nan, “servant in the royal palace”).

cog

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราช”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 65:

จึงตกแต่งการที่จะส่งพระราชธิดาแลจัดเถ้าแก่กำนัลสาวใช้ทาษชายห้าร้อยหญิงห้าร้อย...

jʉng dtòk-dtɛ̀ng gaan tîi jà sòng prá-râat-chá tí-daa lɛɛ jàt tâo-gɛ̀ɛ gam-nan sǎao-chái tâat chaai hâa-rɔ́ɔi yǐng hâa-rɔ́ɔi ...

Then [they] prepared the activities in order to send [off] the royal daughter, and [they] arranged chaperones, maids of honour, maidservants, five hundred male slaves, five hundred female [slaves...]

นาง นาง#Thai

พระ พระ#Thai

(royal) (นาง, นางพระ~) female attendant to a monarch or royal person


ของฝาก

th-noun

ของฝาก • (kɔ̌ɔng-fàak)

/kʰɔːŋ˩˩˦.faːk̚˨˩/


ภมร

ภมร • (pá-mɔɔn)


ตรีทูต

From ตรี (dtrii, “third”) + ทูต (tûut, “agent; envoy; representative”); literally "third agent", etc. Compare Khmer ត្រីទូត (trəytuut).
There are several suggestions regarding the origin of the first sense of the noun:
* It was from the traditional belief that the underworld bureaucracy will send four officials to bring the soul of a dead person down to the underworld court for judgment. The visitation of the third official means a person's death is approaching.
* It was from the traditional belief that everyone has in his body four spirits called เจตภูต (jèet-dtà-pûut). When anyone is about to die, the spirits will leave his body one by one. As the third spirit has left, it means his condition is extremely worse and his death is impending.
* It is a corruption of the term ตรีโทษ (dtrii-tôot, “condition of being heavily ill that death is imminent”, literally “three penalties”).

af

2008, สารคดี, สารคดี (ฉบับ ๒๗๗–๒๘๘), สารคดี:
เป็นดังความเจ็บป่วยขั้นตรีทูตที่ยากเกินเยียวยา
bpen dang kwaam-jèp-bpùai kân dtrii-tûut tîi yâak gəən yiao-yaa
It was like an illness at its terminal stage which was too difficult to cure.

1992, ชัชวาลย์ จันทร์เรือง, อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นางชัชวาลย์ (ศิลปบรรเลง) จันทร์เรือง, พรศิวการพิมพ์:
ท่านป่วยเป็นวัณโรคเรื้อรังและมีนิวมอเนียแทรกซ้อนเข้ามา ร่างกายที่ชราแล้วทนไม่ไหว เข้าขั้นตรีทูต ขณะนั้น นาวาเอก นายแพทย์ประสบ วรมิตร นายแพทย์ประจำตัว ได้ตรวจดูชีพจรของคนไข้แล้วกระซิบบอกผมซึ่งอยู่ใกล้ ๆ ว่า ให้เตรียมพิธีศพได้
tân bpùai bpen wan-ná-rôok rʉ́ʉa-rang lɛ́ mii niu-mɔɔ-niia sɛ̂ɛk-sɔ́ɔn kâo maa râang-gaai tîi chá-raa lɛ́ɛo ton mâi wǎi kâo kân dtrii-tûut kà-nà nán naa-waa-èek naai-pɛ̂ɛt bprà-sòp wɔɔ-rá-mít naai-pɛ̂ɛt bprà-jam-dtuua dâai dtrùuat-duu chîip-pá-jɔɔn kɔ̌ɔng kon-kâi lɛ́ɛo grà-síp bɔ̀ɔk pǒm sʉ̂ng yùu glâi glâi wâa hâi dtriiam pí-tii sòp dâai
She had suffered chronic tuberculosis with intervention of pneumonia. Her aged body could no longer bear it, as she reached the moribund point. At that time, Captain Doctor Prasop Wǭramit, a private physician, examined the pulse of the patient and whispered to me who was nearby, telling me that a funeral could now be arranged.

สังฆมณฑลเชียงใหม่, สารและความศรัทธาต่อพระเมตตา, page 62:
พระองค์ทรงอยู่ในตรีทูตถึงสามชั่วโมงบนไม้กางเขน
prá-ong song yùu nai dtrii-tûut tʉ̌ng sǎam chûua-moong bon máai-gaang-kěen
He remained in the terminal state for three hours on the cross.

(medicine) moribundity: state of being on the verge of death.

1979, หม่อมราโชทัย, รวมจดหมายเหตุราชทูตไทยไปอังกฤษ พ.ศ. ๒๔๐๐, องค์การค้าของคุรุสภา:
แล้วเสด็จไปยืนตรงหน้าตรีทูตตรัสถามว่า พระเจ้าอยู่หัวที่สองในกรุงสยามทรงสบายอยู่หรือ
lɛ́ɛo sà-dèt bpai yʉʉn dtrong nâa dtrii-tûut dtràt tǎam wâa prá-jâao-yùu-hǔua tîi sɔ̌ɔng nai grung sà-yǎam song sà-baai yùu rʉ̌ʉ
His Majesty then went to stand before the third envoy, asking "how is the second king of Siam doing?"

1928, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, อธิบายเรื่องราชทูตไทยไปยุโรป:
ในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกษฐ ราชทูตไปลังกาคราวแรกเปนที่พระสุธรรมไมตรี อุปทูตเปนขุนวาทีพิจิตร ตรีทูตเปนหมื่นพิพิธเสนหา
nai pɛ̀n-din sǒm-dèt prá-jâao-yùu-hǔua bɔɔ-rom-má-gòot râat-chá-tûut bpai lang-gaa kraao rɛ̂ɛk bpen tîi prá sù-tam-mai-dtrii ùp-bpà-tûut bpen kǔn waa-tii-pí-jìt dtrii-tûut bpen mʉ̀ʉn pí-pít-sà-nee-hǎa
Of those accredited to Lanka for the first time in the reign of King Bǭrommakōt, the royal envoy held the title of Phra Sutham Maitrī, the vice envoy was Khun Wāthī Phičhit, and the third envoy was Mư̄n Phiphit Sanēhā.

1831, โกศาปานไปฝรั่งเศส ๑, องค์การค้าของคุรุสภา, page 233:
ส่วนตรีทูต (คือ ออกขุนศรีวิสารวาจา) ก็เป็นบุตรของราชทูตสยามซึ่งได้ออกไปเจริญทางพระราชไมตรีในกรุงลิสบอนซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศโปรตุเกส
sùuan dtrii-tûut (kʉʉ ɔ̀ɔk-kǔn sǐi-wí-sǎan-waa-jaa) gɔ̂ɔ bpen bùt kɔ̌ɔng râat-chá-tûut sà-yǎam sʉ̂ng dâai ɔ̀ɔk bpai jà-rəən taang prá-râat-chá-mai-dtrii nai grung-lís-bɔ̂n sʉ̂ng bpen mʉʉang-lǔuang kɔ̌ɔng bprà-têet bproo-dtù-gèet
As for the third envoy (that is, Ǭkkhun Sī Wisān Wāčhā), he was a son of a royal envoy of Siam who had gone out on an expedition to establish friendly relations in the city of Lisbon, which is the capital city of Portugal

ราชทูต ราชทูต#Thai

อุปทูต อุปทูต#Thai

(politics and archaic) the third highest ranking member of a diplomatic mission after ราชทูต (râat-chá-tûut) and อุปทูต (ùp-bpà-tûut).


ไฮโซ

(slang) one who belongs to the high-class society.


จอมเผด็จการ

th-noun

จอมเผด็จการ • (jɔɔm-pà-dèt-gaan)


จอม

จอม • (jɔɔm)

Cognate with Northern Thai ᨧᩬᨾ, Lao ຈອມ (chǭm), Lü ᦈᦸᧄ (ṫsoam), Tai Dam ꪊꪮꪣ, Tai Dón ꪊꪮꪣ, Tai Daeng ꪊꪮꪣ, Shan ၸွမ် (tsǎum), Tai Nüa ᥓᥩᥛᥴ (tsóam), Phake ꩡွံ (coṃ), Ahom 𑜋𑜨𑜪 (choṃ). Compare Khmer ចម (cɑɑm).

จอมปลวก

จอมทอง

จอมใจ

จอมราชัน

จอมเมือง

ruler of the town
(literally) top of the town

1934, ป่วน อินทุวงศ์, “หลักที่ ๑๒ (จารึกรอยพระยุคลบาทวัดบวรฯ)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, page 144:

ผู้เป็นจอมแห่งมุนี

top: someone or something in the highest or best position.

จอมโจร

จอมโฉด

จอมกษัตริย์

sometimes used as a modifier, meaning: chief; leading; highest; most; best.


เครื่องพิมพ์ดีด

เครื่องพิมพ์ดีด • (krʉ̂ʉang-pim-dìit)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “device; machine”) + พิมพ์ดีด (pim-dìit, “to typewrite”).


ฟาสซิสต์

th-noun

ฟาสซิสต์ • (fáat-sít)

ลัทธิฟาสซิสต์


สามสิบ

สามสิบ • (sǎam-sìp)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp). Cognate with Lao ສາມສິບ (sām sip), Shan သၢမ်သိပ်း (sǎam síp) and Khmer សាមសិប (saam səp).

cog

Shan သၢမ်သိပ်း (sǎam síp)


สามสิบ

th-noun

สามสิบ • (sǎam-sìp)

Asparagus racemosus
Asparagus racemosus#Translingual

a kind of herb, Asparagus racemosus Willd.


ม้าน้ำ

ม้าน้ำ • (máa-náam)


ที่จอดรถ

ที่จอดรถ • (tîi-jɔ̀ɔt-rót)

/tʰiː˥˩.t͡ɕɔːt̚˨˩.rot̚˦˥/


เทอร์โมมิเตอร์

เทอร์โมมิเตอร์ • (təə-moo-mí-dtə̂ə) (classifier อัน)

təə-moo-mí-dtə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/tʰɤː˧.moː˧.mi˦˥.tɤː˥˩/

th:เทอร์โมมิเตอร์


พยางค์

pá-yaang (romanization)
พยางค์ (classifier)

From Pali byāṅga. Cognate with Lao ພະຍາງ (pha nyāng), Khmer ព្យាង្គ (pyiəng).


เวท

เวท • (wêet)

From Pali veda (“Veda”) or Sanskrit वेद (veda, “Veda”); possibly via Old Khmer veda (“Veda; sacred knowledge”). Cognate with Lao ເວດ (wēt), Modern Khmer វេទ (veit). Compare Old Khmer beda.

der

พระ พระ#Thai

(elegant, now rare) (พระ~) knowledge; science.

พระ พระ#Thai

(พระ~) religious knowledge; sacred knowledge; secret knowledge; occult knowledge.


แฟ้ม

th-noun

แฟ้ม • (fɛ́ɛm)


กระต่ายป่า

กระต่ายป่า • (grà-dtàai-bpàa)


การกระทำ

กระทำ กระทำ#Thai

abstract noun of กระทำ (grà-tam): action; act; deed; behaviour.


รถเข็น

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + เข็น (kěn, “to push”).

com

any wheeled vehicle that is propelled by pushing, as wheelchair, stroller, pushcart, hand truck, etc.


โรงอาหาร

/roːŋ˧.ʔaː˧.haːn˩˩˦/


ประวัติ

th-noun

ประวัติ • (bprà-wàt)

From Pali pavatti (“manifestation; wielding; execution; happening; incident”). Cognate with Lao ປະຫວັດ (pa huat), Khmer ប្រវត្តិ (prɑɑvŏət).

cog

Khmer ប្រវត្តិ (prɑɑvŏət)


กรณี

Borrowed from Pali karaṇī (“doing; making; causing”), ultimately from Sanskrit करणी (karaṇī, “idem”). Cognate with Khmer ករណី (kaʼraʼnəy), Lao ກະລະນີ (ka la nī).

bor+

1935 April 21, “พระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชชกาลที่ ๘, พระนคร: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, published 1936, page 18:

ในกรณีที่หลักเขตต์ทำลายหรือศูนย์หาย

nai gɔɔ-rá-nii tîi làk-kèet tam-laai rʉ̌ʉ sǔun-hǎai

In the event that the boundary mark is destroyed or lost

1959 January 28, “ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๐๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 76, number 76A, page 6:

ในกรณีที่สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญถูก...ขัง...ในคดีอาญา

nai gɔɔ-rá-nii tîi sà-maa-chík sà-paa-râang-rát-tà-tam-má-nuun tùuk ... kǎng ... nai ká-dii aa-yaa

In the event that a Member of the Constitution Drafting Assembly is...detained...in a criminal case

(formal) case; circumstance; event; incident; instance; matter


รอย

th-noun

รอย • (rɔɔi)

From Proto-Tai *rwuːjᴬ (“track”).
Cognate with Lao ຮອຍ (hǭi), Northern Thai ᩁᩬ᩠ᨿ, Lü ᦣᦾ (hoay), Shan ႁွႆး (háui), Zhuang riz (“trace”).


กราฟ

กราฟ • (gráaf)

From English graph. Cognate with Lao ກາຟ (kāp).


การนั่งเทียน

การนั่งเทียน

นั่งเทียน นั่งเทียน#Thai


การกินเด็ก

กินเด็ก กินเด็ก#Thai


นามบัตร

นามบัตร • (naam-bàt)


การเต้า

เต้า เต้า#Thai


ท่อยาง

ท่อยาง • (tɔ̂ɔ-yaang)

/tʰɔː˥˩.jaːŋ˧/


ราชพฤกษ์

ราชพฤกษ์ • (râat-chá-prʉ́k)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.pʰrɯk̚˦˥/

From ราช (râat-chá-, “royal”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”).

com

Cassia fistula
Cassia fistula#Translingual

golden rain tree: the plant Cassia fistula of the family Leguminosae.


เป่ายิ้งฉุบ

th-noun

เป่ายิ้งฉุบ • (bpào-yíng-chùp)

bpào-yíng-chùp (romanization)
เป่ายิงฉุบ (alternative)

Possibly from a dialect of Chinese 剪子、包袱、錘 /剪子、包袱、锤 (jiǎnzi, bāofu, chuí, “scissors, cloth wrapper, hammer”) and then became 包、剪、錘 /包、剪、锤 (bāo, jiǎn, chuí).


มายากล

From มายา (maa-yaa, “trick; illusion”) + กล (gon, “trick”).

com

magic: mysterious tricks performed as entertainment; the art of using those tricks.


มายา

From Pali māyā (“jugglery; magic, sorcery, witchcraft; illusion; vision; etc”) or Sanskrit माया (māyā, idem); possibly via Old Khmer māya (“deception, fraud; unreality; pretence; illusion; etc”). Cognate with Modern Khmer មាយា (miəyiə). Extended as Thai มารยา (maan-yaa, “pretence, acting; craft, cunning; etc”).

cog

(elegant) deception, deceit, fraud, fraudulence; fallacy, falsehood, unreality, untruth.

(elegant) trick; trickery; wile; ruse; artifice.


ความโกหก

โกหก โกหก#Thai


ความทรมาน

ทรมาน ทรมาน#Thai


วิมาน

wí-maan (romanization)
พิมาน (alternative)

From Pali vimāna (“divine mansion; palace”) or Sanskrit विमान (vimāna, “flying chariot; airplane, aircraft”); probably via Old Khmer vimāna (“celestial palace, abode in heaven; palace; temple”). Cognate with Lao ວິມານ (wi mān), Modern Khmer វិមាន (vimiən).

bor

(mythology) flying boat; flying castle; flying chariot.

2005, ฉัตรชัย ดุริยประณีต, ลาวม่านแก้ว:
ล่องลอยเอยจากพิมาน ข้ามสีทันดรตระการ สู่แคว้นแดนไทย
lɔ̂ng-lɔɔi əəi jàak pí-maan · kâam sǐi-tan-dɔɔn dtrà-gaan · sùu kwɛ́ɛn dɛɛn tai
You flew, ah, from a vimāna across the wide sea of Sīdantara unto the realm, the land of the Thais.

1992, สุรักษ์ สุขเสวี, วิมานดิน:
เป็นวิมานอยู่บนดิน ให้เธอได้พักพิงพิง และนอนหลับใหล
bpen wí-maan yùu bon din · hâi təə dâai pák-ping ping · lɛ́ nɔɔn làp-lǎi
I will be a vimāna on earth for you to rest and sleep in.

(mythology) abode or residence of a god, especially that in heaven or on a cloud.

(slang) elegant or luxurious building, as castle, mansion, etc.

ทำหาวิมานอะไร

(slang and vulgar) used as an intensifier.


โทสะ

Borrowed from Pali dosa (“defect; demerit; fault; flaw; mistake; offence; wrong”). Compare Modern Khmer ទោសៈ (toosaʼ, “anger; hatred; violence”). And Compare Sanskrit दोष (doṣa, “defect; demerit; fault; flaw; mistake; offence; wrong”), from which Thai โทษ (tôot, “penalty; punishment; etc”) was derived.


โทส

th-noun

โทส • (tôot)

โทสะ โทสะ#Thai

(chiefly in compounds) Alternative form of โทสะ (too-sà)


โทโส

/tʰoː˧.soː˩˩˦/

Cognate with Thai โทสะ (too-sà). Compare Khmer ទោសោ (toosao).

โทสะ โทสะ#Thai


วาสุกี

Borrowed from Pali vāsukī. Compare Sanskrit वासुकि (vāsuki).


วาสุกรี

วาสุกี วาสุกี#Thai


พาสุกรี

วาสุกี วาสุกี#Thai


พาสุกี

วาสุกี วาสุกี#Thai


วันพระ

From วัน (wan, “day”) + พระ (prá, “god; deity; etc.”).

com

(Buddhism) Buddhist day of worship. There are four such days in a lunar month, corresponding to the different phases of the moon.


กายกรรม

From Sanskrit कायकर्म (kāyakarma, literally “act of body”), from काय (kāya, “body”) + कर्म (karma, “act; action; activity”); equivalent to Thai กาย (gaai) + กรรม (gam).

bor

มโนกรรม มโนกรรม#Thai

วจีกรรม วจีกรรม#Thai

(Buddhism, Hinduism) act done physically, physical conduct, physical action, as opposed to มโนกรรม (má-noo-gam, “act done in mind; act done mentally; mental action”) and วจีกรรม (wá-jii-gam, “act done through speech; act done orally; oral action”).

(religion, now rare) physical exercise by means of bending the body, as in yoga.


ผู้เรียน

th-noun

ผู้เรียน • (pûu-riian)

From ผู้ (pûu, “person”) + เรียน (riian, “to learn; to study”).


การทูต

From การ (gaan) + ทูต (tûut). Cognate with Lao ການທູດ (kān thūt).


กรีก

th-noun

กรีก • (grìik)

ภาษากรีก

ชาวกรีก

อักษรกรีก


กันนฑะ

กันนฑะ • (gan-ná-tá)

ภาษา ภาษา#Thai


การตลาด

From การ (gaan, “activity; affair”) + ตลาด (dtà-làat, “market”).


วัคซีน

From English vaccine, from Latin vaccīnus.


ทันต์

th-noun

ทันต์ • (tan)

tan (romanization)
ทันต (alternative)
ทนต (alternative)
ทนต์ (alternative)

Borrowed from Sanskrit दन्त (danta, “tooth; tusk; fang”) or Pali danta (“idem”).


พันธุ์พืช

th-noun

พันธุ์พืช • (pan-pʉ̂ʉt)

/pʰan˧.pʰɯːt̚˥˩/


เมล็ดพันธุ์

เมล็ดพันธุ์ • (má-lét-pan)


บุ้ง

→ Lao: ບຸ້ງ (bung)

From Proto-Tai *C̥.boŋꟲ (“caterpillar”).
Cognate with Lao ບົ້ງ (bong), Shan မူင်ႈ (mūung) or ဝူင်ႈ (wūung), Ahom 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (büṅ), Zhuang mbungq in mbungqmbaj (“butterfly”).

cog

Ahom 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (büṅ)

caterpillar: larva of a butterfly or moth.


บุ้ง

th-noun

บุ้ง • (bûng)

From Proto-Tai *ɓuŋꟲ (“morning glory”).
Cognate with Lao ບຸ້ງ (bung) or ບົ້ງ (bong), Tày bủng, Zhuang mbungj in byaekmbungj.

ผัก ผัก#Thai

Ipomoea aquatica
Ipomoea aquatica#Translingual

(ผัก~) water morning glory: the plant Ipomoea aquatica of the family Convolvulaceae.


บุ้ง

bûng (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)


พลาซ่า

From English plaza. Ultimately from Spanish plaza.


อภัย

อภัย • (à-pai)

From Sanskrit अभय (abhaya, “absence or removal of fear; security; safety; protection from fear or danger; giving safety; etc.”) or Pali abhaya (“ibid.”). Cognate with Khmer អភ័យ (ʼaʼphɨy, “fearlessness; indulgence; forgiveness; to pardon; to forgive”) and Lao ອະໄພ (ʼa phai, “to forgive; to pardon; safety; security; pardon; forgiveness”). Equivalent to อ (ɔɔ, “no; not; without”) + ภัย (pai, “fear; danger”).

af

absence of danger or fear; fearlessness; forgiveness.


ขอบฟ้า

th-noun

ขอบฟ้า • (kɔ̀ɔp-fáa)

/kʰɔːp̚˨˩.faː˦˥/

From ขอบ (kɔ̀ɔp, “edge”) + ฟ้า (fáa, “sky”).


องค์กรณ์

องค์กรณ์ • (ong-gɔɔn)

องค์ กรณ์ (canonical)
ong-gɔɔn (romanization)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧/

องค์ (ong) + กรณ์

com

องค์ (ong) + กรณ์

องค์กร องค์กร#Thai


พระคุณ

th-noun

พระคุณ • (prá-kun)

พระ (prá, “honorific”, literally “divine; excellent; holy; sacred; etc”) + คุณ (kun, “excellence, goodness; favour, kindness; morality, virtue; etc”). Compare Chinese 圣恩 (shèng'ēn); Khmer ព្រះគុណ (prĕəhkun).

com

ขอบพระคุณ

Thank you. — (literally) I acknowledge your sacred kindness.

เป็นพระคุณอย่างสูง

It would be greatly appreciated. — (literally) It is the utmost sacred favour (for me).

(humble and archaic) a title for or term of address to a man of rank or in authority, as a nobleman, public officer, etc.

(humble) a title for or term of address to a priest.


แกน

th-noun

แกน • (gɛɛn)


จิ้งหรีด

jîng-rìit (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕiŋ˥˩.riːt̚˨˩/

From Proto-Mon-Khmer *criit ~ *t₁riit (“cricket”) (Shorto, 2006).


ฮาเร็ม

From English harem, from Turkish harem, from Arabic حَرَم (ḥaram) or حَرِيم (ḥarīm).


คริกเก็ต

th-noun

คริกเก็ต • (krík-gèt)

กีฬาคริกเก็ต


สิน

From Middle Chinese 錢 (MC dzjen, “money”). Cognate with Northern Thai ᩈᩥ᩠ᨶ, Lao ສິນ (sin), Lü ᦉᦲᧃ (ṡiin), Shan သိၼ် (sǐn).


ละออง

ละออง • (lá-ɔɔng)

/la˦˥.ʔɔːŋ˧/

From Old Khmer lʼaṅa (“dust; powder”). Cognate with Modern Khmer ល្អង (lʼɑɑng).


สมุน

สมุน • (sà-mǔn)


สนธิ

สนธิ • (sǒn-tí)

From Sanskrit सन्धि (sandhi, “union; connection”) or Pali sandhi (“union; connection”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords with vowel gliding.


ช่อง

th-noun

ช่อง • (chɔ̂ng)

From Proto-Tai *ɟoːŋᴮ (“crack; hole”).
Cognate with Northern Thai ᨩᩬ᩵ᨦ, Khün ᨩᩬ᩵ᨦ, Isan ซ่อง, Lao ຊ່ອງ (sǭng), Lü ᦋᦸᧂᧈ (tsoang¹), Tai Dón ꪋꪮꪉꫀ, Shan ၸွင်ႈ (tsāung), Ahom 𑜋𑜨𑜂𑜫 (choṅ), Zhuang congh.
Possibly related to ซ่อง (sɔ̂ng).

cog

Tai Dón ꪋꪮꪉꫀ


บ้านช่อง

th-noun

บ้านช่อง • (bâan-chɔ̂ng)

/baːn˥˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩/


เถื่อน

เถื่อน • (tʉ̀ʉan)

From Proto-Tai *C̬.tɯənᴮ (“wild”).
Cognate with Lao ເຖື່ອນ (thư̄an), Lü ᦵᦏᦲᧃᧈ (ṫhoen¹), Shan ထိူၼ်ႇ (thòen), Tai Nüa ᥗᥫᥢᥱ (thǒen), Aiton ထိုꩫ် (thün), Ahom 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (thün), Zhuang duenh.

cog

Lü ᦵᦏᦲᧃᧈ (ṫhoen¹)

1807, สุนทรโวหาร (ภู่), พระ, “นิราศพระบาท”, in ประวัติสุนทรภู่, พระนคร: โรงพิมพ์อักษรนิติ, published 1927, page 13:

โจนจากช้างลงกลางเถื่อน

jump down from the elephant amidst the wilds


ฝ่า

Cognate with Northern Thai ᨺ᩵ᩣ, Lao ຝ່າ (fā), Tai Dón ꪠꪱꫀ, Shan ၽႃႇ (phàa), Ahom 𑜇𑜡 (phā).

(anatomy) palm of the hand; sole of the foot


ไม้ขีดไฟ

match; matchstick: a thin piece of wood for lighting a fire.


ไม้ขีด

th-noun

ไม้ขีด • (mái-kìit)

ไม้ขีดไฟ ไม้ขีดไฟ#Thai

(colloquial) clipping of ไม้ขีดไฟ (mái-kìit-fai)


กิโลฯ

กิโลฯ • (gì-loo)

กิโล กิโล#Thai


สัมปทาน

From Pali sampadāna (“giving over; handing over”).

bor

concession: something conceded by a government, company, or controlling authority, as a grant of land, a privilege, or a franchise.


ทางการ

From ทาง (taang, “side; sector”) + การ (gaan, “affair; business”).

com

government; government agency; government authority; public sector.


ผู้นำ

From ผู้ (pûu, agent noun prefix) + นำ (nam, “to lead”).


วิกฤติ

th-noun

วิกฤติ • (wí-grìt)

วิกฤต วิกฤต#Thai


วายุ

พายุ พายุ#Thai


ความขัดแย้ง

ความขัดแย้ง • (kwaam-kàt-yɛ́ɛng)

/kʰwaːm˧.kʰat̚˨˩.jɛːŋ˦˥/

From ความ (kwaam) + ขัดแย้ง (kàt-yɛ́ɛng).

ขัดแย้ง ขัดแย้ง#Thai


ผลึก

ผลึก • (pà-lʉ̀k)

/pʰa˨˩.lɯk̚˨˩/

Borrowed from Pali phalika, phalikā (“crystal; quartz”); compare Sanskrit स्फटिक (sphaṭika, “crystal; quartz”). Cognate with Lao ຜະລຶກ (pha lưk), ຜະລິກະ (pha li ka), Khmer ផលិក (phɑɑphɑlək), Chinese 玻璃 (bōli, “glass”).


ทัพพี

ladle; spatula; instrument for spooning out cooked rice.


เชอร์รี่

th-noun

เชอร์รี่ • (chəə-rîi)

/t͡ɕʰɤː˧.riː˥˩/

เชอร์รี เชอร์รี#Thai


วิจิตรศิลป์

วิจิตรศิลป์ • (wí-jìt-dtrà-sǐn)


พะยาน

พยาน พยาน#Thai


ยี่สิบเอ็ด

ยี่สิบเอ็ด • (yîi-sìp-èt)

Compounded from ยี่ (yîi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Zhuang ngeih cib it.

compound

ยี่ (yîi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt)


ยี่สิบสอง

th-noun

ยี่สิบสอง • (yîi-sìp-sɔ̌ɔng)

/jiː˥˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/


พริกน้ำปลา

prík-nám-bplaa (romanization)
น้ำปลาพริก (alternative)

From พริก (prík, “chili”) + น้ำปลา (nám-bplaa, “fish sauce”).

com

fish sauce containing sliced chilis, served and eaten with almost every dish of the Thai cuisine.


น้ำปลาพริก

From น้ำปลา (nám-bplaa, “fish sauce”) + พริก (prík, “chili”).

พริกน้ำปลา พริกน้ำปลา#Thai

Alternative form of พริกน้ำปลา (prík-nám-bplaa)


จรวด

jà-rùuat (romanization)
กรวด (alternative)
ตรวด (alternative)

From Old Khmer ច្រូច (crūca, “to eject, to shoot, to splash; pointed, sharp; etc”) or from contraction of Old Khmer កាមច្រូច (kāma crūca, “fireworks; flare; rocket”). Compare Modern Khmer ច្រួច (cruəc), Khmer កញ្ជ្រួច (kɑɑkɑñcruəc), កាំជ្រួច (kamcruəc); Lao ຈະຫຼວດ (cha lūat).

der

Khmer កញ្ជ្រួច (kɑɑkɑñcruəc)


แมมมอธ

th-noun

แมมมอธ • (mɛm-mɔ́ɔt)

/mɛm˧.mɔːt̚˦˥/

ช้าง ช้าง#Thai


เจียม

Compare Middle Khmer ច្យើម្ម (cyœmma), ចេម (cēma, “sheep; wool, woolen carpet”), Khmer ចៀម (ciəm, “sheep”)


สมภาร

From Pali sambhāra (literally “to bring together”) or Sanskrit सम्भार (sambhāra, literally “to bring together; to collect”); perhaps via Old Khmer saṃbhāra, °saṃmbhāra (“conditions prerequisite to enlightenment, especially the accumulation of merit; collection, accumulation; provision, materials, necessaries, requisites, equipment; property, wealth; etc”). Cognate with Modern Khmer សម្ភារ (sɑɑsɑmphiə). Doublet of สัมภาระ (sǎm-paa-rá).

bor

(Buddhism) accumulated merits or virtues, prerequisite for becoming a buddha.

พระราช พระราช#Thai

(of a monarch) (พระราช~) merit, virtue; authority, influence, domain of power, dominion, domination, jurisdiction.

พระราช พระราช#Thai

(พระราช~) a term of address to a monarch, now often employed by a priest.

(now colloquial) abbot: ordained chief of a monastery.


วิบัติ

th-noun

วิบัติ • (wí-bàt)

wí-bàt (romanization)
พิบัติ (alternative)

From Pali vipatti (“danger, peril; disaster, calamity”) or Sanskrit विपत्ति (vipatti, idem). Cognate with Khmer វិបត្តិ (vipatteʼ), Lao ວິບັດ (wi bat).

bor

(elegant) danger, peril; disaster, calamity; destruction, ruination.

(elegant) error, failure; inaccuracy, incorrectness; defect, imperfection.


พรหมแดน

th-noun

พรหมแดน • (prom-dɛɛn)

พรมแดน พรมแดน#Thai


อักษรนำ

อักษรนำ • (àk-sɔ̌ɔn-nam)

แหน แหน#Thai

อยู่ อยู่#Thai

(linguistics) the leading consonant of an initial-consonant cluster (double consonant), such as silent ห (hɔ̌ɔ) (หอ นำ) in the word แหน (hɛ̌ɛn), silent อ (ɔɔ) (ออ นำ) in the word อยู่ (yùu), or the leading mid- or high-class consonant in words that follow the clustered consonant tone rule


แหน

แหน • (nɛ̌ɛ)

From Proto-Tai *ʰneːᴬ (“duckweed”).
Cognate with Lao ແໜ (nǣ), Lü ᦶᦐ (ṅae), Zhuang ne (“aquatic plant”) (dialectal).


เอเคอร์

เอเคอร์ • (ee-kə̂ə)

/ʔeː˧.kʰɤː˥˩/


ยี่สิบสาม

ยี่สิบสาม • (yîi-sìp-sǎam)


หวย

หวย • (hǔai)

→ Lao: ຫວຍ (hūai)

From Teochew 會 /会 (huê6, “society; association”); clipping of 花會 (huê1 huê6, literally “flower society”), the name of a gambling house selling these tickets in the reign of King Rama III (1824–1851).

zh-l

(historical) a form of gambling in which tickets, originally containing flower pictures, later pictures of historical figures and alphabets, are sold, and a drawing is held for prizes.


ธุระ

th-noun

ธุระ • (tú-rá)

From Sanskrit धुर (dhura, “yoke; burden”) or Pali dhura.
Compare Lao ທຸລະ (thu la) and Khmer Khmer ធុរៈ (thurĕəʼ).


บอดี้

บอดี้ • (bɔɔ-dîi)

bɔɔ-dîi (romanization)
บอดี (alternative)

/bɔː˧.diː˥˩/

(colloquial) body (of a vehicle or human).


ลาย

From Proto-Southwestern Tai *laːjᴬ⁴ (“marked; variegated; striped”), from Proto-Tai *C̬.laːjᴬ (“marking; patterns”).
Cognate with Northern Thai ᩃᩣ᩠ᨿ, Lao ລາຍ (lāi), Lü ᦟᦻ (laay), Tai Dam ꪩꪱꪥ, Shan လၢႆး (láai), Tai Nüa ᥘᥣᥭᥰ (läay), Phake လႝ (lay), Ahom 𑜎𑜩 (lay), Zhuang raiz (“pattern; pockmark”) and laiz (ditto) (dialectal).


ประชากร

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + อากร (aa-gɔɔn, “body, entity, group; origin, source”).

com

population: number or body of inhabitants.

(chiefly literary or poetic) citizens; inhabitants; people.


หน้าที่

th-noun

หน้าที่ • (nâa-tîi) (classifier หน้าที่ or อย่าง or ข้อ or ประการ)

nâa-tîi (romanization)
หน้าที่ (classifier)
อย่าง (classifier)
ข้อ (classifier)
ประการ (classifier)

/naː˥˩.tʰiː˥˩/


จรรยา

Borrowed from Sanskrit चर्या (caryā, “going about; wandering; walking or roaming about”). Compare Pali cariya (“conduct; behaviour; etc”).


เมล์

th-noun

เมล์ • (mee)


อนุกรม

อนุกรม • (à-nú-grom)

From Sanskrit अनुक्रम (anukrama, “succession, order, sequence; arrangement; table of contents, index; etc.”); compare Pali anukkama (“order; turn; succession; etc”). Equivalent to อนุ (à-nú) + กรม (grom). Cognate with Lao ອະນຸກົມ (ʼa nu kom), Khmer អនុក្រម (ʼaʼnukrɑm).


องครักษ์

ong-ká-rák (romanization)
คน (classifier)

From องค (“body”) + รักษ์ (rák, “to guard”). Compare Khmer អង្គរក្ស (ʼɑngkĕəʼrĕək).

Khmer អង្គរក្ស (ʼɑngkĕəʼrĕək)


สมณะ

th-noun

สมณะ • (sà-má-ná)

sà-má-ná (romanization)
สมณ (alternative)
ศรมณะ (alternative)

From Pali samaṇa (“ascetic; mendicant; recluse”, literally “one who calms (passion, evil, etc)”).


จานบิน

Calque of English flying saucer. Same as จาน (jaan) + บิน (bin).


ยี่สิบสี่

th-noun

ยี่สิบสี่ • (yîi-sìp-sìi)

ยี่ สิบสี่ (canonical)
yîi-sìp-sìi (romanization)


ยี่สิบห้า

ยี่สิบห้า • (yîi-sìp-hâa)


ยี่สิบหก

ยี่สิบหก • (yîi-sìp-hòk)


ยี่สิบเจ็ด

ยี่สิบเจ็ด • (yîi-sìp-jèt)


ยี่สิบแปด

ยี่สิบแปด • (yîi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/jiː˥˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/


ยี่สิบเก้า

ยี่สิบเก้า • (yîi-sìp-gâo)


สามสิบเอ็ด

สามสิบเอ็ด • (sǎam-sìp-èt)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Lao ສາມສິບເອັດ (sām sip ē ʼat) and Shan သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း (sǎam síp ʼáet)

cog

Lao ສາມສິບເອັດ (sām sip ē ʼat)

သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း

Shan သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း (sǎam síp ʼáet)


สามสิบสอง

th-noun

สามสิบสอง • (sǎam-sìp-sɔ̌ɔng)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สอง (sɔ̌ɔng). Cognate with Lao ສາມສິບສອງ (sām sip sǭng) and Shan သၢမ်သိပ်းသွင် (sǎam síp sǎung).

cog

သၢမ်သိပ်းသွင်

Shan သၢမ်သိပ်းသွင် (sǎam síp sǎung)


สามสิบสาม

th-noun

สามสิบสาม • (sǎam-sìp-sǎam)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สาม (sǎam). Cognate with Lao ສາມສິບສາມ (sām sip sām) and Shan သၢမ်သိပ်းသၢမ် (sǎam síp sǎam).

cog

သၢမ်သိပ်းသၢမ်

Shan သၢမ်သိပ်းသၢမ် (sǎam síp sǎam)


สามสิบสี่

th-noun

สามสิบสี่ • (sǎam-sìp-sìi)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สี่ (sìi). Cognate with Lao ສາມສິບສີ່ (sām sip sī) and Shan သၢမ်သိပ်းသီႇ (sǎam síp sìi).

cog

Lao ສາມສິບສີ່ (sām sip sī)

သၢမ်သိပ်းသီႇ

Shan သၢမ်သိပ်းသီႇ (sǎam síp sìi)


สามสิบห้า

th-noun

สามสิบห้า • (sǎam-sìp-hâa)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + ห้า (hâa). Cognate with Lao ສາມສິບຫ້າ (sām sip hā) and Shan သၢမ်သိပ်းႁႃႈ (sǎam síp hāa).

cog

Lao ສາມສິບຫ້າ (sām sip hā)

သၢမ်သိပ်းႁႃႈ

Shan သၢမ်သိပ်းႁႃႈ (sǎam síp hāa)


สามสิบหก

th-noun

สามสิบหก • (sǎam-sìp-hòk)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + หก (hòk). Cognate with Lao ສາມສິບຫົກ (sām sip hok).


สามสิบเจ็ด

สามสิบเจ็ด • (sǎam-sìp-jèt)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เจ็ด (jèt). Cognate with Lao ສາມສິບເຈັດ (sām sip chet).


สามสิบแปด

สามสิบแปด • (sǎam-sìp-bpɛ̀ɛt)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + แปด (bpɛ̀ɛt). Cognate with Lao ສາມສິບແປດ (sām sip pǣt).


สามสิบเก้า

สามสิบเก้า • (sǎam-sìp-gâo)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เก้า (gâao). Cognate with Lao ສາມສິບເກົ້າ (sām sip kao).


ซอง

ซอง • (sɔɔng)

Cognate with Northern Thai ᨪᩬᨦ, Lao ຊອງ (sǭng), Lü ᦌᦸᧂ (soang).


ซอง

ซอง • (sɔɔng)

From Proto-Southwestern Tai *zɔːŋᴬ². Cognate with Northern Thai ᨪᩬᨦ, Lü ᦌᦸᧂ (soang).


สวะ

สวะ • (sà-wà)

Compare Pali chava (“corpse; bad”) or savati (“to flow; to drip”).


ด้าม

ด้าม • (dâam)

From Proto-Tai *ɗaːmꟲ (“handle (of a knife)”). Cognate with Northern Thai ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ, Khün ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ, Lao ດ້າມ (dām), Lü ᦡᦱᧄᧉ (ḋaam²), Tai Dam ꪒꪾ꫁, Tai Dón ꪒꪝꪾꫂ, Shan လၢမ်ႈ (lāam), Zuojiang Zhuang ndamj.

cog

Lü ᦡᦱᧄᧉ (ḋaam²)

Tai Dón ꪒꪝꪾꫂ


ถั่วงอก

th-noun

ถั่วงอก • (tùua-ngɔ̂ɔk)

/tʰua̯˨˩.ŋɔːk̚˥˩/

com

ถั่ว (tùua) + งอก (ngɔ̂ɔk)


พลับ

th-noun

พลับ • (pláp)


ขั้วโลก

ขั้วโลก • (kûua-lôok)


โศก

โศก • (sòok)

From Sanskrit शोक (śoka, “sorrow; grief; distress; affliction; etc”), possibly via Angkorian Old Khmer សោក (sok, “sorrow; affliction”) or Middle Khmer សោក (soka, “grief, affliction; sorrow, mourning; lamentation, regret”); compare Modern Khmer សោក (saok), Pali soka (“grief; sorrow; mourning”). Cognate with Lao ໂສກ (sōk), ໂສກາ (sō kā).


โศก

th-noun

โศก • (sòok)

อโศก อโศก#Thai


ควินซ์

ควินซ์ • (kwíns)


แร็กคูน

rɛ́k-kuun (romanization)
ตัว (classifier)


โชว์

ทีวีโชว์


ไพร่ฟ้า

ไพร่ฟ้า • (prâi-fáa)

ไพร่ (prâi, “commoner; people; servant, slave; member”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

พระองค์ทรงสร้างความเท่าเทียมในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ให้แก่ไพร่ฟ้าประชาชนด้วยการเลิกทาส

prá-ong song sâang kwaam-tâo-tiiam nai sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút hâi gɛ̀ɛ prâi-fáa bprà-chaa-chon dûai gaan-lə̂ək tâat

His majesty brought equality in human dignity to the people by abolishing slavery.


เครื่องขุด

th-noun

เครื่องขุด • (krʉ̂ʉang-kùt)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰut̚˨˩/


คนไข้

From คน (kon, “person”) + ไข้ (kâi, “fever; sickness”).


ตุ้ม

th-noun

ตุ้ม • (dtûm)


มอด

มอด • (mɔ̂ɔt)

From Proto-Tai *moːtᴰ (“termite”).
Cognate with Isan มอด, Lao ມອດ (mǭt), Northern Thai ᨾᩬᨯ (mɔɔt⁵), Khün ᨾᩬᨯ, Lü ᦙᦸᧆ (moad), Shan မွတ်ႈ (māut), Tai Nüa ᥛᥩᥖ (moat), Ahom 𑜉𑜨𑜄𑜫 (mot), Zhuang mod (“tick”).

name of many kinds of small insects, which bores into, and feeds on various plant or other material.


ถ้ำ

→ Mon: ထီု

From Proto-Tai *cramꟲ (“cave”). Cognate with Lao ຖ້ຳ (tham), Northern Thai ᨳ᩶ᩣᩴ, Khün ᨳ᩶ᩣᩴ, Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²), Shan ထမ်ႈ (thām), Tai Nüa ᥗᥛᥲ (thàm), Phake ထံ (thaṃ), Tai Dam ꪖꪾ꫁, Ahom 𑜌𑜪 (thaṃ), Zhuang gamj.

cog

Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²)


คูหา

/kʰuː˧.haː˩˩˦/

From Pali guhā (“cave; den”), from Sanskrit गुहा (guhā, “idem”). Cognate with Old Khmer gohā, gūha, guhā; Pre-Angkorian Old Khmer guhā, guha, gūha; Angkorian Old Khmer guhā, guha, guhe; Modern Khmer គុហា (kuhiə).

ซุ้ม ซุ้ม#Thai

(traditional architecture) (ซุ้ม~) open chamber or aperture on a stupa, pagoda, or the like, for housing religious images.

(architecture) room or chamber (in an apartment, terraced house, or similar building).


ท่อน

th-noun

ท่อน • (tɔ̂n)


เสน่หา

เสน่หา • (sà-nèe-hǎa)

sà-nèe-hǎa (romanization)
เสนห (alternative)
เสนหา (alternative)

From Sanskrit स्नेह (sneha, “affection; affection; etc”); possibly via Old Khmer snehā (idem). Cognate with Thai เสน่ห์ (sà-nèe). Compare Pali sineha, from which Thai สิเน่หา and its alternative forms are derived.

cog

Thai สิเน่หา

(elegant) love; affection; adoration; fondness.


พาณิชย์

th-noun

พาณิชย์ • (paa-nít)

paa-nít (romanization)
พาณิชย (alternative)

From Sanskrit वाणिज्य (vāṇijya, “commerce; trade; etc.”) or Pali vaṇijjā (“trade; trading”).


ทบวง

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

รัฐมนตรี รัฐมนตรี#Thai

(Thailand government) agency of the central government that is superior to กรม (grom) and is equivalent or subject to กระทรวง (grà-suuang) or a like agency, often headed by รัฐมนตรี (rát-tà-mon-dtrii).

agency; bureau; department; organisation.


สี่สิบเอ็ด

th-noun

สี่สิบเอ็ด • (sìi-sìp-èt)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Lao ສີ່ສິບເອັດ (sī sip ē ʼat).

compound

สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt)

cog

Lao ສີ່ສິບເອັດ (sī sip ē ʼat)


หูก

th-noun

หูก • (hùuk)

From Proto-Tai *trukᴰ (“loom”).
Cognate with Isan หูก, Lao ຫູກ (hūk), Northern Thai ᩉᩪᨠ (huuk²), Khün ᩉᩪᨠ, Lü ᦠᦳᧅᧈ (ḣuk¹), Shan ႁုၵ်ႇ (hùk), Tai Nüa ᥞᥧᥐᥴ (húk), Ahom 𑜍𑜤𑜀𑜫 (ruk), Zhuang rok, Nong Zhuang tuk.

cog

Lü ᦠᦳᧅᧈ (ḣuk¹)


หมอน

th-noun

หมอน • (mɔ̌ɔn)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmɔːnᴬ¹ (“cushion; pillow”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩬᩁ, Khün ᩉ᩠ᨾᩬᩁ, Lao ໝອນ (mǭn), Lü ᦖᦸᧃ (ṁoan), Tai Dam ꪢꪮꪙ, Tai Dón ꪢꪮꪙ, Tai Daeng ꪢꪮꪙ, Shan မွၼ် (mǎun), Phake မွꩫ် (mon), Ahom 𑜉𑜨𑜃𑜫 (mon), Nong Zhuang moan, Zuojiang Zhuang mon.


น้ำหอม

th-noun

น้ำหอม • (náam-hɔ̌ɔm)

/naːm˦˥.hɔːm˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water; liquid”) + หอม (hɔ̌ɔm, “fragrant”).
Cognate with Lao ນ້ຳຫອມ (nam hǭm), Lü ᦓᧄᧉᦠᦸᧄ (nam²ḣoam), Shan ၼမ်ႉႁွမ် (nâ̰m hǎum), Zhuang raemxhom.

cog

Lü ᦓᧄᧉᦠᦸᧄ (nam²ḣoam)

Shan ၼမ်ႉႁွမ် (nâ̰m hǎum)

cologne; perfume; aftershave; toilet water.


ปู้อี

/puː˥˩.ʔiː˧/

ชาว ชาว#Thai

ภาษา ภาษา#Thai


ตั๊กแตน

th-noun

ตั๊กแตน • (dták-gà-dtɛɛn)

2005, ไพฑูรย์ ธัญญา, เป็นสร้อยโสภิศพ้น อุปรมา, Bangkok: มติชน, →ISBN, pages 50–51:

สามโลกยนี้ใคร และจะอาจมาดูแคลน ใคร่สรวลแก่ตั๊กแตน มาวิ่งไฟบ่เกรงกลัว

sǎam lôok-yá níi krai · lɛ́ jà àat maa duu-klɛɛn · krâi sǔuan gɛ̀ɛ dták-dtɛɛn · maa wîng fai bɔ̀ɔ greeng-gluua

And who throughout these Three Realms would dare look down upon me? I'd like to laugh at the grasshopper that runs into fire without fear!


บริหาร

บริหาร • (bɔɔ-rí-hǎan)

bɔɔ-rí-hǎan (romanization)
ปริหาร (alternative)
บรรหาร (alternative)

From Pali parihāra (“attention, care, protection; honour, privilege, dignity; etc”) or Sanskrit परिहार (parihāra, “reserve; objection; repetition (of a word); etc”); perhaps via Old Khmer parihāra, parihār, paribhāra (“to have charge (of); to manage; to administer; etc”). Cognate with Modern Khmer បរិហារ (bɑɑrihaa); Lao ບໍຣິຫານ (bǭ ri hān).

bor

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(archaic, of a god, high priest, or royal person) (พระ~, พระราช~, ราช~) command, order, decree, edict; utterance, statement, declaration.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ดัตช์

th-noun

ดัตช์ • (dát)

ภาษาดัตช์


สี่สิบสอง

สี่สิบสอง • (sìi-sìp-sɔ̌ɔng)

/siː˨˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สอง (sɔ̌ɔng). Cognate with Lao ສີ່ສິບສອງ (sī sip sǭng).


สี่สิบสาม

สี่สิบสาม • (sìi-sìp-sǎam)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สาม (sǎam). Cognate with Lao ສີ່ສິບສາມ (sī sip sām).

cog

Lao ສີ່ສິບສາມ (sī sip sām)


สี่สิบสี่

th-noun

สี่สิบสี่ • (sìi-sìp-sìi)

สี่ สิบสี่ (canonical)
sìi-sìp-sìi (romanization)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สี่ (sìi). Cognate with Lao ສີ່ສິບສີ່ (sī sip sī).

cog

Lao ສີ່ສິບສີ່ (sī sip sī)


สี่สิบห้า

th-noun

สี่สิบห้า • (sìi-sìp-hâa)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + ห้า (hâa). Cognate with Lao ສີ່ສິບຫ້າ (sī sip hā).

cog

Lao ສີ່ສິບຫ້າ (sī sip hā)


ดิ้น

th-noun

ดิ้น • (dîn)

→ Khmer: ឌិន (dɨn)

lace: ornamental thread of copper, gold, silver, etc, used to decorate needlework, uniforms, etc.


ละติน

ภาษาละติน


หลวงพ่อ

หลวงพ่อ • (lǔuang-pɔ̂ɔ)

/lua̯ŋ˩˩˦.pʰɔː˥˩/

From หลวง (lǔuang, “great; grand”) + พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”).

com

(colloquial) a term of address to or title for (1) a male priest of relatively the same age as one's father, (2) an image of the Buddha, or (3) an image of a male deity.

(Buddhism) a title used to address senior monks


ผู้อพยพ

th-noun

ผู้อพยพ • (pûu-òp-pá-yóp)

/pʰuː˥˩.ʔop̚˨˩.pʰa˦˥.jop̚˦˥/


การเข้าเมือง

การเข้าเมือง

การเข้าเมือง • (gaan-kâo-mʉʉang)


หงสบาท

hǒng-sà-bàat (romanization)
หงส์สิบบาท (alternative)
หงษบาท (alternative)

หงส (“swan”) + บาท (bàat, “foot”). Compare Khmer ហង្សបាទ (hɑɑngsɑɑbaat).

ลิลิตพระลอ:
ปีกสลับเบญจรงค์ เลื่อมลายยงหงส์สิบบาท
bpìik sà-làp ben-jà-rong, lʉ̂ʉam laai yong hǒng-sìp-bàat
The wings [of a hen] are variegated by the five prime colours, with glorious, glittering stripes in [the colour of] a swan foot.

colour like that of a foot of a mythological swan, which varies according to scriptures, often depicted as yellowish red, pale red, reddish orange, or orange.


ลำใย

ลำไย ลำไย#Thai


ลำใส้

ลำไส้ ลำไส้#Thai


ใส้

ไส้ ไส้#Thai


ฝีมือ

ฝีมือ • (fǐi-mʉʉ)

/fiː˩˩˦.mɯː˧/

From ฝี (fǐi) + มือ (mʉʉ).
Cognate with Lao ຝີມື (fī mư̄).

com

ฝี (fǐi) + มือ (mʉʉ)

cog

Lao ຝີມື (fī mư̄)


ระยะห่าง

th-noun

ระยะห่าง • (rá-yá-hàang)


ระยะ

ระยะ • (rá-yá)

space; interval or separation (as in punctuation); period; stage; distance; time.


เสื้อยืด

เสื้อยืด • (sʉ̂ʉa-yʉ̂ʉt)

/sɯa̯˥˩.jɯːt̚˥˩/


บัตรประชาชน

Clipping of บัตรประจำตัวประชาชน (“national ID card”).

clipping

บัตรประจำตัวประชาชน


มัลแวร์

th-noun

มัลแวร์ • (mal-wɛɛ)


ขมา

Borrowed from Pali khamā (“forbearance; forgiveness”), from Sanskrit क्षमा (kṣamā). Cognate with Khmer ខមា (khɑɑkhɑmiə). Doublet of กษมา and ษมา.

bor+

(elegant) forbearance (from taking offence or giving punishment); disposition (to show clemency, forbearance, or mercy in punishing).


บัตรประจำตัว

th-noun

บัตรประจำตัว


บรรยากาศ

From Sanskrit पर्याकाश (paryākāśa). Compare Lao ບັນຍາກາດ (ban nyā kāt).


ฟ้าร้อง

ฟ้าร้อง • (fáa-rɔ́ɔng)

/faː˦˥.rɔːŋ˦˥/

From ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng). Cognate with Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng), Northern Thai ᨼ᩶ᩣᩁᩬ᩶ᨦ (faa⁶ hɔɔŋ⁶), Lü ᦝᦱᧉᦣᦸᧂᧉ (faa²hoang²).

com

ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng)

cog

Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng)

เสียง เสียง#Thai


อสนีบาต

à-sà-nii-bàat (romanization)
อัสนีบาต (alternative)
อสุนีบาต (alternative)

From Pali asanipāta, from asani (“thunderbolt”) + pāta (“falling; dropping”); equivalent to Thai อสนี (à-sà-nii) + บาต (bàat).

(elegant, Hindu mythology) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.

(elegant, mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.


พเยีย

Borrowed from Old Khmer bhñiya, bhñī, bhñi, phñīha (“artistically arranged flowers; floral arrangement”). Cognate with Modern Khmer ភ្ញី (phñii). Compare Pre-Angkorian Old Khmer vṅe, vaṅe, vṅya; Angkorian Old Khmer vṅya, vṅi, vṅe.


เครื่องเทศ

th-noun

เครื่องเทศ • (krʉ̂ʉang-têet)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tʰeːt̚˥˩/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เทศ (têet)

th:เครื่องเทศ


ปริมาณ

From Sanskrit परिमाण (parimāṇa) or Pali parimāṇa.


เครื่องปรุงรส

th-noun

เครื่องปรุงรส

เครื่องปรุงรส • (krʉ̂ʉang-bprung-rót)


รูหนู

From รู (ruu, “hole”) + หนู (nǔu, “rat”); possibly calque of English rathole.

(informal, figurative) rathole: cramped and squalid place, room, etc.


ใบขับขี่

ใบขับขี่ • (bai-kàp-kìi) (classifier ใบ)

bai-kàp-kìi (romanization)
ใบ (classifier)

From ใบ (bai, “paper”) + ขับขี่ (kàp-kìi, “to drive”). Compare Lao ໃບຂັບຂີ່ (bai khap khī).

com

ใบอนุญาตขับขี่ ใบอนุญาตขับขี่#Thai

(colloquial) clipping of ใบอนุญาตขับขี่ (bai-à-nú-yâat-kàp-kìi)


ใบอนุญาตขับขี่

th-noun

ใบอนุญาตขับขี่ • (bai-à-nú-yâat-kàp-kìi) (classifier ใบ)

bai-à-nú-yâat-kàp-kìi (romanization)
ใบ (classifier)

From ใบอนุญาต (“licence; permit”, literally “permission paper”) + ขับขี่ (kàp-kìi, “to drive”); possibly calque of English driving licence.


เครื่องลายคราม

th-noun

เครื่องลายคราม • (krʉ̂ʉang-laai-kraam)


จุด

Compare Isan จุด, Lao ຈຸດ (chut), Khün ᨧᩩᨯ (cut⁴).


มหัพภาค

มหัพภาค • (má-hàp-pâak)


การสวมเขา

สวมเขา สวมเขา#Thai

(idiomatic) abstract noun of สวมเขา (sǔuam-kǎo)


หมาวัด

หมาวัด • (mǎa-wát)

หมา (mǎa, “dog”) + วัด (wát, “monastery; temple”); literally "temple's dog".

com

(idiomatic, derogatory) man of low status who wishes for a woman of high status as his lover.


ผีเน่ากับโลงผุ

th-noun

ผีเน่ากับโลงผุ • (pǐi-nâo-gàp-loong-pù)

From ผี (pǐi, “corpse; dead body”) + เน่า (nâo, “decayed; decomposed; putrid; rotten”) + กับ (gàp, “and; with”) + โลง (loong, “casket; coffin”) + ผุ (pù, “decayed; decomposed; rotten; ruined”); literally "rotten corpse and ruined coffin".

com

(idiomatic, derogatory) bad or low persons deserving each other.


ใข่

ไข่ ไข่#Thai


ฝิ่น

th-noun

ฝิ่น • (fìn)

Persian افیون (afyun), Arabic أَفْيُون (ʔafyūn). Cognate with Lao ຝິ່ນ (fin), Northern Thai ᨺᩥ᩠᩵ᨶ, Lü ᦚᦲᧃᧈ (ḟiin¹), Shan ၽိၼ်ႇ (phìn) or ၾိၼ်ႇ (fìn), Tamil அபினி (apiṉi).

cog

Lü ᦚᦲᧃᧈ (ḟiin¹)


คำรบ

Borrowed from Old Khmer គំរប្ប (gaṃrappa), គំម្មរុព្ភ (gaṃmmarubbha), គុំរុព្ភ (guṃrubbha), គុំម្រុព្ភ (guṃmrubbha), គុម្រុព្ភ (gumrubbha, “to bring to a successful conclusion; to complete; to fulfill; to finish off”), extended forms of គ្រប (grapa), គ្រប្ប (grappa), គ្រុប (grupa), គ្រុប្ប (gruppa), គ្រោព (groba), គោរោព្វ (gorobva, “complete; full; perfect; replete; etc”), from which Thai ครบ (króp) was derived.
Compare Modern Khmer គំរប់ (kumrup), an extended form of គ្រប់ (krup).

Jonah 3:1, KJV:
แล้วพระวจนะของพระเยโฮวาห์มาถึงโยนาห์เป็นคำรบสองว่า
lɛ́ɛo prá wá-jà-ná kɔ̌ɔng prá yee-hoo-waa maa tʉ̌ng yoo-naa bpen kam-róp sɔ̌ɔng wâa
And the word of the LORD came unto Jonah the second time, saying,


การโอน

โอน โอน#Thai


สเกตบอร์ด

th-noun

สเกตบอร์ด • (sà-gét-bɔ̀ɔt)


ดำเนิน

ดำเนิน • (dam-nəən)

From Old Khmer tanmer (“hike, march; journey or travel on foot”), an extended form of ter (“to go on foot; to march; to walk; etc”), from which Thai เดิน (dəən) was derived. Cognate with Modern Khmer ដំណើរ (dɑmnaə).

bor

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(royal) (พระ~, พระราช~, ราช~) walk; walking; step; pedestrian movement.


สัตว์ประหลาด

th-noun

สัตว์ประหลาด

สัตว์ประหลาด • (sàt-bprà-làat)


อสุรกาย

อสุรกาย • (à-sù-rá-gaai)

Borrowed from Pali asurakāya (literally “body of asuras; assemblage of asuras”), from asura (“asura”) + kāya (“body”); equivalent to Thai อสุร + กาย (gaai). Cognate with Khmer អសុរកាយ (ʼɑɑsokaay).

com

อสุร + กาย (gaai)

(Buddhism) a class of malevolent creatures born in the realm of Apāya.

(loosely or figuratively) monster; monstrosity.


ตำหนัก

th-noun

ตำหนัก • (dtam-nàk) (classifier หลัง or องค์)

dtam-nàk (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

From Old Khmer tāka, tâka, tāk, tak, takk (“to establish; to locate; to place”).

1 Kings, 14:12, KJV:
เพราะฉะนั้น ขอเชิญเสด็จกลับไปยังพระตำหนักของพระนาง เมื่อพระบาทของพระองค์เข้าเมือง กุมารนั้นก็จะถึงแก่มรณา
prɔ́-chà-nán · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt glàp bpai yang prá dtam-nàk kɔ̌ɔng prá-naang · mʉ̂ʉa prá bàat kɔ̌ɔng prá-ong kâo mʉʉang · gù-maan nán gɔ̂ jà tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
Arise thou therefore, get thee to thine own house: and when thy feet enter into the city, the child shall die.

2 Samuel 4:5, KJV:
ฝ่ายบุตรชาย...ได้ออกเดินทาง พอแดดออกจัดก็มาถึงตำหนักของอิชโบเชทขณะเมื่อพระองค์กำลังบรรทมพักเที่ยง
fàai bùt-chaai ... dâai ɔ̀ɔk dəən-taang · pɔɔ dɛ̀ɛt ɔ̀ɔk jàt gɔ̂ maa tʉ̌ng dtam-nàk kɔ̌ɔng ích-boo-chét kà-nà mʉ̂ʉa prá-ong gam-lang ban-tom pák tîiang
And the sons...went, and came about the heat of the day to the house of Ishbosheth, who lay on a bed at noon.

1 Kings 7:2, KJV:
พระองค์ทรงสร้างพระตำหนักพนาเลบานอน ยาวหนึ่งร้อยศอก กว้างห้าสิบศอก และสูงสามสิบศอก อยู่บนเสาไม้สนสีดาร์สี่แถว มีคานไม้สนสีดาร์อยู่บนเสา
prá-ong song sâang prá dtam-nàk pá-naa lee-baa-nɔn · yaao nʉ̀ng-rɔ́ɔi sɔ̀ɔk · gwâang hâa-sìp sɔ̀ɔk · lɛ́ sǔung sǎam-sìp sɔ̀ɔk · yùu bon sǎo máai sǒn sǐi-daa sìi tɛ̌o · mii kaan máai sǒn sǐi-daa yùu bon sǎo
He built also the house of the forest of Lebanon; the length thereof was a hundred cubits, and the breadth thereof fifty cubits, and the height thereof thirty cubits, upon four rows of cedar pillars, with cedar beams upon the pillars.

พระ พระ#Thai

(of a royal person or high priest) (พระ~) house; residence.

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์


สาง

Uncertain. Compare Lao ສາງ (sāng, “ghost, spirit”), Ahom 𑜏𑜂𑜫 (saṅ, “creator, Brahma, god”), Tai Nüa ᥔᥣᥒᥴ (sáang, “deity, god”), Shan သၢင် (sǎang, “creator, Brahma, god”). Sathiankoset (1960) also compared it with Chinese 聖 /圣 (shèng, “holy, sacred”)


สาง

Uncertain. Compare Old Khmer *rāṅ, rāṅ, rāṅṅ (“to grow light, to dawn; to rise up; auroral, dim”); Old Khmer slāṅ (“colourless; pale; pallid”); Modern Khmer ស្រាង (sraang, “auroral; dim; early”); Modern Khmer ស្លាំង (slang, “colourless; pale”), ស្រាំង (srang, “colourless; pale”).

พระ พระ#Thai


สาง

Uncertain. Perhaps corruption of ช้าง (cháang).


สาง

(mythology) mythological creature, said to be like a tiger or lion.


โครต

th-noun

โครต • (kôot)

โคตร โคตร#Thai


ผีไม่มีศาล

ผี (pǐi, “ghost; spirit”) + ไม่ (mâi, “not”) + มี (mii, “to have; to possess”) + ศาล (sǎan, “shrine”); literally "ghost without shrine".

com

(idiomatic, derogatory) homeless person.


เนื้อเยื่อ

th-noun

เนื้อเยื่อ • (nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa)

/nɯa̯˦˥.jɯa̯˥˩/

From เนื้อ (nʉ́ʉa) + เยื่อ (yʉ̂ʉa).

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + เยื่อ (yʉ̂ʉa)

th:เนื้อเยื่อ


เยื่อ

th-noun

เยื่อ • (yʉ̂ʉa)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩶ᩋ, Khün ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩶ᩋ, Lao ເຫຍື້ອ (hư̄ai), Lü ᦵᦊᦲᧉ (ẏoe²), Shan ယိူဝ်ႈ (yōe).

cog

Khün ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩶ᩋ

Lao ເຫຍື້ອ (hư̄ai)

Lü ᦵᦊᦲᧉ (ẏoe²)


นิสัย

th-noun

นิสัย • (ní-sǎi)

ní-sǎi (romanization)
นิสสัย (alternative obsolete)
นิษัย (alternative obsolete)

From Pali nissaya (“that on which anything depends; support, help, protection; endowment, resource, requisite, supply; foundation”); compare Sanskrit निश्रय (niśraya, “refuge; resource”). Cognate with Lao ນິໄສ (ni sai), ນິດໄສ (nit sai), ນິດໃສ (nit sai), Khmer និស្ស័យ (nihsay).


น้ำเสีย

th-noun

น้ำเสีย • (náam-sǐia)


ผู้ป่วย

ผู้ป่วย • (pûu-bpùai)


โต๊ะหมู่

From โต๊ะ (dtó, “table”) + หมู่ (mùu, “group”).

com

group of small tables in a hill-like arrangement, used to contain items of worship.


ปิศาจ

th-noun

ปิศาจ • (bpì-sàat)

bpì-sàat (romanization)
ปีศาจ (alternative)

devil, ghost; monster; demon; evil spirit


มาห์

มาห์ • (maa)


แทตย์

แทตย์ • (tɛ̂ɛt)

daitya; devil; fiend; demon; ghost; giant; monster; imp; vampire; incubus


รหัสผ่าน

รหัสผ่าน • (rá-hàt-pàan)

Calque of English password. Same as รหัส (rá-hàt) + ผ่าน (pàan)


ชื่อผู้ใช้

ชื่อผู้ใช้ • (chʉ̂ʉ-pûu-chái)

/t͡ɕʰɯː˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/

Calque of English username. Same as ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)

compound

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)


ข้าวแดงแกงร้อน

th-noun

ข้าวแดงแกงร้อน • (kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn)

/kʰaːw˥˩.dɛːŋ˧.kɛːŋ˧.rɔːn˦˥/

From ข้าวแดง (“red rice”) + แกง (gɛɛng, “curry”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”); literally "red rice, hot curry", originally referring to meals provided to other people out of sympathy.

com

2016, ยิปซี, ไฟรักมารร้าย, Bangkok: eReader (Thailand), page 122:

กลัวว่าชื่อเสียงที่ดีงามของภิรมย์วงศ์จะเสียหายเพราะเด็กที่อาศัยชายคาข้าวแดงแกงร้อนคนนี้

gluua wâa chʉ̂ʉ-sǐiang tîi dii-ngaam kɔ̌ɔng pí-rom wong jà sǐia-hǎai prɔ́ dèk tîi aa-sǎi chaai-kaa kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn kon níi

Fearing that the good name of Phiromwong would be injured by this child who was depending on them for lodging and board,

2014, นายอนาถ ระนาดทุ้ม, ฆาตกรบ้ากาม: วีรบุรุษ...ลูกทุ่ง, Bangkok: Sawasdee Online Publishing, page 33:

ค่าแรงอั๊วก็จ่ายให้ลื้อวันละสามร้อยบาทตามมาตรฐานรัฐบาลเขากำหนดไว้แล้ว ลื้อเอาแต่อู้งาน ไม่สำนึกบุญคุณข้าวแดงแกงร้อน

kâa-rɛɛng úua gɔ̂ jàai hâi lʉ́ʉ wan lá sǎam rɔ́ɔi bàat dtaam mâat-dtrà-tǎan rát-tà-baan kǎo gam-nòt wái lɛ́ɛo · lʉ́ʉ ao dtɛ̀ɛ ûu ngaan · mâi sǎm-nʉ́k bun-kun kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn

As for the wages, I've paid you 300 baht a day per the standard the government has set up. All you do is goofing off. You've never recognised my favour and support.

(Can we date this quote?), ล้อมเดือน, จารกรรมหัวใจชีค, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:

"ก็ดี สำนึกบุญคุณข้าวแดงแกงร้อนบ้างก็ดี" "พิมพ์ไม่เคยลืมค่ะ"

“gɔ̂ɔ-dii · sǎm-nʉ́k bun-kun kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn bâng gɔ̂ dii” · “pim mâi kəəi lʉʉm kâ”

"Well, it'd then be good if you somehow recognise my favour and support." "I've never forgotten, sir."

2016, อัญญาณี, พิศวาสทาสคนเถื่อน, Bangkok: eReader (Thailand), page 24:

รับไว้เถอะค่ะแม่ วุ้นยินดีและเต็มใจเพื่อแม่... ถือว่า เป็นการตอบแทนข้าวแดงแกงร้อนที่แม่เลี้ยงวุ้นมา

ráp wái tə̀ kâ mɛ̂ɛ · wún yin-dii lɛ́ dtem-jai pʉ̂ʉa mɛ̂ɛ ... · tʉ̌ʉ wâa · bpen gaan-dtɔ̀ɔp-tɛɛn kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn tîi mɛ̂ɛ líiang wún maa

Please have it, mother. I am happy and willing [to do it] for you... Take it as my repayment of the kindness with which you've raised me.

(idiomatic) favour; kindness; benevolence; support.


ต่างประเทศ

ต่าง (dtàang, “different”) + ประเทศ (bprà-têet, “country, land”).


ระบบปฏิบัติการ

th-noun

ระบบปฏิบัติการ • (rá-bòp-bpà-dtì-bàt-gaan)

Calque of English operating system. Same as ระบบ (rá-bòp) + ปฏิบัติการ (bpà-dtì-bàt-gaan)


สินบน

สิน (sǐn, “asset; money; property; etc”) + บน (bon, “to ask for help, with the promise of giving something in return”).

com

(archaic) property given in return for a favour received.

reward for someone's capture, killing, etc: bounty, head money, etc.


ปีมะโว้

From ปี (bpii, “year”) + มะโว้ (má-wóo), perhaps corruption of ละโว้ (lá-wóo, “ancient kingdom of Lavo”), according to Khun Wichitmattra (Sa-nga Kanchanakkhaphan).


เขื่อน

th-noun

เขื่อน • (kʉ̀ʉan)

Cognate with Lao ເຂື່ອນ (khư̄an), Northern Thai ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (xɯan²), Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²), Lü ᦵᦃᦲᧃᧈ (ẋoen¹, “gate”), Shan ၵိူၼ်ႇ (kòen).

cog

Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²)

ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทยสมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 145
ทีนั้นไท้ทาษด้าว แดนชยง ชื่นแฮ ชํบัญชาโดยดาล กล่าวกล้า แหนหับประตูวยง วางเขื่อน หวังว่าพระเจ้าหล้า หลั่งพล
tii nán tái-tâat dâao · dɛɛn chiiang · chʉ̂ʉn hɛɛ · chom ban-chaa dooi daan · glàao glâa · hɛ̌ɛn hàp bprà-dtuu wiiang · waang kʉ̀ʉan · wǎng wâa prá-jâao-lâa · làng pon
On that occasion, the Overlord of the Land of Chiang Chuen was pleased to order and was encouraged to declare boldly that the city gates be altogether shut and the bars [locking the gates] be set in place whilst waiting for the Sacred Lord of the Realm to march his men in.

(archaic) bar; barrier; barricade; blockade.


น้ำมนตร์

th-noun

น้ำมนตร์ • (náam-mon)

náam-mon (romanization)
น้ำมนต์ (alternative)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนตร์ (mon, “mantra”), literally “mantra water”.


น้ำมนต์

th-noun

น้ำมนต์ • (náam-mon)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนต์ (mon, “mantra”).

com+

น้ำมนตร์ น้ำมนตร์#Thai


กระแต

th-noun

กระแต • (grà-dtɛɛ)


เสื้อขนสัตว์

เสื้อขนสัตว์

เสื้อขนสัตว์ • (sʉ̂ʉa-kǒn-sàt)

fur top: fur garment for the upper part of the body.


เกือกแตะ

เกือกแตะ • (gʉ̀ʉak-dtɛ̀)

/kɯa̯k̚˨˩.tɛʔ˨˩/


สลิปเปอร์

สลิปเปอร์ • (sà-líp-bpə̂ə)


ตระกร้า

ตระกร้า • (dtrà-grâa)

ตะกร้า ตะกร้า#Thai


ตระกร้อ

ตระกร้อ • (dtrà-grɔ̂ɔ)

ตะกร้อ ตะกร้อ#Thai


ยาหม่อง

ยาหม่อง • (yaa-mɔ̀ng)

/jaː˧.mɔŋ˨˩/

From ยา (yaa, “drug”) + หม่อง (mɔ̀ng, “Burmese man”), literally “Burmese man's drug”; believed to be from the fact that the drug was originally imported into Thailand from Yangon, Burma.


กะละปังหา

th-noun

กะละปังหา • (gà-lá-bpang-hǎa) (classifier กิ่ง or ต้น)

gà-lá-bpang-hǎa (romanization)
กิ่ง (classifier)
ต้น (classifier)
กัลปังหา (alternative)

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha, from kalam (“pen; reed pen; word, saying, discourse, speech, utterance; flaw, as in a gem, metal, etc”) + pangha (“?”).


กัลปังหา

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha.

กะละปังหา กะละปังหา#Thai

Alternative form of กะละปังหา (gà-lá-bpang-hǎa)


จุมพต

จุมพฏ จุมพฏ#Thai


จุมพฏ

Borrowed from Pali cumbaṭa (“coil; pad”).

(elegant) coaster or saucer made from woven grasses or leaves.

เทริด เทริด#Thai

รัดเกล้า รัดเกล้า#Thai

(elegant) เทริด (sə̂ət); รัดเกล้า.

เทริด (sə̂ət); รัดเกล้า.


เทริด

th-noun

เทริด • (sə̂ət) (classifier ศีรษะ or หัว)

sə̂ət (romanization)
ศีรษะ (classifier)
หัว (classifier)

crown-like headdress, often worn by performers of certain types of traditional dance.