ไทย

tai (romanization)
ไท (alternative obsolete)
ไทย์ (alternative obsolete)

→ Northern Thai: ᨴᩱ᩠ᨿ

→ Tai Dam: ꪼꪗ

→ Khmer: ថៃ (thay)

→ Japanese: タイ (Tai)

→ Chinese: 泰 (tài) (also used for ไท)

→ Burmese: ထိုင်း (htuing:)

Plaek Phibunsongkhram
Tai peoples
Thai people

Believed to be from Pali deyya, which in turn is a conversion of Thai ไท (tai, “human being, person; Tai; Siamese Thai; etc”). Declared by the government of Field Marshal Plaek Phibunsongkhram to be the name of the modern country and its people, replacing the name สยาม (sà-yǎam, “Siam”), through the constitution dated 3 October 1939 (effective as from 6 October 1939). See ไท (tai) for etymology and cognates.

cog

2020 May 8, ไอลอว์, “รับมือโควิด-๑๙ แบบไทย ๆ ด้วยการออกกฎและข่มขู่”, in Hot Issues, Bangkok: ไอลอว์, retrieved 2020-05-08:

รับมือโควิด19 แบบไทย ๆ ด้วยการออกกฎและ "ข่มขู่"

ráp-mʉʉ koo-wìt-sìp-gâao · bɛ̀ɛp tai tai dûai gaan-ɔ̀ɔk gòt lɛ́ · “kòm-kùu”

Handling COVID-19 in the Thai way by laying down rules and "intimidating".

2019 October 17, กองบรรณาธิการ, Way Magazine, Bangkok: Way Magazine, retrieved 2020-05-08:

ปกเกล้าแต่ไม่ปกครอง และระบอบประชาธิปไตยแบบไทย ๆ

bpòk-glâao dtɛ̀ɛ mâi bpòk-krɔɔng · lɛ́ rá-bɔ̀ɔp bprà-chaa-tí-bpà-dtai bɛ̀ɛp tai tai

'Reigns but does not rule' and Thai-style democracy

2018, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์, เผด็จการวิทยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 142:

ยิ่งทำความเข้าใจชาตินิยมแบบไทย ๆ...จะยิ่งพบว่า แกนสำคัญของชาตินิยมแบบไทย ก็คือ ความภักดีต่อระบบหรือเชื่อฟังระบบ

yîng tam-kwaam-kâo-jai châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai tai ... jà yîng póp wâa · gɛɛn sǎm-kan kɔ̌ɔng châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai · gɔ̂ kʉʉ · kwaam-pák-dii dtɔ̀ɔ rá-bòp rʉ̌ʉ chʉ̂ʉa-fang rá-bòp

The more [you] try to understand the Thai-style nationalism... the more [you] will realise that the [most] important core of the Thai-style nationalism is loyalty to the regime or obedience to the regime.

2007, แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย, วิถีจีนไทยในสังคมสยาม, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 66:

จีนหลายคน...ไม่ประสงค์...การพิจารณาคดีความแบบไทย ๆ

jiin lǎai kon ... mâi bprà-sǒng ... gaan-pí-jaa-rá-naa ká-dii-kwaam bɛ̀ɛp tai tai

Many Chinese...didn't want...[their] legal cases to be tried in the Thai way.

(slang, derogatory, sarcastic) not universally or internationally recognised, accepted, or practised; only done or taking place in Thailand


ไทย

(elegant, only in combination) that should be given


ฝรั่ง

desc

→ English: farang (“westerner who comes to Thailand”)

→ Lao: ຝະລັ່ງ (fa lang), ຝະຫຼັ່ງ (fa lang)

→ White Hmong: huablab

From Classical Persian فرنگ (farang) or فرنگی (farangī, “French; European; Westerner; Christian”), from Old French franc (“a Frank”). Cognate with Khmer បារាំង (baarang), Burmese ဘရင်ဂျီ (bha.ranggyi) and Chinese 佛朗機 /佛朗机 (Fólǎngjī).


รัก

rák (romanization)
ความรัก (abstract-noun)

From a Mon-Khmer language; ultimately from Proto-Mon-Khmer *r(a)k (“to love; beloved, dear”). Cognate with Lao ຮັກ (hak), Isan ฮัก, Northern Thai ᩁᩢ᩠ᨠ, Khün ᩁᩢ᩠ᨠ, Lü ᦣᧅ (hak), Khamti ꩭၢက်ႉ, Shan ႁၵ်ႉ (hâ̰k), Tai Nüa ᥞᥐ (hak). Outside Tai-Kadai, cognate with Khmer រាក់ (rĕək, “friendly, cordial, pleasant; intimate, affectionate”), as in រាក់ទាក់ (reak-teak, “friendly, warm, pleasant”). The Proto-Mon-Khmer root possibly represents an allofam of the proto-root *mr[a]k, *rmr[a]k (compare Proto-Mon-Khmer *mak ~ *ma(a)k (“to like, love”)), whence Khmer ម្រក់ (mrŭək, “girl's friend of same sex, man's friend's wife”), and possibly Thai มลัก (má-lák, “to love, to like”).

cog

2019 September 15, “หนุ่มสตูลคลุ้มคลั่งไล่แทงตาย ๑ เจ็บ ๓ เมียรักก็ไม่เว้น”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-09-17:

nùm sà-dtuun klúm-klâng lâi tɛɛng dtaai · nʉ̀ng · jèp · sǎam · miia rák gɔ̂ mâi wén

A Satun lad had gone out of his mind [and] run around stabbing [people], killing one, injuring three. [Even his] beloved wife was not spared.

loved; beloved; adored; admired; cherished; dear; darling.


ลาว

Uncertain. Compare Old Khmer lahv, lāhv, lāhva, Northern Thai ᩃᩣ᩠ᩅ (lāaw), Lao ລາວ (lāo), Lü ᦟᦱᧁ (laaw). Possibly related to Northern Thai ᩉᩖᩮᩢ᩵ᩣ (làw), ᩃᩮᩢᩣ (lāw), Tai Dón ꪹꪩꪱ, Thai ละว้า (lá-wáa), ลัวะ (lúa).

(ethnic slur, derogatory, offensive) being from a low social class; uncivilised; countrified

(ethnic slur, derogatory, offensive) unfashionable

(ethnic slur, derogatory, offensive) dull; unintelligent; slow of understanding

(ethnic slur, derogatory, offensive) gauche; awkward; lacking social graces


ใหม่

mài (romanization)
ความใหม่ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmaɰᴮ¹ (“new”), from Proto-Tai *ʰmɤːlᴮ (“new”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩲ᩵, Lao ໃໝ່ (mai), Lü ᦺᦖᧈ (ṁay¹), Tai Dam ꪻꪢ꪿, Shan မႂ်ႇ (màue), Tai Nüa ᥛᥬᥱ (mǎue), Phake မၞ် (maü), Ahom 𑜉𑜧 (maw) or 𑜉𑜨𑜧 (mow), Sapa maɰᴮ¹, Bouyei mos, Zhuang moq, Zuojiang Zhuang mawq.

Lü ᦺᦖᧈ (ṁay¹)


ตะเกียบ

th-adj

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

ขาตะเกียบ


แก้ว

th-adj

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

Perhaps from Old Khmer កេវ (kēva, “crystal; glass; jewelry”). Cognate with Modern Khmer កែវ (kaew).

bor

1987, วิรัช อยู่ถาวร, แต่ปางก่อน:
รอคอยเธอมาแสนนาน ทรมานวิญญาณหนักหนา ระทมอยู่ในอุรา แก้วกานดาฉันปองเธอผู้เดียว
rɔɔ-kɔɔi təə maa sɛ̌ɛn naan · tɔɔ-rá-maan win-yaan nàk-nǎa · rá-tom yùu nai ù-raa · gɛ̂ɛo gaan-daa chǎn bpɔɔng təə pûu diao
I have been waiting for you for so long. My soul has been suffering a great deal. Within my mind, I have been anguishing. My dearest damsel, you are the only one I have been wishing for.

precious, dear, or excellent like crystal or diamond.


หลัง

th-adj

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


บ้า

bâa (romanization)
ความบ้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓaːᶜ (“crazy”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ, Khün ᨷ᩶ᩤ, Lao ບ້າ (bā), Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²), Shan မႃႈ (māa) or ဝႃႈ (wāa), Tai Nüa ᥛᥣᥲ (màa, “to be angry”), Ahom 𑜈𑜡 (bā), Tày bả, Zhuang mbaj.

cog

Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²)


เขียว

th-adj

เขียว • (kǐao) (abstract noun ความเขียว)

kǐao (romanization)
ความเขียว (abstract-noun)

From Proto-Tai *xiəwᴬ (“green”).
Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᩅ, Lao ຂຽວ (khiāu), Khün ᨡ᩠ᨿᩴ, Lü ᦵᦃᧁ (ẋew), Tai Dam ꪵꪄꪫ, Shan ၶဵဝ် (khǎeo), Ahom 𑜁𑜢𑜈𑜫 (khiw), Zhuang heu.
Compare Old Khmer khiava (“blue; green”), Modern Khmer ខៀវ (khiəw), Proto-Hlai *kʰiːw (“blue”).

cog

Lü ᦵᦃᧁ (ẋew)


เขียว

From Proto-Tai *xwiːwᴬ (“putrid”).
Cognate with Lao ຂີວ (khīu), Shan ၶဵဝ် (khǎeo), Zhuang gae (dialectal).

เหม็น เหม็น#Thai

(เหม็น~) having an unfavourable smell like that of a fresh leaf of a tree.


เผ็ด

pèt (romanization)
ความเผ็ด (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *pʰetᴰˢ¹ (“hot; peppery; pungent”). Cognate with Northern Thai ᨹᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເຜັດ (phet), Lü ᦵᦕᧆ (ṗhed), Tai Dam ꪹꪠꪸꪒ, Shan ၽဵတ်း (pháet), Tai Nüa ᥚᥥᥖᥱ (phět), Phake ၸိတ် (phit), Ahom 𑜇𑜢𑜄𑜫 (phit).

inh+

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 103
พริกเผ็ดใครให้เผ็ด ฉันใด หนามย่อมแหลมเองใคร เซี่ยมให้ จันทน์กฤษณาไฉน ใครอบ หอมฤๅ วงศ์แห่งนักปราชญ์ได้ เพราะด้วยฉลาดเอง
prík pèt krai hâi pèt · chǎn dai · nǎam yɔ̂m lɛ̌ɛm eeng krai · sîiam hâi · jan grìt-sà-nǎa chà-nǎi · krai òp · hɔ̌ɔm rʉʉ · wong hɛ̀ng nák-bpràat dâai · prɔ́ dûai chà-làat eeng
Just like chillies [that are] hot [by themselves] without anyone ordering them to be hot, thorns are sharp by themselves without having been sharpened by anyone. Has anybody scented sandalwood or lign aloes with perfume? The race of scholars is knowledgeable because of the intelligence [of these people] themselves.

(of certain substances, as mouthwash, etc) producing a burning or tingling sensation on the tongue.

(neologism, figurative, slang) hot; sexy.


หวาน

wǎan (romanization)
ความหวาน (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.waːlᴬ (“sweet; delicious”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ, Khün ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ, Lao ຫວານ (huān), Lü ᦛᦱᧃ (v̇aan), Shan ဝၢၼ် (wǎan), Tai Nüa ᥝᥣᥢᥴ (wáan), Tai Dam ꪪꪱꪙ, Phake ဝꩫ် (wan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang van, Saek หว่าน. Compare Sui faanl (“sweet”), Southern Kam kuanp (“sweet”).

inh

เอวหวาน

(of a screw, nut, etc) loose; keeping coming loose.

(slang) easy (to do, to deal with, etc).


จิงโจ้

th-adj

จิงโจ้ • (jing-jôo) (abstract noun ความจิงโจ้)

jing-jôo (romanization)
ความจิงโจ้ (abstract-noun)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/

The noun originated from the cry of the bird, and was later applied to the marsupial (first attested around 1896), the bug, etc.
The adjective was from wordplay on จริงใจ (jing-jai, “sincere; faithful; truthful”).

th-l

(slang) insincere; unfaithful; untruthful.


ฉัน

th-adj

ฉัน • (chǎn)


มี

mii (romanization)
ความมี (abstract-noun)

From Proto-Tai *miːᴬ (“to have”).
Cognate with Isan มี, Lao ມີ (mī), Northern Thai ᨾᩦ, Khün ᨾᩦ, Lü ᦙᦲ (mii), Tai Dam ꪣꪲ, Tai Dón ꪣꪲ, Shan မီး (míi), Tai Nüa ᥛᥤᥰ (mï), Ahom 𑜉𑜣 (mī), Zhuang miz.


ยาว

yaao (romanization)
ความยาว (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *jaːwᴬ⁴.
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨿᩣ᩠ᩅ, Lao ຍາວ (nyāo), Lü ᦍᦱᧁ (yaaw), Shan ယၢဝ်း (yáao), Tai Nüa ᥕᥣᥝᥰ (yäaw), Phake ယွ် (yaw).
Compare Proto-Hlai *hnaːwʔ (“long (distance)”).

inh+

ขายาว

นาทียาวกว่าวินาที

เชือกยาวห้าเมตร


บ้าน

bâan (romanization)
ความบ้าน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓaːnꟲ (“village”).
Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ, Lao ບ້ານ (bān), Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙ, Shan မၢၼ်ႈ (māan) or ဝၢၼ်ႈ (wāan), Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲ (màan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang mbanj, Tày bản.
Compare Sui qbaanc.

cog

Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²)

แมวบ้าน

(colloquial, sometimes derogatory) ordinary; plain.


ดี

dii (romanization)
ความดี (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗɤjᴬ (“good”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨯᩦ (di), Lao ດີ (dī), Lü ᦡᦲ (ḋii), Shan လီ (lǐi), Tai Dam ꪒꪲ, Tai Dón ꪒꪲ, Ahom 𑜓𑜣 (dī), 𑜃𑜣 (nī) or 𑜑𑜣 (hī).
In Central Tai, cognate with Tày đây.
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndei, Bouyei ndil.
Compare Sui qdail (“good”), Southern Kam lail (“good”).

รายได้ดี

เสียงดี

ข่าวดี

ฝันดี

อากาศดี

nice; fine; excellent; satisfactory; agreeable; pleasant; favourable.

หุ่นดี

หน้าตาดี

beautiful; adorable; lovely; attractive; handsome.

คนดี

ใจดี

เขาดีต่อฉันมาก

moral, virtuous, righteous; kind, benevolent; friendly.

มรรยาทดี

ภูมิหลังดี

well-behaved, well-mannered; educated, refined.

good:
smart; intelligent; clever; adept.

ชื่อเสียงดี

sound, valid; honorable, worthy, in good standing

ดีต่อสุขภาพ

เพื่อนที่ดี

good friend
 (literally) friend that is good

on good terms; on a friendly footing; having good relations.

ประตูไม่ดี

The door is broken.
 (literally) The door is not good.

สัญญาณไม่ดี

It's a bad line.
 (literally) The [phone] signal is not good.

เน็ตไม่ดี

The internet connection is bad.
 (literally) The [inter]net [connection] is not good.

อาหารยังดีอยู่

The food is edible still.
 (literally) The food is good still.

หูไม่ดี

(literally) The ears are not good (= having a hearing problem, having an ear disorder, etc).

คอมไม่ดี

The computer is out of service.
 (literally) The com[puter] is not good.

in a normal, good, or proper condition; in a healthy condition; working, functioning, operative; usable, consumable.


หมา

From Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“dog”). Cognate with Ahom 𑜉𑜡 (mā), Aiton မႃ (mā), Tai Dam ꪢꪱ, Tai Nüa ᥛᥣᥴ (máa), Lao ໝາ (mā), Lü ᦖᦱ (ṁaa), Shan မႃ (mǎa), Zhuang ma, Saek หม่า. Compare Proto-Be *maːᴬ¹, Proto-Hlai *hmaː (“dog; hunting dog”).

ปากหมา

สมองหมา

(slang, vulgar, derogatory, offensive) bad; low.


ร้อน

rɔ́ɔn (romanization)
ความร้อน (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *rɔːnꟲ⁴ (“hot”), from Proto-Tai *rwuːlꟲ (“hot”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩬ᩶ᩁ, Isan ฮ้อน, Lao ຮ້ອນ (hǭn), Lü ᦣᦸᧃᧉ (hoan²), Tai Dam ꪭ꫁ꪮꪙ, Tai Dón ꪭꪮꪙꫂ, Shan ႁွၼ်ႉ (hâ̰un), Tai Nüa ᥞᥩᥢᥳ (hȯan), Phake ꩭွꩫ် (hon), Ahom 𑜍𑜨𑜃𑜫 (ron), Saek รูน.

cog

Tai Dón ꪭꪮꪙꫂ

วันนี้ร้อนมากครับ

ร้อนได้ร้อนดี

ร้อนใจ

ข่าวร้อน


เย็น

yen (romanization)
ความเย็น (abstract-noun)

Cognate with Isan เย็น, Lao ເຢັນ (yen), Northern Thai ᩀᩮ᩠ᨶ (yen⁴), Khün ᨿᩮ᩠ᨶ (yen⁴), Lü ᦊᦲᧃ (ẏiin), Tai Dam ꪹꪤꪸꪙ (dên), Shan ယဵၼ် (yǎen), Tai Nüa ᥕᥥᥢ (yen), Ahom 𑜊𑜢𑜃𑜫 (jʸin). Compare Vietnamese yên, Middle Chinese 安 (MC 'an).


เร็ว

reo (romanization)
ความเร็ว (abstract-noun)


หมู

mǔu (romanization)
ความหมู (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmuːᴬ¹ (“pig”), from Proto-Tai *ʰmuːᴬ (“pig”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩪ, Lao ໝູ (mū), Lü ᦖᦴ (ṁuu), Tai Dam ꪢꪴ, Tai Nüa ᥛᥧᥴ (mú), Shan မူ (mǔu), Ahom 𑜉𑜥 (mū), Bouyei mul, Zhuang mou, Nong Zhuang mu, Saek หมู่. Compare Sui hmus (“pig”), Proto-Be *muːᴬ¹ (“pig”) (> mow¹~mu¹~mɔw¹~mo¹ across the different lects) and Proto-Hlai *hməw (“pig”) (whence məw¹~pəw¹~pow¹~paw⁴~pʰaw⁴~pow⁴ across the different lects).


โคมลอย

th-adj

โคมลอย • (koom-lɔɔi)

Compound of โคม (koom, “lantern”) + ลอย (lɔɔi, “to float”), literally “floating lantern”.
The adjective originated from Punch, an English newspaper in the reign of King Chulalongkorn (1868–1910), of which the front page featured a lantern picture and which often presented jocular stories from the West.

com+

(slang, of news, information, data, etc) groundless; baseless; nonsensical.


มด

undefined, found in a number of compounds.


อีก

ìik (romanization)
อิก (alternative obsolete)

From Middle Chinese 益 (MC 'jiek); Cognate with Lao ອີກ (ʼīk), Lü ᦀᦲᧅᧈ (˙ʼiik¹), Shan ဢိၵ်ႇ (ʼìk), Phake ဢိက် (ʼik), Ahom 𑜒𑜢𑜀𑜫 (ʼik).

cog

Lü ᦀᦲᧅᧈ (˙ʼiik¹)

Shan ဢိၵ်ႇ (ʼìk)

1939, ศาลอุทธรณ์, “คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ เรื่อง ความแพ่งในระหว่างกระทรวงการคลัง โจทก์ สมเด็จพระปกเกล้าฯ ที่ ๑ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ที่ ๒ จำเลย”, in ข่าวโฆษณาการ, volume 2, number 6, สำนักงานโฆษณาการ, page 4:

เพื่อทำนีติกรรมโอนขายที่ดินอีก ๘ แปลง...แก่หม่อมเจ้ากมลีสาณ

pʉ̂ʉa tam nii-dtì-gam oon kǎai tîi-din ìik · bpɛ̀ɛt · bplɛɛng ... gɛ̀ɛ mɔ̀m-jâao gà-má-lii sǎan

in order to perform juristic acts of transferring [and] selling eight more plots of land ... to Momchao Kamalisan

2022, อัจฉริยา ดุลยไพบูลย์, “ชอบตัวเองตอนอยู่กับเธอ Billkin”, in มิวสิกสเตชัน, กรุงเทพฯ: กะปุก, retrieved 2022-08-17:

เหมือนฉันได้กลายมาเป็นอีกคนที่ดีกว่าเดิม

mʉ̌ʉan chǎn dâai glaai maa bpen ìik kon tîi dii gwàa dəəm

[It's] like I have changed into another person who is better than before.


ใหญ่

yài (romanization)
ความใหญ่ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰɲaɰᴮ¹ (“big; to grow large”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ or ᩉ᩠ᨿᩲ᩵, Lao ໃຫຍ່ (h), Lü ᦺᦊᧈ (ẏay¹), Tai Dam ꪻꪐ꪿, Shan ယႂ်ႇ (yàue), Tai Nüa ᥕᥬᥱ (yǎue), Phake ယၞ် (yaü), Ahom 𑜐𑜧 (ñaw), 𑜊𑜨𑜧 (jʸow) or 𑜊𑜧𑜤 (jʸawu).

cog

Lü ᦺᦊᧈ (ẏay¹)

ถนนใหญ่

หนังใหญ่

แผ่นดินใหญ่


จริง

jing (romanization)
ความจริง (abstract-noun)

From Middle Chinese 真 (MC tsyin). Cognate with Lao ຈິງ (ching).


กบ

เลือดกบปาก


สุนัข

th-adj

สุนัข • (sù-nák) (abstract noun ความสุนัข)

sù-nák (romanization)
ความสุนัข (abstract-noun)

From Pali sunakha (“dog”). Compare Sanskrit शुनक (śunaka, “dog”).

หมา หมา#Thai


ซื่อสัตย์

ซื่อสัตย์ • (sʉ̂ʉ-sàt) (abstract noun ความซื่อสัตย์)

sʉ̂ʉ-sàt (romanization)
ความซื่อสัตย์ (abstract-noun)

/sɯː˥˩.sat̚˨˩/

From ซื่อ (sʉ̂ʉ, “to be honest”) + สัตย์ (sàt, “truth; pledge”), the latter from Sanskrit सत्य (satya, “truth”).


ประธาน

From Sanskrit प्रधान (pradhāna, “leading; presiding; etc”); possibly via Old Khmer pradhāna, pradāna, prathṭhāna, braḥ dhāna, braḥ dhāṇa, braḥ thāna (“chief, lord, master, leader; man of distinction, personage of note; supreme, most important; etc”). Cognate with Lao ປະທານ (pa thān), Modern Khmer ប្រធាន (prɑɑthiən).

bor

(elegant) chief; leading; presiding; principal; main.


อิจฉา

th-adj

อิจฉา • (ìt-chǎa) (abstract noun ความอิจฉา)

ìt-chǎa (romanization)
ความอิจฉา (abstract-noun)

/ʔit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/

From Sanskrit इच्छा (icchā, “desire”) or Pali icchā (idem).


ฉ

chɔ̌ɔ (romanization)
ษัฑ (alternative)
ษัษ (alternative)
ษัฏ (alternative)
ษัณ (alternative)


แต่

แต่ • (dtɛ̀ɛ)


ใช่

châi (romanization)
ความใช่ (abstract-noun)

Cognate with Ahom 𑜋𑜨𑜧 (chow). Compare Zhuang cawh, Middle Chinese 是 (MC dzyeX).

คนที่ใช่ในเวลาที่ใช่

good; appropriate; suitable; satisfactory; acceptable; correct.


เทพ

têep (romanization)
ความเทพ (abstract-noun)

From Pali deva (“deity; god”) or Sanskrit देव (deva, “deity; god”); probably via Old Khmer debbha, debva, dœbva (“deity; god”). Ultimately from Proto-Indo-European *deywós (“god, the celestial one”). Cognate with Lao ເທບ (thēp), Modern Khmer ទេព (teep), and Malay dewa.

der

(slang) divine: extremely good; unusually lovely; very pleasing; of superhuman or surpassing excellence.

(slang, sarcastic) inviolable; sacrosanct; untouchable; uncriticisable; unchangeable; beyond interference.


นอน

th-adj

นอน • (nɔɔn)

From Proto-Tai *nwɯːnᴬ (“to lie down; to sleep”).
Cognate with Northern Thai ᨶᩬᩁ, Khün ᨶᩬᩁ, Lao ນອນ (nǭn), Lü ᦓᦸᧃ (noan), Tai Dam ꪙꪮꪙ, Tai Dón ꪙꪮꪙ, Shan ၼွၼ်း (náun), Tai Nüa ᥘᥩᥢᥰ (löan) or ᥢᥩᥢᥰ (nöan), Aiton ꩫွꩫ် (non), Phake ꩫွꩫ် (non), Ahom 𑜃𑜨𑜃𑜫 (non), Zhuang ninz, Nong Zhuang noanz.


งอ

ngɔɔ (romanization)
ความงอ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨦᩬᩴ, Lao ງໍ (ngǭ), Lü ᦇᦸ (ngoa), Shan ငေႃး (ngáu), Ahom 𑜂𑜦𑜡 (ṅō), Saek ง๊อ.


หยิก

yìk (romanization)
ความหยิก (abstract-noun)


เอียง

th-adj

เอียง • (iiang) (abstract noun ความเอียง)

iiang (romanization)
ความเอียง (abstract-noun)

Possibly clipping of ลำเอียง (lam-iiang) or directly from Old Khmer ល្អៀង (lʼiaṅa) (both become doublet of ลำเอียง (lam-iiang)). Cognate with Lao ອຽງ (ʼīang).


โกหก

โกหก • (goo-hòk) (abstract noun ความโกหก)

goo-hòk (romanization)
ความโกหก (abstract-noun)

From Pali kuhaka (“cheating, deceitful, fraudulent; deceiver; fraud; impostor; hypocrite”) or Sanskrit कुहक (kuhaka, “cheat; imposter; trickery”). Cognate with Khmer កុហក (kohɑk).

bor

พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา:
แลญาณพิเชียรนั้นเรียนคุณโกหกกระทำการอันพิปริตสำแดงแก่ชาวชนบทประเทศนั้น
lɛɛ yaan-ná-pí-chiian nán riian kun goo-hòk grà-tam gaan an pí-bpà-rìt sǎm-dɛɛng gɛ̀ɛ chaao chon-ná-bòt-bprà-têet nán
And Yānnaphichīan studied fraudulent magic and performed eccentric deeds before those countrymen.

cheating; deceitful; fake; false; fraudulent.


ชอบ

chɔ̂ɔp (romanization)
ความชอบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

(somewhat archaic) suitable; proper; appropriate; right; correct.

(somewhat archaic) entitled; rightful; having a right or title.


ออก

th-adj

ออก • (ɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *ʔoːkᴰ (“to exit”). Cognate with Lao ອອກ (ʼǭk), Northern Thai ᩋᩬᨠ, Lü ᦀᦸᧅᧈ (˙ʼoak¹), Tai Dam ꪮꪮꪀ, Shan ဢွၵ်ႇ (ʼàuk), Phake ဢွက် (ʼok), Ahom 𑜒𑜨𑜀𑜫 (ʼok), Zhuang ok.

cog

Lü ᦀᦸᧅᧈ (˙ʼoak¹)


ออก

th-adj

ออก • (ɔ̀ɔk)

(of parents, relatives, etc, now dialect) biological; natural.


โทร

→ Lao: ໂທລະ (thō la)

Learned borrowing from Pali dūra (“far; remote”), ultimately from Sanskrit दूर (dūra, “idem]”). Doublet of ทุร and ทูร.


ลบ

From Old Khmer លោបេ (lope), លោបេយ (lopeya), from Sanskrit लोप (lopa) or Pali lopa. Cognate with Lao ລົບ (lop) or ລຶບ (lưp).


เปิด

th-adj

เปิด • (bpə̀ət)

Cognate with Northern Thai ᨸᩨ᩠ᨯ (“to open”), Lao ປືດ (pư̄t) or ເປີດ (pœ̄t, “to open”), Lü ᦔᦹᧆ (ṗued), Tai Dam ꪜꪳꪒ, Shan ပိုတ်ႇ (pùet), Phake ပုတ် (put), Ahom 𑜆𑜤𑜄𑜫 (put).

เปิดเผย

bpə̀ət-pə̌əi

พื้นที่เปิด

มหาวิทยาลัยเปิด

จดหมายเปิด

คำถามเปิด

สังคมเปิด

open: uncovered, unclosed; unfastened, unsealed; unconcealed, manifest; unsettled, not yet settled; unrestricted, unlimited; free, liberal.

แผลเปิด

plɛ̌ɛ bpə̀ət

หน้าเปิด

(now rare, of face or facial appearance) bright; happy; cheerful.

งานเปิด


ยืน

ยืน • (yʉʉn)

From Proto-Tai *C̥.ɟɯːnᴬ (“to stand”).
Cognate with Lao ຢືນ (yư̄n, “to stand”) and ຍືນ (nyư̄n, “long (time)”), Shan ယိုၼ်း (yúen, “long (time)”), Tai Nüa ᥕᥪᥢᥰ (yüen, “long (time)”), Ahom 𑜊𑜢𑜃𑜫 (jʸin, “long (time)”), Zhuang ndwn (“to stand”).


เก็บ

เก็บ • (gèp)

From Proto-Tai *kepᴰ (“to pick”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩮᩢ᩠ᨷ, Lao ເກັບ (kep), Lü ᦵᦂᧇ (k̇eb), Tai Dam ꪹꪀꪸꪚ, Tai Nüa ᥐᥥᥙᥱ (kěp), Shan ၵဵပ်း (káep), Ahom 𑜀𑜢𑜆𑜫 (kip), Zhuang gip.
Compare Khmer កើប (kaəp, “to gather up”).


สนใจ

สนใจ • (sǒn-jai) (abstract noun ความสนใจ)

sǒn-jai (romanization)
ความสนใจ (abstract-noun)

Unknown. It is not the compound of สน (sǒn) and ใจ (jai). Compare Lao ສົນໃຈ (son chai).


หนึ่ง

From Proto-Tai *nɯːŋᴮ (“one”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨶᩧ᩠᩵ᨦ, Lao ໜຶ່ງ (nưng) or ນຶ່ງ (nưng), Lü ᦓᦹᧂᧈ (nueng¹), Shan ၼိုင်ႈ (nūeng), Aiton လိုင် (lüṅ), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ).
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang nwengq (Ningming dialect) or nwengh (Longzhou and Daxin dialects) or nwngh (Longzhou and Daxin dialect) or nwng (Longzhou dialect).

cog

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


เกี่ยว

th-adj

เกี่ยว • (gìao) (abstract noun ความเกี่ยว)

gìao (romanization)
ความเกี่ยว (abstract-noun)

(is) entangled with; (is) hugging; (is) embracing.


ศูนย์

ศูนย์ • (sǔun)

From Angkorian Old Khmer ឝូន្យ (śūnya), from Sanskrit शून्य (śūnya, “zero”). Cognate with Khmer សូន្យ (soun), Lao ສູນ (sūn), Burmese သုည (su.nya.). Doublet of สูญ (sǔun), สุญ (sǔn), and สุญญ.


ไพศาล

th-adj

ไพศาล • (pai-sǎan) (abstract noun ความไพศาล)

pai-sǎan (romanization)
ความไพศาล (abstract-noun)


สี

Possibly from Middle Chinese 色 (MC srik) which /-k/ is lost. Cognate with Lao ສີ (sī), Lü ᦉᦲ (ṡii), Shan သီ (sǐi), Northern Thai ᩈᩦ.


จัด

From Old Khmer ចាស; cognate with Lao ຈັດ (chat).

(of a colour, hue, etc) dark; darkish; strong.


ก่อ

ก่อ • (gɔ̀ɔ)

(now rare, chiefly found in combination) shrunk, coiled, or curled, as from exposure to a cold weather.


ไก่

From Proto-Tai *kajᴮ (“chicken”), from Middle Chinese 雞 (MC kej, “chicken”). Cognate with Northern Thai ᨠᩱ᩵ (kai), Lao ໄກ່ (kai), Lü ᦺᦂᧈ (k̇ay¹), Tai Dam ꪼꪀ꪿, Tai Dón ꪼꪀꫀ, Shan ၵႆႇ (kài), Tai Nüa ᥐᥭᥱ (kǎy), Aiton ကႝ (kay), Phake ကႝ (kay), Ahom 𑜀𑜩 (kay), Bouyei gais, Zhuang gaeq, Saek ไก. Compare Proto-Be *kajᴬ¹.

cog

Lü ᦺᦂᧈ (k̇ay¹)

แอคไก่


เด็ก

dèk (romanization)
ความเด็ก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗekᴰ (“child (young person)”). Cognate with Northern Thai ᨯᩮᩢ᩠ᨠ, Lao ເດັກ (dek), Saek แด๊ก, Zhuang daeg.

inh

(slang) inexperienced; untrained; unskillful.


บน

From Proto-Tai *ɓɯnᴬ (“sky; heaven”). Cognate with Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨶ, Lao ບົນ (bon), Lü ᦥᦳᧃ (bun) or ᦢᦳᧃ (ḃun), Shan ဝူၼ် (wǔun) or မူၼ် (mǔun), Zhuang mbwn, Bouyei mbenl, Saek บึ๋น, Tày bôn.


ถูก

tùuk (romanization)
ความถูก (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.tɯːkᴰ (“to come into contact”). Compare Middle Chinese 觸 (MC tsyhowk, “to touch; to come in contact with”). Cognate with Northern Thai ᨳᩪᨠ, Isan ถืก, Lao ຖືກ (thư̄k), Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹), Khün ᨳᩪᨠ, Shan ထုၵ်ႇ (thùk), Tai Nüa ᥗᥧᥐᥴ (thúk), Ahom 𑜌𑜤𑜀𑜫 (thuk).

cog

Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹)


ถูก

Cognate with Southern Thai ทู๊ก, Isan ถืก, Lao ຖືກ (thư̄k), Northern Thai ᨳᩪᨠ, Khün ᨳᩪᨠ, Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹), Tai Dam ꪖꪴꪀ, Shan ထုၵ်ႇ (thùk), Nong Zhuang tuk.

Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹)


ทมิฬ

th-adj

ทมิฬ • (tá-min) (abstract noun ความทมิฬ)

tá-min (romanization)
ความทมิฬ (abstract-noun)

Borrowed from Pali damiḷa, from Tamil தமிழ் (tamiḻ).


ใต้

From Proto-Tai *taɰꟲ (“downstream; below”).
Compare Middle Chinese 底 (MC tejX, “bottom; underneath”), Proto-Be *ɗaːwᴬ².
Cognate with Lao ໃຕ້ (tai), Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²), Shan တႂ်ႈ (tāue), Tai Nüa ᥖᥬᥲ (tàue), Ahom 𑜄𑜧 (taw) or 𑜄𑜨𑜧 (tow), Zhuang dawj (“below”) (dialectal) and ndawj (ditto) (dialectal), Zuojiang Zhuang dawj.

cog

Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²)

inferior; subordinate; subsidiary; subject; minor; under; low; lower; less; lesser.


ฃยัน

ขยัน ขยัน#Thai


ฦก

ลึก ลึก#Thai


ฤกษ์

th-adj

ฤกษ์ • (rə̂ək)

From Sanskrit ऋक्ष (ṛkṣa, “constellation; lunar mansion; star”). Cognate with Old Khmer ṛkṣa (“lunar mansion”); Modern Khmer ឫក្ស (rɨk, “auspicious time determined by astrologer; star”).


ลึก

lʉ́k (romanization)
ความลึก (abstract-noun)
ฦก (alternative)

From Proto-Southwestern Tai *lɤkᴰˢ⁴ (“deep”), from Proto-Tai *lɤkᴰ (“deep”). Cognate with Southern Thai หลึก, Lao ເລິກ (lœk) or ລຶກ (lưk), Northern Thai ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (lɤk⁶), Khün ᩃᩧ᩠ᨠ (lɯk⁵), Lü ᦵᦟᦲᧅ (loek), Tai Dam ꪹꪩꪷꪀ (ꞌlợc) or ꪩꪳꪀ, Tai Dón ꪩꪷꪀ, Shan လိုၵ်ႉ (lṵ̂ek), Tai Nüa ᥘᥫᥐ (loek), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (lük), Zhuang laeg, Nong Zhuang ndaek.

Khün ᩃᩧ᩠ᨠ (lɯk⁵)


ขุน

From Middle Chinese 君 (MC kjun). Cognate with Northern Thai ᨡᩩᩁ, Lao ຂຸນ (khun), Lü ᦃᦳᧃ (ẋun), Shan ၶုၼ် (khǔn), Tai Nüa ᥑᥧᥢᥴ (xún), Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun). Compare Old Khmer ខុណ (khuṇa, “a rank of the mandarinate”), Modern Khmer ខុន (khon) and ឃុន (khun), Japanese 君 (kun), Korean 군 (gun), and Vietnamese quân.

Lü ᦃᦳᧃ (ẋun)

ขุนโจร

ขุนเขา

ขุนน้ำ


แพรว

prɛɛo (romanization)
ความแพรว (abstract-noun)


อิ่ม

ìm (romanization)
ความอิ่ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʔiːmᴮ (“satiated”).
Cognate with Lao ອິ່ມ (ʼim) or ອີ່ມ (ʼīm), Northern Thai ᩋᩥ᩠᩵ᨾ, Khün ᩋᩥ᩠᩵ᨾ, Lü ᦀᦲᧄᧈ (˙ʼiim¹), Shan ဢိမ် (ʼǐm), Ahom 𑜒𑜢𑜉𑜫 (ʼim), Zhuang imq.
Compare Middle Chinese 厭 (MC 'jiemH, “to be sated”).

Lü ᦀᦲᧄᧈ (˙ʼiim¹)

full: physically satisfied, as by food or drink.


เหนื่อย

th-adj

เหนื่อย • (nʉ̀ai) (abstract noun ความเหนื่อย)

nʉ̀ai (romanization)
ความเหนื่อย (abstract-noun)

→ Khmer: នឿយ (nɨəy)

From Proto-Tai *ʰnɯəjᴮ (“tired; exhausted”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥ᩠᩵ᨿ (“to have a slight fever”), Lao ເໜື່ອຍ (nư̄ai), Tai Dam ꪹꪘ꪿ꪥ, Tai Dón ꪘꪷꪥꫀ, Phake ꩫုၺ် (nuñ), Ahom 𑜃𑜤𑜐𑜫 (nuñ), Nong Zhuang noiq, Zuojiang Zhuang nwaj.

cog

Lao ເໜື່ອຍ (nư̄ai)

Tai Dón ꪘꪷꪥꫀ

ผมเหนื่อยครับ


ฟ้า

fáa (romanization)
ความฟ้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *vaːꟲ (“sky; weather”). Cognate with Northern Thai ᨼ᩶ᩣ, Lao ຟ້າ (fā), Lü ᦝᦱᧉ (faa²), Shan ၽႃႉ (phâ̰a) or ၾႃႉ (fâ̰a), Ahom 𑜇𑜠 (pha), 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), 𑜇𑜨𑜡 (phoā) or 𑜇𑜞𑜠 (phra), Zhuang fax, Tày fạ. Compare Proto-Hlai *fʰaːʔ (“sky”).


แก่

gɛ̀ɛ (romanization)
ความแก่ (abstract-noun)
กะ (alternative)

From Proto-Tai *keːᴮ (“old (of living beings)”). Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩵, Southern Thai แก๋, Lao ແກ່ (kǣ), Isan แก or แก่, Lü ᦶᦂᧈ (k̇ae¹), Tai Dón ꪵꪀꫀ, Shan ၵႄႇ (kàae), Tai Nüa ᥐᥥᥱ (kě), Phake ကေ (ke), Ahom 𑜀𑜦𑜧 (kē), Zhuang geq, Saek เก.

cog

Lü ᦶᦂᧈ (k̇ae¹)


ช้าง

th-adj

ช้าง • (cháang) (abstract noun ความช้าง)

cháang (romanization)
ความช้าง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ɟaːŋꟲ² (“elephant”), from Proto-Tai *ɟaːŋꟲ (“elephant”), from Middle Chinese 象 (MC zjangX, “elephant”). Cognate with Northern Thai ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ, Isan ซ่าง, Lao ຊ້າງ (sāng), Lü ᦋᦱᧂᧉ (tsaang²), Tai Dam ꪋ꫁ꪱꪉ, Shan ၸၢင်ႉ (tsâ̰ang), Tai Nüa ᥓᥣᥒᥳ (tsȧang), Ahom 𑜋𑜂𑜫 (chaṅ), Zhuang ciengh, Saek ซาง.

inh

(slang) great (in importance, size, amount, number, degree, etc)


ควาย

From Proto-Tai *ɣwaːjᴬ (“water buffalo”). Cognate with Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ, Isan ควย, Lao ຄວາຍ (khuāi), Lü ᦩᦻ (xwaay), Tai Dam ꪁꪫꪱꪥ (kwaay4), Tai Dón ꪅꪫꪱꪥ (xwaay4), Tai Daeng ꪃꪫꪱꪥ (khwaay4), Shan ၵႂၢႆး (kwáai), Tai Nüa ᥑᥣᥭᥰ (xäay), Ahom 𑜁𑜨𑜩 (khoy) or 𑜁𑜩 (khay), Zhuang vaiz, Saek ว๊าย.

2019 February 12, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:36 from the start, in มึงรู้มั้ย มันมีลูกมีผัวมาแล้ว...ไอ้ควาย (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:

มึงรู้แล้วมึงยังควายงี้อีกเรอะ

mʉng rúu lɛ́ɛo mʉng yang kwaai ngíi ìik rə́

You've learnt [everything, yet] you're still this dumb?

(slang, vulgar, derogatory, very offensive) stupid; idiot.

(slang, sometimes considered vulgar and offensive) very large.


ชา

chaa (romanization)
ความชา (abstract-noun)


หลวง

From Proto-Tai *ʰluəŋᴬ (“big”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩖ᩠ᩅᨦ, Lao ຫຼວງ (lūang), Lü ᦷᦜᧂ (l̇ong), Shan လူင် (lǔung), Ahom 𑜎𑜤𑜂𑜫 (luṅ), Zhuang hung and lueng (dialectal), Nong Zhuang long.
Also cognate with Modern Khmer ហ្លួង (luəng).
Compare Proto-Hlai *C-luŋ (“big”).


เหลี่ยม

th-adj

เหลี่ยม • (lìiam) (abstract noun ความเหลี่ยม)

lìiam (romanization)
ความเหลี่ยม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰliəmᴮ¹ (“angle; side”). Cognate with Northern Thai ᩉᩖ᩠ᨿ᩵ᨾ or ᩉ᩠ᩃ᩠ᨿ᩵ᨾ, Isan เหลี่ยม, Lao ຫຼ່ຽມ (līam).

cog

Isan เหลี่ยม

หน้าเหลี่ยม

pertaining to edges or sides; -sided; -edged.


ทิพย์

th-adj

ทิพย์ • (típ)

típ (romanization)
เทพย์ (alternative)
ทิพย (alternative)

From Sanskrit दिव्य (divya, “agreeable; celestial; magical; etc”); possibly via Old Khmer dibya (“celestial, divine; magical, supernatural; excellent, magnificent; etc”). Compare Pali dibba, from which Thai ทิพ (típ) is derived. Cognate with Modern Khmer ទិព្វ (tɨp).

der

(figurative) excellent; magnificent; splendid; superb; wonderful.

(slang, humorous, sarcastic) existing in imagination; imagined; fanciful; unreal; fake; feigned.


ยักษ์

yák (romanization)
ความยักษ์ (abstract-noun)

From Sanskrit यक्ष (yakṣa, “yakṣa”). Cognate with យក្ស (yĕək); Lao ຍັກ (nyak) and Burmese ယက္ခ (yakhka.). Compare Pali yakkha, from which Thai ยักข์ (yák) is derived.

(figurative) very great (in size, quantity, degree, extent, importance, etc): giant; gigantic, titanic, colossal, etc.


อดีต

th-adj

อดีต • (à-dìit)

/ʔa˨˩.diːt̚˨˩/

From Pali atīta (“past; gone by”), from Sanskrit अतित (atita, “idem”). Cognate with Lao ອາດີດ (ʼā dīt), Khmer អតីត (ʼaʼdət), Burmese အတိတ် (a.tit), Hindi अतीत (atīt).

cog

Lao ອາດີດ (ʼā dīt)

อดีตสามี

อดีตกาล


อัศจรรย์

th-adj

อัศจรรย์ • (àt-sà-jan) (abstract noun ความอัศจรรย์)

àt-sà-jan (romanization)
ความอัศจรรย์ (abstract-noun)

From Sanskrit आश्चर्य (āścarya, “astonishment; miracle; surprise”); probably via Angkorian Old Khmer ʼaścāryya (“marvel, wonder; marvellous, wondrous”). Cognate with Old Khmer iscāryya, isacāryya, isacaryya; Modern Khmer អស្ចារ្យ (ʼɑhcaa); Lao ອັດສະຈັນ (ʼat sa chan). Doublet of อัจฉริยะ (àt-chà-rí-yá).

bor

marvellous; wondrous; miraculous; astonishing; amazing; surprising.


มงคล

mong-kon (romanization)
มังคละ (alternative)
มังคล (alternative)

From Pali maṅgala (“good; propitious; etc”), from Sanskrit मङ्गल (maṅgala, “idem”) Cognate with Burmese မင်္ဂလာ (mangga.la); Old Khmer maṅgala, muṅgala, etc; Modern Khmer មង្គល (mŭəngkŭəl).

good; propitious; auspicious; opportune.


มวล

muuan (romanization)
ความมวล (abstract-noun)


สนิท

th-adj

สนิท • (sà-nìt) (abstract noun ความสนิท)

sà-nìt (romanization)
ความสนิท (abstract-noun)

From Pali siniddha (“gluey, sticky; smooth, sleek; lovely, pretty; etc”), ultimately from Sanskrit स्निग्ध (snigdha, “idem”), according to the Royal Institute Dictionary 2011; but more likely to be from Old Khmer ត្និត៑ (tnit, “close; intimate”) or from Sanskrit सनीड (sanīḍa, “close; closely united or related; etc”).
Compare Modern Khmer ស្និទ្ធ (snət, “close, intimate; beloved, dear”).

cog

เพื่อนสนิท

ญาติสนิท

(of personal relations) close; intimate.


นรก

ná-rók (romanization)
ความนรก (abstract-noun)

Borrowed from Pali naraka or Sanskrit नरक (naraka); possibly via Old Khmer naraka, naroka, °narraka, °nāraka (“hell; purgatory”). Cognate with Burmese နရက် (na.rak), Modern Khmer នរក (nɔɔnɔrŭək), Lao ນະລົກ (na lok), Dhivehi ނަރަކަ (naraka).

จังหวะนรก

Bad timing; imperfect timing; ruinous timing

(slang, sometimes considered vulgar, derogatory or offensive) mischievous, malicious; ill, wicked; dangerous, harmful; deadly, fetal; ruinous, destructive; bad; imperfect.


อังกฤษ

Semi-learned borrowing from French anglais.

slbor

ประเทศอังกฤษ

ภาษาอังกฤษ

ชาวอังกฤษ

คนอังกฤษ


โขง

kǒong (romanization)
ความโขง (abstract-noun)


สาว

sǎao (romanization)
ความสาว (abstract-noun)

From Proto-Tai *saːwᴬ (“unmarried woman”). Cognate with Lao ສາວ (sāo), Lü ᦉᦱᧁ (ṡaaw), Tai Nüa ᥔᥣᥝᥲ (sàaw), Shan သၢဝ် (sǎao), Tai Dam ꪎꪱꪫ, Ahom 𑜏𑜧 (saw), 𑜏𑜨𑜧 (sow), 𑜏𑜧𑜤 (sawu), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (saww), or 𑜏𑜦𑜡 (sō), Zhuang sau, Tày slao.


เลี้ยง

th-adj

เลี้ยง • (líiang)

líiang (romanization)
เฬี้ยง (alternative archaic dated obsolete)

→ Khmer: លៀង (liəng)

From Proto-Tai *liəŋꟲ (“to raise”), from Old Chinese 養 (OC *laŋʔ, “to nourish”). Cognate with Northern Thai ᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ, Lao ລ້ຽງ (līang), Lü ᦵᦟᧂᧉ (leng²), Shan လဵင်ႉ (lâ̰eng), Tai Nüa ᥘᥥᥒᥳ (lėng), Ahom 𑜎𑜢𑜂𑜫 (liṅ).

(colloquial) foster: providing or receiving parental care; nonbiological; adoptive or adopted.


โจ๊ก

โจ๊ก • (jóok)

(of a soup, curry, or the like) containing too much water or liquid.


ซวย

suai (romanization)
ความซวย (abstract-noun)

From Hokkien 衰 (soe, “to have poor luck”) or Teochew 衰 (sue, “to have poor luck”).

(colloquial, vulgar) luckless; unlucky; unfortunate; inauspicious; cursed; doomed; ruined.


บี้

bîi (romanization)
ความบี้ (abstract-noun)

Borrowed from Teochew 癟／瘪 (bhit4, “flat”).


ชาเย็น

ชาเย็น • (chaa-yen) (abstract noun ความชาเย็น)

chaa-yen (romanization)
ความชาเย็น (abstract-noun)

เย็นชา เย็นชา#Thai

(rare) Alternative form of เย็นชา (yen-chaa)


บาป

บาป • (bàap)

From Sanskrit पाप (pāpa, “sin”) or Pali pāpa (“sin”). Compare Lao ບາບ (bāp), Lü ᦢᦱᧇ (ḃaab).


หน้า

หน้า • (nâa)

From Proto-Tai *ʰnaːᶜ (“face”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ, Lao ໜ້າ (nā), Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²), Tai Dam ꪘ꫁ꪱ, Tai Dón ꪘꪱꫂ, Tày nả, Shan ၼႃႈ (nāa), Tai Nüa ᥘᥣᥲ (làa) or ᥢᥣᥲ (nàa), Ahom 𑜃𑜠 (na) or 𑜃𑜡 (nā), Zhuang naj. Compare Proto-Be *naːᴮꟲ¹, whence Lingao na³.
Compare also Burmese နှာ (hna).

cog

Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²)


กระดาน

grà-daan (romanization)
ขดาน (alternative)

Extended from ขดาน (kà-daan), from Old Khmer ខ្តារ៑ (khtār).


ดำ

dam (romanization)
ความดำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.damᴬ (“black; dark”).
Cognate with Lao ດຳ (dam), Northern Thai ᨯᩣᩴ, Khün ᨯᩣᩴ, Lü ᦡᧄ (ḋam), Shan လမ် (lǎm), Ahom 𑜃𑜪 (naṃ) or 𑜓𑜪 (daṃ), Zhuang ndaem.
Compare Proto-Be *zamᴬ¹, Proto-Hlai *ɗəmʔ (“black”).


เหลือง

th-adj

เหลือง • (lʉ̌ʉang) (abstract noun ความเหลือง)

lʉ̌ʉang (romanization)
ความเหลือง (abstract-noun)

→ Khmer: លឿង (lɨəng)

From Proto-Tai *ʰlɯəŋᴬ (“yellow”). Cognate with Lao ເຫຼືອງ (lư̄ang), Lü ᦵᦜᦲᧂ (l̇oeng), Shan လိူင် (lǒeng), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ), Zhuang lieng.

cog

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


ส้ม

sôm (romanization)
ความส้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *sɤmꟲ (“sour”). Cognate with Lao ສົ້ມ (som), Shan သူမ်ႈ (sūum), Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²), Tai Dam ꪶꪎ꫁ꪣ, Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ), Zhuang soemj. Compare Middle Chinese 酸 (MC swan, “sour”) and Proto-Malayo-Polynesian *qaləsəm (whence Malay asam and Toba Batak asom).

Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²)


แดง

dɛɛng (romanization)
ความแดง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdɛːŋᴬ³ (“red”), from Proto-Tai *C̥.dwiːŋᴬ (“red”). Cognate with Northern Thai ᨯᩯ᩠ᨦ, Lao ແດງ (dǣng), Lü ᦶᦡᧂ (ḋaeng), Shan လႅင် (lěng), Tai Dam ꪵꪒꪉ, Tai Nüa ᥘᥦᥒ (laeng), Ahom 𑜓𑜢𑜂𑜫 (diṅ) or 𑜃𑜢𑜂𑜫 (niṅ), Tày đeng, Zhuang nding, Nong Zhuang ndiang, Nùng đéng, Saek รี๋ง. Compare Proto-Be *ziːŋᴬ¹ (“red; crimson”).


ขาว

kǎao (romanization)
ความขาว (abstract-noun)

From Proto-Tai *xaːwᴬ (“white”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᩅ (xāo), Lao ຂາວ (khāo),Lü ᦃᦱᧁ (ẋaaw), Tai Dam ꪄꪱꪫ, Shan ၶၢဝ် (khǎao), Tai Nüa ᥑᥣᥝᥴ (xáaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw) or 𑜁𑜧𑜨 (khawo), Zhuang hau, Bouyei haaul, Saek ห่าว. Compare Proto-Hlai *kʰaːw (“white”).


เทา

Cognate with Lao ເທົາ (thao). Possibly related to เถ้า (tâo, “ashes”).

(figurative) somewhat bad, wrong, or illegal.


ชมพู

th-adj

ชมพู • (chom-puu) (abstract noun ความชมพู)

chom-puu (romanization)
ความชมพู (abstract-noun)

From Old Khmer ជុំពូវ (juṃbūva, “pink”), ultimately from Sanskrit जम्बु (jambu) or जम्बू (jambū, “jambul”). Compare Modern Khmer ជម្ពូ (cɔɔmpuu). Doublet of ชมพู่ (chom-pûu).


น้ำเงิน

น้ำเงิน (abstract noun ความน้ำเงิน)

From น้ำ (náam) + เงิน (ngən). Cognate with Lao ນ້ຳເງິນ (nam ngœn).


สูง

sǔung (romanization)
ความสูง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *suːŋᴬ¹ (“high”). Compare Middle Chinese 嵩 (MC sjuwng) or 崧 (MC sjuwng). Cognate with Lao ສູງ (sūng), Northern Thai ᩈᩪᨦ, Lü ᦉᦳᧂ (ṡung), Tai Dam ꪎꪴꪉ, Shan သုင် (sǔng), Tai Nüa ᥔᥧᥒᥴ (súng), Aiton ꩬုင် (suṅ), Phake ꩬုင် (suṅ), Ahom 𑜏𑜤𑜂𑜫 (suṅ).


เตี้ย

เตี้ย • (dtîia) (abstract noun ความเตี้ย)

dtîia (romanization)
ความเตี้ย (abstract-noun)


เล็ก

lék (romanization)
ความเล็ก (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩮᩢ᩠ᨠ, Lao ເລັກ (lek), Lü ᦵᦟᧅ (lek), Shan လဵၵ်ႉ (lâ̰ek), Ahom 𑜎𑜢𑜀𑜫 (lik).


เก่า

gào (romanization)
ความเก่า (abstract-noun)

From Proto-Tai *kawᴮ (“old (of non-living things)”), from Middle Chinese 故 (MC kuH, “old”). Cognate with Lao ເກົ່າ (kao), Tai Nüa ᥐᥝᥱ (kǎw), Lü ᦂᧁᧈ (k̇aw¹), Tai Dam ꪹꪀ꪿ꪱ, Shan ၵဝ်ႇ (kào), Ahom 𑜀𑜧 (kaw), Zhuang gaeuq.

cog

Lü ᦂᧁᧈ (k̇aw¹)

(of non-living things) old (having existed for a long time).

old; former; previous (of an earlier time).


สวย

sǔai (romanization)
ความสวย (abstract-noun)

Jonsson (1991) suggested it was from Proto-Southwestern Tai *suəjᴬ¹ (“handsome; slender”), but most of Southwestern Tai languages do not have words for it.
Suthiwan and Tadmor (2009) regards สวย (sǔai) as a loanword from Teochew 媠 (sui², “beautiful”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ສວຍ (suāi).

ncog

(of rice) perfectly steamed; well steamed.


น่าเกลียด

th-adj

น่าเกลียด • (nâa-glìiat) (abstract noun ความน่าเกลียด)

nâa-glìiat (romanization)
ความน่าเกลียด (abstract-noun)

From น่า (nâa, “should”) + เกลียด (glìiat, “to hate”). Compare Lao ຫນ້າກຽດ (nā kīat), ໜ້າກຽດ (nā kīat).

cog

Lao ຫນ້າກຽດ (nā kīat)

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:37 from the start, in ขนมที่แม่ย้อยกินแถมชมไม่ขาดปาก ฝีมือแม่เรณูทั้งนั้นแหละ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-06-01:

น่าเกลียดน่ะเฮีย กินปุ๊บกลับปั๊บดูไม่ดี

nâa-glìiat nâ hiia · gin bpúp glàp bpáp duu mâi dii

It's inappropriate, Hia. Leaving immediately after eating doesn't seem good.

ugly, hideous, unattractive; disgusting, offensive, objectionable; despicable, contemptible, denunciable, blameworthy; inappropriate, improper, unsuitable.


งาม

ngaam (romanization)
ความงาม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ŋaːmᴬ⁴ (“beautiful, nice”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨦᩣ᩠ᨾ, Khün ᨦᩣ᩠ᨾ, Isan งาม, Lao ງາມ (ngām), Lü ᦇᦱᧄ (ngaam), Shan ငၢမ်း (ngáam), Tai Nüa ᥒᥣᥛᥰ (ngäam), Phake ငံ (ṅaṃ), Ahom 𑜂𑜪 (ṅaṃ).


เลว

leeo (romanization)
ความเลว (abstract-noun)

→ Lao: ເລວ (l)

→ Khmer: ឡេវ (leew)

Possibly from Pali kaḷebara, kaḷevara, kalebara, kalevara (“body; corpse; carcass”).


ชั่ว

chûua (romanization)
ความชั่ว (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 錯 (MC tshuH, “wrong; bad”). Cognate with Northern Thai ᨩ᩠ᩅᩫ᩵, Khün ᨩ᩠ᩅᩫ᩵, Lao ຊົ່ວ (sūa), Lü ᦷᦌᧈ (so¹).

cog

Lü ᦷᦌᧈ (so¹)

bad, evil, wicked; base, low, mean; ill, objectionable, unsatisfactory, poor, faulty; hostile, unkindly, unfavorable, adverse.


อ่อน

ɔ̀ɔn (romanization)
ความอ่อน (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʔɔːnᴮ¹ (“soft; tender”), from Proto-Tai *ʔwuːnᴮ (“young; soft”). Cognate with Lao ອ່ອນ (ʼǭn), Lü ᦀᦸᧃᧈ (˙ʼoan¹), Shan ဢွၼ်ႇ (ʼàun) or ဢူၼ်ႈ (ʼūun), Ahom 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ʼon) or 𑜒𑜤𑜃𑜫 (ʼun), Zhuang unq or onq, Nong Zhuang oanq, Saek อูน.

cog

Lao ອ່ອນ (ʼǭn)

Lü ᦀᦸᧃᧈ (˙ʼoan¹)


ผอม

pɔ̌ɔm (romanization)
ความผอม (abstract-noun)

From Proto-Tai *proːmᴬ (“thin”).
Cognate with Northern Thai ᨹᩬᨾ, Khün ᨹᩬᨾ, Lao ຜອມ (phǭm), Lü ᦕᦸᧄ (ṗhoam), Zhuang byom.
Compare Shan ယွမ် (yǎum), Sui qxguml (“skinny, thin”).


อ้วน

ûuan (romanization)
ความอ้วน (abstract-noun)

Cognate with Lao ອ້ວນ (ʼūan), Zhuang uenj; compare Khün ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ, Lü ᦷᦀᧃᧉ (˙ʼon²), Shan ဢူၼ်ႈ (ʼūun).

Lü ᦷᦀᧃᧉ (˙ʼon²)


น้อย

nɔ́ɔi (romanization)
ความน้อย (abstract-noun)

From Proto-Tai *noːjꟲ (“small”). Cognate with Northern Thai ᨶᩬ᩠᩶ᨿ, Lao ນ້ອຍ (nǭi), Lü ᦓᦾᧉ (noay²), Tai Dam ꪙ꫁ꪮꪥ, Tai Dón ꪙꪮꪥꫂ, Shan ၼွႆႉ (nâ̰ui), Tai Nüa ᥘᥩᥭᥳ (lȯay) or ᥢᥩᥭᥳ (nȯay), Phake ꩫွႝ (noy), Ahom 𑜃𑜨𑜩 (noy) or 𑜃𑜨𑜐𑜫 (noñ), Zhuang noix.

Tai Dón ꪙꪮꪥꫂ


นิ่ม

nîm (romanization)
ความนิ่ม (abstract-noun)


แข็ง

kɛ̌ng (romanization)
ความแข็ง (abstract-noun)
แขง (alternative obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *kʰɛːŋᴬ¹ (“solid; hard”), from Proto-Tai *k.reːŋᴬ (“hard”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨦ or ᨡᩯᩢ᩠ᨦ, Lao ແຂງ (khǣng), Lü ᦶᦃᧂ (ẋaeng), Tai Dam ꪵꪄꪉ, Shan ၶႅင် (khěng), Tai Nüa ᥑᥦᥒᥴ (xáeng), Phake ၵိင် (khiṅ), Ahom 𑜁𑜢𑜂𑜫 (khiṅ), Sapa xeŋᴬ¹, Bouyei jeengl, Saek เถรี่ยง (“hard”) and แข้ง (“tight; tense”), Zhuang geng.


ทื่อ

tʉ̂ʉ (romanization)
ความทื่อ (abstract-noun)


คม

kom (romanization)
ความคม (abstract-noun)
ฅม (alternative)

From Proto-Tai *ɣɤmᴬ (“sharp; sharp edge”). Cognate with Lao ຄົມ (khom), Shan ၶူမ်း (khúum), Ahom 𑜁𑜤𑜪 (khuṃ), Saek กฺั๊ม.


แพง

pɛɛng (romanization)
ความแพง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *bɛːŋᴬ² (“expensive”), from Proto-Tai *beːŋᴬ (“expensive”). Cognate with Northern Thai ᨻᩯ᩠ᨦ, Lao ແພງ (phǣng), Lü ᦶᦗᧂ (paeng), Shan ပႅင်း (péng), Zhuang bengz, Nong Zhuang biangz or byangz. Compare Sui mbingl (“expensive”).

ห้าล้านบาท? แพงโคตร!

Five million baht? That's too expensive!

แหวนนี้แพงไปหน่อย

(slang, of fashion, style, garment, look, manner, etc) elegant.

style; garment; look; etc; style; garment; look; etc


ขยัน

th-adj

ขยัน • (kà-yǎn) (abstract noun ความขยัน)

kà-yǎn (romanization)
ความขยัน (abstract-noun)
ฃยัน (alternative obsolete)

แม่ขยันทำมาหากินและอดทนสู้ชีวิต

mɛ̂ɛ kà-yǎn tam-maa-hǎa-gin lɛ́ òt-ton sûu chii-wít

My mother earns a living diligently and endures the hardship she is facing.


ขี้เกียจ

ขี้เกียจ • (kîi-gìiat) (abstract noun ความขี้เกียจ)

kîi-gìiat (romanization)
ความขี้เกียจ (abstract-noun)

Compound of ขี้ (kîi, a prefix used to indicate likelihood, tendency, etc) + เกียจ (gìiat, “lazy”); the latter possibly came from Proto-Tai *kliːkᴰ (“lazy”) (whence possibly cognate with Zhuang gik (“lazy”)).

com+

(colloquial) lazy; idle; inactive; sluggish.


เกียจคร้าน

th-adj

เกียจคร้าน • (gìiat-kráan) (abstract noun ความเกียจคร้าน)

gìiat-kráan (romanization)
ความเกียจคร้าน (abstract-noun)

Compound of เกียจ (gìiat, “lazy; idle”) + คร้าน (kráan, “idem”).

com+

(formal) lazy; idle; inactive; sluggish.


สั้น

sân (romanization)
ความสั้น (abstract-noun)


ภักดี

th-adj

ภักดี • (pák-dii) (abstract noun ความภักดี)

pák-dii (romanization)
ความภักดี (abstract-noun)
ภักดิ (alternative)
ภักดิ์ (alternative)

From Sanskrit भक्ति (bhakti, “devotion”).


โศภิต

โศภิต • (sǒo-pít)

/soː˩˩˦.pʰit̚˦˥/

From Sanskrit शोभित (śobhita, “splendid; beautiful; etc”).

der

โสภิต โสภิต#Thai


โศภา

th-adj

โศภา • (sǒo-paa) (abstract noun ความโศภา)

sǒo-paa (romanization)
ความโศภา (abstract-noun)

/soː˩˩˦.pʰaː˧/

From Sanskrit शोभा (śobhā, “beautiful”).


อนุบาล

อนุบาล • (à-nú-baan) (abstract noun ความอนุบาล)

à-nú-baan (romanization)
ความอนุบาล (abstract-noun)

From Sanskrit अनु (anu, “following; further; inferior; next; towards; under; etc.”) + पाल (pāla, “guard; keeper; protector; etc.”).

ผู้อนุบาล

curator (legal guardian of insane person)

that guards, protects, oversees, or watches over.

of or pertaining to a kindergarten or the kindergarten-level, preschool, or early childhood education.


พิเศษ

th-adj

พิเศษ • (pí-sèet) (abstract noun ความพิเศษ)

pí-sèet (romanization)
ความพิเศษ (abstract-noun)
วิเศษ (alternative archaic dated obsolete)
วิเสส (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer bisesa, bisessa, bīsessa (“special, extraordinary, exceptional; distinct; eminent; outstanding”); ultimately from Sanskrit विशेष (viśeṣa, “special; queer; property, attribution; etc”). Cognate with Thai วิเศษ (wí-sèet); Modern Khmer ពិសេស (pisaeh).

der

1997, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, พระปฐมสมโพธิกถา, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, →ISBN, page 107:
ก็ขึ้นมาจากมหาสระจินตนาการว่า ท่านผู้นี้ชะรอยจะเป็นเทพยดาพิเศษ
gɔ̂ kʉ̂n maa jàak má-hǎa sà jin-dtà-naa-gaan wâa · tâan pûu níi chá-rɔɔi jà bpen têep-pá-yá-daa pí-sèet
[The serpent] then came up from the great pond, thinking that this man was perhaps a wondrous deity.

(archaic) magic, magical; excellent, superb, splendid, magnificent, amazing.


วิเศษ

th-adj

วิเศษ • (wí-sèet) (abstract noun ความวิเศษ)

wí-sèet (romanization)
ความวิเศษ (abstract-noun)
พิเศษ (alternative archaic dated obsolete)
วิเสส (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer viśeṣa, *viśeṣa, visesa (“excellent; splendid; etc”); ultimately from Sanskrit विशेष (viśeṣa, “special; queer; property, attribution; etc”). Cognate with Thai พิเศษ (pí-sèet); Modern Khmer វិសេស (visaeh); Lao ວິເສດ (wi sēt).

1895 January 26, “รัฐมนตรีสภาแต่งกรรมการวิเศษตรวจร่างพระราชบัญญัติ”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๑๒, number ๔๓, กรุงเทพฯ, page ๔๑๒:

rát-tà-mon-dtrii-sà-paa dtɛ̀ng gam-má-gaan wí-sèet dtrùuat râang-prá-râat-chá-ban-yàt

The Council of State appoints special committees to examine bills.

พิเศษ พิเศษ#Thai

(archaic) Alternative form of พิเศษ (pí-sèet)

excellent; splendid; amazing; superb; magnificent.


เมีย

Inherited from Proto-Southwestern Tai *miəᴬ⁴ (“wife”), from Proto-Tai *miəᴬ (“wife”). Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᨿᩮ, Khün ᨾᩮ, Isan เมีย, Lao ເມຍ (mīa), Lü ᦵᦙ (me), Tai Dam ꪣꪸ, Tai Dón ꪝꪸ, Shan မေး (mée), Ahom 𑜉𑜣 (mī).

inh+

(chiefly used of animals, can be offensive if applied to humans) female.

ปลั๊กตัวเมีย


นานา

From Pali nānā (“many; various”).
Compare Lao ນານາ (nā nā), Isan นานา, Khün ᨶᩣᪧ, Lü ᦓᦱᦓᦱ (naanaa), Shan ၼႃႇၼႃႇ (nàa nàa).


พาล

paan (romanization)
ความพาล (abstract-noun)


พาล

Borrowed from Pali bāla (“young, ignorant”) and Sanskrit बाल (bāla, “young, ignorant”).


ภูริ

th-adj

ภูริ • (puu-rí) (abstract noun ความภูริ)

puu-rí (romanization)
ความภูริ (abstract-noun)

From Pali bhūri (“wide; extensive; abundant”), from Sanskrit भूरि (bhūri, “abundant”).


พลาสติก

th-adj

พลาสติก • (pláas-dtìk)


ฉลาด

ฉลาด • (chà-làat) (abstract noun ความฉลาด)

chà-làat (romanization)
ความฉลาด (abstract-noun)

From Pre-Angkorian Old Khmer chlat (“clever”).

der

/t͡ɕʰa˨˩.laːt̚˨˩/


กระบือ

th-adj

กระบือ • (grà-bʉʉ)

From Pre-Angkorian Old Khmer ក្របិ (krapi), ក្របី (krapī), or Angkorian Old Khmer ក្របិ (krapi), ក្របី (krapī), ក្របិយ៑ (krapiy), ក្របិយ្យ៑ (krapiyy), ក្របីយ្យ៑ (krapīyy, “water buffalo”), from Proto-Mon-Khmer *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh (“buffalo”). Cognate with Modern Khmer ក្របី (krɑɑbəy), Malay kerbau, Javanese ꦏꦼꦧꦺꦴ (kebo), Tagalog kalabaw. Doublet of คาราบาว.

der

ควาย ควาย#Thai


กระป๋อง

th-adj

กระป๋อง • (grà-bpɔ̌ng)

/kra˨˩.pɔŋ˩˩˦/

Possibly onomatopoeic as the sound of empty cans hit. Compare Khmer កំប៉ង់ (kɑmpong), កំប៉ុង (kɑmpong); Lao ກະປ່ອງ (ka pǭng).

ปลากระป๋อง


กาก

gàak (romanization)
ความกาก (abstract-noun)

Cognate with Lao ກາກ (kāk), Lü ᦂᦱᧅ (k̇aak).

(slang, vulgar, derogatory, offensive, used of a person, often a man) worthless; useless; good-for-nothing.

เน็ตกาก

ใจกาก

(slang, vulgar, sometimes offensive) poor; bad; weak.


กระจอก

กระจอก • (grà-jɔ̀ɔk) (abstract noun ความกระจอก)

grà-jɔ̀ɔk (romanization)
ความกระจอก (abstract-noun)
ขจอก (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer *ក្ចក៑ (*kcak), ក្ចោក៑ (kcok, “to limp, to hobble; lame”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចក (khcɑɑk).

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/

(archaic, of a bodily organ, especially a leg or foot) lame; crippled; disabled.

(slang, derogatory, offensive, of work, performance, quality, etc) inferior; poor; low.

performance; quality; etc; performance; quality; etc

(slang, derogatory, offensive, of a person) inferior; insignificant; good for nothing.


เต่า

เต่า • (dtào)

From Proto-Southwestern Tai *tawᴮ¹ (“turtle”), from Proto-Tai *tawᴮ (“turtle”). Cognate with Northern Thai ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (tao), Lao ເຕົ່າ (tao), Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹), Shan တဝ်ႇ (tào), Tai Nüa ᥖᥝᥱ (tǎw), Ahom 𑜄𑜧 (taw). Compare Proto-Be *ɗuːᴮꟲ¹.

cog

Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹)

(slang, mild vulgar, now chiefly in combination) sluggish; retarded.

(slang, mild vulgar, now chiefly in combination) idiot; stupid.


มัน

man (romanization)
ความมัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *manᴬ (“grease; oil”).
Cognate with Lao ມັນ (man), Shan မၼ်း (mán), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man).
Compare Proto-Be *maːnᴬ² (“grease”), Proto-Austronesian *SimaR (“grease, oil, fat”).

tasting like coconut milk, fat, oil, etc.


ตุ่น

th-adj

ตุ่น • (dtùn)


โลน

loon (romanization)
ความโลน (abstract-noun)


ขี้เหล้า

ขี้เหล้า • (kîi-lâo) (abstract noun ความขี้เหล้า)

kîi-lâo (romanization)
ความขี้เหล้า (abstract-noun)

From ขี้ (kîi, “particle indicating habitualness, usualness, tendency, etc”) + เหล้า (lâo, “alcoholic beverage”).

com

(derogatory, offensive) alcoholic: suffering from alcoholism or addicted to intoxicating drinks.


วิกฤต

th-adj

วิกฤต • (wí-grìt) (abstract noun ความวิกฤต)

wí-grìt (romanization)
ความวิกฤต (abstract-noun)

From Sanskrit विकृत (vikṛta, “disfigured; distorted; perverted; strange; unnatural; etc”). Cognate with Lao ວິກິດ (wi kit).

bor

critical: pertaining to or of the nature of a crisis.


หอม

hɔ̌ɔm (romanization)
ความหอม (abstract-noun)

From Proto-Tai *hoːmᴬ (“fragrant”). Cognate with Northern Thai ᩉᩬᨾ, Khün ᩉᩬᨾ, Lao ຫອມ (hǭm), Lü ᦠᦸᧄ (ḣoam), Tai Dam ꪬꪮꪣ, Tai Dón ꪬꪮꪣ, Shan ႁွမ် (hǎum), Phake ꩭွံ (hoṃ), Ahom 𑜑𑜨𑜪 (hoṃ) or 𑜍𑜨𑜪 (roṃ), Zhuang hom.

having or emitting a pleasant scent: scented, sweet-scented, sweet-smelling, aromatic, redolent, fragrant perfumed, etc.


ฟาง

From Proto-Tai *ʰwaːŋᴬ (“night blind”).
Cognate with Lao ຟາງ (fāng), Zhuang fangz.


ลุ่ม

lûm (romanization)
ความลุ่ม (abstract-noun)

Cognate with Isan ลุ่ม, Lao ລຸ່ມ (lum), Northern Thai ᩃᩩ᩵ᨾ, Northern Thai ᩃᩩ᩵ᨾ, Lü ᦟᦳᧄᧈ (lum¹), Tai Dam ꪩꪴ꪿ꪣ (ꞌlum), Shan လုမ်ႈ (lūm), Ahom 𑜎𑜤𑜪 (luṃ).

cog

Lü ᦟᦳᧄᧈ (lum¹)


สุขสันต์

th-adj

สุขสันต์ • (sùk-sǎn) (abstract noun ความสุขสันต์)

sùk-sǎn (romanization)
ความสุขสันต์ (abstract-noun)

happy; content; joyful; merry; jubilant.


สาย

sǎai (romanization)
ความสาย (abstract-noun)


สด

sòt (romanization)
ความสด (abstract-noun)

ผักสด

นมสด

เนื้อสด

fresh; raw (cultivated, dairy, or meat products).

ข่าวสด

รายการสด

หน้าสด


ลับ

láp (romanization)
ความลับ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *lapᴰ²ˢ (“hidden; secret”). Cognate with Isan ลับ, Lao ລັບ (lap), Northern Thai ᩃᩢ᩠ᨷ (lap⁶), Khün ᩃᩢ᩠ᨷ (lap⁵), Lü ᦟᧇ (lab), Tai Dam ꪩꪚꪾ (ꞌlặp), Shan လပ်ႉ (lâ̰p), Tai Nüa ᥘᥙ (lap), Ahom 𑜎𑜆𑜫 (lap).


ราช

th-adj

ราช • (râat)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./

From Old Khmer រាជ (rāja), រាជ្ជ (rājja), រាច (rāca), រជ (raja, “king, prince, paramount chief; royal, sovereign, paramount”), from Sanskrit राज (rāja, “idem”) or Pali rāja (“idem”). Cognate with Modern Khmer រាជ (riəc).

ราชโองการ

ราชรถ

ราชสมบัติ

ราชวงศ์ญี่ปุ่น

ราชกรณียกิจ

royal activity; royal duty; royal mission

ราชการ

government affair; public affair; state affair

ราชธรรม

royal virtues (a set of Buddhist principles)

ราชนีติ

royal precepts (a set of Buddhist principles)

ราชโยค

destiny of a person born to be a monarch


รักร่วมเพศ

รักร่วมเพศ • (rák-rûuam-pêet) (abstract noun ความรักร่วมเพศ)

rák-rûuam-pêet (romanization)
ความรักร่วมเพศ (abstract-noun)

รัก (rák, “love; to love”) + ร่วม (rûuam, “to join; joint; jointly”) + เพศ (pêet, “gender; sex”); literally "love of common sex"; "to love [someone] sharing the [same] sex [with one]", etc.

compound

th:รักเพศเดียวกัน


เต็ม

dtem (romanization)
ความเต็ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.temᴬ (“full”). Cognate with Lao ເຕັມ (tem), Northern Thai ᨲᩮ᩠ᨾ, Khün ᨲᩮ᩠ᨾ, Lü ᦎᦲᧄ (ṫiim), Shan တဵမ် (tǎem), Tai Dam ꪹꪔꪸꪣ, Nong Zhuang daem, Zhuang rim.


ต่างเพศ

th-adj

ต่างเพศ • (dtàang-pêet) (abstract noun ความต่างเพศ)

dtàang-pêet (romanization)
ความต่างเพศ (abstract-noun)

/taːŋ˨˩.pʰeːt̚˥˩/


ร่วมเพศ

ร่วมเพศ • (rûuam-pêet) (abstract noun ความร่วมเพศ)

rûuam-pêet (romanization)
ความร่วมเพศ (abstract-noun)


เก่าแก่

เก่าแก่ • (gào-gɛ̀ɛ) (abstract noun ความเก่าแก่)

gào-gɛ̀ɛ (romanization)
ความเก่าแก่ (abstract-noun)

เก่า (gào) + แก่ (gɛ̀ɛ)

compound

เก่า (gào) + แก่ (gɛ̀ɛ)


ง่าย

ngâai (romanization)
ความง่าย (abstract-noun)
หง้าย (alternative)

→ Khmer: ងាយ (ngiəy)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ŋaːjᴮ⁴ (“easy”), from Proto-Tai *ŋaːjᴮ (“easy”).
Cognate with Northern Thai ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lao ງ່າຍ (ngāi), Lü ᦇᦻᧈ (ngaay¹), Shan ငၢႆႈ (ngāai), Tai Dam ꪉ꪿ꪱꪥ, Tai Dón ꪉꪱꪥꫀ, Tai Nüa ᥒᥣᥭ (ngaay), Phake ငႝ (ṅay), Ahom 𑜂𑜩 (ṅay), Zhuang ngaih (dialectal), Saek หง้าย.

cog

Tai Dón ꪉꪱꪥꫀ


เหนือ

th-adj

เหนือ • (nʉ̌ʉa) (abstract noun ความเหนือ)

nʉ̌ʉa (romanization)
ความเหนือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰnɯəᴬ (“upstream; above”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ, Lao ເໜືອ (nư̄a), Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe), Tai Dam ꪹꪘ, Shan ၼိူဝ် (nǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Aiton ꩫိုဝ် (nüw), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (nüw), Zhuang nw (dialectal), Nong Zhuang now, Zuojiang Zhuang nwa.

cog

Lü ᦵᦐᦲ (ṅoe)


สันติ

th-adj

สันติ • (sǎn-dtì) (abstract noun ความสันติ)

sǎn-dtì (romanization)
ความสันติ (abstract-noun)

From Pali santi (“peace”). Compare Sanskrit शान्ति (śānti, “peace”). Cognate with Lao ສັນຕິ (san ti), Northern Thai ᩈᩢᨶ᩠ᨲᩥ.


ผู้

pûu (romanization)
ความผู้ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pʰuːꟲ (“person”), from Middle Chinese 甫 (MC pjuX). Cognate with Lao ຜູ້ (phū), Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²), Tai Dam ꪠꪴ꫁, Tai Nüa ᥚᥧᥲ (phù), Shan ၽူႈ (phūu), Khamti ၸူႛ, Ahom 𑜇𑜥 (phū), Zhuang boux.

cog

Lü ᦕᦴᧉ (ṗhuu²)


เบา

bao (romanization)
ความเบา (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ˀbawᴬ³ (“light; not heavy”), from Proto-Tai *C̥.bawᴬ (“light (in weight)”). Cognate with Northern Thai ᨷᩮᩢᩤ, Lao ເບົາ (bao), Lü ᦢᧁ (ḃaw), Khün ᨷᩮᩢᩤ, Shan မဝ် (mǎo) or ဝဝ် (wǎo), Tai Nüa ᥛᥝ (maw), Ahom 𑜉𑜨𑜧 (mow), Zhuang mbaeu, Nong Zhuang nawj, Saek เว๋า, Tày bau.

inh

(colloquial) unintelligent; dumb; gullible.


ลูกทุ่ง

th-adj

ลูกทุ่ง • (lûuk-tûng) (abstract noun ความลูกทุ่ง)

lûuk-tûng (romanization)
ความลูกทุ่ง (abstract-noun)

/luːk̚˥˩.tʰuŋ˥˩/

(music) of or pertaining to the music popular amongst the countrypersons, for instance, เพลงลูกทุ่ง or luk thung music, a popular style of country music in Thailand.


คอก

คอก • (kɔ̂ɔk)

(dated) deformed, bent, bent out of shape.


โทน

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

one; sole; single; alone; isolated; unique; exclusive


เหล็ก

th-adj

เหล็ก • (lèk)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlekᴰ¹ˢ (“iron”), from Proto-Tai *ʰlekᴰ (“iron”), from Old Chinese 鐵 (OC *l̥ʰiːɡ, “iron”). Cognate with Lao ເຫຼັກ (lek), Northern Thai ᩉᩖᩮᩢᨠ, Khün ᩉᩖᩮᨠ, Lü ᦵᦜᧅ (l̇ek), Tai Dam ꪹꪨꪸꪀ, Tai Dón ꪨꪸꪀ, Shan လဵၵ်း (láek), Tai Nüa ᥘᥥᥐᥱ (lěk), Ahom 𑜎𑜢𑜀𑜫 (lik), Zhuang lek or lik, Nong Zhuang liak.


เอก

From Pali eka (“one”) or Sanskrit एक (eka, “one”).

sole; single; solitary; one; alone; lonely.


ขวัญ

th-adj

ขวัญ • (kwǎn)

From Proto-Tai *qwanᴬ (“soul; whorl in the hair”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຂວັນ (khuan), Northern Thai ᨡ᩠ᩅᩢᩁ (xwan¹), Khün ᨠ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ or ᨡ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ, Lü ᦧᦸᧃ (ẋwoan), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥴ (xóan), Shan ၶႂၼ် (khwǎn), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).
In Northern Tai, cognate with Zhuang hoenz.
Compare Chinese 魂 (MC hwon, “spiritual soul”).

inh

(figurative) good; auspicious; propitious.

(figurative) loved; beloved; cherished; dear; darling.


ป่อง

th-adj

ป่อง • (bpɔ̀ng) (abstract noun ความป่อง)

bpɔ̀ng (romanization)
ความป่อง (abstract-noun)


แสก

แสก • (sɛ̀ɛk)


จี๊ด

jíit (romanization)
ความจี๊ด (abstract-noun)
จิ๊ด (alternative)


แหล่

lɛ̀ɛ (romanization)
ความแหล่ (abstract-noun)


ราบ

râap (romanization)
ความราบ (abstract-noun)

smooth; even; level; flat; regular; plain.


ใน

From Proto-Tai *C̥.daɰᴬ (“inside”). Cognate with Lao ໃນ (nai), Lü ᦺᦓ (nay), Shan ၼႂ်း (náue), Tai Dam ꪻꪙ, Ahom 𑜃𑜧 (naw), Zhuang ndaw. Compare Burmese ၌ (hnai.).


ดับ

dàp (romanization)
ความดับ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗapᴰ (“to extinguish”).
Cognate with Lao ດັບ (dap), Lü ᦡᧇ (ḋab), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨷ, Tai Dam ꪒꪾꪚ, Shan လပ်း (láp), Phake ꩫပ် (nap), Zhuang ndaep, Saek ดั๊บ.

(of a light, engine, machine, device, etc) off; inoperative.

engine; machine; device; etc; engine; machine; device; etc


บริสุทธิ์

บริสุทธิ์ • (bɔɔ-rí-sùt) (abstract noun ความบริสุทธิ์)

bɔɔ-rí-sùt (romanization)
ความบริสุทธิ์ (abstract-noun)

From Pali parisuddhi, pārisuddhi (“purity; purification”). Cognate with Sanskrit परिशुद्ध (pariśuddha), Khmer បរិសុទ្ធ (bɑɑresot), Lao ບໍລິສຸດ (bǭ li sut).


ฝ้า

fâa (romanization)
ความฝ้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰwɯəꟲ (“cloud”). Cognate with Northern Thai ᨺ᩶ᩣ, Khün ᨺ᩶ᩣ, Lao ຝ້າ (fā) or ເຝື້ອ (fư̄a), Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²), Shan ၽႃႈ (phāa) or ၾႃႈ (fāa), Tày phả, Zhuang fwj, Zuojiang Zhuang paj, Bouyei veac, Saek เวี̂ย.

cog

Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²)

foggy; cloudy; dim (of glass, of the eyes).


เงียบ

th-adj

เงียบ • (ngîiap) (abstract noun ความเงียบ)

ngîiap (romanization)
ความเงียบ (abstract-noun)

lacking sound, voice, or noise: mute, silent, quiet, voiceless, noiseless, speechless, etc.

ตลาดหลักทรัพย์เงียบ

The stock market is quiet (due to an economic recession, for instance).

(figurative) quiet: still, motionless, inactive, unlively, unbusy, etc.

พลังเงียบ

silent majority
 (literally) quiet power; silent power

(figurative) quiet: not active, not showy, passive, silent, etc.


สังคม

From Sanskrit संगम (saṃgama, “association”) or Pali saṅgama (“meeting; intercourse; association”).
Compare Lao ສັງຄົມ (sang khom), Northern Thai ᩈᩢᨦ᩠ᨣᩫᨾ.


นิยม

th-adj

นิยม • (ní-yom) (abstract noun ความนิยม)

ní-yom (romanization)
ความนิยม (abstract-noun)

From Sanskrit नियम (niyama, “restraining; rule; law; precept”) or Pali niyama (“restraint; limitation”). Cognate with Khmer និយម (niyum), Lao ນິຍົມ (ni nyom).


เพราะ

th-adj

เพราะ • (prɔ́) (abstract noun ความเพราะ)

prɔ́ (romanization)
ความเพราะ (abstract-noun)

Corruption of พิเราะ, from Middle Khmer biroḥ Related to ไพเราะ (pai-rɔ́).


สุนทร

สุนทร • (sǔn-tɔɔn) (abstract noun ความสุนทร)

sǔn-tɔɔn (romanization)
ความสุนทร (abstract-noun)

From Pali sundara (“beautiful; good; nice; well”) or Sanskrit सुन्दर (sundara, “beautiful; lovely; handsome; good; right; correct; etc.”). Cognate with Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ), Lao ສຸນທອນ (sun thǭn), ສຸນທະຣາ (sun tha rā).

cog

Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ)

beautiful; handsome; sweet; pleasant; delightful; harmonious.


เปรี้ยว

th-adj

เปรี้ยว • (bprîao) (abstract noun ความเปรี้ยว)

bprîao (romanization)
ความเปรี้ยว (abstract-noun)

fermented; sour; acidic; tart; sharp (of taste).

(slang) reckless; sexy (of a person’s behavior, especially a young woman).

modern; chic; stylish (of a person’s behavior, especially a young woman).

forward; flirtatious; coquettish (of a person’s behavior, especially a young woman).


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “good; not bad; not evil”).

com

นักการเมืองน้ำดี

ส.ส. น้ำดี

(colloquial) good; having good quality (of politicians).

ละครน้ำดี

(colloquial) socially sensible or advantageous.


เป็น

From Proto-Tai *m̩.pelᴬ (“to be; to become”). Cognate with Isan เป็น, Lao ເປັນ (pen), Northern Thai ᨸᩮ᩠ᨶ, Lü ᦔᦲᧃ (ṗiin), Tai Dam ꪹꪜꪸꪙ, Tai Dón ꪜꪲꪙ, Shan ပဵၼ် (pǎen), Tai Nüa ᥙᥥᥢ (pen), Ahom 𑜈𑜢𑜃𑜫 (bin), Zhuang baenz, Saek พั๊น, Zuojiang Zhuang binz.


เข็ญใจ

th-adj

เข็ญใจ • (kěn-jai) (abstract noun ความเข็ญใจ)

kěn-jai (romanization)
ความเข็ญใจ (abstract-noun)

From เข็ญ (kěn, “hard; difficult”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic, somewhat dated) being in a state of grief or suffering, especially because of financial problems or poverty.


เศร้าใจ

th-adj

เศร้าใจ • (sâo-jai) (abstract noun ความเศร้าใจ)

sâo-jai (romanization)
ความเศร้าใจ (abstract-noun)


สนุก

สนุก • (sà-nùk) (abstract noun ความสนุก)

sà-nùk (romanization)
ความสนุก (abstract-noun)
สนุกนิ์ (alternative archaic dated obsolete)
สรนุก (alternative archaic dated obsolete)

Compare Khmer ស្រណុក (srɑɑnok, “easy; comfortable; pleasant”) or ស្នុក (snok, “easy”).

cog

สนุกไหมคะ

Are you enjoying yourself? (female speaker)


น่ารัก

th-adj

น่ารัก • (nâa-rák) (abstract noun ความน่ารัก)

nâa-rák (romanization)
ความน่ารัก (abstract-noun)
ตั้ลล้าค (alternative)
ตัลล้าค (alternative)
ตะล้าค (alternative)
น่อวร็อค (alternative)
นั่ลล้าค (alternative)
น่ายัก (alternative)
น่าฮัก (alternative)

น่า (nâa) + รัก (rák); literally "should love" or "should be loved".

น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก

nɔ́ɔng-sǎao kɔ̌ɔng pǒm mâi nâa-rák kà-nàat nán rɔ̀k

มาฟังเรื่องน่ารักของคู่นี้ดีกว่า

maa fang rʉ̂ʉang nâa-rák kɔ̌ɔng kûu níi dii gwàa

Let's hear some lovely stories of this couple!

ทำตัวแบบนี้ไม่น่ารักเลย

Conducting yourself like this is totally unbecoming.


หลุม

หลุม • (lǔm)

แอคหลุม


เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง • (bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng) (abstract noun ความเป็นตัวของตัวเอง)

bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng (romanization)
ความเป็นตัวของตัวเอง (abstract-noun)


สวิส

สวิส • (sà-wís) (abstract noun ความสวิส)

sà-wís (romanization)
ความสวิส (abstract-noun)

(informal) Switzerland (a country in Western Europe and Central Europe)


เสมอ

เสมอ • (sà-mə̌ə) (abstract noun ความเสมอ)

sà-mə̌ə (romanization)
ความเสมอ (abstract-noun)

/sa˨˩.mɤː˩˩˦/

From Middle Khmer ស្មេ (sme), ស្មើ (smœ), ស្មើហ (smœha, “same; equal”), from Old Khmer ស្មេ (sme, idem), from Proto-Mon-Khmer *sməʔ, *sməh (“equal, alike”), ultimately from Sanskrit सम (sama, idem) or Pali sama (idem). Cognate with Lao ສະເໝີ (sa mœ̄), Lü ᦉᦵᦖᦲ (ṡṁoe), Khmer ស្មើ (smaə). Doublet of สม (sǒm) (etymology 1).

cog

Lü ᦉᦵᦖᦲ (ṡṁoe)


ยก

From Proto-Tai *ɲɤkᴰ (“to raise”).
Cognate with Lao ຍົກ (nyok), Lü ᦷᦍᧅ (yok), Shan ယုၵ်ႉ (yṵ̂k), Ahom 𑜊𑜤𑜀𑜫 (jʸuk), Northern Thai ᨿᩫ᩠ᨠ.

2019 February 26, “อัปเดทกรณีวัดสิงห์ ๒๖ ก.พ. ๖๒”, in MThai, Bangkok: MThai, retrieved 2019-02-26:

สั้น ๆ เนาะ ไม่ได้ประกันยกแก๊งนะครับ

sân sân nɔ́ · mâi dâai bprà-gan yók gɛ́ng ná kráp

To make a long story short, the whole gang was denied bail, sir.

2015 February 22, ไทยรัฐออนไลน์, “ยิงดับศักดิ์ ปากรอ ปิดฉากมือฆ่ายกครัว ๕ ศพเมื่อ ๑๘ ปีก่อน”, in ไทยรัฐ, Bangkok: บริษัท วัชรพล จำกัด, retrieved 2019-02-26:

เป็นที่รู้จักของคนไทยทั่วประเทศเนื่องจากเคยก่อคดีโหดประมาณ ๑๘ ปีที่แล้ว...ด้วยการฆ่าโหดยกครัวนายประภาส บุญทวี หมอประจำสถานีอนามัยบ้านระวะ

bpen-tîi rúu-jàk kɔ̌ɔng kon tai tûua bprà-têet nʉ̂ʉang-jàak kəəi gɔ̀ɔ ká-dii hòot bprà-maan · sìp bpɛ̀ɛt · bpii tîi lɛ́ɛo ... dûai gaan-kâa hòot yók kruua naai bprà-pâat · bun tá-wii · mɔ̌ɔ bprà-jam sà-tǎa-nii-à-naa-mai bâan rá-wá

[He] is known to the Thai people across the country due to having committed a violent case around 18 years ago...by ruthlessly killing the whole family of Mr Praphat Bunthawi, a doctor at the Health Station of Rawa Village.


สู

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, ตะเลงพ่าย:
มาเดียวเปลี่ยวอกอ้า อายสู
maa diao bplìao òk âa · aai sǔu
So ashamed is me who has to come alone.


พลาย

From Mon ဗၠဲာ (plài, “bachelor: unmarried man”). Cognate with Lao ພາຍ (phāi).

der

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๒:
ขณะนั้น มะอายพะบูน...ขี่ช้างพลายกับทหารพันหนึ่งมาถึงประตูนั้น ให้จับพวกเม้ยคชาอิดตัดศีร์ษะเสียแล้วเอาไปตระเวนตีฆ้องร้องว่า ถ้าผู้ใดทำดังนี้อีกมิได้รักษาหน้าที่เชิงเทิน จะให้ลงพระราชทัณฑ์ตัดศีร์ษะเสีย
kà-nà-nán má-aai-pá-buun...kìi cháang plaai gàp tá-hǎan pan nʉ̀ng maa tʉ̌ng bprà-dtuu nán hâi jàp pûuak mə́əi-ká-chaa-ìt dtàt sǐi-sà sǐia lɛ́ɛo ao bpai dtrà-ween dtii kɔ́ɔng rɔ́ɔng wâa tâa pûu-dai tam dang-níi ìik mí-dâai rák-sǎa nâa-tîi-chəəng-təən jà hâi long prá-râat-chá-tan dtàt sǐi-sà sǐia
At that time, Ma Ai Pha Bun...mounted upon a bull elephant, led a thousand men-at-arms to the said gate. Having seized the men of Moei Khacha It, he had them beheaded and had their heads paraded around with men beating gongs and crying: 'Whoever dares to do like this again and fails to watch the battlements will be given the royal penalty of decapitation!'

2007, หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล and สุเนตร ชุตินธรานนท์, ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๑ องค์ประกันหงสา, สหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล:
เดิมเรามีราชสารเจริญทางไมตรี ลงพระทัยว่า จะขอเศวตกุญชรชาติช้างเอาไว้ประดับกรุงหงสา พระเจ้าพี่ก็มิอาจตรัสถวายให้ได้ บัดนี้ ต้องยกพยุหโยธาหาญ วิถีทุเรศกันดาร จำจะขอช้างเผือกพลายเพิ่มอีกสองช้างเป็นสี่ช้าง พระเจ้าพี่จะเห็นเป็นประการใด
dəəm rao mii râat-chá-sǎan jà-rəən taang mai-dtrii long prá-tai wâa jà kɔ̌ɔ sà-wèet-gun-chɔɔn-châat-cháang ao wái bprà-dàp grung hǒng-sǎa prá-jâao-pîi gɔ̂ɔ mí àat dtràt tà-wǎai hâi dâai bàt-níi dtɔ̂ng yók pá-yú-hà-yoo-taa-hǎan wí-tǐi tú-rêet gan-daan jam jà kɔ̌ɔ cháang pʉ̀ʉak plaai pə̂əm ìik sɔ̌ɔng cháang bpen sìi cháang prá-jâao-pîi jà hěn bpen bprà-gaan dai
Previously, I sent a royal missive extending my amity to you, intending to ask for white elephants as ornaments of my kingdom of Haṃsā. You, brother, however, turned down my request. Now that I have brought my army here through difficult distance, I should like to ask for two more bull white elephants, being four in total. How do you think, brother?


พัง

ช้างพัง


วิสัญญี

th-adj

วิสัญญี • (wí-sǎn-yii)

wí-sǎn-yii (romanization)
พิสัญญี (alternative)


ลามก

ลามก • (laa-mók) (abstract noun ความลามก)

laa-mók (romanization)
ความลามก (abstract-noun)

From Pali lāmaka (“inferior; low”); probably via Old Khmer lamūka (“bad, loathsome, vile; excrement”). Compare Modern Khmer លាមក (liəmŭək), Lao ລາມົກ (lā mok).

der

Leviticus 18:25, KJV:
และแผ่นดินนั้นก็ลามก เราจึงต้องลงโทษความชั่วช้าแก่แผ่นดินนั้น และแผ่นดินก็สำรอกเอาพลเมืองของตนออกเสีย
lɛ́ pɛ̀n-din nán gɔ̂ɔ laa-mók rao jʉng dtɔ̂ng long tôot kwaam-chûua-cháa gɛ̀ɛ pɛ̀n-din nán lɛ́ pɛ̀n-din gɔ̂ɔ sǎm-rɔ̂ɔk ao pon-lá-mʉʉang kɔ̌ɔng dton ɔ̀ɔk sǐia
And the land is defiled: therefore I do visit the iniquity thereof upon it, and the land itself vomiteth out her inhabitants.

Ezekiel 21:25, KJV:
และเจ้า ผู้ชั่วที่ลามก คือ เจ้านายอิสราเอลเอ๋ย ผู้ที่วันกำหนดมาถึงแล้ว คือ เวลาแห่งการลงโทษความชั่วช้าครั้งสุดท้าย
lɛ́ jâo pûu chûua tîi laa-mók kʉʉ jâo-naai ìs-raa-eel ə̌əi pûu tîi wan gam-nòt maa tʉ̌ng lɛ́ɛo kʉʉ wee-laa hɛ̀ng gaan-long-tôot kwaam-chûua-cháa kráng sùt-táai
And thou, profane wicked prince of Israel, whose day is come, when iniquity shall have an end,

Ezekiel 22:9, HCSB:
ในเจ้ามีคนกล่าวร้ายเพื่อจะทำให้โลหิตตก และมีคนในเจ้าที่รับประทานบนภูเขา มีคนกระทำอุจาดลามกท่ามกลางเจ้า
nai jâo mii kon glàao-ráai pʉ̂ʉa jà tam hâi loo-hìt dtòk lɛ́ mii kon nai jâo tîi ráp-bprà-taan bon puu-kǎo mii kon grà-tam ù-jàat laa-mók tâam-glaang jâo
There are men within you who slander in order to shed blood. People who live in you eat at the mountain shrines; they commit immoral acts within you.

2 Peter 2:7, KJV:
และได้ทรงช่วยโลทผู้ชอบธรรมให้รอด ผู้มีความทุกข์ใหญ่หลวงเพราะการประพฤติลามกของคนชั่วเหล่านั้น
lɛ́ dâai song chûai lóot pûu chɔ̂ɔp-tam hâi rɔ̂ɔt pûu mii kwaam-túk yài-lǔuang prɔ́ gaan-bprà-prʉ́t laa-mók kɔ̌ɔng kon chûua lào-nán
And delivered just Lot, vexed with the filthy conversation of the wicked:

base, low, mean; dirty, filthy; immoral, impure, sinful, unclean, unholy; lascivious, lewd; indecent, obscene.


เสื้อ

th-adj

เสื้อ • (sʉ̂ʉa)

sʉ̂ʉa (romanization)
เชื้อ (alternative)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ, Lao ເສື້ອ (sư̄a), Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²), Tai Dam ꪹꪎ꫁, Shan သိူဝ်ႈ (sōe), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜥 (sū).

cog

Lao ເສື້ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²)


สาก

sàak (romanization)
ความสาก (abstract-noun)


ทาส

th-adj

ทาส • (tâat)

tâat (romanization)
ทาษ (alternative archaic)
ทาษา (alternative archaic)
ทาสา (alternative poetic)
ทาสี (alternative feminine)

Borrowed from Pali dāsa (“slave; servant”), ultimately from Sanskrit दास (dāsa, “idem”).

bor+

(elegant, literary, poetic) base; low; mean


สำเร็จ

th-adj

สำเร็จ • (sǎm-rèt) (abstract noun ความสำเร็จ)

sǎm-rèt (romanization)
ความสำเร็จ (abstract-noun)
สำเรจ์ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer saṃreca (“to come to an end; to bring to an end; etc”), an extended form of sreca (“ended, done; ready, prepared; etc”), from which Thai เสร็จ (sèt) was derived. Cognate with Modern Khmer សំរេច (sɑmrɨc).

bor

(of products) done or prepared already or in advance; ready-made; off-the-peg.


ทางเพศ

th-adj

ทางเพศ • (taang-pêet) (abstract noun ความทางเพศ)

taang-pêet (romanization)
ความทางเพศ (abstract-noun)

/tʰaːŋ˧.pʰeːt̚˥˩/


เปียก

เปียก • (bpìiak) (abstract noun ความเปียก)

bpìiak (romanization)
ความเปียก (abstract-noun)

Cognate with Lao ປຽກ (pīak), Shan ပဵၵ်ႇ (pàek).


หนุ่ม

nùm (romanization)
ความหนุ่ม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnumᴮ¹ (“young”). Cognate with Lao ໜຸ່ມ (num), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Khün ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹), Tai Dam ꪘꪴ꪿ꪣ, Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ or ꪶꪘꪝꫀ, Shan ၼုမ်ႇ (nùm), Tai Nüa ᥘᥧᥛᥱ (lǔm) or ᥢᥧᥛᥱ (nǔm), Ahom 𑜃𑜤𑜉𑜫 (num). Compare Javanese nom. Likely underwent semantic narrowing as the cognates in other Tai languages can be used to describe either gender.

cog

Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹)

Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ

Psalm 91:13, KJV:
ท่านจะเหยียบสิงโตและงูพิษ ท่านจะย่ำสิงโตหนุ่มและมังกร
tân jà yìiap sǐng-dtoo lɛ́ nguu-pít tân jà yâm sǐng-dtoo nùm lɛ́ mang-gɔɔn
Thou shalt tread upon the lion and adder: the young lion and the dragon shalt thou trample under feet.

Job 36:14, KJV:
เขาตายเมื่อยังหนุ่มอยู่ และชีวิตของเขาอยู่ท่ามกลางพวกกะเทย
kǎo dtaai mʉ̂ʉa yang nùm yùu lɛ́ chii-wít kɔ̌ɔng kǎo yùu tâam-glaang pûuak gà-təəi
They die in youth, and their life is among the unclean.
(literally) They die whilst still young...

(used of a male) young; still young; younger than usual.


ล่อนจ้อน

th-adj

ล่อนจ้อน • (lɔ̂n-jɔ̂n) (abstract noun ความล่อนจ้อน)

lɔ̂n-jɔ̂n (romanization)
ความล่อนจ้อน (abstract-noun)

/lɔn˥˩.t͡ɕɔn˥˩/

Semi-learned borrowing from Malay telanjang.


โล้งโต้ง

th-adj

โล้งโต้ง • (lóong-dtôong) (abstract noun ความโล้งโต้ง)

lóong-dtôong (romanization)
ความโล้งโต้ง (abstract-noun)

/loːŋ˦˥.toːŋ˥˩/


สำคัญ

สำคัญ • (sǎm-kan) (abstract noun ความสำคัญ)

sǎm-kan (romanization)
ความสำคัญ (abstract-noun)

Uncertain. Perhaps from extension of Old Khmer sgāla, sgãla, sgal (“to know, be acquainted or familiar with”), corresponding to Modern Khmer ស្គាល់ (skŏəl).
Compare Modern Khmer សំគាល់ (sɑmkŏəl), សម្គាល់ (sɑɑsɑmkŏəl, “to notice, to take note of; to distinguish, to recognise; mark, sign; etc”).
Reborrowed by Modern Khmer as សំខាន់ (sɑmkhan, “important; excellent, magnificent; remarkable; exemplary, model; etc”).
Compare also Lao ສຳຄັນ (sam khan).

Matthew 27:16, KJV:
คราวนั้น พวกเขามีนักโทษสำคัญคนหนึ่งชื่อ บารับบัส
kraao nán pûuak kǎo mii nák-tôot sǎm-kan kon nʉ̀ng chʉ̂ʉ baa-ráp-bás
And they had then a notable prisoner, called Barabbas.

distinct; notable; noteworthy; special; remarkable.

Proverbs 4:7, KJV:
ปัญญาเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ฉะนั้น จงเอาปัญญา
bpan-yaa bpen sìng sǎm-kan tîi-sùt chà-nán jong ao bpan-yaa
Wisdom is the principal thing; therefore get wisdom:

Ephesians 5:32, KJV:
ข้อนี้เป็นข้อลึกลับที่สำคัญมาก แต่ว่าข้าพเจ้าพูดถึงพระคริสต์กับคริสตจักร
kɔ̂ɔ níi bpen kɔ̂ɔ lʉ́k-láp tîi sǎm-kan mâak dtɛ̀ɛ-wâa kâa-pá-jâao pûut tʉ̌ng prá-krít gàp krít-dtà-jàk
This is a great mystery: but I speak concerning Christ and the church.

Revelation 6:17, KJV:
เพราะว่าวันสำคัญแห่งพระพิโรธของพระองค์มาถึงแล้ว และผู้ใดจะทนอยู่ได้เล่า
prɔ́-wâa wan sǎm-kan hɛ̀ng prá-pí-rôot kɔ̌ɔng prá-ong maa tʉ̌ng lɛ́ɛo lɛ́ pûu-dai jà ton yùu dâai lâo
For the great day of his wrath is come; and who shall be able to stand?

Numbers 25:15, KJV:
และชื่อของหญิงชาวมีเดียนผู้ถูกฆ่า คือ คสบี บุตรสาวของศูร์ ผู้เป็นหัวหน้าตระกูลและครอบครัวสำคัญในมีเดียน
lɛ́ chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng yǐng chaao mii-dîian pûu tùuk kâa kʉʉ kós-bîi bùt-sǎao kɔ̌ɔng sǔu pûu bpen hǔua-nâa dtrà-guun lɛ́ krɔ̂ɔp-kruua sǎm-kan nai mii-dîian
And the name of the Midianitish woman that was slain was Cozbi, the daughter of Zur; he was head over a people, and of a chief house in Midian.

Ezekiel 38:3, KJV:
ดูเถิด โอ โกกเอ๋ย เราเป็นปฏิปักษ์กับเจ้าผู้เป็นเจ้าองค์สำคัญแห่งเมเชคและทูบัล
duu-tə̀ət oo góok ə̌əi rao bpen bpà-dtì-bpàk gàp jâo pûu bpen jâao ong sǎm-kan hɛ̀ng mee-chéek lɛ́ tuu-bal
Behold, I am against thee, O Gog, the chief prince of Meshech and Tubal:

1992, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕:
มาตรา ๓๗ ภูมิลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เป็นแหล่งสำคัญ
mâat-dtraa sǎm-sìp jèt puum-lam-nao kɔ̌ɔng bùk-kon-tam-má-daa dâai-gɛ̀ɛ tìn an bùk-kon nán mii sà-tǎan-tîi yùu bpen lɛ̀ng sǎm-kan
Section 37 The domicile of a natural person is the principal place wherein he lives.

chief, key, main, principal; important, significant; first, major, prime.

Psalm 116:15, KJV:
มรณกรรมแห่งวิสุทธิชนของพระองค์สำคัญในสายพระเนตรของพระเยโฮวาห์
mɔɔ-rá-ná-gam hɛ̀ng wí-sùt-tí-chon kɔ̌ɔng prá-ong sǎm-kan nai sǎai-prá-nêet kɔ̌ɔng prá-yee-hoo-waa
Precious in the sight of the LORD is the death of his saints.


ตัวอย่าง

ตัวอย่าง • (dtuua-yàang) (abstract noun ความตัวอย่าง)

dtuua-yàang (romanization)
ความตัวอย่าง (abstract-noun)

ครูตัวอย่าง


จน

jon (romanization)
ความจน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨧᩫ᩠ᨶ, Lao ຈົນ (chon).


ช้า

cháa (romanization)
ความช้า (abstract-noun)

พูดช้าลงหน่อย

late, not arriving until after an expected time


ป่า

ป่า • (bpàa)

From Proto-Tai *paːᴮ (“grove; wood”). Cognate with Northern Thai ᨸ᩵ᩣ, Lao ປ່າ (pā), Lü ᦔᦱᧈ (ṗaa¹), Tai Dam ꪜ꪿ꪱ, Shan ပႃႇ (pàa), Ahom 𑜆𑜡 (pā), Zuojiang Zhuang baq.

cog

Lü ᦔᦱᧈ (ṗaa¹)

สัตว์ป่า

ของป่า

something that you take from the forest, e.g. animal, plant, vegetable, etc.


กล้า

glâa (romanization)
ความกล้า (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩶ᩣ, Lao ກ້າ (kā), Lü ᦂᦱᧉ (k̇aa²).

Lü ᦂᦱᧉ (k̇aa²)


ล่า

lâa (romanization)
*หล้า (alternative obsolete)

From Proto-Tai *ʰlaːꟲ (“late”). Cognate with Northern Thai ᩉᩖ᩶ᩣ, Khün ᩉᩖ᩶ᩣ, Isan หล้า, หล่า, Lao ຫຼ້າ (lā), ລ່າ (lā), Lü ᦜᦱᧉ (l̇aa²), Shan လႃႈ (lāa), Phake လႃ (lā), Ahom 𑜎𑜡 (lā).

Lü ᦜᦱᧉ (l̇aa²)

(now only found in combination) late; delayed; tardy.

ข่าวล่า


จ้า

jâa (romanization)
ความจ้า (abstract-noun)


หนา

nǎa (romanization)
ความหนา (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰnaːᴬ (“thick”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩣ, Khün ᩉ᩠ᨶᩣ, Lao ໜາ (nā), Lü ᦐᦱ (ṅaa), Tai Dam ꪘꪱ, Tai Dón ꪘꪱ, Tày na, Shan ၼႃ (nǎa), Tai Nüa ᥘᥣᥴ (láa) or ᥢᥣᥴ (náa), Aiton ꩫႃ (nā), Phake ꩫႃ (nā), Ahom 𑜃𑜡 (nā), Bouyei nal, Zhuang na. Compare Sui qnal, Southern Kam nal, Proto-Hlai *C-naː (whence naː¹~naː⁴~naː³ across the different lects).


ไกล

glai (romanization)
ความไกล (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.lajᴬ (“far”). Cognate with Isan ไกล, Lao ໄກ (kai), Northern Thai ᨠᩖᩱ, Khün ᨠᩱ, Lü ᦺᦂ (k̇ay), Shan ၵႆ (kǎi), Tai Nüa ᥐᥭ (kay), Ahom 𑜀𑜩 (kay), Bouyei jael, Nong Zhuang gae, Zhuang gyae.


ใกล้

glâi (romanization)
ความใกล้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.raɰꟲ (“near”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩲ᩶ or ᨠᩖᩱ᩶, Lao ໃກ້ (kai) or ໄກ້ (kai), Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²), Shan ၵၢႆ (kǎai), Ahom 𑜀𑜧 (kaw) or 𑜀𑜩 (kay), Bouyei jaec, Zhuang gyawj and cawj (dialectal).

Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²)


ใส

sǎi (romanization)
ความใส (abstract-noun)

From Proto-Tai *saɰᴬ (“clear; clean”). Cognate with Northern Thai ᩈᩲ, Isan ใส, Lao ໃສ (sai), Lü ᦺᦉ (ṡay), Tai Dam ꪻꪎ, Shan သႂ် (sǎue), Tai Nüa ᥔᥬᥴ (sáue), Ahom 𑜏𑜧 (saw) or 𑜏𑜧𑜤 (sawu), Zhuang saw.

spotless; stainless; unblemished; pure; clean.


ใบ้

From Proto-Tai *ɓɤɰꟲ (“dumb”).
Cognate with Lao ໃບ້ (bai), Shan မႂ်ႈ (māue), Tày bẩư.

(figurative) mute; silent (not making a sound, not speaking).


ไหม้

th-adj

ไหม้ • (mâi)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰmajꟲ¹ (“to burn; burnt”), from Proto-Tai *ʰmajꟲ (“to burn (intr.)”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩱ᩶, Lao ໄໝ້ (mai), Lü ᦺᦖᧉ (ṁay²), Tai Dam ꪼꪢ꫁, Shan မႆႈ (māi), Tai Nüa ᥛᥭᥲ (mày), Phake မႝ (may), Ahom 𑜉𑜩 (may), Zhuang maej (dialectal).

cog

Lü ᦺᦖᧉ (ṁay²)


เงา

ngao (romanization)
ความเงา (abstract-noun)

From Proto-Tai *ŋawᴬ (“shadow; reflection”). Cognate with Northern Thai ᨦᩮᩢᩣ, Lao ເງົາ (ngao), Lü ᦇᧁ (ngaw), Tai Dam ꪹꪉꪱ, Shan ငဝ်း (ngáo), Tai Nüa ᥒᥝᥰ (ngäw), Ahom 𑜂𑜧 (ṅaw) or 𑜂𑜧𑜈𑜫 (ṅaww), Zhuang ngaeuz. Compare Proto-Be *ŋuːjᴬ¹.


เหงา

ngǎo (romanization)
ความเหงา (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ເຫງົາ (ngao, “lonely”); Shan ငႅဝ် (ngěao, “to fear (as a person alone); to be timid; etc”).

2016, เพิ่มศักดิ์ พิสิษฐ์สังฆการ et al, เหงา เหงา:
ที่เราห่างกันอย่างนี้ไม่รู้ว่าเธอนั้นรู้สึกอย่างไร เหงาเหมือนฉันบ้างไหม
tîi rao hàang gan yàang níi mâi rúu wâa təə nán rúu-sʉ̀k yàang rai · ngǎo mʉ̌ʉan gan bâang mǎi
When we both are parted like this, I never know how you would feel. Would you somehow be lonely as me?


ไม่เป็นไร

From ไม่ (mâi, “not”) + เป็น (bpen, “be”) + ไร (rai, “anything”). Compare Isan บ่เป็นหยัง, Lao ບໍ່ເປັນຫຍັງ (bǭ pen nyang), Northern Thai ᨷᩴ᩵ᨸᩮ᩠ᨶᩉ᩠ᨿᩢᨦ (bɔɔ² pen¹ ɲaŋ¹) or ᨷᩴ᩵ᨸᩮ᩠ᨶᩈᩢ᩠ᨦ (bɔɔ² pen¹ saŋ¹), Khün ᨷᩢᨸᩮ᩠ᨶᩈᩢ᩠ᨦ, Lü ᦢᧁᧈ ᦔᦲᧃ ᦉᧂ (ḃaw¹ ṗiin ṡang), Tai Dam ꪹꪚ꪿ꪱ ꪹꪜꪸꪙ ꪎꪰꪉ (báu pên săng), Shan ဢမ်ႇပဵၼ်သင် (ʼàm pǎen sǎng), Tai Nüa ᥕᥒᥙᥥᥢᥔᥒᥴ (yángpensang).

cog

Isan บ่เป็นหยัง

ᨷᩴ᩵ᨸᩮ᩠ᨶᩉ᩠ᨿᩢᨦ

bɔɔ² pen¹ ɲaŋ¹

Khün ᨷᩢᨸᩮ᩠ᨶᩈᩢ᩠ᨦ

Lü ᦢᧁᧈ ᦔᦲᧃ ᦉᧂ (ḃaw¹ ṗiin ṡang)

ꪹꪚ꪿ꪱ ꪹꪜꪸꪙ ꪎꪰꪉ

Shan ဢမ်ႇပဵၼ်သင် (ʼàm pǎen sǎng)

2019 December 26, “เพลงประกอบละคร One Year 365 วัน บ้านฉัน บ้านเธอ”, in เพลง.meemodel, Bangkok: meemodel, retrieved 2020-07-08:

แม้ว่ามันต้องฝืนก็ไม่เป็นไร

mɛ́ɛ wâa man dtɔ̂ng fʉ̌ʉn gɔ̂ mâi-bpen-rai

Even though it requires [me] to force [myself, I'm] fine [with it].

2014, คีตะธารา, เพลิงเสน่หา, Bangkok: eReader (Thailand), page 71:

ผมไม่เป็นไร...มีคุณอยู่ใกล้ ๆ

pǒm mâi-bpen-rai ... mii kun yùu glâi glâi

I'm fine [now, 'cause I]...have you around.

2013, ประเทืองพร วิรัชโภคี, ฆาตกรซ้อนเงา, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 161:

"ฉันไม่เป็นไร ไม่ต้องหาหมอหรอก"

“chǎn mâi-bpen-rai · mâi dtɔ̂ng hǎa mɔ̌ɔ rɔ̀k”

"I'm all right. No need to see a doctor at all."

(Can we date this quote?), k1m4ku, “Ch.2 - การไปโรงเรียนในฐานะผู้หญิง”, in luminus flower, Bangkok: nekopost:

ไม่เป็นไรแน่นะลูก... ค่ะ หนูชินกับการเป็นผู้หญิงแล้ว

mâi-bpen-rai nɛ̂ɛ ná lûuk ... · kâ · nǔu chin gàp gaan-bpen pûu-yǐng lɛ́ɛo

["Is it] really okay, son?["]... ["]Yes, I've gotten used to being a woman.["]


ยาก

yâak (romanization)
ความยาก (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *jaːkᴰᴸ⁴ (“difficult”). Cognate with Northern Thai ᨿᩣ᩠ᨠ, Khün ᨿᩣ᩠ᨠ, Lao ຍາກ (nyāk), Lü ᦍᦱᧅ (yaak), Tai Dón ꪥꪱ, Shan ယၢၵ်ႈ (yāak), Tai Nüa ᥕᥣᥐ (yaak), Phake ယက် (yak), Ahom 𑜊𑜀𑜫 (jʸak).

inh+

(archaic) rare, scarce; lacking, wanting.


มหาชน

From Sanskrit महाजन (mahājana, “great multitude of men; great number of men; populace; etc.”).

der

public (of, relating to, or affecting a population or a community as a whole).


ศาล

th-adj

ศาล • (sǎan)

ไพศาล ไพศาล#Thai


ต้องการ

ต้องการ • (dtɔ̂ng-gaan) (abstract noun ความต้องการ)

dtɔ̂ng-gaan (romanization)
ความต้องการ (abstract-noun)

From ต้อง (dtɔ̂ng) + การ (gaan). Compare Lao ຕ້ອງການ (tǭng kān).


เกรียน

เกรียน • (griian) (abstract noun ความเกรียน)

griian (romanization)
ความเกรียน (abstract-noun)

(of hair, grass, or the like) very closely cropped.


เกรียน

From the fact that Thai schoolboys, who are statutorily compelled to wear crew cuts, are often seen behaving ill when playing online games.

(slang, of an act, behaviour, etc) trolling; like a troll; characteristic of a troll.


มลายู

มลายู • (má-laa-yuu) (abstract noun ความมลายู)

má-laa-yuu (romanization)
ความมลายู (abstract-noun)

ภาษามลายู


กล้วย

กล้วย • (glûai)

From Proto-Tai *kluəjꟲ (“banana”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ or ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ, Lao ກ້ວຍ (kuāi), Lü ᦂᦽᧉ (k̇oy²), Tai Dam ꪀ꫁ꪺꪥ, Shan ၵူၺ်ႈ (kōi), Ahom 𑜀𑜤𑜐𑜫 (kuñ), Bouyei joic, Zhuang gyoij.

cog

Lü ᦂᦽᧉ (k̇oy²)


อร่อย

th-adj

อร่อย • (à-rɔ̀i) (abstract noun ความอร่อย)

à-rɔ̀i (romanization)
ความอร่อย (abstract-noun)

/ʔa˨˩.rɔj˨˩/

Compare Southern Thai หรอย. Cognate with Northern Thai ᩋᩉᩬ᩠᩵ᨿ

(slang) sexy; hot; sexually interesting or exciting.


โกรธ

gròot (romanization)
ความโกรธ (abstract-noun)
โกรฎ (alternative)


เปล่า

เปล่า • (bplàao)

From Proto-Tai *plɤwᴮ (“empty”).
Cognate with Lao ເປົ່າ (pao), Northern Thai ᨸᩖᩮᩢ᩵ᩣ (paw), Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹), Shan ပဝ်ႇ (pào), Ahom 𑜆𑜧 (paw) or 𑜆𑜨𑜧 (pow), Zhuang byouq (“empty”).

cog

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)

containing nothing, being nothing: empty, blank, vacant, etc.

giving nothing, resulting in nothing: void, invalid, vain, waste, dead, etc.

covered by nothing: bare, naked, nude, etc.

including nothing or no one else: alone, sole, only, simple, plain, etc.

requiring nothing in return: free, for free, free of charge, free of obligation or condition, gratuitous, etc.

(slang) innocent; guiltless; having no role or participation (especially in something wrong).


แรม

th-adj

แรม • (rɛɛm)


เผือก

เผือก • (pʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“albino”), from Middle Chinese 白 (MC baek, “white”). Cognate with Northern Thai ᨹᩮᩬᩥᨠ, ᨹᩬᨠ, Lao ເຜືອກ (phư̄ak), Shan ၽိူၵ်ႇ (phòek), Tai Nüa ᥚᥫᥐᥱ (phǒek). Compare Proto-Be *pʰiakᴰ².


วิทยุ

From Sanskrit विद्युत् (vidyut, “flashing, shining”). Cognate with Lao ວິທະຍຸ (wi tha nyu), Khmer វិទ្យុ (vityuʼ).

der

วิทยุโทรเลข

ถนนวิทยุ


อลัชชี

th-adj

อลัชชี • (à-lát-chii) (abstract noun ความอลัชชี)

à-lát-chii (romanization)
ความอลัชชี (abstract-noun)

/ʔa˨˩.lat̚˦˥.t͡ɕʰiː˧/

From Pali alajjī (“shameless”). Cognate with Khmer អលជ្ជី (ʼɑɑlccii, “shameless; shameless person”).

cog

(derogatory, used of a priest) shameless; immoral; unorthodox.


เข้าด้ายเข้าเข็ม

th-adj

เข้าด้ายเข้าเข็ม • (kâo-dâai-kâo-kěm) (abstract noun ความเข้าด้ายเข้าเข็ม)

kâo-dâai-kâo-kěm (romanization)
ความเข้าด้ายเข้าเข็ม (abstract-noun)

From เข้า (kâo) + ด้าย (dâai) + เข้า (kâo) + เข็ม (kěm), literally "a thread is about to enter the needle eye".

com

(idiomatic) Likely to be unsuccessful if interrupted by anything.


หน้าสิ่วหน้าขวาน

th-adj

หน้าสิ่วหน้าขวาน • (nâa-sìu-nâa-kwǎan)

From หน้า (nâa, “moment; occasion; season; time”) + สิ่ว (sìu, “chisel”) + หน้า (nâa, “moment; occasion; season; time”) + ขวาน (kwǎan, “axe”); literally "the time of chisel, the moment of axe".


อัตโนมือ

th-adj

อัตโนมือ • (àt-dtà-noo-mʉʉ)

Blend of อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”) + มือ (mʉʉ, “hand”)

blend

(slang, humorous) manual (done or operatedby hand)


อลังการงานสร้าง

th-adj

อลังการงานสร้าง • (à-lang-gaan-ngaan-sâang) (abstract noun ความอลังการงานสร้าง)

à-lang-gaan-ngaan-sâang (romanization)
ความอลังการงานสร้าง (abstract-noun)

อลังการ (à-lang-gaan) + งาน (ngaan) + สร้าง (sâang), literally "attractively adorned creation".


หน้าเน่า

th-adj

หน้าเน่า • (nâa-nâo) (abstract noun ความหน้าเน่า)

nâa-nâo (romanization)
ความหน้าเน่า (abstract-noun)

From หน้า (nâa) + เน่า (nâo), literally “rotten face”.


หน้าผีบอดี้เริ่ด

th-adj

หน้าผีบอดี้เริ่ด • (nâa-pǐi-bɔɔ-dîi-rə̂t) (abstract noun ความหน้าผีบอดี้เริ่ด)

nâa-pǐi-bɔɔ-dîi-rə̂t (romanization)
ความหน้าผีบอดี้เริ่ด (abstract-noun)

/naː˥˩.pʰiː˩˩˦.bɔː˧.diː˥˩.rɤt̚˥˩/

หน้า (nâa) + ผี (pǐi) + บอดี้ (bɔɔ-dîi) + เริ่ด (rə̂t), literally “ghostly face, splendid body”.

compound

(colloquial) Having bad facial appearance but good physical shape.


ล้าน

th-adj

ล้าน • (láan)

From Proto-Southwestern Tai *laːnꟲ⁴ (“bald”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ລ້ານ (lān), Lü ᦟᦱᧃᧉ (laan²), Shan လၢၼ်ႉ (lâ̰an), Tai Nüa ᥘᥣᥢᥲ (làan).


เหมือน

เหมือน • (mʉ̌ʉan) (abstract noun ความเหมือน)

mʉ̌ʉan (romanization)
ความเหมือน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ, Isan เหมือน or เหมียน, Lao ເໝືອນ (mư̄an), Lü ᦵᦖᦲᧃ (ṁoen), Shan မိူၼ် (mǒen), Tai Nüa ᥛᥫᥢᥴ (móen), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (mün).

cog

Lü ᦵᦖᦲᧃ (ṁoen)


หมัน

mǎn (romanization)
ความหมัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmanᴬ (“sterile”).
Cognate with Isan หมัน, Lao ໝັນ (man), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (man¹), Khün ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (man¹), Lü ᦖᧃ (ṁan), Tai Dam ꪢꪽ (măn), Shan မၼ် (mǎn), Tai Nüa ᥛᥢᥴ (mán), Zhuang maen.

incapable of producing offspring; not producing offspring; infertile; sterile.

fruitless, unproductive, unprofitable, useless or purposeless.


โคตร

th-adj

โคตร • (kôot)

kôot (romanization)
ค่อด (alternative)
โคตะระ (alternative)
โพด (alternative)

From Sanskrit गोत्र (gotra, “clan; family; kin; tribe; etc”); probably via Old Khmer គោត្រ (gotra), គោត្ត្រ (gottra, “family; family member; lineage; house”). Cognate with Modern Khmer គោត្រ (kootrɑɑ).

bor

โคตรเพชร

โคตรไอ้เคี่ยม

(slang, sometimes considered vulgar) very large (in amount, number, size, quantity, etc).


ล่ำซำ

th-adj

ล่ำซำ • (lâm-sam) (abstract noun ความล่ำซำ)

lâm-sam (romanization)
ความล่ำซำ (abstract-noun)

After Bancha Lamsam (บัญชา ล่ำซำ; 1925–1992), a Thai millionaire.

(slang) extremely rich; extremely wealthy; possessing a very large amount of financial wealth.

th:บัญชา ล่ำซำ


วอก

วอก • (wɔ̂ɔk)

From Old Khmer vak, vok, or Angkorian Old Khmer vak°, vauk° (“monkey”). Cognate with Modern Khmer វក (vɔɔk); Lao ວອກ (wǭk).

(of facial makeup) too white like the face of a monkey.


สะอาด

สะอาด • (sà-àat) (abstract noun ความสะอาด)

sà-àat (romanization)
ความสะอาด (abstract-noun)

/sa˨˩.ʔaːt̚˨˩/

From Old Khmer ស្អាត (sʼāta, “to be well-tended, well-groomed, neat, tidy, spruce, clean, etc”), from Proto-Mon-Khmer *cʔaʔ ~ *cʔah ~ *cʔaas. Cognate with Khmer ស្អាត (sʼaat), Lao ສະອາດ (sa ʼāt).


ชง

chong (romanization)
ความชง (abstract-noun)

From Teochew 衝 /冲 (tshong, “to clash; to collide”).

(colloquial, astrology) inauspicious; unfavourable; unfortunate.


พะโล้แตก

th-adj

พะโล้แตก • (pá-lóo-dtɛ̀ɛk) (abstract noun ความพะโล้แตก)

pá-lóo-dtɛ̀ɛk (romanization)
ความพะโล้แตก (abstract-noun)

/pʰa˦˥.loː˦˥.tɛːk̚˨˩/

From พะโล้ (pá-lóo, “pork stew”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to explode”).

com

(slang, derogatory, offensive) extremely fat; obese.


เชี่ย

th-adj

เชี่ย • (chîia) (abstract noun ความเชี่ย)

chîia (romanization)
ความเชี่ย (abstract-noun)

th-l

เหี้ย (hîia)

เหี้ย เหี้ย#Thai

(slang and vulgar) Alternative form of เหี้ย (hîia)


น่าฮัก

th-adj

น่าฮัก • (nâa-hák) (abstract noun ความน่าฮัก)

nâa-hák (romanization)
ความน่าฮัก (abstract-noun)

From Northern Thai [Term?] น่า (nâa) + ฮัก (hák); literally "should be loved", "tend to be loved", etc.


น่าฮัก

From น่า + English hug; literally "should be hugged", "tend to be hugged", etc.


น่ามคาน

น่ามคาน • (nâam-kaan) (abstract noun ความน่ามคาน)

nâam-kaan (romanization)
ความน่ามคาน (abstract-noun)

From corrupted pronunciation of น่ารำคาญ (nâa-ram-kaan).

(Internet slang) annoying; bothersome; disturbing.


โมฆะ

From Pali mogha (“fruitless; futile; nugatory; null; vain”) or Sanskrit मोघ (mogha, “idem”). Cognate with Khmer មោឃៈ (mookhĕəʼ).

bor

1932, พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕:

มาตรา ๗ การกระทำใด ๆ ของกษัตริย์ต้องมีกรรมการราษฎรผู้หนึ่งผู้ใดลงนามด้วยโดยได้รับความยินยอมของคณะกรรมการราษฎรจึ่งจะใช้ได้ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ

mâat-dtraa · jèt · gaan-grà-tam dai dai kɔ̌ɔng gà-sàt dtɔ̂ng mii gam-má-gaan-râat-sà-dɔɔn pûu nʉ̀ng pûu dai long-naam dûai dooi dâai ráp kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng ká-ná-gam-má-gaan-râat-sà-dɔɔn jʉ̀ng jà chái dâai · mí-chà-nán bpen moo-ká

Section 7 Any act of the King must be countersigned by any specific People's Councillor with the consent of the People's Council in order to be applicable. Otherwise, void shall it be.

(elegant) fruitless; nonproductive; unprofitable; useless; worthless; good for nothing.


โมฆียะ

moo-kii-yá (romanization)
โมฆีย (alternative)

From Sanskrit मोघीय (moghīya, “capable of becoming fruitless or useless”).

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 April 7) “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-12
มาตรา ๑๕๙ การแสดงเจตนาเพราะถูกกลฉ้อฉลเป็นโมฆียะ
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hâa-sìp gâao · gaan-sà-dɛɛng jèet-dtà-naa prɔ́ tùuk gon-chɔ̂ɔ-chǒn bpen moo-kii-yá
Section 159 A declaration of intention induced by fraud is voidable.


เกมส์

th-adj

เกมส์ • (geem)

เกม เกม#Thai


กะทันหัน

กะทันหัน • (gà-tan-hǎn) (abstract noun ความกะทันหัน)

gà-tan-hǎn (romanization)
ความกะทันหัน (abstract-noun)


กระทันหัน

กระทันหัน • (grà-tan-hǎn) (abstract noun ความกระทันหัน)

grà-tan-hǎn (romanization)
ความกระทันหัน (abstract-noun)

กะทันหัน กะทันหัน#Thai


กะทัดรัด

กะทัดรัด • (gà-tát-rát) (abstract noun ความกะทัดรัด)

gà-tát-rát (romanization)
ความกะทัดรัด (abstract-noun)

Compare Lao ກະທັດລັດ (ka that lat), ກະທັດຮັດ (ka that hat).


กระทัดรัด

กระทัดรัด • (grà-tát-rát) (abstract noun ความกระทัดรัด)

grà-tát-rát (romanization)
ความกระทัดรัด (abstract-noun)

กะทัดรัด กะทัดรัด#Thai


กระตือรือร้น

กระตือรือร้น • (grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón) (abstract noun ความกระตือรือร้น)

grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón (romanization)
ความกระตือรือร้น (abstract-noun)

zealous; ardently active, devoted, or diligent.

(of people) having the power of quick motion; active; nimble.


กะตือรือร้น

กะตือรือร้น • (gà-dtʉʉ-rʉʉ-rón) (abstract noun ความกะตือรือร้น)

gà-dtʉʉ-rʉʉ-rón (romanization)
ความกะตือรือร้น (abstract-noun)

กระตือรือร้น กระตือรือร้น#Thai

misspelling of กระตือรือร้น (grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón)


กะตือรือล้น

กะตือรือล้น • (gà-dtʉʉ-rʉʉ-lón) (abstract noun ความกะตือรือล้น)

gà-dtʉʉ-rʉʉ-lón (romanization)
ความกะตือรือล้น (abstract-noun)

กระตือรือร้น กระตือรือร้น#Thai


กระตือรือล้น

กระตือรือล้น • (grà-dtʉʉ-rʉʉ-lón) (abstract noun ความกระตือรือล้น)

grà-dtʉʉ-rʉʉ-lón (romanization)
ความกระตือรือล้น (abstract-noun)

กระตือรือร้น กระตือรือร้น#Thai


บ๊วย

búai (romanization)
ความบ๊วย (abstract-noun)

From Teochew 尾 (bhuê2, “tail; end; last”).


เฮี้ยน

เฮี้ยน • (híian) (abstract noun ความเฮี้ยน)

híian (romanization)
ความเฮี้ยน (abstract-noun)

Possibly borrowed from Teochew 顯 /显 (hiang²).

(colloquial, of a supernatural being) powerful; possessing a strong supernatural power


อัปรีย์

อัปรีย์ • (àp-bprii) (abstract noun ความอัปรีย์)

àp-bprii (romanization)
ความอัปรีย์ (abstract-noun)

From Sanskrit अप्रिय (apriya, “disagreeable, unpleasant, etc”, literally “unlovely; unbeloved”).

bor

(derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck; low, base, mean; unpleasant, disagreeable, objectionable.


ปัญญาอ่อน

th-adj

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn) (abstract noun ความปัญญาอ่อน)

bpan-yaa-ɔ̀ɔn (romanization)
ความปัญญาอ่อน (abstract-noun)

From ปัญญา (bpan-yaa, “intellect; intelligence; wisdom; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “low; weak; etc”).

compound

intellectually disabled
intellectual disability


เอกชน

th-adj

เอกชน • (èek-gà-chon) (abstract noun ความเอกชน)

èek-gà-chon (romanization)
ความเอกชน (abstract-noun)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.t͡ɕʰon˧/

From Sanskrit एक (eka, “one; single; etc.”) + जन (jana, “human being; man; person; etc.”).

individual; personal; private; not of an official or public character.


เอ็กซ์

เอ็กซ์ • (ék) (abstract noun ความเอ็กซ์)

ék (romanization)
ความเอ็กซ์ (abstract-noun)
เอกซ์ (alternative)

(slang, from X rating) erotic; pornographic; sexual; sexy.


โป๊

bpóo (romanization)
ความโป๊ (abstract-noun)

From Hokkien 補 /补 (pó͘, “to mend; to repair; to supplement; etc”).

bor

(slang) nude; naked or almost naked; being without adequate clothing or covering; disclosing or exposing certain body parts which should be concealed or covered.


ขี้โกงมะโรงมะเส็ง

th-adj

ขี้โกงมะโรงมะเส็ง

ขี้โกงมะโรงมะเส็ง • (kîi-goong-má-roong-má-sěng) (abstract noun ความขี้โกงมะโรงมะเส็ง)

kîi-goong-má-roong-má-sěng (romanization)
ความขี้โกงมะโรงมะเส็ง (abstract-noun)

ขี้โกง (kîi-goong, “cheating; deceitful; fraudulent”) + มะโรง (má-roong, “dragon (zodiac)”) + มะเส็ง (má-sěng, “snake (zodiac)”).
The second and third stems, má-roong and má-sěng, have no special meaning here; they are just added to rhyme with the first stem, kîi-goong.

com

(childish) cheating; deceitful; fraudulent.


ขี้หมูขี้หมา

th-adj

ขี้หมูขี้หมา • (kîi-mǔu-kîi-mǎa) (abstract noun ความขี้หมูขี้หมา)

kîi-mǔu-kîi-mǎa (romanization)
ความขี้หมูขี้หมา (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.muː˩˩˦.kʰiː˥˩.maː˩˩˦/

From ขี้ (kîi, “feces”) + หมู (mǔu, “pig”) + ขี้ (kîi, “feces”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "pig shit, dog shit".

af

เรื่องขี้หมูขี้หมา


โออิชิ

th-adj

โออิชิ • (oo-ì-chí)

/ʔoː˧.ʔi˨˩.t͡ɕʰiʔ˦˥/

From Japanese おいしい (oishii, “delicious; tasty; etc”); after Oishi, a tea brand, making pun with the word ชา (chaa, “tea”) which also means “numb”.

bor

(slang, humorous) numb: deprived of physical sensation or the ability to move.

th:โออิชิ กรุ๊ป


โอโม่

th-adj

โอโม่ • (oo-môo) (abstract noun ความโอโม่)

oo-môo (romanization)
ความโอโม่ (abstract-noun)

The name of a cloth-whitener brand in Thailand.

/ʔoː˧.moː˥˩/


กังฉิน

กังฉิน • (gang-chǐn) (abstract noun ความกังฉิน)

gang-chǐn (romanization)
ความกังฉิน (abstract-noun)

/kaŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/

From Teochew 奸臣 (gang1 cing5, “treacherous minister”).


ตงฉิน

th-adj

ตงฉิน • (dtong-chǐn) (abstract noun ความตงฉิน)

dtong-chǐn (romanization)
ความตงฉิน (abstract-noun)

/toŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/


ทรพี

ทรพี • (tɔɔ-rá-pii) (abstract noun ความทรพี)

tɔɔ-rá-pii (romanization)
ความทรพี (abstract-noun)

After a character in Rammakian, the Thai version of the Hindu epic Rāmāyaṇa, being a buffalo that killed its own father.

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰiː˧/


อเมริกา

à-mee-rí-gaa (romanization)
อะเมริกา (alternative obsolete)

American (of, from or relating to the United States)


เอเชีย

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧/

From English Asia. Compare Lao ອາຊີ (ʼā sī).

cog

Lao ອາຊີ (ʼā sī)

ทวีปเอเชีย

ชาวเอเชีย

คนเอเชีย


ยุโรป

th-adj

ยุโรป • (yú-ròop)

Borrowed from English Europe. Cognate with Thai อีหรอบ. Compare Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop).

cog

Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop)

ทวีปยุโรป

ชาวยุโรป

คนยุโรป

European (of, from or relating to Europe)


ขรรม

th-adj

ขรรม • (kǎm)

(Internet slang, humorous) Alternative form of ขำ (kǎm, “funny; hilarious; laughable; ridiculous”)


อย่าง

อย่าง • (yàang)

From Old Chinese 樣 (OC *laŋs). Cognate with Northern Thai ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຢ່າງ (yāng), Lü ᦊᦱᧂᧈ (ẏaang¹). Doublet of เยี่ยง (yîiang, “like, as if; example, model”).

cog

Lü ᦊᦱᧂᧈ (ẏaang¹)


เหลือบ

th-adj

เหลือบ • (lʉ̀ʉap) (abstract noun ความเหลือบ)

lʉ̀ʉap (romanization)
ความเหลือบ (abstract-noun)

having a lustrous or shiny colour or surface like the eyes of a horsefly.


ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต • (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt)

/t͡ɕʰam˨˩.sa˨˩.mi˦˥.laː˩˩˦.soŋ˩˩˦.kʰlaː˩˩˦.pat̚˨˩.taː˧.niː˧.fɛːn˧.taː˧.siː˧.pʰuː˧.ket̚˨˩/

Pattani Province
Phuket Province
Songkhla Province

From ฉ่ำ (chàm, “delightful; juicy; joyful; luscious; richly adorned; etc.”) + สมิหลา (sà-mí-lǎa, “Samila (a beach in Southern Thailand)”) + สงขลา (sǒng-klǎa, “Songkhla (a province in Southern Thailand)”) + ปัตตานี (bpàt-dtaa-nii, “Pattani (a province in Southern Thailand)”) + แฟนตาซี (fɛɛn-dtaa-sii, “fantasy”) + ภูเก็ต (puu-gèt, “Phuket (a province in Southern Thailand)”).

compound

(slang, humorous) very richly adorned or decorated.

en-ฉ่ำสมิหลา_สงขลา_ปัตตานี_แฟนตาซีภูเก็ต-th-adj-GWuuKkCD

(slang, humorous) extremely fantastic, impressive, or wonderful.

en-ฉ่ำสมิหลา_สงขลา_ปัตตานี_แฟนตาซีภูเก็ต-th-adj-g6Ekh0e8


ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

th-adj

ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต • (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt)

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต#Thai

Alternative spelling of ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt).

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

en-ฉ่ำสะมิหลา_สงขลา_ปัตตานี_แฟนตาซีภูเก็ต-th-adj-upufZYoE


ป่าเถื่อน

ป่าเถื่อน • (bpàa-tʉ̀ʉan) (abstract noun ความป่าเถื่อน)

bpàa-tʉ̀ʉan (romanization)
ความป่าเถื่อน (abstract-noun)

/paː˨˩.tʰɯa̯n˨˩/

From ป่า (bpàa, “forest; jungle; wild; etc”) + เถื่อน (tʉ̀ʉan, “idem”).

com

2020 December 10, “ผู้ต้องหา ม. 112 ประกาศ "ก้าวข้ามเส้นแห่งความกลัว" เดินหน้าเรียกร้องยกเลิกกฎหมายหมิ่นสถาบันฯ”, in บีบีซี, บีบีซี, retrieved 2021-03-24:

นักศึกษาและประชาชนอย่างน้อย 24 คนถูกดำเนินคดีตาม...มาตรา 112 ภายในช่วงเวลาไม่ถึงหนึ่งเดือน การเคลื่อนไหวของแนวร่วมเรียกร้องประชาธิปไตยและการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์จึงได้หันมาชูประเด็นให้ยกเลิกกฎหมายมาตรานี้ที่พวกเขาวิจารณ์ว่าป่าเถื่อนล้าหลัง

nák-sʉ̀k-sǎa lɛ́ bprà-chaa-chon yàang-nɔ́ɔi · yîi-sìp sìi · kon tùuk dam-nəən-ká-dii dtaam ... mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìp sɔ̌ɔng · paai-nai chûuang-wlao mâi tʉ̌ng nʉ̀ng dʉʉan · gaan-klʉ̂ʉan-wǎi kɔ̌ɔng nɛɛo-rûuam rîiak-rɔ́ɔng bprà-chaa-tí-bpà-dtai lɛ́ gaan-bpà-dtì-rûup sà-tǎa-ban-gà-sàt jʉng dâai hǎn maa chuu bprà-den hâi yók-lə̂ək gòt-mǎai mâat-dtraa níi tîi pûuak kǎo wí-jaan wâa bpàa-tʉ̀ʉan láa-lǎng

[After] at least 24 of students and citizens have been prosecuted under section 112...within a period of time not so long as a month, the movements of the United Front [for] Demand of Democracy and Reform of Monarchy then turns to raise issues for repeal of this section of law, which they criticise as [being] barbaric [and] outdated.

(idiomatic) barbarous, savage, uncivilised; cruel, harsh, inhuman.


ทุเรศ

th-adj

ทุเรศ • (tú-rêet) (abstract noun ความทุเรศ)

tú-rêet (romanization)
ความทุเรศ (abstract-noun)

From ทุร (“difficult, hard; bad, low, wicked; etc”) + อีศ (ìit, “a modifying suffix”).

com

คำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างของเก่าครั้งกรุงเก่า
ต้องทนทุราคมทุเรศ ดลเขตรคิรีไกล
dtɔ̂ng ton tú-raa-kom tú-rêet · dà-lá kèet kí-rii glai
We need to endure the long, difficult path till reaching the far-off mountainous region.

(archaic, of a road, way, path, etc) difficult; distant.

กำสรวลสมุทร:
รฦกแม่มาธูร ทุเรศ กูเออย
rá-lʉ́k mɛ̂ɛ maa-tuun · tú-rêet · guu əəi
Thinking of my sweetheart made me feel bad, alas!

(mild vulgar) disagreeable; disgusting; offensive; unpleasant.


โท่รห

th-adj

โท่รห • (trôo) (abstract noun ความโท่รห)

trôo (romanization)
ความโท่รห (abstract-noun)
โทร่ห (alternative)

ปางเอาแสนโท่รหเค้น คางลาย [...]

Now it will tells of the time that the traitorous ruler of hundred thousand men was fatally punished ….

(archaic) insurgent; rebellious; treacherous; traitorous.


โทร่ห

โทร่ห • (trôo) (abstract noun ความโทร่ห)

trôo (romanization)
ความโทร่ห (abstract-noun)

โท่รห โท่รห#Thai

(archaic) Alternative form of โท่รห (trôo).


ซอมซ่อ

ซอมซ่อ • (sɔɔm-má-sɔ̂ɔ) (abstract noun ความซอมซ่อ)

sɔɔm-má-sɔ̂ɔ (romanization)
ความซอมซ่อ (abstract-noun)

/sɔːm˧.ma˦˥.sɔː˥˩/

บ้านนี้ดูซอมซ่อมาก

เสื้อแกซอมซ่อมาก

sʉ̂ʉa gɛɛ sɔɔm-má-sɔ̂ɔ mâak

lacking elegance, loftiness, magnificence, or refinement; showing signs of poverty, impoverishment, neglect, or wear.


เท่

têe (romanization)
ความเท่ (abstract-noun)

(slang) cool: fashionably attractive or impressive; highly skilled or clever; socially adept; acceptable, appropriate, satisfactory, okay.


เท่ห์

têe (romanization)
ความเท่ห์ (abstract-noun)

เท่ เท่#Thai


ต่าง

ต่าง • (dtàang) (abstract noun ความต่าง)

dtàang (romanization)
ความต่าง (abstract-noun)
ตาง (alternative)

From Proto-Tai *taːŋᴮ (“to differ”).
Cognate with Isan ต่าง, Lao ຕ່າງ (tāng), Northern Thai ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹), Tai Dam ꪔ꪿ꪱꪉ (táng), Shan တၢင်ႇ (tàang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥱ (tǎang), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ).

cog

Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²)

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)


แล้ว

th-adj

แล้ว • (lɛ́ɛo)

From Proto-Tai *leːwꟲ (“to be finished”), from Middle Chinese 了 (MC lewX).
Cognate with Lao ແລ້ວ (lǣu), Lü ᧟ (l̇aew), Northern Thai ᩓ᩠ᩅ, Zhuang leuh (dialectal).
Compare also Iu Mien liuz (“to finish, to end; then; after”).


เจี๋ยมเจี้ยม

th-adj

เจี๋ยมเจี้ยม • (jǐiam-jîiam) (abstract noun ความเจี๋ยมเจี้ยม)

jǐiam-jîiam (romanization)
ความเจี๋ยมเจี้ยม (abstract-noun)

/t͡ɕia̯m˩˩˦.t͡ɕia̯m˥˩/


หนาแน่น

หนาแน่น • (nǎa-nɛ̂n) (abstract noun ความหนาแน่น)

nǎa-nɛ̂n (romanization)
ความหนาแน่น (abstract-noun)

/naː˩˩˦.nɛn˥˩/

From หนา (nǎa, “dense; thick”) + แน่น (nɛ̂n, “thick; tight”).

com

(of people, population, etc) dense; crowded; packed.


แมน

mɛɛn (romanization)
ความแมน (abstract-noun)

(colloquial) manly: like or befitting a male.


ขยว

th-adj

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขึ้น

ขึ้น • (kʉ̂n)

From Proto-Tai *χɯnꟲ (“to ascend”). Cognate with Isan ขึ้น, Lao ຂຶ້ນ (khưn), Northern Thai ᨡᩧ᩠᩶ᨶ, Khün ᨡᩨ᩠᩶ᨶ, Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²), Tai Dam ꪄꪳ꫁ꪙ, Tai Dón ꪄꪳꪙꫂ, Shan ၶိုၼ်ႈ (khūen), Tai Nüa ᥑᥪᥢᥲ (xùen), Phake ၵိုꩫ် (khün), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (khün), Zhuang hwnj, Zuojiang Zhuang kwnj.

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)

Tai Dón ꪄꪳꪙꫂ


หัวดี

th-adj

หัวดี • (hǔua-dii) (abstract noun ความหัวดี)

hǔua-dii (romanization)
ความหัวดี (abstract-noun)


ขี้งก

ขี้งก • (kîi-ngók) (abstract noun ความขี้งก)

kîi-ngók (romanization)
ความขี้งก (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.ŋok̚˦˥/


ขี้เหนียว

ขี้เหนียว • (kîi-nǐao) (abstract noun ความขี้เหนียว)

kîi-nǐao (romanization)
ความขี้เหนียว (abstract-noun)


ท่าดีทีเหลว

ท่าดีทีเหลว • (tâa-dii-tii-lěeo) (abstract noun ความท่าดีทีเหลว)

tâa-dii-tii-lěeo (romanization)
ความท่าดีทีเหลว (abstract-noun)

From ท่า (tâa, “look; pose; posture; style; etc”) + ดี (dii, “good; proper; right; sound; etc.”) + ที (tii, “action; manner; etc.”) + เหลว (lěeo, “to be inefficacious; to be unsuccessful; to fail; etc.”); literally "look is good, action is fail".

compound

(idiomatic) just looking competent or skilled, but lacking competence or skill in reality; unable to produce a good work as seemed to be.

ขึ้นอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

take off like a swan, land down like a dog

มาอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

fly in like a swan, land down like a dog

สวยแต่รูป จูบไม่หอม

pleasant when seeing, smelly when kissing


อาพาธ

th-adj

อาพาธ • (aa-pâat) (abstract noun ความอาพาธ)

aa-pâat (romanization)
ความอาพาธ (abstract-noun)

/ʔaː˧.pʰaːt̚˥˩/


มาร

Borrowed from Sanskrit मार (māra, “evil one; tempter; death personified”) or Pali māra (“idem”). Compare Old Khmer māra, māra°, °māra (“Buddhist Satan; death”); Modern Khmer មារ (miə); Northern Thai ᨾᩣ᩠ᩁ.

bor

ใจมาร

(literally) māra heart
 (meaning cruel, merciless, etc.)

of, resembling, or characteristic of a māra.


แค่

th-adj

แค่ • (kɛ̂ɛ)

ได้แค่ฝัน

มันโดนปรับแค่ร้อยเดียว