สุดวิสัย

th-adj

สุดวิสัย • (sùt-wí-sǎi) (abstract noun ความสุดวิสัย)

sùt-wí-sǎi (romanization)
ความสุดวิสัย (abstract-noun)

From สุด (sùt, “beyond”) + วิสัย (wí-sǎi, “ability; capability”).

com

2018, บุพเพสันนิวาส (Love Destiny), Episode 10
ขอพระเจ้ากรุงฝรั่งเศสผู้ทรงพระปรีชาญาณได้โปรดทราบว่า การที่พระเจ้าแผ่นดินจะเปลี่ยนศาสนาที่เคยนับถือมากกว่าสองพันปีนั้นย่อมเป็นเรื่องที่ยากลำบากนัก แต่ก็มิใช่เรื่องสุดวิสัย
kɔ̌ɔ prá-jâao grung fà-ràng-sèet pûu song prá bprii-chaa-yaan dâai-bpròot sâap wâa · gaan tîi prá jâao-pɛ̀n-din jà bplìian sàat-sà-nǎa tîi kəəi náp-tʉ̌ʉ mâak gwàa sɔ̌ɔng pan bpii nán yɔ̂m bpen rʉ̂ʉang tîi yâak-lam-bàak nák · dtɛ̀ɛ gɔ̂ mí châi rʉ̂ʉang sùt-wí-sǎi
May the king of the French kingdom, who possesses divine sagacity, be informed that it is quite difficult, but not impossible, for a king to change a religion that has been upheld for more than two thousand years.

beyond one's ability; beyond control; beyond the bounds of possibility.


โรมันคาทอลิก

th-adj

โรมันคาทอลิก

th:โรมันคาทอลิก


แน่ชัด

แน่ชัด • (nɛ̂ɛ-chát) (abstract noun ความแน่ชัด)

nɛ̂ɛ-chát (romanization)
ความแน่ชัด (abstract-noun)

/nɛː˥˩.t͡ɕʰat̚˦˥/

com

แน่ (nɛ̂ɛ) + ชัด (chát)


อัปเดต

th-adj

อัปเดต • (áp-dèet) (abstract noun ความอัปเดต)

áp-dèet (romanization)
ความอัปเดต (abstract-noun)

/ʔap̚˦˥.deːt̚˨˩/

ข้อมูลอัปเดต

updated information; up-to-date information

ข้อมูลไม่อัปเดต

out-of-date information
 (literally) information not up-to-date; not(-yet)-updated information


เล็กน้อย

เล็กน้อย • (lék-nɔ́ɔi) (abstract noun ความเล็กน้อย)

lék-nɔ́ɔi (romanization)
ความเล็กน้อย (abstract-noun)

From เล็ก (lék, “small; tiny; little”) + น้อย (nɔ́ɔi, “few; tiny; little”).

com

insignificant; unimportant; trivial; trifling; petty.


ถูกปาก

th-adj

ถูกปาก • (tùuk-bpàak) (abstract noun ความถูกปาก)

tùuk-bpàak (romanization)
ความถูกปาก (abstract-noun)

/tʰuːk̚˨˩.paːk̚˨˩/


รอบตัว

รอบตัว • (rɔ̂ɔp-dtuua) (abstract noun ความรอบตัว)

rɔ̂ɔp-dtuua (romanization)
ความรอบตัว (abstract-noun)

ความรู้รอบตัว


เด็ดเดี่ยว

เด็ดเดี่ยว • (dèt-dìao) (abstract noun ความเด็ดเดี่ยว)

dèt-dìao (romanization)
ความเด็ดเดี่ยว (abstract-noun)

com

เด็ด (dèt) + เดี่ยว (dìao)


สร้างสรรค์

th-adj

สร้างสรรค์ • (sâang-sǎn) (abstract noun ความสร้างสรรค์)

sâang-sǎn (romanization)
ความสร้างสรรค์ (abstract-noun)
สรรค์สร้าง (alternative)

From สร้าง (sâang, “to create; to construct; to build; etc”) + สรรค์ (sǎn, “idem”).

com

creative, generative, productive, constructive; contributive.


คร่ำครึ

th-adj

คร่ำครึ • (krâm-krʉ́) (abstract noun ความคร่ำครึ)

krâm-krʉ́ (romanization)
ความคร่ำครึ (abstract-noun)

From คร่ำ (krâm, “old”) + ครึ (krʉ́, “outdated”).

com

(sometimes derogatory) extremely old, ancient, outdated, outmoded, old-fashioned, or conservative.


ขึงขัง

th-adj

ขึงขัง • (kʉ̌ng-kǎng) (abstract noun ความขึงขัง)

kʉ̌ng-kǎng (romanization)
ความขึงขัง (abstract-noun)

/kʰɯŋ˩˩˦.kʰaŋ˩˩˦/

From ขึง (kʉ̌ng, “stern”) + ขัง (kǎng, “to imprison; to confine; etc”); the last syllable is probably just added without any meaning or it might just be a corruption of the first syllable.

com

(of character, manner, etc) solemn; serious; stern.


บ้องแบ๊ว

th-adj

บ้องแบ๊ว • (bɔ̂ng-bɛ́o) (abstract noun ความบ้องแบ๊ว)

bɔ̂ng-bɛ́o (romanization)
ความบ้องแบ๊ว (abstract-noun)

/bɔŋ˥˩.bɛw˦˥/

Perhaps the same word as earlier บั้งแบว.

(dated, of face) funny-looking; out-of-shape.

having clear, pure and cute eyes and facial expressions like those of children; cute- and innocent-looking.


อ๋อง

อ๋อง • (ɔ̌ng)

มือชั้นอ๋อง


เรื้อรัง

เรื้อรัง • (rʉ́ʉa-rang) (abstract noun ความเรื้อรัง)

rʉ́ʉa-rang (romanization)
ความเรื้อรัง (abstract-noun)


เหลื่อมล้ำ

เหลื่อมล้ำ • (lʉ̀ʉam-lám) (abstract noun ความเหลื่อมล้ำ)

lʉ̀ʉam-lám (romanization)
ความเหลื่อมล้ำ (abstract-noun)

From เหลื่อม (lʉ̀ʉam, “overlapping”) + ล้ำ (lám, “exceeding”).

com

2018 December 24, ธนกร วงษ์ปัญญา, “นักวิชาการธรรมศาสตร์ชี้ไทยเหลื่อมล้ำด้านทรัพย์สินมาก เทียบสูงสุดต่ำสุดห่างกัน ๓๗๕.๒ เท่า”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2019-02-28:

nák-wí-chaa-gaan tam-má-sàat chíi tai lʉ̀ʉam-lám dâan sáp-sǐn mâak

Thammasat academicians point out [that] Thais are greatly unequal, wealth-wise.

unequal, especially socially or financially.


สงบสุข

th-adj

สงบสุข • (sà-ngòp-sùk) (abstract noun ความสงบสุข)

sà-ngòp-sùk (romanization)
ความสงบสุข (abstract-noun)


สมควร

สมควร • (sǒm-kuuan) (abstract noun ความสมควร)

sǒm-kuuan (romanization)
ความสมควร (abstract-noun)


ชื่นใจ

ชื่นใจ • (chʉ̂ʉn-jai) (abstract noun ความชื่นใจ)

chʉ̂ʉn-jai (romanization)
ความชื่นใจ (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯːn˥˩.t͡ɕaj˧/

pleasant, refreshing; pleased, delighted.


เจื้อยแจ้ว

เจื้อยแจ้ว • (jʉ̂ai-jɛ̂o)

/t͡ɕɯa̯j˥˩.t͡ɕɛw˥˩/

From เจื้อย (jʉ̂ai) + แจ้ว (jɛ̂ɛo).

com

เจื้อย (jʉ̂ai) + แจ้ว (jɛ̂ɛo)


โปร่งใส

th-adj

โปร่งใส • (bpròong-sǎi) (abstract noun ความโปร่งใส)

bpròong-sǎi (romanization)
ความโปร่งใส (abstract-noun)

From โปร่ง (bpròong, “clear”) + ใส (sǎi, “idem”).

com

(as of an object) transparent; lucid; pellucid.

2023 April 30, “เลือกตั้ง 66 : พรรคเปลี่ยน ไม่เห็นด้วย กกต.จัดพิมพ์บัตรเกิน อาจไม่โปร่งใส”, in ไทยรัฐ:

การเลือกตั้งดูไม่โปร่งใส

(as of an activity) transparent; open; frank.


เจ้าอารมณ์

th-adj

เจ้าอารมณ์ • (jâao-aa-rom) (abstract noun ความเจ้าอารมณ์)

jâao-aa-rom (romanization)
ความเจ้าอารมณ์ (abstract-noun)

From เจ้า (jâao, “lord; ruler”) + อารมณ์ (aa-rom, “mood; emotion”).


หงุดหงิด

th-adj

หงุดหงิด • (ngùt-ngìt) (abstract noun ความหงุดหงิด)

ngùt-ngìt (romanization)
ความหงุดหงิด (abstract-noun)

/ŋut̚˨˩.ŋit̚˨˩/


เสี่ยว

เสี่ยว • (sìao) (abstract noun ความเสี่ยว)

sìao (romanization)
ความเสี่ยว (abstract-noun)

(colloquial, slang) lame; cheesy; awkward; lacking class.


ฉุนเฉียว

ฉุนเฉียว • (chǔn-chǐao) (abstract noun ความฉุนเฉียว)

chǔn-chǐao (romanization)
ความฉุนเฉียว (abstract-noun)

/t͡ɕʰun˩˩˦.t͡ɕʰia̯w˩˩˦/


อารย

aa-rá-yá- (romanization)
อารยะ (alternative)

From Sanskrit आर्य (ārya). Compare Pali ariya.


กลางแจ้ง

กลางแจ้ง • (glaang-jɛ̂ɛng)

/klaːŋ˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

Compound of กลาง (glaang, “amid”) + แจ้ง (jɛ̂ɛng, “open”), literally “amid open (place)”


เหวอะ

th-adj

เหวอะ • (wə̀)


เส็งเคร็ง

เส็งเคร็ง • (sěng-kreng) (abstract noun ความเส็งเคร็ง)

sěng-kreng (romanization)
ความเส็งเคร็ง (abstract-noun)

(colloquial) bad; poor; crappy; valueless; worthless


อัปมงคล

อัปมงคล • (àp-bpà-mong-kon) (abstract noun ความอัปมงคล)

àp-bpà-mong-kon (romanization)
ความอัปมงคล (abstract-noun)
อปมงคล (alternative)

From Sanskrit अपमङ्गल (apamaṅgala, “inauspicious”), from अप (apa, “not”) + मङ्गल (maṅgala, “auspicious”); equivalent to Thai อัป (àp) + มงคล (mong-kon). Cognate with Modern Khmer អពមង្គល (ʼâpômngkôl), អបមង្គល (ʼâbâmngkôl).

bor

(formal, elegant) inauspicious; unfortunate; unfavourable; unlucky; unholy.


วิปโยค

th-adj

วิปโยค • (wíp-bpà-yôok) (abstract noun ความวิปโยค)

wíp-bpà-yôok (romanization)
ความวิปโยค (abstract-noun)
วิประโยค (alternative)

From Pali vippayoga (“separation”), from Sanskrit विप्रयोग (viprayoga, “disunion, severance, separation, dissociation”). Cognate with Khmer វិប្បយោគ (vippaʼyook), Lao ວິບປະໂຍກ (wip pa nyōk).


ไพบูลย์

th-adj

ไพบูลย์ • (pai-buun) (abstract noun ความไพบูลย์)

pai-buun (romanization)
ความไพบูลย์ (abstract-noun)
ไพรบูลย์ (alternative)

From Sanskrit वैपुल्य (vaipulya). Compare Pali vepulla, Khmer វិបុល (vibol), Lao ໄພບູນ (phai būn).


ก้าวร้าว

ก้าวร้าว • (gâao-ráao) (abstract noun ความก้าวร้าว)

gâao-ráao (romanization)
ความก้าวร้าว (abstract-noun)


พอเพียง

พอเพียง • (pɔɔ-piiang) (abstract noun ความพอเพียง)

pɔɔ-piiang (romanization)
ความพอเพียง (abstract-noun)

/pʰɔː˧.pʰia̯ŋ˧/

From พอ (pɔɔ) + เพียง (piiang).
Cognate with Lao ພໍພຽງ (phǭ phīang).


ตาถั่ว

ตาถั่ว • (dtaa-tùua) (abstract noun ความตาถั่ว)

dtaa-tùua (romanization)
ความตาถั่ว (abstract-noun)

(idiomatic, slang) unable to see or find things even though one has good eyes.


หัวหมอ

หัวหมอ • (hǔua-mɔ̌ɔ) (abstract noun ความหัวหมอ)

hǔua-mɔ̌ɔ (romanization)
ความหัวหมอ (abstract-noun)

/hua̯˩˩˦.mɔː˩˩˦/

com

หัว (hǔua) + หมอ (mɔ̌ɔ)


สม่ำเสมอ

th-adj

สม่ำเสมอ • (sà-màm-sà-mə̌ə) (abstract noun ความสม่ำเสมอ)

sà-màm-sà-mə̌ə (romanization)
ความสม่ำเสมอ (abstract-noun)


เคลื่อนที่

เคลื่อนที่ • (klʉ̂ʉan-tîi)

/kʰlɯa̯n˥˩.tʰiː˥˩/

เคลื่อน (klʉ̂ʉan) + ที่ (tîi).

com

เคลื่อน (klʉ̂ʉan) + ที่ (tîi)


สำราญ

th-adj

สำราญ • (sǎm-raan) (abstract noun ความสำราญ)

sǎm-raan (romanization)
ความสำราญ (abstract-noun)

Possibly extended from Middle Khmer ស្រាល (srāla, “light (in weight)”) or Angkorian Old Khmer *ស្រាល៑ (*srāl), ឝ្រាល៑ (śrāl, “light (in weight)”), which is firstly became สราญ (srǎan). -ญ is corrupted.


โรแมนติก

th-adj

โรแมนติก • (roo-mɛɛn-dtìk) (abstract noun ความโรแมนติก)

roo-mɛɛn-dtìk (romanization)
ความโรแมนติก (abstract-noun)


เสรี

เสรี • (sěe-rii) (abstract noun ความเสรี)

sěe-rii (romanization)
ความเสรี (abstract-noun)

From Pali serī (“independent”). Cognate with Lao ເສຣີ (sē rī), ເສລີ (sē lī).

free: not subject to control, restrictions, obligations, etc; enjoying personal rights and liberty; able to act or do at will.

liberal: favouring or permitting freedom; supporting, promoting, pertaining to, or in accordance with liberalism; open-minded; free of traditional ideas, conservative values, or the like.

ตัวแปรเสรี


อุกฉกรรจ์

อุกฉกรรจ์ • (ùk-chà-gan) (abstract noun ความอุกฉกรรจ์)

ùk-chà-gan (romanization)
ความอุกฉกรรจ์ (abstract-noun)


ค่อน

kɔ̂n (romanization)
ความค่อน (abstract-noun)

more than half; over half; on the full side.


หน้ากระดาน

หน้ากระดาน • (nâa-grà-daan) (abstract noun ความหน้ากระดาน)

nâa-grà-daan (romanization)
ความหน้ากระดาน (abstract-noun)


สามัญ

สามัญ (abstract noun ความสามัญ)

From Pali sāmañña (“generality; equality; conformity; unity; company”). Cognate with Khmer សាមញ្ញ (saamaññaʼ), Lao ສາມັນ (sā man), Burmese သာမည (sama.nya.). Compare Sanskrit सामान्य (sāmānya), from which Thai สามานย์, สามานย are derived.

cog

Thai สามานย์


สารพัด

th-adj

สารพัด • (sǎa-rá-pát) (abstract noun ความสารพัด)

sǎa-rá-pát (romanization)
ความสารพัด (abstract-noun)
สารพัตร (alternative obsolete)
สาระพัด (alternative)

Unknown. Compare similar Sanskrit सर्वत्र (sarvatra, “everywhere”).


มัวเมา

th-adj

มัวเมา • (muua-mao) (abstract noun ความมัวเมา)

muua-mao (romanization)
ความมัวเมา (abstract-noun)


โรจน์

โรจน์ • (rôot) (abstract noun ความโรจน์)

rôot (romanization)
ความโรจน์ (abstract-noun)
โรจ (alternative)

From Sanskrit रोचन (rocana, “enlightening, illuminating, irradiating; bright, splendid, beautiful, lovely, pleasing, agreeable”) or Pali rocana (“liking; choice; shining”). Cognate with Khmer រោចន (roŭchnô), រោចនៈ (roocnĕəʼ).

der

bright; brilliant; glorious; flourishing.


ศักดิ์สิทธิ์

th-adj

ศักดิ์สิทธิ์

ศักดิ์สิทธิ์ • (sàk-sìt) (abstract noun ความศักดิ์สิทธิ์)

ศักดิ์ สิทธิ์ (canonical)
sàk-sìt (romanization)
ความศักดิ์สิทธิ์ (abstract-noun)

From ศักดิ์ (sàk) + สิทธิ์ (sìt).

com

ศักดิ์ (sàk) + สิทธิ์ (sìt)


หูตึง

th-adj

หูตึง • (hǔu-dtʉng) (abstract noun ความหูตึง)

hǔu-dtʉng (romanization)
ความหูตึง (abstract-noun)

/huː˩˩˦.tɯŋ˧/


คุง

kung (romanization)
คุ้ง (alternative)
คุ้ม (alternative)

(archaic) eternal, perpetual; long, long-lasting.


ราม

(archaic, of size, quality, etc) average; moderate; mediocre


ทั้งปวง

From ทั้ง (táng, “through, throughout; with, together with”) + ปวง (bpuuang, “all; every”).

com

(very formal) every; all; whole; entire; complete.


ว่าที่

th-adj

ว่าที่ • (wâa-tîi)

/waː˥˩.tʰiː˥˩/

From ว่า (wâa, “to administer, to address, to manage, to handle; to instruct, to direct”) + ที่ (tîi, “office; position”).

com

2018 November 30 (last accessed), “ในความทรงจําว่าที่ร้อยตรีไพโรจน์ สุวรรณฉวี”, in กูเกิลหนังสือ, n.p.:

ในความทรงจําว่าที่ร้อยตรี ไพโรจน์ สุวรรณฉวี

nai kwaam-song-jam wâa-tîi rɔ́ɔi-dtrii · pai-rôot · sù-wan-ná chà-wǐi

In memory of Acting Second Lieutenant Phairot Suwannachawi.

1888 August 10, กรมมหาดไทย, “บอกหัวเมืองขอตั้งตำแหน่ง (พระยาสุริยวงษาเมืองหล่มสัก ขอพระราชทานให้ท้าววรบุตร ว่าที่อุปฮาด เป็นพระศรีสงครมเจ้าเมืองเลย แทนเจ้าเมืองเลยที่ชราภาพ)”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 5, number 15 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-30, page 123:

ขอพระราชทานท้าววรบุตรว่าที่อุปฮาดเปนพระศรีสงครามเจ้าเมืองเลย

kɔ̌ɔ prá-râat-chá-taan táao wɔɔ-rá bùt wâa-tîi ùp-bpà-hâat bpen prá sǐi sǒng-kraam jâao mʉʉang ləəi

[We] beg the royal permission for Thao Worabut, acting vice-ruler, to become Phra Si Songkhram, ruler of Loei Town.

(of an office or position) acting: temporarily holding; temporarily acting or serving.

2018 November 29, “โกรัตน์เปิดตัวว่าที่ผู้สมัคร ทษช. เขต ๑ ตรัง ยันฐานเสียงธรรมชาติแน่นปึก มั่นใจได้เป็น ส.ส. ชัวร์”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2018-11-30:

มีว่าที่ผู้สมัครครบทุกเขตแล้ว

mii wâa-tîi pûu-sà-màk króp túk kèet lɛ́ɛo

[We] have future candidates for all the constituencies.

2018, นคภินฐ์, เพลิงวาคิม, Bangkok: please, →ISBN, page 85:

ธารเป็นแฟนผม เป็นว่าที่นายหญิงของไร่สุริเยนทร์

taan bpen fɛɛn pǒm · bpen wâa-tîi naai-yǐng kɔ̌ɔng râi sù-rí-yeen

Than is my girlfriend. She is the future mistress of Suriyen Farm.

2014, ไอตะวัน, chapter 18, in สื่อรักสื่อรบ, Bangkok: eReader (Thailand):

รุจน์ว่ายน้ำเข้ามาใกล้แล้วโอบกอดร่างบางของว่าที่เจ้าสาว

rút wâai náam kâo maa glâi lɛ́ɛo òop-gɔ̀ɔt râang baang kɔ̌ɔng wâa-tîi jâo-sǎao

Rut swam closer and embraced the thin body of his future bride.

(Can we date this quote?), NudeE, ร้อยเล่ห์อ้อนรัก, Bangkok: Love Garden Publishing, →ISBN, page 273:

ความสัมพันธ์ระหว่างว่าที่แม่สามีกับว่าที่ลูกสะใภ้จะไม่ค่อยสวย

kwaam-sǎm-pan rá-wàang wâa-tîi mɛ̂ɛ-sǎa-mii gàp wâa-tîi lûuk-sà-pái jà mâi kɔ̂i sǔai

The relationships between the future mother-in-law and the daughter-in-law-to-be would not be quite good.


ศักย

From Sanskrit शक्य (śakya, “able”). Cognate with Thai ศักย์ (sàk), ศักยะ.

(elegant, only in combination) potential; capable; able.


โบ

From clipping of โบราณ (boo-raan, “ancient; antique”).

clipping

(slang) outdated; out-of-date; old-fashioned; obsolete.


อับเฉา

th-adj

อับเฉา • (àp-chǎo) (abstract noun ความอับเฉา)

àp-chǎo (romanization)
ความอับเฉา (abstract-noun)

/ʔap̚˨˩.t͡ɕʰaw˩˩˦/


เงอะงะ

เงอะงะ • (ngə́-ngá) (abstract noun ความเงอะงะ)

ngə́-ngá (romanization)
ความเงอะงะ (abstract-noun)

/ŋɤʔ˦˥.ŋaʔ˦˥/


ล่อแหลม

ล่อแหลม • (lɔ̂ɔ-lɛ̌ɛm) (abstract noun ความล่อแหลม)

lɔ̂ɔ-lɛ̌ɛm (romanization)
ความล่อแหลม (abstract-noun)

/lɔː˥˩.lɛːm˩˩˦/


เฮง

heng (romanization)
ความเฮง (abstract-noun)

Borrowed from Teochew 興 /兴 (hêng¹, “lucky; fortunate”). Compare Khmer ហេង (heeng), English heng, Vietnamese hên.

bor+

(colloquial) lucky; fortunate; successful; promising; propitious; prosperous.


แก่แดด

th-adv

แก่แดด • (gɛ̀ɛ-dɛ̀ɛt) (abstract noun ความแก่แดด)

gɛ̀ɛ-dɛ̀ɛt (romanization)
ความแก่แดด (abstract-noun)

/kɛː˨˩.dɛːt̚˨˩/

From แก่ (gɛ̀ɛ, “to have undergone (something) too much”) + แดด (dɛ̀ɛt, “sunlight; sunray”).

com

(slang, of a child, often derogatory, idiomatic) precocious.


โมฆีย

โมฆียกรรม

โมฆียสัญญา

โมฆียะ โมฆียะ#Thai

(law, only in combination) Alternative form of โมฆียะ (moo-kii-yá)


โมฆ

โมฆกรรม

โมฆสัญญา

โมฆบุรุษ

โมฆะ โมฆะ#Thai

(only in combination) Alternative form of โมฆะ (moo-ká)


ปอน

bpɔɔn (romanization)
ความปอน (abstract-noun)


ทวย

(archaic) soft, gentle, tender; bending, lithe.


ทองแผ่นเดียวกัน

th-adj

ทองแผ่นเดียวกัน • (tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan)

From ทอง (tɔɔng, “gold”) + แผ่น (pɛ̀n, “sheet”) + เดียวกัน (diao-gan, “one; same”); literally "same sheet of gold"; believed to have originated from the tradition of writing royal messages on gold sheets to be sent to foreign states.

com

Circa 1797, สมเด็จพระพนรัตน์ (แก้ว), edited by ศานติ ภักดีคำ, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 56:

กรุงหงษาวดีกับพระนครศรีอยุทธยาจะได้เปนพระราชสำพันธุมิตรไม้ตรีสนิจเสน่หาเปนมหาสุธาทองแผ่นเดียวกันไปตราบเท้ากัลปาวสาน

grung hǒng-sǎa-wá-dii gàp prá-ná-kɔɔn-sǐi-à-yút-tá-yaa jà dâai bpen prá râat-chá sǎm-pan-tú-mít mái-dtrii sà-nìt sà-nèe-hǎa bpen má-hǎa sù-taa tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan bpai dtràap-táao gan-lá-bpaa-wá-sǎan

The Realm of Haṃsāvatī and the Holy City of Śrī Ayudhyā would form a sacred royal alliance through this love and close amity, becoming the great lands of the same sheet of gold until the very end of the epoch.

15th century, “คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง”, in ปรามินทร์ เครือทอง (2015) Shut Down กรุงศรี (in Thai), Bangkok: มติชน, →ISBN, page 8:
เราจึ่งยินดีหนักหนาที่ท่านให้มาจะเป็นทองแผ่นเดียวกันนี้ ทีนี้ เราทั้งสองจะได้เป็นพระราชไมตรีต่อกัน จักได้เป็นตะพานเงินตะพานทองไปมาค้าขายถึงกัน อันสัมมาทิฐิสองกรุงนี้จักได้เป็นเพดานทองกั้นกางอยู่ในพิภพ
rao jʉ̀ng yin-dii nàk-nǎa tîi tâan hâi maa jà bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan níi · tii-níi · rao táng sɔ̌ɔng jà dâai bpen prá râat-chá mai-dtrii dtɔ̀ɔ gan · jàk dâai bpen dtà-paan ngən dtà-paan tɔɔng bpai-maa-káa-kǎai tʉ̌ng gan · an sǎm-maa-tít-tì sɔ̌ɔng grung níi jàk dâai bpen pee-daan tɔɔng gân-gaang yùu nai pí-póp
Thus, we are greatly delighted that thou sent this unto us in order that [we both] would become the same gold sheet. From this moment on, we both shall extend holy royal amity towards each other, so that it be like a silver bridge or golden bridge which alloweth dealings and communication betwixt us. This right views of ours, the two countries, shall be like a golden canopy raised in the mid of the earth.

(idiomatic, archaic, used of countries) connected by friendship; having friendly relations.

1870, เฝิง เมิ่งหลง, เลียดก๊ก เล่ม ๒, Bangkok: หมอบรัดเลย์, page 400:

แต่ก๋งจูเจียบยังหามีภรรยาหลวงที่จะตั้งขึ้นเปนฮูหยินหามิได้ ข้าพเจ้าคิดจะไห้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกัน...ข้าพเจ้าจะขอบุตริสาวท่านไปเปนภรรยาก๋งจูเจียบ จะได้ตั้งขึ้นเปนฮูหยิน ให้เมืองฬ่อกับเมืองเจ๋เปนทองแผ่นเดียวกันสืบไป

dtɛ̀ɛ gǒng-juu-jìiap yang hǎa mii pan-yaa lǔuang tîi jà dtâng kʉ̂n bpen huu-yǐn hǎa mí dâai · kâa-pá-jâao kít jà hâi mʉʉang lɔ̂ɔ gàp mʉʉang jěe bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan ... kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ bùt sǎao tâan bpai bpen pan-yaa gǒng-juu-jìiap · jà dâai dtâng kʉ̂n bpen huu-yǐn · hâi mʉʉang lɔ̂ɔ gàp mʉʉang jěe bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan sʉ̀ʉp bpai

But Kong Chu Chiap still has no principal wife whom he may promote as his furen. I am planning to have Lo State and Che State become the same gold sheet...I should like to ask for your daughter as Kong Chu Chiap's wife, so that she would be promoted as furen, enabling Lo State and Che State to become the same sheet of gold henceforth onwards.

2018, เบลินญา, หวามรักนางซิน, Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 89:

เมื่อไรที่ฉันเป็นสะใภ้และเป็นภรรยาของคุณคริสเตียน การทำธุรกิจก็จะยิ่งใหญ่เติบโต เพราะสองตระกูลรวมเป็นทองแผ่นเดียวกัน

mʉ̂ʉa rai tîi chǎn bpen sà-pái lɛ́ bpen pan-yaa kɔ̌ɔng kun krít-sà-dtiian · gaan-tam tú-rá-gìt gɔ̂ jà yîng-yài dtə̀əp-dtoo · prɔ́ sɔ̌ɔng dtrà-guun ruuam bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan

Whenever I become Mister Christian's wife and [his family's] daughter-in-law, our business would grow greater due to the two families being consolidated as the same gold sheet.

1994, William J. Gedney, สตรีสาร, Bangkok: ไทยวัฒนาพาณิช:

ผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายจงใจให้ทั้งสองคนอยู่ใกล้ชิดกัน หวังว่า จะได้เป็นทองแผ่นเดียวกัน แต่ไม่มีอะไรคืบหน้า

pûu-yài kɔ̌ɔng táng sɔ̌ɔng fàai jong-jai hâi táng sɔ̌ɔng kon yùu glâi-chít gan · wǎng wâa · jà dâai bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan · dtɛ̀ɛ mâi mii à-rai kʉ̂ʉp-nâa

The adults from both sides intentionally had the two stay close together, hoping to become the same gold sheet. But there's no progress at all.

(Can we date this quote?), Honey Orapim, มิตรพิศวาส, Bangkok: Hytexts Interactive, page 6:

ไหน ๆ เราก็ตั้งใจจะเป็นทองแผ่นเดียวกัน ดิฉันว่า หมั้นกันไว้เลย พอเรียนจบจะได้รีบแต่ง

nǎi nǎi rao gɔ̂ dtâng-jai jà bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan · dì-chǎn wâa · mân gan wái ləəi · pɔɔ riian jɔɔ-bɔɔ jà dâai rîip dtɛ̀ng

Anyway, as we intend to be the same gold sheet, I think that [we should have] them engaged right off, so that [they would] marry immediately after the graduation.

(idiomatic, used of families) related or connected by marriage.


ท้วม

túuam (romanization)
ความท้วม (abstract-noun)


แออัด

th-adj

แออัด • (ɛɛ-àt) (abstract noun ความแออัด)

ɛɛ-àt (romanization)
ความแออัด (abstract-noun)

/ʔɛː˧.ʔat̚˨˩/


ลิ้นสองแฉก

ลิ้นสองแฉก • (lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk) (abstract noun ความลิ้นสองแฉก)

lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk (romanization)
ความลิ้นสองแฉก (abstract-noun)

/lin˦˥.sɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰɛːk̚˨˩/

From ลิ้น (lín, “tongue”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”) + แฉก (chɛ̀ɛk, “fork”), literally “two forked tongue”; referring to the feature common to many kinds of reptiles. Compare Japanese 二枚舌; English forked tongue, speak with a forked tongue.

com

Yusei Matsui (2014) พัชรี นาคแสนนันท์, transl., Assassination Classroom ชั่วโมงลอบฆ่า เล่ม ๐๑ (in Thai), Bangkok: Siam Inter Comics, →ISBN, page 151
เราเห็นมาเยอะแล้วไอ้พวกตีสองหน้าลิ้นสองแฉกน่ะ
rao hěn maa yə́ lɛ́ɛo âi pûuak dtii-sɔ̌ɔng-nâa lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk nâ
I've seen many — those kinds of two-faced, two-fork-tongued people.

ลม เปลี่ยนทิศ (2011 April 26) “(หมายเหตุ) ประเทศไทย”, in ไทยรัฐ (in Thai), Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-01-28
การบีบน้ำตาแถลงข่าวของ...โฆษกกระทรวงกลาโหมคือตัวอย่างลิ้นสองแฉกที่ชัดเจน
gaan bìip nám-dtaa tà-lɛ̌ɛng kàao kɔ̌ɔng ... koo-sòk grà-suuang gà-laa-hǒom kʉʉ dtuua-yàang lín sɔ̌ɔng chɛ̀ɛk tîi chát-jeen
The defence ministry spokesman...holding the press conference with forced-out tears is a clear example of the two-forked tongue.

ทิดน้อยแสวงบุญ (2018 January 11) “อัจฉริยะไลฟ์สดจัดหนักอัดทนายโถส้วมคนลิ้นสองแฉกตระบัดสัตย์ได้แม้กระทั่งคนบ้านเดียวกัน”, in Game TV (in Thai), Bangkok: DMCA, retrieved 2019-01-28
อัจฉริยะไลฟ์สดจัดหนักอัดทนายโถส้วมคนลิ้นสองแฉกตระบัดสัตย์ได้แม้กระทั่งคนบ้านเดียวกัน
àt-chà-rí-yá láif-sòt jàt-nàk àt tá-naai tǒo-sûuam kon lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk dtrà-bàt-sàt dâai mɛ́ɛ-grà-tâng kon-bâan-diao-gan
Atchariya goes on a live stream to slam Toilet Lawyer at full stream, [calling him] a two-fork-tongued man [who] can break his own word even [in the presence of] fellow townsmen.

เขื่อนขันธ์ (2016 June 24) “ลิ้นสองแฉก”, in เดลินิวส์ (in Thai), Bangkok: สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2019-01-28
อ่านข่าวนี้ทำให้ผมนึกถึงพวกลิ้นสองแฉกขึ้นมาทันที ลิ้นหนึ่งรับงานมาทำลายฝ่ายตรงข้าม ลิ้นหนึ่งคอยปกป้องพวกเดียวกันเอง เลยกลายเป็นความไม่น่าเชื่อถือ
àan kàao níi tam hâi pǒm nʉ́k tʉ̌ng pûuak lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk kʉ̂n maa tan-tii · lín nʉ̀ng ráp ngaan maa tam-laai fàai dtrong-kâam · lín nʉ̀ng kɔɔi bpòk-bpɔ̂ng pûuak diao-gan eeng · ləəi glaai bpen kwaam mâi nâa chʉ̂ʉa-tʉ̌ʉ
Reading this news immediately reminds me of those two-fork-tongued people: one [fork of their] tongues is entrusted with working on destroying the opposite faction, the other [fork of their] tongues keeps protecting their own fellows. So, this has resulted in unreliability.


ภาระ

From Pali bhāra (“charge; load; weight; etc”) or Sanskrit भार (bhāra, idem).


ร้ายแรง

th-adj

ร้ายแรง • (ráai-rɛɛng) (abstract noun ความร้ายแรง)

ráai-rɛɛng (romanization)
ความร้ายแรง (abstract-noun)

/raːj˦˥.rɛːŋ˧/

From ร้าย (ráai, “ill, bad; evil, wicked; dangerous, perilous; etc”) + แรง (rɛɛng, “strong; intense; forceful; etc”).

com

“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2017 April 17, archived from the original on 2017-08-27
ร่างพระราชบัญญัติที่...มีผลกระทบต่อการดำเนินกระบวนการยุติธรรมอย่างร้ายแรง
râang-prá-râat-chá-ban-yàt tîi ... mii pǒn-grà-tóp dtɔ̀ɔ gaan-dam-nəən grà-buuan-gaan-yút-dtì-tam yàang ráai-rɛɛng
The bill which...casts an impact on the administration of justice in a serious manner.

“ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2016 December 15, archived from the original on 2019-10-03
มาตรา ๒๔๔ ถ้าศาลหรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่เห็นจำเป็นเนื่องในการไต่สวนมูลฟ้อง พิจารณา หรือสอบสวน ที่จะต้องตรวจศพ แม้ว่าจะได้บรรจุหรือฝังแล้วก็ตาม ให้มีอำนาจสั่งให้เอาศพนั้นให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจได้ แต่การกระทำตามคำสั่งดังกล่าวจะต้องคำนึงถึงหลักทางศาสนาและไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงอย่างอื่น
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp sìi · tâa sǎan rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-fàai-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ dtam-rùuat chán pûu-yài hěn jam-bpen nʉ̂ʉang nai gaan-dtài-sǔuan-muun-fɔ́ɔng · pí-jaa-rá-naa · rʉ̌ʉ sɔ̀ɔp-sǔuan · tîi jà dtɔ̂ng dtrùuat sòp · mɛ́ɛ wâa jà dâai ban-jù rʉ̌ʉ fǎng lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dtaam · hâi mii am-nâat sàng hâi ao sòp nán hâi pûu-chîao-chaan dtrùuat dâai · dtɛ̀ɛ gaan-grà-tam dtaam kam-sàng dang glàao jà dtɔ̂ng kam-nʉng tʉ̌ng làk taang sàat-sà-nǎa lɛ́ mâi gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət an-dtà-raai ráai-rɛɛng yàang ʉ̀ʉn
Section 244 If the court or high-ranking administrative or police officer deems it necessary to examine a corpse in relation to a preliminary hearing, trial, or inquiry, even though [the corpse] has already been coffined or buried, [the court or officer] shall have the power to order that the corpse be sent to an expert for examination. But [in] executing the said order, regard must be paid to religious principles and no other serious danger shall be caused.

“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2015 September 9, archived from the original on 2021-01-05
ไม่เป็นผู้มีกายทุพพลภาพจนไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ไร้ความสามารถหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ หรือเป็นโรคติดต่อร้ายแรง
mâi bpen pûu mii gaai túp-pon-lá-pâap jon mâi sǎa-mâat bpà-dtì-bàt nâa-tîi dâai · rái-kwaam-sǎa-mâat rʉ̌ʉ jìt-fân-fʉʉan-mâi-sǒm-bprà-gɔ̀ɔp · rʉ̌ʉ bpen rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ ráai-rɛɛng
Not being a person whose body is disabled to the extent unable to carry out duties, [who is legally] incompetent or morally imbecile, or [who is] undergoing a serious communicable disease.

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (1942) “นิทานโบราณคดี”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ (in Thai), Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-02-06
ด้วยเห็นว่าความไข้คงไม่ร้ายแรงถึงอย่างเช่นกลัวกันฉันจึงกล้าไป
dûai hěn wâa kwaam-kâi kong mâi ráai-rɛɛng tʉ̌ng yàang chên gluua gan chǎn jʉng glâa bpai
I dared go [there] for [I] considered that the epidemic would not be so serious as feared by [everyone].

พระเจ้าบรมวงษ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (1916) “พระราชพงษาวดาร กรุงรัตนโกสินทร รัชกาลที่ ๒”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ (in Thai), Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-02-06
อหิวาตกะโรคซึ่งเกิดขึ้นเมื่อปีมโรงโทศกนั้นผู้คนตายมาก...ไม่มีคราวไหนจะร้ายแรงถึงคราวนั้น
à-hì-waa-dtà-gà-rôok sʉ̂ng gə̀ət kʉ̂n mʉ̂ʉa bpii má-roong too-sòk nán pûu-kon dtaai mâak ... mâi mii kraao nǎi jà ráai-rɛɛng tʉ̌ng kraao nán
The cholera which took place in the Year of the Dragon, Year 2, killed a lot of people... There had been no incident so serious as that incident.


ทุพพลภาพ

From ทุพพล (literally “bad strength; bad force”) + ภาพ (pâap, “condition; state”).


หน้าเนื้อใจเสือ

th-adj

หน้าเนื้อใจเสือ • (nâa-nʉ́ʉa-jai-sʉ̌ʉa) (abstract noun ความหน้าเนื้อใจเสือ)

nâa-nʉ́ʉa-jai-sʉ̌ʉa (romanization)
ความหน้าเนื้อใจเสือ (abstract-noun)

/naː˥˩.nɯa̯˦˥.t͡ɕaj˧.sɯa̯˩˩˦/

From หน้า (nâa, “face”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “deer”) + ใจ (jai, “heart”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”).

com

(idiomatic, of a person) good or kind on the appearance, but actually wicked or evil.


เหลื่อม

th-adj

เหลื่อม • (lʉ̀ʉam) (abstract noun ความเหลื่อม)

lʉ̀ʉam (romanization)
ความเหลื่อม (abstract-noun)

Fisher, Philip A. (2010) กุศยา ลีฬหาวงศ์, transl., เส้นทางสู่ความมั่งคั่งด้วยหุ้นสามัญ (in Thai), Bangkok: Fidelity Publishing, page 212
องค์ประกอบของเวลาซึ่งเหลื่อมกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ong-bprà-gɔ̀ɔp kɔ̌ɔng wee-laa sʉ̂ng lʉ̀ʉam gan yàang lìik-lîiang mâi dâai
The elements of time which are overlapping unavoidably

วิบูลกีรติ, วันทนีย์ (2002) ใบไม้ในทุ่งหญ้า (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 146
ทุกต้นมีเงาเหลื่อมกันคล้ายมีการซ้อนทับของโลกอีกใบ
túk dtôn mii ngao lʉ̀ʉam gan kláai mii gaan-sɔ́ɔn-táp kɔ̌ɔng lôok ìik bai
Every tree had overlapping shades as if it were the superimposition of another world.

overlapping; overlying; imbricating; projecting.


สะเหล่อ

สะเหล่อ • (sà-lə̀ə) (abstract noun ความสะเหล่อ)

sà-lə̀ə (romanization)
ความสะเหล่อ (abstract-noun)

/sa˨˩.lɤː˨˩/

compound

เซ่อ (sə̂ə) + เล่อ (lə̂ə)

(slang, vulgar, derogatory, offensive) unfashionable; gauche, awkward, lacking social graces; dull, unintelligent.


พร้อมมูล

th-adj

พร้อมมูล • (prɔ́ɔm-muun) (abstract noun ความพร้อมมูล)

prɔ́ɔm-muun (romanization)
ความพร้อมมูล (abstract-noun)

From พร้อม (prɔ́ɔm, “all; complete; perfect; full”) + มูล (muun, “all; complete; perfect; full”).

com

2015, Robert Galbraith, หนอนไหม, translated by ขจรจันทร์, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 240:

เชื่อว่า ถึงจะมีหลักฐานพร้อมมูล มันก็ยังกำกวมจนทนายจำเลยอาจหาช่องแย้งได้

chʉ̂ʉa wâa · tʉ̌ng jà mii làk-tǎan prɔ́ɔm-muun · man gɔ̂ yang gam-guuam jon tá-naai jam-ləəi àat hǎa chɔ̂ng yɛ́ɛng dâai

[I] believe that even though there is wholly perfect evidence, it would still be ambiguous [to the extent] that the defence lawyer would get a chance to raise objection.

(Can we date this quote?), กวั้นจง หลัว, สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เล่ม ๒, translated by เจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: ดอกหญ้า, page 560:

ครั้นอาณาประชาราษฎรทั้งปวงพร้อมมูลแล้ว เล่าปี่ก็พาหญิงชายทั้งนั้นยกไปเมืองซงหยง

krán aa-naa-bprà-chaa-râat táng-bpuuang prɔ́ɔm-muun lɛ́ɛo · lâo-bpìi gɔ̂ paa yǐng chaai táng-nán yók bpai mʉʉang song-yǒng

Once all the people were perfectly ready, Liu Bei proceeded to the town of Xiangyang, bringing those men and women [with him].

completely complete, perfectly perfect, entirely perfect; wholly ready, all ready, perfectly prepared; all present, fully present.

การบริบาลทันตกรรมพร้อมมูล

ทันตกรรมพร้อมมูล


กากี

Semi-learned borrowing from Hindi ख़ाकी (xākī, “khaki”), from Classical Persian خاکی (xākī, idem).


กาลี

From Pali kali (“bad luck; sin; distress”).

(derogatory, offensive) wicked, evil, ill, bad; unfortunate, inauspicious, unfavourable, unwholesome.


ข้ามชาติ

th-adj

ข้ามชาติ • (kâam-châat)

/kʰaːm˥˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ข้าม (kâam, “across”) + ชาติ (châat, “nation”); perhaps calque of English transnational.


มั่งมี

th-adj

มั่งมี • (mâng-mii) (abstract noun ความมั่งมี)

mâng-mii (romanization)
ความมั่งมี (abstract-noun)


มั่งคั่ง

มั่งคั่ง • (mâng-kâng) (abstract noun ความมั่งคั่ง)

mâng-kâng (romanization)
ความมั่งคั่ง (abstract-noun)

/maŋ˥˩.kʰaŋ˥˩/


เลอะเลือน

เลอะเลือน • (lə́-lʉʉan) (abstract noun ความเลอะเลือน)

lə́-lʉʉan (romanization)
ความเลอะเลือน (abstract-noun)

/lɤʔ˦˥.lɯa̯n˧/

From เลอะ (lə́, “messy, disorderly; senseless, foolish; etc”) + เลือน (lʉʉan, “faint; feeble; etc”).

com

(of memory, reasoning, etc) disordered or impaired, especially due to senility or some symptom.

(of a person) affected by memory disorders or impaired reasoning.


น่ารักน่าชัง

th-adj

น่ารักน่าชัง

น่ารักน่าชัง • (nâa-rák-nâa-chang) (abstract noun ความน่ารักน่าชัง)

nâa-rák-nâa-chang (romanization)
ความน่ารักน่าชัง (abstract-noun)

/naː˥˩.rak̚˦˥.naː˥˩.t͡ɕʰaŋ˧/


โหดเหี้ยม

โหดเหี้ยม • (hòot-hîiam) (abstract noun ความโหดเหี้ยม)

hòot-hîiam (romanization)
ความโหดเหี้ยม (abstract-noun)
เหี้ยมโหด (alternative)

From โหด (hòot, “bad; wicked; evil”) + เหี้ยม (hîiam, “merciless; pitiless”).

com

2014, โก้วเล้ง, ลูกปลาน้อยเซียวฮื้อยี้ เล่ม ๒ (๖ เล่มจบ) (ฉบับคลาสสิค ๒๕๕๗), Bangkok: SMM Publishing, →ISBN, page 119:

ทั่วทั้งแผ่นดินไม่มีผู้ใดโหดเหี้ยมอำมหิตกว่า ลึกซึ้งชั่วร้ายกว่าบิดาของมันอีก

tûua táng pɛ̀n-din mâi mii pûu dai hòot-hîiam am-má-hìt gwàa · lʉ́k-sʉ́ng chûua-ráai gwàa bì-daa kɔ̌ɔng man ìik

Throughout the land, there's no one more cruel and ferocious than, more deeply evil than his father.

2013, Robert Chinese Nai Murders, เผชิญกลสตรีไร้ศรีษะ เล่ม ๒: ตี๋เหรินเจี๋ย ตุลาการสะท้านแผ่นดิน, translated by อนัญญา สิทธิอำนวย, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 3:

ตามรอยฆาตกรโหดเหี้ยมที่อำพรางตนอย่างซับซ้อน

dtaam-rɔɔi kâat-dtà-gɔɔn hòot-hîiam tîi am-praang dton yàang sáp-sɔ́ɔn

Tracing an atrocious murderer who conceals himself in a daedal manner.

2012, เกริกฤทธี ไทคูนธนภพ, เรื่องอื้อฉาวและคดีความในอดีต, Bangkok: บางกอกบุ๊ค, →ISBN, page 4:

ลอบสังหารข้าราชการ ทหาร ตำรวจ ครู และชาวบ้าน อย่างโหดเหี้ยมทารุณ

lɔ̂ɔp-sǎng-hǎan kâa-râat-chá-gaan · tá-hǎan · dtam-rùuat · kruu · lɛ́ chaao-bâan · yàang hòot-hîiam taa-run

Assassinating government officials, military officers, police officers, teachers, and villagers in an inhuman and savage manner.


เหี้ยมโหด

th-adj

เหี้ยมโหด • (hîiam-hòot) (abstract noun ความเหี้ยมโหด)

hîiam-hòot (romanization)
ความเหี้ยมโหด (abstract-noun)

From เหี้ยม (hîiam, “merciless; pitiless”) + โหด (hòot, “bad; wicked; evil”).

com

โหดเหี้ยม โหดเหี้ยม#Thai

Alternative form of โหดเหี้ยม (hòot-hîiam)


ขี้ลืม

th-adj

ขี้ลืม • (kîi-lʉʉm) (abstract noun ความขี้ลืม)

kîi-lʉʉm (romanization)
ความขี้ลืม (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.lɯːm˧/

com

ขี้ (kîi) + ลืม (lʉʉm)


เห็นแก่ตัว

th-adj

เห็นแก่ตัว • (hěn-gɛ̀ɛ-dtuua) (abstract noun ความเห็นแก่ตัว)

hěn-gɛ̀ɛ-dtuua (romanization)
ความเห็นแก่ตัว (abstract-noun)


เผยอ

เผยอ • (pà-yə̌ə) (abstract noun ความเผยอ)

pà-yə̌ə (romanization)
ความเผยอ (abstract-noun)

/pʰa˨˩.jɤː˩˩˦/


ตื้นเขิน

ตื้นเขิน • (dtʉ̂ʉn-kə̌ən) (abstract noun ความตื้นเขิน)

dtʉ̂ʉn-kə̌ən (romanization)
ความตื้นเขิน (abstract-noun)

/tɯːn˥˩.kʰɤːn˩˩˦/

From ตื้น (dtʉ̂ʉn, “shoal”) + เขิน (kə̌ən, “shoal”).

com

1967, “สถานที่กล่าวถึงในโคลงนิราศสุพรรณของสุนทรภู่”, in กรมศิลปากร, editor, โคลงนิราศสุพรรณของสุนทรภู่ ฉบับสมบูรณ์, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-03-06:

แต่เดี๋ยวนี้คูและสระตื้นเขินเสียแล้ว

dtɛ̀ɛ dǐao-níi kuu lɛ́ sà dtʉ̂ʉn-kə̌ən sǐia lɛ́ɛo

But now the moat and pond have already become shallow.

1916, พระเจ้าบรมวงษ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “๓๐. เรื่องปิดน้ำบางแก้ว”, in พระราชพงษาวดารกรุงรัตนโกสินทร รัชกาลที่ ๒, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-03-06:

ทำทำนบกั้นลำแม่น้ำที่เมืองอ่างทองเพื่อจะให้สายน้ำไหลเข้าทางคลองบางแก้วซึ่งตื้นเขินขึ้น

tam tam-nóp gân lam mɛ̂ɛ-náam tîi mʉʉang àang-tɔɔng pʉ̂ʉa jà hâi sǎai-náam lǎi kâo taang klɔɔng baang-gɛ̂ɛo sʉ̂ng dtʉ̂ʉn-kə̌ən kʉ̂n

[They] made a dam to bar the course of the rivers in Ang Thong Town, so as to cause the watercourse to flow into the way of the Bang Kaeo Canal which had become shallower.

2013, หัว ถง, เจาะมิติพิชิตบัลลังก์ เล่ม ๔, translated by อรจิรา, Bangkok: สยามอินเตอร์บุ๊คส์, →ISBN, page 264:

เพราะข้าความรู้ตื้นเขิน กลับแยกแยะไม่ออกว่า เป็นเสียงพิณหรือเสียงเจ้ง

prɔ́ kâa kwaam-rúu dtʉ̂ʉn-kə̌ən · glàp yɛ̂ɛk-yɛ́ mâi ɔ̀ɔk wâa · bpen sǐiang pin rʉ̌ʉ sǐiang jêng

Because my knowledge is shallow, I, however, cannot discriminate between the sound of a vīṇā and that of a zheng.

(of water, natural feature, knowledge, intelligence, etc) shallow.

natural feature; knowledge; intelligence; etc; natural feature; knowledge; intelligence; etc


ลวงโลก

th-adj

ลวงโลก • (luuang-lôok) (abstract noun ความลวงโลก)

luuang-lôok (romanization)
ความลวงโลก (abstract-noun)

From ลวง (luuang, “to deceive”) + โลก (lôok, “world”); literally "to deceive the world".

com

2019 October 17, “ตร. กองปราบจับกุม ดร.ลิเดีย แชร์ทองลวงโลก มูลค่าความเสียหายกว่า ๑,๕๐๐ ล้าน”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, archived from the original on 2019-12-28:

dtam-rùuat · gɔɔng-bpràap jàp-gum · dɔ́k-dtə̂ə lí-diia · chɛɛ tɔɔng luuang-lôok · muun-lá-kâa kwaam-sǐia-hǎai gwàa · pan , hâa-rɔ́ɔi · láan

CSD police arrest Dr. Lidia [for] fraudulent gold scheme [with] damage value [amounting to] over 1,500 million [baht]

2019 March 6, “ศาลนครพนมคุก ๘ ปีครูจอมทรัพย์คดีแพะลวงโลก”, in INN News, Bangkok: สำนักข่าว ไอ.เอ็น.เอ็น., retrieved 2019-03-06:

sǎan ná-kɔɔn-pá-nom kúk · bpɛ̀ɛt · bpii kruu jɔɔm sáp ká-dii pɛ́ luuang-lôok

Nakhon Phanom court gives 8-year prison sentence to Teacher Chomsap in fake [scape]goat case

2014 May 19, “ผลิตภัณฑ์สุขภาพลวงโลก คุณกำลังตกเป็นเหยื่อหรือไม่”, in สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา, retrieved 2020-01-19:

pà-lìt-dtà-pan sùk-kà-pâap luuang-lôok · kun gam-lang dtòk bpen yʉ̀ʉa rʉ̌ʉ mâi

Misleading health products: aren't you falling victim [to them]?

(Can we date this quote?), เบลินญา, บ่วงรักเกมพิศวาส, Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 85:

นี่น่ะหรือผู้ชายที่จะขอหมั้นและแต่งงานด้วย ที่แท้เขาก็เป็นแค่ผู้ชายลวงโลก

nîi nâ rʉ̌ʉ pûu-chaai tîi jà kɔ̌ɔ mân lɛ́ dtɛ̀ng-ngaan dûai · tîi-tɛ́ɛ kǎo gɔ̂ bpen kɛ̂ɛ pûu-chaai luuang-lôok

Is this the man who would propose engagement [to you] and [whom you would] enter into marriage with? In fact, he is just a fraudulent man.


ทึ่ม

tʉ̂m (romanization)
ความทึ่ม (abstract-noun)


ปั่นป่วน

th-adj

ปั่นป่วน • (bpàn-bpùuan) (abstract noun ความปั่นป่วน)

bpàn-bpùuan (romanization)
ความปั่นป่วน (abstract-noun)


ดีเด่น

ดีเด่น • (dii-dèn) (abstract noun ความดีเด่น)

dii-dèn (romanization)
ความดีเด่น (abstract-noun)

มีศิษย์เก่าดีเด่นหลายคน


หัวขี้เลื่อย

หัวขี้เลื่อย • (hǔua-kîi-lʉ̂ai)

/hua̯˩˩˦.kʰiː˥˩.lɯa̯j˥˩/

From หัว (hǔua, “head”) + ขี้เลื่อย (kîi-lʉ̂ai, “sawdust”); referring to a head that is filled with sawdust instead of a brain.

com

2017, ผการุ้ง, กับดักเทพธิดา, Bangkok: rawiyada, page 296:

อองเดรยิ้มเยาะส่ายหน้ากับหญิงงามหัวขี้เลื่อยที่เชื่อสิ่งที่เขาปรักปรำนิโคลัส

ɔng-dree yím-yɔ́ sàai-nâa gàp yǐng ngaam hǔua-kîi-lʉ̂ai tîi chʉ̂ʉa sìng tîi kǎo bpràk-bpram ní-koo-lás

Andre sneered [whilst] shaking his head to the beautiful, [but] airheaded, girl who bought what he had framed Nicholas for.

2010, “ลืมไปเลยว่าเคยลืม”, in จิตวิทยา, Bangkok: วีเลิร์น, retrieved 2019-03-16:

จากที่เคยถูกสบประมาทว่าเป็นเด็กหัวขี้เลื่อยกลายมาเป็นคนที่ได้รับการยกย่องว่ามีความจำดีที่สุดในโลก

jàak tîi kəəi tùuk sòp-bprà-màat wâa bpen dèk hǔua-kîi-lʉ̂ai glaai maa bpen kon tîi dâai ráp gaan-yók-yɔ̂ng wâa mii kwaam-jam dii tîi-sùt nai lôok

[He] turned [himself] from [someone who] had been insulted as a thickheaded kid into a person who is honoured for having the best memory in the world.

(idiomatic, derogatory, offensive, slang) stupid; idiotic; unintelligent.


วีร

wii-rá- (romanization)
วีระ (alternative)
วีร์ (alternative)
วิร (alternative)
วิระ (alternative)
พีร (alternative)
พีระ (alternative)
พิร (alternative)
พิระ (alternative)

From Pali vīra. Cognate with Lao ວີລະ (wī la).


โลภ

lôop (romanization)
ความโลภ (abstract-noun)

From Sanskrit लोभ (lobha) or Pali lobha.


คาหนังคาเขา

/kʰaː˧.naŋ˩˩˦.kʰaː˧.kʰaw˩˩˦/

From คา (kaa, “still (in, at, with, etc)”) + หนัง (nǎng, “skin”) + คา (kaa, “idem”) + เขา (kǎo, “horn”); literally "still with skin, still with horns"; describing a person who steals a beast of burden and is caught with the animal's skin and horns in possession.

(idiomatic, of a wrongdoing) red-handed.


ใจร้อน

th-adj

ใจร้อน • (jai-rɔ́ɔn) (abstract noun ความใจร้อน)

jai-rɔ́ɔn (romanization)
ความใจร้อน (abstract-noun)


แพ่ง

แพ่ง • (pɛ̂ng)

(archaic) beautiful; pleasant; lovely; attractive.

(law) civil: of or relating to civil law, that is, law governing private relations between members of a community.


หูเบา

หูเบา • (hǔu-bao) (abstract noun ความหูเบา)

hǔu-bao (romanization)
ความหูเบา (abstract-noun)

From หู (hǔu, “ear”) + เบา (bao, “light”); literally "light ear".

2017, Onanong Janchuey, From Rags to Golden Handcuffs, Bangkok: Booksmango, →ISBN, page 65:

หูเบา ใจเบา ปัญญาเบา เป็นสมบัติของคนเขลา

hǔu-bao · jai-bao · bpan-yaa bao · bpen sǒm-bàt kɔ̌ɔng kon klǎo

[Being] light-eared, light-minded, [and] light-brained is a characteristic of a foolish person.

2015 October 12, “ผบ.ทบ. เตือนทหาร "อย่าหูเบา" รับทราบข่าวอย่างมีสติ”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-03-30:

pɔ̌ɔ-bɔɔ-tɔɔ-bɔɔ · dtʉʉan tá-hǎan · “yàa hǔu-bao” · ráp-sâap kàao yàang mii sà-dtì

RTA CINC warns military officers: "Don't be light-eared, learn news with the presence of mind"

2014 November 4, “ขบคิดขีดเขียน: คนสมัยนี้หูเบา”, in บันเทิงไทย, Bangkok: คมชัดลึก, retrieved 2019-03-30:

ข่าวลือถูกสร้างโดยคนที่เกลียด ส่งต่อโดยคนไม่คิด และถูกเชื่อโดยคนหูเบา

kàao-lʉʉ tùuk sâang dooi kon tîi glìiat · sòng dtɔ̀ɔ dooi kon mâi kít · lɛ́ tùuk chʉ̂ʉa dooi kon hǔu-bao

Rumours are created by hateful people, [are] sent forwards by unthinking people, and are believed by light-eared people.

(idiomatic) easily believing in what one hears; willing to believe too readily; credulous.


ดิจิทัล

ดิจิทัล • (dí-jì-tâl)

2019 March 5, “ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครองทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 26 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-03-30, page 8:

ข้อ ๓ ในระเบียบนี้..."ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์" หมายความว่า ข้อความที่ได้สร้าง ส่ง รับ เก็บรักษา หรือประมวลผล ด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น วิธีการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อดิจิทัลอื่นใด

kɔ̂ɔ · sǎam · nai rá-bìiap níi ... “kɔ̂ɔ-muun ì-lék-trɔɔ-nìk” · mǎai-kwaam wâa · kɔ̂ɔ-kwaam tîi dâai sâang · sòng · ráp · gèp-rák-sǎa · rʉ̌ʉ bprà-muuan-pǒn · dûai wí-tii-gaan taang ì-lék-trɔɔ-nìk · chên · wí-tii-gaan lɛ̂ɛk-bplìian kɔ̂ɔ-muun taang ì-lék-trɔɔ-nìk · bprai-sà-nii-ì-lék-trɔɔ-nìk · rʉ̌ʉ sʉ̀ʉ dí-jì-tâl ʉ̀ʉn dai

Rule 3 In these Rules... "electronic data" refers to texts which have been created, sent, received, stored, or processed by electronic means, such as [by] means of exchanging information through electronics, electronic mail, or any other digital media;

digital: involving or relating to the use of computer technology.


ทดรอง

ทดรอง • (tót-rɔɔng)

/tʰot̚˦˥.rɔːŋ˧/

From ทด (tót, “to substitute; as a substitute (for), in place (of)”) + รอง (rɔɔng, “to maintain; to support; to bear”).

com

2011 March 2, “ระเบียบสำนักงานอัยการสูงสุด ว่าด้วยเงินทดรองราชการ พ.ศ. ๒๕๕๔”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-04-05:

ให้กองคลังหรือสำนักงานภายในนำเงินทดรองราชการส่งคืนคลังภายในสิบห้าวันนับตั้งแต่วันที่หมดความจำเป็นต้องใช้เงินทดรองราชการ

hâi gɔɔng klang rʉ̌ʉ sǎm-nák-ngaan paai-nai nam ngən tót-rɔɔng râat-chá-gaan sòng kʉʉn klang paai-nai sìp hâa wan náp dtâng-dtɛ̀ɛ wan tîi mòt kwaam-jam-bpen dtɔ̂ng chái ngən tót-rɔɔng râat-chá-gaan

The Financial Division or Internal Office shall send the official advanced fund back to the Treasury within fifteen days reckoned from the date the need to use the official advanced fund comes to an end.

advanced: supplied or paid in expectation of reimbursement.


ออสโตรเอเชียติก

th-adj

ออสโตรเอเชียติก • (ɔ́ɔs-dtroo-ee-chiia-dtìk)

/ʔɔːs˦˥.troː˧.ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.tik̚˨˩/

Srijampa, S. (โสภนา ศรีจำปา) (2013) “ภาษาและวัฒนธรรมอาเซียนในยุคโลกาภิวัตน์: ความท้าทายของประเทศไทย”, in วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, volume 16

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก


หน้าบาง

หน้าบาง • (nâa-baang) (abstract noun ความหน้าบาง)

nâa-baang (romanization)
ความหน้าบาง (abstract-noun)

From หน้า (nâa, “face”) + บาง (baang, “thin; light”).


ต้วมเตี้ยม

th-adj

ต้วมเตี้ยม • (dtûuam-dtîiam) (abstract noun ความต้วมเตี้ยม)

dtûuam-dtîiam (romanization)
ความต้วมเตี้ยม (abstract-noun)


น่าสงสัย

น่าสงสัย • (nâa-sǒng-sǎi) (abstract noun ความน่าสงสัย)

nâa-sǒng-sǎi (romanization)
ความน่าสงสัย (abstract-noun)


น่าเสียดาย

น่าเสียดาย • (nâa-sǐia-daai) (abstract noun ความน่าเสียดาย)

nâa-sǐia-daai (romanization)
ความน่าเสียดาย (abstract-noun)


น่าเชื่อ

น่าเชื่อ • (nâa-chʉ̂ʉa) (abstract noun ความน่าเชื่อ)

nâa-chʉ̂ʉa (romanization)
ความน่าเชื่อ (abstract-noun)

/naː˥˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩/


ไม่น่าเชื่อ

ไม่น่าเชื่อ • (mâi-nâa-chʉ̂ʉa) (abstract noun ความไม่น่าเชื่อ)

mâi-nâa-chʉ̂ʉa (romanization)
ความไม่น่าเชื่อ (abstract-noun)

/maj˥˩.naː˥˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩/


น่าอยู่

น่าอยู่ • (nâa-yùu) (abstract noun ความน่าอยู่)

nâa-yùu (romanization)
ความน่าอยู่ (abstract-noun)


น่ากิน

น่ากิน • (nâa-gin) (abstract noun ความน่ากิน)

nâa-gin (romanization)
ความน่ากิน (abstract-noun)


น่ารังเกียจ

น่ารังเกียจ • (nâa-rang-gìiat) (abstract noun ความน่ารังเกียจ)

nâa-rang-gìiat (romanization)
ความน่ารังเกียจ (abstract-noun)


น่าไว้ใจ

น่าไว้ใจ • (nâa-wái-jai) (abstract noun ความน่าไว้ใจ)

nâa-wái-jai (romanization)
ความน่าไว้ใจ (abstract-noun)


น่านับถือ

น่านับถือ • (nâa-náp-tʉ̌ʉ) (abstract noun ความน่านับถือ)

nâa-náp-tʉ̌ʉ (romanization)
ความน่านับถือ (abstract-noun)

/naː˥˩.nap̚˦˥.tʰɯː˩˩˦/


อัปยศ

อัปยศ • (àp-bpà-yót) (abstract noun ความอัปยศ)

àp-bpà-yót (romanization)
ความอัปยศ (abstract-noun)
อปยศ (alternative archaic dated obsolete)
อัประยศ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit अपयश (apayaśa, “infamy, dishonour; defeat, loss, failure”, literally “away from fame; away from honour”), from अप (apa, “away; out”) + यश (yaśa, “fame; honour”); equivalent to Thai อัป (àp) + ยศ (yót).

bor

(Can we date this quote?), สมาคมนักเรียนเก่าอาหรับ ประเทศไทย, พระมหาคัมภีร์อัลกุรอานพร้อมคำแปลเป็นภาษาไทย, Bangkok: ศูนย์กษัตร์ฟะฮัดเพื่อการพิมพ์อัลกุรอานแห่งนครมาดีนะฮ์, page 1126:

การลงโทษแห่งปรโลกนั้นย่อมอัปยศยิ่งกว่าและพวกเขาจะไม่ได้รับความช่วยเหลือ

gaan-long tôot hɛ̀ng bpà-rá-lôok nán yɔ̂m àp-bpà-yót yîng gwàa lɛ́ pûuak kǎo jà mâi dâai ráp kwaam-chûai-lʉ̌ʉa

The punishment of the other world would be more disgraceful and they would not receive [any] help.

2018 November 17, “จาตุรนต์ฉะคำสั่งอัปยศแทรกแซง กกต. เลือกตั้งไม่เสรี”, in ไทยโพสต์, Bangkok: ไทยโพสต์, retrieved 2019-04-09:

jaa-dtù-ron chà kam-sàng àp-bpà-yót sɛ̂ɛk-sɛɛng · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · lʉ̂ʉak-dtâng mâi sěe-rii

Chaturon slams the notorious order [for] interfering with the ECT [and making] the election unfree.

2016, Paul Hoffman, ยมทูตขยับปีก, translated by จิระนันท์ พิตรปรีชา, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 453:

ผมรู้สึกอัปยศที่เธอหมดรักผม ยอมขายผมให้ศัตรู แต่ผมไม่เคยหยุดรักเธอเลย ไม่แม้แต่นาทีเดียว

pǒm rúu-sʉ̀k àp-bpà-yót tîi təə mòt rák pǒm · yɔɔm kǎai pǒm hâi sàt-dtruu · dtɛ̀ɛ pǒm mâi kəəi yùt rák təə ləəi · mâi mɛ́ɛ-dtɛ̀ɛ naa-tii diao

I feel ashamed that she loves me no more and agrees to sell me to the foe. Yet, I have never, even for a single minute, stopped loving her at all.

infamous; dishonourable; disgraceful; disreputable; inglorious; shameful; embarrassing.


วิกาล

Borrowed from Pali vikāla (“wrong time; improper time”, literally “different time; other time”), from vi (“different; other; another”) + kāla (“time”). By surface analysis, วิ (wí) + กาล (gaan).

surface analysis

1976 October 17, “คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๒๗ เรื่อง เปลี่ยนแปลงเวลาห้ามประชาชนในท้องที่กรุงเทพมหานครออกนอกเคหะสถาน ลงวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๑๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2010-11-15, retrieved 2019-06-03:

ให้ประชาชนที่มีความจำเป็นต้องออกนอกเคหะสถานในเวลาวิกาลได้รับความสะดวกมากขึ้น

hâi bprà-chaa-chon tîi mii kwaam-jam-bpen dtɔ̂ng ɔ̀ɔk nɔ̂ɔk kee-hà-sà-tǎan nai wee-laa wí-gaan dâai-ráp kwaam-sà-dùuak mâak kʉ̂n

Allowing the people who need to come out of homes in night hours to enjoy more convenience,

2008, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๔๖๘๓/๒๕๕๑ ในคดีหมายเลขดำที่ อ.๓๙๕/๒๕๔๘ ระหว่าง พนักงานอัยการจังหวัดสงขลา โจทก์ นายอารักษ์ บุญสร้างสม กับพวก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, published 2015, archived from the original on 2022-09-26:

จำเลยที่ ๒ พาผู้เสียหายที่ ๒ ไปพบจำเลยที่ ๑ ที่ขนำที่เกิดเหตุในยามวิกาล...เป็นเหตุให้จำเลยที่ ๑ กระทำชำเราผู้เสียหายที่ ๒ ถือได้ว่า การกระทำของจำเลยที่ ๒ เป็นการช่วยเหลือให้ความสะดวกแก่จำเลยที่ ๑ ในการกระทำชำเราผู้เสียหายที่ ๒

jam-ləəi tîi · sɔ̌ɔng · paa pûu-sǐia-hǎai tîi · sɔ̌ɔng · bpai póp jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · tîi kà-nǎm tîi gə̀ət hèet nai yaam wí-gaan ... bpen hèet hâi jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · grà-tam cham-rao pûu-sǐia-hǎai tîi · sɔ̌ɔng · tʉ̌ʉ dâai wâa · gaan-grà-tam kɔ̌ɔng jam-ləəi tîi · sɔ̌ɔng · bpen gaan-chûai-lʉ̌ʉa hâi kwaam-sà-dùuak gɛ̀ɛ jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · nai gaan-grà-tam cham-rao pûu-sǐia-hǎai tîi · sɔ̌ɔng

At nighttime, the 2nd Accused brought the 2nd Victim to see the 1st Accused at the shed where the crime scene took place,...by which cause the 1st Accused committed intercourse upon the 2nd Victim. It could be deemed that the acts of the 2nd Accused were the aiding of or the giving of convenience to the 1st Accused in committing intercourse upon the 2nd Victim.

(formal, elegant) late: well into the night; night.

(formal, elegant, chiefly religion, used of time) wrong; improper; unusual.


เบ็ดเตล็ด

th-adj

เบ็ดเตล็ด • (bèt-dtà-lèt) (abstract noun ความเบ็ดเตล็ด)

bèt-dtà-lèt (romanization)
ความเบ็ดเตล็ด (abstract-noun)


ห้าว

hâao (romanization)
ความห้าว (abstract-noun)

Cognate with Lao ຫ້າວ (hāo), Lü ᦠᦱᧁᧉ (ḣaaw²), Shan ႁၢဝ်ႈ (hāao), Tai Nüa ᥞᥣᥝᥲ (hàaw), Phake ꩭွ် (haw), Ahom 𑜑𑜧 (haw).

cog

Lü ᦠᦱᧁᧉ (ḣaaw²)


อุจาด

th-adj

อุจาด • (ù-jàat) (abstract noun ความอุจาด)

ù-jàat (romanization)
ความอุจาด (abstract-noun)

/ʔu˨˩.t͡ɕaːt̚˨˩/


เรียว

เรียว • (riao) (abstract noun ความเรียว)

riao (romanization)
ความเรียว (abstract-noun)


รี

rii (romanization)
ความรี (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *riːᴬ⁴ (“long; long and slender”), from Proto-Tai *rɯjᴬ (“long”). Cognate with Northern Thai ᩁᩦ, Khün ᩁᩦ, Isan ฮี, Lao ຮີ (hī), Tai Dón ꪭꪲ, Shan ႁီး (híi), Tai Nüa ᥞᥤᥰ (hï) or ᥕᥤᥰ (yï), Phake ꩭီ (hī), Ahom 𑜍𑜣 (rī), Zhuang raez, Zuojiang Zhuang riz.


เลื่อม

th-adj

เลื่อม • (lʉ̂ʉam) (abstract noun ความเลื่อม)

lʉ̂ʉam (romanization)
ความเลื่อม (abstract-noun)
เหลื้อม (alternative obsolete)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰlɯəmꟲ¹ (“brilliant; shining”). Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩮᩬᩥ᩶ᨾ, Khün ᩉᩖᩮᩨ᩶ᨾ, Isan เหลื้อม, Lao ເຫຼື້ອມ (lư̄am), Lü ᦵᦜᦲᧄᧉ (l̇oem²), Tai Dam ꪹꪨ꫁ꪣ, Shan လိူမ်ႈ (lōem), Tai Nüa ᥘᥫᥛᥲ (lòem), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (lüm).

cog

Isan เหลื้อม

Lao ເຫຼື້ອມ (lư̄am)

Lü ᦵᦜᦲᧄᧉ (l̇oem²)


อนิจจัง

th-adj

อนิจจัง • (à-nít-jang) (abstract noun ความอนิจจัง)

à-nít-jang (romanization)
ความอนิจจัง (abstract-noun)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕaŋ˧/


อำมหิต

อำมหิต • (am-má-hìt) (abstract noun ความอำมหิต)

am-má-hìt (romanization)
ความอำมหิต (abstract-noun)


ปลั่ง

ปลั่ง • (bplàng) (abstract noun ความปลั่ง)

bplàng (romanization)
ความปลั่ง (abstract-noun)

Compare Proto-Mon-Khmer *plaaŋʔ (“to shine”), Old Chinese 陽 (OC *laŋ, “sun”).


ส่วนบุคคล

ส่วนบุคคล • (sùuan-bùk-kon) (abstract noun ความส่วนบุคคล)

sùuan-bùk-kon (romanization)
ความส่วนบุคคล (abstract-noun)


น่าเสียใจ

น่าเสียใจ • (nâa-sǐia-jai) (abstract noun ความน่าเสียใจ)

nâa-sǐia-jai (romanization)
ความน่าเสียใจ (abstract-noun)


น่าสงสาร

น่าสงสาร • (nâa-sǒng-sǎan) (abstract noun ความน่าสงสาร)

nâa-sǒng-sǎan (romanization)
ความน่าสงสาร (abstract-noun)

/naː˥˩.soŋ˩˩˦.saːn˩˩˦/


บัดสี

บัดสี • (bàt-sǐi) (abstract noun ความบัดสี)

bàt-sǐi (romanization)
ความบัดสี (abstract-noun)

From Khmer បាត់ (bat) + ស្រី (srəy), from Sanskrit श्री (śrī).


หยุมหยิม

หยุมหยิม • (yǔm-yǐm) (abstract noun ความหยุมหยิม)

yǔm-yǐm (romanization)
ความหยุมหยิม (abstract-noun)


บรรเทิง

บรรเทิง • (ban-təəng) (abstract noun ความบรรเทิง)

ban-təəng (romanization)
ความบรรเทิง (abstract-noun)

บันเทิง บันเทิง#Thai


พิถีพิถัน

พิถีพิถัน • (pí-tǐi-pí-tǎn) (abstract noun ความพิถีพิถัน)

pí-tǐi-pí-tǎn (romanization)
ความพิถีพิถัน (abstract-noun)

/pʰi˦˥.tʰiː˩˩˦.pʰi˦˥.tʰan˩˩˦/


ขี้เรื้อน

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan) (abstract noun ความขี้เรื้อน)

kîi-rʉ́ʉan (romanization)
ความขี้เรื้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

From ขี้ (kîi, used as a prefix to indicate an unfavourable tendency or condition) + เรื้อน (rʉ́ʉan, “leprosy”).

com

(pathology, of a canine, can be considered derogatory or offensive if applied to a human) affected by leprosy.

(slang, derogatory, offensive) worthless, no-good, good-for-nothing; low, base, mean, inferior.


หลวก

lùuak (romanization)
ความหลวก (abstract-noun)
หลวกก (alternative archaic dated obsolete)

2013, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ ๑, 3rd edition, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 23:

พ่อขุนรามคำแหง...เรียนจบปิฎกไตร หลวกกว่าปู่ครูในเมืองนี้ทุกคน

pɔ̂ɔ-kǔn raam kam-hɛ̌ɛng ... riian jɔɔ-bɔɔ bpì-dòk-dtrai · lùuak gwàa bpùu-kruu nai mʉʉang níi túk kon

High King Ram the Brave ... [has] thoroughly studied the Three Canons [and] is wiser than all of the senior gurus in this city.

(archaic, now dialect) smart; clever; wise; intelligent.


ขนัด

th-adj

ขนัด • (kà-nàt) (abstract noun ความขนัด)

kà-nàt (romanization)
ความขนัด (abstract-noun)


รุ่ม

รุ่ม • (rûm)


เข้มข้น

เข้มข้น • (kêm-kôn) (abstract noun ความเข้มข้น)

kêm-kôn (romanization)
ความเข้มข้น (abstract-noun)

com

เข้ม (kêm) + ข้น (kôn)


ภูธร

th-adj

ภูธร • (puu-tɔɔn) (abstract noun ความภูธร)

puu-tɔɔn (romanization)
ความภูธร (abstract-noun)

/pʰuː˧.tʰɔːn˧/

From Sanskrit भूधर (bhūdhara, literally “earth bearing”), from भू (bhū, “earth”) + धर (dhara, “bearing; carrying; supporting; holding; upholding; maintaining; etc”); equivalent to Thai ภู (puu) + ธร (tɔɔn).
Cognate with Lao ພູທອນ (phū thǭn), Khmer ភូធរ (phuthrô).

bor

(slang, derogatory) provincial, rural, rustic; uncivilised, countrified; unfashionable; lacking social graces.


ใจหมา

th-adj

ใจหมา • (jai-mǎa) (abstract noun ความใจหมา)

jai-mǎa (romanization)
ความใจหมา (abstract-noun)

From ใจ (jai, “heart”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "dog-heart(ed)".

(slang, derogatory, offensive) low-hearted: morally reprehensible, cowardly, or untrustworthy.


ปากหมา

ปากหมา • (bpàak-mǎa) (abstract noun ความปากหมา)

bpàak-mǎa (romanization)
ความปากหมา (abstract-noun)

/paːk̚˨˩.maː˩˩˦/

From ปาก (bpàak, “mouth”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "dog-mouth(ed)".

(slang, derogatory, offensive) bad-mouthed; foul-mouthed.


อารยะ

อารยะ • (aa-rá-yá) (abstract noun ความอารยะ)

aa-rá-yá (romanization)
ความอารยะ (abstract-noun)
อารย (alternative)

From Sanskrit आर्य (ārya). Compare Pali ariya, whence Thai อริยะ.


ดาน

daan (romanization)
ความดาน (abstract-noun)


บกพร่อง

บกพร่อง • (bòk-prɔ̂ng) (abstract noun ความบกพร่อง)

bòk-prɔ̂ng (romanization)
ความบกพร่อง (abstract-noun)

/bok̚˨˩.pʰrɔŋ˥˩/

From บก (bòk) + พร่อง (prɔ̂ng). Cognate with Lao ບົກພ່ອງ (bok phǭng).


ค่อม

kɔ̂m (romanization)
ความค่อม (abstract-noun)


เสนียด

เสนียด • (sà-nìiat)

Perhaps from corruption of กระเหนียด, from Old Khmer krañes (“thin (of hair); unluck, unfortunate; ugly, uncharming; etc”).

bor

(derogatory, offensive) unfortunate; inauspicious; unfavorable; ill-boding; marked by or inviting misfortune; bringing about bad luck.


จิปาถะ

/t͡ɕi˨˩.paː˧.tʰaʔ˨˩/

Corrupted from ติปาถะ (dtì-bpaa-tà), possibly from Pali itipi pāṭha (“story also goes like this; Pali also says like this”).

der

(formal, of objects, things, etc) miscellaneous; various; assorted.

(formal, of expenses, costs, etc) incidental.


เสล่อ

th-adj

เสล่อ • (sà-lə̀ə) (abstract noun ความเสล่อ)

sà-lə̀ə (romanization)
ความเสล่อ (abstract-noun)

/sa˨˩.lɤː˨˩/

เสร่อ เสร่อ#Thai


เขื่อง

เขื่อง • (kʉ̀ʉang) (abstract noun ความเขื่อง)

kʉ̀ʉang (romanization)
ความเขื่อง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.qɤːŋᴮ (“young hen”). Cognate with Lao ເຂື່ອງ (khư̄ang).


อยากรู้อยากเห็น

อยากรู้อยากเห็น • (yàak-rúu-yàak-hěn) (abstract noun ความอยากรู้อยากเห็น)

yàak-rúu-yàak-hěn (romanization)
ความอยากรู้อยากเห็น (abstract-noun)

From อยาก (yàak) + รู้ (rúu) + อยาก (yàak) + เห็น (hěn).


เอกซ์

ék (romanization)
ความเอกซ์ (abstract-noun)
เอ็กซ์ (alternative)

(slang, from X rating) erotic; pornographic; sexual; sexy.


เชิงซ้อน

th-adj

เชิงซ้อน • (chəəng-sɔ́ɔn) (abstract noun ความเชิงซ้อน)

chəəng-sɔ́ɔn (romanization)
ความเชิงซ้อน (abstract-noun)

/t͡ɕʰɤːŋ˧.sɔːn˦˥/

com

เชิง (chəəng) + ซ้อน (sɔ́ɔn)


ฟก

fók (romanization)
ความฟก (abstract-noun)

From Proto-Tai *wokᴰ (“bruised”).
Cognate with Lao ຟຸກ (fuk), Zhuang foeg (“swollen”).


เผ็ดร้อน

th-adj

เผ็ดร้อน • (pèt-rɔ́ɔn) (abstract noun ความเผ็ดร้อน)

pèt-rɔ́ɔn (romanization)
ความเผ็ดร้อน (abstract-noun)

/pʰet̚˨˩.rɔːn˦˥/

From เผ็ด (pèt, “hot; spicy”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot; heated”).

com

(of a taste, flavour, etc) hot and spicy; spicy and burning.

(of a discussion, debate, dispute, quarrel, etc) characterised by rancour or anger: heated, inflamed, vehement, violent, fierce, etc.

debate; dispute; quarrel; etc; debate; dispute; quarrel; etc


ทู่

tûu (romanization)
ความทู่ (abstract-noun)


พลี

From Pali balī (“robust; strong; etc”); ultimately from Sanskrit बलिन् (balin, “idem”).

(elegant, poetic, somewhat archaic) strong, powerful, mighty; robust, vigorous, energetic.


อ้าย

th-adj

อ้าย • (âai)

2019 May 30 (last accessed), “พระประวัติ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส”, in สมุทรโฆษคำฉันท์, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ:

ประสูติเมื่อวันเสาร์ เดือนอ้าย ขึ้น ๕ ค่ำ ตรงกับวันที่ ๑๑ ธันวาคม ปีจอ พ.ศ. ๒๓๓๓

bprà-sùut mʉ̂ʉa wan sǎo · dʉʉan âai · kʉ̂n · hâa · kâm · dtrong gàp wan tîi · sìp èt · tan-waa-kom · bpii jɔɔ · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan sǎam-rɔ́ɔi sǎam-sìp sǎam

[The prince] was born on Saturday, the 5th day of the waxing moon of the 1st month, corresponding to the 11th day of December, 2333 BE, the Year of the Dog.

(archaic, now dialect, of a male child) first; first-born.

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:

พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก

pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék

My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic, now dialect, of a brother) oldest; first-born.


กลมเกลียว

กลมเกลียว • (glom-gliao) (abstract noun ความกลมเกลียว)

glom-gliao (romanization)
ความกลมเกลียว (abstract-noun)


คลอน

klɔɔn (romanization)
ความคลอน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩁ, Lao ຄອນ (khǭn), Lü ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၶွၼ်း (kháun), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).


คลุมเครือ

คลุมเครือ • (klum-klʉʉa) (abstract noun ความคลุมเครือ)

klum-klʉʉa (romanization)
ความคลุมเครือ (abstract-noun)


กำกวม

กำกวม • (gam-guuam) (abstract noun ความกำกวม)

gam-guuam (romanization)
ความกำกวม (abstract-noun)


ย้วย

yúai (romanization)
ความย้วย (abstract-noun)


เคลียร์

เคลียร์ • (kliia) (abstract noun ความเคลียร์)

kliia (romanization)
ความเคลียร์ (abstract-noun)

ไม่เคลียร์เรื่องนี้

ที่อธิบายยังไม่เคลียร์

That [which you had] explained is not yet clear. / [Your] explanation is not yet clear.

(colloquial) clear: easily understood; easy to understand; entirely comprehensible; without or free from ambiguity, uncertainty, doubt, or confusion; obvious.

(colloquial) clear: transparent; pellucid.


ฉุกเฉิน

ฉุกเฉิน • (chùk-chə̌ən) (abstract noun ความฉุกเฉิน)

chùk-chə̌ən (romanization)
ความฉุกเฉิน (abstract-noun)

/t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕʰɤːn˩˩˦/

อำนาจฉุกเฉิน

งบฉุกเฉิน

หมายเลขฉุกเฉิน


ฉับพลัน

ฉับพลัน • (chàp-plan) (abstract noun ความฉับพลัน)

chàp-plan (romanization)
ความฉับพลัน (abstract-noun)


งุ้ม

ngúm (romanization)
ความงุ้ม (abstract-noun)


ไร้เดียงสา

ไร้เดียงสา • (rái-diiang-sǎa) (abstract noun ความไร้เดียงสา)

rái-diiang-sǎa (romanization)
ความไร้เดียงสา (abstract-noun)


ไร้สาย

ไร้สาย • (rái-sǎai)


อวบ

ùuap (romanization)
ความอวบ (abstract-noun)


หึ่ง

hʉ̀ng (romanization)
ความหึ่ง (abstract-noun)


ชั่วร้าย

ชั่วร้าย • (chûua-ráai) (abstract noun ความชั่วร้าย)

chûua-ráai (romanization)
ความชั่วร้าย (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.raːj˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil”).


ชั่วช้า

th-adj

ชั่วช้า • (chûua-cháa) (abstract noun ความชั่วช้า)

chûua-cháa (romanization)
ความชั่วช้า (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).


คล้ำ

klám (romanization)
ความคล้ำ (abstract-noun)


พิรุธ

th-adj

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun ความพิรุธ)

pí-rút (romanization)
ความพิรุธ (abstract-noun)
วิรุธ (alternative)
พิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
พิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali viruddha (“contrary, repugnant, incompatible; doubtful, questionable; uncertain, precarious; etc”) or Sanskrit विरुद्ध (viruddha, idem). Compare Old Khmer viruddha (“opposition, contention, dispute, difference, variance; to be at variance, to have a disagreement or dispute”). Cognate with Modern Khmer ពិរុទ្ធ (pirut), វិរុទ្ធ (virut).

cog

2018, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๓๖๒/๒๕๖๑ ในคดีระหว่าง นางธันดา นิลภิรมย์ โจทก์ นางสาวเจนนี่ นิลภิรมย์ กับพวก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, archived from the original on 2022-09-26:

จำเลยที่ ๑ ให้การและให้การเพิ่มเติมต่อพนักงานสอบสวนแตกต่างกัน ทั้ง ๆ ที่จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ศึกษาวิชากฎหมาย...นับว่าเป็นข้อพิรุธ

jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · hâi-gaan lɛ́ hâi-gaan pə̂əm-dtəəm dtɔ̀ɔ pá-nák-ngaan-sɔ̀ɔp-sǔuan dtɛ̀ɛk-dtàang gan · táng táng tîi jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · bpen pûu-sʉ̀k-sǎa wí-chaa gòt-mǎai ... náp wâa bpen kɔ̂ɔ pí-rút

The 1st Accused gave the inquiry official a reply and additional replies that are contrary to each other, even though the 1st Accused is a law student... [This is] deemed a questionable issue.

doubtful, questionable, suspicious; bearing a trace or sign of doubtfulness, questionability, or suspiciousness; indicating guilt, secret, wrong, or wrongfulness.


ปวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of พวง (puuang).


ทรหด

th-adj

ทรหด • (tɔɔ-rá-hòt) (abstract noun ความทรหด)

tɔɔ-rá-hòt (romanization)
ความทรหด (abstract-noun)


เปรอะ

เปรอะ • (bprə̀) (abstract noun ความเปรอะ)

bprə̀ (romanization)
ความเปรอะ (abstract-noun)


รุงรัง

รุงรัง • (rung-rang) (abstract noun ความรุงรัง)

rung-rang (romanization)
ความรุงรัง (abstract-noun)


กระเซิง

กระเซิง • (grà-səəng) (abstract noun ความกระเซิง)

grà-səəng (romanization)
ความกระเซิง (abstract-noun)


โลดโผน

โลดโผน • (lôot-pǒon) (abstract noun ความโลดโผน)

lôot-pǒon (romanization)
ความโลดโผน (abstract-noun)

/loːt̚˥˩.pʰoːn˩˩˦/


งั่ง

ngâng (romanization)
ความงั่ง (abstract-noun)

(vulgar, derogatory, very offensive) stupid; idiot.


เท็จจริง

เท็จจริง • (tét-jing)

/tʰet̚˦˥.t͡ɕiŋ˧/

From เท็จ (tét, “false”) + จริง (jing, “true”).


บัณฑิตย

th-adj

บัน-ดิด-ตะ-ยะ

บัณฑิต บัณฑิต#Thai

(chiefly in combination) Adjective form of บัณฑิต (ban-dìt): of or pertaining to บัณฑิต (ban-dìt).


ถ่อย

tɔ̀i (romanization)
ความถ่อย (abstract-noun)

(derogatory, offensive) bad, evil, wicked; base, low, mean.


ลออ

ลออ • (lá-ɔɔ)

From Old Khmer lʼa, lʼaha (“fair, beautiful; good, kind; proper, decent; clear, cloudless; etc”). Cognate with Modern Khmer ល្អ (lʼɑɑ).

(elegant, chiefly poetic) fair; beautiful; lovely; adorable; good-looking.


ละออ

ละออ • (lá-ɔɔ)

ลออ ลออ#Thai


สาธุ

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

(elegant, chiefly in combination) good; morally good; morally excellent; morally praiseworthy.


เลอะเทอะ

เลอะเทอะ • (lə́-tə́) (abstract noun ความเลอะเทอะ)

lə́-tə́ (romanization)
ความเลอะเทอะ (abstract-noun)
เลอะเพอะ (alternative archaic dated obsolete)

/lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

From เลอะ (lə́, “stained, spoiled; messy, disorderly; etc”) + เทอะ (tə́, “undefined”).

com

soiled, dirty, grubby; messy, in a mess, disorderly.

nonsensical; groundless; senseless; foolish.


กำยำ

th-adj

กำยำ • (gam-yam) (abstract noun ความกำยำ)

gam-yam (romanization)
ความกำยำ (abstract-noun)


เบื้องต้น

เบื้องต้น • (bʉ̂ʉang-dtôn) (abstract noun ความเบื้องต้น)

bʉ̂ʉang-dtôn (romanization)
ความเบื้องต้น (abstract-noun)

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)

compound

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)


สุขี

th-adj

สุขี • (sù-kǐi) (abstract noun ความสุขี)

sù-kǐi (romanization)
ความสุขี (abstract-noun)
ศุขี (alternative archaic)

/su˨˩.kʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali สุขี (sukhī) or Sanskrit สุขี (sukhī).


เพรง

From Old Khmer ព្រេង (breṅa), ព្រេង៑ (breṅ, “past, tradition, antiquity; past, traditional, ancient; continuous, unbroken, uninterrupted”) or Angkorian Old Khmer ប្រេង្ង៑ (preṅṅ, idem). Compare Pre-Angkorian Old Khmer វ្រេង៑ (vreṅ). Cognate with Modern Khmer ព្រេង (preing).

bor

20th century, ชิต บุรทัต, “กกุฏวาณิชคำโคลง”, in กวีนิพนธ์บางเรื่องของชิต บุรทัต, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1978, retrieved 2019-07-26:

เพรงนิทาน

18th century, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “ลิลิตเพชรมงกุฎ”, in วรรณคดีเจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: กรมศิลปากร, published 1876, retrieved 2019-07-26:

บาปเพรงกาลก่อไว้ เวียนผลาญ

The sins [that I] had committed [in] the times past took their turns to wreck [me].

Circa 15th century, “กำสรวลสมุทร”, in กรมศิลปากร (2004) “คำอธิบาย”, in วรรณกรรมพระยาตรัง (in Thai), Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-26:
อำนาจบุญเพรงพระ ก่อเกื้อ
am-nâat bun preeng prá · gɔ̀ɔ gʉ̂ʉa
Created [and] supported [by] the power [of] his ancient merit


ระยำ

th-adj

ระยำ • (rá-yam) (abstract noun ความระยำ)

rá-yam (romanization)
ความระยำ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Malay rejam (“to stone; to lapidate”), from Arabic رَجْم (rajm, “lapidation”).

slbor

(dialect) completely broken, ruined, or damaged.

(vulgar, derogatory, very offensive, of a person, action, behaviour, etc) ill; evil; wicked; vile; bad.

very offensive; action; behaviour; etc; very offensive; action; behaviour; etc


ลีบ

lîip (romanization)
ความลีบ (abstract-noun)

Cognate with Isan ลีบ, Lao ລີບ (līp), Northern Thai ᩃᩦ᩠ᨷ (liip⁵), Khün ᩃᩦ᩠ᨷ, Lü ᦟᦲᧇ (liib), Shan လိပ်ႈ (līp).

stunted; dwarf; blighted; lean; withered; undeveloped.


จิ๊บจ๊อย

th-adj

จิ๊บจ๊อย • (jíp-jɔ́ɔi) (abstract noun ความจิ๊บจ๊อย)

jíp-jɔ́ɔi (romanization)
ความจิ๊บจ๊อย (abstract-noun)

/t͡ɕip̚˦˥.t͡ɕɔːj˦˥/


อนันต์

อนันต์ • (à-nan)

à-nan (romanization)
อนันต (alternative)

From Pali ananta. Compare Sanskrit अनन्त (ananta) or अनन्त्य (anantya).


ทแยง

ทแยง • (tá-yɛɛng) (abstract noun ความทแยง)

tá-yɛɛng (romanization)
ความทแยง (abstract-noun)

/tʰa˦˥.jɛːŋ˧/


เป็นมิตร

เป็นมิตร • (bpen-mít) (abstract noun ความเป็นมิตร)

bpen-mít (romanization)
ความเป็นมิตร (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “be”) + มิตร (mít, “friend”); literally, "befriend".

com

2016 October 2, ทุนเรียนต่อต่างประเทศ, “21 ประเทศที่ประชากรเป็นมิตรที่สุด เหมาะแก่ชาวต่างชาติอย่างยิ่ง”, in ทุนเรียนต่อต่างประเทศ, ทุนเรียนต่อต่างประเทศ, retrieved 2020-01-19:

21 ประเทศที่ประชากรเป็นมิตรที่สุด

yîi-sìp-èt · bprà-têet tîi bprà-chaa-gɔɔn bpen-mít tîi-sùt

Twenty-one countries with friendliest people

friendly: befitting a friend, like a friend, showing friendship.

เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

environmentally friendly
(literally) being friend towards environment

เป็นมิตรต่อเด็ก

child-friendly
(literally) being friend towards child

friendly: capable of coexisting with without harm.


วิสามัญ

th-adj

วิสามัญ • (wí-sǎa-man)

From Pali visāmañña, from vi (“not; against; etc”) + sāmañña (“generality; unity; etc”); equivalent to Thai วิ (wí) + สามัญ (sǎa-man). Cognate with Modern Khmer វិសាមញ្ (vĭsamnhô). Compare Sanskrit विसामान्य (visāmānya), from which Thai วิสามานย์, วิสามานย are derived.

cog

Thai วิสามานย์

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, archived from the original on 2020-11-01:

มาตรา ๑๒๙ สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกของแต่ละสภาตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และมีอำนาจเลือกบุคคลผู้เป็นสมาชิกหรือมิได้เป็นสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญหรือคณะกรรมาธิการร่วมกันตามมาตรา ๑๓๗ เพื่อกระทำกิจการ พิจารณาสอบหาข้อเท็จจริง หรือศึกษาเรื่องใด ๆ

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi yîi-sìp gâao · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn lɛ́ wút-tí-sà-paa mii am-nâat lʉ̂ʉak sà-maa-chík kɔ̌ɔng dtɛ̀ɛ lá sà-paa dtâng bpen ká-ná-gam-maa-tí-gaan-sǎa-man · lɛ́ mii am-nâat lʉ̂ʉak bùk-kon pûu bpen sà-maa-chík rʉ̌ʉ mí dâai bpen sà-maa-chík dtâng bpen ká-ná-gam-maa-tí-gaan wí-sǎa-man rʉ̌ʉ ká-ná-gam-maa-tí-gaan rûuam-gan dtaam mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt · pʉ̂ʉa grà-tam gìt-jà-gaan · pí-jaa-rá-naa sɔ̀ɔp hǎa kɔ̂ɔ-tét-jing · rʉ̌ʉ sʉ̀k-sǎa rʉ̂ʉang dai · dai

Section 129 The House of Representatives and the Senate have the power to select members of either House [and] appoint [them] as standing committees and have the power to select persons who are members [of either House] or are not members [of any House and] appoint [them] as special committees or joint committees under Section 137 to carry out [certain] activities, [or] consider, examine, [or] find [certain] facts, or conduct study on certain matters.

1926, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “ตอนที่ ๗ ว่าด้วยพุทธเจดีย์ในนานาประเทศ”, in ตำนานพุทธเจดีย์สยาม, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, retrieved 2019-09-11:

เปนรูปสามัญมนุษย์บ้าง เปนวิสามัญมนุษย์มีหน้าตามือตีนมากมายแม้จนยักษ์แลเปนสิงห์สัตว์บ้าง

bpen rûup sǎa-man-yá má-nút bâng · bpen wí-sǎa-man-yá má-nút mii nâa-dtaa mʉʉ dtiin mâak-maai mɛ́ɛ-jon yák lɛɛ bpen sǐng-sàt bâng

some being figures of humans in general, some being strange humans with numerous faces, hands, [or] feet, [some] even [being] yakṣa and [some] being beasts.

(elegant) uncommon, unusual, extraordinary, irregular; peculiar, strange, bizarre; exceptional, special; specific, particular.


อ่วม

ùuam (romanization)
ความอ่วม (abstract-noun)

(colloquial) covered in bruises; badly bruised; black and blue.


ทั้งกลม

táng-glom (romanization)
ทังกลม (alternative)
ทงงกลํ (alternative)

From ทั้ง (táng, “with, together with, including; through; etc”) + กลม (glom, “all; complete; entire; whole; etc”).

com

1292, พ่อขุนรามคำแหง, “ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง”, in วีระประจักษ์, ก่องแก้ว, et al, editors, ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 9:

พ่อกูตาย ยังพี่กู กูพร่ำบำเรอแก่พี่กูดั่งบำเรอแก่พ่อกู พี่กูตาย จี่งได้เมืองแก่กูทั้งกลม

pɔ̂ɔ guu dtaai · yang pîi guu · guu prâm bam-rəə gɛ̀ɛ pîi guu dàng bam-rəə gɛ̀ɛ pɔ̂ɔ guu · pîi guu dtaai · jʉ̀ng dâai mʉʉang gɛ̀ɛ guu táng-glom

Die did my father; alive still was my elder brother. I kept making service unto my elder brother as if making service unto my father. [Once] my elder brother died, the entire city then devolved upon me.


โหลยโท่ย

th-adj

โหลยโท่ย • (lǒoi-tôoi) (abstract noun ความโหลยโท่ย)

lǒoi-tôoi (romanization)
ความโหลยโท่ย (abstract-noun)

Possibly from Teochew 睞／睐 (loi6) + 看 (toin2), from the idiom 無看無睞／无看无睐 (bho5 toin2 bho5 loi6, “absent-minded, careless; silly, clumsy, gawky; etc”).

zh-l

(colloquial, derogatory, offensive) very bad, poor, or low (in performance or quality).


ทุติ

head

ทุติ • (tút)


ปิติ

th-adj

ปิติ • (bpì-dtì) (abstract noun ความปิติ)

bpì-dtì (romanization)
ความปิติ (abstract-noun)

From Pali pīti. Cognates include Khmer បីតិ (pəyteʼ).


ขั้นต่ำ

ขั้นต่ำ • (kân-dtàm)


ดือ

(colloquial, slang, humorous) misspelling of ดี (dii)


ปากปลาร้า

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a type of fermented fish”); literally "pla ra-mouth(ed)".

com

(slang, derogatory, idiomatic) given to using profane language.


นอย

nɔɔi (romanization)
ความนอย (abstract-noun)
นอยด์ (alternative)

Believed to be from aphaeresis of English annoy or paranoid.

(slang) vexed, annoyed, disturbed, bothered; fidgety, uneasy, restless.


ตรึม

th-adj

ตรึม • (dtrʉm)


อนาถ

อนาถ • (à-nàat) (abstract noun ความอนาถ)

à-nàat (romanization)
ความอนาถ (abstract-noun)
อำนาถ (alternative)

/ʔa˨˩.naːt̚˨˩/

From Pali anātha (literally “without protector; without someone to depend on; without husband; etc”), from a- (“lacking; without; etc”) + nātha (“protector; lord; master; owner; husband; etc”); or from Sanskrit अनाथ (anātha, idem), from अ (a, idem) + नाथ (nātha, idem); equivalent to Thai อ (ɔɔ) + นาถ (nâat). Cognate with Khmer អាណិត (ʼaanət).

bor

(sometimes sarcastic) pitiful; pitiable; lamentable; miserable; sorrowful; tragic; pathetic.


อนาถา

th-adj

อนาถา • (à-naa-tǎa) (abstract noun ความอนาถา)

à-naa-tǎa (romanization)
ความอนาถา (abstract-noun)

/ʔa˨˩.naː˧.tʰaː˩˩˦/

From อ (ɔɔ, “lacking; without”) + นาถา (“protector; master; lord; husband; etc”).

com

(elegant) having no one to depend on, supportless, aidless, helpless; parentless, orphan; destitute, indigent, poverty-stricken, impoverished, needy.


สรรพ์

สรรพ สรรพ#Thai


ยางมะตูม

From ยาง (yaang, “rubber; resin; gum”) + มะตูม (má-dtuum, “bael”); literally "bael gum".

2023 April 28, Admin_micronware, “ทริคการทำไข่ต้มยางมะตูมและวิธีการเลือกไข่ให้สดใหม่อยู่ได้นาน”, in shop.micronware.co.th:

ต้มไข่อย่างไรให้เป็นยางมะตูม

dtôm kài yàang-rai hâi bpen yaang-má-dtuum

(literally) How to boil eggs so that they are bael gum?

2022 November 1, Meekao, “ไข่ยางมะตูมเยิ้มๆ วิธีต้มไข่ จับเวลากี่นาที จะได้ความสุกที่ต้องการ”, in food.trueid.net:

ไข่ยางมะตูม...ไข่ขาวจะค่อนข้างสุก แต่ไข่แดงจะไม่สุกมาก

kài yaang-má-dtuum ... kài kǎao jà kɔ̂n-kâang sùk-gà-· dtɛ̀ɛ kài-dɛɛng jà mâi sùk-gà-mâak

(literally) Bael-gum eggs... The egg white would be quite cooked. But the yolk would not be much cooked.


อวมงคล

From Pali avamaṅgala (“inauspicious; unlucky”), from ava (“not”) + maṅgala (“auspicious; lucky”); equivalent to Thai อว (wà) + มงคล (mong-kon).

bor

(elegant) inauspicious; unfortunate; unfavourable; unlucky; unholy.

งานอวมงคล

(elegant, figurative) funeral: of or pertaining to a funeral.


หื่น

hʉ̀ʉn (romanization)
ความหื่น (abstract-noun)

(archaic) high-spirited; merry; jolly; exuberant; animated.

(slang, vulgar) sexually excited; sexually lustful; horny; sexually turned on.


เลิศเลอ

th-adj

เลิศเลอ • (lə̂ət-ləə) (abstract noun ความเลิศเลอ)

lə̂ət-ləə (romanization)
ความเลิศเลอ (abstract-noun)

/lɤːt̚˥˩.lɤː˧/


เหน็บหนาว

เหน็บหนาว • (nèp nǎao) (abstract noun ความเหน็บหนาว)

nèp nǎao (romanization)
ความเหน็บหนาว (abstract-noun)


ตาต่ำ

ตาต่ำ • (dtaa-dtàm) (abstract noun ความตาต่ำ)

dtaa-dtàm (romanization)
ความตาต่ำ (abstract-noun)

From ตา (dtaa, “eye(s)”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

(idiomatic, vulgar, derogatory, very offensive) bad at judging or selecting; incapable of seeing, appraising, or appreciating the worth or value of someone or something.


บังควร

บังควร • (bang-kuuan) (abstract noun ความบังควร)

bang-kuuan (romanization)
ความบังควร (abstract-noun)

(formal, elegant) very or quite appropriate, proper, suitable, or right.


ลำลอง

ลำลอง • (lam-lɔɔng) (abstract noun ความลำลอง)

lam-lɔɔng (romanization)
ความลำลอง (abstract-noun)


อรรฆย์

อรรฆย์ • (àk)


ทุย

tui (romanization)
ความทุย (abstract-noun)

round or oval like a bael fruit; bael-shaped.

(botany, of a coconut fruit) having an oval shape, thin shell, and light weight, and containing no coconut water and meat.

(of a buffalo or similar animal) having a short, curled, or twisted horn or horns.

(slang, derogatory, offensive) stupid; idiot.


แบ๊ว

bɛ́o (romanization)
ความแบ๊ว (abstract-noun)

(slang) childishly cute; innocently cute.


แบ้ว

bɛ̂o (romanization)
ความแบ้ว (abstract-noun)

แบ๊ว แบ๊ว#Thai


เถรตรง

เถรตรง • (těen-dtrong) (abstract noun ความเถรตรง)

těen-dtrong (romanization)
ความเถรตรง (abstract-noun)

From เถร (těen, “senior priest; high priest”) + ตรง (dtrong, “straight; straightforward”); literally meaning "straight(forward like a) high priest".

com

(idiomatic, sarcastic) candid, blunt, too straightforward, too honest; unrigid, unyielding, inflexible, stiff.

(idiomatic) upright and incorruptible; being of integrity.


อยุติธรรม

th-adj

อยุติธรรม • (à-yút-dtì-tam) (abstract noun ความอยุติธรรม)

à-yút-dtì-tam (romanization)
ความอยุติธรรม (abstract-noun)


ลม ๆ แล้ง ๆ

From ลม (lom, “wind”) + ๆ (repetition marker) + แล้ง (lɛ́ɛng, “drought”) + ๆ (repetition marker); literally "wind, wind, drought, drought".

com

ฝันลม ๆ แล้ง ๆ

หวังลม ๆ แล้ง ๆ

(idiomatic, of a dream, hope, expectation, scheme, etc) not likely to come true, not likely to happen; fantastic, irrational, groundless; futile, useless.

hope; expectation; scheme; etc; hope; expectation; scheme; etc


เลื่อนลอย

th-adj

เลื่อนลอย • (lʉ̂ʉan-lɔɔi) (abstract noun ความเลื่อนลอย)

lʉ̂ʉan-lɔɔi (romanization)
ความเลื่อนลอย (abstract-noun)

From เลื่อน (lʉ̂ʉan, “to slide”) + ลอย (lɔɔi, “to float”).

com

ความฝันเลื่อนลอย

คำพูดเลื่อนลอย

groundless, irrational; foolish, fantastic.

สติเลื่อนลอย

คะแนนเสียงเลื่อนลอย

not attached to any organisation, place, etc.

การทำไร่เลื่อนลอย


สมส่วน

th-adj

สมส่วน • (sǒm-sùuan) (abstract noun ความสมส่วน)

sǒm-sùuan (romanization)
ความสมส่วน (abstract-noun)


สมัครใจ

สมัครใจ • (sà-màk-jai) (abstract noun ความสมัครใจ)

sà-màk-jai (romanization)
ความสมัครใจ (abstract-noun)


บอ

bɔɔ (romanization)
ความบอ (abstract-noun)


สำส่อน

สำส่อน • (sǎm-sɔ̀n) (abstract noun ความสำส่อน)

sǎm-sɔ̀n (romanization)
ความสำส่อน (abstract-noun)

com

สำ (sǎm) + ส่อน (sɔ̀ɔn)


หดหู่

th-adj

หดหู่ • (hòt-hùu) (abstract noun ความหดหู่)

hòt-hùu (romanization)
ความหดหู่ (abstract-noun)


ฟอน

fɔɔn (romanization)
ความฟอน (abstract-noun)


ฟอด

fɔ̂ɔt (romanization)
ความฟอด (abstract-noun)


เซฟ

séep (romanization)
ความเซฟ (abstract-noun)
เซ้ฟ (alternative)


ไตร

From Old Khmer trai (“formidable; fearsome”).

(elegant, archaic, poetic, literary) great, grand; majestic, august, stately; formidable, fearsome, awesome; smart, bright, excellent.


สยิว

สยิว • (sà-yǐu) (abstract noun ความสยิว)

sà-yǐu (romanization)
ความสยิว (abstract-noun)

2019 August 16, “นักมวยดังจัดปาร์ตี้วันเกิดสุดสยิว จ้างซูชิสาวเปลือยพร้อมเด็กเสิร์ฟวาบหวิว”, in กะปุก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2020-02-02:

nák-muai dang jàt bpaa-dtîi wan-gə̀ət sùt sà-yǐu · jâang suu-chí sǎao bplʉai prɔ́ɔm dèk-sə̀əp wâap-wǐu

Celebrated boxer hosts terribly erotic birthday party, hiring naked sushi girls with waitresses [in] skin-showing [outfits]

(slang) sexually thrilling or thrilled; sexually arousing or aroused; sexually exciting or excited; sexy; erotic.


สยอง

สยอง • (sà-yɔ̌ɔng) (abstract noun ความสยอง)

sà-yɔ̌ɔng (romanization)
ความสยอง (abstract-noun)

/sa˨˩.jɔːŋ˩˩˦/

(of hair, as a result of fright) bristling; rising; standing.

frightening, terrifying, scary; frightened, terrified, scared.


เฮงซวย

เฮงซวย • (heng-suai) (abstract noun ความเฮงซวย)

heng-suai (romanization)
ความเฮงซวย (abstract-noun)

From Teochew 興衰 /兴衰 (hêng¹ suê¹, literally “rise and fall”). Compare Khmer ហេងស៊យ (héngsôy), Vietnamese hên xui.

bor

2020 January 26, “อนุสรณ์ชี้แฮชแท็ก 'รัฐบาลเฮงซวย' ขึ้นอันดับ ๑ สะท้อนวิกฤติภาวะผู้นำ”, in คมชัดลึก, Bangkok: คมชัดลึก, retrieved 2020-02-05:

à-nú-sɔ̌ɔn chíi hɛ́ch-tɛ̀k · ‘rát-tà-baan heng-suai’ · kʉ̂n an-dàp · nʉ̀ng · sà-tɔ́ɔn wí-grìt paa-wá-pûu-nam

Anusorn points out, the hashtag 'Shitty Government' rising to number one reflects leadership crisis

(slang, vulgar, derogatory, offensive, oxymoron) bad, poor, or low (in behaviour, performance, quality, condition, etc.)


กฤษฎา

(elegant, archaic, poetic) done; made; performed; finished; accomplished.


จิระ

th-adj

จิระ • (jì-rá-)

jì-rá- (romanization)
จิร (alternative)
เจียร (alternative)
จีระ (alternative)
จีร (alternative)

From Pali cira (“long”), from Sanskrit चिर (cira, “idem”); possibly via Old Khmer cira, cīra, cer, cyar, cyara (“idem”). Cognate with Modern Khmer ចេរ (cee), ចីរ (cəy).

(elegant) long: extended in time or space.


พิริยะ

พิริยะ • (pí-rí-yá)

วิริยะ วิริยะ#Thai


อุดม

ù-dom (romanization)
ความอุดม (abstract-noun)
อุตม (alternative)
อุตตม (alternative)

From Pali uttama (“best; excellent; etc”), from Sanskrit उत्तम (uttama, “idem”). Cognate with Old Khmer *uttama, utaṃma, otaṃma, etc; Angkorian Old Khmer uttama; Modern Khmer ឧត្តម (ʼutdɑm); Burmese ဥတ္တမ (utta.ma.).

(elegant) supreme, superior; top, best; perfect, excellent; complete, absolute.


อารี

อารี • (aa-rii) (abstract noun ความอารี)

aa-rii (romanization)
ความอารี (abstract-noun)

Compare Khmer អរ (ʼɑɑ, “happy; pleased; joyful”).

cog

tolerant; generous; liberal; magnanimous


ใจดำ

th-adj

ใจดำ • (jai-dam) (abstract noun ความใจดำ)

jai-dam (romanization)
ความใจดำ (abstract-noun)

From ใจ (jai, “heart”) + ดำ (dam, “black”).

(idiomatic) merciless, heartless, pitiless; inconsiderate, unfeeling, unsympathetic; ungenerous, selfish.


เสร่อ

เสร่อ • (sà-rə̀ə) (abstract noun ความเสร่อ)

sà-rə̀ə (romanization)
ความเสร่อ (abstract-noun)

/sa˨˩.rɤː˨˩/

สะเหล่อ สะเหล่อ#Thai


งก

ngók (romanization)
ความงก (abstract-noun)

(sometimes offensive) stingy; miserly; penurious; niggardly.

(of the body, limbs, etc) shaking, trembling, or tremulous (because of fear, cold, sickness, senility, etc).


บัดซบ

บัดซบ • (bàt-sóp) (abstract noun ความบัดซบ)

bàt-sóp (romanization)
ความบัดซบ (abstract-noun)

(vulgar, derogatory, very offensive) bad, poor, ill, low; disagreeable, despicable, contemptible, disgusting.


วู่วาม

วู่วาม • (wûu-waam) (abstract noun ความวู่วาม)

wûu-waam (romanization)
ความวู่วาม (abstract-noun)


ยง

yong (romanization)
ความยง (abstract-noun)


กระพัน

กระพัน • (grà-pan)

Semi-learned borrowing from Malay kebal.


คงกระพัน

คงกระพัน • (kong-grà-pan) (abstract noun ความคงกระพัน)

kong-grà-pan (romanization)
ความคงกระพัน (abstract-noun)


คงทน

คงทน • (kong-ton) (abstract noun ความคงทน)

kong-ton (romanization)
ความคงทน (abstract-noun)


ใกล้เคียง

ใกล้เคียง • (glâi-kiiang) (abstract noun ความใกล้เคียง)

glâi-kiiang (romanization)
ความใกล้เคียง (abstract-noun)

From ใกล้ (glâi, “near; close; etc”) + เคียง (kiiang, “side by side; abreast; etc”).

com

near; close; adjacent; proximate; approximate.


ราพณาสูร

From ราพณ (“Rāvaṇa”, a character in the Hindu epic Rāmāyaṇa) + อสูร (à-sǔun, “asura”, a class of malevolent beings); literally "the asura Rāvaṇa" or "Rāvaṇa the asura"; after Rāvaṇa, the king of the asura in the mentioned epic.

(slang) completely lost; completely ruined; completely destroyed; absolutely no more; no longer in existence.


งอมพระราม

From งอม (ngɔɔm, “poor; miserable; pitiful; uncomfortable; uneasy; etc”) + พระ (prá, a title for a god, high priest, or royal person, literally “divine; holy; blessed; etc”) + ราม (raam, “Rāma”, a character in the Hindu epic Rāmāyaṇa).

(idiomatic) in dire straits; experiencing great hardship; undergoing severe suffering.


โสมม

th-adj

โสมม • (sǒo-mom) (abstract noun ความโสมม)

sǒo-mom (romanization)
ความโสมม (abstract-noun)


สิ้นไร้ไม้ตอก

สิ้นไร้ไม้ตอก • (sîn-rái-máai-dtɔ̀ɔk) (abstract noun ความสิ้นไร้ไม้ตอก)

sîn-rái-máai-dtɔ̀ɔk (romanization)
ความสิ้นไร้ไม้ตอก (abstract-noun)

From สิ้นไร้ (“to have no more; to run out (of); to be without”) + ไม้ (máai, a term used as a title for a stick, piece of wood, etc) + ตอก (dtɔ̀ɔk, “strip of bamboo, traditionally used for binding things”).

com

(idiomatic) very impoverished; experiencing serious financial hardship; penniless; penurious; extremely poor; needy.


สามหาว

th-adj

สามหาว • (sǎam-hǎao)

Uncertain. Possibly from Old Khmer sāhāva (“reckless, wild, violent; cruel, mean, brutal”). Also believed to be from สาม (sǎam, “three”) + หาว (hǎao, “breath”, air exhaled; instance of exhalation), literally “three breaths”, possibly referring to the behaviour of Hanuman, a monkey in the epic Rammakian who breathes moons and stars.

com

rude; insolent; impertinent; uncivil; aggressive.


อมต

อมตะ อมตะ#Thai


พีเรียด

th-adj

พีเรียด • (pii-rìiat) (abstract noun ความพีเรียด)

pii-rìiat (romanization)
ความพีเรียด (abstract-noun)

ละครพีเรียด

นิยายพีเรียด

(colloquial) period: belonging to, pertaining to, or representing a certain period of history.


รหัสย์

รหัสย์ • (rá-hàt)

From Sanskrit रहस्य (rahasya, “secret; private”). Doublet of รหัส (rá-hàt).


บะช่อ

th-adj

บะช่อ • (bà-chɔ̂ɔ)

/ba˨˩.t͡ɕʰɔː˥˩/

From Teochew 肉脞 (bhah⁴ co³, “minced meat”).

หมูบะช่อ

เนื้อบะช่อ


โลกสวย

โลกสวย • (lôok-sǔai) (abstract noun ความโลกสวย)

lôok-sǔai (romanization)
ความโลกสวย (abstract-noun)

From โลก (lôok, “world”) + สวย (sǔai, “beautiful”).

com

2020 May 9, “เปิดใจครูรุ่นพี่โพสต์เห็นใจครูรุ่นน้องขืนใจศิษย์”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2020-05-09:

เปิดใจครูรุ่นพี่โพสต์เห็นใจครูรุ่นน้องขืนใจศิษย์ ไม่สนคนมองโลกสวย

bpə̀ət-jai kruu rûn-pîi póos hěn-jai kruu rûn-nɔ́ɔng kʉ̌ʉn-jai sìt · mâi sǒn kon mɔɔng lôok-sǔai

Open the mind of a senior teacher who made a post showing pity for junior teachers [that] raped [their own] students, [saying she] never cares [if] people consider [her] to be overoptimistic.

(slang, derogatory, sarcastic) positive or optimistic, especially in a fanciful or unreasonable manner.


ลวก ๆ

From ลวก (lûuak, “to parboil”) + ๆ (repetition marker).

(idiomatic) sketchy; rough; slipshod; lacking refinement; lacking neatness.


ร้อยแปด

th-adj

ร้อยแปด • (rɔ́ɔi-bpɛ̀ɛt)

/rɔːj˦˥.pɛːt̚˨˩/

ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”) + แปด (bpɛ̀ɛt, “eight”), literally “one hundred and eight”.

com

miscellaneous; various; plentiful; a variety of ; all sorts/kinds of.


ร้อยแปดพันเก้า

th-adj

ร้อยแปดพันเก้า • (rɔ́ɔi-bpɛ̀ɛt-pan-gâao)

ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”) + แปด (bpɛ̀ɛt, “eight”) + พัน (pan, “thousand”) + เก้า (gâao, “nine”), literally “one hundred and eight, one thousand and nine”.

com

ร้อยแปด

rɔ́ɔi-bpɛ̀ɛt


ปากดี

th-adj

ปากดี • (bpàak-dii) (abstract noun ความปากดี)

bpàak-dii (romanization)
ความปากดี (abstract-noun)

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ดี (dii, “good”).


ปากเก่ง

ปากเก่ง • (bpàak-gèng) (abstract noun ความปากเก่ง)

bpàak-gèng (romanization)
ความปากเก่ง (abstract-noun)

From ปาก (bpàak, “mouth”) + เก่ง (gèng, “excellent; smart”).

com

(sarcastic) silver-tongued, eloquent; boastful.


ปากหอยปากปู

From ปาก (bpàak, “mouth”) + หอย (hɔ̌i, “shell”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + ปู (bpuu, “crab”); literally "shell mouth, crab mouth"; originally referring words or speeches of a person of low status, to which people usually give no care or attention.

(idiomatic, dated, of speech) cared, attended to, or listened to by no one; receiving no attention.

(idiomatic) given to gossip, especially in trivial matters: gossipy, blabby, whispering, etc.


ครึ้ม

th-adj

ครึ้ม • (krʉ́m) (abstract noun ความครึ้ม)

krʉ́m (romanization)
ความครึ้ม (abstract-noun)


เอื้อสังคม

เอื้อสังคม • (ʉ̂ʉa-sǎng-kom)

/ʔɯa̯˥˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/

From เอื้อ (ʉ̂ʉa, “charitable”) + สังคม (sǎng-kom, “society”), Calque of English prosocial.

com

พฤติกรรมเอื้อสังคม


ธรรมะธัมโม

From Sanskrit धर्म (dharma, “dharma”) + Pali dhammo (declension of dhamma, "dharma").


ธรรมะธรรมโม

ธรรมะธัมโม ธรรมะธัมโม#Thai

misspelling of ธรรมะธัมโม (tam-má-tam-moo)


ซึมเศร้า

th-adj

ซึมเศร้า • (sʉm-sâo) (abstract noun ความซึมเศร้า)

sʉm-sâo (romanization)
ความซึมเศร้า (abstract-noun)

From ซึม (sʉm, “gloomy, unhappy”) + เศร้า (sâo, “sad, sorrowful”).


มหัคฆ

head

มหัคฆ • (má-hàk-ká-)

má-hàk-ká- (romanization)
มหัคฆ์ (alternative)

From Pali mahaggha, from Sanskrit महार्घ (mahārgha). Compare Malay mahal, also a descendant of the same Sanskrit root.


ทุ

From Pali du-, from Sanskrit दुस्- (dus-).


ศานต์

From Sanskrit शान्त (śānta). Compare Pali santa.


เก๊

gée (romanization)
ความเก๊ (abstract-noun)

From Teochew 假 (gê2). Cognate with Lao ເກ້ (kē).


ปังปุริเย่

th-adj

ปังปุริเย่ • (bpang-bpù-rí-yêe) (abstract noun ความปังปุริเย่)

bpang-bpù-rí-yêe (romanization)
ความปังปุริเย่ (abstract-noun)

The first syllable being from ปัง (bpang, “bang: a sound of explosion”), a slang for "great"; first attested in 2020.

2020 August 19, Jiratchaya Chaichumkhun, “ปังปุริเย่ เด็กไทยต้านเผด็จการ เปิดคู่มือทำความเข้าใจการแสดงออกของนักเรียน”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2020-08-20:

bpang-bpù-rí-yêe · dèk tai dtâan pà-dèt-gaan · bpə̀ət kûu-mʉʉ tam-kwaam-kâo-jai gaan-sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng nák-riian

Pangpuriye! Thai kids [are] standing against the dictators. [Let's] open the manuals to understand the expressions of the students!

2020 August 17, “ปังปุริเย่มากแม่ อั้ม พัชราภา โชว์หน้าสด สวยไม่สร่าง ยอดไลก์พุ่ง”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-08-20:

bpang-bpù-rí-yêe mâak mɛ̂ɛ · âm · pát-chá-raa-paa · choo nâa sòt · sǔai mâi sàang

So pangpuriye, mommy! Aum Patchrapa reveals [her] bare face – [what] a timeless beauty!

2020 August 10, alicejung, “แต่งตัวสุดปังปุริเย่กับ jennierubyjane”, in sistacafe.com, Bangkok: โดนัทส์ แบงค็อก, retrieved 2020-08-20:

แต่งตัวสุดปังปุริเย่กับ...

dtɛ̀ng-dtuua sùt bpang-bpù-rí-yêe gàp ...

(slang, humorous) exceptionally good, awesome, amazing, or outstanding.


ยุติ

ยุติ • (yút-dtì)

yút-dtì (romanization)
ยุตติ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali yutti (“reason; reasonability”); ultimately from Sanskrit युक्ति (yukti, “idem”), from which Thai ยุกติ is derived. Cognate with Khmer យុត្តិ (yutteʼ); Lao ຍຸຕິ (nyu ti).


บรรพ

บรรพ • (bàp)

From Pali pubba (“previous”), from Sanskrit पूर्व (pūrva, “early; earlier; eastern; etc”). Doublet of บุพ (bùp), บุพพ, บุพพะ, ปุพพ, and ปุพพะ.

doublet

(elegant) first, early, primary; original, primal, primeval, primitive; former, earlier, prior; foregoing, preceding.


จ๋อย

jɔ̌i (romanization)
ความจ๋อย (abstract-noun)


จนกรอบ

th-adj

จนกรอบ • (jon-grɔ̀ɔp) (abstract noun ความจนกรอบ)

jon-grɔ̀ɔp (romanization)
ความจนกรอบ (abstract-noun)


ติสท์

ติสท์ • (dtít) (abstract noun ความติสท์)

dtít (romanization)
ความติสท์ (abstract-noun)

(colloquial) having an artistic personality or emotions that are difficult to understand.


เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ • (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ) (abstract noun ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่)

ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ (romanization)
ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ (abstract-noun)

/ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥.pʰɯa̯˨˩.pʰɛː˨˩/

From เอื้อเฟื้อ (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa) + เผื่อแผ่ (pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ).


อินเทรนด์

th-adj

อินเทรนด์ • (in-tren) (abstract noun ความอินเทรนด์)

in-tren (romanization)
ความอินเทรนด์ (abstract-noun)


นอยด์

นอยด์ • (nɔɔi) (abstract noun ความนอยด์)

nɔɔi (romanization)
ความนอยด์ (abstract-noun)

นอย นอย#Thai


ตั้งโต๊ะ

ตั้งโต๊ะ • (dtâng-dtó)

From ตั้ง (dtâng, “to set up”) + โต๊ะ (dtó, “table”).

com

set on table; intended to be placed on a table; tabletop.


เท่ากัน

th-adj

เท่ากัน • (tâo-gan) (abstract noun ความเท่ากัน)

tâo-gan (romanization)
ความเท่ากัน (abstract-noun)


ลับแล

ลับแล • (láp-lɛɛ)

From ลับ (láp, “to hide”) + แล (lɛɛ, “sight”).

com

สาวิตรี สุขศรี (2020 November 7) “ศาลทหารเป็นอีกหนึ่งหน่วยงานที่ควรถูกยกเลิก”, in sawatree (in Thai), Bangkok, retrieved 2020-11-08
ศาลทหารจึงเป็นพื้นที่และกระบวนการลับแลที่พลเรือนแทบตรวจสอบความโปร่งใสไม่ได้
sǎan-tá-hǎan jʉng bpen pʉ́ʉn-tîi lɛ́ grà-buuan-gaan láp-lɛɛ tîi pon-lá-rʉʉan tɛ̂ɛp dtrùuat-sɔ̀ɔp kwaam-bpròong-sǎi mâi dâai
The military courts are thus a twilight area and process, of which the transparency can barely be checked by civilians.

(slang, influenced by the above-said legend) inaccessible; secret; undisclosed; obscure; gloom.


เศรษฐ

th-adj

เศรษฐ • (sèet-tà-)

Borrowed from Pali seṭṭha. Cognate with Khmer សេដ្ឋ (seetthaʼ).


เสถียร

เสถียร • (sà-tǐian) (abstract noun ความเสถียร)

sà-tǐian (romanization)
ความเสถียร (abstract-noun)


มีครรภ์

มีครรภ์ • (mii-kan) (abstract noun ความมีครรภ์)

mii-kan (romanization)
ความมีครรภ์ (abstract-noun)


เลิศ

lə̂ət (romanization)
ความเลิศ (abstract-noun)

Uncertain. Possibly from Middle Khmer លើហ (lœha, “above, aloft, on, over, overhead, top, upper; realm above, sublime; etc”) which also derived to another word เลอ (ləə).


แมส

mɛ́ɛt (romanization)
ความแมส (abstract-noun)


ต่าง ๆ

/taːŋ˨˩.taːŋ˨˩/


หนึบ

nʉ̀p (romanization)
ความหนึบ (abstract-noun)


เฉิ่ม

th-adj

เฉิ่ม • (chə̀m) (abstract noun ความเฉิ่ม)

chə̀m (romanization)
ความเฉิ่ม (abstract-noun)


เบิ้ม

เบิ้ม • (bə̂m) (abstract noun ความเบิ้ม)

bə̂m (romanization)
ความเบิ้ม (abstract-noun)


เบ้อเริ่ม

เบ้อเริ่ม • (bə̂ə-rə̂m) (abstract noun ความเบ้อเริ่ม)

bə̂ə-rə̂m (romanization)
ความเบ้อเริ่ม (abstract-noun)

/bɤː˥˩.rɤm˥˩/

From เบ้อเร่อ (bə̂ə-rə̂ə).


เบ้อเริ่มเทิ่ม

เบ้อเริ่มเทิ่ม • (bə̂ə-rə̂m-tə̂m) (abstract noun ความเบ้อเริ่มเทิ่ม)

bə̂ə-rə̂m-tə̂m (romanization)
ความเบ้อเริ่มเทิ่ม (abstract-noun)

/bɤː˥˩.rɤm˥˩.tʰɤm˥˩/


เบ้อเร่อ

เบ้อเร่อ • (bə̂ə-rə̂ə) (abstract noun ความเบ้อเร่อ)

bə̂ə-rə̂ə (romanization)
ความเบ้อเร่อ (abstract-noun)

/bɤː˥˩.rɤː˥˩/

Semi-learned borrowing from Hindi बड़ा (baṛā).


เบ้อเร่อเท่อ

th-adj

เบ้อเร่อเท่อ • (bə̂ə-rə̂ə-tə̂ə) (abstract noun ความเบ้อเร่อเท่อ)

bə̂ə-rə̂ə-tə̂ə (romanization)
ความเบ้อเร่อเท่อ (abstract-noun)

/bɤː˥˩.rɤː˥˩.tʰɤː˥˩/


รู้คุณ

รู้คุณ • (rúu-kun-ná) (abstract noun ความรู้คุณ)

rúu-kun-ná (romanization)
ความรู้คุณ (abstract-noun)


แน่นหนา

แน่นหนา • (nɛ̂n-nǎa) (abstract noun ความแน่นหนา)

nɛ̂n-nǎa (romanization)
ความแน่นหนา (abstract-noun)

/nɛn˥˩.naː˩˩˦/

From แน่น (nɛ̂n, “thick; tight”) + หนา (nǎa, “dense; thick”).

com

(of a lock, fastening, binding, etc) strong; secure; fixed; fast; firm.

fastening; binding; etc; fastening; binding; etc


โกลาหล

th-adj

โกลาหล • (goo-laa-hǒn) (abstract noun ความโกลาหล)

goo-laa-hǒn (romanization)
ความโกลาหล (abstract-noun)


นาสิก

Borrowed from Sanskrit नासिका (nāsikā). From Sanskrit नासा (nāsā), which makes the word an ultimately distant cognate with English nose


มังคล

มงคล มงคล#Thai


โสภิต

โสภิต • (sǒo-pít)

/soː˩˩˦.pʰit̚˦˥/

From Pali sobhita (“splendid; beautiful; etc”), from Sanskrit शोभित (śobhita, “idem”), from which Thai โศภิต (sǒo-pít) is derived.

bor

(elegant, poetic) splendid; beautiful; excellent.


เยิน

yəən (romanization)
ความเยิน (abstract-noun)

(of an object, especially due to having been used for a long time) losing one's normal or good shape, form, or condition; worn out; shabby.

(of an object, especially due to having been repeatedly hit) mushroomed; flattened; expanded.

(slang, of a person, emotion, life, etc, especially due to repeated violence) utterly damaged; completely ruined; harshly violated; battered.

emotion; life; etc; especially due to repeated violence; emotion; life; etc; especially due to repeated violence


ล้าหลัง

th-adj

ล้าหลัง • (láa-lǎng) (abstract noun ความล้าหลัง)

láa-lǎng (romanization)
ความล้าหลัง (abstract-noun)

/laː˦˥.laŋ˩˩˦/

From ล้า (láa, “late; tardy; etc”) + หลัง (lǎng, “back; rear; behind; etc”).

com

(now rare, chiefly of physical movement, as walking, pedestrian step, etc) behind; unable to keep up (with).

pedestrian step; etc; pedestrian step; etc

(chiefly of view, idea, or belief) outdated; outmoded; obsolete.


เฟค

เฟก เฟก#Thai


จงรัก

th-adj

จงรัก • (jong-rák) (abstract noun ความจงรัก)

jong-rák (romanization)
ความจงรัก (abstract-noun)


ซื่อตรง

ซื่อตรง • (sʉ̂ʉ-dtrong) (abstract noun ความซื่อตรง)

sʉ̂ʉ-dtrong (romanization)
ความซื่อตรง (abstract-noun)


กู่ไม่กลับ

กู่ไม่กลับ • (gùu-mâi-glàp) (abstract noun ความกู่ไม่กลับ)

gùu-mâi-glàp (romanization)
ความกู่ไม่กลับ (abstract-noun)

From กู่ (gùu, “to call aloud; to cry aloud; to yield; to holler; etc”) + ไม่ (mâi, “not”) + กลับ (glàp, “back; to return”); literally “[can]not be called back”.

com

(idiomatic, of conduct, behaviour, condition, situation, or the like) far gone; extreme; unable to be stopped or held back; beyond reason or convention; beyond remedy or recovery.

behaviour; condition; situation; or the like; behaviour; condition; situation; or the like


อุ่นหนาฝาคั่ง

th-adj

อุ่นหนาฝาคั่ง • (ùn-nǎa-fǎa-kâng) (abstract noun ความอุ่นหนาฝาคั่ง)

ùn-nǎa-fǎa-kâng (romanization)
ความอุ่นหนาฝาคั่ง (abstract-noun)

/ʔun˨˩.naː˩˩˦.faː˩˩˦.kʰaŋ˥˩/

From อุ่น (ùn, “warm”) + หนา (nǎa, “dense”) + ฝา (fǎa, “wall”) + คั่ง (kâng, “tight”).

com

(idiomatic, obsolete, usually of financial or business status) firmly established: secure, sound, sure, steady, etc.


ร้าวฉาน

th-adj

ร้าวฉาน • (ráao-chǎan) (abstract noun ความร้าวฉาน)

ráao-chǎan (romanization)
ความร้าวฉาน (abstract-noun)

/raːw˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/

From ร้าว (ráao, “to crack; to fracture; etc”) + ฉาน (chǎan, “to diffuse; to dissipate; etc”).

com

(idiomatic, of good relations) ruptured; breached; broken.


ร้าวราน

th-adj

ร้าวราน • (ráao-raan) (abstract noun ความร้าวราน)

ráao-raan (romanization)
ความร้าวราน (abstract-noun)

From ร้าว (ráao, “to crack; to fracture; etc”) + ราน (raan, “to cut (off); to lop (off); to prune; etc”).

com

(idiomatic, of unity, harmony, friendship, etc) ruptured; breached; broken.

harmony; friendship; etc; harmony; friendship; etc


บ่มิไก๊

th-adj

บ่มิไก๊ • (bɔ̀ɔ-mí-gái) (abstract noun ความบ่มิไก๊)

bɔ̀ɔ-mí-gái (romanization)
ความบ่มิไก๊ (abstract-noun)

From Teochew 無乜個 /无乜个 (bho⁵ mih⁴ gai⁵, “nothing”).


วิบาก

th-adj

วิบาก • (wí-bàak) (abstract noun ความวิบาก)

wí-bàak (romanization)
ความวิบาก (abstract-noun)
พิบาก (alternative)

From Pali vipāka (“fruit, issue; result, outcome; etc”), from Sanskrit विपाक (vipāka, “idem”); perhaps via Old Khmer vipāka (“result, effect; difficulty, hardship; difficult, hard; etc”). Cognate with Modern Khmer វិបាក (vibaak).

bor

(elegant, poetic, literary) difficult, hard, uncomfortable; tormenting, torturous; suffering, in pain.


โง่เง่าเต่าตุ่น

th-adj

โง่เง่าเต่าตุ่น • (ngôo-ngâo-dtào-dtùn) (abstract noun ความโง่เง่าเต่าตุ่น)

ngôo-ngâo-dtào-dtùn (romanization)
ความโง่เง่าเต่าตุ่น (abstract-noun)

From โง่ (ngôo, “stupid; idiot”) + เง่า (ngâo, “stupid; idiot”) + เต่า (dtào, “turtle; stupid, idiot; tardy, sluggish”) + ตุ่น (dtùn, “mole (animal)”).

com

(idiomatic, derogatory, offensive) completely stupid, idiot, or unintelligent.


เหลือเฟือ

th-adj

เหลือเฟือ • (lʉ̌ʉa-fʉʉa) (abstract noun ความเหลือเฟือ)

lʉ̌ʉa-fʉʉa (romanization)
ความเหลือเฟือ (abstract-noun)

/lɯa̯˩˩˦.fɯa̯˧/

From เหลือ (lʉ̌ʉa, “to remain; to be left”) + เฟือ (fʉʉa, “much”).

com

(colloquial) available beyond need; more than sufficient.


เหลือเกิน

th-adj

เหลือเกิน • (lʉ̌ʉa-gəən) (abstract noun ความเหลือเกิน)

lʉ̌ʉa-gəən (romanization)
ความเหลือเกิน (abstract-noun)

/lɯa̯˩˩˦.kɤːn˧/

From เหลือ (lʉ̌ʉa, “to exceed, to go beyond; to be in excess, to be available beyond need”) + เกิน (gəən, “idem”).

com

(idiomatic, of behaviour, conduct, etc) going beyond acceptable limit or degree: too much, undue, intolerable, etc


เหลือขอ

th-adj

เหลือขอ • (lʉ̌ʉa-kɔ̌ɔ) (abstract noun ความเหลือขอ)

lʉ̌ʉa-kɔ̌ɔ (romanization)
ความเหลือขอ (abstract-noun)

/lɯa̯˩˩˦.kʰɔː˩˩˦/

From เหลือ (lʉ̌ʉa, “to go beyond; to exceed”) + ขอ (kɔ̌ɔ, “hook”); referring to the situation in which an elephant can no longer be handled with a bullhook.


ล้นพ้น

th-adj

ล้นพ้น • (lón-pón)

From ล้น (lón, “to overspill”) + พ้น (pón, “to go beyond”).

com

เป็น เป็น#Thai

(figurative, elegant, chiefly literary or poetic) (เป็น~) utter, complete; extreme, exceeding; inestimable, immeasurable.


ผิดปกติ

th-adj

ผิดปกติ (abstract noun ความผิดปกติ)

From ผิด (pìt, “different (from); wrong”) + ปกติ (bpà-gà-dtì, “normal; usual”).


พันธุ์ผสม

th-adj

พันธุ์ผสม • (pan-pà-sǒm)

From พันธุ์ (pan, “breed”) + ผสม (pà-sǒm, “to mix”).


แม่นยำ

th-adj

แม่นยำ • (mɛ̂n-yam) (abstract noun ความแม่นยำ)

mɛ̂n-yam (romanization)
ความแม่นยำ (abstract-noun)


มีอันจะกิน

มีอันจะกิน • (mii-an-jà-gin) (abstract noun ความมีอันจะกิน)

mii-an-jà-gin (romanization)
ความมีอันจะกิน (abstract-noun)

From มี (mii, “to have”) + อัน (an, “that”) + จะ (jà, “to”) + กิน (gin, “eat”).

com

(idiomatic) comfortably off; well-to-do.


วาบหวาม

th-adj

วาบหวาม • (wâap-wǎam) (abstract noun ความวาบหวาม)

wâap-wǎam (romanization)
ความวาบหวาม (abstract-noun)


ขำขัน

ขำขัน • (kǎm-kǎn) (abstract noun ความขำขัน)

kǎm-kǎn (romanization)
ความขำขัน (abstract-noun)


ชวนหัว

ชวนหัว • (chuuan-hǔua) (abstract noun ความชวนหัว)

chuuan-hǔua (romanization)
ความชวนหัว (abstract-noun)


ประเดิม

ประเดิม • (bprà-dəəm)

ทุนประเดิม

seed capital
(literally) initial capital; startup capital


ติดเตียง

From ติด (dtìt, “to be confined (to); to be attached (to); to get stuck (in)”) + เตียง (dtiiang, “bed”).


ด่านหน้า

th-adj

ด่านหน้า • (dàan-nâa)

From ด่าน (dàan, “pass”) + หน้า (nâa, “front”); literally, "front pass".

com

2021 June 29, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “แพทย์ด่านหน้าเปิดแคมเปญจี้รัฐบาลจัดหาวัคซีนไฟเซอร์-โมเดอร์นา”, in วอยซ์ออนไลน์, กรุงเทพฯ: วอยซ์ทีวี, retrieved 2021-08-16:

pɛ̂ɛt dàan-nâa bpə̀ət kɛm-bpeen jîi rát-tà-baan jàt-hǎa wák-siin

Frontline physicians launch a campaign to press the Government into procuring vaccines

2021 August 9, ศูนย์ข้อมูลอาเซียน กรมประชาสัมพันธ์, “กัมพูชาเริ่มฉีดบูสเตอร์เข็ม 3 สำหรับเจ้าหน้าที่ด่านหน้าบริเวณชายแดน”, in ข่าวเด่นอาเซียน, กรุงเทพฯ: กรมประชาสัมพันธ์, retrieved 2021-08-16:

gam-puu-chaa rə̂əm chìit bûus-dtə̂ə kěm · sǎam · sǎm-ràp jâao-nâa-tîi dàan-nâa

Cambodia starts injecting booster third doses to frontline authorities

(idiomatic, neologism, colloquial) frontline: of or relating to the forefront in any action, activity, or field. [first attested in 2021]