ฉลองพระเนตร

ฉลองพระเนตร • (chà-lɔ̌ɔng-prá-nêet)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦.pʰra˦˥.neːt̚˥˩/


ความสมเหตุสมผล

th-noun

ความสมเหตุสมผล

ความสมเหตุสมผล • (kwaam-sǒm-hèet-sǒm-pǒn)


ผลพลอยได้

ผลพลอยได้ • (pǒn-plɔɔi-dâai)


ผลงาน

pǒn-ngaan (romanization)
ชิ้น (classifier)


คดี

From Old Khmer ក្តិ (kti) or Angkorian Old Khmer គតិ (gati, “matter, affair, case; legal matter, affair, or case; etc”); ultimately from Sanskrit गति (gati, “movement; progress, proceeding; etc”). Cognate with Modern Khmer ក្តី (kdəy); Lao ຄະດີ (kha dī); Shan ၵတီႉ (kǎ tḭ̂i). Doublet of คติ (ká-dtì).

der

17th century, อนิรุทธคำฉันท์ พร้อมด้วยบันทึกสอบทานและหมายเหตุ, 4th edition, กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, published 1979:

คดีนี้บดี นฤบดีบิดาปราม

ká-dii níi bɔɔ dii · ná-rʉ́-bɔɔ-dii bì-daa bpraam

"Ill is this matter!", warned the king her father.

คดีแพ่ง

คดีอาญา

(law) legal matter; legal affair; legal case; legal proceedings.


สวนผัก

th-noun

สวนผัก • (sǔuan-pàk)


แมลงชีปะขาว

/ma˦˥.lɛːŋ˧.t͡ɕʰiː˧.pa˨˩.kʰaːw˩˩˦/

th:แมลงชีปะขาว


วงแหวน

วงแหวน • (wong-wɛ̌ɛn)

/woŋ˧.wɛːn˩˩˦/


ขี้หนู

ขี้หนู • (kîi-nǔu)

ขี้ หนู (canonical)
kîi-nǔu (romanization)

/kʰiː˥˩.nuː˩˩˦/

พริก พริก#Thai

Capsicum annuum
Capsicum annuum#Translingual

(figurative) (พริก~) bird's eye chili, a cultivar from the species Capsicum annuum.


เว็บแคม

เว็บแคม • (wép-kɛm)


เกล็ดหิมะ

เกล็ดหิมะ • (glèt-hì-má)


ร่าย

ร่าย • (râai)


ตะหลิว

ตะหลิว • (dtà-lǐu)

Semi-learned borrowing from Teochew 鼎溜 (dian2 liu6).


ตะแกรง

th-noun

ตะแกรง • (dtà-grɛɛng)


ตู้เสื้อผ้า

ตู้เสื้อผ้า • (dtûu-sʉ̂ʉa-pâa)

/tuː˥˩.sɯa̯˥˩.pʰaː˥˩/

ตู้ (dtûu) + เสื้อผ้า (sʉ̂ʉa-pâa)

com

ตู้ (dtûu) + เสื้อผ้า (sʉ̂ʉa-pâa)


เรือนกระจก

th-noun

เรือนกระจก • (rʉʉan-grà-jòk)

เรือน (rʉʉan) + กระจก (grà-jòk).

com

เรือน (rʉʉan) + กระจก (grà-jòk)


เนิน

th-noun

เนิน • (nəən)


โขด

โขด • (kòot)


โคก

โคก • (kôok)


สีหน้า

สีหน้า • (sǐi-nâa)

/siː˩˩˦.naː˥˩/


กระซู่

Compare Lao ສູ້ (sū, “one-horned rhinoceros”).

Dicerorhinus sumatrensis
Dicerorhinus sumatrensis#Translingual

Sumatran rhinoceros (Dicerorhinus sumatrensis)


ตัวกินมด

ตัวกินมด • (dtuua-gin-mót) (classifier ตัว)

dtuua-gin-mót (romanization)
ตัว (classifier)


หนูผี

/nuː˩˩˦.pʰiː˩˩˦/


เลียงผา

liiang-pǎa (romanization)
ตัว (classifier)

/lia̯ŋ˧.pʰaː˩˩˦/


หมาไม้

mǎa-máai (romanization)
ตัว (classifier)

yellow-throated marten
yellow-throated marten


เหนียง

เหนียง • (nǐiang)

From Proto-Tai *ʰniəŋᴬ (“goiter”).
Cognate with Tai Dam ꪘꪸꪉ, Zhuang nieng (“craw”) (dialectal).

(can be offensive in case of a person) fleshy lobe or appendage hanging down from the throat or chin, as wattle of an animal or turkey neck of an aged person.

(slang, sometimes offensive) double chin.


กรรไกรตัดเล็บ

From กรรไกร (gan-grai, “scissors”) + ตัด (dtàt, “to cut”) + เล็บ (lép, “nail”).


ดินปืน

th-noun

ดินปืน • (din-bpʉʉn)


จักรวาล

jàk-grà-waan (romanization)
จักรวาฬ (alternative archaic dated obsolete)
จักรพาฬ (alternative archaic dated obsolete)
จักรพาล (alternative)

From Sanskrit चक्रवाल (cakravāla, “mass, assemblage, multitude; circle; etc”), from चक्र (cakra, “wheel; ring; circle”) + वाल (vāla, “circle”); perhaps via Old Khmer °ចក្ក្រាវាឡ (°cakkrāvāła, “(1) mythical mountain range encircling the earth; (2) world, universe; (3) sphere; etc”); equivalent to Thai จักร (jàk) + วาล (waal). Cognate with Burmese စကြဝဠာ (ca.kra.wa.la); Modern Khmer ចក្រវាល (cak viəl), ចក្កវាឡ (cɑɑkkɑɑviəl), Lao ຈັກກະວານ (chak ka wān).

bor

(Buddhist and Hindu cosmology) the area encircled by the said mountain range: the world, the whole world, the earth, etc.

(elegant) circle; sphere; precinct; region.

2020 February 21, Suchaya Kesjamras, “ผู้บริหารโซนี่ตกลงให้สไปเดอร์แมนอยู่ในจักรวาลมาร์เวล”, in What The Fact, Bangkok: แบไต๋, retrieved 2020-02-22:

pûu-bɔɔ-rí-hǎan soo-nîi dtòk-long hâi sà-bpai-də̂ə-mɛɛn yùu nai jàk-grà-waan maa-weel

Sony executives agree to have Spider-Man in Marvel Universe

2019 May 1, snowblack, “บุกจักรวาลนครสวรรค์ของจุฬามณี เฟื่องนคร ตามหาป้าย้อยตัวจริง”, in แพรว, Bangkok: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, retrieved 2020-02-22:

bùk jàk-grà-waan ná-kɔɔn-sà-wǎn kɔ̌ɔng jù-laa-má-nii · fʉ̂ʉang ná-kɔɔn · dtaam-hǎa bpâa yɔ́ɔi dtuua jing

Dive into the Nakhon Sawan Universe of Chulamani [or] Fueang Nakhon, searching for the real Auntie Yoi

2019 April 30, “เปิดเรื่องราวระบำบุญ ภาคต่อของกรงกรรม สู่ความสมบูรณ์แบบจักรวาลนครสวรรค์”, in กะปุก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2020-02-22:

bpə̀ət rʉ̂ʉang-raao rá-bam bun · pâak-dtɔ̀ɔ kɔ̌ɔng grong gam · sùu kwaam-sǒm-buun-bɛ̀ɛp jàk-grà-waan ná-kɔɔn-sà-wǎn

Reveal the stories of Rabam Bun, a sequel to Krong Kam, for perfection of the Nakhon Sawan Universe

(neologism, influenced by English) universe: self-consistent setting for stories, events, etc (as in fiction, films, etc).


เผ่าพันธุ์

th-noun

เผ่าพันธุ์ • (pào-pan)


ล้างเผ่าพันธุ์

ล้างเผ่าพันธุ์

ล้างเผ่าพันธุ์ • (láang-pào-pan)


แกงส้ม

แกงส้ม • (gɛɛng-sôm)

From แกง (gɛɛng, “curry; soup”) + ส้ม (sôm, “sour”).

com

a curry dish made from tamarind juice boiled with a curry paste and other ingredients, including certain vegetables, fruits, or flowers, and meat, often shrimps or fish.


สมัยพระเจ้าเหา

th-noun

สมัยพระเจ้าเหา • (sà-mǎi-prá-jâao-hǎo)

From สมัย (sà-mǎi, “time; period”) + พระเจ้า (prá-jâao, “an honorific for a king, buddha, buddha statue, etc”, literally “divine lord”) + เหา (hǎo); literally "time of Divine Lord Hao".
Prá-jâao Hǎo ("Divine Lord Hao") is believed to:
* refer to Xiao Hao, a Yunnanese ruler who reigned between 1511–1328 BC, according to Likhit Huntrakun (ลิขิต ฮุนตระกูล) and Chamnong Thongprasoet (จำนงค์ ทองประเสริฐ); or
* refer to Prá-jâao Hǎo, the name of an ancient hall in Lop Buri where Lord Phetracha launched a coup against King Narai in 1688, according to Damrong Rachanuphap (ดำรงราชานุภาพ); or
* be an idiomatic reference to an unspecific ancient figure, with the word Hǎo probably being from the Chinese surname 昊 (hào), according to Suchit Wongthet (สุจิตต์ วงษ์เทศ).

com

Damrong Rajanubhab
Lop Buri Province
Narai
Phetracha
th:จำนงค์ ทองประเสริฐ


บอนไซ

th-noun

บอนไซ • (bɔɔn-sai)

Semi-learned borrowing from Japanese 盆栽 (bonsai).


ราเม็ง

From Japanese ラーメン (rāmen), from Mandarin 拉麵／拉面 (lāmiàn).

zh-l

拉麵／拉面 (lāmiàn)


สาเก

Semi-learned borrowing from Tamil சக்கை (cakkai).


สาเก

Semi-learned borrowing from Japanese 酒 (sake).

เหล้า เหล้า#Thai


อะไหล่

th-noun

อะไหล่ • (à-lài)

Semi-learned borrowing from Classical Persian آله (āluh, “tool; device”), from Arabic آلَة (ʔāla). Cognate with Lao ອະໄຫລ່ (ʼa lai).


สปาเกตตี

From English spaghetti, from Italian spaghetti.


เบ๊

From Hokkien 馬 /马 (bé/bée, “horse”). Doublet of ม้า (máa).

(archaic, chiefly found in old Chinese fiction) horse-mounted servant.

(slang, now derogatory) servant; slave; subordinate; attendant.


คอหอย

th-noun

คอหอย • (kɔɔ-hɔ̌i)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/

com

คอ (kɔɔ) + หอย (hɔ̌i)


หลอดอาหาร

th-noun

หลอดอาหาร • (lɔ̀ɔt-aa-hǎan)

/lɔːt̚˨˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)

com

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)


ฝากล่องเสียง

th-noun

ฝากล่องเสียง • (fǎa-glɔ̀ng-sǐiang)

/faː˩˩˦.klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

th:ฝากล่องเสียง


เสี้ยว

เสี้ยว • (sîao)


เตี่ย

เตี่ย • (dtìia)

Borrowed from Teochew 爹 (dia1). Cognate with Khmer ទៀ (tiə).

father (used as a term of address by Chinese and Sino-Thai people)


ชานกำแพง

/t͡ɕʰaːn˧.kam˧.pʰɛːŋ˧/

From ชาน (chaan, “external area”) + กำแพง (gam-pɛɛng, “wall”).

com

(archaic) area or tract of land lying outside the wall of a polity and stretching out into the moat, often occupied as a harbour or as settlements outside the wall.


อารบิก

th-noun

อารบิก • (aa-rá-bìk)


ทุบทู

(archaic) portable board, often made of woven bamboo panels, used as a defence against weapons.


สปอร์

สปอร์ • (sà-bpɔɔ)


กับแกล้ม

กับแกล้ม • (gàp-glɛ̂ɛm)


ตะพาบ

dtà-pâap (romanization)
ตัว (classifier)


ยูง

From Proto-Southwestern Tai *juːŋᴬ⁴ (“peacock”). Cognate with Isan ยูง, Lao ຍູງ (nyūng), Khün ᨿᩪᨦ, Lü ᦍᦳᧂ (yung), Shan ယုင်း (yúng), Ahom 𑜊𑜤𑜂𑜫 (jʸuṅ).


บัวหิมะ

th-noun

บัวหิมะ • (buua-hì-má)


เปลือกหอย

เปลือกหอย • (bplʉ̀ʉak-hɔ̌i)

/plɯa̯k̚˨˩.hɔj˩˩˦/


กาบ

กาบ • (gàap)

From Proto-Tai *kaːpᴰ (“husk”), from Middle Chinese 甲 (MC kaep, “shell; armor”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩣ᩠ᨷ, Lao ກາບ (kāp), Khün ᨠᩣ᩠ᨷ, Lü ᦂᦱᧇ (k̇aab), Shan ၵၢပ်ႇ (kàap), Ahom 𑜀𑜆𑜫 (kap), Zhuang gyap (dialectal), Nong Zhuang gaeb, Tày cáp.


สนามเด็กเล่น

สนามเด็กเล่น

สนามเด็กเล่น • (sà-nǎam-dèk-lên)

From สนาม (sà-nǎam, “field; ground”) + เด็ก (dèk, “child”) + เล่น (lên, “to play”).

com

th:สนามเด็กเล่น


น้ำเค็ม

th-noun

น้ำเค็ม • (nám-kem)


เกษตรกร

From เกษตร (gà-sèet, “farm; farming; agriculture”) + กร (gɔɔn, “doer”).

com

ราย ราย#Thai

(formal) farmer; agriculturist. (Classifiers: คน or ราย)


ข้าวสาลี

ข้าว (kâao) + สาลี


ทาสี

taa-sǐi (romanization)
ทาษี (alternative archaic dated obsolete)

/tʰaː˧.siː˩˩˦/

From Pali dāsī (“female servant or slave”), ultimately from Sanskrit दासी (dāsī, “idem”).
Cognate with Lao ທາສີ (thā sī).


จุดหมายปลายทาง

th-noun

จุดหมายปลายทาง

จุดหมายปลายทาง • (jùt-mǎai-bplaai-taang)

From จุดหมาย (jùt-mǎai) + ปลายทาง (bplaai-taang).

com

จุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยว


จุดหมาย

th-noun

จุดหมาย • (jùt-mǎai)

/t͡ɕut̚˨˩.maːj˩˩˦/


เมน

(fandom slang) bias (one's favourite member of a musical band)


กวีนิพนธ์

กวี นิพนธ์ (canonical)
gà-wii-ní-pon (romanization)


เสื้อกันฝน

เสื้อกันฝน • (sʉ̂ʉa-gan-fǒn)

เสื้อ (sʉ̂ʉa, “shirt”) + กัน (gan, “to hinder”) + ฝน (fǒn, “rain”). Compare Lao ເສຶ້ອກັນຝົນ (sưa kan fon).

th-l

เสื้อ (sʉ̂ʉa, “shirt”)


เซนติเมตร

th-noun

เซนติเมตร • (sen-dtì-méet)

sen-dtì-méet (romanization)
เซ็นติเมตร (alternative)


นิพนธ์

นิพนธ์ • (ní-pon)

From Pali nibandha (“binding; bond; attachment; continuance”) or Sanskrit निबन्ध (nibandha, “binding, tying, fastening; attachment; composing, writing down; literary composition or work; etc.”). Cognate with Khmer និពន្ធ (nipŭən), Lao ນິພັນ (ni phan), ນິພົນ (ni phon).

der

พระ พระ#Thai

ราช ราช#Thai

(พระ~, พระราช~) writing; composition; literary work.


บัญญัติ

th-noun

บัญญัติ • (ban-yàt)

From Pali paññatti (“making known; manifestation; description; name; idea; notion; concept”); ultimately from Sanskrit प्रज्ञप्ति (prajñapti, “agreement; engagement; appointment; arrangement”). Cognate with Khmer បញ្ញត្តិ (baññat), Burmese ပညတ် (pa.nyat), Lao ບັນຍັດ (ban nyat).

der

(elegant) that which is enacted or prescribed: law, rule, regulation, decree, edict, etc.

พระ พระ#Thai


จุดประสงค์

th-noun

จุดประสงค์ • (jùt-bprà-sǒng)


สะพานลอย

สะพานลอย • (sà-paan-lɔɔi) (classifier สะพาน)

sà-paan-lɔɔi (romanization)
สะพาน (classifier)


ฟางเส้นสุดท้าย

ฟางเส้นสุดท้าย

ฟางเส้นสุดท้าย • (faang-sên-sùt-táai)

Calque of English last straw. Same as ฟาง (faang) + เส้น (sên) + สุดท้าย (sùt-táai).


โครงสร้าง

/kʰroːŋ˧.saːŋ˥˩/

นักภาษาศาสตร์หลายท่านได้ศึกษาโครงสร้างของภาษาต่าง ๆ ในโลก

nák-paa-sǎa-sàat lǎai tâan dâai sʉ̀k-sǎa kroong-sâang kɔ̌ɔng paa-sǎa dtàang dtàang nai lôok

Many linguists have studied the structures of different languages in the world.


สิ่งประดิษฐ์

th-noun

สิ่งประดิษฐ์ • (sìng-bprà-dìt)

From สิ่ง (sìng, “thing”) + ประดิษฐ์ (bprà-dìt, “to invent”).


นักประดิษฐ์

th-noun

นักประดิษฐ์ • (nák-bprà-dìt)

com

นัก (nák) + ประดิษฐ์ (bprà-dìt)


ปัญญาประดิษฐ์

Calque of English artificial intelligence. Coined by Royal Institute of Thailand in 2001. By surface analysis, ปัญญา (bpan-yaa, “intelligence”) + ประดิษฐ์ (bprà-dìt, “artificial”).

surface analysis

artificial intelligence
artificial intelligence

th:ปัญญาประดิษฐ์


ความสะอาด

th-noun

ความสะอาด • (kwaam-sà-àat)

สะอาด สะอาด#Thai

abstract noun of สะอาด (sà-àat): cleanness.


ต้นหน

ต้นหน • (dtôn-hǒn)


มือสมัครเล่น

มือสมัครเล่น

มือสมัครเล่น • (mʉʉ-sà-màk-lên)


มืออาชีพ

มืออาชีพ • (mʉʉ-aa-chîip)

/mɯː˧.ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


ลัง

→ Lao: ລັງ (lang)

(by extension) container of similar appearance, as box, case, etc.


ลัง

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) Indian mackerel: the fish Rastrelliger kanagurta of the family Scombridae.


ครุย

→ Lao: ຄຸຍ (khui)

ชาย ชาย#Thai

ชุด ชุด#Thai

เสื้อ เสื้อ#Thai


น้ำใจนักกีฬา

น้ำใจนักกีฬา


โหนกแก้ม

โหนกแก้ม • (nòok-gɛ̂ɛm)

/noːk̚˨˩.kɛːm˥˩/


จันทัน

Compare Khmer ចន្ទល់ (cɑɑcɑntŭəl, “supporting post/bar, prop, brace, strut”).


ผู้หญิงหากิน

th-noun

ผู้หญิงหากิน

ผู้หญิงหากิน • (pûu-yǐng-hǎa-gin)

From ผู้หญิง (pûu-yǐng) + หากิน (hǎa-gin).


อรรถาภิธาน

อรรถาภิธาน • (àt-tǎa-pí-taan)

/ʔat̚˨˩.tʰaː˩˩˦.pʰi˦˥.tʰaːn˧/

อรรถ (àt) + อภิธาน.

com

อรรถ (àt) + อภิธาน


การระเหิด

th-noun

การระเหิด • (gaan-rá-hə̀ət)

com

การ (gaan) + ระเหิด (rá-hə̀ət)

ระเหิด ระเหิด#Thai

abstract noun of ระเหิด (rá-hə̀ət): sublimation.


การระเหย

th-noun

การระเหย • (gaan-rá-hə̌əi)


จิ้งเหลน

จิ้งเหลน • (jîng-lěen)

/t͡ɕiŋ˥˩.leːn˩˩˦/


สางห่า

สางห่า • (sǎang-hàa)

/saːŋ˩˩˦.haː˨˩/

Asian grass lizard (Takydromus sexlineatus)


ฟยอร์ด

ฟยอร์ด • (fà-yɔ́ɔt)

/fa˨˩.jɔːt̚˦˥/


ทากทะเล

ทากทะเล • (tâak-tá-lee) (classifier ตัว)

tâak-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)


สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง

สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง • (sàt-mâi-mii-grà-dùuk-sǎn-lǎng)

/sat̚˨˩.maj˥˩.miː˧.kra˨˩.duːk̚˨˩.san˩˩˦.laŋ˩˩˦/

From สัตว์ (sàt, “animal”) + ไม่ (mâi, “not”) + มี (mii, “to have; to possess”) + กระดูกสันหลัง (grà-dùuk-sǎn-lǎng, “backbone; spine”).

com

กระดูกสันหลัง

en-สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง-th-noun-KlBJD7vI


คราว

Cognate with Lao ຄາວ (khāo), Lü ᦆᦱᧁ (xaaw), Shan ၶၢဝ်း (kháao).


พราง

From Proto-Tai *braːŋᴬ (“to deceive”).
Cognate with Zhuang byangz (“to lie”) (dialectal).


ญาติพี่น้อง

th-noun

ญาติพี่น้อง • (yâat-pîi-nɔ́ɔng)

/jaːt̚˥˩.pʰiː˥˩.nɔːŋ˦˥/


การแตกหน่อ

การแตกหน่อ • (gaan-dtɛ̀ɛk-nɔ̀ɔ)

/kaːn˧.tɛːk̚˨˩.nɔː˨˩/

From การ (gaan) + แตกหน่อ (dtɛ̀ɛk-nɔ̀ɔ).

com

การ (gaan) + แตกหน่อ (dtɛ̀ɛk-nɔ̀ɔ)

แตกหน่อ แตกหน่อ#Thai

abstract noun of แตกหน่อ (dtɛ̀ɛk-nɔ̀ɔ): budding.


กระบะทราย

th-noun

กระบะทราย • (grà-bà-saai)

From กระบะ (grà-bà, “tray”) + ทราย (saai, “sand”).


การผ่าเหล่า

th-noun

การผ่าเหล่า • (gaan-pàa-lào)

ผ่าเหล่า ผ่าเหล่า#Thai


วงโคจร

/woŋ˧.kʰoː˧.t͡ɕɔːn˧/


ดาวเคราะห์แคระ

ดาวเคราะห์แคระ • (daao-krɔ́-krɛ́) (classifier ดวง)

daao-krɔ́-krɛ́ (romanization)
ดวง (classifier)

/daːw˧.kʰrɔʔ˦˥.kʰrɛʔ˦˥/

From ดาวเคราะห์ (daao-krɔ́) + แคระ (krɛ́). Calque of English dwarf planet.

com

ดาวเคราะห์ (daao-krɔ́) + แคระ (krɛ́)


อสุภ

th-noun

อสุภ • (à-sùp)


ริ้วรอย

ริ้วรอย • (ríu-rɔɔi)

com

ริ้ว (ríu) + รอย (rɔɔi)


ลายแทง

/laːj˧.tʰɛːŋ˧/

From ลาย (laai, “pattern, design; mark”) + แทง (tɛɛng, “to note down; to record”).

map or clue (to a treasure trove, a hidden object or place, or the like).

(slang, humorous) way (to a certain place or destination).


ฝาน

th-noun

ฝาน • (fǎan)

From Proto-Tai *panᴬ (“to divide”).
Cognate withi Zhuang baen (“to divide”) and faen (dialectal).
Compare Old Chinese 分 (OC *pɯn, *bɯns).


บุพเพสันนิวาส

บุพเพสันนิวาส • (bùp-pee-sǎn-ní-wâat)

From Pali pubbesannivāsa, from pubbe (literally “past; ago; foregoing, previous”) + sannivāsa (literally “sharing the same residence; living together”), literally “previously living together” or “previous cohabitation”; equivalent to Thai บุพเพ + สันนิวาส. Cognate with Modern Khmer បុព្វេសន្និវាស (bopveihnniviəh); Lao ບຸບເພສັນນິວາດ (bup phē san ni wāt).

com

บุพเพ + สันนิวาส

cog

បុព្វេសន្និវាស

ບຸບເພສັນນິວາດ

2017, วิเชียร ตันติพิมลพันธ์, “เนื้อเพลง บุพเพสันนิวาส (เพลงประกอบละคร บุพเพสันนิวาส)”, in S! Music, Bangkok: เทนเซ็นต์ (ประเทศไทย), retrieved 2019-01-14:

ฟ้าดินแยกเราเท่าไรไม่ขาด ภพชาติพรากเราห่างกันไม่ได้ เมื่อบุพเพสันนิวาสมั่นหมายให้เจอ

fáa din yɛ̂ɛk rao tâo rai mâi kàat · póp châat prâak rao hàang gan mâi dâai · mʉ̂ʉa bùp-pee-sǎn-ní-wâat mân-mǎai hâi jəə

No matter how Heaven and Earth bar us, we are not parted; neither rebirth nor reincarnation can take us away from each other; as we are meant to meet [each other as a result of our] pubbesannivāsa.

2012, จิตตวชิระ, แก้กรรมความรัก ตอน รักผิดที่ ผิดคน ผิดเวลา, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 18:

บุพเพสันนิวาส แปลว่า เคยเป็นคู่กันมาแต่ปางก่อน หรือเคยอยู่ร่วมกันมาก่อน จึงต้องกลับมาพบเจอกันและได้รักกันอีกครั้ง

bùp-pee-sǎn-ní-wâat · bplɛɛ wâa · kəəi bpen kûu gan maa dtɛ̀ɛ bpaang gɔ̀ɔn · rʉ̌ʉ kəəi yùu rûuam-gan maa gɔ̀ɔn · jʉng dtɔ̂ng glàp maa póp-jəə gan lɛ́ dâai rák gan ìik kráng

Pubbesannivāsa means [we] have been a couple in a former life or have formerly been together. That is why [we] are meant to return to and meet each other and come to love each other again.

2010, ธ.ธรรมรักษ์, อยู่อย่างสว่าง (ภาคสมบูรณ์), Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 60:

ความรักระหว่างพระโพธิสัตว์กับพระนางพิมพาที่ได้เกิดมาเป็นคู่รัก...เป็นเอนกอนันตชาติจนถึงการเกิดชาติสุดท้าย...ถือได้ว่าเป็นความรักที่เกิดขึ้นด้วยบุพเพสันนิวาสโดยแท้

kwaam-rák rá-wàang prá poo-tí-sàt gàp prá-naang pim-paa tîi dâai gə̀ət maa bpen kûu rák ... bpen à-nèek à-nan-dtà châat jon tʉ̌ng gaan-gə̀ət châat sùt-táai ... tʉ̌ʉ dâai wâa bpen kwaam-rák tîi gə̀ət kʉ̂n dûai bùp-pee-sǎn-ní-wâat dooi tɛ́ɛ

The love between the Bodhisattva and Lady Bimbā who have been born as a loving couple...for numerous lives up to their latest life...can be considered a love that has truly been created by pubbesannivāsa.

2014, นภาลัย ไผ่สีทอง, ในอ้อมกอดจอมมาร, Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 102:

มีหนังสือหลายเล่มที่เขาเคยอ่านแล้วพูดถึงเรื่องบุพเพสันนิวาส คู่รักที่ต้องตามกันมาทุกภพชาติ ที่เมื่อมาเห็นกันในนาทีแรก ในพริบตาแรก ในครั้งแรก ดวงจิตของคนทั้งคู่ก็วิ่งเข้าหากันในทันที อย่างจำกันได้ อย่างที่เคยอยู่ร่วมกัน เคยรักกัน

mii nǎng-sʉ̌ʉ lǎai lêm tîi kǎo kəəi àan lɛ́ɛo pûut tʉ̌ng rʉ̂ʉang bùp-pee-sǎn-ní-wâat · kûu rák tîi dtɔ̂ng dtaam gan maa túk póp châat · tîi mʉ̂ʉa maa hěn gan nai naa-tii rɛ̂ɛk · nai príp-dtaa rɛ̂ɛk · nai kráng rɛ̂ɛk · duuang jìt kɔ̌ɔng kon táng kûu gɔ̂ wîng kâo hǎa gan nai tan-tii · yàang jam gan dâai · yàang tîi kəəi yùu rûuam-gan · kəəi rák gan

There are many books which he has read and speak about pubbesannivāsa – a loving couple that is meant to follow each other in every life or through every reincarnation. At the very first minute, very first blink, very first time of seeing each other, the minds of the pair run into each other without hesitation, as if they could remember each other, as if they had once been together, as if they had once been in love with each other.

2014, อัปสรา, บุพเพอาละวาดข้ามภพ, Bangkok: eReader (Thailand), page 47:

ทำบุญร่วมชาติตักบาตรร่วมขัน มีบุพเพสันนิวาสต่อกัน เจ้าทั้งสองจึงได้มาพบพาน

tam-bun-rûuam-châat-dtàk-bàat-rûuam-kǎn · mii bùp-pee-sǎn-ní-wâat dtɔ̀ɔ gan · jâao táng sɔ̌ɔng jʉng dâai maa póp-paan

You had jointly made merits in the same life and had jointly offered food [to priests] using the same bowl, and you have pubbesannivāsa for each other, so you two come to meet [each other again].

(Buddhism) the state of having been a loving couple in a previous life; the state of being a soulmate.


ลังถึง

/laŋ˧.tʰɯŋ˩˩˦/

From Teochew 籠 /笼 (lang5, “bamboo container”) + 燙 /烫 (teng3, “hot; to heat up”).


กี้

แต่ แต่#Thai

เมื่อ เมื่อ#Thai

นี้ นี้#Thai

(colloquial) (ตะ~, แต่~, เมื่อ~, เมื่อตะ~, เมื่อแต่~, ~นี้) while (ago); moment (ago).


ปลั๊กอิน

th-noun

ปลั๊กอิน • (bplák-in)


แร่ใยหิน

แร่ใยหิน • (rɛ̂ɛ-yai-hǐn)

From แร่ (rɛ̂ɛ, “mineral”) + ใย (yai, “fibre”) + หิน (hǐn, “rock, stone”).


หมาจิ้งจอกทอง

th-noun

หมาจิ้งจอกทอง

หมาจิ้งจอกทอง • (mǎa-jîng-jɔ̀ɔk-tɔɔng)

/maː˩˩˦.t͡ɕiŋ˥˩.t͡ɕɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

หมาจิ้งจอก (jîng-jɔ̀ɔk) + ทอง (tɔɔng)

com

หมาจิ้งจอก (jîng-jɔ̀ɔk) + ทอง (tɔɔng)

th:หมาจิ้งจอกทอง


กระเต็น

th-noun

กระเต็น • (grà-dten)


ลูกหนี้

ลูกหนี้ • (lûuk-nîi) (classifier คน or ราย)

lûuk-nîi (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From ลูก (lûuk, “child; subordinate, subject; etc”) + หนี้ (nîi, “debt; obligation”).
Cognate with Lao ລູກໜີ້ (lūk nī), Northern Thai ᩃᩪᨠᩉ᩠ᨶᩦ᩶.

cog

Lao ລູກໜີ້ (lūk nī)

1935 June 20, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2021-02-09:

บทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้ไม่ตัดสิทธิของเจ้าหนี้ในอันที่จะใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้และที่จะเรียกลูกหนี้ให้เข้ามาในคดีดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

bòt-ban-yàt nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi mâi dtàt sìt-tí kɔ̌ɔng jâao-nîi nai-an-tîi-jà chái sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng kɔ̌ɔng lûuk-nîi lɛ́ tîi jà rîiak lûuk-nîi hâi kâo maa nai ká-dii dang tîi ban-yàt wái nai bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít

The provisions of this Code does not deprive the obligee of the right to exercise the claim of the obligor and to call the obligor into the case as prescribed in the Civil and Commercial Code.

1925 November 11, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-06, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๑๙๔ ด้วยอำนาจแห่งมูลหนี้ เจ้าหนี้ย่อมมีสิทธิจะเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ อนึ่ง การชำระหนี้ด้วยงดเว้นการอันใดอันหนึ่งก็ย่อมมีได้

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi gâao-sìp sìi · dûai am-nâat hɛ̀ng muun nîi · jâao-nîi yɔ̂m mii sìt-tí jà rîiak hâi lûuk-nîi cham-rá nîi dâai · à-nʉ̀ng · gaan-cham-rá nîi dûai ngót-wéen gaan an-dai-an-nʉ̀ng gɔ̂ yɔ̂m mii dâai

Section 194 By virtue of the cause of an obligation, the obligee does have the right to demand the obligor to perform the obligation. Furthermore, there can also be the performance of an obligation by [means of] the forbearance of any particular act.


เส้นเสียง

th-noun

เส้นเสียง • (sêen-sǐiang)


ยี่ห้อ

ยี่ห้อ • (yîi-hɔ̂ɔ)

/jiː˥˩.hɔː˥˩/


นาคปรก

From นาค (nâak, “nāga”) + ปรก (bpròk, “to cover (over)”).

com

(Buddhism) representation of this event, depicting the Buddha sitting in a meditation position with the hood of a nāga over his head.


มารวิชัย

From มาร (maan, “Māra”) + วิชัย (wí-chai, “victory”); literally "victory over Māra".

(Buddhism) Bhumisparsha: representation of this event, depicting the Buddha sitting in a meditation position with his left hand resting upon the lap with the palm facing upwards, and the right hand resting the palm down upon the right knee with the fingers pointing towards the earth.


แผ่นพับ

th-noun

แผ่นพับ • (pɛ̀n-páp)

/pʰɛn˨˩.pʰap̚˦˥/

com

แผ่น (pɛ̀n) + พับ (páp)


คุณค่า

th-noun

คุณค่า • (kun-kâa)


ไน

ปลา ปลา#Thai


ร่องรอย

ร่องรอย • (rɔ̂ng-rɔɔi)

/rɔŋ˥˩.rɔːj˧/


หนังหุ้มปลาย

หนังหุ้มปลาย • (nǎng-hûm-bplaai)

From หนัง (nǎng, “skin”) + หุ้ม (hûm, “to cover”) + ปลาย (bplaai, “tip; end”).


อุ้ง

th-noun

อุ้ง • (ûng)


นายหน้า

นายหน้า • (naai-nâa)


กัลบก

gan-lá-bòk (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Sanskrit कल्पक (kalpaka, “barber”)


เด็กเสิร์ฟ

th-noun

เด็กเสิร์ฟ • (dèk-sə̀əp) (classifier คน)

dèk-sə̀əp (romanization)
คน (classifier)

/dek̚˨˩.sɤːp̚˨˩/

From เด็ก (dèk, “subordinate; servant; attendant”) + เสิร์ฟ (sə̀əp, “to serve”).

com

(colloquial, sometimes derogatory or offensive) waiter; waitress.


มนุษยสัมพันธ์

th-noun

มนุษยสัมพันธ์ • (má-nút-sà-yá-sǎm-pan)

มนุษย (má-nút-sà-yá-) + สัมพันธ์ (sǎm-pan)


มนุษย

Learned borrowing from Sanskrit मनुष्य (manuṣya).

lbor

มนุษย์ มนุษย์#Thai


มนุษยศาสตร์

th-noun

มนุษยศาสตร์ • (má-nút-sà-yá-sàat)


กบนา

Chinese edible frog (Hoplobatrachus chinensis, syn. Hoplobatrachus rugulosus).


สังขาร

สังขาร • (sǎng-kǎan)

/saŋ˩˩˦.kʰaːn˩˩˦/

/saŋ˩˩˦.kʰaː˩˩˦.ra˦˥./

From Pali saṅkhāra (“saṅkhāra”); ultimately from Sanskrit संस्कार (saṃskāra, “idem”).

(Buddhism) saṅkhāra: formation of physical and mental elements; those elements themselves; form constituted by those elements, that is, the body.


เต้าเสียบ

เต้าเสียบ • (dtâo-sìiap)


กลิ่นหอม

กลิ่นหอม • (glìn-hɔ̌ɔm)


ยามา

yaa-maa (romanization)
ตัว (classifier)
ลามา (alternative)

th:ยามา (สัตว์)


ทิศทาง

/tʰit̚˦˥.tʰaːŋ˧/


เข็มทิศ

เข็มทิศ • (kěm-tít)


เงี่ยง

เงี่ยง • (ngîiang)

Cognate with Lao ງ່ຽງ (ngīang), Shan ငဵင်ႈ (ngāeng) or ၺဵင်ႈ (nyāeng).


มะงั่ว

มะงั่ว • (má-ngûua)


ชะอม

/t͡ɕʰa˦˥.ʔom˧/


กุยช่าย

กุยช่ายทอด


น้ำมันหอมระเหย

น้ำมันหอมระเหย • (nám-man-hɔ̌ɔm-rá-hə̌əi)

From น้ำมัน (nám-man, “oil”) + หอม (hɔ̌ɔm, “fragrant”) + ระเหย (rá-hə̌əi, “to evaporate”).

com

th:น้ำมันหอมระเหย


ขี้เหล็ก

th-noun

ขี้เหล็ก • (kîi-lèk)

siamese cassia; legume in the subfamily Caesalpinioideae. It is native to South and Southeast Asia.


กระเจี๊ยบ

กระเจี๊ยบ • (grà-jíiap)


มะรุม

มะรุม • (má-rum)


หน่อไม้ฝรั่ง

หน่อไม้ฝรั่ง • (nɔ̀ɔ-máai-fà-ràng)

From หน่อไม้ (nɔ̀ɔ-máai, “bamboo shoot”) + ฝรั่ง (fà-ràng, “foreign”).


มะปราง

From หมากปราง.


มะยม

má-yom (romanization)
มะยุม (alternative)

Malay gooseberry, Otaheite gooseberry, star gooseberry, Phyllanthus acidus.


มดยอบ

th-noun

มดยอบ • (mót-yɔ̂ɔp)

/mot̚˦˥.jɔːp̚˥˩/

From a dialect of Chinese 沒藥／没药 (mòyào).

zh-l

沒藥／没药 (mòyào)


อำพัน

Semi-learned borrowing from Classical Persian عنبر ('anbar), from Arabic عَنْبَر (ʕanbar, “ambergris”).


มะขวิด

th-noun

มะขวิด • (má-kwìt)

Compare Khmer ខ្វិត (khvət), Mon ကွိတ်, Indonesian kawista, Javanese kawis, Hindi कबिट (kabiṭ), Sanskrit कपित्थ (kapittha).

Limonia acidissima
Limonia acidissima#Translingual


มะริด

มะริด • (má-rít)

th:มะริด
th:มะริด (พืช)


ความกระหาย

กระหาย กระหาย#Thai

abstract noun of กระหาย (grà-hǎai): thirst.


ห้องใต้ดิน

ห้องใต้ดิน • (hɔ̂ng-dtâi-din)


ห้องใต้หลังคา

ห้องใต้หลังคา

ห้องใต้หลังคา • (hɔ̂ng-dtâi-lǎng-kaa)

/hɔŋ˥˩.taj˥˩.laŋ˩˩˦.kʰaː˧/


บานพับ

บานพับภาพสาม


ดินน้ำมัน

th:ดินน้ำมัน


ใยแมงมุม

From ใย (yai, “fiber; filament; web”) + แมงมุม (mɛɛng-mum, “spider”). Cognate with Lao ໃຍແມງມຸມ (nyai mǣng mum).


แป้น

th-noun

แป้น • (bpɛ̂n)

From Proto-Tai *peːnꟲ (“board”).
Cognate with Lao ແປ້ນ (pǣn), Northern Thai ᨸᩯ᩠᩶ᨶ, Khün ᨸᩯ᩠᩶ᨶ, Lü ᦶᦔᧃᧉ (ṗaen²), Shan ပႅၼ်ႈ (pēn), Zhuang benj.
Compare Middle Chinese 板 (MC paenX, “plank; board”).

cog

Lü ᦶᦔᧃᧉ (ṗaen²)

(dated) round board (for supporting at the top of columns).


แป้น

th-noun

แป้น • (bpɛ̂n)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) many species of fish in Leiognathus, Secutor, and Gazza ganera of Leiognathidae family, and also Ambassis genus of Ambassidae family.


แป้น

แป้น • (bpɛ̂n)

ส้ม ส้ม#Thai

Citrus reticulata
Citrus reticulata#Translingual

(ส้ม~) a species of orange, Citrus reticulata.


ผ้าปูเตียง

ผ้าปูเตียง • (pâa-bpuu-dtiiang) (classifier ผืน)

pâa-bpuu-dtiiang (romanization)
ผืน (classifier)

From ผ้า (pâa) + ปู (bpuu) + เตียง (dtiiang).


ผ้าปูที่นอน

ผ้าปูที่นอน • (pâa-bpuu-tîi-nɔɔn) (classifier ผืน)

pâa-bpuu-tîi-nɔɔn (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.puː˧.tʰiː˥˩.nɔːn˧/

From ผ้า (pâa) + ปู (bpuu) + ที่นอน (tîi-nɔɔn).


ชบา

/t͡ɕʰa˦˥.baː˧/


อนุเฉท

th-noun

อนุเฉท • (à-nú-chèet)

/ʔa˨˩.nu˦˥.t͡ɕʰeːt̚˨˩/


ใยแก้ว

ใยแก้ว • (yai-gɛ̂ɛo)


นาฬิกาแดด

นาฬิกาแดด • (naa-lí-gaa-dɛ̀ɛt)

From นาฬิกา (naa-lí-gaa) + แดด (dɛ̀ɛt).
Cognate with Lao ນາລິກາແດດ (nā li kā dǣt).

cog

Lao ນາລິກາແດດ (nā li kā dǣt)


เข็มหมุด

th-noun

เข็มหมุด • (kěm-mùt)


ต่อมน้ำเหลือง

ต่อมน้ำเหลือง

ต่อมน้ำเหลือง • (dtɔ̀m-nám-lʉ̌ʉang)

/tɔm˨˩.nam˦˥.lɯa̯ŋ˩˩˦/

th:ต่อมน้ำเหลือง


กระดูกสันอก

กระดูกสันอก • (grà-dùuk-sǎn-òk)

th:กระดูกสันอก


เสื้อชุด

เสื้อชุด • (sʉ̂ʉa-chút)

/sɯa̯˥˩.t͡ɕʰut̚˦˥/


เงินทอน

เงินทอน • (ngən-tɔɔn)

/ŋɤn˧.tʰɔːn˧/

From เงิน (ngən, “money”) + ทอน (tɔɔn, “to return (as change)”).

com

change: money returned as the balance of the amount paid.

2021 June 21, “สุทินเชื่อมีเงินทอนวัคซีนโควิดเหตุมีภาษากายบ่งชี้”, in กรุงเทพธุรกิจ, retrieved 2027-07-19:

สุทินเชื่อมีเงินทอนวัคซีนโควิด

sù-tin chʉ̂ʉa mii ngən-tɔɔn wák-siin koo-wìt

Suthin believes there is a change in the COVID vaccine [procuration].

(slang) surplus of an estimate or fund that is dishonestly set higher than the actual price or cost.


เงินปี

From เงิน (ngən, “money”) + ปี (bpii, “year”).

(loosely or colloquial) civil list, Sovereign Grant, or similar payment.


ชักโครก

th-noun

ชักโครก • (chák-krôok)

/t͡ɕʰak̚˦˥.kʰroːk̚˥˩/

From ชัก (chák, “to pull”) + โครก (krôok, “onomatopoeic sound of water flushing”).


โถส้วม

tǒo-sûuam (romanization)
โถ (classifier)

From โถ (tǒo, “urn; jar”) + ส้วม (sûuam, “toilet”).


ขนอ่อน

th-noun

ขนอ่อน • (kǒn-ɔ̀ɔn)

/kʰon˩˩˦.ʔɔːn˨˩/


สัมมนา

From สัม (sǎm, “joint; united; together”) + มนา (“heart; mind; thought; view”); phono-semantic matching of English seminar.


หัวหน้าพ่อครัว

th-noun

หัวหน้าพ่อครัว • (hǔua-nâa-pɔ̂ɔ-kruua) (classifier คน)

hǔua-nâa-pɔ̂ɔ-kruua (romanization)
คน (classifier)

/hua̯˩˩˦.naː˥˩.pʰɔː˥˩.kʰrua̯˧/

From หัวหน้า (hǔua-nâa, “leader; boss”) + พ่อครัว (pɔ̂ɔ-kruua, “cook”).


เชฟ

/t͡ɕʰeːp̚˦˥/


แพร

th-noun

แพร • (prɛɛ)


วจนะ

วจนะ • (wá-jà-ná)


วัวแดง

wuua-dɛɛng (romanization)
ตัว (classifier)


บอลเชวิค

บอลเชวิค • (bɔɔn-chee-wík)

/bɔːn˧.t͡ɕʰeː˧.wik̚˦˥/


ปอย

ปอย • (bpɔɔi)


ปอย

ปอย • (bpɔɔi)

Compare Burmese ပွဲ (pwai:, “festival, ceremony”), Shan ပွႆး (páui), Northern Thai ᨻᩬ᩠ᨿ.


ไม้หมอน

th-noun

ไม้หมอน • (mái-mɔ̌ɔn)


ข้อเท้า

ข้อเท้า • (kɔ̂ɔ-táao)

/kʰɔː˥˩.tʰaːw˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + เท้า (táao, “foot”).


ร้านเสริมสวย

th-noun

ร้านเสริมสวย • (ráan-sə̌əm-sǔai) (classifier ร้าน or เจ้า)

ráan-sə̌əm-sǔai (romanization)
ร้าน (classifier)
เจ้า (classifier)

From ร้าน (ráan) + เสริมสวย (sə̌əm-sǔai).

com

ร้าน (ráan) + เสริมสวย (sə̌əm-sǔai)


หัวเข็มขัด

th-noun

หัวเข็มขัด • (hǔua-kěm-kàt)


น้ำประสานทอง

น้ำประสานทอง

น้ำประสานทอง • (nám-bprà-sǎan-tɔɔng)

th:น้ำประสานทอง


สรุป

สรุป • (sà-rùp)

sà-rùp (romanization)
สรูป (alternative)
สรวป (alternative)


เจ้าชู้

เจ้าชู้ • (jâo-chúu)

/t͡ɕaw˥˩.t͡ɕʰuː˦˥/

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner, possessor; expert, specialist”) + ชู้ (chúu, “romantic relationship”).

com

(irrespective of the sex) person who loves carrying on flirtations; person of carnal adventures; connoisseur of seduction.

หญ้า หญ้า#Thai

(botany) (หญ้า~) Mackie's pest: the grass Chrysopogon aciculatus of the family Poaceae.


ลวดเย็บกระดาษ

th-noun

ลวดเย็บกระดาษ

ลวดเย็บกระดาษ • (lûuat-yép-grà-dàat)


วิกฤตการณ์

From วิกฤต (wí-grìt, “critical”) + การณ์ (gaan, “event; situation”).


วากยสัมพันธ์

th-noun

วากยสัมพันธ์ • (wâak-gà-yá-sǎm-pan)

com

วากย + สัมพันธ์ (sǎm-pan)

th:วากยสัมพันธ์


คอร์รัปชัน

th-noun

คอร์รัปชัน • (kɔɔ-ráp-chân)

/kʰɔː˧.rap̚˦˥.t͡ɕʰan˥˩/

(colloquial) corruption: dishonest or fraudulent conduct, such as bribery.


สะโพก

สะโพก • (sà-pôok)


อุปัชฌาย์

อุปัชฌาย์ • (ù-bpàt-chaa) (classifier รูป or องค์ or ตน)

ù-bpàt-chaa (romanization)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)
ตน (classifier)
อุปัชฌายะ (alternative)
อุปัชฌาย (alternative)
อุปัชฌา (alternative)

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

/ʔup̚˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

Borrowed from Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Cognate with Modern Khmer ឧបជ្ឈាយ៍ (ʼupacchiə). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).

bor

พระ พระ#Thai

(Buddhism) (พระ~) priest who presides over or administers an ordination


อุปัชฌายะ

th-noun

อุปัชฌายะ • (ù-bpàt-chaa-yá) (classifier รูป or องค์ or ตน)

ù-bpàt-chaa-yá (romanization)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)
ตน (classifier)

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧.jaʔ˦˥/

/ʔup̚˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧.jaʔ˦˥/

From Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).

พระ พระ#Thai

อุปัชฌาย์ อุปัชฌาย์#Thai

(Buddhism) (พระ~) Alternative form of อุปัชฌาย์ (ù-bpàt-chaa)


อุปัชฌาย

อุปัชฌาย์ อุปัชฌาย์#Thai

(Buddhism, chiefly in combination) Alternative form of อุปัชฌาย์ (ù-bpàt-chaa)


อุปัชฌา

อุปัชฌา • (ù-bpàt-chaa) (classifier รูป or ตน or องค์)

ù-bpàt-chaa (romanization)
รูป (classifier)
ตน (classifier)
องค์ (classifier)

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

/ʔup̚˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

Perhaps from Old Khmer oppachā (“teacher, master, pedagogue”); ultimately from Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya), from which Pre-Angkorian Old Khmer upādhyāya and upāddhyāya were from.

bor

พระ พระ#Thai

อุปัชฌาย์ อุปัชฌาย์#Thai

(Buddhism, archaic) (พระ~) Alternative form of อุปัชฌาย์ (ù-bpàt-chaa)


กษัตร

th-noun

กษัตร • (gà-sàt)

From Sanskrit क्षत्र (kṣatra, “the kṣatriya social class; member of this class”), possibly via Old Khmer °ក្សត្រ (°ksatra), ក្ឞត្រ (kṣatra, “reigning monarch; king; prince”). Cognate with Modern Khmer ក្សត្រ (ksat).

bor

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai


กระษัตร

th-noun

กระษัตร • (grà-sàt)

Perhaps from modification of กษัตร (gà-sàt).

th-l

กษัตร (gà-sàt)

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai


กระษัตริย์

th-noun

กระษัตริย์ • (grà-sàt)

th-l

กษัตริย์ (gà-sàt)


กษัตรา

From modification of the archaic กษัตร (gà-sàt).

กษัตร (gà-sàt)

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai

(literary, poetic) Alternative form of กษัตริย์ (gà-sàt)


โหวต

th-noun

โหวต • (wòot)


สาวประเภทสอง

สาวประเภทสอง

สาวประเภทสอง • (sǎao-bprà-pêet-sɔ̌ɔng)

/saːw˩˩˦.pra˨˩.pʰeːt̚˥˩.sɔːŋ˩˩˦/

สาว (sǎao, “woman”) + ประเภท (bprà-pêet, “category”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”).


หน่วยเสียง

th-noun

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


ตลิ่ง

ตลิ่ง • (dtà-lìng)

dtà-lìng (romanization)
ตาหลิ่ง (alternative obsolete)
หลิ่ง (alternative dated)

Cognate with Lao ຕະລິ່ງ (ta ling), ຕະຫຼິ່ງ (ta ling).
ลิ่ง of ตลิ่ง is Proto-Tai *ʰliŋᴮ (“steep”).
Cognate with Lao ຫຼິ່ງ (ling), Lü ᦜᦲᧂᧈ (l̇iing¹, “steep”), Shan လိင်ႇ (lìng, “uneven; incline”), Tai Nüa ᥘᥤᥒᥱ (lǐng, “steep”), Zhuang lingq (“steep”), Zuojiang Zhuang lingq (“steep”).


แลง

แลง • (lɛɛng)

หิน หิน#Thai

ศิลา ศิลา#Thai


แลง

แลง • (lɛɛng)

From Proto-Tai *C̬ .lwiːŋᴬ (“late meal”).
Cognate with Isan แลง, Lao ແລງ (lǣng), Northern Thai ᩃᩯ᩠ᨦ (lɛɛŋ⁴), Khün ᩃᩯ᩠ᨦ, Lü ᦶᦟᧂ (laeng), Tai Dam ꪵꪩꪉ (ꞌléng).


แลง

แลง • (lɛɛng)

แมลง แมลง#Thai

(rare, somewhat archaic and colloquial) Alternative form of แมลง (má-lɛɛng)


ไส้เลื่อน

ไส้เลื่อน • (sâi-lʉ̂ʉan)

From ไส้ (sâi, “intestine”) + เลื่อน (lʉ̂ʉan, “to slip”).


หม่อม

Possibly shortened from กระหม่อม (grà-mɔ̀m). Compare Khmer ម៉ម (mɑɑm), Lao ຫມ່ອມ (mǭm).

th-l

กระหม่อม (grà-mɔ̀m)

กรมพระราชวังบวรสถานมงคล กรมพระราชวังบวรสถานมงคล#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

female commoner who marries a royal person holding the rank of กรมพระราชวังบวรสถานมงคล (grom-prá-râat-chá-wang-bɔɔ-wɔɔn-sà-tǎan-mong-kon), เจ้าฟ้า (jâao-fáa), พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao), or หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(archaic) royal person who has been deprived of the rank of เจ้าฟ้า (jâao-fáa), พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao), or หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao) as punishment.

(archaic) person whose father is a high-ranking public officer.

(archaic) female commoner without rank, who marries a member of the Bunnag family.

(slang) female commoner who is a concubine of a royal person.


เจ้าฟ้า

th-noun

เจ้าฟ้า • (jâao-fáa)

/t͡ɕaːw˥˩.faː˦˥/

Compound of เจ้า (jâao, “lord”) + ฟ้า (fáa, “heaven”), literally “lord of heaven”. Compare Burmese စော်ဘွား (caubhwa:), Khmer ចៅហ្វា (cawfaa), Lao ເຈົ້າຟ້າ (chao fā), Shan ၸဝ်ႈၽႃႉ (tsāo phâ̰a).

com+

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(royal) (classifier องค์ or พระองค์) royal person who is a child of a monarch and his or her consort or whose mother is a daughter or granddaughter of a monarch.

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

(royal) (classifier องค์ or พระองค์) royal person who is a grandchild of a monarch and whose both parents are เจ้าฟ้า.

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(historical) (classifier องค์ or พระองค์) ruler of a certain Tai state, such as the state of Kengtung.

used as an honorific prefixed to the names or titles of the above-described persons.

(zoology) some animals named after Princess Sirindhorn:

the tiger mantis shrimp Acanthosquilla derijardi.

the panda crab Phricotelphusa sirindhorn.

white-eyed river martin, the bird Pseudochelidon sirintarae.


เจ้าแผ่นดิน

th-noun

เจ้าแผ่นดิน • (jâao-pɛ̀n-din) (classifier องค์ or พระองค์)

jâao-pɛ̀n-din (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

→ Chinese: 召片領 /召片领

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner, possessor”) + แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “land; earth”). Compare Lao ເຈົ້າແຜ່ນດິນ (chao phǣn din).

cog

ເຈົ້າແຜ່ນດິນ

พระ พระ#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

(figurative, sometimes prefixed by เจ้าฟ้า) monarch; royal person.


หม่อมหลวง

th-noun

หม่อมหลวง • (mɔ̀m-lǔuang)

/mɔm˨˩.lua̯ŋ˩˩˦/

com

หม่อม (mɔ̀m) + หลวง (lǔuang)

หม่อมราชวงศ์ หม่อมราชวงศ์#Thai

person who is a child of หม่อมราชวงศ์ (mɔ̀m-râat-chá-wong).

also used as a title for this person. Abbreviation: ม.ล. (mɔɔ-lɔɔ)


หม่อมราชวงศ์

th-noun

หม่อมราชวงศ์ • (mɔ̀m-râat-chá-wong)

/mɔm˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.woŋ˧/

From หม่อม (mɔ̀m) + ราชวงศ์ (râat-chá-wong).

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

person who is a child of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).

also used as a title for this person. Abbreviation: ม.ร.ว. (mɔɔ-rɔɔ-wɔɔ)


กันดาล

From Angkorian Old Khmer kantāla or Pre-Angkorian Old Khmer kantāl, kantal, kandāl (“midpoint; centre”). Cognate with Modern Khmer កណ្ដាល (kɑɑkɑndaal).

(elegant, literary, poetic) midst; middle; midpoint; centre.


ขั้นตอน

ขั้นตอน • (kân-dtɔɔn)

From ขั้น (kân, “step; stage”) + ตอน (dtɔɔn, “part; section”).

com

ขั้นตอนชีวิต

ขั้นตอนการทำ


ฝีเท้า

th-noun

ฝีเท้า • (fǐi-táao)

/fiː˩˩˦.tʰaːw˦˥/


เชื้อโรค

เชื้อโรค • (chʉ́ʉa-rôok)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.roːk̚˥˩/


กองเรือ

กองเรือ • (gɔɔng-rʉʉa)

/kɔːŋ˧.rɯa̯˧/


ทัพเรือ

ทัพเรือ • (táp-rʉʉa)

ทัพ (táp, “troops”) + เรือ (rʉʉa, “ship; boat”).


กองทัพเรือ

th-noun

กองทัพเรือ • (gɔɔng-táp-rʉʉa)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.rɯa̯˧/

com

กองทัพ (gɔɔng-táp) + เรือ (rʉʉa)

กองทัพเรือไทย

th:กองทัพเรือ


ราชนาวี

ราชนาวีไทย


นาวี

From นาวา (naa-waa).
Compare Lao ນາວີ (nā wī).


นาวี

ราชนาวีไทย


โฟม

any polymeric foam used for shockproof substance or container.

ปาร์ตี้โฟม


พลเรือเอก

th-noun

พลเรือเอก • (pon-rʉʉa-èek)

From พลเรือ (“admiral”) + เอก (èek, “first; primary; etc”).

com

the highest rank of naval officer. Abbreviation: พล.ร.อ. (pon-rɔɔ-ɔɔ)


วาณิช

From Sanskrit वाणिज (vāṇija) or Pali vāṇija.


พณิช

th-noun

พณิช • (pá-nít)


พาณิช

From Sanskrit वणिज (vaṇija, “merchant, trader”).


แม่ค้า

/mɛː˥˩.kʰaː˦˥/

แม่ (mɛ̂ɛ) + ค้า (káa)

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + ค้า (káa)


จารึก

th-noun

จารึก • (jaa-rʉ́k)

From Old Khmer *ចារិក (*cārika, “to inscribe by engraving”), an extended form of ចារ៑ (cār, “to inscribe (with a stylus), to engrave; to draw a straight line; to plant in rows”), from which Thai จาร (jaan) was derived. Cognate with Modern Khmer ចារឹក (caarɨk), Lao ຈາຣຶກ (chā rưk).

bor

/t͡ɕaː˧.rɯk̚˦˥/

inscription: record cut, impressed, painted, or written on a hard surface, as a stone, brick, metal, etc.


บรอกโคลี

th-noun

บรอกโคลี • (brɔ́k-koo-lîi)


อาหารหวาน

อาหารหวาน • (aa-hǎan-wǎan)

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.waːn˩˩˦/

From อาหาร (aa-hǎan, “food; meal”) + หวาน (wǎan, “sweet”).


หนอก

th-noun

หนอก • (nɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *ʰnoːkᴰ (“hump of an ox”).
Cognaite with Zhuang nok (“hump of an ox”).


น้ำยาบ้วนปาก

น้ำยาบ้วนปาก


น้ำยาลบคำผิด

From น้ำยา (nám-yaa, “liquid containing chemical”) + ลบ (lóp, “to delete”) + คำ (kam, “word”) + ผิด (pìt, “wrong”).


ผงซักฟอก

th-noun

ผงซักฟอก • (pǒng-sák-fɔ̂ɔk)

/pʰoŋ˩˩˦.sak̚˦˥.fɔːk̚˥˩/

From ผง (pǒng, “powder”) + ซักฟอก (sák-fɔ̂ɔk, literally “to wash and clean”).


น้ำยาล้างจาน

th-noun

น้ำยาล้างจาน

th:น้ำยาล้างจาน


กากเพชร

กากเพชร • (gàak-pét)


พิเทศ

พิเทศ • (pí-têet)

/pʰi˦˥.tʰeːt̚˥˩/


หลาว

Cognate with Lao ຫຼາວ (lāo), Lü ᦜᦱᧁ (l̇aaw).


ความเจ็บ

ความเจ็บ • (kwaam-jèp)


อิหม่าม

อิหม่าม • (ì-màam)


หลิว

From Hokkien 柳 (liú). Compare Teochew 柳 (liú).

ต้น ต้น#Thai


พลับพลึง

พลับพลึง • (pláp-plʉng)


พน.

(slang, initialism, abbreviation) tomorrow


พลอง

พลอง • (plɔɔng)


หอยเชลล์

หอยเชลล์ • (hɔ̌i-chel)

/hɔj˩˩˦.t͡ɕʰel˧/

From หอย (hɔ̌i) + เชลล์ (chel, from English shell).

com

from English <i class="Latn mention" lang="en">shell</i>

scallop: an edible marine bivalve mollusc of the family Pectinidae.


ถั่วฝักยาว

th-noun

ถั่วฝักยาว • (tùua-fàk-yaao)

Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis#Translingual

yardlong bean (Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis).

th:ถั่วฝักยาว


บ้าบิ่น

บ้าบิ่น • (bâa-bìn)

From บ้า (bâa, “mad”) + บิ่น (bìn, “rash”).

ขนม ขนม#Thai


ลูกปัด

ลูกปัด • (lûuk-bpàt)

lûuk-bpàt (romanization)
ลูกปัทม์ (alternative)


ลูกดอก

lûuk-dɔ̀ɔk (romanization)
ดอก (classifier)

/luːk̚˥˩.dɔːk̚˨˩/

com

ลูก (lûuk) + ดอก (dɔ̀ɔk)


ผู้ชม

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰom˧/


เฟือย

th-noun

เฟือย • (fʉai)


ปิกนิก

ปิกนิก • (bpík-ník)


อุปกรณ์

อุปกรณ์ • (ù-bpà-gɔɔn)

From Pali upakaraṇa (“accessory”), from upa (“secondary; subordinate”) + karaṇa (“making; creation; production; etc”); or from Sanskrit उपकरण (upakaraṇa, idem), from उप (upa, idem) + करण (karaṇa, idem); equivalent to Thai อุป (ùp-bpà-) + กรณ์. Cognate with Lao ອຸປະກອນ (ʼu pa kǭn), Old Khmer upakaraṇa (“assistance, support; instrument, equipment; etc”); Modern Khmer ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ).

com

อุป (ùp-bpà-) + กรณ์

cog

accessory: supplementary part or object (as of a car, appliance, etc).

equipment; implement; instrument; tool; utensil.

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:

มาตรา ๑๔๗ อุปกรณ์ หมายความว่า สังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยปกตินิยมเฉพาะถิ่นหรือโดยเจตนาชัดแจ้งของเจ้าของทรัพย์ที่เป็นประธาน เป็นของใช้ประจำอยู่กับทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นอาจิณ เพื่อประโยชน์แก่การจัดดูแล ใช้สอย หรือรักษาทรัพย์ที่เป็นประธาน และเจ้าของทรัพย์ได้นำมาสู่ทรัพย์ที่เป็นประธานโดยการนำมาติดต่อ หรือปรับเข้าไว้ หรือทำโดยประการอื่นใดในฐานะเป็นของใช้ประกอบกับทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìi-sìp jèt · ù-bpà-gɔɔn · mǎai-kwaam wâa · sǎng-hǎa-rí-má-sáp sʉ̂ng dooi bpà-gà-dtì ní-yom chà-pɔ́ tìn rʉ̌ʉ dooi jèet-dtà-naa chát-jɛ̂ɛng kɔ̌ɔng jâo-kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan · bpen kɔ̌ɔng chái bprà-jam yùu gàp sáp tîi bpen bprà-taan bpen aa-jin · pʉ̂ʉa bprà-yòot gɛ̀ɛ gaan-jàt duu-lɛɛ · chái-sɔ̌i · rʉ̌ʉ rák-sǎa sáp tîi bpen bprà-taan · lɛ́ jâao kɔ̌ɔng sáp dâai nam maa sùu sáp tîi bpen bprà-taan dooi gaan-nam maa dtìt-dtɔ̀ɔ · rʉ̌ʉ bpràp kâo wái · rʉ̌ʉ tam dooi bprà-gaan ʉ̀ʉn dai nai tǎa-ná bpen kɔ̌ɔng chái bprà-gɔ̀ɔp gàp sáp tîi bpen bprà-taan nán

Section 147 Accessory means a movable thing which, according to a usual local custom or to the clear intention of the owner of the principal thing, is an item regularly used together with the principal thing for the purpose of managing, using, or preserving the principal thing, and [which] the owner of the thing has, by addition, adjustment, or any other means, brought to the principal thing as an item [which must be] used together with the principal thing.

อุปกรณ์ที่แยกออกจากทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นการชั่วคราวก็ยังไม่ขาดจากการเป็นอุปกรณ์ของทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น

ù-bpà-gɔɔn tîi yɛ̂ɛk ɔ̀ɔk jàak sáp tîi bpen bprà-taan bpen gaan chûua-kraao gɔ̂ yang mâi kàat jàak gaan-bpen ù-bpà-gɔɔn kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan nán

An accessory which is separated from the principal thing temporarily is not [thereby] deprived of the quality of being an accessory to such principal thing.

(property law) accessory: thing joined to another thing as an ornament or to render it more perfect, such as the halter of a horse, the frame of a picture, the keys of a house, etc.

1929 January 1, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:

มาตรา ๖๑๑ อันว่าอุปกรณ์แห่งค่าระวางพาหนะนั้น ได้แก่ ค่าใช้จ่ายอย่างใด ๆ ตามจารีตประเพณีอันผู้ขนส่งได้เสียไปโดยควรในระหว่างขนส่ง

mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi sìp èt · an-wâa ù-bpà-gɔɔn hɛ̀ng kâa-rá-waang-paa-hà-ná nán · dâai-gɛ̀ɛ · kâa-chái-jàai yàang dai dai dtaam jaa-rîit-bprà-pee-nii an pûu-kǒn-sòng dâai sǐia bpai dooi kuuan nai rá-wàang kǒn-sòng

Section 611 As for the accessories of the freight, they include customary expenses of whatever kind which the carrier has duly incurred in the course of the carriage.

มาตรา ๖๒๓ ความรับผิดของผู้ขนส่งย่อมสุดสิ้นลงในเมื่อผู้รับตราส่งได้รับเอาของไว้แล้วโดยไม่อิดเอื้อนและได้ใช้ค่าระวางพาหนะกับทั้งอุปกรณ์เสร็จแล้ว

mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sǎam · kwaam-ráp-pìt kɔ̌ɔng pûu-kǒn-sòng yɔ̂m sùt-sîn long nai mʉ̂ʉa pûu-ráp-dtraa-sòng dâai ráp ao kɔ̌ɔng wái lɛ́ɛo dooi mâi ìt-ʉ̂ʉan lɛ́ dâai chái kâa-rá-waang-paa-hà-ná gàp-táng ù-bpà-gɔɔn sèt lɛ́ɛo

Section 623 The liability of a carrier does come to an end when the consignee has already received and accepted the goods without objection and has completely paid the freight as well as the accessories.

(contract law) accessory: expense customarily supplementary to the freight.

มาตรา ๖๘๕ ถ้าเมื่อบังคับตามสัญญาค้ำประกันนั้น ผู้ค้ำประกันไม่ชำระหนี้ทั้งหมดของลูกหนี้ รวมทั้งดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน และอุปกรณ์ด้วยไซร้ หนี้ยังเหลืออยู่เท่าใด ท่านว่า ลูกหนี้ยังคงรับผิดต่อเจ้าหนี้ในส่วนที่เหลือนั้น

mâat-dtraa · hòk-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa · tâa mʉ̂ʉa bang-káp dtaam sǎn-yaa kám-bprà-gan nán · pûu-kám-bprà-gan mâi cham-rá nîi táng-mòt kɔ̌ɔng lûuk-nîi · ruuam-táng dɔ̀ɔk-bîia · kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn · lɛ́ ù-bpà-gɔɔn dûai sái · nîi yang lʉ̌ʉa yùu tâo dai · tâan wâa · lûuk-nîi yang kong ráp-pìt dtɔ̀ɔ jâao-nîi nai sùuan tîi lʉ̌ʉa nán

Section 685 If, on enforcement of the contract of suretyship, the surety does not pay the whole debt of the debtor as well as the interest, compensation, and accessories, LORD says the debtor is still liable to the creditor for the remaining part of that debt, [irrespective of] how much it is left.

(obligation law) accessory: supplementary obligation, performance, or payment.


สัมภาระ

th-noun

สัมภาระ • (sǎm-paa-rá) (classifier อย่าง)

sǎm-paa-rá (romanization)
อย่าง (classifier)

Borrowed from Sanskrit सम्भार (sambhāra) or Pali sambhāra. Doublet of สมภาร (sǒm-paan).

bor+

(elegant) provisions; belongings; luggage


ขนแกะ

th-noun

ขนแกะ • (kǒn-gɛ̀)

/kʰon˩˩˦.kɛʔ˨˩/


ความเป็นจริง

ความเป็นจริง


ชานชาลา

/t͡ɕʰaːn˧.t͡ɕʰaː˧.laː˧/


ขนส่ง

ขนส่ง • (kǒn-sòng)

Compound of ขน (kǒn, “to carry”) + ส่ง (sòng, “to send”).

com+

carriage (as of goods or persons, especially as a business).

2017 June 17, Green parrot, “คสช. จัดระเบียบรถตู้อนุสาวรีย์ชัยฯ ให้ไปจอดที่ขนส่งหมอชิต ตั้งเป้าปีหน้าสร้างจุดจอดถาวรเสร็จ”, in winnews.tv:

kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · jàt-rá-bìiap rót-dtûu à-nú-sǎa-wá-rii-chai · hâi bpai jɔ̀ɔt tîi kǒn-sòng mɔ̌ɔ-chít

NCPO [re]organises Victory Monument vans, requiring [them] to go [and] park at Mo Chit Terminal

(slang) organisation carrying out such a business; place where such a business is carried out.


ชะเอม

/t͡ɕʰa˦˥.ʔeːm˧/


แวน

th-noun

แวน • (wɛɛn)


แวน

แวน • (wɛɛn)

From English VAN, abbreviation of value-added network.


แวน

แวน • (wɛɛn)

From English WAN, abbreviation of wide area network.


แลน

แลน • (lɛɛn)

From English LAN, abbreviation of local area network.

สายแลน


เตาอบไมโครเวฟ

เตาอบไมโครเวฟ


เอื้อง

เอื้อง • (ʉ̂ʉang)

Cognate with Northern Thai ᩋᩮᩥ᩶ᩬᨦ, Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang).

cog

Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang)


เอื้อง

th-noun

เอื้อง • (ʉ̂ʉang)

Cognate with Northern Thai ᩋᩮᩥ᩶ᩬᨦ, Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang), Shan ဢိူင်ႈ (ʼōeng).

cog

Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang)


รักเร่

th-noun

รักเร่ • (rák-rêe)


เฟื่องฟ้า

เฟื่องฟ้า • (fʉ̂ʉang-fáa)

→ Khmer: ហ្វឿងហ្វា (fɨəng faa)

/fɯa̯ŋ˥˩.faː˦˥/

a flowering climber, great bougainvillea (Bougainvillea spectabilis).

th:เฟื่องฟ้า


เฟื่อง

เฟื่อง • (fʉ̂ʉang)


ประดู่

ประดู่ • (bprà-dùu)


หน้าฝน

หน้าฝน • (nâa-fǒn)


บุหรี่พม่า

บุหรี่พม่า • (bù-rìi-pá-mâa)


สำนักงานท่องเที่ยว

สำนักงานท่องเที่ยว

สำนักงานท่องเที่ยว • (sǎm-nák-ngaan-tɔ̂ng-tîao)

สำนักงาน (sǎm-nák-ngaan, “office, bureau”) + ท่องเที่ยว (tɔ̂ng-tîao, “travel”)


ข่าวลือ

th-noun

ข่าวลือ • (kàao-lʉʉ)

/kʰaːw˨˩.lɯː˧/


ครีมกันแดด

ครีมกันแดด • (kriim-gan-dɛ̀ɛt)

ครีม (kriim, “cream”) + กันแดด (“sunproof”)


ข้อนิ้ว

ข้อนิ้ว • (kɔ̂ɔ-níu)

/kʰɔː˥˩.niw˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + นิ้ว (níu, “finger”).


หรึ่ง

th-noun

หรึ่ง • (rʉ̀ng)

Compare Lao ລື່ງ (lư̄ng), Vietnamese lửng.

หมาหรึ่ง หมาหรึ่ง#Thai

หมูหรึ่ง หมูหรึ่ง#Thai

See หมาหรึ่ง (mǎa-rʉ̀ng) and หมูหรึ่ง (mǔu-rʉ̀ng).


หมาหรึ่ง

หมาหรึ่ง • (mǎa-rʉ̀ng)

/maː˩˩˦.rɯŋ˨˩/

หมาหริ่ง หมาหริ่ง#Thai


หมาหริ่ง

หมาหริ่ง • (mǎa-rìng)

mǎa-rìng (romanization)
หมาหรึ่ง (alternative)

/maː˩˩˦.riŋ˨˩/

ferret-badger (genus Melogale), especially the Burmese ferret-badger (Melogale personata).


หมูหรึ่ง

หมูหรึ่ง • (mǔu-rʉ̀ng)

/muː˩˩˦.rɯŋ˨˩/

หมูหริ่ง หมูหริ่ง#Thai


หมูหริ่ง

หมูหริ่ง • (mǔu-rìng)

mǔu-rìng (romanization)
หมูหรึ่ง (alternative)

/muː˩˩˦.riŋ˨˩/


จ้ำจี้

จ้ำจี้ • (jâm-jîi)

/t͡ɕam˥˩.t͡ɕiː˥˩/


หูกระต่าย

หูกระต่าย • (hǔu-grà-dtàai)


ฮ่องกงฟุต

ฮ่องกงฟุต • (hɔ̂ng-gong-fút)

From Singapore/Hong Kong English Hong Kong foot, a calque from Chinese 香港腳／香港脚 (xiānggǎngjiǎo). Same as ฮ่องกง (hɔ̂ng-gong) + ฟุต (fút).


แผลเปื่อย

แผลเปื่อย • (plɛ̌ɛ-bpʉ̀ai) (classifier แผล)

plɛ̌ɛ-bpʉ̀ai (romanization)
แผล (classifier)

/pʰlɛː˩˩˦.pɯa̯j˨˩/

From แผล (plɛ̌ɛ, “wound”) + เปื่อย (bpʉ̀ai, “to rot”).


เฟอเลชิโอ

th-noun

เฟอเลชิโอ • (fəə-lee-chí-ôo)

/fɤː˧.leː˧.t͡ɕʰi˦˥.ʔoː˥˩/

th:เฟอเลชิโอ


บำเหน็จ

บำเหน็จ • (bam-nèt)

bam-nèt (romanization)
บำเหนจ์ (alternative)

Compare Khmer បំណាច់ (bɑmnac, “commission; bonus; tip”).

cog

reward; commission; compensation; gratuity; emolument.

บำนาญ บำนาญ#Thai

(law) compensation for services paid only once upon retirement, as opposed to บำนาญ (bam-naan, “pension”).


หลอดทดลอง

th-noun

หลอดทดลอง • (lɔ̀ɔt-tót-lɔɔng)

/lɔːt̚˨˩.tʰot̚˦˥.lɔːŋ˧/

From หลอด (lɔ̀ɔt, “tube”) + ทดลอง (tót-lɔɔng, “to test”).


เครื่องกลึง

th-noun

เครื่องกลึง • (krʉ̂ʉang-glʉng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.klɯŋ˧/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine; tool”) + กลึง (glʉng, “to lathe”).


สายจูง

/saːj˩˩˦.t͡ɕuːŋ˧/


ปรานี

Uncertain. Compare Khmer ប្រណី (prɑɑnəy), Lao ປານີ (pā nī).


ไม้นวดแป้ง

th-noun

ไม้นวดแป้ง • (mái-nûuat-bpɛ̂ɛng)

From ไม้ (máai) + นวดแป้ง.

com

ไม้ (máai) + นวดแป้ง


ลิลลี่

th-noun

ลิลลี่ • (lin-lîi)


เลือดเนื้อ

เลือดเนื้อ • (lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa)

/lɯa̯t̚˥˩.nɯa̯˦˥/

From เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh”). Compare Chinese 血肉 (xuèròu, literally “blood-flesh”).

cog

Thai National Anthem
ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย
bprà-têet tai ruuam lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa châat chʉ́ʉa tai
Thailand unites the flesh and blood of Thais.

one's own flesh and blood; one's own offspring.


มิเตอร์

th-noun

มิเตอร์ • (mí-dtə̂ə)

/mi˦˥.tɤː˥˩/


เจ้าชาย

/t͡ɕaːw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

/t͡ɕaw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


อิกลู

อิกลู • (ìk-luu)

From English igloo, from Inuktitut ᐃᒡᓗ (iclo, “house, building (of any kind)”).


ผลิตภัณฑ์นม

From ผลิตภัณฑ์ (pà-lìt-dtà-pan, “products”) + นม (nom, “dairy”).

com

dairy products; foodstuffs produced from milk.


ดาวทะเล

th-noun

ดาวทะเล • (daao-tá-lee) (classifier ตัว)

daao-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)


เจ้าใหญ่นายโต

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + นาย (naai, “chief, lord, master”) + โต (dtoo, “big, great”).

com

(idiomatic) person of high authority or rank; elite; power elite; member of the ruling class; high-ranking noble or royal person.


คนใหญ่คนโต

From คน (kon, “person”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + คน (kon, “person”) + โต (dtoo, “big, great”).

(idiomatic) person in authority; person of rank; exalted person.


ผู้หลักผู้ใหญ่

th-noun

ผู้หลักผู้ใหญ่ • (pûu-làk-pûu-yài)

From ผู้ (pûu, “person; male, man”) + หลัก (làk, “principal, main, chief”) + ผู้ (pûu, “person; male, man”) + ใหญ่ (yài, “great, big; major”).

com

(idiomatic) adult person; mature person.


เจ้ากรรมนายเวร

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner”) + กรรม (gam, “karma; retribution; sin”) + นาย (naai, “chief, lord, master”) + เวร (ween, “sin; revenge, vengeance”).

(Buddhism) person to whom one had done wrong in a previous life.


ความเศร้า

th-noun

ความเศร้า • (kwaam-sâo)


ราว

Cognate with Khün ᩁᩣ᩠ᩅ, Isan ฮาว, Lao ຮາວ (hāo), Lü ᦣᦱᧁ (haaw), Shan ႁၢဝ်း (háao), Tai Nüa ᥞᥣᥝᥰ (häaw), Phake ꩭွ် (haw), Ahom 𑜍𑜧 (raw).


ข้าวโพดอ่อน

ข้าวโพดอ่อน • (kâao-pôot-ɔ̀ɔn)

/kʰaːw˥˩.pʰoːt̚˥˩.ʔɔːn˨˩/

com

ข้าวโพด (kâao-pôot) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


ข้าวฟ่าง

th-noun

ข้าวฟ่าง • (kâao-fâang)

/kʰaːw˥˩.faːŋ˥˩/

From ข้าว (kâao, “rice”) + reflex of Proto-Tai *ʰwɯǝŋᶜ (“millet”).
The latter is cognate with Zhuang fiengj (“millet”).


พื้นผิว

พื้นผิว • (pʉ́ʉn-pǐu)

/pʰɯːn˦˥.pʰiw˩˩˦/


ส่วนผสม

ส่วนผสม • (sùuan-pà-sǒm)


การจบการศึกษา

การจบการศึกษา • (gaan-jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa)

From การ (gaan) + จบการศึกษา (jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa).

com

จบการศึกษา จบการศึกษา#Thai

abstract noun of จบการศึกษา (jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa): graduation.


ความโย่ง

โย่ง โย่ง#Thai


เยื่อใย

th-noun

เยื่อใย • (yʉ̂ʉa-yai)


การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ • (gaan-kâa-láang-pào-pan)

en-การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์-th-noun-PC75AhXi


แรงม้า

แรงม้า • (rɛɛng-máa)

/rɛːŋ˧.maː˦˥/


เนยถั่วลิสง

เนยถั่วลิสง • (nəəi-tùua-lí-sǒng)

th:เนยถั่วลิสง


เนยถั่ว

เนยถั่ว • (nəəi-tùua)


สารประกอบ

สารประกอบ • (sǎan-bprà-gɔ̀ɔp)

สาร (sǎan) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)

th-l

ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)


เส้นประ

th-noun

เส้นประ • (sên-bprà)


เส้นทาง

sên-taang (romanization)
เส้น (classifier)

Cognate with Lao ເສັ້ນທາງ (sen thāng), Northern Thai ᩈᩮ᩠᩶ᨶᨴᩤ᩠ᨦ, Shan သဵၼ်ႈတၢင်း (sāen táang)


ทางเลือก

ทางเลือก • (taang-lʉ̂ʉak)

/tʰaːŋ˧.lɯa̯k̚˥˩/


ตัวเลือก

ตัวเลือก • (dtuua-lʉ̂ʉak)


ที่ตัดเล็บ

ที่ตัดเล็บ • (tîi-dtàt-lép)

From ที่ (tîi, “tool”) + ตัด (dtàt, “to trim”) + เล็บ (lép, “nails”).

com

nail trimmer; a tool used to trim nails.


กรรไกรเล็ก

From กรรไกร (gan-grai, “scissors”) + เล็ก (lék, “small”).


ไพฑูรย์

pai-tuun (romanization)
พิฑูรย์ (alternative)
ไพรฑูรย์ (alternative)
วิฑูรย์ (alternative)
ไวฑูรย์ (alternative)

From Sanskrit वैडूर्य (vaiḍūrya). Doublet of เบริล (brəəl).


เขี้ยวหนุมาน

th-noun

เขี้ยวหนุมาน • (kîao-hà-nú-maan)

From เขี้ยว (kîao, “fang”) + หนุมาน (hà-nú-maan, “Hanuman”).

com

th:เขี้ยวหนุมาน


กะรุน

th-noun

กะรุน • (gà-run)


หินตาเสือ

หินตาเสือ • (hǐn-dtaa-sʉ̌ʉa)

th:หินตาเสือ


พิมพ์เขียว

พิมพ์เขียว • (pim-kǐao)

From พิมพ์ (pim, “to print”) + เขียว (kǐao, “green”).


ม่านตา

From ม่าน (mâan, “curtain”) + ตา (dtaa, “eye”).


ร่างทรง

râang-song (romanization)
คน (classifier)

From ร่าง (râang, “shape; form; body”) + ทรง (song, “shape, form, body; to possess; to stay, to remain; to hold, to carry; etc”).

medium: person through whom a spirit is alleged to be able to contact the living.


ความรับผิดชอบ

th-noun

ความรับผิดชอบ • (kwaam-ráp-pìt-chɔ̂ɔp)

/kʰwaːm˧.rap̚˦˥.pʰit̚˨˩.t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

From ความ (kwaam) + รับผิดชอบ (ráp-pìt-chɔ̂ɔp).

com

รับผิดชอบ รับผิดชอบ#Thai

abstract noun of รับผิดชอบ (ráp-pìt-chɔ̂ɔp): responsibility.


บริบาล

th-noun

บริบาล • (bɔɔ-rí-baan)

From Pali paripāla, from pari (“around; about”) + pāla (“controller; administrator; governor; defender; etc”); or from Sanskrit परिपाल (paripāla), from परि (pari, idem) + पाल (pāla, idem); perhaps via Old Khmer paripāla (“to guard, protect, or defend; to keep, maintain, or foster; guarding, protecting, or defending; keeping, maintaining, or fostering; etc”); equivalent to Thai บริ (brì) + บาล (baan). Cognate with Modern Khmer បរិបាល (bɑɑrebaal).

bor

(elegant) one who guards, protects, takes care, or looks after; one who administers, governs; one who keeps or maintains.


จินตนาการ

From จินตน (“thinking”) + อาการ (aa-gaan, “act; action”).

com

2013, พลอย โจนส์, พายุแห่งชะตากรรม เล่ม ๑ ชุด ผู้พิทักษ์ประวัติศาสตร์, Nanmeebooks, →ISBN, page 15:
เขารู้สึกว่า เพื่อนส่วนใหญ่และศัตรูทุกคนที่โรงเรียนขาดจินตนาการบางอย่าง
kǎo rúu-sʉ̀k wâa · pʉ̂ʉan sùuan-yài lɛ́ sàt-dtruu túk kon tîi roong-riian kàat jin-dtà-naa-gaan baang yàang
He felt that most of his friends and all of his rivals at the school lacked certain kinds of imagination.

จินตนาการและความเพ้อฝันของมนุษย์ย่อมไม่มีขีดจำกัด

2010, Verawat Kanoknukroh, กรรมวิธีพิทักษ์โลก, Lulu.com, →ISBN, page 125:

2008, ชัยวัฒน์ สถาอานันท์, แผ่นดินจินตนาการ, มติชน, →ISBN, page ?:
ในความรู้สึกของคนทั่วไป จินตนาการมักเป็นเรื่องดีงามหรือเป็นความฝันในเชิงบวก โลกในจินตนาการจึงควรเป็นโลกที่มีสันติสุข
nai kwaam-rúu-sʉ̀k kɔ̌ɔng kon tûua-bpai · jin-dtà-naa-gaan mák bpen rʉ̂ʉang dii-ngaam rʉ̌ʉ bpen kwaam-fǎn nai chəəng bùuak · lôok nai jin-dtà-naa-gaan jʉng kuuan bpen lôok tîi mii sǎn-dtì-sùk
In the opinion of the general people, imagination often deals with favourable things or positive dreams. The world in imagination should thus be a world at peace.

1994, ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๘๒ พระราชพงศาวดารกรุงสยาม จากต้นฉบับของบริติชมิวเซียมกรุงลอนดอน, กรมศิลปากร (2nd edition), →ISBN. page 51:
จึ่งทรงพระราชจินตนาการว่า แม้นจะมีพระราชสาส์นบอกขึ้นไปโดยสัตย์ไซร้ ไหนพระเจ้ากรุงศรีสัตนาคนหุตจะเห็นจริง
jʉ̀ng song prá-râat-chá jin-dtà-naa-gaan wâa · mɛ́ɛn jà mii prá-râat-chá sǎan bɔ̀ɔk kʉ̂n bpai dooi sàt sái · nǎi prá-jâao grung sǐi sàt-dtà-naa-ká-ná-hùt jà hěn jing
[His Majesty] then entertained this thought [literally: holy royal thought]: "even if a royal missive is sent up to tell him frankly, there is no way the King of the Land of Million Elephants will see the truth."

จินตนาการสำคัญกว่าความรู้

Imagination is more important than knowledge.

imagination, fancy, thought, belief, supposition, assumption.


คางคกขึ้นวอ

th-noun

คางคกขึ้นวอ • (kaang-kók-kʉ̂n-wɔɔ)

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥.kʰɯn˥˩.wɔː˧/

From คางคก (kaang-kók, “toad”) + ขึ้น (kʉ̂n, “to ascend; to come up or go up (to)”) + วอ (wɔɔ, “litter; palanquin”).

com

(idiomatic, derogatory) low person who puts on airs after having a better life or gaining wealth or admiration.


เครื่องหมายการค้า

th-noun

เครื่องหมายการค้า • (krʉ̂ʉang-mǎai-gaan-káa)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.kaːn˧.kʰaː˦˥/

Calque of English trademark. Same as เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai, “mark”) + การค้า (gaan-káa, “trade”).


การค้า

ค้า ค้า#Thai


จอตา

/t͡ɕɔː˧.taː˧/

From จอ (jɔɔ, “screen”) + ตา (dtaa, “eye”).


แก้วตา

th-noun

แก้วตา • (gɛ̂ɛo-dtaa)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


กระจกตา

From กระจก (grà-jòk, “pane of glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


รูม่านตา

From รู (ruu, “hole”) + ม่านตา (mâan-dtaa, “iris”).


ตะเข็บ

th-noun

ตะเข็บ • (dtà-kèp)


ปอนด์

ปอนด์ • (bpɔɔn)


ค้อนปอนด์

ค้อนปอนด์ • (kɔ́ɔn-bpɔɔn)

/kʰɔːn˦˥.pɔːn˧/

ค้อน (kɔ́ɔn) + ปอนด์ (bpɔɔn).

com

ค้อน (kɔ́ɔn) + ปอนด์ (bpɔɔn)


กลุ่มอาการ

From กลุ่ม (glùm, “group”) + อาการ (aa-gaan, “symptom”).


ค่าปรับ

th-noun

ค่าปรับ • (kâa-bpràp)


ต่อมไทรอยด์

ต่อมไทรอยด์ • (dtɔ̀m-tai-rɔɔi)

th:ต่อมไทรอยด์


ฮอร์โมน

ฮอร์โมน • (hɔɔ-moon)


ต่อมไพเนียล

th:ต่อมไพเนียล


ต่อมลูกหมาก

ต่อมลูกหมาก • (dtɔ̀m-lûuk-màak)

th:ต่อมลูกหมาก


ท่อปัสสาวะ

ท่อปัสสาวะ • (tɔ̂ɔ-bpàt-sǎa-wá)

/tʰɔː˥˩.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ท่อไต

th-noun

ท่อไต • (tɔ̂ɔ-dtai)

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ไต (dtai, “kidney”).


ต่อมน้ำลาย

th-noun

ต่อมน้ำลาย • (dtɔ̀m-nám-laai)

th:ต่อมน้ำลาย


ต่อมทอนซิล

ต่อมทอนซิล • (dtɔ̀m-tɔɔn-sin)

th:ต่อมทอนซิล


ท่อลอด

ท่อลอด • (tɔ̂ɔ-lɔ̂ɔt)

/tʰɔː˥˩.lɔːt̚˥˩/


วอมแบต

wɔm-bɛ̀t (romanization)
ตัว (classifier)


อาทิ

อาทิ • (aa-tí)

/ʔaː˧.tʰiʔ˦˥/

เป็น เป็น#Thai

อาทิ อาทิ#Thai

(formal) example or instance, as in the phrase เป็นอาทิ (bpen-aa-tí, “for instance; for example”).


เกลือเป็นหนอน

เกลือเป็นหนอน • (glʉʉa-bpen-nɔ̌ɔn)

From เกลือ (glʉʉa, “salt”) + เป็น (bpen, “to be”) + หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”), literally “salt (turns) to be a worm”.

com

(idiomatic) person who turns informant against his own organisation, family, or the like; insider who turns informer.


เชาวน์

th-noun

เชาวน์ • (chao)

From Sanskrit जवन (javana, “quick”) or Pali javana (“quick”).

พ่ออยากให้ลูกมีเชาวน์ปัญญาสูง

pɔ̂ɔ yàak hâi lûuk mii chao bpan-yaa sǔung

The father wants his children to be highly intelligent (lit. "to have high intelligence").

ปัญญา ปัญญา#Thai

wit, quick thinking, intelligence, often used with ปัญญา (bpan-yaa) "wisdom"


ความเห็น

ความเห็น • (kwaam-hěn)


บุญญาธิการ

From บุญ (bun) + อธิการ. Compare Old Khmer puññādhikāra (“operation of good works”).

com

บุญ (bun) + อธิการ


หนังสือเสียง

th-noun

หนังสือเสียง • (nǎng-sʉ̌ʉ-sǐiang)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/

From หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “book”) + เสียง (sǐiang, “voice”).

com

เขาซื้อหนังสือเสียงให้คนตาบอด

kǎo sʉ́ʉ nǎng-sʉ̌ʉ-sǐiang hâi kon dtaa-bɔ̀ɔt


ข้าวเปลือก

th-noun

ข้าวเปลือก • (kâao-bplʉ̀ʉak)


หยำฉ่า

หยำฉ่า • (yǎm-chàa)

/jam˩˩˦.t͡ɕʰaː˨˩/

From Cantonese 飲茶 /饮茶 (jam² caa⁴, literally “to drink tea”); originally referring to a place to drink tea or teahouse.

bor

(slang, sarcastic) brothel; prostitution house.

(slang, sarcastic, derogatory) hostess; prostitute.


ยักษ์มักกะสัน

th-noun

ยักษ์มักกะสัน • (yák-mák-gà-sǎn)

From ยักษ์ (yák, “yakṣa, a malevolent mythological creature”) + มักกะสัน (“Makassar”); literally "yakṣa of Makassar", believed to originally refer to a group of Muslim refugees from Makassar who committed an unsuccessful coup, known as Makassar Insurrection, against King Narai of Ayutthaya in 2229 BE (1686/87 CE).

com

(idiomatic) extremely cruel or ruthless person.

Ayutthaya
Buddhist Era
Common Era
Narai
th:กบฏมักกะสัน


ยักข์

th-noun

ยักข์ • (yák)

From Pali yakkha (“yakṣa”). Cognate with Old Khmer yakkha; Modern Khmer យក្ខ (yĕək).

ยักษ์ ยักษ์#Thai

(now rare) Alternative form of ยักษ์ (yák)


ทศ

tót (romanization)
ทัศ (alternative)
ทส (alternative)
ทศี (alternative)
ทศะ (alternative)

(elegant) decad, group of ten things or persons.

ชั่ง ชั่ง#Thai

บาท บาท#Thai

(numismatics, historical) coin created in the reign of King Mongkut, worth 1/10 of a ชั่ง (châng), that is, 8 บาท (bàat).


ทส

From Pali dasa (“ten”). Compare Old Khmer dasa° (“ten”); Modern Khmer ទស (tŭəh).


สมณ

From Pali samaṇa (“ascetic; mendicant; recluse”, literally “one who calms (passion, evil, etc)”).

bor

สมณะ สมณะ#Thai

(elegant, chiefly in combination) Alternative form of สมณะ (sà-má-ná)


สมณมนตรี

From สมณ (sà-má-ná-, “priest”) + มนตรี (mon-dtrii, “minister; councillor”).

com

(Roman Catholicism) prefect: congregation head.


สมณสารูป

th-noun

สมณสารูป • (sà-má-ná-sǎa-rûup)

From สมณ (sà-má-ná-, “priest”) + สารูป (“appropriate; suitable”); ultimately from Pali samaṇasāruppa (“lawful for a priest”), from samaṇa (“priest”) + sāruppa (“appropriate; suitable”).

bor

(religion, elegant) conduct, behaviour, or manner that befits the priesthood.


โลกวัชชะ

From Pali lokavajja (“common sin”, literally “blamable for/by the world”), from loka (“world”) + vajja (“blame; fault; wrong”); equivalent to Thai โลก (lôok) + วัชชะ.

com

โลก (lôok) + วัชชะ

2017 November 1, เจษฎา บัวบาล, “โลกวัชชะ: ใครคือผู้กำหนดพฤติกรรมที่เหมาะสมของพระ?”, in prachatai.com, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2018-07-18:

การกินอาหารตอนเย็นของพระสงฆ์เป็นความผิดแบบปัณณัติวัชชะซึ่งเป็นกฎพิเศษที่พระพุทธเจ้ากำหนดขึ้นเพื่อสร้างบรรทัดฐานของสังคมสงฆ์เท่านั้น มิใช่ความผิดตามธรรมชาติที่ให้โทษหรือทำร้ายผู้ใด ฉะนั้น สิ่งนี้จึงมิใช่โลกวัชชะ

gaan-gin aa-hǎan dtɔɔn yen kɔ̌ɔng prá sǒng bpen kwaam-pìt bɛ̀ɛp bpan-nát-dtì-wát-chá sʉ̂ng bpen gòt pí-sèet tîi prá-pút-tá-jâao gam-nòt kʉ̂n pʉ̂ʉa sâang ban-tát-tǎan kɔ̌ɔng sǎng-kom sǒng tâo-nán · mí châi kwaam-pìt dtaam tam-má-châat tîi hâi tôot rʉ̌ʉ tam-ráai pûu dai · chà-nán · sìng níi jʉng mí châi loo-gà-wát-chá

A [Buddhist] priest eating food in the evening constitutes an offence in the form of paṇṇattivajja, which is a special rule established by the Buddha in order to create a standard for the holy order only, not an offence by nature which produces a bad or injurious outcome to anyone. For that reason, this act is not lokavajja.

2017 June 16, สถาพร ศรีสัจจัง, “โลกวัชชะ (๒)”, in siamrath.co.th, Bangkok: สยามรัฐออนไลน์, archived from the original on 2017-06-29:

ในพระพุทธศาสนานั้น หากภิกษุใดทำกิจที่เป็นโลกวัชชะเป็นอาจิณ ถือเป็นปาราชิก คือ หมดสภาพจากความเป็นพระ ต้องถูกสึกออกไปเป็นชาวบ้านธรรมดา

nai prá pút-tá-sàat-sà-nǎa nán · hàak pík-sù dai tam gìt tîi bpen loo-gà-wát-chá bpen aa-jin · tʉ̌ʉ bpen bpaa-raa-chík · kʉʉ · mòt-sà-pâap jàak kwaam bpen prá · dtɔ̂ng tùuk sʉ̀k ɔ̀ɔk bpai bpen chaao-bâan tam-má-daa

In Buddhism, if any monk habitually does an act which constitutes lokavajja, he will be deemed a gravest violator, that is to say, he will lose his priesthood or will be defrocked and become a layperson.

2014 May 24, พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), “โลกวัชชะ:คำวัด”, in komchadluek.net, Bangkok: คมชัดลึก, retrieved 2018-07-18:

ความผิดที่เป็นโลกวัชชะนั้น เช่น การทะเลาะวิวาท ทำโจรกรรม ฆ่าคนตาย ความผิดอย่างนี้แม้คนทั่วไปทำก็ถูกตำหนิติเตียน

kwaam-pìt tîi bpen loo-gà-wát-chá nán · chên · gaan-tá-lɔ́-wí-wâat · tam joo-rá-gam · kâa kon dtaai · kwaam-pìt yàang níi mɛ́ɛ kon tûua-bpai tam gɔ̂ tùuk dtam-nì-dtì-dtiian

A [monastic] offence which is lokavajja is affray, robbery, or murder for example. Such an offence is condemnable even when committed by a layperson.

ปัณณัติวัชชะ ปัณณัติวัชชะ#Thai

(religion) act which, whether done by a priest or layperson, will be condemned by the world, because it is wrong or inappropriate by nature, such as murder, theft, etc; as opposed to ปัณณัติวัชชะ (bpan-nát-dtì-wát-chá), act which, if done by a priest, will be condemned because it violates a religious rule, but, if done by a layperson, may not be considered wrong or appropriate, such as eating at a wrong time.


ความเป็นส่วนตัว

th-noun

ความเป็นส่วนตัว


ความเป็นธรรม

From ความ (kwaam) + เป็นธรรม (bpen-tam).

เป็นธรรม เป็นธรรม#Thai


ความเป็นอยู่

ความเป็นอยู่


ความเป็นกลาง

Compound of ความ (kwaam, abstract noun prefix, literally “state; condition”) + เป็นกลาง (bpen-glaang, “impartial; neutral; etc”, literally “to be [in the] middle”), literally “state of being in the middle”.

com+

เป็นกลาง เป็นกลาง#Thai

abstract noun of เป็นกลาง (bpen-glaang): impartiality; neutrality; etc


ท้องฟ้าจำลอง

th-noun

ท้องฟ้าจำลอง

ท้องฟ้าจำลอง • (tɔ́ɔng-fáa-jam-lɔɔng)

/tʰɔːŋ˦˥.faː˦˥.t͡ɕam˧.lɔːŋ˧/

th:ท้องฟ้าจำลอง


ท้องฟ้า

ท้องฟ้า • (tɔ́ɔng-fáa)

/tʰɔːŋ˦˥.faː˦˥/

From ท้อง (tɔ́ɔng, “body; content; extent; etc”) + ฟ้า (fáa, “sky”).


การสืบพันธุ์

th-noun

การสืบพันธุ์ • (gaan-sʉ̀ʉp-pan)

From การ (gaan) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan).

com

การ (gaan) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan)

สืบพันธุ์ สืบพันธุ์#Thai

abstract noun of สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan): reproduction.


วิจัย

th-noun

วิจัย • (wí-jai)

From Pali vicaya (“gathering; putting together”) or Sanskrit विचय (vicaya, idem).

bor

(elegant) collection; compilation; assemblage; accumulation; gathering.


นักวิจัย

th-noun

นักวิจัย • (nák-wí-jai) (classifier คน or ท่าน)

nák-wí-jai (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)


เครื่องดื่มชูกำลัง

เครื่องดื่มชูกำลัง • (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm-chuu-gam-lang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.dɯːm˨˩.t͡ɕʰuː˧.kam˧.laŋ˧/

From เครื่องดื่ม (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm) + ชู (chuu) + กำลัง (gam-lang).


ขนมปังขิง

From ขนมปัง (kà-nǒm-bpang, “bread”) + ขิง (kǐng, “ginger”).


ผงฟู

/pʰoŋ˩˩˦.fuː˧/


เครื่องช่วยหายใจ

th-noun

เครื่องช่วยหายใจ

เครื่องช่วยหายใจ • (krʉ̂ʉang-chûai-hǎai-jai) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-chûai-hǎai-jai (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.haːj˩˩˦.t͡ɕaj˧/


เครื่องช่วยฟัง

เครื่องช่วยฟัง

เครื่องช่วยฟัง • (krʉ̂ʉang-chûai-fang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.faŋ˧/


หญิงงามเมือง

หญิงงามเมือง • (yǐng-ngaam-mʉʉang)

/jiŋ˩˩˦.ŋaːm˧.mɯa̯ŋ˧/

From หญิง (yǐng, “woman”) + งาม (ngaam, “beautiful”) + เมือง (mʉʉang, “city”), literally "beautiful woman of the city; calque from Pali nagara sobhiṇī (“city's courtesan”, literally “city's beautiful woman”), from which Thai นครโสภิณี was derived.

cog

Thai นครโสภิณี


มะตะบะ

th-noun

มะตะบะ • (má-dtà-bà)


เงาะขนสั้น

เงาะขนสั้น • (ngɔ́-kǒn-sân)

/ŋɔʔ˦˥.kʰon˩˩˦.san˥˩/

From เงาะ (ngɔ́, “rambutan”) + ขน (kǒn, “hair”) + สั้น (sân, “short”).


สละ

th-noun

สละ • (sà-là)


สละ

สละ • (sà-là)

Semi-learned borrowing from Malay salak.


สละ

สละ • (sà-là)

a kind of marine fish, Scomberoides commersonnianus.


อัลมอนด์

อัลมอนด์ • (al-mɔ̂n)


หูกวาง

hǔu-gwaang (romanization)
ต้น (classifier)

From หู (hǔu, “ear”) + กวาง (gwaang, “deer”).


พยากรณ์อากาศ

พยากรณ์อากาศ

พยากรณ์อากาศ • (pá-yaa-gɔɔn-aa-gàat)


เครื่องฉายดาว

เครื่องฉายดาว

เครื่องฉายดาว • (krʉ̂ʉang-chǎai-daao)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰaːj˩˩˦.daːw˧/

th:เครื่องฉายดาว


เครื่องฉาย

เครื่องฉาย • (krʉ̂ʉang-chǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰaːj˩˩˦/


ทรงกลมฟ้า

th:ทรงกลมฟ้า


แบบจำลอง

แบบจำลอง • (bɛ̀ɛp-jam-lɔɔng)

/bɛːp̚˨˩.t͡ɕam˧.lɔːŋ˧/


ของไหล

ของไหล • (kɔ̌ɔng-lǎi)

/kʰɔːŋ˩˩˦.laj˩˩˦/

com

ของ (kɔ̌ɔng) + ไหล (lǎi)


ท้าย

th-noun

ท้าย • (táai)


ข้ออักเสบ

ข้ออักเสบ • (kɔ̂ɔ-àk-sèep)

/kʰɔː˥˩.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


เกาต์

เกาต์ • (gáo)

โรค โรค#Thai


นักแสดงพากย์

นักแสดงพากย์ • (nák-sà-dɛɛng-pâak)

/nak̚˦˥.sa˨˩.dɛːŋ˧.pʰaːk̚˥˩/

From นักแสดง (nák-sà-dɛɛng, actor) + แสดง (sà-dɛɛng, “providing voice”).


นักพากย์

Compound of นัก (nák, agent noun prefix) + พากย์ (pâak, “to provide voices or voice-overs”)


ประพฤติ

th-noun

ประพฤติ • (bprà-prʉ́t)

bprà-prʉ́t (romanization)
ประพฤดิ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit प्रवृत्ति (pravṛtti, “conduct, behavior; act, action; news; source, origin; etc”). Cognate with Modern Khmer ប្រព្រឹត្ត (prɑɑprɨt).

cog

Khmer ប្រព្រឹត្ត (prɑɑprɨt)

(archaic, elegant) news, information; source, origin, cause.

conduct, behavior; treatment; act, action, deed.


จิตใจ

Compound of จิต (jìt) + ใจ (jai). Compare Lao ຈິດໃຈ (chit chai).

heart (figurative), mind, feeling, emotion


สามัคคี

From Pali sāmaggī (“concord; communion; meeting”), ultimately from Sanskrit सामग्री (sāmagrī, “collection or assemblage of materials; totality”).


คุณธรรม

คุณ (kun) + ธรรม (tam); cognate with Lao ຄຸນນະທຳ (khun na tham)


นกแก้วนกขุนทอง

th-noun

นกแก้วนกขุนทอง • (nók-gɛ̂ɛo-nók-kǔn-tɔɔng)

/nok̚˦˥.kɛːw˥˩.nok̚˦˥.kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

From นก (nók, “bird, used as a noun-classifying prefix”) + แก้ว (gɛ̂ɛo, “parrot”) + นก (nók, “idem”) + ขุนทอง (kǔn-tɔɔng, “hill myna”); referring to birds that memorise and mimic the speech of humans.

com

(idiomatic, derogatory, sarcastic) person who well memorises and repeats what he has learnt without actually understanding it, just like a talking bird.

(idiomatic, derogatory, sarcastic) education in which students are taught to memorise things without actually understanding them.


เจตนารมย์

เจตนารมณ์ เจตนารมณ์#Thai

misspelling of เจตนารมณ์ (jèet-dtà-naa-rom)


เจตนารมณ์

From เจตนา (jèet-dtà-naa, “will; intention”) + อารมณ์ (aa-rom, “feeling; emotion”).

เจตนารมณ์ของกฎหมาย

(formal) intention; intendment; spirit; will; purpose.


อาหารขยะ

th-noun

อาหารขยะ • (aa-hǎan-kà-yà)

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.kʰa˨˩.jaʔ˨˩/

Calque of English junk food. Same as อาหาร (aa-hǎan) + ขยะ (kà-yà).


หกเหลี่ยม

หกเหลี่ยม • (hòk-lìiam)


เจ็ดเหลี่ยม

เจ็ดเหลี่ยม • (jèt-lìiam)

th:รูปเจ็ดเหลี่ยม


แปดเหลี่ยม

แปดเหลี่ยม • (bpɛ̀ɛt-lìiam)

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

com

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

th:แปดเหลี่ยม


เก้าเหลี่ยม

th-noun

เก้าเหลี่ยม • (gâao-lìiam)

th:เก้าเหลี่ยม


สิบเหลี่ยม

สิบเหลี่ยม • (sìp-lìiam)

th:สิบเหลี่ยม


วิสัญญีแพทย์

วิสัญญีแพทย์ • (wí-sǎn-yii-pɛ̂ɛt)

From วิสัญญี (wí-sǎn-yii) + แพทย์ (pɛ̂ɛt).

com

วิสัญญี (wí-sǎn-yii) + แพทย์ (pɛ̂ɛt)


ดุ้น

th-noun

ดุ้น • (dûn)


ปรินิพพาน

From Pali parinibbāna (literally “going out around; going out totally”), from pari (literally “around”) + nibbāna (literally “going out; cessation”); equivalent to Thai ปริ (bpà-rí) + นิพพาน (níp-paan). Compare Sanskrit परिनिर्वाण (parinirvāṇa). Cognate with Khmer បរិនិព្វាន (baʼrinɨppiən).

bor

(Buddhism) death (of a buddha or arhat).


เชื้อสาย

th-noun

เชื้อสาย • (chʉ́ʉa-sǎai)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.saːj˩˩˦/

com

เชื้อ (chʉ́ʉa) + สาย (sǎai)


คั่วกลิ้ง

th-noun

คั่วกลิ้ง • (kûua-glîng)

From คั่ว (kûua, “to parch; to roast”) + กลิ้ง (glîng, “to roll; to toss”).

com

khua kling: a spicy southern Thai dish made with meat and curry paste.


สะตอ

th-noun

สะตอ • (sà-dtɔɔ)

⇒ English: sator bean

Possibly semi-learned borrowing from Min Nan 臭豆 (chhàu-tō͘, literally “stink bean”).

slbor

stink bean; bitter bean (Parkia speciosa).


สถานะ

th-noun

สถานะ • (sà-tǎa-ná)

sà-tǎa-ná (romanization)
สถาน (alternative)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/


เวชศาสตร์

เวชศาสตร์ • (wêet-chá-sàat)

/weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.saːt̚˨˩/

com

เวช (wêet) + ศาสตร์ (sàat)


อายุรศาสตร์

th-noun

อายุรศาสตร์ • (aa-yú-rá-sàat)

From อายุร + ศาสตร์ (sàat).

com

อายุร + ศาสตร์ (sàat)


อายุรแพทย์

th-noun

อายุรแพทย์ • (aa-yú-rá-pɛ̂ɛt)

/ʔaː˧.ju˦˥.ra˦˥.pʰɛːt̚˥˩/

From อายุร + แพทย์ (pɛ̂ɛt).

com

อายุร + แพทย์ (pɛ̂ɛt)


สรีรวิทยา

สรีร + วิทยา (wít-tá-yaa)

th:สรีรวิทยา


ศัพท์บัญญัติ

th-noun

ศัพท์บัญญัติ

ศัพท์บัญญัติ • (sàp-ban-yàt)

ศัพท์ บัญญัติ (canonical)
sàp-ban-yàt (romanization)

com

ศัพท์ (sàp) + บัญญัติ (ban-yàt)


วิทัศน์

th-noun

วิทัศน์ • (wí-tát)

Phono-semantic matching of English vision.


คณิตกรณ์

th-noun

คณิตกรณ์ • (ká-nít-dtà-gɔɔn)

คณิต + กรณ์; coined by the Royal Institute of Thailand.


สาเหตุ

สาเหตุ • (sǎa-hèet)

/saː˩˩˦.heːt̚˨˩/

From Pali sahetu (“having a cause; together with the cause”), from sa- (“with”) + hetu (“cause”), whence Thai เหตุ (hèet).
Cognate with Khmer សាហេតុ (saahaet), Lao ສາເຫດ (sā hēt).

der

2018, แพทยสภา (Medical Council of Thailand), Doctor Series, ep. 1: ชีวิตกลางคืนของหมอผ่าตัด
ความจริง
แพทย์ที่มีอายุระหว่าง 25-50 ปี
ร้อยละ 90 ที่เสียชีวิตเกิดจากอุบัติเหตุรถยนต์
สาเหตุเพราะ อดนอน จากการทำงานหนักต่อเนื่อง
kwaam-jing
pɛ̂ɛt tîi mii aa-yú rá-wàang · 25-50 · bpii
rɔ́ɔi-lá · 90 · tîi sǐia chii-wít gə̀ət jàak ù-bàt-dtì-hèet rót-yon
sǎa-hèet prɔ́ · òt nɔɔn · jàak gaan tam-ngaan nàk dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang
The truth:
For doctors aged between 25-50 years,
90% of those who lost their lives are from road accidents,
As a consequence of sleep deprivation from continuous hard work.


การคำนวณ

คำนวณ คำนวณ#Thai

abstract noun of คำนวณ (kam-nuuan): calculation.


ส้อมเสียง

th-noun

ส้อมเสียง • (sɔ̂m-sǐiang)

/sɔm˥˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From ส้อม (sɔ̂m, “fork”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”).


ประดาน้ำ

ประดา + น้ำ (náam)


เอกอัครราชทูต

th-noun

เอกอัครราชทูต

เอกอัครราชทูต • (èek-àk-krá-râat-chá-tûut)

/ʔeːk̚˨˩.ʔak̚˨˩.kʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰuːt̚˥˩/

/ʔeːk̚˨˩.ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰuːt̚˥˩/

From เอก (èek, “first, primary”) + อัคร (“excellent, top”) + ราช (râat, “royal”) + ทูต (tûut, “envoy, agent”).

com

เอกอัครราชทูตไทยประจำอังกฤษ

èek-àk-krá-râat-chá-tûut tai bprà-jam ang-grìt


ทำเนียบ

→ Khmer: ទំនៀប (tumniəp)

From extension of เทียบ (tîiap, “to compare”).

ทำเนียบนาม

directory
(literally) list of names; index of names

ทำเนียบผู้ว่าการ

(usually of titles, title holders, etc, somewhat archaic) comparison; comparison table; list; catalogue.

1920, หอพระสมุดวชิรญาณ, “จดหมายเหตุ เรื่อง เซอร์แฮรีออด เจ้าเมืองสิงคโปร์ ไปเฝ้าสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยามในรัชกาลก่อนที่ตำบลหัววานเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. ๑๘๖๘ (ปีมะโรง พ.ศ. ๒๔๑๑)”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๑๙, พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, page 22:

ปลูกพลับพลาแลทำเนียบเปนอันมากสำหรับข้าราชการต่าง ๆ ในราชสำนัก...อาศรัย

bplùuk pláp-plaa lɛɛ tam-nîiap bpen-an-mâak sǎm-ràp kâa-râat-chá-gaan dtàang dtàang nai râat-chá-sǎm-nák ... aa-sǎi

built a lot of halls and houses for various officials from the royal court ... to stay

residence or office (of a high public officer).


ความสามัคคี

ความ- + สามัคคี (sǎa-mák-kii)

สามัคคี สามัคคี#Thai

abstract noun of สามัคคี (sǎa-mák-kii): harmony; unity.


อาสา

/ʔaː˧.saː˩˩˦/

From Pali āsā (“expectation; hope; wish; longing; desire”), from Sanskrit आशा (āśā, “hope; expectation; prospect; etc.”).
Compare Lao ອາສາ (ʼā sā), Burmese အာသာ (asa), Khmer អាសា (ʼaasaa).

cog

Lao ອາສາ (ʼā sā)


กรรมตามสนอง

From กรรม (gam, “karma”) + ตาม (dtaam, “to come after; to go after; to follow; to pursue”) + สนอง (sà-nɔ̌ɔng, “to respond; to return”).

com

(idiomatic) suffering incurred as a result of a previous evil deed; unpleasant impact which one incurs as a result of one's previous bad deed; evil retribution.


กิจกรรม

th-noun

กิจกรรม • (gìt-jà-gam)

From กิจ (gìt) + กรรม (gam). Cognate with Lao ກິດຈະກຳ (kit cha kam), Northern Thai ᨠᩥᨧ᩠ᨧᨠᩢᨾ᩠ᨾ᩺.


ความร่วมมือ

ความร่วมมือ • (kwaam-rûuam-mʉʉ)

com

ความ- + ร่วมมือ (rûuam-mʉʉ)


ความยินดี

แสดงความยินดี


วนอุทยาน

wá-ná-ùt-tá-yaan (romanization)
วโนทยาน (alternative)

From วน (wá-ná, “forest”) + อุทยาน (ùt-tá-yaan, “park; garden”).

forest park: forest reserve open for public visitation.


บุคลิกลักษณะ

th-noun

บุคลิกลักษณะ

บุคลิกลักษณะ • (bùk-ká-lík-gà-lák-sà-nà)

/buk̚˨˩.kʰa˦˥.lik̚˦˥.ka˨˩.lak̚˦˥.sa˨˩.naʔ˨˩/

From บุคลิก (bùk-ká-lík) + ลักษณะ (lák-sà-nà).


ความบริสุทธิ์

th-noun

ความบริสุทธิ์

ความบริสุทธิ์ • (kwaam-bɔɔ-rí-sùt)

From ความ- + บริสุทธิ์ (bɔɔ-rí-sùt).

com

ความ- + บริสุทธิ์ (bɔɔ-rí-sùt)

เสียความบริสุทธิ์


อบายมุข

Learned borrowing from Pali apāyamukha (literally “entrance to ruination; way to/of ruination”), from apāya (“ruination”) + mukha (“mouth; entrance; way”). By surface analysis, อบาย (à-baai) + มุข (múk).

surface analysis

2025 April 4, “แพทย์จุฬาอาวุโส รุ่น 27 แถลงการณ์ คัดค้าน กาสิโน: แหล่งกำเนิดอบายมุข-ประเทศชาติวิบัติ”, in isranews.org:

เป็นแหล่งกำเนิดอบายมุขทุกอย่างตั้งแต่ยาเสพติด โสเภณี การค้ามนุษย์ การฟอกเงิน ธุรกิจสีเทา ฯ ลฯ

bpen lɛ̀ng-gam-nə̀ət à-baai-yá-múk túk yàang dtâng-dtɛ̀ɛ yaa-sèep-dtìt · sǒo-pee-nii · gaan-káa-má-nút · gaan-fɔ̂ɔk-ngən · tú-rá-gìt sǐi tao · lá

being a source of every kind of apāyamukha, from narcotics, prostitution, human trafficking, money laundering, grey business, etc

2025 February 24, “เครือข่ายสงฆ์เตือนรัฐหยุดสร้าง ศก. ด้วยอบายมุข ย้ำไม่เอาทั้งกาสิโน พนันออนไลน์ ขายเหล้าทุกเวลา”, in naewna.com:

krʉʉa-kàai sǒng dtʉʉan rát yùt sâang · sɔ̌ɔ-gɔɔ · dûai à-baai-yá-múk · yám mâi ao táng gaa-sì-noo · pá-nan ɔɔn-laai · kǎai lâo túk wee-laa

The Saṅgha network warns the State to stop building the economy with apāyamukha, insisting [that they will] not accept all of the casinos, online gambling, [and] all-time selling of alcohol.

(elegant) cause of destruction; anything that brings about ruination

(Buddhism) any of the following six behaviours: consumption of alcohol, engagement in nightlife, infatuation with entertainment, participation in gambling, association with the wicked, and laziness


ก๊วน

th-noun

ก๊วน • (gúuan)

(colloquial) gang: group of delinquents, criminals, etc.


เพื่อนร่วมงาน

เพื่อนร่วมงาน

เพื่อนร่วมงาน • (pʉ̂ʉan-rûuam-ngaan)


สัณฑ์

สัณฑ์ • (sǎn)

From Pali saṇḍa (“grove; cluster; multitude”), from Sanskrit षण्ड (ṣaṇḍa, “group of trees or plants; multitude; heap; quantity; collection”).


เด็กอนามัย

th-noun

เด็กอนามัย • (dèk-à-naa-mai)

From เด็ก (dèk, “child”) + อนามัย (à-naa-mai, “sanitation; health”), literally “healthy or hygienic kid”.

com

(neologism, slang, humorous) one who adopts a healthy or hygienic lifestyle, such as a person who goes to bed early, is mysophobic, etc.


คลื่นยักษ์

th-noun

คลื่นยักษ์ • (klʉ̂ʉn-yák)


ความยุติธรรม

From ความ (kwaam) + ยุติธรรม (yút-dtì-tam).

ยุติธรรม ยุติธรรม#Thai


ยักษ์ปักหลั่น

ยักษ์ปักหลั่น • (yák-bpàk-làn)

From ยักษ์ (yák, “yakṣa, a malevolent mythological creature, depicted as having great strength and a very large body; here used as a title”) + ปักหลั่น (bpàk-làn, “the name of a yakṣa in the epic รามเกียรติ์”); after a character in the mentioned epic, being a deity who committed adultery and was then turned into a yakṣa creature and sent down to the Earth to guard a pond as punishment.

af

(idiomatic) person of extraordinarily large stature; person of extraordinary height.


ความพยายาม

From ความ (kwaam) + พยายาม (pá-yaa-yaam).

พยายาม พยายาม#Thai

ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น


กัณฑ์

th-noun

กัณฑ์ • (gan)

From Pali kaṇḍa (“shaft, arrow; portion”).

(elegant, often used of religious texts) chapter; section; division.


เครื่องเล่น

เครื่องเล่น • (krʉ̂ʉang-lên)

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เล่น (lên)


ตลาดหุ้น

th-noun

ตลาดหุ้น • (dtà-làat-hûn)

(colloquial) stock market; stock exchange.


สุจริต

สุจริต • (sùt-jà-rìt)

From Pali sucarita, from su (“good; well”) + carita (“practice; performance; conduct; deed”); or from Sanskrit सुचरित (sucarita), from सु (su, “idem”) + चरित (carita, “idem”); equivalent to Thai สุ (sù) + จริต (jà-rìt).


เกษียร

เกษียร • (gà-sǐian)

กษีร กษีร#Thai

(elegant) Alternative form of กษีร (gà-sǐi-rá-)


กษีระ

กษีระ • (gà-sǐi-rá)

gà-sǐi-rá (romanization)
กระษิร (alternative)
กษีร (alternative)
เกษียร (alternative)
ขษีร (alternative)
ขษีระ (alternative)
เขษียร (alternative)

From Sanskrit क्षीर (kṣīra, “milk”). Cognate with Angkorian Old Khmer kṣīra, kṣira; Modern Khmer ក្សីរ (ksəy); Lao ກະສິຣະ (ka si ra).


กษีร

From Sanskrit क्षीर (kṣīra, “milk”). Cognate with Angkorian Old Khmer kṣīra, kṣira (“milk”); Modern Khmer ក្សីរ (ksəy).

กษีระ กษีระ#Thai

(elegant, chiefly in combination) Alternative form of กษีระ (gà-sǐi-rá)


ชีวิตชีวา

/t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥.t͡ɕʰiː˧.waː˧/

com

ชีวิต (chii-wít) + ชีวา

มีชีวิตชีวา


มายาคติ

From มายา (maa-yaa, “delusion; illusion; deception; fallacy”) + อคติ (à-ká-dtì, “bias; partiality”), or from มายา (maa-yaa, “idem”) + คติ (ká-dtì, “case, affair, matter; belief, idea; model, example, guidance; way, method; etc”).

(formal) myth:
widely held but false belief or idea;

misconception; exaggerated or idealised conception;

(formal) myth:
misrepresentation of truth.


โปรโมชั่น

มีช่วงโปรโมชั่นไหมครับ?


วิโรธ

th-noun

วิโรธ • (wí-rôot)


เปลือกโลก

เปลือกโลก • (bplʉ̀ʉak-lôok)


เปลือกไข่

เปลือกไข่ • (bplʉ̀ʉak-kài)


เจ้าของภาษา

เจ้าของภาษา • (jâo-kɔ̌ɔng-paa-sǎa)

/t͡ɕaw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦.pʰaː˧.saː˩˩˦/

เจ้าของ (jâo-kɔ̌ɔng, “owner”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).


กิโยตีน

th-noun

กิโยตีน • (gì-yoo-dtiin) (classifier หลัง)

gì-yoo-dtiin (romanization)
หลัง (classifier)

From French guillotine, after Joseph-Ignace Guillotin.

2017 April 27, สำนักพิมพ์ยิปซี, “วันนี้ในอดีต: ฝรั่งเศสทดลองใช้กิโยตีนเป็นเครื่องประหารชีวิตครั้งแรก”, in สำนักพิมพ์ยิปซี, กรุงเทพฯ, retrieved 2021-01-15:

นีกอลา ฌัก แปลตีเย โจรปล้นสัญจร ถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนเป็นคนแรกเมื่อวันที่ 25 เมษายน ...ค.ศ.1792

nii-gɔɔ-laa · chák · bpɛl-dtii-yee · joon bplôn sǎn-jɔɔn · tùuk bprà-hǎan-chii-wít dûai gì-yoo-dtiin bpen kon rɛ̂ɛk mʉ̂ʉa wan-tîi · yîi-sìp-hâa · mee-sǎa-yon · ... kɔɔ-sɔ̌ɔ pan jèt-rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng

Nicolas Jacques Pelletier, a highwayman, was the first person to be executed with guillotine on the 25th day of April ... 1792 CE.


ความศรัทธา

ศรัทธา ศรัทธา#Thai


พวกพ้อง

พวกพ้อง • (pûuak-pɔ́ɔng)

/pʰua̯k̚˥˩.pʰɔːŋ˦˥/

one's own group of like-minded people; one's faction, gang, party.


ระเบียบวินัย

ระเบียบวินัย

ระเบียบวินัย • (rá-bìiap-wí-nai)

From ระเบียบ (rá-bìiap) + วินัย (wí-nai).


โชคลาง

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.laːŋ˧/


คำพังเพย

com

คำ (kam) + พังเพย


ความกระตือรือร้น

th-noun

ความกระตือรือร้น

ความกระตือรือร้น • (kwaam-grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón)

From ความ (kwaam) + กระตือรือร้น (grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón).

af

กระตือรือร้น


ความสนุกสนาน

th-noun

ความสนุกสนาน

From ความ (kwaam) + สนุกสนาน (sà-nùk-sà-nǎan).


ยศถาบรรดาศักดิ์

th-noun

ยศถาบรรดาศักดิ์ • (yót-tǎa-ban-daa-sàk)


ความกตัญญูกตเวที

ความกตัญญูกตเวที

From ความ (kwaam) + กตัญญู (gà-dtan-yuu) + กตเวที (gà-dtà-wee-tii).


ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

th-noun

ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ • (kwaam-ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ)

/kʰwaːm˧.ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥.pʰɯa̯˨˩.pʰɛː˨˩/

From ความ (kwaam) + เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ).

af

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

en-ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่-th-noun-iUwdYxqt


สัญชาติ

th-noun

สัญชาติ • (sǎn-châat)

/san˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From Pali sañjāti (“origin”). Cognate with Lao ສັນຊາດ (san sāt), Khmer សញ្ជាតិ (sañciət).

(elegant) birth, nativity; happening, emergence, occurrence.

(elegant) nature; trait; character; characteristic; personality.

(archaic) subjection: the state of being a subject (of a certain country, state, etc).


มนุษย์กบ

มนุษย์กบ • (má-nút-gòp)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + กบ (gòp, “frog”), literally “frogman”; possibly calque of English frogman.


ทรัพยากรธรรมชาติ

th-noun

ทรัพยากรธรรมชาติ • (sáp-pá-yaa-gɔɔn-tam-má-châat)

/sap̚˦˥.pʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.tʰam˧.ma˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ทรัพยากร (sáp-pá-yaa-gɔɔn) + ธรรมชาติ (tam-má-châat).


ทรัพยากร

th-noun

ทรัพยากร • (sáp-pá-yaa-gɔɔn)

com

ทรัพย + อากร (aa-gɔɔn)


ภาษาปะกิด

Corruption of ภาษาอังกฤษ(paa-sǎa ang-grìt).


ไฮเปอร์ลิงก์

th-noun

ไฮเปอร์ลิงก์ • (hai-bpəə-líng)


ความคิดเห็น

ความคิดเห็น • (kwaam-kít-hěn)


โค้ช

โค้ช • (kóot)

(รถ~) coach (a bus that travels for longer distances).


ครุ

From Khmer គ្រុះ (kruh). Cognate with Isan คุ, Lao ຄຸ (khu), Nyaw คุ.


ครุ

ครุ • (ká-rú)

From Pali garu (“heavy, weighty; important; etc”), from Sanskrit गुरु (guru, “idem”).


ครุ

th-noun

ครุ • (ká-rú)

From Pali garu (“teacher”), from Sanskrit गुरु (guru, “idem”), from which Thai คุรุ (kú-rú) and ครู (kruu) are derived.


ครุ

ครุ • (ká-rú)

ครู ครู#Thai

(elegant, often in combination) Synonym of ครู (kruu)


หีบเสียง

หีบเสียง • (hìip-sǐiang)

/hiːp̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/


นายอำเภอ

นายอำเภอ • (naai-am-pəə) (classifier คน)

naai-am-pəə (romanization)
คน (classifier)

From นาย (naai, “chief; lord; master”) + อำเภอ (am-pəə, “district”).

com

(Thailand, government) chief public officer in charge of the administration of a district.


เยาวชน

youth; young people: (law) person aged between 14 and 18 years.


เหตุการณ์

th-noun

เหตุการณ์ • (hèet-gaan)

เหตุ การณ์ (canonical)
hèet-gaan (romanization)

event, incident; circumstances; situation.


ใบรับรอง

ใบรับรอง • (bai-ráp-rɔɔng)


ศีรษะ

ศีรษะ • (sǐi-sà)

sǐi-sà (romanization)
ศรีศระ (alternative archaic dated obsolete)
ศีศะ (alternative archaic dated obsolete)
ศีร์ษะ (alternative)
ศรีษะ (alternative)

/siː˩˩˦.saʔ˨˩/

(formal) head: the upper part of the body.

1785, พระคลัง (หน), พระยา, “เล่ม ๒”, in ราชาธิราช, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ราษฎร์เจริญ, published 1889, page 65:

สายเกาทัณฑ์นั้นกระทบศีรษะแม่มือเจตะสุกรี

sǎai gao-tan nán grà-tóp sǐi-sà mɛ̂ɛ mʉʉ jee-dtà-sù-grii

That bow string hit the thumb of Chetasurki.
(literally) That bow string hit the chief of the hand digits of Chetasukri.

(formal and archaic) head: the upper or chief part of anything.


เกณฑ์

เกณฑ์ • (geen)

geen (romanization)
เกน (alternative obsolete)

From Pre-Angkorian Old Khmer កេន៑ (*ken, “to levy, conscript, impress, recruit”), whence Modern Khmer កែន (kaen) ~ កេណ្ឌ (keendɔɔ, “to draft, to mobilise; requisition, commandeer, levy, muster”), which is augmented as កំណែន (kɑmnaen, “mobilization; reinforcement, recruiting; requisitioning; levy”).
Further etymology remains unclear despite the Indic spelling; perhaps ultimately a corruption of Pali kaṇḍa (“portion; chapter; section”), from Sanskrit काण्ड (kāṇḍa, “section; part; branch; division; etc.”). Cognate with Lao ເກນ (kēn).

der

อยู่ในเกณฑ์ที่จะถูกรางวัล

to have the possibility to win a prize / to be likely to win a prize.
(literally) to be in the criterion for winning a prize.


ประเทศชาติ

th-noun

ประเทศชาติ • (bprà-têet-châat)

/pra˨˩.tʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


บ้านเกิดเมืองนอน

บ้านเกิดเมืองนอน • (bâan-gə̀ət-mʉʉang-nɔɔn)

/baːn˥˩.kɤːt̚˨˩.mɯa̯ŋ˧.nɔːn˧/

From บ้าน (bâan, “house; home”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”) + เมือง (mʉʉang, “city; nation”) + นอน (nɔɔn, “to sleep; to lie down”).

com

(idiomatic) homeland; motherland; native country.


คะตะคะนะ

th-noun

คะตะคะนะ • (ká-dtà-ká-ná)


ไข่ข้าว

ไข่ข้าว • (kài-kâao)


อาจารย์ใหญ่

อาจารย์ใหญ่ • (aa-jaan-yài)

From อาจารย์ (aa-jaan, “teacher; instructor”) + ใหญ่ (yài, “great; grand”).

com

cadaver: body donated to facilitate medical students' study of anatomy.


คอร์ด

th-noun

คอร์ด • (kɔ̀ɔt)


รูปตัด

รูปตัด • (rûup-dtàt)


รูปด้าน

รูปด้าน • (rûup-dâan)


ฉลาก

From Khmer ឆ្លាក (chlaak, “label; ticket; lottery ticket; etc”), a modified form of Khmer ស្លាក (slaak), from which Thai สลาก (sà-làak) is derived.

bor

/t͡ɕʰa˨˩.laːk̚˨˩/

สลาก สลาก#Thai


แผนก

th-noun

แผนก • (pà-nɛ̀ɛk)

/pʰa˨˩.nɛːk̚˨˩/


อุบาย

อุบาย • (ù-baai)

Borrowed from Sanskrit उपाय (upāya, “...”), Pali อุบาย.


ฝรั่งขี้นก

ฝรั่งขี้นก • (fà-ràng-kîi-nók)

From ฝรั่ง (fà-ràng, “guava; Westerner”) + ขี้นก (“bird droppings; bird shit”); a play on the dual meaning of ฝรั่ง (fà-ràng).

com

(figurative) Thai person who puts on airs as if he/she is a Westerner; Thai banana; fake Westerner.

(figurative) stingy or low-class farang.


บาทหลวง

bàat-lǔuang (romanization)
บาดหลวง (alternative obsolete)

/baːt̚˨˩.lua̯ŋ˩˩˦/

Semi-learned borrowing from Portuguese padre (“priest”) + หลวง (lǔuang, “great; chief”).


โรมันคาทอลิก

th-noun

โรมันคาทอลิก

th:โรมันคาทอลิก


คริสตัง

Semi-learned borrowing from Portuguese cristão. Doublet of คริสเตียน (krít-sà-dtiian, “a Christian”).


คริสตจักร

th-noun

คริสตจักร • (krít-dtà-jàk)

From คริสต + จักร (jàk).

com

คริสต + จักร (jàk)


ปรีชา

bprii-chaa (romanization)
ปรีชญา (alternative)

From Sanskrit परिज्ञा (parijñā, “thorough knowledge; full understanding”); possibly via Khmer ប្រីជា (prəyciə). Compare Pali pariññā, from which Thai ปริญญา (bpà-rin-yaa) is derived.

bor

(elegant) thorough knowledge; full understanding; complete awareness; omniscience; cleverness; sagacity.


วิสัย

th-noun

วิสัย • (wí-sǎi)

wí-sǎi (romanization)
วิสย (alternative)
พิสัย (alternative)

From Pali visaya (“region, domain; scope, purview; subject, theme; etc”). Cognate with Modern Khmer វិស័យ (visay); Lao ວິໄສ (wi sai). Compare Sanskrit विषय (viṣaya), from which Old Khmer viṣaya, viṣaiya, visaiya (“territory; region; domain; area”) were derived.

der

(archaic) territory; region; domain; area.

nature; character; characteristic; disposition.


คุณสมบัติ

th-noun

คุณสมบัติ • (kun-ná-sǒm-bàt)

property; quality; characteristic; attribute; qualification.


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


โรคระบาด

th-noun

โรคระบาด • (rôok-rá-bàat)


นิรันดร

นิรันดร • (ní-ran-dɔɔn)

ní-ran-dɔɔn (romanization)
นิรันตร (alternative)
นิรันดร์ (alternative)

From Pali nirantara, from Sanskrit निरन्तर (nirantara, literally “without interval; without (that which is) between”), from निर (nira, “without”) + अन्तर (antara, “interval; gap; (that which is) between; etc”); equivalent to Thai นิร (ní-rá) + อันดร. Cognate with Lao ນິຣັນດອນ (ni ran dǭn).

com

นิร (ní-rá) + อันดร


ลูกเสือลูกตะเข้

th-noun

ลูกเสือลูกตะเข้ • (lûuk-sʉ̌ʉa-lûuk-dtà-kêe)

/luːk̚˥˩.sɯa̯˩˩˦.luːk̚˥˩.ta˨˩.kʰeː˥˩/

From ลูก (lûuk, “child: offspring, issue”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”) + ลูก (lûuk, “idem”) + ตะเข้ (“crocodylian”).

com

(idiomatic) child or descendant of an evil, malicious, or dangerous person.

(idiomatic) another person's child or descendant adopted by someone and later betraying or harming that one.


ถาวรวัตถุ

th-noun

ถาวรวัตถุ • (tǎa-wɔɔ-rá-wát-tù)

/tʰaː˩˩˦.wɔː˧.ra˦˥.wat̚˦˥.tʰuʔ˨˩/

/tʰaː˩˩˦.wɔːn˧.wat̚˦˥.tʰuʔ˨˩/

com

ถาวร (tǎa-wɔɔn) + วัตถุ (wát-tù)

permanent structure such as temple, church, fortress, castle, palace.


สัมภเวสี

From Pali sambhavesī (literally “birth seeker”), from sambhava (“birth”) + isī (“seeker”); equivalent to Thai สัมภว + อิสี.

com

สัมภว + อิสี

(Hinduism) the ghost of a dead person that is seeking a way to be reborn as a living creature.

(Buddhism) creature that is to be born, such as embryo, child in its mother's womb, etc; creature that is still in the cycle of rebirth because it has not yet attained nirvana; living creature in general.

(slang, derogatory) person who has nothing to do other than causing annoyance, disturbance, or trouble to another.


รักสามเส้า

th-noun

รักสามเส้า • (rák-sǎam-sâo)

From รัก (rák) + สามเส้า.

com

รัก (rák) + สามเส้า


เวรมณี

(elegant, chiefly religion) abstinence; refrain; avoidance; forbearance.


อีแอบ

th-noun

อีแอบ • (ii-ɛ̀ɛp)

/ʔiː˧.ʔɛːp̚˨˩/

com

อี (ii) + แอบ (ɛ̀ɛp)

(colloquial) one who is in the closet; gay.


ตะโก้

th-noun

ตะโก้ • (dtà-gôo)

Semi-learned borrowing from Malay tako, as in kuih tako, the name for the dessert.

ขนม ขนม#Thai

(ขนม~) Thai pudding with coconut topping: a traditional dessert made from flour, sugar, coconut milk and other flavouring ingredients such as corn or taro.


ตะโก้

ตะโก้ • (dtà-gôo)

(ลม~) oceanic wind that blows from the northwest to the southeast direction during the late rainy season; northwest-to-southeast monsoon.


มวลมหาประชาชน

/mua̯n˧.ma˦˥.haː˩˩˦.pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰon˧/

From มวล (muuan, “mass”) + มหา (má-hǎa, “great”) + ประชาชน (bprà-chaa-chon, “people”); first used by the anti-government protesters in 2013 to allege that they themselves consisted of a large number of people.

com

(slang, now often sarcastic or humorous) large number of people; large crowd.


วิสูตร

th-noun

วิสูตร • (wí-sùut)

พระ พระ#Thai

(elegant, royal) (พระ~) curtain; blind; veil; net; screen.


มารยาท

maa-rá-yâat (romanization)
มรรยาท (alternative)
มริยาท (alternative)

Borrowed from Sanskrit मर्यादा (maryādā) or Pali mariyāda. Compare with Lao ມາລະຍາດ (mā la nyāt).


โครงเรื่อง

โครงเรื่อง • (kroong-rʉ̂ʉang)

/kʰroːŋ˧.rɯa̯ŋ˥˩/


กระจาด

กระจาด • (grà-jàat) (classifier ลูก or ใบ)

grà-jàat (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)

widemouthed short round handleless basket.


นฤบดี

นฤบดี • (ná-rʉ́-bɔɔ-dii)

ná-rʉ́-bɔɔ-dii (romanization)
นรบดี (alternative)

From Sanskrit नृपति (nṛpati). Same as นฤ (“man, human; mankind, humankind”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief; lord; master”).

com

17th century, อนิรุทธคำฉันท์ พร้อมด้วยบันทึกสอบทานและหมายเหตุ, 4th edition, กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, published 1979:

คดีนี้บดี นฤบดีบิดาปราม

ká-dii níi bɔɔ dii · ná-rʉ́-bɔɔ-dii bì-daa bpraam

"Ill is this matter!", warned the king her father.

(figurative, elegant) monarch; sovereign.


สภาบดี

sà-paa-bɔɔ-dii (romanization)
สุภาบดี (alternative archaic dated obsolete)
สูภาบดี (alternative archaic dated obsolete)
สุภาวดี (alternative archaic dated obsolete)

Learned borrowing from Sanskrit सभापति (sabhāpati, literally “chief of assembly”), from सभा (sabhā, “assembly”) + पति (pati, “chief”). By surface analysis, สภา (sà-paa) + บดี (bɔɔ-dii).
Cognate with Bengali সভাপতি (śobhapoti); Burmese သဘာပတိ (sa.bhapa.ti., “chairperson; president”); Hindi सभापति (sabhāpti); Old Khmer sabhāpati (“chief of a court of law; chief judge”); Modern Khmer សភាបតី (sɑɑphiəptəy).

cog

(elegant, archaic) chief of a court of law; chief judge


บดี

bɔɔ-dii (romanization)
บดิ (alternative)
ปดิ (alternative)
ปติ (alternative)

From Pali pati (“chief, lord, master, leader, commander; husband”) or Sanskrit पति (pati, “idem”); probably via Old Khmer patī, pati (“chief, lord, master; owner, possessor; husband”). Cognate with Modern Khmer បតិ (bɑɑbɑteʼ).

bor

(elegant) chief; lord; master; leader; ruler; commander.


คณะบดี

th-noun

คณะบดี • (ká-ná-bɔɔ-dii)

คณบดี คณบดี#Thai


กุลบดี

From Sanskrit कुलपति (kulapati, “chief of a family”), from कुल (kula, “family”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai กุล (gun) + บดี (bɔɔ-dii). Cognate with Old Khmer kulapatī, kulapatiy, kulapati (“master of a religious community”).

bor

(elegant) leader of a family or household.


นิศาบดี

th-noun

นิศาบดี • (ní-sǎa-bɔɔ-dii)

From Sanskrit निशापति (niśāpati, literally “lord of dream; chief of the night”), from निशा (niśā, “dream; night”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai นิศา + บดี (bɔɔ-dii).

com

นิศา + บดี (bɔɔ-dii)

(elegant) night; dark hour; dark; darkness.


ธนบดี

From Sanskrit धनपति (dhanapati, literally “lord of money; lord of wealth”), from धन (dhana, “money; wealth”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai ธน (ton, “money; wealth”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief, lord, master; owner, possessor”).

com

(elegant) rich person; wealthy person; capitalist; proprietor.


ถบดี

tà-bɔɔ-dii (romanization)
สถบดี (alternative)

From Pali thapati (literally “master of building”), from tha (“building; establishing”) + pati (“chief; lord; master”); equivalent to Thai ถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

bor

(elegant) architect; carpenter; builder; construction worker.


สถบดี

From Sanskrit स्थपति (sthapati, literally “master of building”), from स्थ (stha, “building; establishing”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai สถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

ถบดี ถบดี#Thai

(elegant) Alternative form of ถบดี (tà-bɔɔ-dii)


สถาปนิก

th-noun

สถาปนิก • (sà-tǎa-bpà-ník) (classifier คน)

sà-tǎa-bpà-ník (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit स्थापनिक (sthāpanika, “establisher; builder; constructor; creator; etc”).


ถ้ำมอง

th-noun

ถ้ำมอง • (tâm-mɔɔng)

/tʰam˥˩.mɔːŋ˧/

From ถ้ำ (tâm, “cave”) + มอง (mɔɔng, “to watch; to look; to see”).


ม้านั่ง

th-noun

ม้านั่ง • (máa-nâng)


เฟอร์

เฟอร์ • (fəə)


รัตน์

รัตน์ • (rát)

รัตนะ รัตนะ#Thai


ยัติภังค์

ยัติภังค์ • (yát-dtì-pang)


จักรวรรดิ

จักรวรรดิ • (jàk-grà-wàt)

From Old Khmer ចក្រពត៌្តិ (cakrabartti, “universal monarch”), ultimately from Sanskrit चक्रवर्तिन् (cakravartin, “wheel-tuner; world-ruler”). Compare Pali cakkavatti. Doublet of จักรพรรดิ (jàk-grà-pát).


ใบเลี้ยง

bai-líiang (romanization)
ใบ (classifier)


พืชใบเลี้ยงเดี่ยว

th-noun

พืชใบเลี้ยงเดี่ยว

พืชใบเลี้ยงเดี่ยว • (pʉ̂ʉt-bai-líiang-dìao)

th:พืชใบเลี้ยงเดี่ยว


พืชใบเลี้ยงคู่

พืชใบเลี้ยงคู่

พืชใบเลี้ยงคู่ • (pʉ̂ʉt-bai-líiang-kûu)

/pʰɯːt̚˥˩.baj˧.lia̯ŋ˦˥.kʰuː˥˩/

th:พืชใบเลี้ยงคู่


คอนกรีต

คอนกรีต • (kɔn-grìit)


สงสาร

sǒng-sǎan (romanization)
สังสาร (alternative)

/soŋ˩˩˦.saːn˩˩˦/

From Pali saṃsāra (“faring on; transmigration”), from Sanskrit संसार (saṃsāra, “idem”); possibly via Angkorian Old Khmer saṅsāra. Cognate with Modern Khmer សង្សារ (sɑɑsɑngsaa); Lao ສົງສານ (song sān), Lü ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ (ṡungṡaan).

cog

Lü ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ (ṡungṡaan)

(religion) saṃsāra: cycle of death and rebirth.

(elegant, poetic) world; earth; realm; land; region.


การเคลื่อนไหว

th-noun

การเคลื่อนไหว

การเคลื่อนไหว • (gaan-klʉ̂ʉan-wǎi)

เคลื่อนไหว เคลื่อนไหว#Thai

abstract noun of เคลื่อนไหว (klʉ̂ʉan-wǎi): movement; motion


เดท

เดท • (dèet)

ออกเดท

เดทแรก

date: a romantic meeting or outing with a lover or potential lover.


จักรพรรดินี

จักรพรรดินี • (jàk-grà-pát-dì-nii)


นมผึ้ง

นมผึ้ง • (nom-pʉ̂ng)


ผึ้งราชินี

/pʰɯŋ˥˩.raː˧.t͡ɕʰi˦˥.niː˧/

th:ผึ้งราชินี


น้ำกระด้าง

น้ำกระด้าง • (náam-grà-dâang)

Calque of English hard water. Same as น้ำ (náam) + กระด้าง (grà-dâang).


ความคิดสร้างสรรค์

ความคิดสร้างสรรค์ • (kwaam-kít-sâang-sǎn)

From ความคิด (kwaam-kít, “thought; idea”) + สร้างสรรค์ (sâang-sǎn, “creative”).


ประสิทธิภาพ

th-noun

ประสิทธิภาพ • (bprà-sìt-tí-pâap)


ประสิทธิผล

ประสิทธิผล • (bprà-sìt-tí-pǒn)


หย่านม

th-verb

หย่านม • (yàa-nom) (abstract noun การหย่านม)

yàa-nom (romanization)
การหย่านม (abstract-noun)

From หย่า (yàa, “to discontinue”) + นม (nom, “milk”).


ภูบดี

From Sanskrit भूपति (bhūpati), from भू (bhū, “land; earth”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai ภู (puu) + บดี (bɔɔ-dii).


มหิบดี

th-noun

มหิบดี • (má-hì-bɔɔ-dii)

From Sanskrit महीपति (mahīpati), from मही (mahī, “land; earth”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai มหิ + บดี (bɔɔ-dii).

com

มหิ + บดี (bɔɔ-dii)


ศิวะ

th-noun

ศิวะ • (sì-wá)

sì-wá (romanization)
สิวะ (alternative archaic dated obsolete)
ศิว (alternative)
ศิพ (alternative)

From Sanskrit शिव (śiva, literally “auspicious, propitious; benevolent, gracious; etc”); probably via Old Khmer śiva (“the god Śiva”).

bor

(zoology) (นก~) the bird Minla of the family Leiothrichidae.


คหบดี

ká-hà-bɔɔ-dii (romanization)
คฤหบดี (alternative)

From Pali gahapati (literally “house chief”), from gaha (“house”) + pati (“chief; lord; master”); equivalent to Thai คห + บดี (bɔɔ-dii).


คฤหบดี

th-noun

คฤหบดี • (ká-rʉ́-hà-bɔɔ-dii)

From Sanskrit गृहपति (gṛhapati, literally “house chief”), from गृह (gṛha, “house”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai คฤห (krʉ́) + บดี (bɔɔ-dii).

bor

คหบดี คหบดี#Thai

Alternative form of คหบดี (ká-hà-bɔɔ-dii)


ศิริ

th-noun

ศิริ • (sì-rì)


วิเสท

Uncertain. Compare Modern Khmer វិសេស (visaeh), ពិសេស (pisaeh), ពិសែស (pisaeh, “(royal) cook or chef”).


ตารางธาตุ

th:ตารางธาตุ


สัตววิทยา

สัตว (sàt-dtà-wá-, “animal”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”).

com

th:สัตววิทยา


วาระซ่อนเร้น

th-noun

วาระซ่อนเร้น • (waa-rá-sɔ̂ɔn-rén)

From วาระ (waa-rá, “agenda”) + ซ่อนเร้น (“to hide”); calque of English hidden agenda.


วาระ

From Pali vāra (“day (of the week); time, moment, occasion; etc”), from Sanskrit वार (vāra, “idem”); probably via Old Khmer °vāra, vāra, vār (“idem”). Cognate Modern Khmer វារៈ (viərĕəʼ), ពារ (piə).

bor

2022 August 11, iLaw, “วาระนายกฯ 8 ปี ของ พล.อ. ประยุทธ์ บทพิสูจน์รัฐธรรมนูญปราบโกง”, in iLaw, iLaw, retrieved 2022-08-18:

การตีความของศาลรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับวาระนายกฯ8 ปี

gaan-dtii-kwaam kɔ̌ɔng sǎan-rát-tà-tam-má-nuun gìao-gàp waa-rá naa-yók bpɛ̀ɛt · bpii

The interpretation by the Constitutional Court as to the 8-year term of the Prime Minister


วาร

วาระ วาระ#Thai


บริบท

th-noun

บริบท • (bɔɔ-rí-bòt)


การสื่อสาร

การสื่อสาร • (gaan-sʉ̀ʉ-sǎan)

com

การ (gaan) + สื่อสาร (sʉ̀ʉ-sǎan)

สื่อสาร สื่อสาร#Thai

abstract noun of สื่อสาร (sʉ̀ʉ-sǎan): communication.