สุขุม

th-adj

สุขุม • (sù-kǔm) (abstract noun ความสุขุม)

sù-kǔm (romanization)
ความสุขุม (abstract-noun)

Borrowed from Pali sukhuma (“deep, profound; delicate, fine; keen”).

bor

(of wisdom, intelligence, etc) deep, profound; delicate, fine.

careful; cautious; discreet; judicious; prudent.


เยือกเย็น

th-adj

เยือกเย็น • (yʉ̂ʉak-yen) (abstract noun ความเยือกเย็น)

yʉ̂ʉak-yen (romanization)
ความเยือกเย็น (abstract-noun)

เยือก (yʉ̂ʉak, “chilling; shivering”) + เย็น (yen, “cold; cool”).

com

(of temperature, weather, etc) frigid; gelid; glacial.

(of attitude, behaviour, characteristic, manner, etc) calm; cool; composed; serene.

behaviour; characteristic; etc; behaviour; characteristic; etc


เย็นชา

th-adj

เย็นชา • (yen-chaa) (abstract noun ความเย็นชา)

yen-chaa (romanization)
ความเย็นชา (abstract-noun)

เย็น (yen, “cold; cool”) + ชา (chaa, “numb”).

com

(of attitude, behaviour, characteristic, manner, etc) cold; heartless, inconsiderate, merciless; apathetic, indifferent.


เฉียบ

th-adj

เฉียบ • (chìiap) (abstract noun ความเฉียบ)

chìiap (romanization)
ความเฉียบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯p̚˨˩/

(slang, used to describe a remark, satire, etc) sharp; keen; biting; piercing.


เกรียงไกร

เกรียงไกร • (griiang-grai) (abstract noun ความเกรียงไกร)

griiang-grai (romanization)
ความเกรียงไกร (abstract-noun)

เกรียง (griiang, “great”) + ไกร (grai, “great”).

com

Job 26:14, HCSB:
ใครจะเข้าใจถึงฤทธิ์กัมปนาทอันเกรียงไกรของพระองค์ได้
krai jà kâo-jai tʉ̌ng rít gam-bpà-nâat an griiang-grai kɔ̌ɔng prá-ong dâai
Who can understand His mighty thunder?

1 Chronicles 17:24, KJV:
ขอพระนามของพระองค์สถาปนาไว้และเกรียงไกรอยู่เป็นนิตย์
kɔ̌ɔ prá-naam kɔ̌ɔng prá-ong sà-tǎa-bpà-naa wái lɛ́ griiang-grai yùu bpen-nít
Let it even be established, that thy name may be magnified for ever,

(elegant) great; mighty; potent; powerful.


เกริก

th-adj

เกริก • (grə̀ək) (abstract noun ความเกริก)

grə̀ək (romanization)
ความเกริก (abstract-noun)

(elegant) resounding; ringing; roaring; thundering.


สถุล

สถุล • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุล)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุล (abstract-noun)

From Sanskrit स्थूल (sthūla, “bulky; fat; obese; thick”).

bor

(derogatory, very offensive) bad; base; low; crude; coarse; gross; vulgar; common; inferior.


สถุน

th-adj

สถุน • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุน)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุน (abstract-noun)

สถุล สถุล#Thai


เกรี้ยวกราด

เกรี้ยวกราด • (grîao-gràat) (abstract noun ความเกรี้ยวกราด)

grîao-gràat (romanization)
ความเกรี้ยวกราด (abstract-noun)

เกรี้ยว (grîao, “fuming; furious”) + กราด (gràat, “in all directions; sweepingly; indiscriminately”).

com

livid; furiously angry; madly angry; wildly enraged; driven crazy; frenzied.


คงเส้นคงวา

th-adj

คงเส้นคงวา • (kong-sên-kong-waa) (abstract noun ความคงเส้นคงวา)

kong-sên-kong-waa (romanization)
ความคงเส้นคงวา (abstract-noun)

From คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + เส้น (sên, “rope, a traditional unit of length”) + คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + วา (waa, “fathom, a traditional unit of length”).

com

(idiomatic) constant: consistent, invariable; unswerving, unwavering.


ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก

th-adj

ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก • (dtɔ̀ɔ-nâa-má-pláp-láp-lǎng-dtà-goo)

/tɔː˨˩.naː˥˩.ma˦˥.pʰlap̚˦˥.lap̚˦˥.laŋ˩˩˦.ta˨˩.koː˧/

From ต่อหน้า (“in (someone's) presence”) + มะพลับ (“persimmon”) + ลับหลัง (láp-lǎng, “in (someone's) absence”) + ตะโก (dtà-goo, “ebony”).

com

(idiomatic) hypocritical; insincere; pretentious; two-faced.

en-ต่อหน้ามะพลับ_ลับหลังตะโก-th-adj-lUh6Jlcf


ขรุขระ

th-adj

ขรุขระ • (krù-krà) (abstract noun ความขรุขระ)

krù-krà (romanization)
ความขรุขระ (abstract-noun)

ถนนขรุขระ


สุภาพ

สุภาพ • (sù-pâap) (abstract noun ความสุภาพ)

sù-pâap (romanization)
ความสุภาพ (abstract-noun)


หรูหรา

หรูหรา • (rǔu-rǎa) (abstract noun ความหรูหรา)

rǔu-rǎa (romanization)
ความหรูหรา (abstract-noun)

/ruː˩˩˦.raː˩˩˦/

Compare Min Nan 豪華 /豪华 (hô-hôa / hâu-hôa / hô-hoa) with similar reading.


แจ๋ว

jɛ̌o (romanization)
ความแจ๋ว (abstract-noun)


สะสวย

th-adj

สะสวย • (sà-sǔai) (abstract noun ความสะสวย)

sà-sǔai (romanization)
ความสะสวย (abstract-noun)

From reduced reduplication of สวย (sǔai).


สง่า

สง่า • (sà-ngàa) (abstract noun ความสง่า)

sà-ngàa (romanization)
ความสง่า (abstract-noun)

/sa˨˩.ŋaː˨˩/


โอ่อ่า

โอ่อ่า • (òo-àa) (abstract noun ความโอ่อ่า)

òo-àa (romanization)
ความโอ่อ่า (abstract-noun)

/ʔoː˨˩.ʔaː˨˩/


สมบูรณ์

สมบูรณ์ • (sǒm-buun) (abstract noun ความสมบูรณ์)

sǒm-buun (romanization)
ความสมบูรณ์ (abstract-noun)

Borrowed from Sanskrit सम्पूरण (sampūraṇa, literally “filling the stomach”); perhaps via Old Khmer saṃpūrṇa, saṃpūrṇna, saṃmpūrṇna, sampūra, saṃpūṇna, saṃpur (“complete, full; abundant, plentiful; etc”); equal to Thai สม (sǒm) + บูรณ์. Cognate with Lao ສົມບູນ (som būn), Northern Thai ᩈᩫᨾ᩠ᨷᩪᩁ᩠ᨱ᩺, Modern Khmer សម្បូណ៌ (sâម្បូណ៌), សម្បូរ (sɑmbou).

com

สม (sǒm) + บูรณ์

cog

Khmer សម្បូណ៌ (sâម្បូណ៌)

complete; entire; full; whole; total; thorough; lacking nothing; missing nothing.

perfect; excellent; flawless; defectless.

healthy; athletic; hearty; of good health; doing well; fit; strong; robust.


สมบูรณ

สมบูรณ์ สมบูรณ์#Thai

(chiefly in compounds) Alternative form of สมบูรณ์ (sǒm-buun)


บริบูรณ์

th-adj

บริบูรณ์ • (bɔɔ-rí-buun) (abstract noun ความบริบูรณ์)

bɔɔ-rí-buun (romanization)
ความบริบูรณ์ (abstract-noun)
บริบวรณ์ (alternative)

From Sanskrit परिपूरण (paripūraṇa, “accomplishing; perfecting; rendering complete”), from परि (pari, “about; around”) + पूरण (pūraṇa, “completing; filling; fulfilling”); possibly via Old Khmer *paripūrṇa, paripūrṇna, paripūra, parihaʼapanā, parapurṇa, parapūrna, parapūra, parapū, pararpū (“complete; entire; full; whole; perfect; etc”); equivalent to Thai บริ (brì) + บูรณ์. Cognate with Modern Khmer បរិបូណ៌ (bârĭបូណ៌), បរិបូរ (bɑɑrebou).

com

บริ (brì) + บูรณ์

cog

Khmer បរិបូណ៌ (bârĭបូណ៌)

2017 April 7, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-04-28:

สัญญานี้ย่อมบริบูรณ์ต่อเมื่อส่งมอบทรัพย์สินที่ยืม

sǎn-yaa níi yɔ̂m bɔɔ-rí-buun dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa sòng-mɔ̂ɔp sáp-sǐn tîi yʉʉm

This contract is complete only upon delivery of the property borrowed.

มาตรา ๑๒๙๙ ภายในบังคับแห่งบทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น ท่านว่า การได้มาโดยนิติกรรมซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์นั้นไม่บริบูรณ์ เว้นแต่นิติกรรมจะได้ทำเป็นหนังสือและได้จดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่

mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi gâao-sìp gâao · paai-nai bang-káp hɛ̀ng bòt-ban-yàt nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉ̌ʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn · tâan wâa · gaan-dâi-maa dooi ní-dtì-gam sʉ̂ng à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp rʉ̌ʉ sáp-pá-yá-sìt an gìao-gàp à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp nán mâi bɔɔ-rí-buun · wén-dtɛ̀ɛ ní-dtì-gam jà dâai tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ lɛ́ dâai jòt-tá-biian gaan-dâi-maa gàp pá-nák-ngaan-jâao-nâa-tîi

Section 1299 Subject to the provisions of the present Code or other law, it is prescribed that the acquisition of immovable property or a real right concerning immovable property through a juristic act is not complete, unless the juristic act has been done in writing and the acquisition has been registered by a competent authority.

มาตรา ๑๖๔๔ ผู้สืบสันดานจะรับมรดกแทนที่ได้ต่อเมื่อมีสิทธิบริบูรณ์ในการรับมรดก

mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi sìi-sìp sìi · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan jà ráp mɔɔ-rá-dòk tɛɛn-tîi dâai dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa mii sìt-tí bɔɔ-rí-buun nai gaan-ráp mɔɔ-rá-dòk

Section 1644 A descendant shall be able to receive an inheritance through substitution only when he has a complete right to receive the inheritance.

(chiefly law) complete; perfect; excellent; flawless; defectless.


เส้นใหญ่

th-adj

เส้นใหญ่ • (sêen-yài)

เส้น (sên, “line, thread; (slang) connections: influential acquaintances”) + ใหญ่ (yài, “big; large”).

com

(slang) having a lot of connections or powerful connections.


ด่าง

dàang (romanization)
ความด่าง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓlaːŋᴮ (“white-spotted”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ດ່າງ (dāng), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndangq.


ไส้แห้ง

th-adj

ไส้แห้ง • (sâi-hɛ̂ɛng) (abstract noun ความไส้แห้ง)

sâi-hɛ̂ɛng (romanization)
ความไส้แห้ง (abstract-noun)

/saj˥˩.hɛːŋ˥˩/

ไส้ (sâi, “intestine”) + แห้ง (hɛ̂ɛng, “to dry”); literally "dried intestine".

com

(slang, often derogatory) living a hungry life due to poverty or insufficient income, for example; poor or impoverished to the extent of being unable to afford food or satisfy one's hunger.


กลับตาลปัตร

th-adj

กลับตาลปัตร • (glàp-dtaa-lá-bpàt) (abstract noun ความกลับตาลปัตร)

glàp-dtaa-lá-bpàt (romanization)
ความกลับตาลปัตร (abstract-noun)

กลับ (glàp, “to return; to reverse; to turn (back, upside down, inside out, etc)”) + ตาลปัตร (dtaa-lá-bpàt, “talipot fan (of a Buddhist monk)”); literally "to turn a talipot fan".

com

2011, เซอาร่า & Magician's Doll, Double Extra ผูกขาดรักอันตรายร้ายเกินห้ามใจ, บงกช พับลิชชิ่ง, →ISBN, page 89:
เขากำลังเอามีดจี้ไปตรงคอหอยของนายฟากอท ทว่า เหตุการณ์กลับตาลปัตรเมื่อจู่ ๆ นายรีไรท์ร้องเสียงหลงและทิ้งมีดลงกับพื้น
kǎo gam-lang ao mîit jîi bpai dtrong kɔɔ-hɔ̌i kɔ̌ɔng naai faa-gɔ́t · tá-wâa · hèet-gaan glàp-dtaa-lá-bpàt mʉ̂ʉa jùu jùu naai rii-rái rɔ́ɔng sǐiang-lǒng lɛ́ tíng mîit long gàp pʉ́ʉn
He was pointing the knife at Mr Fagot's throat. But the situation was reversed when Mr Rewrite made a shrill cry and threw the knife down on the floor all of a sudden.

2014, คีตะธารา, เพลิงภุมริน, eReader (Thailand), page 285:
เจ้าหน้าที่ตำรวจก็เข้ามาตรวจค้นดูร่องรอยแต่ก็ไม่พบอะไรเลย ใครจะไปรู้ว่าเรื่องราวมันจะกลับตาลปัตร
jâao-nâa-tîi dtam-rùuat gɔ̂ kâo maa dtrùuat-kón duu rɔ̂ng-rɔɔi dtɛ̀ɛ gɔ̂ mâi póp à-rai ləəi · krai jà bpai rúu wâa rʉ̂ʉang-raao man jà glàp-dtaa-lá-bpàt
Police officers came to look for the traces but did not find anything at all. Who could ever know that the matter would become topsy-turvy?

2015, อัญญาณี, บ่วงแค้นแสนหวาน, eReader (Thailand), page 301:
นางตกใจจนเป็นลม ไม่คิดว่าเหตุการณ์มันจะกลับตาลปัตรเช่นนี้
naang dtòk-jai jon bpen-lom · mâi kít wâa hèet-gaan man jà glàp-dtaa-lá-bpàt chên-níi
She fainted because of the shock, for she never thought that the incident would turn this topsy-turvy.

2016, พิณแห่งรัก, โซ่รักวิวาห์ร้อน ภาคต่อ โซ่รักลีลาหวาน, eReader (Thailand), page 32:
เขาปฏิเสธตัวเองมาโดยตลอดเพราะตอนนั้นนำพาเป็นชาย แล้วเวลานี้อยู่ ๆ ทุกอย่างก็กลับตาลปัตร คงต้องให้เวลาตัวเองคิดทบทวนความรู้สึกเสียใหม่
kǎo bpà-dtì-sèet dtuua-eeng maa dooi dtà-lɔ̀ɔt prɔ́ dtɔɔn-nán nam-paa bpen chaai · lɛ́ɛo wlao-níi yùu yùu túk-yàang gɔ̂ glàp-dtaa-lá-bpàt · kong dtɔ̂ng hâi wee-laa dtuua-eeng kít tóp-tuuan kwaam-rúu-sʉ̀k sǐia mài
He had always said no to himself because at that time Nampha was a man. Now that everything has simply turned upside down, he might need to give himself some time to rethink about that feeling.

(idiomatic) topsy-turvy; turned upside down; changed, inverted, or reversed, especially in an unexpected or surprising manner.


แฝด

th-adj

แฝด • (fɛ̀ɛt)

Cognate with Northern Thai ᨺᩯ᩠ᨯ, Khün ᨺᩯ᩠ᨯ, Lao ແຝດ (fǣt).


เสี้ยม

เสี้ยม • (sîiam) (abstract noun ความเสี้ยม)

sîiam (romanization)
ความเสี้ยม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *siəmꟲ¹ (“to sharpen to a point”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Khün ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Lao ສ້ຽມ (sīam), Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²), Shan သဵမ်ႈ (sāem), Tai Nüa ᥔᥥᥛᥲ (sèm), Phake ꩬိမ် (sim), Ahom *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*sim).

cog

Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²)


รุ่น

th-adj

รุ่น • (rûn)

→ Lao: ຮຸ່ນ (hun) / ລຸ້ນ (lun)


สุดยอด

สุดยอด • (sùt-yɔ̂ɔt) (abstract noun ความสุดยอด)

sùt-yɔ̂ɔt (romanization)
ความสุดยอด (abstract-noun)

/sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩/

สุด (sùt, “end; final; last; most; etc”) + ยอด (yɔ̂ɔt, “apex; crest; peak; tip; top; etc”).

com

(slang) best, excellent, finest, perfect; amazing, awesome, incredible, wonderful; matchless, greatest; first, foremost.


อร

Uncertain. Perhaps from:
* Old Khmer *ʼār (“childless woman”), corresponding to Modern Khmer អារ (ʼaa, “married but childless; barren, infertile, sterile; etc”);
* clipping of อรทัย (“maiden; damsel”), which was possibly derived from Old Khmer ʼārttai (“childless woman”);
* clipping of อรไท or อ่อนไท้ (“noble woman; woman in authority; etc”); or
* corruption of อ่อน (ɔ̀ɔn, “gentle; soft; young; etc”).

th-l

(literary, poetic) adorable; beautiful; lovely.


เข็ญ

kěn (romanization)
ความเข็ญ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨡᩮ᩠ᨶ or ᨡᩮᩢ᩠ᨶ, Lao ເຂັນ (khen), Khün ᨡᩮ᩠ᨶ, Lü ᦃᦲᧃ (ẋiin) or ᦵᦃᧃ (ẋen), Shan ၶဵၼ် (khǎen), Ahom 𑜁𑜢𑜃𑜫 (khin). The spelling of the word was contaminated by เพ็ญ (pen) which is a loanword from Old Khmer.


คอมมิวนิสต์

th-adj

คอมมิวนิสต์ • (kɔm-miu-nít)


ยุติธรรม

ยุติธรรม • (yút-dtì-tam) (abstract noun ความยุติธรรม)

yút-dtì-tam (romanization)
ความยุติธรรม (abstract-noun)
ยุกติธรรม (alternative archaic dated obsolete)
ยุตติธรรม (alternative archaic dated obsolete)

From ยุติ (yút-dtì, “fairness; justice; righteousness; etc”) + ธรรม (tam, “dharma”). Compare Modern Khmer យុត្តិធម៌ (yuttethɔə).

com

fair; just; reasonable; right; righteous.


เป็นกลาง

th-adj

เป็นกลาง • (bpen-glaang) (abstract noun ความเป็นกลาง)

bpen-glaang (romanization)
ความเป็นกลาง (abstract-noun)

Compound of เป็น (bpen, “to be”) + กลาง (glaang, “middle”), literally “to be in the middle”.

com+

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 134, number 40A, page 71:

ให้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินปฏิบัติหน้าที่โดยเที่ยงธรรม เป็นกลาง

hâi pûu-wâa-gaan-dtrùuat-ngəən-pɛ̀n-din bpà-dtì-bàt nâa-tîi dooi tîiang-tam · bpen-glaang

The State Auditor shall perform the duties in a fair [and] impartial manner.

impartial; neutral; nonpartisan; unbiased; unprejudiced


แถม

th-adj

แถม • (tɛ̌ɛm)

Compare Middle Chinese 添 (MC them, “to add”), Thai เติม (dtəəm), Lao ແຖມ (thǣm), Northern Thai ᨳᩯ᩠ᨾ, Khün ᨳᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦏᧄ (ṫhaem), Shan ထႅမ် (thěm) and Vietnamese thêm.

that which is added on, e.g. as a bonus or premium; in addition.


ต่ำตม

ต่ำตม • (dtàm-dtom) (abstract noun ความต่ำตม)

dtàm-dtom (romanization)
ความต่ำตม (abstract-noun)

ต่ำ (dtàm, “low”) + ตม (dtom, “mud; mire”).

com

extremely low, base, mean, vulgar, coarse, unmannerly, uncivil, immoral, or obscene.


ดึกดำบรรพ์

th-adj

ดึกดำบรรพ์ • (dʉ̀k-dam-ban) (abstract noun ความดึกดำบรรพ์)

dʉ̀k-dam-ban (romanization)
ความดึกดำบรรพ์ (abstract-noun)

From ดึก (dʉ̀k, “deeply”) + ด่ำ (dàm, “exceedingly”) + บรรพ์ (“primitive; primeval”).

com

ancient; archaic; antiquated; very long; very old; long past; age-old.


บาน

baan (romanization)
ความบาน (abstract-noun)


สก็อต

th-adj

สก็อต • (sà-gɔ̀t) (abstract noun ความสก็อต)

sà-gɔ̀t (romanization)
ความสก็อต (abstract-noun)

ภาษาสก็อต


ดั้งเดิม

ดั้งเดิม • (dâng-dəəm) (abstract noun ความดั้งเดิม)

dâng-dəəm (romanization)
ความดั้งเดิม (abstract-noun)


แสลง

แสลง • (sà-lɛ̌ɛng) (abstract noun ความแสลง)

sà-lɛ̌ɛng (romanization)
ความแสลง (abstract-noun)

/sa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/

From Pre-Angkorian Old Khmer sleṅ (“to discharge, to spew, to vomit; to induce vomiting; to be nauseating, poisonous, or toxic; etc”). Cognate with Modern Khmer ស្លែង (slaeng).

bor

2000, สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 315:

ก้านบัวบอกลึกตื้น ชลธาร มารยาทส่อสันดาน ชาติเชื้อ โฉดฉลาดเพราะคำขาน ควรทราบ หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร้ายแสลงดิน

gâan buua bɔ̀ɔk lʉ́k dtʉ̂ʉn · chon-lá-taan · maa-rá-yâat sɔ̀ɔ sǎn-daan · châat-chʉ́ʉa · chòot chà-làat prɔ́ kam kǎan · kuuan sâap · yɔ̀m yâa hìao-hɛ̂ɛng rʉ́ʉa · bɔ̀ɔk ráai sà-lɛ̌ɛng din

[As] a lotus stalk tells the deepness or shallowness of a river, race and trait are indicated by manners. Be known that speech tells ignorance and intelligence, [as] tufts of overgrown, dried grass tell the bad or unwholesome condition of land.

poisonous, toxic; injurious, harmful; unwholesome, deleterious, noxious; unpleasant, offensive, disagreeable.


เป็นธรรม

th-adj

เป็นธรรม • (bpen-tam) (abstract noun ความเป็นธรรม)

bpen-tam (romanization)
ความเป็นธรรม (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be”) + ธรรม (tam, “dharma”).

com

2017 November 11, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-02:

ผู้พิพากษาและตุลาการย่อมมีอิสระในการพิจารณาพิพากษาอรรถคดีตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายให้เป็นไปโดยรวดเร็ว เป็นธรรม และปราศจากอคติทั้งปวง

pûu-pí-pâak-sǎa lɛ́ dtù-laa-gaan yɔ̂m mii ìt-sà-rà nai gaan-pí-jaa-rá-naa pí-pâak-sǎa àt-tà-ká-dii dtaam rát-tà-tam-má-nuun lɛ́ gòt-mǎai hâi bpen-bpai dooi rûuat-reo · bpen-tam · lɛ́ bpràat-sà-jàak à-ká-dtì táng-bpuuang

Judges and justices do have independence in trying and adjudicating cases in accordance with the Constitution and law in a manner that is expeditious, fair, and free of all biases.

2002, ศรี เกศมณี, นิ้วก้อย นิ้วโป้ง, illustrated by ชัยวัฒน์ พุฒิวัฒน์, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 56:

ทำงานนิดเดียวจะได้ค่าตอบแทนสูงย่อมไม่เป็นธรรม

tam-ngaan nít diao jà dâai kâa-dtɔ̀ɔp-tɛɛn sǔung yɔ̂m mâi bpen-tam

Doing just a little bit of work and receiving high compensation would not be fair.

2017 September 29, “พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. ๒๕๖๐”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-02:

ในกรณีผู้ที่กล่าวอ้างโต้แย้งเป็นทายาทหรือผู้จัดการมรดก ให้ศาลคำนึงถึงความสามารถในการพิสูจน์ของบุคคลดังกล่าวและพิจารณาพิพากษาตามที่เห็นว่าเป็นธรรม

nai gɔɔ-rá-nii pûu tîi glàao-âang dtôo-yɛ́ɛng bpen taa-yâat rʉ̌ʉ pûu-jàt-gaan-mɔɔ-rá-dòk · hâi sǎan kam-nʉng tʉ̌ng kwaam-sǎa-mâat nai gaan-pí-sùut kɔ̌ɔng bùk-kon dang glàao lɛ́ pí-jaa-rá-naa pí-pâak-sǎa dtaam tîi hěn wâa bpen-tam

In the event that the person who presents the claim or dispute is an heir or administrator, the court shall take into account that person's competence to offer proof, and conduct the trial and render a judgment as it thinks fair.


ชอบธรรม

th-adj

ชอบธรรม • (chɔ̂ɔp-tam) (abstract noun ความชอบธรรม)

chɔ̂ɔp-tam (romanization)
ความชอบธรรม (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔːp̚˥˩.tʰam˧/

From ชอบ (chɔ̂ɔp, “in accordance (with); in line (with); in agreement (with); compatible (with); etc”) + ธรรม (tam, “dharma”).

com

correct; proper; right; rightful; orthodox; reasonable; sound.


เที่ยงธรรม

th-adj

เที่ยงธรรม • (tîiang-tam) (abstract noun ความเที่ยงธรรม)

tîiang-tam (romanization)
ความเที่ยงธรรม (abstract-noun)

From เที่ยง (tîiang, “direct, straight; certain, sure, stable; etc”) + ธรรม (tam, “dharma”).

com

upright; fair; just; impartial; unbiased; equitable.


กานต์

th-adj

กานต์ • (gaan)

From Sanskrit कान्त (kānta, “dear; pleasing; loved; desired; etc”). Compare Pali kanta, from which Thai กันต์ was derived.

bor

(elegant, chiefly in compounds) dear; loved; beloved; cherished; darling.


เหลว

lěeo (romanization)
ความเหลว (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰleːwᴬ (“liquid; soft”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩯᩅ or ᩉ᩠ᩃᩯᩅ, Isan แหลว, Lao ເຫຼວ (hr) or ແຫຼວ (hrǣu), Lü ᦶᦜᧁ (l̇aew), Shan လႅဝ်ႈ (lēao), Tai Dam ꪵꪨꪫ, Tai Nüa ᥘᥦᥝᥴ (láew), Zhuang liu.


เรียบร้อย

th-adj

เรียบร้อย • (rîiap-rɔ́ɔi) (abstract noun ความเรียบร้อย)

rîiap-rɔ́ɔi (romanization)
ความเรียบร้อย (abstract-noun)

From เรียบ (rîiap) + ร้อย (rɔ́ɔi). Cognate with Lao ຮຽບຮ້ອຍ (hīap hǭi).

com

เรียบ (rîiap) + ร้อย (rɔ́ɔi)

สุภาพเรียบร้อย


กล้วย ๆ

Reduplication of กล้วย (glûai, “banana”); perhaps influenced by the idiom ปอกกล้วยเข้าปาก (bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak, literally “to peel a banana and put it in the mouth”).

1997, ศรีดาวเรือง, หมอก, ดวงกมล, page 92:
ผู้หญิงและเด็กลงนั่งคุยกันดูผู้ชายอกสามศอกตัดกล้วย งานกล้วย ๆ แบบนี้ไม่เคยมีปัญหา
pûu-yǐng lɛ́ dèk long nâng kui gan duu pûu-chaai òk-sǎam-sɔ̀ɔk dtàt glûai · ngaan glûai glûai bɛ̀ɛp níi mâi kəəi mii bpan-hǎa
The women and children sat down and talked it out whilst watching the virile men cut banana trunks – such a banana-banana work never met problems.

2009, สุมาลี, ม็อกซ์ แมวมหัศจรรย์, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 78:
ไม่ต้องห่วง หมาตัวไหนไม่เต็มใจช่วย ฉันก็สะกดจิตสั่งซะเลย ของกล้วย ๆ
mâi dtɔ̂ng hùuang · mǎa dtuua nǎi mâi dtem-jai chûai · chǎn gɔ̂ sà-gòt-jìt sàng sá ləəi · kɔ̌ɔng glûai glûai
No need to worry! If any dog is unwilling to help, I will just order them through hypnosis. It's a dead cinch!

ตอนนี้หนูเป็นพี่เลี้ยงเด็กได้ เรื่องกล้วย ๆ ได้โปรดอย่าเสียใจขนาดนั้นค่ะพ่อ

2012, Jacqueline Wilson, พี่สาวสุดซ่า, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 32:

มิน่าถึงได้เรียนห่วยแตกบรมห่วย ของกล้วย ๆ แค่นี้คิดไม่ออก

2012, IVORY, ลุ้นรักคุณพ่อกำมะลอ, Nation Books, →ISBN, page 39:

เขาตอบว่า "ของกล้วย ๆ ก็ต้องคอสต์โคสิ เป็นหนึ่งในสถาบันทุนนิยมที่น่ายกย่องที่สุดในโลก

2013, Rebecca R. Merrill, Greg Link, Stephen M.R. Covey, ความไว้ใจ กลยุทธ์สู่ความสำเร็จขั้นสูงสุด, Nation Books, →ISBN, page 178:

2017 July 15, "กล้วย ๆ ทำความสะอาด 'น้องชาย' ให้เกลี้ยง", in komchadluek.net, คมชัดลึก:
กล้วย ๆ ทำความสะอาด 'น้องชาย' ให้เกลี้ยง
glûai glûai · tam-kwaam-sà-àat · ‘nɔ́ɔng-chaai’ · hâi glîiang
It's easy to clean your 'willy' neatly.

(idiomatic, colloquial) simple: easy, effortless; basic, elementary.


บรรเลง

th-adj

บรรเลง • (ban-leeng) (abstract noun ความบรรเลง)

ban-leeng (romanization)
ความบรรเลง (abstract-noun)
ประเลง (alternative)

From Old Khmer leṅa, praleṅ (“to amuse oneself; to engage in recreation or diversion; to act without serious purpose, for the sake of pleasure or amusement; to play; to perform on a musical instrument; etc”), from which Thai เล่น (lên) was possibly derived.

เพลงบรรเลง

instrumental: intended for a musical instrument, not for vocals.


อักเสบ

อักเสบ • (àk-sèep)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).

slbor

สมองอักเสบ


ติงต๊อง

th-adj

ติงต๊อง • (dting-dtɔ́ng) (abstract noun ความติงต๊อง)

dting-dtɔ́ng (romanization)
ความติงต๊อง (abstract-noun)
ติ๊งต๊อง (alternative)

/tiŋ˧.tɔŋ˦˥/

Borrowed from Teochew 顛僮 /颠僮 (ding¹ dong⁵, “crazy”)


เหม็น

měn (romanization)
ความเหม็น (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmenᴬ (“stinky”). Cognate with Lao ເໝັນ (men), Lü ᦖᦲᧃ (ṁiin), Tai Dam ꪢꪲꪙ, Shan မဵၼ် (mǎen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), Nong Zhuang maen.


ปอกกล้วยเข้าปาก

ปอกกล้วยเข้าปาก

ปอกกล้วยเข้าปาก • (bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak) (abstract noun ความปอกกล้วยเข้าปาก)

bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak (romanization)
ความปอกกล้วยเข้าปาก (abstract-noun)

From ปอก (bpɔ̀ɔk, “to peel”) + กล้วย (glûai, “banana”) + เข้า (kâo, “to enter”) + ปาก (bpàak, “mouth”), literally “to peel a banana and put it in the mouth”.

com

ง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก

(idiomatic) simple: easy, effortless; basic, elementary.


เกลี้ยง

th-adj

เกลี้ยง • (glîiang) (abstract noun ความเกลี้ยง)

glîiang (romanization)
ความเกลี้ยง (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *kliəŋꟲ² (“smooth; clean”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ, Khün ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ, Lao ກ້ຽງ (kīang), Isan เกลี้ยง, Lü ᦵᦂᧂᧉ (k̇eng²), Tai Dam ꪀꪸ꫁ꪉ, Shan ၵဵင်ႈ (kāeng), Tai Nüa ᥐᥥᥒᥲ (kèng).

cog

Isan เกลี้ยง

Lü ᦵᦂᧂᧉ (k̇eng²)


แต่ละ

th-adj

แต่ละ • (dtɛ̀ɛ-lá) (abstract noun ความแต่ละ)

dtɛ̀ɛ-lá (romanization)
ความแต่ละ (abstract-noun)

/tɛː˨˩.laʔ˦˥/

From แต่ (dtɛ̀ɛ) + ละ (lá). Compare Lao ແຕ່ລະ (tǣ la).

com

แต่ (dtɛ̀ɛ) + ละ (lá)

Zechariah 12:14, KJV:
และครอบครัวที่เหลืออยู่ทั้งสิ้น แต่ละครอบครัวต่างหาก และภรรยาของเขาต่างหาก
lɛ́ krɔ̂ɔp-kruua tîi lʉ̌ʉa yùu táng-sîn · dtɛ̀ɛ-lá krɔ̂ɔp-kruua dtàang-hàak · lɛ́ pan-yaa kɔ̌ɔng kǎo dtàang-hàak
All the families that remain, every family apart, and their wives apart.

each; every; each and every (usually followed by classifier).


ฝาด

fàat (romanization)
ความฝาด (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰwɯətᴰ (“astringent (in taste)”). Cognate with Lao ຝາດ (fāt) or ເຝືອດ (fư̄at), Lü ᦚᦱᧆ (ḟaad), Tai Dam ꪠꪱꪒ, Shan ၽၢတ်ႇ (phàat) or ၾၢတ်ႇ (fàat).


เอ๋อ

th-adj

เอ๋อ • (ə̌ə) (abstract noun ความเอ๋อ)

ə̌ə (romanization)
ความเอ๋อ (abstract-noun)

intellectual disability
intellectual disability

(slang, derogatory, offensive, proscribed) mentally retarded; affected by intellectual disability.

(slang, derogatory, offensive, proscribed) idiot; dull-witted; dumb.

โทรศัพท์เอ๋อ

คอมเอ๋อ

(slang, can be offensive, proscribed) not in a proper state or condition; not working properly.


อุบาทว์

อุบาทว์ • (ù-bàat) (abstract noun ความอุบาทว์)

ù-bàat (romanization)
ความอุบาทว์ (abstract-noun)

/ʔu˨˩.baːt̚˨˩/

From Pali upaddava (“calamity, danger, disaster, peril; distress; misfortune; etc”). Cognate with Modern Khmer ឧបទ្ទវ (ʼŏbâttôv). Compare Sanskrit उपद्रव (upadrava), from which derived Old Khmer *upadrava, ūppadrubya, oppadrabya, and Modern Khmer ឧបទ្រព (ʼupaʼtrup).

bor

เมืองเราอุบาทว์ร้าย แรงนัก ลูกเอย เขาส่งผีสางศักดิ์ ข่มแล้ว

2025 June 22, “ลิลิตพระลอ”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-02-06:

Our country is so gravely cursed, my son, for they have sent mighty demons to threaten us.

mʉʉang rao ù-bàat ráai rɛɛng nák · lûuk əəi · kǎo sòng pǐi-sǎang sàk · kòm lɛ́ɛo

inauspicious; ill-fated, ill-omened; ill-portending; unfortunate, unlucky; doomed, damned.

(derogatory, offensive) evil, wicked; immoral, obscene, indecent, lewd; ugly, hideous; despicable, disgusting, contemptible; condemnable, denunciable.


ฉกรรจ์

th-adj

ฉกรรจ์ • (chà-gan) (abstract noun ความฉกรรจ์)

chà-gan (romanization)
ความฉกรรจ์ (abstract-noun)
สกรรจ์ (alternative)
สากรรจ์ (alternative)
ฉกัน (alternative archaic dated obsolete)

able-bodied; firm; hearty; robust; strapping; strong; sturdy.

brave; bold; daring; fearless; insolent; rude.


ถ่อง

tɔ̀ng (romanization)
ความถ่อง (abstract-noun)

(archaic) beautiful; fine; splendid; glorious; brilliant; bright; shining; glowing; gleaming; glittering; dazzling.

(archaic) smart; fluent; masterly; skillful.

clear; obvious; manifest; plain; sure; certain; precise; accurate; exact; direct; straight; true; actual.


คอแข็ง

คอแข็ง • (kɔɔ-kɛ̌ng) (abstract noun ความคอแข็ง)

kɔɔ-kɛ̌ng (romanization)
ความคอแข็ง (abstract-noun)

/kʰɔː˧.kʰɛŋ˩˩˦/

คอ (kɔɔ, “neck; throat”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard; strong; stiff; solid”).

com

(idiomatic, obsolete) speechless; wordless; inarticulate.

(slang) having a high tolerance for alcohol; able to hold one's drink.


เศร้าสร้อย

th-adj

เศร้าสร้อย • (sâo-sɔ̂i) (abstract noun ความเศร้าสร้อย)

sâo-sɔ̂i (romanization)
ความเศร้าสร้อย (abstract-noun)


ดิบ

dìp (romanization)
ความดิบ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdipᴰˢ³, from Proto-Tai *C̥.dipᴰ (“raw; not ripe”). Cognate with Lao ດິບ (dip), Northern Thai ᨯᩥ᩠ᨷ, Lü ᦡᦲᧇ (ḋiib), Shan လိပ်း (líp), Zhuang ndip. Within Kra-Dai, compare Sui qdyubs, Proto-Be *zipᴰ¹, Proto-Hlai *Cuɾiːp (whence riːp⁷~viːp⁷~fiːp⁸ across the different lects). Compare Proto-Austronesian *(ma-)qudip (“to live; to be alive”).

cog

(of food, meat, etc) raw; uncooked; not fully cooked.

(of material, substance, etc) raw; crude; unpolished; unprocessed; untreated.

(of habit, behaviour, etc, can be offensive) crude; unpolished; unrefined; uncivilised; coarse; vulgar; barbarous.

behaviour; etc; can be offensive; behaviour; etc; can be offensive

(Buddhism, of a man) having not yet been or having never been a priest.

(botany, of land, forest, etc) virgin; uncultivated; unexploited; wild.


พ้อง

th-adj

พ้อง • (pɔ́ɔng) (abstract noun ความพ้อง)

pɔ́ɔng (romanization)
ความพ้อง (abstract-noun)


ช่วง

ช่วง • (chûuang) (abstract noun ความช่วง)

chûuang (romanization)
ความช่วง (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯ŋ˥˩/


รุ่ง

รุ่ง • (rûng)

From Proto-Tai *roŋᴮ (“bright; light (n.)”).
Cognate with Shan ႁုင်ႈ (hūng), Ahom 𑜍𑜤𑜂𑜫 (ruṅ), Zhuang rongh.

(of the day or daylight) dawning; breaking; starting.

(figurative) bright; successful; flourishing.


กระด้าง

กระด้าง • (grà-dâang) (abstract noun ความกระด้าง)

grà-dâang (romanization)
ความกระด้าง (abstract-noun)


สลาฟ

สลาฟ • (sà-láaf)


ปฏิรูป

From Pali paṭirūpa (“proper, beautiful, agreeable; forged, quack; representation, model; etc”), from paṭi (against, opposite; in response, back) + rūpa (“shape, form”); ultimately from Sanskrit प्रतिरूप (pratirūpa, idem), from प्रति (prati, idem) + रूप (rūpa, idem); equivalent to Thai ปฏิ (bpà-dtì) + รูป (rûup). Compare English reform.

bor

ปฏิรูปเทส

(elegant) proper; appropriate; suitable; agreeable.

มิตรปฏิรูป


รุ่งโรจน์

th-adj

รุ่งโรจน์ • (rûng-rôot) (abstract noun ความรุ่งโรจน์)

rûng-rôot (romanization)
ความรุ่งโรจน์ (abstract-noun)

รุ่ง (rûng, “bright; shining; glowing”) + โรจน์ (rôot, “bright; shining; glowing”).

com

(elegant, of light, fire, flame, etc) alight; blazing; brilliant; sparkling.

(elegant, by extension) flourishing; thriving; prosperous.

Psalm 76:4, KJV:
พระองค์ทรงรุ่งโรจน์สูงส่งยิ่งกว่าภูเขาที่มีเหยื่อ
prá-ong song rûng-rôot sǔung-sòng yîng gwàa puu-kǎo tîi mii yʉ̀ʉa
Thou art more glorious and excellent than the mountains of prey.

Psalm 72:19, KJV:
สาธุการแด่พระนามรุ่งโรจน์ของพระองค์เป็นนิตย์ ขอสง่าราศีของพระองค์เต็มโลก เอเมนและเอเมน
sǎa-tú-gaan dɛ̀ɛ prá naam rûng-rôot kɔ̌ɔng prá-ong bpen-nít · kɔ̌ɔ sà-ngàa-raa-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong dtem lôok · ee-meen lɛ́ ee-meen
And blessed be his glorious name for ever: and let the whole earth be filled with his glory; Amen, and Amen.

Psalm 145:5, KJV:
ข้าพระองค์จะกล่าวถึงเกียรติยศอันรุ่งโรจน์ของความสูงส่งของพระองค์และถึงพระราชกิจมหัศจรรย์ของพระองค์
kâa-prá-ong jà glàao tʉ̌ng gìiat-dtì-yót an rûng-rôot kɔ̌ɔng kwaam-sǔung-sòng kɔ̌ɔng prá-ong lɛ́ tʉ̌ng prá râat-chá gìt má-hàt-sà-jan kɔ̌ɔng prá-ong
I will speak of the glorious honour of thy majesty, and of thy wondrous works.

(elegant, by extension, of reputation, name, dignity, virtue, etc) bright; glorious; illustrious; resplendent; shining.

dignity; virtue; etc; dignity; virtue; etc


เสื่อม

th-adj

เสื่อม • (sʉ̀ʉam) (abstract noun ความเสื่อม)

sʉ̀ʉam (romanization)
ความเสื่อม (abstract-noun)

cog

Lao ເສື່ອມ (sư̄am)

(derogatory) low; base; mean; vile; immoral; corrupt; depraved.


ย่อย

yɔ̂i (romanization)
ความย่อย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍ່ອຍ (nyǭi), Lü ᦍᦾᧈ (yoay¹), Shan ယွႆႈ (yāui).


ส่วนตัว

th-adj

ส่วนตัว • (sùuan-dtuua) (abstract noun ความส่วนตัว)

sùuan-dtuua (romanization)
ความส่วนตัว (abstract-noun)


มูก

มูก • (mûuk)

From Sanskrit मूक (mūka, “dumb, silent, mute, speechless”); compare Pali mūga (“dumb”).


มหัศจรรย์

th-adj

มหัศจรรย์ • (má-hàt-sà-jan) (abstract noun ความมหัศจรรย์)

má-hàt-sà-jan (romanization)
ความมหัศจรรย์ (abstract-noun)
มหัจฉริยะ (alternative)

From มห (má-hà-, “great”) + อัศจรรย์ (àt-sà-jan, “wonder; miracle; marvel; astonishment”); ultimately from Sanskrit महाश्चर्य (mahāścarya), from मह (maha) + आश्चर्य (āścarya). Cognate with Old Khmer mahāścaryya (“great wonder or marvel”).

cog

1 Chronicles 16:9, KJV:
จงเล่าถึงการมหัศจรรย์ทั้งสิ้นของพระองค์
jong lâo tʉ̌ng gaan má-hàt-sà-jan táng-sîn kɔ̌ɔng prá-ong
Talk ye of all his wondrous works.

greatly wonderful, wondrous, marvelous, miraculous, astonishing, amazing, or surprising.


มห

From Sanskrit मह (maha, “great”) or Pali maha (“great”).

มหา มหา#Thai

Alternative form of มหา (má-hǎa, “big; great”).


อลังการ

th-adj

อลังการ • (à-lang-gaan) (abstract noun ความอลังการ)

à-lang-gaan (romanization)
ความอลังการ (abstract-noun)
อลงการ (alternative)


เริ่ด

เริ่ด • (rə̂t) (abstract noun ความเริ่ด)

rə̂t (romanization)
ความเริ่ด (abstract-noun)

(slang) fabulous; cool; awesome; spiffy.


แซ่บ

sɛ̂p (romanization)
ความแซ่บ (abstract-noun)

From Isan แซบ. Cognate with Lao ແຊບ (sǣp), Northern Thai ᨩᩯ᩠ᨷ (jɛ̂ɛp), Tai Dam ꪵꪋꪚ.

(Bangkok dialect) spicy; deliciously spicy (from the reputation of Isan region food as being spicier than Central Thai food).

(slang) sexy; hot; sexually interesting or exciting.


ใจหิน

ใจหิน • (jai-hǐn) (abstract noun ความใจหิน)

jai-hǐn (romanization)
ความใจหิน (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind”) + หิน (hǐn, “stone”).


ใจเพชร

th-adj

ใจเพชร • (jai-pét) (abstract noun ความใจเพชร)

jai-pét (romanization)
ความใจเพชร (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind”) + เพชร (pét, “diamond”).

com

(idiomatic) stout-hearted; strong-minded; unyielding.


ทิพ

Borrowed from Pali dibba (“celestial; divine; heavenly; etc”). Compare Sanskrit दिव्य (divya).

bor+

(literary, poetic) belonging to god. (ทิพย์/ทิพย is more used.)


ใจกว้าง

th-adj

ใจกว้าง • (jai-gwâang) (abstract noun ความใจกว้าง)

jai-gwâang (romanization)
ความใจกว้าง (abstract-noun)


สัตย์

sàt (romanization)
ความสัตย์ (abstract-noun)
สัตย (alternative)

From Sanskrit सत्य (satya, “true, real, genuine; honest, sincere, truthful, faithful; etc.”), possibly via Angkorian Old Khmer satya°, sata, sat (“truth, real, honest; truth, reality, honesty”).
Compare Pali sacca (“real, true”), whence Thai สัจ (sàt) and สัจจะ. Cognate with Lao ສັດ (sat), Khmer សត្យ (sat), សត្យា (sattyaa).


ปากหวาน

th-adj

ปากหวาน • (bpàak-wǎan) (abstract noun ความปากหวาน)

bpàak-wǎan (romanization)
ความปากหวาน (abstract-noun)


ไพเราะ

ไพเราะ • (pai-rɔ́) (abstract noun ความไพเราะ)

pai-rɔ́ (romanization)
ความไพเราะ (abstract-noun)

Extended from พิเราะ, from Middle Khmer biroḥ.


มือถือ

มือถือ • (mʉʉ-tʉ̌ʉ)

From มือ (mʉʉ, “hand”) + ถือ (tʉ̌ʉ, “to hold; to carry”).

com

/mɯː˧.tʰɯː˩˩˦/

พัดลมมือถือ

คอมพิวเตอร์มือถือ


ดังกล่าว

From ดัง (dang, “as”) + กล่าว (glàao, “to say”).

such; (previously) said; (previously) mentioned.


รวม

Cognate with Modern Khmer រួម (ruəm), Northern Thai ᩁᩬᨾ, Isan ฮวม, Lao ຮວມ (hūam), ໂຮມ (hōm), or ລວມ (lūam), Lü ᦣᦸᧄ (hoam), Tai Dam ꪶꪭꪣ, Shan ႁွမ်း (háum), Ahom 𑜑𑜨𑜪 (hoṃ), Saek โร๊ม.


ล้วน

th-adj

ล้วน • (lúuan)

Joshua 10:2, KJV:
ท่านก็คร้ามกลัวเป็นอย่างยิ่ง เพราะว่ากิเบโอนเป็นเมืองใหญ่เสมอเมืองหลวงและใหญ่กว่าเมืองอัย และบุรุษชาวเมืองนั้นก็ล้วนแต่ฉกรรจ์
tâan gɔ̂ kráam-gluua bpen yàang yîng · prɔ́ wâa gì-bee-oon bpen mʉʉang yài sà-mə̌ə mʉʉang-lǔuang lɛ́ yài gwàa mʉʉang ai · lɛ́ bù-rùt chaao mʉʉang nán gɔ̂ lúuan dtɛ̀ɛ chà-gan
That they feared greatly, because Gibeon was a great city, as one of the royal cities, and because it was greater than Ai, and all the men thereof were mighty.

Psalm 56:5, KJV:
เขาประทุษร้ายต่อคำกล่าวของข้าพระองค์วันยังค่ำ ความคิดทั้งสิ้นของเขาล้วนมุ่งร้ายต่อข้าพระองค์
kǎo bprà-tút-sà-ráai dtɔ̀ɔ kam-glàao kɔ̌ɔng kâa-prá-ong wan-yang-kâm · kwaam-kít táng-sîn kɔ̌ɔng kǎo lúuan mûng ráai dtɔ̀ɔ kâa-prá-ong
Every day they wrest my words: all their thoughts are against me for evil.

all: whole, entire, complete, absolute, pure, free from admixture.


กำพร้า

กำพร้า • (gam-práa) (abstract noun ความกำพร้า)

gam-práa (romanization)
ความกำพร้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɡm̩.raːꟲ (“orphan”).
Cognate with Lao ກຳພ້າ (kam phā), Khmer កំព្រា (kɑmpriə), Zhuang gyax, Nong Zhuang lugbyax.


พร่อง

พร่อง • (prɔ̂ng) (abstract noun ความพร่อง)

prɔ̂ng (romanization)
ความพร่อง (abstract-noun)

From Proto-Tai *broːŋᴮ (“deficient”). Cognate with Lao ພ່ອງ (phǭng), Northern Thai ᨻᩕᩬ᩵ᨦ or ᨽᩬ᩵ᨦ, Khün ᨽᩬ᩵ᨦ, Lü ᦘᦸᧂᧈ (phoang¹), Shan ၽွင်ႈ (phāung).

decreased; diminished; lessened; deficient; depleted.


เปน

เป็น เป็น#Thai


จืด

jʉ̀ʉt (romanization)
ความจืด (abstract-noun)

From Proto-Tai *cɯːtᴰ (“insipid”).
Cognate with Lao ຈືດ (chư̄t); Shan ၸိုတ်ႇ (tsùet); Zhuang cit, cwt (dialectal) and cuet (dialectal).

unseasoned; bland; not salty; insipid; tasteless.


โม่ง

môong (romanization)
ความโม่ง (abstract-noun)


ใจเย็น

ใจเย็น • (jai-yen) (abstract noun ความใจเย็น)

jai-yen (romanization)
ความใจเย็น (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind; etc”) + เย็น (yen, “cool”).

com

calm; serene; unruffled; composed; cool.


แซบ

sɛ̂p (romanization)
ความแซบ (abstract-noun)

แซ่บ แซ่บ#Thai


เพี้ยน

th-adj

เพี้ยน • (píian) (abstract noun ความเพี้ยน)

píian (romanization)
ความเพี้ยน (abstract-noun)
เพียน (alternative archaic dated obsolete)

turned from what is right or correct: perverted, distorted, corrupted, deviated, abused; incorrect, erroneous, faulty; inaccurate, inexact, imprecise; etc.

unusual; abnormal; strange; peculiar; weird; quaint; odd.


ร่มเย็น

ร่มเย็น • (rôm-yen) (abstract noun ความร่มเย็น)

rôm-yen (romanization)
ความร่มเย็น (abstract-noun)

From ร่ม (rôm, “shaded; sheltered”) + เย็น (yen, “cool”); referring to the enjoyment of the shelter of a tree.

com

(idiomatic) calm and serene; peaceful; being at peace; being at ease; free from disturbance, trouble, anxiety, or the like.


ละหาน

th-adj

ละหาน • (lá-hǎan) (abstract noun ความละหาน)

lá-hǎan (romanization)
ความละหาน (abstract-noun)


ใจง่าย

ใจง่าย • (jai-ngâai) (abstract noun ความใจง่าย)

jai-ngâai (romanization)
ความใจง่าย (abstract-noun)

From ใจ (jai, “heart; mind; etc”) + ง่าย (ngâai, “easy”).

com

(somewhat dated) credulous; easily believing; easily accepting; easily influenced; easily giving in; easily yielding.

(slang, derogatory) easy: very receptive to sexual advances.


ใจพระ

ใจ (jai, “heart; mind; etc”) + พระ (prá, “priest”).
Cognate with Lao ໃຈພະ (chai pha), ໃຈພຣະ (chaip ra).

(idiomatic) kind; kindhearted; benevolent; merciful.


ใจเสาะ

th-adj

ใจเสาะ • (jai-sɔ̀) (abstract noun ความใจเสาะ)

jai-sɔ̀ (romanization)
ความใจเสาะ (abstract-noun)

/t͡ɕaj˧.sɔʔ˨˩/

ใจ (jai, “heart; mind; etc”) + เสาะ (sɔ̀, “weak”).

com

(derogatory) cowardly; lily-livered; faint-hearted; pigeon-hearted; chicken-hearted; cow-hearted.


ใจเร็ว

th-adj

ใจเร็ว • (jai-reo) (abstract noun ความใจเร็ว)

jai-reo (romanization)
ความใจเร็ว (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind; etc”) + เร็ว (reo, “quick”).

com

rash; impetuous; impulsive; headlong; harebrained; unthinking.


สาธารณ

สาธารณะ สาธารณะ#Thai

Alternative form of สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná)


สำรอง

th-adj

สำรอง • (sǎm-rɔɔng)

/sam˩˩˦.rɔːŋ˧/

(formal) backup; standby; reserve; extra; for future use.


แหลม

lɛ̌ɛm (romanization)
ความแหลม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlɛːmᴬ¹ (“sharp; pointed”), from Proto-Tai *ʰleːmᴬ (“sharp-pointed”).
Cognate with Isan แหลม, Lao ແຫຼມ (mrǣ), Northern Thai ᩉᩖᩯᨾ, Khün ᩉᩖᩯᨾ, Lü ᦶᦜᧄ (l̇aem), Tai Dam ꪵꪨꪣ, Tai Dón ꪵꪨꪣ, Shan လႅမ် (lěm), Tai Nüa ᥘᥦᥛᥴ (láem), Zhuang lem or liem, Zuojiang Zhuang liem.
Compare Proto-Hlai *tçʰəːm (“sharp”). Compare also Proto-Austronesian *Cazem (whence Malay tajam, Tagalog matalim).


พอดี

th-adj

พอดี • (pɔɔ-dii) (abstract noun ความพอดี)

pɔɔ-dii (romanization)
ความพอดี (abstract-noun)

/pʰɔː˧.diː˧/

From พอ (pɔɔ) + ดี (dii). Compare Lao ພໍດີ (phǭ dī).


จริงใจ

จริงใจ • (jing-jai) (abstract noun ความจริงใจ)

jing-jai (romanization)
ความจริงใจ (abstract-noun)


ปฐม

From Pali paṭhama (“first”). Compare Sanskrit प्रथम (prathama).


ประถม

ประถม • (bprà-tǒm)

From Sanskrit प्रथम (prathama, “first”).


นวล

nuuan (romanization)
ความนวล (abstract-noun)

Uncertain. Perhaps cognate with Modern Khmer នួន (nuən, “(of women) fine, fair, sweet; soft; tender; etc”). Compare Zuojiang Zhuang nuenh.

cog

(of physical beauty) shining bright; having an aura; glowingly beautiful


ชิ่ง

chîng (romanization)
ความชิ่ง (abstract-noun)

(colloquial) arched, hunched, bent, curved, crooked, convex; convoluted, twisted, coiled; deformed, disfigured, malformed, misshaped.


โขยง

/kʰa˨˩.joːŋ˩˩˦/

Possibly from corruption of โขลง (klǒong), in the same manner as ขยาด (kà-yàat), a corrupted form of ขลาด (klàat).

(slang, often humorous) in a large quantity; in whole; wholly; in entirety; entirely; altogether.


ขโยง

/kʰa˨˩.joːŋ˩˩˦/

โขยง โขยง#Thai


ขลาด

klàat (romanization)
ความขลาด (abstract-noun)

From Old Khmer ខ្លាច (khlāca, “to quail, to shrink back, to cower; to be fearful, to be afraid; to fear, to be afraid of, to dread; for fear that; etc”). Cognate with Khmer ខ្លាច (khlaac). Perhaps corrupted as Thai ขยาด (kà-yàat).

bor

Isaiah 7:4, KJV:
จงระวังและสงบใจ อย่ากลัว อย่าให้พระทัยของพระองค์ขลาดด้วยเหตุเศษดุ้นฟืนที่จวนมอดทั้งสองนี้
jong rá-wang lɛ́ sà-ngòp jai · yàa gluua · yàa hâi prá-tai kɔ̌ɔng prá-ong klàat dûai hèet sèet dûn fʉʉn tîi juuan mɔ̂ɔt táng sɔ̌ɔng níi
Take heed, and be quiet; fear not, neither be fainthearted for the two tails of these smoking firebrands,

Revelation 21:8, KJV:
แต่คนขลาด คนไม่เชื่อ คนที่น่าสะอิดสะเอียน ฆาตกร คนล่วงประเวณี คนใช้เวทมนตร์ คนไหว้รูปเคารพ และคนทั้งปวงที่พูดมุสานั้น จะได้รับส่วนของตนในบึงที่เผาไหม้ด้วยไฟและกำมะถัน นั่นคือความตายครั้งที่สอง
dtɛ̀ɛ kon klàat · kon mâi chʉ̂ʉa · kon tîi nâa sà-ìt-sà-iian · kâat-dtà-gɔɔn · kon lûuang bprà-wee-nii · kon chái wêet-mon · kon wâai rûup-kao-róp · lɛ́ kon táng-bpuuang tîi pûut mú-sǎa nán · jà dâai ráp sùuan kɔ̌ɔng dton nai bʉng tîi pǎo-mâi dûai fai lɛ́ gam-má-tǎn · nân kʉʉ kwaam-dtaai kráng tîi sɔ̌ɔng
But the fearful, and unbelieving, and the abominable, and murderers, and whoremongers, and sorcerers, and idolaters, and all liars, shall have their part in the lake which burneth with fire and brimstone: which is the second death.

coward; faint-hearted; poor-spirited; fearful; timid; timorous; tremulous.


เหนียว

th-adj

เหนียว • (nǐao) (abstract noun ความเหนียว)

nǐao (romanization)
ความเหนียว (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰniəwᴬ (“sticky”).
Cognate with Lao ໜຽວ (niāu), Lü ᦵᦐᧁ (ṅew), Shan ၼဵဝ် (nǎeo), Tai Nüa ᥘᥥᥝᥴ (léw) or ᥢᥥᥝᥴ (néw), Tai Dam ꪘꪸꪫ, Zhuang niu, Nong Zhuang no.

cog

Lü ᦵᦐᧁ (ṅew)


เหนือธรรมชาติ

th-adj

เหนือธรรมชาติ • (nʉ̌ʉa-tam-má-châat) (abstract noun ความเหนือธรรมชาติ)

nʉ̌ʉa-tam-má-châat (romanization)
ความเหนือธรรมชาติ (abstract-noun)

/nɯa̯˩˩˦.tʰam˧.ma˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From เหนือ (nʉ̌ʉa, “superior; super-”) + ธรรมชาติ (tam-má-châat, “nature”). Calque of English supernatural.


คาว

kaao (romanization)
ความคาว (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɣaːwᴬ (“fishy”).
Cognate with Lao ຄາວ (khāo), Lü ᦆᦱᧁ (xaaw), Shan ၶႅဝ်း (khéao), Tai Nüa ᥑᥦᥝᥰ (xäew) or ᥔᥦᥝᥰ (säew), Saek กฺ๊าว, Zhuang hauz in haeuhauz (“fishy”) (dialectal).
Compare Proto-Hlai *kʰaːw (“smelly”).


ซับซ้อน

th-adj

ซับซ้อน • (sáp-sɔ́ɔn) (abstract noun ความซับซ้อน)

sáp-sɔ́ɔn (romanization)
ความซับซ้อน (abstract-noun)


เก

gee (romanization)
ความเก (abstract-noun)


เกเร

เกเร • (gee-ree) (abstract noun ความเกเร)

gee-ree (romanization)
ความเกเร (abstract-noun)

Possibly from เก (gee) with euphonic syllable.


แน่วแน่

แน่วแน่ • (nɛ̂ɛo-nɛ̂ɛ) (abstract noun ความแน่วแน่)

nɛ̂ɛo-nɛ̂ɛ (romanization)
ความแน่วแน่ (abstract-noun)

/nɛːw˥˩.nɛː˥˩/


ใจลอย

ใจลอย • (jai-lɔɔi) (abstract noun ความใจลอย)

jai-lɔɔi (romanization)
ความใจลอย (abstract-noun)


หลายใจ

หลายใจ • (lǎai-jai) (abstract noun ความหลายใจ)

lǎai-jai (romanization)
ความหลายใจ (abstract-noun)

unfaithful; promiscuous; fickle; mercurial


คู่ใจ

คู่ใจ • (kûu-jai) (abstract noun ความคู่ใจ)

kûu-jai (romanization)
ความคู่ใจ (abstract-noun)


เสาะ

sɔ̀ (romanization)
ความเสาะ (abstract-noun)


ขบวร

kà-buuan (romanization)
ขบูร (alternative)

From Angkorian Old Khmer khpvar (“graphic representation: drawing, sketch; plan, diagram; figure, motif; to be executed with such representation”). Extended as กระบวร, กระบูร.

bor

(elegant, somewhat archaic) beautiful; decorated, ornamented, embellished.


ขบูร

ขบวร ขบวร#Thai


ขัน

kǎn (romanization)
ความขัน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຂັນ (khan), Zhuang haen.

(archaic) strong, robust, vigorous, stout; valiant, fearless, brave.


ตับแลบ

th-adj

ตับแลบ • (dtàp-lɛ̂ɛp)

/tap̚˨˩.lɛːp̚˥˩/

From ตับ (dtàp, “liver”) + แลบ (lɛ̂ɛp, “to jut; to protrude; to project”).

com

(slang, idiomatic, hyperbolic) extremely exhausted; very weary; intolerably tired.


ตับแตก

th-adj

ตับแตก • (dtàp-dtɛ̀ɛk)

/tap̚˨˩.tɛːk̚˨˩/

From ตับ (dtàp, “thatching made from nipa palm leaves”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to break; to explode”); referring to a situation in which thatching is destroyed by sun exposure.

com

(describing weather, slang, idiomatic, hyperbolic) extremely hot; very hot; intolerably hot.


ขี้เลื่อย

th-adj

ขี้เลื่อย • (kîi-lʉ̂ai) (abstract noun ความขี้เลื่อย)

kîi-lʉ̂ai (romanization)
ความขี้เลื่อย (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.lɯa̯j˥˩/

From ขี้ (kîi, “waste”) + เลื่อย (lʉ̂ai, “saw”).


ยอด

yɔ̂ɔt (romanization)
ความยอด (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲoːtᴰ (“tip; highest point”).
Cognate with Lao ຍອດ (nyǭt), Lü ᦍᦸᧆ (yoad), Shan ယွတ်ႈ (yāut), Ahom 𑜊𑜨𑜄𑜫 (jʸot) and 𑜐𑜨𑜄𑜫 (ñot).


คงที่

th-adj

คงที่ • (kong-tîi) (abstract noun ความคงที่)

kong-tîi (romanization)
ความคงที่ (abstract-noun)

/kʰoŋ˧.tʰiː˥˩/

คง (kong) + ที่ (tîi). Compare Lao ຄົງທີ່ (khong thī).


ยอดเยี่ยม

ยอดเยี่ยม • (yɔ̂ɔt-yîiam) (abstract noun ความยอดเยี่ยม)

yɔ̂ɔt-yîiam (romanization)
ความยอดเยี่ยม (abstract-noun)


ยากจน

ยากจน • (yâak-jon) (abstract noun ความยากจน)

yâak-jon (romanization)
ความยากจน (abstract-noun)


พื้นบ้าน

พื้นบ้าน • (pʉ́ʉn-bâan)

/pʰɯːn˦˥.baːn˥˩/

From พื้น (pʉ́ʉn, “common; general”) + บ้าน (bâan, “village”).


ถูกส่วน

th-adj

ถูกส่วน • (tùuk-sùuan) (abstract noun ความถูกส่วน)

tùuk-sùuan (romanization)
ความถูกส่วน (abstract-noun)


ส่วนกลาง

ส่วนกลาง • (sùuan-glaang) (abstract noun ความส่วนกลาง)

sùuan-glaang (romanization)
ความส่วนกลาง (abstract-noun)


ซื่อ

sʉ̂ʉ (romanization)
ความซื่อ (abstract-noun)

From Proto-Tai *zɤːᴮ (“straight”). Cognate with Northern Thai ᨪᩨ᩵, Khün ᨪᩨ᩵, Isan ซื่อ or ซือ, Lao ຊື່ (sư̄), Lü ᦌᦹᧈ (sue¹), Tai Dam ꪏꪳ꪿, Tai Dón ꪏꪳꫀ, Shan သိုဝ်ႈ (sūe), Tai Nüa ᥔᥪ (sue), Phake ꩬိုဝ် (süw), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw), Zhuang soh, Nong Zhuang swh.


บ้านนอก

บ้านนอก • (bâan-nɔ̂ɔk) (abstract noun ความบ้านนอก)

bâan-nɔ̂ɔk (romanization)
ความบ้านนอก (abstract-noun)

/baːn˥˩.nɔːk̚˥˩/

From บ้าน (bâan, “village”) + นอก (nɔ̂ɔk, “outer”).

com

(usually derogatory and offensive) rural; provincial.

(slang, derogatory, offensive) unmodernised, uncivilised, countrified; unfashionable; dull, unintelligent, slow of understanding; gauche, awkward, lacking social graces.


สะเทินน้ำสะเทินบก

th-adj

สะเทินน้ำสะเทินบก • (sà-təən-náam-sà-təən-bòk) (abstract noun ความสะเทินน้ำสะเทินบก)

sà-təən-náam-sà-təən-bòk (romanization)
ความสะเทินน้ำสะเทินบก (abstract-noun)


พราย

From Old Khmer brāya, from Angkorian Old Khmer vrāy (“(1) a type of spirit, recognised by the light it emits; (2) to glitter, to sparkle; (3) to scatter, to spread; etc”). Cognate with Modern Khmer ព្រាយ (priəy), Lao ພາຍ (phāi), Shan ၽၢႆး (pháai), Phake ၸႝ (phay, “giant, monster”), Aiton ၸႝ (phay, “giant, monster”), Ahom 𑜇𑜩 (phay, “giant”). Compare Proto-Tai *praːiᴬ.

bor

(figurative) dazzling; sparkling; glittering; twinkling; shining.


ก้อย

th-adj

ก้อย • (gɔ̂i)

Cognate with Lao ກ້ອຍ (kǭi), Lü ᦂᦾᧉ (k̇oay²), Shan ၵွႆႈ (kāui), Tai Nüa ᥐᥩᥭᥲ (kòay).


โป้ง

(only found in combination, of a talk or speech) loose; indiscreet.


เขิน

kə̌ən (romanization)
ความเขิน (abstract-noun)


ขี้โกง

ขี้โกง • (kîi-goong) (abstract noun ความขี้โกง)

kîi-goong (romanization)
ความขี้โกง (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.koːŋ˧/


ตะกละ

ตะกละ • (dtà-glà) (abstract noun ความตะกละ)

dtà-glà (romanization)
ความตะกละ (abstract-noun)


ทาย

From Pali dāya (“gift; donation”), from Sanskrit दाय (dāya, idem).

(elegant, only in combination) given; granted.


โหว่

wòo (romanization)
ความโหว่ (abstract-noun)


ชื้น

ชื้น • (chʉ́ʉn) (abstract noun ความชื้น)

chʉ́ʉn (romanization)
ความชื้น (abstract-noun)


ถม

tǒm (romanization)
ความถม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຖົມ (thom), Lü ᦏᦳᧄ (ṫhum).


ลูกดก

ลูกดก • (lûuk-dòk) (abstract noun ความลูกดก)

lûuk-dòk (romanization)
ความลูกดก (abstract-noun)

fecund; having many offsprings; bearing plenty of fruits


ดก

dòk (romanization)
ความดก (abstract-noun)

cog

Lü ᦷᦡᧅ (ḋok)


คด

kót (romanization)
ความคด (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɡotᴰ (“crooked”).
Cognate with Lao ຂົດ (khot), Lü ᦷᦅᧆ (kod), Tày cột, Zhuang gut in gutgungq (“to bend over”).

bent; bending; curved; crooked; twisted.

dishonest, corrupt; deceitful, deceiving, cheating.


ชด

chót (romanization)
ความชด (abstract-noun)


ซน

son (romanization)
ความซน (abstract-noun)


โอลิมปิก

กีฬาโอลิมปิก


บ้ายอ

th-adj

บ้ายอ • (bâa-yɔɔ) (abstract noun ความบ้ายอ)

bâa-yɔɔ (romanization)
ความบ้ายอ (abstract-noun)

/baː˥˩.jɔː˧/

From บ้า (bâa, “to be crazed or infatuated; etc”) + ยอ (yɔɔ, “to commend; to praise; etc”).


ทึบแสง

th-adj

ทึบแสง • (tʉ́p-sɛ̌ɛng) (abstract noun ความทึบแสง)

tʉ́p-sɛ̌ɛng (romanization)
ความทึบแสง (abstract-noun)

/tʰɯp̚˦˥.sɛːŋ˩˩˦/


ทึบ

tʉ́p (romanization)
ความทึบ (abstract-noun)


ทันสมัย

ทันสมัย • (tan-sà-mǎi) (abstract noun ความทันสมัย)

tan-sà-mǎi (romanization)
ความทันสมัย (abstract-noun)

modern; stylish; fashionable; up to date.


ชัด

chát (romanization)
ความชัด (abstract-noun)


หนวกหู

หนวกหู • (nùuak-hǔu) (abstract noun ความหนวกหู)

nùuak-hǔu (romanization)
ความหนวกหู (abstract-noun)


อึดอัด

อึดอัด • (ʉ̀t-àt) (abstract noun ความอึดอัด)

ʉ̀t-àt (romanization)
ความอึดอัด (abstract-noun)

/ʔɯt̚˨˩.ʔat̚˨˩/


หวานเย็น

หวานเย็น • (wǎan-yen)

From หวาน (wǎan, “sweet”) + เย็น (yen, “chilled”).

com

(slang, of a vehicle, somewhat dated) moving in a slow and carefree manner.


เทียม

th-adj

เทียม • (tiiam) (abstract noun ความเทียม)

tiiam (romanization)
ความเทียม (abstract-noun)

Cognate with Lao ທຽມ (thīam). Compare Khmer ទឹម, នឹម (tɨm, nɨm, “to yoke; to place/stand side by side”).


ธัญ

tan (romanization)
ธัญญ (alternative)
ธัญญ์ (alternative)

From Pali dhañña (“fortunate”), from Sanskrit धन्य (dhanya).


จาง

jaang (romanization)
ความจาง (abstract-noun)


ซีด

sîit (romanization)
ความซีด (abstract-noun)


เจือ

th-adj

เจือ • (jʉʉa)


อลวน

อลวน • (on-lá-won) (abstract noun ความอลวน)

on-lá-won (romanization)
ความอลวน (abstract-noun)


เหมาะ

เหมาะ • (mɔ̀) (abstract noun ความเหมาะ)

mɔ̀ (romanization)
ความเหมาะ (abstract-noun)

Unknown. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩰᩬᩡ, Lao ເໝາະ (mǫ).


สม

sǒm (romanization)
ความสม (abstract-noun)

From Sanskrit सम (sama) or Pali sama. Cognate with Lao ສົມ (som), ສະມະ (sa ma), ສົມມະ (som ma). Doublet of เสมอ (sà-mə̌ə).


เหยียด

เหยียด • (yìiat)

yìiat (romanization)
เอยียด (alternative archaic dated obsolete)
เยียด (alternative archaic dated obsolete)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ˀjiətᴰᴸ³ (“to stretch”), from Proto-Tai *ˀjiətᴰ (“to stretch out”).
Cognate with Northern Thai ᩀ᩠ᨿᨯ, Lao ຢຽດ (yīat), Lü ᦵᦊᧆᧈ (ẏed¹), Shan ယဵတ်ႇ (yàet), Tai Nüa ᥕᥤᥖ (yit), ᥕᥪᥖ (yuet), Zhuang iet, Nong Zhuang ed, Zuojiang Zhuang yied.

cog

Lü ᦵᦊᧆᧈ (ẏed¹)


มือใหม่

th-adj

มือใหม่ • (mʉʉ-mài) (abstract noun ความมือใหม่)

mʉʉ-mài (romanization)
ความมือใหม่ (abstract-noun)


คู่มือ

คู่มือ • (kûu-mʉʉ) (abstract noun ความคู่มือ)

kûu-mʉʉ (romanization)
ความคู่มือ (abstract-noun)

/kʰuː˥˩.mɯː˧/

com

คู่ (kûu) + มือ (mʉʉ)


เสียหาย

th-adj

เสียหาย • (sǐia-hǎai) (abstract noun ความเสียหาย)

sǐia-hǎai (romanization)
ความเสียหาย (abstract-noun)


เดาะ

dɔ̀ (romanization)
ความเดาะ (abstract-noun)


โหล่

โหล่ • (lòo)


นวม

Learned borrowing from Pali navama (“ninth”).

learned borrowing

(elegant) ninth, being the ordinal form of นว (nwá)


เด่น

dèn (romanization)
ความเด่น (abstract-noun)

2020 June 6, “เครือข่าย น.ศ. ชี้ ผลงานเด่น ส.ว. คือ หนุนอำนาจรัฐประหารให้คงอยู่ ไม่คุ้มงบเฉียดหมื่นล้าน”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-06-07:

krʉʉa-kàai · nɔɔ-sɔ̌ɔ · chíi · pǒn-ngaan dèn · sɔ̌ɔ-wɔɔ · kʉʉ · nǔn am-nâat rát-tà-bprà-hǎan

Students' Network points out, supporting the junta's power is the prominent work of the Senate

notable; prominent; salient; dominant; remarkable; noticeable.


ด้อย

dɔ̂i (romanization)
ความด้อย (abstract-noun)


แวดล้อม

th-adj

แวดล้อม • (wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm) (abstract noun ความแวดล้อม)

wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm (romanization)
ความแวดล้อม (abstract-noun)

/wɛːt̚˥˩.lɔːm˦˥/

แวด (wɛ̂ɛt) + ล้อม (lɔ́ɔm).

com

แวด (wɛ̂ɛt) + ล้อม (lɔ́ɔm)


ห่วย

hùai (romanization)
ความห่วย (abstract-noun)

From Teochew 壞 /坏 (huai6, “bad; spoiled”).

(colloquial, derogatory, offensive, of quality, performance, behaviour, ability, etc) poor; low; bad.

performance; behaviour; ability; etc; performance; behaviour; ability; etc


โค้ง

kóong (romanization)
ความโค้ง (abstract-noun)

From Proto-Mon-Khmer *koŋ (“to bend; to be bent”). Cognate with Thai ก่ง (gòng), ก้งโค้ง, โกง (goong), โก่ง (gòong), โก้งโค้ง, Lao ໂຄ້ງ (khōng).


กรอบ

th-adj

กรอบ • (grɔ̀ɔp) (abstract noun ความกรอบ)

grɔ̀ɔp (romanization)
ความกรอบ (abstract-noun)


รอด

rɔ̂ɔt (romanization)
ความรอด (abstract-noun)

(chiefly religion) saved; enjoying salvation.


ตาบอด

ตาบอด • (dtaa-bɔ̀ɔt) (abstract noun ความตาบอด)

dtaa-bɔ̀ɔt (romanization)
ความตาบอด (abstract-noun)

/taː˧.bɔːt̚˨˩/

From ตา (dtaa) + บอด (bɔ̀ɔt). Compare Tày tha bót.


บอด

บอด • (bɔ̀ɔt)

Inherited from Proto-Tai *ɓoːtᴰ (“blind”).
Cognate with Isan บอด, Lao ບອດ (bǭt), Northern Thai ᨷᩬᨯ (bɔɔt²), Khün ᨷᩬᨯ, Lü ᦢᦸᧆᧈ (ḃoad¹), Tai Dam ꪚꪮꪒ (bót), Tai Dón ꪚꪮꪒ, Shan မွတ်ႇ (màut) or ဝွတ်ႇ (wàut), Tai Nüa ᥛᥩᥖᥱ (mǒat), Ahom 𑜈𑜨𑜄𑜫 (bot), Tày bót, Zhuang mbod (dialectal), mbot (dialectal).
Compare Proto-Austronesian *buCa (whence Malay buta and Hiligaynon buta).

cog

Lü ᦢᦸᧆᧈ (ḃoad¹)

solid (of improper Thai letter's head writing).

(card games) zero-scored (of playing cards).


เข้ม

kêm (romanization)
ความเข้ม (abstract-noun)

Cognate with Isan เข้ม, Lao ເຂັ້ມ (khem), Northern Thai ᨡᩯ᩠᩶ᨾ, Khün ᨡᩯ᩠᩶ᨾ or ᨡᩮ᩠᩶ᨾ, Lü ᦶᦃᧄᧉ (ẋaem²), Shan ၶႅမ်ႈ (khēm).

Lü ᦶᦃᧄᧉ (ẋaem²)


เหี่ยว

th-adj

เหี่ยว • (hìao) (abstract noun ความเหี่ยว)

hìao (romanization)
ความเหี่ยว (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰriewᴮ (“withered”).
Cognate with Isan เหี่ยว, Lao ຫ່ຽວ (hiāu) or ແຫ່ວ (hǣu), Northern Thai ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ (hiaw²), Khün ᩉ᩠ᨿᩴ᩵, Lü ᦵᦠᧁᧈ (ḣew¹), Tai Dam ꪵꪬ꪿ꪫ (héo), Tai Dón ꪵꪬꪫꫀ, Shan ႁဵဝ်ႇ (hàeo), Tai Nüa ᥞᥥᥝᥱ (hěw), Zhuang heuh (dialectal).

cog

Lü ᦵᦠᧁᧈ (ḣew¹)

Tai Dón ꪵꪬꪫꫀ


หน้าเลือด

th-adj

หน้าเลือด • (nâa-lʉ̂ʉat) (abstract noun ความหน้าเลือด)

nâa-lʉ̂ʉat (romanization)
ความหน้าเลือด (abstract-noun)

/naː˥˩.lɯa̯t̚˥˩/


แทน

แทน • (tɛɛn)


เดี่ยว

เดี่ยว • (dìao) (abstract noun ความเดี่ยว)

dìao (romanization)
ความเดี่ยว (abstract-noun)


ประดิษฐ์

ประดิษฐ์ • (bprà-dìt)

From Sanskrit प्रतिष्ठ (pratiṣṭha, “foundation; setting up; etc”).

bor

(elegant) artificial, as opposed to natural.


ทุ่นแรง

th-adj

ทุ่นแรง • (tûn-rɛɛng) (abstract noun ความทุ่นแรง)

tûn-rɛɛng (romanization)
ความทุ่นแรง (abstract-noun)

/tʰun˥˩.rɛːŋ˧/


หน้าเป็น

หน้าเป็น • (nâa-bpen) (abstract noun ความหน้าเป็น)

nâa-bpen (romanization)
ความหน้าเป็น (abstract-noun)


หน้าตาย

หน้าตาย • (nâa-dtaai) (abstract noun ความหน้าตาย)

nâa-dtaai (romanization)
ความหน้าตาย (abstract-noun)


เก๋า

gǎo (romanization)
ความเก๋า (abstract-noun)


ฟาด

ฟาด • (fâat)

From Proto-Southwestern Tai *vaːtᴰ (“to beat; to whip”). Cognate with Northern Thai ᨼᩣ᩠ᨯ, Lao ຟາດ (fāt), Khün ᨼᩣ᩠ᨯ, Lü ᦝᦱᧆ (faad), Ahom 𑜇𑜄𑜫 (phat). Possibly related to Proto-Southwestern Tai *vatᴰ (whence Thai ฟัด (fát)).

inh

(slang) fierce: fashionable or attractive in a bold or striking way.


เพียบพร้อม

th-adj

เพียบพร้อม • (pîiap-prɔ́ɔm) (abstract noun ความเพียบพร้อม)

pîiap-prɔ́ɔm (romanization)
ความเพียบพร้อม (abstract-noun)

/pʰia̯p̚˥˩.pʰrɔːm˦˥/


แหบ

hɛ̀ɛp (romanization)
ความแหบ (abstract-noun)


หยาบ

yàap (romanization)
ความหยาบ (abstract-noun)
อยาบ (alternative)

From Proto-Tai *ʰɲaːpᴰ (“coarse; tough”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨷ, Lao ຫຍາບ (nyāp), Lü ᦊᦱᧇ (ẏaab), Shan ယၢပ်ႇ (yàap), Zhuang nyap (dialectal) and niep (dialectal).


หยาบคาย

หยาบคาย • (yàap-kaai) (abstract noun ความหยาบคาย)

yàap-kaai (romanization)
ความหยาบคาย (abstract-noun)

From หยาบ (yàap, “coarse”) + คาย (kaai, “sharp”).


แหลก

lɛ̀ɛk (romanization)
ความแหลก (abstract-noun)


เฉื่อย

th-adj

เฉื่อย • (chʉ̀ai) (abstract noun ความเฉื่อย)

chʉ̀ai (romanization)
ความเฉื่อย (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯j˨˩/


คล้าย

คล้าย • (kláai) (abstract noun ความคล้าย)

kláai (romanization)
ความคล้าย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຄ້າຍ (khāi), Shan ငၢႆး (ngáai).


ป่น

bpòn (romanization)
ความป่น (abstract-noun)


เครียด

เครียด • (krîiat) (abstract noun ความเครียด)

krîiat (romanization)
ความเครียด (abstract-noun)


ตึง

dtʉng (romanization)
ความตึง (abstract-noun)
*ตึ่ง (alternative obsolete)

Cognate with Northern Thai ᨲᩧ᩠᩵ᨦ, Khün ᨲᩨ᩠᩵ᨦ, Lao ຕຶ່ງ (tưng), Isan ตึ่ง, Lü ᦎᦹᧂᧈ (ṫueng¹), Shan တိုင်ႇ (tùeng), Tai Nüa ᥖᥪᥒᥱ (tǔeng), Zuojiang Zhuang dwng.

cog

Lü ᦎᦹᧂᧈ (ṫueng¹)


ลวงตา

th-adj

ลวงตา • (luuang-dtaa) (abstract noun ความลวงตา)

luuang-dtaa (romanization)
ความลวงตา (abstract-noun)


เปื้อน

เปื้อน • (bpʉ̂ʉan) (abstract noun ความเปื้อน)

bpʉ̂ʉan (romanization)
ความเปื้อน (abstract-noun)

Cognate with Lao ເປື້ອນ (pư̄an). Compare 糞 (MC pjunH, “excrement”).

cog

Lao ເປື້ອນ (pư̄an)


เลี่ยน

th-adj

เลี่ยน • (lîian) (abstract noun ความเลี่ยน)

lîian (romanization)
ความเลี่ยน (abstract-noun)


วาว

waao (romanization)
ความวาว (abstract-noun)


แกร่ง

แกร่ง • (grɛ̀ng) (abstract noun ความแกร่ง)

grɛ̀ng (romanization)
ความแกร่ง (abstract-noun)

cog

Lü ᦶᦂᧃᧈ (k̇aen¹)


ปฏิบัติการ

ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt, “to perform; to carry out”) + การ (gaan, “act; activity; etc”).

com

ห้องปฏิบัติการ

(of a room) Used for scientific experiments or training.


โพ้นทะเล

th-adj

โพ้นทะเล • (póon-tá-lee)

From โพ้น (póon, “beyond”) + ทะเล (tá-lee, “sea”). Compare Lao ພົ້ນທະເລ (phon tha lē).


หมาด

màat (romanization)
ความหมาด (abstract-noun)


ลื่น

lʉ̂ʉn (romanization)
ความลื่น (abstract-noun)
มลื่น (alternative obsolete poetic)

→ Lao: ລ່ຽນ (līan)

From Proto-Tai *m.lɯːlᴮ (“slippery; smooth”).
Cognate with Northern Thai ᨾᩨ᩠᩵ᨶ, Isan มื่น, Lao ມື່ນ (mư̄n), Shan မိုၼ်ႈ (mūen), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (mün), Saek หมรื้น, Zhuang lwenq.


ฉุน

chǔn (romanization)
ความฉุน (abstract-noun)


เตียน

th-adj

เตียน • (dtiian) (abstract noun ความเตียน)

dtiian (romanization)
ความเตียน (abstract-noun)

(of an area, tract of land, ground, surface, etc) flat, level, even; graded, flattened, levelled; cleared.

tract of land; ground; surface; etc; tract of land; ground; surface; etc


ดื้อ

dʉ̂ʉ (romanization)
ความดื้อ (abstract-noun)


ยัน

(of a betel nut) intoxicating; causing intoxication.


ร้าง

ráang (romanization)
ความร้าง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ, Khün ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ, Isan ฮ้าง or ฮ่าง, Lao ຮ້າງ (hāng), Lü ᦣᦱᧂᧉ (haang²), Shan ႁၢင်ႉ (hâ̰ang), Ahom 𑜑𑜂𑜫 (haṅ).


ขุ่น

kùn (romanization)
ความขุ่น (abstract-noun)

From Middle Chinese 混 (MC hwonX). Cognate with Lao ຂຸ່ນ (khun). Compare Zuojiang Zhuang goenj.


ปิดตาย

ปิดตาย • (bpìt-dtaai) (abstract noun ความปิดตาย)

bpìt-dtaai (romanization)
ความปิดตาย (abstract-noun)


โหด

hòot (romanization)
ความโหด (abstract-noun)


ซี้

síi (romanization)
ความซี้ (abstract-noun)

Borrowed from Hokkien 死 (sí). Compare Teochew 死 (sí).

พวกเขากลายเป็นเพื่อนซี้


ปึก

bpʉ̀k (romanization)
ความปึก (abstract-noun)


มอม

mɔɔm (romanization)
ความมอม (abstract-noun)


ซ่า

sâa (romanization)
ความซ่า (abstract-noun)


รายเดือน

รายเดือน • (raai-dʉʉan) (abstract noun ความรายเดือน)

raai-dʉʉan (romanization)
ความรายเดือน (abstract-noun)


รายวัน

รายวัน • (raai-wan) (abstract noun ความรายวัน)

raai-wan (romanization)
ความรายวัน (abstract-noun)


รายปี

รายปี • (raai-bpii) (abstract noun ความรายปี)

raai-bpii (romanization)
ความรายปี (abstract-noun)


รายปักษ์

รายปักษ์ • (raai-bpàk) (abstract noun ความรายปักษ์)

raai-bpàk (romanization)
ความรายปักษ์ (abstract-noun)


ละเอียด

ละเอียด • (lá-ìiat) (abstract noun ความละเอียด)

lá-ìiat (romanization)
ความละเอียด (abstract-noun)


ยับ

crumpled; rumpled; wrinkled; crisped; crushed.

(slang, of facial appearance) being in or showing a bad mood.


ยับ

(now chiefly in combination) glittering; sparkling.


ลัด

หลักสูตรลัด

ปุ่มลัด


หนืด

nʉ̀ʉt (romanization)
ความหนืด (abstract-noun)


เด็ด

dèt (romanization)
ความเด็ด (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.decᴰ (“to pluck”).
Cognate with Lao ເດັດ (det), Lü ᦵᦡᧆ (ḋed).

cog

Lü ᦵᦡᧆ (ḋed)


ดุ

dù (romanization)
ความดุ (abstract-noun)

ครูของฉันดุมากแต่จริง ๆ แล้วใจดี

kruu kɔ̌ɔng chǎn dù mâak dtɛ̀ɛ jing jing lɛ́ɛo jai dii

My teacher is very strict, but actually very kind.


ชื่น

th-adj

ชื่น • (chʉ̂ʉn) (abstract noun ความชื่น)

chʉ̂ʉn (romanization)
ความชื่น (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨩᩨ᩠᩵ᨶ, Lao ຊື່ນ (sư̄n), Khün ᨩᩨ᩠᩵ᨶ, Lü ᦋᦹᧃᧈ (tsuen¹), Shan ၸိုၼ်ႈ (tsūen).


มั่น

mân (romanization)
ความมั่น (abstract-noun)
หมั้น (alternative obsolete)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ, Lao ໝັ້ນ (man), Lü ᦖᧃᧉ (ṁan²), Shan မၼ်ႈ (mān), Phake မꩫ် (man), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man).

cog

Lü ᦖᧃᧉ (ṁan²)


เละ

lé (romanization)
ความเละ (abstract-noun)

disordered; disorderly; chaotic; messy; untidy.

(slang) ruined, doomed, finished; irremediable, irreparable.


ตูม

dtuum (romanization)
ความตูม (abstract-noun)


เชี่ยว

th-adj

เชี่ยว • (chîao) (abstract noun ความเชี่ยว)

chîao (romanization)
ความเชี่ยว (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯w˥˩/


เอื่อย

เอื่อย • (ʉ̀ai) (abstract noun ความเอื่อย)

ʉ̀ai (romanization)
ความเอื่อย (abstract-noun)


ชัน

chan (romanization)
ความชัน (abstract-noun)

Cognate with Isan ซัน, Lao ຊັນ (san), Northern Thai ᨩᩢ᩠ᨶ (can⁴), Khün ᨩᩢ᩠ᨶ (can⁴), Lü ᦶᦋᧃ (tsaen), Shan ၸၼ်း (tsán), Tai Nüa ᥓᥢᥰ (tsän), Ahom 𑜋𑜃𑜫 (chan).


คงตัว

คงตัว • (kong-dtuua) (abstract noun ความคงตัว)

kong-dtuua (romanization)
ความคงตัว (abstract-noun)


เมื่อย

เมื่อย • (mʉ̂ai) (abstract noun ความเมื่อย)

mʉ̂ai (romanization)
ความเมื่อย (abstract-noun)

From Proto-Tai *mɯəjᴮ (“stiff and tired”).
Cognate with Isan เมื่อย, Lao ເມື່ອຍ (mư̄ai), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥ᩠᩵ᨿ or ᨾᩮᩥ᩠᩵ᨿ, Khün ᨾᩮᩨ᩠᩵ᨿ, Lü ᦵᦙᧀᧈ (moey¹), Tai Dam ꪹꪣ꪿ꪥ, Tai Dón ꪝꪷꪥꫀ, Shan မူၺ်ႈ (mōi), Ahom 𑜉𑜨𑜩 (moy), Zhuang maix (dialectal), Zuojiang Zhuang mweih.

cog

Lao ເມື່ອຍ (mư̄ai)

Tai Dón ꪝꪷꪥꫀ


ห่าง

hàang (romanization)
ความห่าง (abstract-noun)


ระหว่างประเทศ

th-adj

ระหว่างประเทศ • (rá-wàang-bprà-têet) (abstract noun ความระหว่างประเทศ)

rá-wàang-bprà-têet (romanization)
ความระหว่างประเทศ (abstract-noun)

From ระหว่าง (rá-wàang, “between”) + ประเทศ (bprà-têet, “country”).


กึ่ง

th-adj

กึ่ง • (gʉ̀ng)


สำเร็จรูป

สำเร็จรูป • (sǎm-rèt-rûup) (abstract noun ความสำเร็จรูป)

sǎm-rèt-rûup (romanization)
ความสำเร็จรูป (abstract-noun)


บุคลิก

บุคลิก • (bùk-ká-lík)

From Pali puggalika (“individual; personal”). Cognate with Modern Khmer បុគ្គលិក (bokkĕəʼlɨk).


อ่อนโยน

อ่อนโยน • (ɔ̀ɔn-yoon) (abstract noun ความอ่อนโยน)

ɔ̀ɔn-yoon (romanization)
ความอ่อนโยน (abstract-noun)

/ʔɔːn˨˩.joːn˧/

อ่อน (ɔ̀ɔn) + โยน that is corrupted from โอน (oon, “to bend over”).


ลึกลับ

ลึกลับ • (lʉ́k-láp) (abstract noun ความลึกลับ)

lʉ́k-láp (romanization)
ความลึกลับ (abstract-noun)

com

ลึก (lʉ́k) + ลับ (láp)


น่ากลัว

th-adj

น่ากลัว • (nâa-gluua) (abstract noun ความน่ากลัว)

nâa-gluua (romanization)
ความน่ากลัว (abstract-noun)


แล้ง

แล้ง • (lɛ́ɛng) (abstract noun ความแล้ง)

lɛ́ɛng (romanization)
ความแล้ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.leːŋꟲ. Cognate with Lao ແລ້ງ (lǣng), Lü ᦶᦟᧂᧉ (laeng²), Shan လႅင်ႉ (lḛ̂ng), Zhuang rengx, Zuojiang Zhuang lengx, Tày lẹng.


อืด

ʉ̀ʉt (romanization)
ความอืด (abstract-noun)


เยือก

เยือก • (yʉ̂ʉak) (abstract noun ความเยือก)

yʉ̂ʉak (romanization)
ความเยือก (abstract-noun)


อิ่มตัว

อิ่มตัว • (ìm-dtuua) (abstract noun ความอิ่มตัว)

ìm-dtuua (romanization)
ความอิ่มตัว (abstract-noun)


อเนกประสงค์

อเนกประสงค์ • (à-nêek-bprà-sǒng) (abstract noun ความอเนกประสงค์)

à-nêek-bprà-sǒng (romanization)
ความอเนกประสงค์ (abstract-noun)


อับ

àp (romanization)
ความอับ (abstract-noun)


สุญญากาศ

sǔn-yaa-gàat (romanization)
สูญญากาศ (alternative)


ที่รัก

ที่รัก • (tîi-rák)

From ที่ (tîi, “that; which”) + รัก (rák, “to love”).

com

James 1:16, KJV:
พี่น้องที่รักของข้าพเจ้า อย่าหลงผิดเลย
pîi-nɔ́ɔng tîi-rák kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao · yàa lǒng-pìt ləəi
Do not err, my beloved brethren.

Colossians 4:14, KJV:
ลูกาแพทย์ที่รักกับเดมาสฝากความคิดถึงมายังพวกท่าน
luu-gaa pɛ̂ɛt tîi-rák gàp dee-máas fàak kwaam-kít-tʉ̌ng maa yang pûuak tâan
Luke, the beloved physician, and Demas, greet you.

used as an affectionate suffix to a name, title, etc: loved, beloved, dear, darling, etc.


ครึกครื้น

th-adj

ครึกครื้น • (krʉ́k-krʉ́ʉn) (abstract noun ความครึกครื้น)

krʉ́k-krʉ́ʉn (romanization)
ความครึกครื้น (abstract-noun)

/kʰrɯk̚˦˥.kʰrɯːn˦˥/


โทรม

soom (romanization)
ความโทรม (abstract-noun)
โชรม (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer jrom (“to crouch, to kneel, to bow; to sink, to subside, to collapse; to lie flat; etc”).

bor

decayed; rotten; ruined; worn; worn out; shabby; run-down; seedy; dilapidated.

decaying; decadent; declining; degenerating; deteriorating; decomposing.

thin; skinny; emaciated; tabescent; wasting away.

(slang, of appearance, especially facial appearance) not in a healthy condition.


แฉะ

chɛ̀ (romanization)
ความแฉะ (abstract-noun)


หยิ่ง

th-adj

หยิ่ง • (yìng) (abstract noun ความหยิ่ง)

yìng (romanization)
ความหยิ่ง (abstract-noun)


โด่ง

dòong (romanization)
ความโด่ง (abstract-noun)


ยืด

yʉ̂ʉt (romanization)
ความยืด (abstract-noun)

Inherited from Proto-Tai *ɲɯːtᴰ (“to stretch”).
Cognate with Lao ຍືດ (nyư̄t), ຢືດ (yư̄t), Lü ᦊᦹᧆᧈ (ẏued¹), Shan ယိုတ်ႈ (yūet), Tai Nüa ᥕᥪᥖ (yuet), Zuojiang Zhuang ywet.

cog

Lü ᦊᦹᧆᧈ (ẏued¹)


ยืดหยุ่น

th-adj

ยืดหยุ่น • (yʉ̂ʉt-yùn) (abstract noun ความยืดหยุ่น)

yʉ̂ʉt-yùn (romanization)
ความยืดหยุ่น (abstract-noun)

com

ยืด (yʉ̂ʉt) + หยุ่น (yùn)


หยุ่น

yùn (romanization)
ความหยุ่น (abstract-noun)


ตายตัว

th-adj

ตายตัว • (dtaai-dtuua) (abstract noun ความตายตัว)

dtaai-dtuua (romanization)
ความตายตัว (abstract-noun)


ฟุ่มเฟือย

ฟุ่มเฟือย • (fûm-fʉai) (abstract noun ความฟุ่มเฟือย)

fûm-fʉai (romanization)
ความฟุ่มเฟือย (abstract-noun)


ประหยัด

ประหยัด • (bprà-yàt) (abstract noun ความประหยัด)

bprà-yàt (romanization)
ความประหยัด (abstract-noun)
บำหยัด (alternative)

→ Shan: ပယတ်ႇ (pǎ yàt)

From Sanskrit प्रयत्न (prayatna, “precaution”).


ด้วน

dûuan (romanization)
ความด้วน (abstract-noun)


กร่อย

th-adj

กร่อย • (grɔ̀i) (abstract noun ความกร่อย)

grɔ̀i (romanization)
ความกร่อย (abstract-noun)


ครบ

króp (romanization)
ความครบ (abstract-noun)

From Old Khmer គ្រប (grapa), គ្រប្ប (grappa), គ្រុប (grupa), គ្រុប្ប (gruppa), គ្រោព (groba), គោរោព្វ (gorobva, “complete; full; perfect; replete; etc”). Cognate with Modern Khmer គ្រប់ (krup).


ถ้วน

tûuan (romanization)
ความถ้วน (abstract-noun)

เดือนถ้วน

complete month (month with 30 days under the lunar calendar)

(somewhat archaic) full; complete; total.

จำนวนถ้วน


ฉาย

Derived from Khmer ឆាយ (chaay, “beautiful”).

der+

/t͡ɕʰaːj˩˩˦/

(now only found in combination) beautiful; adorable; charming.


เชื่อง

th-adj

เชื่อง • (chʉ̂ʉang) (abstract noun ความเชื่อง)

chʉ̂ʉang (romanization)
ความเชื่อง (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯ŋ˥˩/

Possibly from Proto-Tai *ɟɯəŋꟲ (“to tend (animal)”),although the tone of เชื่อง [t͡ɕʰɯa̯ŋᴮ²] shows irregularity as a reflex of it.
In Northern Tai, possibly cognate with Zhuang ciengx (“to raise; to graze”).


ลาง

บาง บาง#Thai

(archaic) Alternative form of บาง (baang)


บุบ

bùp (romanization)
ความบุบ (abstract-noun)


แคระ

krɛ́ (romanization)
ความแคระ (abstract-noun)


บึ้ง

บึ้ง • (bʉ̂ng)


ฝืด

fʉ̀ʉt (romanization)
ความฝืด (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨺᩨ᩠ᨯ, Lao ຝືດ (fư̄t), Shan ၽိုတ်ႇ (phùet).


เฟ้อ

fə́ə (romanization)
ความเฟ้อ (abstract-noun)


หวะ

wà (romanization)
ความหวะ (abstract-noun)


ปะแล่ม

ปะแล่ม • (bpà-lɛ̂m) (abstract noun ความปะแล่ม)

bpà-lɛ̂m (romanization)
ความปะแล่ม (abstract-noun)


โคร่ง

โคร่ง • (krôong) (abstract noun ความโคร่ง)

krôong (romanization)
ความโคร่ง (abstract-noun)

From Old Khmer ក្រោង៑ (kroṅ), ក្រង៑ (kraṅ, “high; huge”). Cognate with Modern Khmer គ្រោង (kroong), Lao ໂຄ່ງ (khōng). Compare Ahom 𑜁𑜤𑜂𑜫 (khuṅ).
Jonsson (1991) suggested it was from Proto-Southwestern Tai *ɡrɔŋᴮ⁴ (“big”) but most of SWT languages do not have words for it.


เบี้ยว

เบี้ยว • (bîao) (abstract noun ความเบี้ยว)

bîao (romanization)
ความเบี้ยว (abstract-noun)

oblique; bent; crooked; distorted; twisted; askew; awry; out of shape.


เจ๋ง

jěng (romanization)
ความเจ๋ง (abstract-noun)

From Cantonese 正 (zeng3, “awesome; fantastic”).

bor

(colloquial) excellent; awesome; fantastic; cool; wicked.


ช้อย

th-adj

ช้อย • (chɔ́ɔi) (abstract noun ความช้อย)

chɔ́ɔi (romanization)
ความช้อย (abstract-noun)


คุ

kú (romanization)
ความคุ (abstract-noun)

(of a coal, flame, fire, or the like) live.

flame; fire; or the like; flame; fire; or the like


กลวง

กลวง • (gluuang) (abstract noun ความกลวง)

gluuang (romanization)
ความกลวง (abstract-noun)

(of an object) hollow; empty; not solid.

(slang, offensive) brainless; mindless; senseless; witless.


หลวม

lǔuam (romanization)
ความหลวม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰloːmᴬ. Southwestern Tai varieties such as Thai หลวม [lua̯mᴬ¹] aberrantly show reflexes of Proto-Tai *uəm.
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉᩖᩅ᩠ᨾ, Lao ຫຼວມ (lūam), Lü ᦷᦜᧄ (l̇om), Shan လူမ် (lǔum), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (lüm).
In Northern Tai, cognate with Zhuang lom.


ธรรมดา

ธรรมดา • (tam-má-daa) (abstract noun ความธรรมดา)

tam-má-daa (romanization)
ความธรรมดา (abstract-noun)

From Sanskrit धर्मता (dharmatā). Compare Pali dhammatā.


น่ารำคาญ

น่ารำคาญ • (nâa-ram-kaan) (abstract noun ความน่ารำคาญ)

nâa-ram-kaan (romanization)
ความน่ารำคาญ (abstract-noun)


ตีบ

dtìip (romanization)
ความตีบ (abstract-noun)

cog

Lü ᦎᦲᧇᧈ (ṫiib¹)


ทุ้ม

túm (romanization)
ความทุ้ม (abstract-noun)


เอี่ยม

th-adj

เอี่ยม • (ìiam) (abstract noun ความเอี่ยม)

ìiam (romanization)
ความเอี่ยม (abstract-noun)


แสด

sɛ̀ɛt (romanization)
ความแสด (abstract-noun)


ช้ำ

chám (romanization)
ความช้ำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟamꟲ (“bruised”).
Cognate with Lao ຊ້ຳ (sam).


โหนก

nòok (romanization)
ความโหนก (abstract-noun)


นูน

nuun (romanization)
ความนูน (abstract-noun)


เว้า

wáo (romanization)
ความเว้า (abstract-noun)


จำเพาะ

จำเพาะ • (jam-pɔ́) (abstract noun ความจำเพาะ)

jam-pɔ́ (romanization)
ความจำเพาะ (abstract-noun)

/t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/


สร้อย

สร้อย • (sɔ̂i) (abstract noun ความสร้อย)

sɔ̂i (romanization)
ความสร้อย (abstract-noun)

(now only found in combination) sad; gloomy.


ซึ้ง

sʉ́ng (romanization)
ความซึ้ง (abstract-noun)


พื้นฐาน

พื้นฐาน • (pʉ́ʉn-tǎan)

/pʰɯːn˦˥.tʰaːn˩˩˦/

พื้น (pʉ́ʉn, “ground”) + ฐาน (tǎan, “base”).


ล้ำ

lám (romanization)
ความล้ำ (abstract-noun)


ล่ำ

lâm (romanization)
ความล่ำ (abstract-noun)


เนียน

th-adj

เนียน • (niian) (abstract noun ความเนียน)

niian (romanization)
ความเนียน (abstract-noun)


คอด

kɔ̂ɔt (romanization)
ความคอด (abstract-noun)


ง่อย

ngɔ̂i (romanization)
ความง่อย (abstract-noun)


แฟบ

fɛ̂ɛp (romanization)
ความแฟบ (abstract-noun)


ซึม

drowsy; somnolent; dull; lethargic; torpid; spiritless; lifeless; faint.

2020 June 7, “สำรวจย่านท่องเที่ยวสำคัญ โรงแรมเชียงใหม่ทรุดหนัก ย่านนิมมานเหมินท์ซึมยาว”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-06-07:

sǎm-rùuat yâan tɔ̂ng-tîao sǎm-kan · roong-rɛɛm chiiang-mài sút nàk · yâan nim-maan-hěe-min sʉm yaao

Survey important tourist spots: Hotels [in] Chiang Mai are in dire straits; Nimman Hemin district [would remain] quiet for long

(slang, of an economic condition, social condition, activity, etc) dormant; inactive; abeyant; seeing no progress or motion; quiet.

social condition; activity; etc; social condition; activity; etc


เซา

sao (romanization)
ความเซา (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຊົາ (sao), Northern Thai ᨪᩮᩢᩣ, Khün ᨪᩮᩢᩣ, Lü ᦌᧁ (saw), Shan သဝ်း (sáo), Tai Nüa ᥔᥝᥰ (säw), and Ahom 𑜏𑜧 (saw).


เด็ดขาด

เด็ดขาด • (dèt-kàat) (abstract noun ความเด็ดขาด)

dèt-kàat (romanization)
ความเด็ดขาด (abstract-noun)


อมตะ

อมตะ • (à-má-dtà)

From Pali amata (“nectar; ambrosia”, literally “not dead; undead; undying”). Cognate with Khmer អមត (ʼâmôt). Compare Sanskrit अमृत (amṛta), from which Thai อมฤต (à-má-rít) is derived.

bor

(elegant) not subject to death or decay: deathless, immortal, undying, imperishable, etc.

(figurative, elegant) not affected by time: timeless.

(figurative, elegant) forever; perpetual; eternal; everlasting.


เปราะ

th-adj

เปราะ • (bprɔ̀) (abstract noun ความเปราะ)

bprɔ̀ (romanization)
ความเปราะ (abstract-noun)


โล่ง

lôong (romanization)
ความโล่ง (abstract-noun)


คับ

káp (romanization)
ความคับ (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɡapᴰˢ⁴ (“narrow; tight; confined”), from Proto-Tai *ɡapᴰ (“tight; narrow”), possibly from Middle Chinese 狹 (MC heap, “narrow”) (which became doublet of แคบ (kɛ̂ɛp)).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨣᩢ᩠ᨷ, Lao ຄັບ (khap), Lü ᦅᧇ (kab), Tai Dam ꪁꪚꪾ, Shan ၵပ်ႉ (kâ̰p).
In Central Tai, cognate with Tày cặp.
In Northern Tai, Zhuang gaeb.
In other Tai, Zuojiang Zhuang kaep (Chongzuo and Ningming dialects) or gaeb (Longzhou and Daxin dialects).


เลือน

th-adj

เลือน • (lʉʉan) (abstract noun ความเลือน)

lʉʉan (romanization)
ความเลือน (abstract-noun)


ปุย

bpui (romanization)
ความปุย (abstract-noun)


บังเอิญ

บังเอิญ • (bang-əən) (abstract noun ความบังเอิญ)

bang-əən (romanization)
ความบังเอิญ (abstract-noun)

/baŋ˧.ʔɤːn˧/


จิ๋ว

jǐu (romanization)
ความจิ๋ว (abstract-noun)


ต่างชาติ

/taːŋ˨˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

ต่าง (dtàang, “different”) + ชาติ (châat, “nation”)


ไร้สาระ

th-adj

ไร้สาระ • (rái-sǎa-rá) (abstract noun ความไร้สาระ)

rái-sǎa-rá (romanization)
ความไร้สาระ (abstract-noun)

From ไร้ (rái, “to lack”) + สาระ (sǎa-rá, “matter; essence”).


ดุดัน

th-adj

ดุดัน • (dù-dan) (abstract noun ความดุดัน)

dù-dan (romanization)
ความดุดัน (abstract-noun)


หยัก

yàk (romanization)
ความหยัก (abstract-noun)


ใจแคบ

ใจแคบ • (jai-kɛ̂ɛp) (abstract noun ความใจแคบ)

jai-kɛ̂ɛp (romanization)
ความใจแคบ (abstract-noun)

/t͡ɕaj˧.kʰɛːp̚˥˩/


ซึนเดเระ

ซึนเดเระ • (sʉn-dee-ré)


ปลอดภาษี

ปลอดภาษี • (bplɔ̀ɔt-paa-sǐi) (abstract noun ความปลอดภาษี)

bplɔ̀ɔt-paa-sǐi (romanization)
ความปลอดภาษี (abstract-noun)

/plɔːt̚˨˩.pʰaː˧.siː˩˩˦/


เอกมัย

เอกมัย • (èek-gà-mai) (abstract noun ความเอกมัย)

èek-gà-mai (romanization)
ความเอกมัย (abstract-noun)


จรจัด

จรจัด • (jɔɔn-jàt) (abstract noun ความจรจัด)

jɔɔn-jàt (romanization)
ความจรจัด (abstract-noun)

/t͡ɕɔːn˧.t͡ɕat̚˨˩/


สาหัส

สาหัส • (sǎa-hàt) (abstract noun ความสาหัส)

sǎa-hàt (romanization)
ความสาหัส (abstract-noun)


ขี้หนาว

ขี้หนาว • (kîi-nǎao) (abstract noun ความขี้หนาว)

kîi-nǎao (romanization)
ความขี้หนาว (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.naːw˩˩˦/


ขี้ร้อน

ขี้ร้อน • (kîi-rɔ́ɔn) (abstract noun ความขี้ร้อน)

kîi-rɔ́ɔn (romanization)
ความขี้ร้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɔːn˦˥/

com

ขี้ (kîi) + ร้อน (rɔ́ɔn)


สุดโต่ง

th-adj

สุดโต่ง • (sùt-dtòong) (abstract noun ความสุดโต่ง)

sùt-dtòong (romanization)
ความสุดโต่ง (abstract-noun)


คะนอง

คะนอง • (ká-nɔɔng) (abstract noun ความคะนอง)

ká-nɔɔng (romanization)
ความคะนอง (abstract-noun)

/kʰa˦˥.nɔːŋ˧/


ถี่

tìi (romanization)
ความถี่ (abstract-noun)

closely spaced; dense; intensive; thick.


ชัดเจน

ชัดเจน • (chát-jeen) (abstract noun ความชัดเจน)

chát-jeen (romanization)
ความชัดเจน (abstract-noun)

/t͡ɕʰat̚˦˥.t͡ɕeːn˧/

From ชัด (chát, “manifest”) + เจน (jeen, “familiar”).

com

1932, สภาผู้แทนราษฎร, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๓๖/๒๔๗๕, พระนคร: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, page 428:

ข้อความที่กล่าวนี้ชัดเจนอยู่แล้ว ไม่ควรตัด

kɔ̂ɔ-kwaam tîi glàao níi chát-jeen yùu-lɛ́ɛo · mâi kuuan dtàt

The text which has thus been stated is already clear [and] should not be excluded.

1947, ดิเรก ชัยนาม, “นายกรัฐมนตรี”, in รัฐธรรมนูญบริติช, พระนคร: โรงพิมพ์พานิชศุภผล, page 7:

มีบางคราวที่ไม่มีหัวหน้าชัดเจน

mii baang kraao tîi mâi mii hǔua-nâa chát-jeen

There are some times when [the party] has no obvious leader.

2021, ศาลอาญา, คำสั่งศาลอาญา ในคดีหมายเลขแดงที่ พศ ๗๖/๒๕๖๔, กรุงเทพฯ: คณะก้าวหน้า, page 2:

ผู้คัดค้าน...อ้างว่า คำร้องของผู้ร้องไม่ชัดเจน

pûu-kát-káan ... âang wâa · kam-rɔ́ɔng kɔ̌ɔng pûu-rɔ́ɔng mâi chát-jeen

The objector...claims that the motion of the movant is not clear.

obvious, evident; express, explicit; unambiguous, clear; sure, certain.


หลักแหลม

th-adj

หลักแหลม • (làk-lɛ̌ɛm) (abstract noun ความหลักแหลม)

làk-lɛ̌ɛm (romanization)
ความหลักแหลม (abstract-noun)

/lak̚˨˩.lɛːm˩˩˦/

com

หลัก (làk) + แหลม (lɛ̌ɛm)


เฉียง

th-adj

เฉียง • (chǐiang) (abstract noun ความเฉียง)

chǐiang (romanization)
ความเฉียง (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦/


สมเหตุสมผล

สมเหตุสมผล • (sǒm-hèet-sǒm-pǒn) (abstract noun ความสมเหตุสมผล)

sǒm-hèet-sǒm-pǒn (romanization)
ความสมเหตุสมผล (abstract-noun)


ง่ายดาย

ง่ายดาย • (ngâai-daai) (abstract noun ความง่ายดาย)

ngâai-daai (romanization)
ความง่ายดาย (abstract-noun)


ดาย

daai (romanization)
ความดาย (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗwɤːjᴬ (“idle; free”).
Cognate with Zhuang ndaij (“idle”) (dialectal).


อะไหล่

อะไหล่ • (à-lài)

Semi-learned borrowing from Classical Persian آله (āluh, “tool; device”), from Arabic آلَة (ʔāla). Cognate with Lao ອະໄຫລ່ (ʼa lai).


ป่วน

th-adj

ป่วน • (bpùuan) (abstract noun ความป่วน)

bpùuan (romanization)
ความป่วน (abstract-noun)


ร่าเริง

ร่าเริง • (râa-rəəng) (abstract noun ความร่าเริง)

râa-rəəng (romanization)
ความร่าเริง (abstract-noun)

/raː˥˩.rɤːŋ˧/


เบิกบาน

เบิกบาน • (bə̀ək-baan) (abstract noun ความเบิกบาน)

bə̀ək-baan (romanization)
ความเบิกบาน (abstract-noun)


หวั่นไหว

หวั่นไหว • (wàn-wǎi) (abstract noun ความหวั่นไหว)

wàn-wǎi (romanization)
ความหวั่นไหว (abstract-noun)

Compound of หวั่น (wàn, “to fear”) + ไหว (wǎi, “to tremble”).

com+

(figurative, of a noise) very loud, as if shaking someone or something


คู่ควร

th-adj

คู่ควร • (kûu-kuuan) (abstract noun ความคู่ควร)

kûu-kuuan (romanization)
ความคู่ควร (abstract-noun)


ชุ่ม

chûm (romanization)
ความชุ่ม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊຸ່ມ (sum), Zhuang cumx.


แท้จริง

แท้จริง • (tɛ́ɛ-jing) (abstract noun ความแท้จริง)

tɛ́ɛ-jing (romanization)
ความแท้จริง (abstract-noun)

/tʰɛː˦˥.t͡ɕiŋ˧/

com

แท้ (tɛ́ɛ) + จริง (jing)


งอม

ngɔɔm (romanization)
ความงอม (abstract-noun)


สังเคราะห์

th-adj

สังเคราะห์ • (sǎng-krɔ́)

/saŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/

Borrowed from Sanskrit संग्रह (saṃgraha, “enumeration, collection, catalogue”). Compare Pali saṅgaha (“collecting, gathering, classification”). Doublet of สงเคราะห์ (sǒng-krɔ́).


คร้าน

th-adj

คร้าน • (kráan) (abstract noun ความคร้าน)

kráan (romanization)
ความคร้าน (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ɡraːnꟲ² (“lazy”), from Old Chinese 懶 (OC *raːnʔ, “lazy”). Cognate with Northern Thai ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ຄ້ານ (khān), Lü ᦆᦱᧃᧉ (xaan²), Shan ၶၢၼ်ႉ (khâ̰an), Tai Nüa ᥑᥣᥢᥳ (xȧan).

inh

(now often in combination) lazy; idle; inactive; sluggish.


ขี้คร้าน

th-adj

ขี้คร้าน • (kîi-kráan) (abstract noun ความขี้คร้าน)

kîi-kráan (romanization)
ความขี้คร้าน (abstract-noun)

Compound of ขี้ (kîi, a prefix used to indicate likelihood, tendency, etc) + คร้าน (kráan, “lazy”).

com+

ขี้เกียจ ขี้เกียจ#Thai

(colloquial, somewhat dated) Synonym of ขี้เกียจ (kîi-gìiat)


สมัครเล่น

th-adj

สมัครเล่น • (sà-màk-lên) (abstract noun ความสมัครเล่น)

sà-màk-lên (romanization)
ความสมัครเล่น (abstract-noun)


อ่อนแอ

อ่อนแอ • (ɔ̀ɔn-ɛɛ) (abstract noun ความอ่อนแอ)

ɔ̀ɔn-ɛɛ (romanization)
ความอ่อนแอ (abstract-noun)

/ʔɔːn˨˩.ʔɛː˧/


แอ

ɛɛ (romanization)
ความแอ (abstract-noun)


ล่ำสัน

ล่ำสัน • (lâm-sǎn) (abstract noun ความล่ำสัน)

lâm-sǎn (romanization)
ความล่ำสัน (abstract-noun)


เปล่ง

เปล่ง • (bplèng) (abstract noun ความเปล่ง)

bplèng (romanization)
ความเปล่ง (abstract-noun)

Cognate with Isan เป่ง, Lao ເປັ່ງ (peng) or ເປ່ງ (pēng), Northern Thai ᨸᩖᩮ᩵ᨦ (peŋ²), Khün ᨸᩮ᩠᩵ᨦ (peŋ²), Lü ᦔᦲᧂᧈ (ṗiing¹) or ᦵᦔᧂᧈ (ṗeng¹).

cog

Khün ᨸᩮ᩠᩵ᨦ (peŋ²)

Lü ᦔᦲᧂᧈ (ṗiing¹)

(chiefly in combination) bright; shining; gleaming; radiant


นิรนาม

นิร (ní-rá, “without”) + นาม (naam, “name”), ultimately from Sanskrit नीर (nīra) + Sanskrit नाम (nāma). Cognate with Lao ນິລະນາມ (ni la nām).


ชั่วคราว

From ชั่ว (chûua, “throughout; for; during; over”) + คราว (kraao, “time; occasion”).

(Can we date this quote?), “ระบอบเผด็จการทหารสฤษดิ์–ถนอม–ประภาส”, in สังคมการเมืองไทยก่อน ๑๔ ตุลา, Bangkok: n.p.:

ระยะแรก จอมพล สฤษดิ์ ได้แต่งตั้งนายพจน์ สารสิน เป็นนายกรัฐมนตรีสำหรับรัฐบาลชั่วคราว

rá-yá rɛ̂ɛk · jɔɔm-pon · sà-rìt · dâai dtɛ̀ng-dtâng naai pót · sǎa-rá sǐn · bpen naa-yók-rát-tà-mon-dtrii sǎm-ràp rát-tà-baan chûua-kraao

[In] the initial period, Field Marshal Sarit named Nai Phot Sarasin as the prime minister for the provisional government.

temporary; interim; transitory; impermanent.


หนักแน่น

th-adj

หนักแน่น • (nàk-nɛ̂n) (abstract noun ความหนักแน่น)

nàk-nɛ̂n (romanization)
ความหนักแน่น (abstract-noun)


มักง่าย

มักง่าย • (mák-ngâai) (abstract noun ความมักง่าย)

mák-ngâai (romanization)
ความมักง่าย (abstract-noun)

From มัก (mák, “to like”) + ง่าย (ngâai, “easy”).

com

(derogatory, offensive, idiomatic) preferring convenience or ease over refinement or exertion; fond of or given to ease.


เข้มแข็ง

th-adj

เข้มแข็ง • (kêm-kɛ̌ng) (abstract noun ความเข้มแข็ง)

kêm-kɛ̌ng (romanization)
ความเข้มแข็ง (abstract-noun)

/kʰem˥˩.kʰɛŋ˩˩˦/


จ้วง

Zhuang, of an ethnic group living mostly in the Guangxi Zhuang Autonomous Region in southern China


ยุ่งเหยิง

ยุ่งเหยิง • (yûng-yə̌əng) (abstract noun ความยุ่งเหยิง)

yûng-yə̌əng (romanization)
ความยุ่งเหยิง (abstract-noun)

/juŋ˥˩.jɤːŋ˩˩˦/


หรู

rǔu (romanization)
ความหรู (abstract-noun)

→ Lao: ຫຼູ (lū)

Compare Min Nan 豪 (hô / hô͘ / hâu) with similar reading.


อำพัน

→ Lao: ອຳພັນ (ʼam phan)

Semi-learned borrowing from Classical Persian عنبر ('anbar), from Arabic عَنْبَر (ʕanbar, “ambergris”).


เกรียง

th-adj

เกรียง • (griiang) (abstract noun ความเกรียง)

griiang (romanization)
ความเกรียง (abstract-noun)


แจ่มใส

แจ่มใส • (jɛ̀m-sǎi) (abstract noun ความแจ่มใส)

jɛ̀m-sǎi (romanization)
ความแจ่มใส (abstract-noun)

/t͡ɕɛm˨˩.saj˩˩˦/


แจ่ม

jɛ̀m (romanization)
ความแจ่ม (abstract-noun)
แหล่ม (alternative)


ซุ่มซ่าม

ซุ่มซ่าม • (sûm-sâam) (abstract noun ความซุ่มซ่าม)

sûm-sâam (romanization)
ความซุ่มซ่าม (abstract-noun)


แป้น

bpɛ̂n (romanization)
ความแป้น (abstract-noun)


เกรียม

เกรียม • (griiam) (abstract noun ความเกรียม)

griiam (romanization)
ความเกรียม (abstract-noun)


หม่น

mòn (romanization)
ความหม่น (abstract-noun)

Cognate with Lao ໝົ່ນ (mon), Shan မူၼ်ႇ (mùun), Tai Nüa ᥛᥨᥢᥱ (mǒn).


บูด

bùut (romanization)
ความบูด (abstract-noun)

(of food) spoiled, gone off; rancid, putrid.

(of mood, emotion, etc) bad; unpleasant.

(slang, humorous) rotten: very bad, unpleasant, or unsatisfactory. [first attested in 2021]


เจ้าชู้

เจ้าชู้ • (jâo-chúu) (abstract noun ความเจ้าชู้)

jâo-chúu (romanization)
ความเจ้าชู้ (abstract-noun)

/t͡ɕaw˥˩.t͡ɕʰuː˦˥/

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner, possessor; expert, specialist”) + ชู้ (chúu, “romantic relationship”).

com

(of a person) loving or tending to carry on flirtations; engaging in or reputed for carnal adventures.

(slang, of a body organ, such as an eye) sexy; seducing.


หนวก

th-adj

หนวก • (nùuak)

From Proto-Tai *ʰnuəkᴰ (“deaf”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ, Khün ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ, Lao ໜວກ (nūak), Lü ᦷᦐᧅᧈ (ṅok¹), Tai Dam ꪘꪺꪀ, Tai Dón ꪘꪺꪀ, Shan ၼူၵ်ႇ (nùuk), Ahom 𑜃𑜤𑜀𑜫 (nuk), Zhuang nuk, Nong Zhuang nog, Zuojiang Zhuang nuek.

cog

Lü ᦷᦐᧅᧈ (ṅok¹)


สุดขีด

th-adj

สุดขีด • (sùt-kìit) (abstract noun ความสุดขีด)

sùt-kìit (romanization)
ความสุดขีด (abstract-noun)


แลง

lɛɛng (romanization)
ความแลง (abstract-noun)

From corruption of แรง (rɛɛng) by replacing the trilled [r] (ร), with the untrilled [l] (ล).

(slang, humorous) fierce, striking, bold; straightforward, outspoken, blunt; rude, insolent.


ทุรกันดาร

ทุรกันดาร • (tú-rá-gan-daan) (abstract noun ความทุรกันดาร)

tú-rá-gan-daan (romanization)
ความทุรกันดาร (abstract-noun)

From ทุร (“hard, difficult”) + กันดาร (gan-daan, “hard, difficult”).

com

difficult to access; difficult to go or travel (to, through, etc).

(formal, of a place, area, region, etc)
rural; remote.


กันดาร

th-adj

กันดาร • (gan-daan) (abstract noun ความกันดาร)

gan-daan (romanization)
ความกันดาร (abstract-noun)

From Pali kantāra (“desert; waste; wilderness”) or Sanskrit कान्तार (kāntāra, “forest; wilderness”). Cognate with Modern Khmer កន្តារ (kɑɑkɑntaa), Lao ກັນດານ (kan dān).

bor

undergoing hardship; experiencing difficulties; suffering a famine; undergoing a shortage (of food, water, etc).

(formal, of a place, area, region, etc)
arid; dried; barren; desert.

(formal, of a place, area, region, etc)
remote; rural.

difficult to access; hard to go or travel (to, through, etc).

(formal, of a road, course, way, path, etc) difficult.

course; way; path; etc; course; way; path; etc


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


กลมกล่อม

th-adj

กลมกล่อม • (glom-glɔ̀m) (abstract noun ความกลมกล่อม)

glom-glɔ̀m (romanization)
ความกลมกล่อม (abstract-noun)


เซ็กซี่

เซ็กซี่ • (sék-sîi) (abstract noun ความเซ็กซี่)

sék-sîi (romanization)
ความเซ็กซี่ (abstract-noun)


บ้าบิ่น

บ้าบิ่น • (bâa-bìn) (abstract noun ความบ้าบิ่น)

bâa-bìn (romanization)
ความบ้าบิ่น (abstract-noun)

From บ้า (bâa, “mad”) + บิ่น (bìn, “rash”).

madcap; daredevil; foolhardy; audacious.


กระปรี้กระเปร่า

กระปรี้กระเปร่า • (grà-bprîi-grà-bprào) (abstract noun ความกระปรี้กระเปร่า)

grà-bprîi-grà-bprào (romanization)
ความกระปรี้กระเปร่า (abstract-noun)


เซ่อ

sə̂ə (romanization)
ความเซ่อ (abstract-noun)


ปิกนิก

ปิกนิก • (bpík-ník)

compact and mobile (refers to picnic tools)


อุปกรณ์

อุปกรณ์ • (ù-bpà-gɔɔn)

From Pali upakaraṇa (“accessory”), from upa (“secondary; subordinate”) + karaṇa (“making; creation; production; etc”); or from Sanskrit उपकरण (upakaraṇa, idem), from उप (upa, idem) + करण (karaṇa, idem); equivalent to Thai อุป (ùp-bpà-) + กรณ์. Cognate with Lao ອຸປະກອນ (ʼu pa kǭn), Old Khmer upakaraṇa (“assistance, support; instrument, equipment; etc”); Modern Khmer ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ).

com

อุป (ùp-bpà-) + กรณ์

cog

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:

มาตรา ๑๙๓/๒๖ เมื่อสิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นประธานขาดอายุความ ให้สิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นอุปกรณ์นั้นขาดอายุความด้วย แม้ว่าอายุความของสิทธิเรียกร้องส่วนที่เป็นอุปกรณ์นั้นจะยังไม่ครบกำหนดก็ตาม

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi gâao-sìp sǎam / yîi-sìp hòk · mʉ̂ʉa sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen bprà-taan kàat aa-yú-kwaam · hâi sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen ù-bpà-gɔɔn nán kàat aa-yú-kwaam dûai · mɛ́ɛ wâa aa-yú-kwaam kɔ̌ɔng sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng sùuan tîi bpen ù-bpà-gɔɔn nán jà yang mâi króp gam-nòt gɔ̂ɔ-dtaam

Section 193/26 When the principal part of a claim is barred by prescription, the accessory part of that claim shall also be barred by prescription, even though the period of prescription [specifically provided] for the accessory part of such claim has not yet been fulfilled.

1929 January 1, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:

มาตรา ๗๑๕ ทรัพย์สินซึ่งจำนองย่อมเป็นประกันเพื่อการชำระหนี้กับทั้งค่าอุปกรณ์ต่อไปนี้...

mâat-dtraa · jèt-rɔ́ɔi sìp hâa · sáp-sǐn sʉ̂ng jam-nɔɔng yɔ̂m bpen bprà-gan pʉ̂ʉa gaan-cham-rá nîi gàp-táng kâa ù-bpà-gɔɔn dtɔ̀ɔ-bpai-níi ...

Section 715 The property mortgaged does serve as security for the payment of the debt as well as the following accessory charges...

ให้ผู้จำนองเช่นว่านั้นหลุดพ้นจากความรับผิดในดอกเบี้ยและค่าสินไหมทดแทนซึ่งลูกหนี้ค้างชำระ ตลอดจนค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้รายนั้น

hâi pûu-jam-nɔɔng chên wâa nán lùt-pón jàak kwaam-ráp-pìt nai dɔ̀ɔk-bîia lɛ́ kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn sʉ̂ng lûuk-nîi káang cham-rá · dtà-lɔ̀ɔt-jon kâa-paa-rá-dtìt-pan an bpen ù-bpà-gɔɔn hɛ̀ng nîi raai nán

Such mortgagor shall be discharged from the liability for the interest and compensation pending payment by the debtor, including the encumbered charges which are accessory to that debt.

มาตรา ๗๕๘ ผู้รับจำนำชอบที่จะยึดของจำนำไว้ได้ทั้งหมดจนกว่าจะได้รับชำระหนี้และค่าอุปกรณ์ครบถ้วน

mâat-dtraa · jèt-rɔ́ɔi hâa-sìp bpɛ̀ɛt · pûu-ráp-jam-nam chɔ̂ɔp tîi jà yʉ́t kɔ̌ɔng jam-nam wái dâai táng-mòt jon-gwàa jà dâai ráp cham-rá nîi lɛ́ kâa ù-bpà-gɔɔn króp-tûuan

Section 758 The mortgagee is entitled to retain the mortgaged thing in whole until he receives the complete payment of the debt and accessory charges.

(law) accessory: supplementary, subsidiary, secondary, supplementary, or subordinate.


เป็นกันเอง

th-adj

เป็นกันเอง • (bpen-gan-eeng) (abstract noun ความเป็นกันเอง)

bpen-gan-eeng (romanization)
ความเป็นกันเอง (abstract-noun)


เสมือน

เสมือน • (sà-mʉ̌ʉan) (abstract noun ความเสมือน)

sà-mʉ̌ʉan (romanization)
ความเสมือน (abstract-noun)

Possibly blend of เสมอ (sà-mə̌ə) + เหมือน (mʉ̌ʉan).


ใจจดใจจ่อ

th-adj

ใจจดใจจ่อ • (jai-jòt-jai-jɔ̀ɔ) (abstract noun ความใจจดใจจ่อ)

jai-jòt-jai-jɔ̀ɔ (romanization)
ความใจจดใจจ่อ (abstract-noun)

/t͡ɕaj˧.t͡ɕot̚˨˩.t͡ɕaj˧.t͡ɕɔː˨˩/

attentive; concentrated; engrossed; rapt; eager.


ดินพอกหางหมู

ดินพอกหางหมู • (din-pɔ̂ɔk-hǎang-mǔu) (abstract noun ความดินพอกหางหมู)

din-pɔ̂ɔk-hǎang-mǔu (romanization)
ความดินพอกหางหมู (abstract-noun)

/din˧.pʰɔːk̚˥˩.haːŋ˩˩˦.muː˩˩˦/

From ดิน (din, “dirt”) + พอก (pɔ̂ɔk, “to cover”) + หาง (hǎang, “tail”) + หมู (mǔu, “pig”), literally “dirt covers a pig's tail”.

com

(idiomatic) having tasks all piled up; up to one's neck in work.


วิตถาร

th-adj

วิตถาร • (wít-tǎan) (abstract noun ความวิตถาร)

wít-tǎan (romanization)
ความวิตถาร (abstract-noun)

From Pali vitthāra (“amplification; description; detail”). Cognate with Khmer វិត្ថារ (vitthaa). Compare Sanskrit विस्तार (vistāra), from which Thai พิสดาร (pít-sà-daan) was derived.

bor

(obsolete) detailed, descriptive, elaborate; comprehensive, extensive, inclusive.

(now rare) queer; strange; odd; uncommon; unorthodox; eccentric.


พิสดาร

th-adj

พิสดาร • (pít-sà-daan) (abstract noun ความพิสดาร)

pít-sà-daan (romanization)
ความพิสดาร (abstract-noun)
พิศดาร (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit विस्तार (vistāra, “extension; elaborateness; detail”); probably via Old Khmer bistāra. Cognate with Modern Khmer ពិស្តារ (pistaa). Compare Pali vitthāra, from which Thai วิตถาร (wít-tǎan) was derived.

bor

2017 July 18, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-23:

ในวันนัดสืบพยาน เมื่อศาลเห็นสมควร...ศาลจะอ่านให้คู่ความฟังซึ่ง...รายงานพิสดารแห่งการชี้สองสถาน

nai wan nát sʉ̀ʉp pá-yaan · mʉ̂ʉa sǎan hěn sǒm-kuuan ... sǎan jà àan hâi kûu-kwaam fang sʉ̂ng ... raai-ngaan pít-sà-daan hɛ̀ng gaan-chíi-sɔ̌ɔng-sà-tǎan

On the day appointed for the taking of evidence, when the court finds [it] appropriate ... the court may read to the parties ... the detailed record of the settlement of issues.

เมื่อได้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นแล้ว...ให้อนุญาโตตุลาการกำหนดประเด็นข้อพิพาท...แล้วจดลงในรายงานพิสดาร

mʉ̂ʉa dâai dtâng à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan kʉ̂n lɛ́ɛo ... hâi à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan gam-nòt bprà-den kɔ̂ɔ-pí-pâat ... lɛ́ɛo jòt long nai raai-ngaan pít-sà-daan

Once the arbitration [committee] has been set up ... the arbitration [committee] shall determine the matters in issue ... and note [them] down onto a detailed record.

(now only found in law, obsolete elsewhere) detailed, descriptive, elaborate; comprehensive, extensive, inclusive.

now only found in law; obsolete elsewhere; now only found in law; obsolete elsewhere


มากมาย

th-adj

มากมาย • (mâak-maai) (abstract noun ความมากมาย)

mâak-maai (romanization)
ความมากมาย (abstract-noun)


หน้าใหญ่ใจโต

หน้าใหญ่ใจโต • (nâa-yài-jai-dtoo) (abstract noun ความหน้าใหญ่ใจโต)

nâa-yài-jai-dtoo (romanization)
ความหน้าใหญ่ใจโต (abstract-noun)

From หน้า (nâa, “face”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + ใจ (jai, “heart, mind”) + โต (dtoo, “big, great”).

com

(idiomatic, often derogatory) extravagant or prodigal, especially in a showy manner.


บุญหนักศักดิ์ใหญ่

th-adj

บุญหนักศักดิ์ใหญ่ • (bun-nàk-sàk-yài) (abstract noun ความบุญหนักศักดิ์ใหญ่)

bun-nàk-sàk-yài (romanization)
ความบุญหนักศักดิ์ใหญ่ (abstract-noun)

From บุญ (bun, “merit; favourable outcome of a good deed done in one's previous life”) + หนัก (nàk, “heavy, weighty”) + ศักดิ์ (sàk, “dignity, title, rank, status”) + ใหญ่ (yài, “great, big”).

com

(idiomatic, often sarcastic) high in rank and authority.


ใหญ่หลวง

th-adj

ใหญ่หลวง • (yài-lǔuang) (abstract noun ความใหญ่หลวง)

yài-lǔuang (romanization)
ความใหญ่หลวง (abstract-noun)

From ใหญ่ (yài, “great, big”) + หลวง (lǔuang, “great, big”).

com

2005, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), ถ้ำทะมึน เล่ม ๑๑ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 138:
ถ้าคุณถูกความเศร้าอันใหญ่หลวงทำร้าย คุณอาจจะรู้สึกราวกับถูกไฟเผา
tâa kun tùuk kwaam-sâo an yài-lǔuang tam-ráai · kun àat jà rúu-sʉ̀k raao gàp tùuk fai pǎo
If you are stricken with a great sadness, you may feel as if you have been set aflame

2006, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), จุดจบ (แห่งความโชคร้าย) เล่ม ๑๓ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 138:
ครั้งที่สองที่คุณเจอหมุดหัวแบนในรูตเบียร์โฟลตของคุณ ความผิดหวังของคุณจะใหญ่หลวงกว่าครั้งแรกมาก
kráng tîi sɔ̌ɔng tîi kun jəə mùt-hǔua-bɛɛn nai rúut-biia-flóot kɔ̌ɔng kun · kwaam-pìt-wǎng kɔ̌ɔng kun jà yài lǔuang gwàa kráng rɛ̂ɛk mâak
the second time you find a thumbtack in your root beer float, your despair is much greater than the first time,

Jeremiah 50:22, KJV:
เสียงสงครามอยู่ในแผ่นดินและเสียงการทำลายอย่างใหญ่หลวงก็อยู่ในนั้น
sǐiang sǒng-kraam yùu nai pɛ̀n-din lɛ́ sǐiang gaan-tam-laai yàang yài-lǔuang gɔ̂ yùu nai nán
A sound of battle is in the land, and of great destruction.

Ephesians 2:4, KJV:
แต่พระเจ้าผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระกรุณาเพราะเหตุความรักอันใหญ่หลวงซึ่งพระองค์ทรงรักเรานั้น
dtɛ̀ɛ prá-jâao pûu song bpìiam dûai prá gà-rú-naa prɔ́ hèet kwaam-rák an yài-lǔuang sʉ̂ng prá-ong song rák rao nán
But God, who is rich in mercy, for his great love wherewith he loved us,


โย่ง

yôong (romanization)
ความโย่ง (abstract-noun)


เส้นตื้น

th-adj

เส้นตื้น • (sên-dtʉ̂ʉn) (abstract noun ความเส้นตื้น)

sên-dtʉ̂ʉn (romanization)
ความเส้นตื้น (abstract-noun)


เผื่อเลือก

เผื่อเลือก • (pʉ̀ʉa-lʉ̂ʉak) (abstract noun ความเผื่อเลือก)

pʉ̀ʉa-lʉ̂ʉak (romanization)
ความเผื่อเลือก (abstract-noun)

/pʰɯa̯˨˩.lɯa̯k̚˥˩/


เชย

After a character in the novel สามเกลอ (sǎam-gləə, “Three Pals”) by Pricha Intharapalit, first published in 1939. See also แห้ว (hɛ̂o).

(slang) dated, outdated; old-fashioned, unfashionable; awkward, graceless.


รอบรู้

รอบรู้ • (rɔ̂ɔp-rúu) (abstract noun ความรอบรู้)

rɔ̂ɔp-rúu (romanization)
ความรอบรู้ (abstract-noun)

/rɔːp̚˥˩.ruː˦˥/


อาทิ

อาทิ • (aa-tí)

/ʔaː˧.tʰiʔ˦˥/

อาทิบรรพ

(elegant) initial; first; primary; beginning; commencing.


บวร

บวร • (bɔɔ-wɔɔn)

bɔɔ-wɔɔn (romanization)
ปวร (alternative)

/bɔː˧.wɔːn˧/

From Pali pavara (“best; excellent”); probably via Old Khmer pavara (“best; excellent; distinguished; superb”). Cognate with Modern Khmer បវរ (bâvôr); Lao ບໍວອນ (bǭ wǭn). Compare Sanskrit प्रवर (pravara).

bor

(elegant) best; excellent; distinguished; superb.


ขี้ขลาด

th-adj

ขี้ขลาด • (kîi-klàat) (abstract noun ความขี้ขลาด)

kîi-klàat (romanization)
ความขี้ขลาด (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.kʰlaːt̚˨˩/


หน้าซื่อใจคด

หน้าซื่อใจคด • (nâa-sʉ̂ʉ-jai-kót)

/naː˥˩.sɯː˥˩.t͡ɕaj˧.kʰot̚˦˥/


เฉลียวฉลาด

เฉลียวฉลาด • (chà-lǐao-chà-làat) (abstract noun ความเฉลียวฉลาด)

chà-lǐao-chà-làat (romanization)
ความเฉลียวฉลาด (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lia̯w˩˩˦.t͡ɕʰa˨˩.laːt̚˨˩/


สมณสารูป

สมณสารูป • (sà-má-ná-sǎa-rûup)

From สมณ (sà-má-ná-, “priest”) + สารูป (“appropriate; suitable”); ultimately from Pali samaṇasāruppa (“lawful for a priest”), from samaṇa (“priest”) + sāruppa (“appropriate; suitable”).

bor

(religion, elegant) befitting the priesthood.


นานาจิตตัง

From Pali nānācittaṃ (literally “various minds”), from nānā (“various”) + cittaṃ (“mind”).

(slang) subjective; depending on each one's preference or opinion; base on personal tastes, feelings, or opinions.


น่าสมเพช

th-adj

น่าสมเพช • (nâa-sǒm-pêet) (abstract noun ความน่าสมเพช)

nâa-sǒm-pêet (romanization)
ความน่าสมเพช (abstract-noun)


ถาวร

ถาวร • (tǎa-wɔɔn) (abstract noun ความถาวร)

tǎa-wɔɔn (romanization)
ความถาวร (abstract-noun)

/tʰaː˩˩˦.wɔːn˧/

/tʰaː˩˩˦.wɔː˧.ra˦˥./

From Pali thāvara. Cognate with Lao ຖາວອນ (thāo ʼan) or ຖາວະລະ (thā wa la), Northern Thai ᨳᩣᩅᩬᩁ or ᨳᩣᩅᩁ. Doublet of สถาพร and สถาวร.


พิการ

พิการ • (pí-gaan) (abstract noun ความพิการ)

pí-gaan (romanization)
ความพิการ (abstract-noun)

From Pali vikāra (“change; distortion”), from vi (“different; in a different way; etc”) + kāra (“case; matter; affair; etc”); ultimately from Sanskrit विकार (vikāra, idem), from वि (vi, idem) + कार (kāra, idem); equivalent to Thai พิ (pí) + การ (gaan). Cognate with Khmer ពិការ (pikaa), Lao ພິການ (phi kān).

ผู้พิการ

disabled person; person with disabilities

(formal, law, of a person) disabled; with disabilities; having disabilities.

(of a bodily organ or the like) dead, inoperative, inactive, underactive, not functioning, malfunctioning; disordered, deranged, disarranged, impaired.


น่าขายหน้า

น่าขายหน้า • (nâa-kǎai-nâa) (abstract noun ความน่าขายหน้า)

nâa-kǎai-nâa (romanization)
ความน่าขายหน้า (abstract-noun)

/naː˥˩.kʰaːj˩˩˦.naː˥˩/


ดีงาม

ดีงาม • (dii-ngaam) (abstract noun ความดีงาม)

dii-ngaam (romanization)
ความดีงาม (abstract-noun)

ปลูกฝังจริยธรรมและคุณธรรมอันดีงามแก่เด็ก ๆ

bplùuk-fǎng jà-rí-yá-tam lɛ́ kun-ná-tam an dii-ngaam gɛ̀ɛ dèk dèk

To instill virtuous ethics and morals into the children


ทั้งหลาย

ทั้งหลาย • (táng-lǎai)

/tʰaŋ˦˥.laːj˩˩˦/

ทั้ง (táng) + หลาย (lǎai). Cognate with Isan ทังหลาย, Lao ທັງຫຼາຍ (thang lāi), Northern Thai ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹), Khün ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹), Lü ᦑᧂᦜᦻ (tangl̇aay), Tai Dam ꪹꪕꪸꪉꪨꪱꪥ (ꞌtếng lai), Shan တင်းလၢႆ (táng lǎai), Tai Nüa ᥖᥒᥰᥘᥣᥭᥴ (tängláay), Ahom 𑜄𑜂𑜫 𑜎𑜩 (taṅ lay).

cog

Isan ทังหลาย

Khün ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹)

ให้คนทั้งหลายแสดงออกซึ่งความสามัคคี

hâi kon táng-lǎai sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk sʉ̂ng kwaam sǎa-mák-kii


ล้าสมัย

th-adj

ล้าสมัย • (láa-sà-mǎi) (abstract noun ความล้าสมัย)

láa-sà-mǎi (romanization)
ความล้าสมัย (abstract-noun)


ออนไลน์

ออนไลน์ • (ɔɔn-laai)


งดงาม

งดงาม • (ngót-ngaam) (abstract noun ความงดงาม)

ngót-ngaam (romanization)
ความงดงาม (abstract-noun)

/ŋot̚˦˥.ŋaːm˧/


นานาชาติ

นานาชาติ • (naa-naa-châat) (abstract noun ความนานาชาติ)

naa-naa-châat (romanization)
ความนานาชาติ (abstract-noun)

/naː˧.naː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


สุจริต

สุจริต • (sùt-jà-rìt) (abstract noun ความสุจริต)

sùt-jà-rìt (romanization)
ความสุจริต (abstract-noun)

From Pali sucarita, from su (“good; well”) + carita (“practice; performance; conduct; deed”); or from Sanskrit सुचरित (sucarita), from सु (su, “idem”) + चरित (carita, “idem”); equivalent to Thai สุ (sù) + จริต (jà-rìt).


ลำบาก

ลำบาก • (lam-bàak) (abstract noun ความลำบาก)

lam-bàak (romanization)
ความลำบาก (abstract-noun)


ตัวใครตัวมัน

ตัวใครตัวมัน • (dtuua-krai-dtuua-man) (abstract noun ความตัวใครตัวมัน)

dtuua-krai-dtuua-man (romanization)
ความตัวใครตัวมัน (abstract-noun)

From ตัว (dtuua) + ใคร (krai) + ตัว (dtuua) + มัน (man).

com

(idiomatic) taking care of only oneself and not anyone else; individualistic.


กตัญญู

th-adj

กตัญญู • (gà-dtan-yuu) (abstract noun ความกตัญญู)

gà-dtan-yuu (romanization)
ความกตัญญู (abstract-noun)

From Pali kataññū (“grateful”), ultimately from Sanskrit कृतज्ञ (kṛtajña, “acknowledging what has been done for one”). Cognate with Lao ກະຕັນຍູ (ka tan nyū).


กตเวที

From Pali katavedī (literally “having known”), from kata (“having; having done”) + vedī (“known; knowing”), equivalent to Thai กต (gòt) + เวที (wee-tii).

bor

(elegant, chiefly in combination) having shown one's appreciation of or having repaid a favour or service received.


อกตัญญู

th-adj

อกตัญญู • (à-gà-dtan-yuu) (abstract noun ความอกตัญญู)

à-gà-dtan-yuu (romanization)
ความอกตัญญู (abstract-noun)


สนุกสนาน

สนุกสนาน • (sà-nùk-sà-nǎan) (abstract noun ความสนุกสนาน)

sà-nùk-sà-nǎan (romanization)
ความสนุกสนาน (abstract-noun)


อาวุโส

อาวุโส • (aa-wú-sǒo) (abstract noun ความอาวุโส)

aa-wú-sǒo (romanization)
ความอาวุโส (abstract-noun)

/ʔaː˧.wu˦˥.soː˩˩˦/


เอื้อเฟื้อ

เอื้อเฟื้อ • (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa) (abstract noun ความเอื้อเฟื้อ)

ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa (romanization)
ความเอื้อเฟื้อ (abstract-noun)

/ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥/

From เอื้อ (ʉ̂ʉa) + เฟื้อ (fʉ́ʉa).

com

เอื้อ (ʉ̂ʉa) + เฟื้อ (fʉ́ʉa)

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ


เข้มงวด

th-adj

เข้มงวด • (kêm-ngûuat) (abstract noun ความเข้มงวด)

kêm-ngûuat (romanization)
ความเข้มงวด (abstract-noun)


สนั่น

สนั่น • (sà-nàn) (abstract noun ความสนั่น)

sà-nàn (romanization)
ความสนั่น (abstract-noun)


ใหม่เอี่ยม

ใหม่เอี่ยม • (mài-ìiam) (abstract noun ความใหม่เอี่ยม)

mài-ìiam (romanization)
ความใหม่เอี่ยม (abstract-noun)

com

ใหม่ (mài) + เอี่ยม (ìiam)


ครุ

th-adj

ครุ • (ká-rú)

From Pali garu (“heavy, weighty; important; etc”), from Sanskrit गुरु (guru, “idem”).

bor

(elegant) heavy, weighty; serious, severe; considerable, material.


สูญ

sǔun (romanization)
ความสูญ (abstract-noun)
สุญ (alternative)
สุญญ (alternative)

From Pali suñña (“empty”), from Sanskrit शून्य (śūnya, “empty”). Cognate with Khmer សុញ្ញ (soññɔɔ), Lao ສູນ (sūn). Doublet of ศูนย์ (sǔun).

cog

Khmer សុញ្ញ (soññɔɔ)


อบอุ่น

th-adj

อบอุ่น • (òp-ùn) (abstract noun ความอบอุ่น)

òp-ùn (romanization)
ความอบอุ่น (abstract-noun)

/ʔop̚˨˩.ʔun˨˩/

com

อบ (òp) + อุ่น (ùn)

(of person, character, manner, etc.) warm; genial; friendly.