ฉาย

/t͡ɕʰaːj˩˩˦/

(transitive, as of light, ray, etc) to emit; to let out; to send forth.

(figurative, usually of an emotion, feeling, or the like) to show; to exhibit; to allow to be seen.

feeling; or the like; feeling; or the like


ส้นตีน

From ส้น (sôn, “back part (of a foot)”) + ตีน (dtiin, “foot”). Compare Lao ສົ້ນຕີນ (son tīn).


ส้นตีน

(slang, vulgar) used to express disgust, disappointment, frustration, contempt, or the like.


เร่

rêe (romanization)
การเร่ (abstract-noun)

Compare Lao ເຮ່ (hē) (as in ຮ່ວນເຮ່ (hūan hē), ເຮ່ຮ່ອນ (hē hǭn)).


เห

hěe (romanization)
การเห (abstract-noun)

Compare Lao ເຫ (hē) (as in ຫັນເຫ (han hē)), Phake ꩭေ (he).


จูงใจ

th-verb

จูงใจ • (juung-jai) (abstract noun การจูงใจ)

juung-jai (romanization)
การจูงใจ (abstract-noun)

/t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕaj˧/


แรงจูงใจ

/rɛːŋ˧.t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕaj˧/


หักเห

หักเห • (hàk-hěe) (abstract noun การหักเห)

hàk-hěe (romanization)
การหักเห (abstract-noun)


เคลือบ

เคลือบ • (klʉ̂ʉap) (abstract noun การเคลือบ)

klʉ̂ʉap (romanization)
การเคลือบ (abstract-noun)

/kʰlɯa̯p̚˥˩/


ลักยิ้ม

th-noun

ลักยิ้ม • (lák-yím)

com

ลัก (lák) + ยิ้ม (yím)


การหักเห

หักเห หักเห#Thai

abstract noun of หักเห (hàk-hěe): refraction.


แล่น

lɛ̂n (romanization)
การแล่น (abstract-noun)

Cognate with Isan แล่น, Lao ແລ່ນ (lǣn), Lü ᦶᦟᧃᧈ (laen¹), Shan လႅၼ်ႈ (lēn), Ahom 𑜎𑜢𑜐𑜫 (liñ).


นางแบบ

naang-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

/naːŋ˧.bɛːp̚˨˩/

Coordinate term: นายแบบ (naai-bɛ̀ɛp)


นายแบบ

naai-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

Coordinate term: นางแบบ (naang-bɛ̀ɛp)


ลาง

Compare Shan လၢင်း (láang) in မၢၵ်ႇလၢင်း (màak láang, “jackfruit”).

หมาก หมาก#Thai


ลาง

บาง บาง#Thai

(archaic) Alternative form of บาง (baang)


ลาง

กะลาง กะลาง#Thai


ซักฟอก

th-verb

ซักฟอก • (sák-fɔ̂ɔk) (abstract noun การซักฟอก)

sák-fɔ̂ɔk (romanization)
การซักฟอก (abstract-noun)

/sak̚˦˥.fɔːk̚˥˩/

From ซัก (sák, “to wash”) + ฟอก (fɔ̂ɔk, “to clean”).

com

2021 September 3, “สุทินปิดศึกซักฟอกชี้ประยุทธ์ล้มเหลวแก้โควิด”, in โพสท์ ทูเดย์, บางกอก โพสต์, retrieved 2022-01-29:
สุทินปิดศึกซักฟอกชี้ประยุทธ์ล้มเหลวแก้โควิด
sù-tin bpìt sʉ̀k sák-fɔ̂ɔk chíi bprà-yút lóm-lěeo gɛ̂ɛ koo-wìt
Suthin concludes the interpellation war, pointing out [that] Prayut fails [in] resolving the COVID [situation].


แถลงการณ์

th-noun

แถลงการณ์ • (tà-lɛ̌ɛng-gaan) (classifier ฉบับ or เรื่อง)

tà-lɛ̌ɛng-gaan (romanization)
ฉบับ (classifier)
เรื่อง (classifier)

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦.kaːn˧/

From แถลง (tà-lɛ̌ɛng, “to state”) + การณ์ (gaan, “event; happening”).

com

2019 January 23, “รัฐบาลออกแถลงการณ์ย้ำมีเลือกตั้ง-จัดรัฐบาลชุดใหม่กลางปีนี้”, in Thai PBS News, Bangkok: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, retrieved 2019-01-24:
รัฐบาลออกแถลงการณ์ยืนยันมีการเลือกตั้งทั่วไป ชี้อำนาจ ก.ก.ต. กำหนดวันเลือกตั้ง
rát-tà-baan ɔ̀ɔk tà-lɛ̌ɛng-gaan yʉʉn-yan mii gaan-lʉ̂ʉak-dtâng-tûua-bpai · chíi am-nâat · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · gam-nòt wan lʉ̂ʉak-dtâng
The government issues a statement confirming [that] a general election [will] take place, pointing out [that it is] the power of the ECT to determine the election date.

(formal) statement: formal or official account.

(procedural law) argument: expression presenting or supporting a point of view.


แถลงการณ์

th-verb

แถลงการณ์ • (tà-lɛ̌ɛng-gaan) (abstract noun การแถลงการณ์)

tà-lɛ̌ɛng-gaan (romanization)
การแถลงการณ์ (abstract-noun)

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦.kaːn˧/

(formal or law) to say or make known via such a statement, argument, or communiqué.


บุบ

bùp (romanization)
ความบุบ (abstract-noun)


แง่

th-noun

แง่ • (ngɛ̂ɛ)


กราด

th-adv

กราด • (gràat)

Possibly related to กวาด (gwàat) and คราด (krâat).

in all directions; sweepingly; indiscriminately.


เกรี้ยว

เกรี้ยว • (grîao) (abstract noun ความเกรี้ยว)

grîao (romanization)
ความเกรี้ยว (abstract-noun)


แหงน

ngɛ̌ɛn (romanization)
การแหงน (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຫງນ (ngǣ na), Shan ႁႅၼ် (hěn), Ahom 𑜑𑜢𑜐𑜫 (hiñ).


พอใช้

พอใช้ • (pɔɔ-chái) (abstract noun ความพอใช้)

pɔɔ-chái (romanization)
ความพอใช้ (abstract-noun)

/pʰɔː˧.t͡ɕʰaj˦˥/


เก็บเกี่ยว

th-verb

เก็บเกี่ยว • (gèp-gìao) (abstract noun การเก็บเกี่ยว)

gèp-gìao (romanization)
การเก็บเกี่ยว (abstract-noun)

com

เก็บ (gèp) + เกี่ยว (gìao)


วิก

From English week. From a staged play in the same theater for 7 days.


หวาย

th-noun

หวาย • (wǎai)

From Proto-Tai *C̥.waːjᴬ; cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ, Lao ຫວາຍ (wāi), Shan ဝၢႆ (wǎai), Ahom 𑜈𑜩 (bay). Compare Proto-Austronesian *quay (whence Amis 'oway, Paiwan quay, Tagalog uway, Eastern Cham ꨨꨥꨬ (havei)).


โว

woo (romanization)
การโว (abstract-noun)


คงคา

From Pali gaṅgā or Sanskrit गङ्गा (gaṅgā, literally “one who goes swiftly; one who flows rapidly”). Cognate with Khmer គង្គ (kɔɔkŭəngkĕəʼ), គង្គា (kŭəngkiə); Lao ຄົງຄາ (khong khā), ກັງກາ (kang kā); Burmese ဂင်္ဂါ (gangga).

bor

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่น้ำ~, แม่พระ~) the river Ganges.

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(Hinduism) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่พระ~) Gaṅgā: the river Ganges personified as a goddess.


คงคา

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(literary, poetic) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่น้ำ~, แม่พระ~) river; stream; water.

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(by extension) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่พระ~) river deity; water deity.

ท่อ ท่อ#Thai


การณ์

th-noun

การณ์ • (gaan)

From Pali kāraṇa (“case, matter; cause, motive, reason, root; etc”), or from Sanskrit कारण (kāraṇa, “reason; reasoning; action; etc”). Cognate with Modern Khmer ការណ៍ (kaa).

bor

Mark 13:4, KJV:
สิ่งไรจะเป็นหมายสำคัญว่าการณ์ทั้งปวงนี้จวนจะสำเร็จ
sìng rai jà bpen mǎai sǎm-kan wâa gaan táng-bpuuang níi juuan jà sǎm-rèt
what shall be the sign when all these things shall be fulfilled?

Luke 10:23, KJV:
นัยน์ตาทั้งหลายที่ได้เห็นการณ์ซึ่งพวกท่านได้เห็นก็เป็นสุข
nai-dtaa táng-lǎai tîi dâai hěn gaan sʉ̂ng pûuak tâan dâai hěn gɔ̂ bpen sùk
Blessed are the eyes which see the things that ye see:

Luke 23:48, KJV:
คนทั้งปวงที่มาชุมนุมกันเพื่อจะดูการณ์นี้ เมื่อเห็นแล้วก็พากันตีอกของตัวกลับไป
kon táng-bpuuang tîi maa chum-num gan pʉ̂ʉa jà duu gaan níi · mʉ̂ʉa hěn lɛ́ɛo gɔ̂ paa gan dtii òk kɔ̌ɔng dtuua glàp bpai
And all the people that came together to that sight, beholding the things which were done, smote their breasts, and returned.

Luke 1:20, KJV:
ท่านก็จะเป็นใบ้แล้วไม่สามารถพูดได้จนถึงวันที่การณ์เหล่านี้จะบังเกิดขึ้น
tâan gɔ̂ jà bpen bâi lɛ́ɛo mâi sǎa-mâat pûut dâai jon tʉ̌ng wan tîi gaan lào níi jà bang-gə̀ət kʉ̂n
thou shalt be dumb, and not able to speak, until the day that these things shall be performed,

(formal, elegant) event, happening, incident, situation; activity, action, act, deed; business, affair, matter, case.

(formal, elegant) cause; factor; reason; origin; root; motive.


แคระ

krɛ́ (romanization)
ความแคระ (abstract-noun)


ผุด

pùt (romanization)
การผุด (abstract-noun)


ประเชิญ

th-verb

ประเชิญ • (bprà-chəən) (abstract noun การประเชิญ)

bprà-chəən (romanization)
การประเชิญ (abstract-noun)

/pra˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/

From Old Khmer prajeñ (“to face, to confront; to collide, to run (into); to join, to put together, to combine; etc”); extended form of Old Khmer *jeñ (“to meet; to join”), from which Thai เชิญ (chəən) was derived.

bor

(elegant) to face; to confront; to meet.


รวงผึ้ง

/rua̯ŋ˧.pʰɯŋ˥˩/


ภูมิแพ้

th-noun

ภูมิแพ้ • (puum-pɛ́ɛ)

/pʰuːm˧.pʰɛː˦˥/


คุ้มกัน

th-verb

คุ้มกัน • (kúm-gan) (abstract noun การคุ้มกัน)

kúm-gan (romanization)
การคุ้มกัน (abstract-noun)


ภูมิคุ้มกัน

th-noun

ภูมิคุ้มกัน • (puum-kúm-gan)


ผู้แทน

ผู้แทน • (pûu-tɛɛn)

/pʰuː˥˩.tʰɛːn˧/

delegate; agent; representative; deputy; vice-


การสรง

สรง สรง#Thai


ต้านทาน

th-verb

ต้านทาน • (dtâan-taan) (abstract noun การต้านทาน)

dtâan-taan (romanization)
การต้านทาน (abstract-noun)


การบวช

บวช บวช#Thai


การบรรทม

บรรทม บรรทม#Thai


ฉมวก

chà-mùuak (romanization)
เล่ม (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.mua̯k̚˨˩/

Job 41:7, KJV:
เจ้าเอาฉมวกปักหนังของมันหรือเอาหลาวแทงหัวของมันได้หรือ
jâao ao chà-mùuak bpàk nǎng kɔ̌ɔng man rʉ̌ʉ ao lǎao tɛɛng hǔua kɔ̌ɔng man dâai rʉ̌ʉ
Canst thou fill his skin with barbed irons? or his head with fish spears?


การสวด

สวด สวด#Thai


ไหปลาร้า

From ไห (hǎi, “vase; jar; urn; etc”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a kind of fermented fish”).

com

Supraclavicular fossa
Supraclavicular fossa

กระดูก กระดูก#Thai


ภูมิต้านทาน

From ภูมิ (puum) + ต้านทาน (dtâan-taan).


คณะผู้แทน

th-noun

คณะผู้แทน • (ká-ná-pûu-tɛɛn)

/kʰa˦˥.na˦˥.pʰuː˥˩.tʰɛːn˧/


ความจงใจ

จงใจ จงใจ#Thai


การฉัน

ฉัน ฉัน#Thai

(of a priest) abstract noun of ฉัน (chǎn)


การเผชิญ

การเผชิญ • (gaan-pà-chəən)

/kaːn˧.pʰa˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/

เผชิญ เผชิญ#Thai


การผนวช

ผนวช ผนวช#Thai

(royal) abstract noun of ผนวช (pà-nùuat)


การหวีด

หวีด หวีด#Thai


การถวายพระพร

การถวายพระพร • (gaan-tà-wǎai-prá-pɔɔn)

From การ (gaan) + ถวายพระพร (tà-wǎai-prá-pɔɔn).

prefix

ถวายพระพร ถวายพระพร#Thai

abstract noun of ถวายพระพร (tà-wǎai-prá-pɔɔn)


การบริหาร

th-noun

การบริหาร • (gaan-bɔɔ-rí-hǎan)

บริหาร บริหาร#Thai


การประเชิญ

การประเชิญ • (gaan-bprà-chəən)

ประเชิญ ประเชิญ#Thai


การกำหนด

กำหนด กำหนด#Thai


การแถลงการณ์

การแถลงการณ์ • (gaan-tà-lɛ̌ɛng-gaan)

From การ (gaan) + แถลงการณ์ (tà-lɛ̌ɛng-gaan).

แถลงการณ์ แถลงการณ์#Thai

abstract noun of แถลงการณ์ (tà-lɛ̌ɛng-gaan)


แคะ

From Teochew 客 (kêh4), short for 客家 (kêh4 gê1). Doublet of แขก (kɛ̀ɛk).


แคะ

kɛ́ (romanization)
การแคะ (abstract-noun)

to pick out; to dig out (with nail or pointed tool).


รวง

From Proto-Tai *rwɯːŋᴬ. Cognate with Isan ฮวง, Lao ຮວງ (hūang), Shan ႁူင်း (húung), Tai Nüa ᥞᥨᥒᥰ (höng), Nong Zhuang rongz, Zuojiang Zhuang ruengz.

ear, the fruiting body of a grain plant.


เฟ้อ

fə́ə (romanization)
ความเฟ้อ (abstract-noun)


หมึกสาย

mʉ̀k-sǎai (romanization)
ตัว (classifier)

/mɯk̚˨˩.saːj˩˩˦/


คละ

klá (romanization)
การคละ (abstract-noun)


สายไหม

สายไหม • (sǎai-mǎi)

สาย (sǎai, “string”, noun) + ไหม (mǎi, “silk”, noun).

com

ขนม ขนม#Thai


หมึกกล้วย

th-noun

หมึกกล้วย • (mʉ̀k-glûai) (classifier ตัว)

mʉ̀k-glûai (romanization)
ตัว (classifier)

หมึก (mʉ̀k, “squid”) + กล้วย (glûai, “banana”).


หวะ

wà (romanization)
ความหวะ (abstract-noun)


รากฝอย

th-noun

รากฝอย • (râak-fɔ̌i)

/raːk̚˥˩.fɔj˩˩˦/


ฝืด

fʉ̀ʉt (romanization)
ความฝืด (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨺᩨ᩠ᨯ, Lao ຝືດ (fư̄t), Shan ၽိုတ်ႇ (phùet).


รากแก้ว

รากแก้ว • (râak-gɛ̂ɛo)

/raːk̚˥˩.kɛːw˥˩/


ลายนิ้วมือ

ลายนิ้วมือ • (laai-níu-mʉʉ)


ลีเมอร์

lii-mə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)

/liː˧.mɤː˥˩/


แพนด้าแดง

แพนด้าแดง • (pɛɛn-dâa-dɛɛng) (classifier ตัว)

pɛɛn-dâa-dɛɛng (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰɛːn˧.daː˥˩.dɛːŋ˧/

com

แพนด้า (pɛn-dâa) + แดง (dɛɛng)


สันหลัง

th-noun

สันหลัง • (sǎn-lǎng)

กระดูก กระดูก#Thai

(กระดูก~) (anatomy) spine; vertebra; vertebral column.


หมีขาว

mǐi-kǎao (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰaːw˩˩˦/


แผ่

pɛ̀ɛ (romanization)
การแผ่ (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຜ່ (phǣ), Lü ᦶᦕᧈ (ṗhae¹), Shan ၽႄႇ (phàae), Ahom 𑜇𑜦𑜧 (phē).

cog

Lü ᦶᦕᧈ (ṗhae¹)

to spread; to diffuse; to expand; to unfold.


ดูถูก

th-verb

ดูถูก • (duu-tùuk) (abstract noun การดูถูก)

duu-tùuk (romanization)
การดูถูก (abstract-noun)

From ดู (duu, “to look; to see; to view; etc”) + ถูก (tùuk, “cheap; of low value; etc”).

com

to disparage; to belittle; to depreciate; to slight; to treat with contempt.


พึ่ง

pʉ̂ng (romanization)
ความพึ่ง (abstract-noun)


พึ่ง

pʉ̂ng (romanization)
การพึ่ง (abstract-noun)


แซง

sɛɛng (romanization)
การแซง (abstract-noun)


เน้น

nén (romanization)
การเน้น (abstract-noun)


คว้าน

th-verb

คว้าน • (kwáan) (abstract noun การคว้าน)

kwáan (romanization)
การคว้าน (abstract-noun)


เฉก

/t͡ɕʰeːk̚˨˩/


ปลอก

th-noun

ปลอก • (bplɔ̀ɔk)


ปลอกคอ

ปลอกคอ • (bplɔ̀ɔk-kɔɔ)

/plɔːk̚˨˩.kʰɔː˧/


รอก

รอก • (rɔ̂ɔk)

From Old Chinese 轆 (OC *roːɡ, “pulley”). Cognate with Khmer រ៉ក (rɑɑk), Mon ရံက်, Vietnamese *rọc (as in ròng rọc).


บึ้ง

From Khmer ពីង (piing) (as in ពីងពាង (piing piəng), រពីង (rɔɔrɔpiing), and ហុរពីង (hopiing)), from Proto-Mon-Khmer *ɓiŋ ~ *ɓiiŋ ~ *ɓiəŋ ~ *ɓuŋ ~ *ɓhiŋ ~ *ɓhiəŋ (“spider”). Cognate with Isan บึ้ง, Lao ບຶ້ງ (bưng).


บึ้ง

th-adj

บึ้ง • (bʉ̂ng)


โจ้

jôo (romanization)
การโจ้ (abstract-noun)


ปลด

bplòt (romanization)
การปลด (abstract-noun)

ปลดกระดุม

ปลดม่าน

ปลดกางเกง

to cause to be out, open, or loose: to take or put out, down, or off, to undo, to unfasten, to untie, to unbind, to let loose, etc.

ปลดหนี้

to discharge (someone from) an obligation

ปลดจากตำแหน่ง

to remove, release, or discharge (as from office, position, obligation, attachment, restraint, etc).

ปลดอาวุธ


หยาม

yǎam (romanization)
การหยาม (abstract-noun)


ฉุด

chùt (romanization)
การฉุด (abstract-noun)


ซอก

th-noun

ซอก • (sɔ̂ɔk)

Cognate with Shan ၸွၵ်ႉ (tsâ̰uk). Compare Mon သြော်.


เกร็ง

th-verb

เกร็ง • (greng) (abstract noun การเกร็ง)

greng (romanization)
การเกร็ง (abstract-noun)


ปืนครก

th-noun

ปืนครก • (bpʉʉn-krók) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-krók (romanization)
กระบอก (classifier)


เขวี้ยง

th-verb

เขวี้ยง • (kwîiang) (abstract noun การเขวี้ยง)

kwîiang (romanization)
การเขวี้ยง (abstract-noun)


แขวะ

kwɛ̀ (romanization)
การแขวะ (abstract-noun)


แพร่ง

th-noun

แพร่ง • (prɛ̂ng)

Cognate with Lao ແພ່ງ (phǣng). Possibly related to แบ่ง (bɛ̀ng).


แพร่ง

th-verb

แพร่ง • (prɛ̂ng)


เหวี่ยง

เหวี่ยง • (wìiang) (abstract noun การเหวี่ยง)

wìiang (romanization)
การเหวี่ยง (abstract-noun)


การเกรงใจ

เกรงใจ เกรงใจ#Thai


การเกรง

เกรง เกรง#Thai


เล็ด

th-noun

เล็ด • (lét)

Doublet of เมล็ด (má-lét) and เม็ด (mét).


เล็ด

lét (romanization)
การเล็ด (abstract-noun)


สรท

th-noun

สรท • (sà-rá-tá)

สารท สารท#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of สารท (sàat)


จอบ

จอบ • (jɔ̀ɔp)


ตอก

dtɔ̀ɔk (romanization)
การตอก (abstract-noun)

From Proto-Tai *toːkᴰ (“to pound”). Cognate with Lao ຕອກ (tǭk), Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹), Tai Dam ꪔꪮꪀ, Shan တွၵ်ႇ (tàuk), Ahom 𑜄𑜨𑜀𑜫 (tok). Compare Proto-Austronesian *tuqtuq (“to hammer, pound, crush”) (whence Paiwan tjuqtjuq).

cog

Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹)


ตอก

th-noun

ตอก • (dtɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *b.twuːkᴰ (“bamboo strip for tying or weaving”). Compare Old Chinese 竹 (OC *tuɡ, “bamboo”). Cognate with Lao ຕອກ (tǭk), Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹), Shan တွၵ်ႇ (tàuk), Ahom 𑜄𑜨𑜀𑜫 (tok).

cog

Lü ᦎᦸᧅᧈ (ṫoak¹)


ปูน

Compare Proto-Malayic *kapur or Proto-Mon-Khmer *knpur.

similar substance, as plaster, cement, mortar, etc.


ปูน

up to; equivalent (to); equal (to); corresponding (to); to the degree (of); to the point (of).


ปูน

bpuun (romanization)
การปูน (abstract-noun)

(of reward, remuneration, etc) to give; to bestow.


สรทะ

th-noun

สรทะ • (sà-rá-tá)

From Pali sarada (“autumn”). Cognate with Modern Khmer សរទៈ (saʼraʼtĕəʼ).

สารท สารท#Thai


พลั่ว

พลั่ว • (plûua)


ความเกรงใจ

เกรงใจ เกรงใจ#Thai


ปะแล่ม

th-adj

ปะแล่ม • (bpà-lɛ̂m) (abstract noun ความปะแล่ม)

bpà-lɛ̂m (romanization)
ความปะแล่ม (abstract-noun)


ริ้ว

th-noun

ริ้ว • (ríu)


กริ้ว

th-verb

กริ้ว • (grîu) (abstract noun การกริ้ว or ความกริ้ว)

grîu (romanization)
การกริ้ว (abstract-noun)
ความกริ้ว (abstract-noun)


เสียเปรียบ

เสียเปรียบ • (sǐia-bprìiap) (abstract noun การเสียเปรียบ or ความเสียเปรียบ)

sǐia-bprìiap (romanization)
การเสียเปรียบ (abstract-noun)
ความเสียเปรียบ (abstract-noun)

to be disadvantageous; to be unfavorable.


ท่อไอเสีย

th-noun

ท่อไอเสีย • (tɔ̂ɔ-ai-sǐia)

/tʰɔː˥˩.ʔaj˧.sia̯˩˩˦/

com

ท่อ (tɔ̂ɔ) + ไอเสีย (ai-sǐia)


โจน

joon (romanization)
การโจน (abstract-noun)


แว้ง

wɛ́ɛng (romanization)
การแว้ง (abstract-noun)


เจ๋ง

jěng (romanization)
ความเจ๋ง (abstract-noun)

From Cantonese 正 (zeng3, “awesome; fantastic”).

bor

(colloquial) excellent; awesome; fantastic; cool; wicked.


แตร

→ Khmer: ត្រែ (trae)


ข้าวเกรียบ

th-noun

ข้าวเกรียบ • (kâao-grìiap)


เก๊ก

th-verb

เก๊ก • (gék) (abstract noun การเก๊ก or ความเก๊ก)

gék (romanization)
การเก๊ก (abstract-noun)
ความเก๊ก (abstract-noun)

From Hokkien 革 (kek) or Teochew 革 (gêg4).


ปิ่น

th-noun

ปิ่น • (bpìn)

Circa 14th century, “ลิลิตโองการแช่งน้ำ”, in วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๑, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1997, →ISBN, page 7:
โอมบรเมศวราย ผายผาหลวงอะคร้าว ท้าวเสด็จเหนือวัวเผือก เอาเงือกเกี้ยวข้าง อ้างทัดจันทร์เป็นปิ่น...
oom bɔɔ-rá-mee-sǔuan-raai · pǎai pǎa-lǔuang à-kráao · táao sà-dèt nʉ̌ʉa wuua-pʉ̀ʉak · ao ngʉ̂ʉak gîao kâang · âang tát jan bpen bpìn ...
O, Great Lord who ascended the Great Mount proudly, he came upon an albino cow with serpents coiling around his flank, he is said to wear a [crescent] moon as his hairpin...

อัน อัน#Thai

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 93:
แถลงปางจอมราชรู้ เสด็จดล นั้นนา จงจเอากรุงลาว จุ่งแล้ว แถลงปางปิ่นลาวจญ จักป่วยแลนา บ้างรอดเพราะรู้แล้ว สรูดหนี
tà-lɛ̌ɛng bpaang jɔɔm râat rúu · sà-dèt don · nán naa · jong jà ao grung laao · jùng lɛ́ɛo · tà-lɛ̌ɛng bpaang bpìn laao jon · jàk bpùai lɛɛ naa · bâng rɔ̂ɔt prɔ́ rúu lɛ́ɛo · sùut nǐi
It speaketh of the time when the King of Kings, upon learning thereof, went his way thereto, intending to take the Realm of the Laos at all costs. It speaketh [also] of the time when the King of the Loas fought till wounded in very deed, but some [of the Loas] survived for they learnt [of this news] and made good their escape.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 294:
ร้อยท้าวรวมรีบเข้า มาทูล ท่านนา ถวายประทุมทองเป็น ปิ่นเกล้า สมภารพ่อพยงสูรย โสภิต มอญแลยวนพ่ายเข้า ข่ายบร
rɔ́ɔi táao ruuam rîip kâo · maa tuun · tâan naa · tà-wǎai bprà-tum tɔɔng bpen · bpìn glâao · sǒm-paan pɔ̂ɔ piiang sǔun · sǒo-pít · mɔɔn lɛɛ yuuan pâai kâo · kàai bɔɔn
Hundreds of kings gathered together and came in to see him without hesitation, presenting him with golden lotuses and [honouring him] as the Lord of [All] Heads. The might of Our Sire shineth bright like a sun. The Mons and the Yuans, discomfited, became subject unto the sphere [of authority] of their opponent.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 210:
มัทธยมเทศพ้ยง คชสึงห์ งวงเงือดดินงางอน เงือดฟ้า คือคชปิ่นไตรตรึงษ์ พาลโพธ โจมปราบจักรพาฬหล้า แกว่นชน
mát-tá-yom-má têet píiang · kót-chá-sʉ̌ng · nguuang ngʉ̂ʉat din ngaa ngɔɔn · ngʉ̂ʉat fáa · kʉʉ kót bpìn dtrai-dtrʉng · paan pôot · joom bpràap jàk-grà-paan lâa · gwɛ̀n chon
[The elephant] Matthayommathet was akin to a gajasiṃha. His trunk reached the ground. His curved tusks reached the heavens. So young and smart, he was just like the elephant [Airavata] of the King of Trāyastriṃśa. [The elephant] Chom Prap Chakkraphan ["Attack to Conquer the Whole World"], [who might really conquer the whole] world, was excellent in battle.

(figurative) top, summit, peak; supreme one, sovereign, chief, lord, master; excellent one, best one, one best or excellent (in or amongst something or someone).


อธิบดี

อธิบดี • (à-típ-bɔɔ-dii)

/ʔa˨˩.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/

Borrowed from Pali adhipati (literally “overlord”), from adhi (“superior; over”) + pati (“chief; lord; master”); or from Sanskrit अधिपति (adhipati, idem), from अधि (adhi, idem) + पति (pati, idem); equivalent to Thai อธิ + บดี (bɔɔ-dii). Cognate with Old Khmer °ʼadhipati, ʼādhipati (“master; chief; dean”); Burmese အဓိပတိ (a.dhi.pa.ti.); Modern Khmer អធិបតី (ʼaʼthipaʼdəy).

com

อธิ + บดี (bɔɔ-dii)

(elegant) overlord; high king; king of kings; suzerain.

overseer; supervisor; superior; chief executive; high administrator.

กรม กรม#Thai

director-general: chief executive of a governmental department, called กรม (grom).

2019 April 25, “คำพิพากษาศาลปกครองกลาง ในคดีหมายเลขดำที่ ๕๕๒/๒๕๖๒ หมายเลขแดงที่ ๔๔๐/๒๕๖๒ เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ระหว่าง เด็กชายพีรภัทร์ พณิชสานนท์ โดยนางพรพีร์ พณิชสานนท์ หรือมกรกิจวิบูลย์ ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้ฟ้องคดี กับผู้อำนวยการโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ผู้ถูกฟ้องคดี ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๒”, in ศาลปกครองพิพากษาเพิกถอนคำสั่ง ร.ร. สวนกุหลาบปฏิเสธรับ นร. ๑๐ รายเข้า ม. ๑, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-04-29:
คดีนี้อธิบดีศาลปกครองกลางมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาโดยเร่งด่วนตามข้อ ๔๙/๒...
ká-dii níi à-típ-bɔɔ-dii sǎan-bpòk-krɔɔng glaang mii kam-sàng hâi dam-nəən grà-buuan-pí-jaa-rá-naa dooi rêng-dùuan dtaam kɔ̂ɔ · sìi-sìp gâao / 2 ...
[As for] this case, the President of the Central Administrative Court issued an order requiring the proceedings to be held urgently in accordance with Rule 49/2...

chief justice; chief judge; head (of a court or tribunal).

(astrology) auspiciousness; opportuneness; propitiousness.


เจ๊ง

jéng (romanization)
การเจ๊ง (abstract-noun)

From Teochew 腫／肿 (zêng2, “to be swollen; to swell; swelling”), shortened from idiomatic 腫餃／肿饺 (zêng2 giao2, “incurable situation”, literally “swelling dumpling”).

bor

(colloquial) to be ruined; to be out of order.


เอะใจ

th-verb

เอะใจ • (è-jai) (abstract noun การเอะใจ)

è-jai (romanization)
การเอะใจ (abstract-noun)

/ʔeʔ˨˩.t͡ɕaj˧/


เบี้ยว

th-adj

เบี้ยว • (bîao) (abstract noun ความเบี้ยว)

bîao (romanization)
ความเบี้ยว (abstract-noun)

oblique; bent; crooked; distorted; twisted; askew; awry; out of shape.


เบี้ยว

th-verb

เบี้ยว • (bîao) (abstract noun การเบี้ยว)

bîao (romanization)
การเบี้ยว (abstract-noun)

(slang) to elude or evade (as the payment of a debt or the performance of an obligation).


โคร่ง

th-noun

โคร่ง • (krôong)

From Old Khmer ក្រោង៑ (kroṅ), ក្រង៑ (kraṅ, “high; huge”). Cognate with Modern Khmer គ្រោង (kroong), Lao ໂຄ່ງ (khōng). Compare Ahom 𑜁𑜤𑜂𑜫 (khuṅ).
Jonsson (1991) suggested it was from Proto-Southwestern Tai *ɡrɔŋᴮ⁴ (“big”) but most of SWT languages do not have words for it.

เสือ เสือ#Thai


โคร่ง

th-adj

โคร่ง • (krôong) (abstract noun ความโคร่ง)

krôong (romanization)
ความโคร่ง (abstract-noun)


เล็ม

lem (romanization)
การเล็ม (abstract-noun)


เปิบ

bpə̀əp (romanization)
การเปิบ (abstract-noun)

to eat with the hand, especially with the grip of fingertips.

(slang or figurative) to eat (by whatever means).


ช้อย

ช้อย • (chɔ́ɔi) (abstract noun ความช้อย)

chɔ́ɔi (romanization)
ความช้อย (abstract-noun)


ฟุ้ง

fúng (romanization)
การฟุ้ง (abstract-noun)


ฟุ้งซ่าน

th-verb

ฟุ้งซ่าน • (fúng-sâan) (abstract noun การฟุ้งซ่าน or ความฟุ้งซ่าน)

fúng-sâan (romanization)
การฟุ้งซ่าน (abstract-noun)
ความฟุ้งซ่าน (abstract-noun)


พริ้ว

príu (romanization)
การพริ้ว (abstract-noun)

พลิ้ว พลิ้ว#Thai


เบ้า

th-noun

เบ้า • (bâo)

Cognate with Lao ເບົ້າ (bao), Shan မဝ်ႈ (māo), ဝဝ်ႈ (wāo).


ปลิว

bpliu (romanization)
การปลิว (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pliwᴬ² (“to float in the air”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩥᩅ, Lao ປິວ (piu), Lü ᦔᦲᧁ (ṗiiw), Shan ပိဝ် (pǐo), Tai Dam ꪜꪲꪫ, Tai Dón ꪜꪲꪫ, Phake ပိဝ် (piw), Ahom 𑜆𑜢𑜈𑜫 (piw), Zuojiang Zhuang bieu.


ฟื้น

fʉ́ʉn (romanization)
การฟื้น (abstract-noun)


กรุ่น

grùn (romanization)
การกรุ่น (abstract-noun)


กรุ่น

th-adv

กรุ่น • (grùn) (abstract noun ความกรุ่น)

grùn (romanization)
ความกรุ่น (abstract-noun)


คลอ

klɔɔ (romanization)
การคลอ (abstract-noun)


คลอ

klɔɔ (romanization)
ความคลอ (abstract-noun)


ฟอสซิล

th-noun

ฟอสซิล • (fɔ́ɔt-sîn)


ทิวลิป

ทิวลิป • (tiu-lìp)

ดอก ดอก#Thai


ซากดึกดำบรรพ์

ซากดึกดำบรรพ์ • (sâak-dʉ̀k-dam-ban)


โจมตี

th-verb

โจมตี • (joom-dtii) (abstract noun การโจมตี)

joom-dtii (romanization)
การโจมตี (abstract-noun)


ตอด

dtɔ̀ɔt (romanization)
การตอด (abstract-noun)

From Proto-Tai *tɔːtᴰ (“to nibble; to peck”). Cognate with Lao ຕອດ (tǭt).


เคราะห์ซ้ำกรรมซัด

th-proverb

เคราะห์ซ้ำกรรมซัด • (krɔ́-sám-gam-sát)

misfortunes never come singly
misfortunes never come singly


หลวม

lǔuam (romanization)
ความหลวม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰloːmᴬ; cognate with Northern Thai ᩉᩖᩅ᩠ᨾ, Lao ຫຼວມ (lūam), Lü ᦷᦜᧄ (l̇om), Shan လူမ် (lǔum), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (lüm).


ลูกเห็บ

th-noun

ลูกเห็บ • (lûuk-hèp)


เวรซ้ำกรรมซัด

th-proverb

เวรซ้ำกรรมซัด • (ween-sám-gam-sát)


บาปซ้ำกรรมซัด

บาปซ้ำกรรมซัด • (bàap-sám-gam-sát)


การล้างสมอง

th-noun

การล้างสมอง • (gaan-láang-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˧.laːŋ˦˥.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From การ (gaan) + ล้างสมอง (láang-sà-mɔ̌ɔng).

ล้างสมอง ล้างสมอง#Thai

abstract noun of ล้างสมอง (láang-sà-mɔ̌ɔng)


คุ

kú (romanization)
ความคุ (abstract-noun)

(of a coal, flame, fire, or the like) live.

flame; fire; or the like; flame; fire; or the like


ล้างสมอง

th-verb

ล้างสมอง • (láang-sà-mɔ̌ɔng) (abstract noun การล้างสมอง)

láang-sà-mɔ̌ɔng (romanization)
การล้างสมอง (abstract-noun)

/laːŋ˦˥.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

Calque of English brainwash. Same as ล้าง (láang, “to wash”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”), Compare Lao ລ້າງສະໝອງ (lāng sa mǭng).

com

2018 January 2, "คสช.สั่งล้างสมอง 83,000 หมู่บ้าน ปูทางเลือกตั้งพ้น “ประชาธิปไตย” จอมปลอม", in prachachat.net, Prachachat:
คสช. สั่งล้างสมอง 83,000 หมู่บ้าน ปูทางเลือกตั้งพ้น "ประชาธิปไตย" จอมปลอม
kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · sàng láang-sà-mɔ̌ɔng · bpɛ̀ɛt-mʉ̀ʉn sǎam , pan · mùu-bâan · bpuu taang lʉ̂ʉak-dtâng pón · “bprà-chaa-tí-bpà-dtai” · jɔɔm-bplɔɔm
The junta orders 83,000 villages to be brainwashed, paving way for elections beyond fake "democracy".


กลวง

th-adj

กลวง • (gluuang) (abstract noun ความกลวง)

gluuang (romanization)
ความกลวง (abstract-noun)

(of an object) hollow; empty; not solid.

(slang, offensive) brainless; mindless; senseless; witless.


กลวง

1292, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, 2nd edition, Bangkok: แผนกตรวจรักษาของโบราณ, published 1934, page 11:
ในกลวงป่าตาลนี้มีศาลาสองอัน
nai gluuang bpàa dtaan níi mii sǎa-laa sɔ̌ɔng an
In the heart of this palm grove were two pavilions.

(archaic) area, region, district; precincts, environs, vicinity; midst, centre, central part.


เฝือก

th-noun

เฝือก • (fʉ̀ʉak)


เคลิ้ม

th-verb

เคลิ้ม • (klə́əm) (abstract noun การเคลิ้ม or ความเคลิ้ม)

klə́əm (romanization)
การเคลิ้ม (abstract-noun)
ความเคลิ้ม (abstract-noun)


แมลงปีกแข็ง

th-noun

แมลงปีกแข็ง • (má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng)

/ma˦˥.lɛːŋ˧.piːk̚˨˩.kʰɛŋ˩˩˦/


ธรรมดา

th-adj

ธรรมดา • (tam-má-daa) (abstract noun ความธรรมดา)

tam-má-daa (romanization)
ความธรรมดา (abstract-noun)

From Sanskrit धर्मता (dharmatā). Compare Pali dhammatā.


หลืบ

th-noun

หลืบ • (lʉ̀ʉp)


เกลี่ย

th-verb

เกลี่ย • (glìia) (abstract noun การเกลี่ย)

glìia (romanization)
การเกลี่ย (abstract-noun)


พิง

ping (romanization)
การพิง (abstract-noun)

From Middle Chinese 憑 (MC bing). Cognate with Lao ພິງ (phing), Khün ᨻᩥ᩠ᨦ


พับเพียบ

th-adv

พับเพียบ • (páp-pîiap)

(sitting) with legs folded back to one side.


เกลียว

th-noun

เกลียว • (gliao)

From Proto-Tai *kliəwᴬ; compare Lao ກຽວ (kiāu), ແກວ (kǣu), Tai Nüa ᥐᥤᥝ (kiw), Shan ၵိဝ် (kǐo).


ห้าเบี้ย

ห้าเบี้ย • (hâa-bîia)

(offensive, spoonerism of เหี้ย + บ้า, derogatory) bad and crazy person


หอคอยงาช้าง

หอคอยงาช้าง • (hɔ̌ɔ-kɔɔi-ngaa-cháang)

/hɔː˩˩˦.kʰɔːj˧.ŋaː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/

Calque of English ivory tower. Same as หอคอย (hɔ̌ɔ-kɔɔi, “watchtower”) + งา (ngaa, “tusk”) + ช้าง (cháang, “elephant”).


เยิ้ม

th-verb

เยิ้ม • (yə́əm) (abstract noun การเยิ้ม)

yə́əm (romanization)
การเยิ้ม (abstract-noun)


เกลือแร่

th-noun

เกลือแร่ • (glʉʉa-rɛ̂ɛ)

/klɯa̯˧.rɛː˥˩/


เติม

dtəəm (romanization)
การเติม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 添 (MC them, “to add”)


น่ารำคาญ

th-adj

น่ารำคาญ • (nâa-ram-kaan) (abstract noun ความน่ารำคาญ)

nâa-ram-kaan (romanization)
ความน่ารำคาญ (abstract-noun)


โก่ง

gòong (romanization)
การโก่ง (abstract-noun)

From Proto-Mon-Khmer *koŋ (“to bend; to be bent”). Cognate with Khmer កោង (kaong). Doublet of ก่ง (gòng), ก้งโค้ง, โกง (goong), โก้งโค้ง, and โค้ง (kóong).


เบิก

bə̀ək (romanization)
การเบิก (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer បេក៑ (pek, “to open, to loose, to release; to hand out, to issue, to give; to allocate, to distribute; to divide, to separate; etc”). Cognate with Modern Khmer បើក (baək), Northern Khmer เบฺิก, Lao ເບີກ (bœ̄k).

bor

1292/93, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (จารึกหลักที่ ๑)”, in พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ ๑, 3rd edition, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, published 2013, →ISBN, page 17:
เมื่อกูขึ้นใหญ่ได้สิบเก้าเข้า ขุนสามชนเจ้าเมืองฉอดมาท่อเมืองตาก พ่อกูไปรบขุนสามชนหัวซ้าย ขุนสามชนขับมาหัวขวา ขุนสามชนเกลื่อนเข้า ไพร่ฟ้าหน้าใสพ่อกูหนีญญ่ายพายจแจ้น กูบ่หนี กูขี่ช้างเบกพล
mʉ̂ʉa guu kʉ̂n yài dâai sìp-gâao kâo · kǔn sǎam chon jâao-mʉʉang chɔ̀ɔt maa tɔ̂ɔ mʉʉang dtàak · pɔ̂ɔ guu bpai róp kǔn sǎam chon hǔua sáai · kǔn sǎam chon kàp maa hǔua kwǎa · kǔn sǎam chon glʉ̀ʉan kâo · prâi-fáa-nâa-sǎi pɔ̂ɔ guu nǐi yá-yâai-paai-jà-jɛ̂n · guu bɔ̀ɔ nǐi · guu kìi cháang bèek pon
Once I had grown up, attaining [the age of] nineteen years, Khun Sam Chom, lord of Chot Town, came to attack Tak Town. My sire went [in]to battle [with] Khun Sam Chon [from] the left quarter. Khun Sam Chon rode [his elephant] in [from] the right quarter. [As] Khun Sam Chon marched [his men] in, the men of my sire took flight in disorder. I fled not. I, mounted [upon] an elephant, led [my] host [forth].

(archaic) to bring or lead (forth, forwards, towards, through, etc).

(elegant) to open; to lift up; to uncover; to unveil.

(now rare) to widen; to enlarge; to extend; to expand.

2017 September 29, “พยานโจทก์คดีไผ่ ดาวดิน ขัดคำสั่ง คสช. เบี้ยวนัดไม่มาศาล”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-12-20:
พนักงานอัยการศาลทหารได้ขอเบิกพยานไว้ ๒ ปาก
pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan sǎan-tá-hǎan dâai kɔ̌ɔ bə̀ək pá-yaan wái · sɔ̌ɔng · bpàak
A prosecuting attorney of the military court had sought permission to introduce two witnesses.

to introduce; to present; to bring forwards; to put forwards.

1999 September 4, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2020-10-04:
หากถูกควบคุมอยู่ในอำนาจของศาล ให้ศาลเบิกตัวผู้นั้นมาพิจารณาต่อไป
hàak tùuk kûuap-kum yùu nai am-nâat kɔ̌ɔng sǎan · hâi sǎan bə̀ək dtuua pûu nán maa pí-jaa-rá-naa dtɔ̀ɔ-bpai
If [the person] is being held in the custody of the court, the court shall call such person in for further trial.

to summon (to appear before an authority or in court).

to apply for withdrawal, provision, or distribution (of money, materials, etc).


เสย

sə̌əi (romanization)
การเสย (abstract-noun)

From Old Khmer *sey (“to lift, to raise; to relieve, to alleviate; to reveal, to show; etc”). Cognate with Modern Khmer សើយ (saəy).

to lift up something by placing another thing under that thing and pushing it up, like prying up or levering up; to lift up, push up, raise, or elevate in a similar manner.

(of headhair) to push up, back, or away using a finger, fingers, a comb, etc.


ตรุษ

th-noun

ตรุษ • (dtrùt)

Possibly from Sanskrit त्रुट् (truṭ, “to break, to tear, to be split, to be torn”) (which is the root of त्रुटि (truṭi), त्रुटति (truṭati), त्रुटित (truṭita), त्रुट्यति (truṭyati)), refers to breaking off the last year and entering the new year.


ผาย

pǎai (romanization)
การผาย (abstract-noun)

(archaic) to move or go (to or from a place).

to open; to spread, to stretch, to widen, to expand, to extend, to enlarge, to enhance; to project, to protrude, to extrude, to jut.


ปริ่ม

th-verb

ปริ่ม • (bprìm) (abstract noun การปริ่ม)

bprìm (romanization)
การปริ่ม (abstract-noun)


ตีบ

dtìip (romanization)
ความตีบ (abstract-noun)

cog

Lü ᦎᦲᧇᧈ (ṫiib¹)


ทุ้ม

túm (romanization)
ความทุ้ม (abstract-noun)


วูบ

wûup (romanization)
การวูบ (abstract-noun)


เหลิง

th-verb

เหลิง • (lə̌əng) (abstract noun การเหลิง or ความเหลิง)

lə̌əng (romanization)
การเหลิง (abstract-noun)
ความเหลิง (abstract-noun)

to give oneself airs; to lose oneself (in power, glory, fame, etc).


ความพร้อม

th-noun

ความพร้อม • (kwaam-prɔ́ɔm)


คันจิ

คันจิ • (kan-jì)


ความเป็นผู้นำ

ความเป็นผู้นำ


ก่อตั้ง

th-verb

ก่อตั้ง • (gɔ̀ɔ-dtâng) (abstract noun การก่อตั้ง)

gɔ̀ɔ-dtâng (romanization)
การก่อตั้ง (abstract-noun)

/kɔː˨˩.taŋ˥˩/

ก่อ (gɔ̀ɔ) + ตั้ง (dtâng)

com

ก่อ (gɔ̀ɔ) + ตั้ง (dtâng)


ฮิระงะนะ

th-noun

ฮิระงะนะ • (hí-rá-ngá-ná)

Borrowed from Japanese 平(ひら)仮(が)名(な) (hiragana), with the ORST's 1992 transcription system.

ฮิรางานะ ฮิรางานะ#Thai

Alternative form of ฮิรางานะ (hí-raa-ngaa-ná).


คะตะกะนะ

คะตะกะนะ • (ká-dtà-gà-ná)

Borrowed from Japanese 片(かた)仮(か)名(な) (katakana), with the ORST's 1992 transcription system.

คาตากานะ คาตากานะ#Thai

Alternative form of คาตากานะ (kaa-dtaa-gaa-ná).


กรู

gruu (romanization)
การกรู (abstract-noun)


ฟาก

From Proto-Tai *waːkᴰ (“split bamboo flooring”). Cognate with Lao ຟາກ (fāk), Shan ၽၢၵ်ႈ (phāak) or ၾၢၵ်ႈ (fāak).

inh

bamboo tube cut into pieces that are still connected to each other, traditionally used to floor a building like a mat.


ฟาก

th-noun

ฟาก • (fâak)

Cognate with Lao ຟາກ (fāk), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) or ၾၢၵ်ႇ (fàak).


เอี่ยม

th-adj

เอี่ยม • (ìiam) (abstract noun ความเอี่ยม)

ìiam (romanization)
ความเอี่ยม (abstract-noun)


ขนอุย

th-noun

ขนอุย • (kǒn-ui)


เคล็ด

เคล็ด • (klét)


เคล็ด

klét (romanization)
การเคล็ด (abstract-noun)


เหิน

hə̌ən (romanization)
การเหิน (abstract-noun)

From Proto-Mon-Khmer *hər ~ *həər. Cognate with Khmer ហើរ (haə)


ทักทาย

th-verb

ทักทาย • (ták-taai) (abstract noun การทักทาย)

ták-taai (romanization)
การทักทาย (abstract-noun)

From ทัก (ták, “to greet”) + ทาย (taai, “to greet”).

com

to greet: to address with certain salutation.


แสด

th-noun

แสด • (sɛ̀ɛt)


แสด

sɛ̀ɛt (romanization)
ความแสด (abstract-noun)


เอี๊ยม

เอี๊ยม • (íiam)

From Teochew 掩 (iam², “to cover up; to conceal”). Compare Vietnamese yếm, Khmer អៀម (ʼiəm).

bor

ผืน ผืน#Thai

ตัว ตัว#Thai

เส้น เส้น#Thai

(classifier เส้น) brace: adjustable strap


ชุ่ย

chûi (romanization)
ความชุ่ย (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 率 (MC srwijH, “hasty, indiscreet”).

(colloquial, derogatory) sketchily, roughly, slipshodly, without refinement, without neatness; indiscreetly, imprudently, rashly, carelessly, without due consideration or care.


ชุ่ย

th-verb

ชุ่ย • (chûi)

(archaic) to select; to choose; to pick.


เต่ง

เต่ง • (dtèng) (abstract noun การเต่ง or ความเต่ง)

dtèng (romanization)
การเต่ง (abstract-noun)
ความเต่ง (abstract-noun)


เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน เอาแป้งนวลไปขายชาววัง • (ao-má-práao-hâao-bpai-kǎai-sǔuan-ao-bpɛ̂ɛng-nuuan-bpai-kǎai-chaao-wang)

/ʔaw˧.ma˦˥.pʰraːw˦˥.haːw˥˩.paj˧.kʰaːj˩˩˦.sua̯n˩˩˦.ʔaw˧.pɛːŋ˥˩.nua̯n˧.paj˧.kʰaːj˩˩˦.t͡ɕʰaːw˧.waŋ˧/

เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน (ao-má-práao-hâao-bpai-kǎai-sǔuan) + เอาแป้งนวลไปขายชาววัง (ao-bpɛ̂ɛng-nuuan-bpai-kǎai-chaao-wang).
: Literally, "sell ripe coconuts to the orchard, sell face powder to someone in the palace".

compound

เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน

เอาแป้งนวลไปขายชาววัง

carry coals to Newcastle
carry coals to Newcastle

(idiomatic) to carry coals to Newcastle (do something unnecessary, redundant, or duplicative)

en-เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน_เอาแป้งนวลไปขายชาววัง-th-verb-rDk9pCig

teach grandma how to suck eggs
teach grandma how to suck eggs

(idiomatic) to teach grandma how to suck eggs (to show knowledge to someone who is more knowledgeable than oneself)

en-เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน_เอาแป้งนวลไปขายชาววัง-th-verb-r8xzMoKw


ช้ำ

chám (romanization)
ความช้ำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟamꟲ; cognate with Lao ຊ້ຳ (sam).


หลงตัวเอง

th-verb

หลงตัวเอง • (lǒng-dtuua-eeng) (abstract noun การหลงตัวเอง or ความหลงตัวเอง)

lǒng-dtuua-eeng (romanization)
การหลงตัวเอง (abstract-noun)
ความหลงตัวเอง (abstract-noun)

/loŋ˩˩˦.tua̯˧.ʔeːŋ˧/


สัตว์ฟันแทะ

th-noun

สัตว์ฟันแทะ • (sàt-fan-tɛ́)


เกริ่น

th-verb

เกริ่น • (grə̀n) (abstract noun การเกริ่น)

grə̀n (romanization)
การเกริ่น (abstract-noun)

→ Khmer: ក្រើន (kraən)


เลนส์

th-noun

เลนส์ • (len)


โหนก

โหนก • (nòok)


โหนก

nòok (romanization)
ความโหนก (abstract-noun)


นุ่น

นุ่น • (nûn)

Cognate with Isan นุ่น, Lao ນຸ່ນ (nun), Shan ၼုၼ်ႈ (nūn), Tai Nüa ᥘᥧᥢ (lun) or ᥢᥧᥢ (nun), Phake ꩫုꩫ် (nun).

Ceiba pentandra
Ceiba pentandra#Translingual


ตะวันอ้อมข้าว

ตะวันอ้อมข้าว

ตะวันอ้อมข้าว • (dtà-wan-ɔ̂ɔm-kâao)


จำเพาะ

th-adj

จำเพาะ • (jam-pɔ́) (abstract noun ความจำเพาะ)

jam-pɔ́ (romanization)
ความจำเพาะ (abstract-noun)

/t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/


นูน

nuun (romanization)
การนูน (abstract-noun)


นูน

nuun (romanization)
ความนูน (abstract-noun)


นักเลงคีย์บอร์ด

th-noun

นักเลงคีย์บอร์ด • (nák-leeng-kii-bɔ̀ɔt)

/nak̚˦˥.leːŋ˧.kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/

From นักเลง (nák-leeng, “ruffian”) + คีย์บอร์ด (kii-bɔ̀ɔt, “keyboard”).


หน่วง

th-verb

หน่วง • (nùuang) (abstract noun การหน่วง or ความหน่วง)

nùuang (romanization)
การหน่วง (abstract-noun)
ความหน่วง (abstract-noun)

to delay; to hinder; to hamper; to retard.


ความถ่วงจำเพาะ

th-noun

ความถ่วงจำเพาะ

/kʰwaːm˧.tʰua̯ŋ˨˩.t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/


ศูนย์ถ่วง

ศูนย์ถ่วง • (sǔun-tùuang) (classifier จุด)

sǔun-tùuang (romanization)
จุด (classifier)

/suːn˩˩˦.tʰua̯ŋ˨˩/

จุด จุด#Thai


เท่ากับ

th-verb

เท่ากับ • (tâo-gàp) (abstract noun การเท่ากับ)

tâo-gàp (romanization)
การเท่ากับ (abstract-noun)


เกิดขึ้น

เกิดขึ้น • (gə̀ət-kʉ̂n) (abstract noun การเกิดขึ้น)

gə̀ət-kʉ̂n (romanization)
การเกิดขึ้น (abstract-noun)

/kɤːt̚˨˩.kʰɯn˥˩/


คีย์บอร์ด

th-noun

คีย์บอร์ด • (kii-bɔ̀ɔt) (classifier อัน)

kii-bɔ̀ɔt (romanization)
อัน (classifier)

/kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/


ข่ม

kòm (romanization)
การข่ม (abstract-noun)

to press something down so that it remains flat or would not bend upwards.

“ลิลิตพระลอ”, in วชิรญาณ (in Thai), n.d., retrieved 2018-11-08
เมืองเราอุบาทว์ร้าย แรงนัก ลูกเอย เขาส่งผีสางศักดิ์ ข่มแล้ว
mʉʉang rao ù-bàat ráai · rɛɛng nák · lûuk əəi · kǎo sòng pǐi-sǎang sàk · kòm lɛ́ɛo
Our nation is in dire straits, my son. They've sent powerful demons to beat us down.

(by extension) to make someone feel inferior or subordinate: to oppress, to depress, etc.


สร้อยข้อมือ

สร้อยข้อมือ • (sɔ̂i-kɔ̂ɔ-mʉʉ)

/sɔj˥˩.kʰɔː˥˩.mɯː˧/


สร้อยคอ

sɔ̂i-kɔɔ (romanization)
เส้น (classifier)

/sɔj˥˩.kʰɔː˧/


ยิหวา

ยิหวา • (yí-wǎa)

Borrowed from Javanese jiwa (“soul; state of mind”), from Sanskrit जीव (jīva, “life, existence; alive, living”). Doublet of ชีว (chiiu) and ชีพ (chîip).

der

ดวง ดวง#Thai

(elegant, literary, poetic) (ดวง~) life; life energy; life essence; soul; spirit.

ดวง ดวง#Thai

(elegant, literary, poetic) (ดวง~) heart.

ดวง ดวง#Thai

ยอด ยอด#Thai

(idiomatic, sometimes used as an affectionate term of address) (ดวง~, ยอด~) dear one; dearly loved one; cherished one; precious one.


เว้า

wáo (romanization)
ความเว้า (abstract-noun)


เว้า

wáo (romanization)
การเว้า (abstract-noun)

Cognate with Isan เว้า, Lao ເວົ້າ (wao), Tai Dam ꪹꪫ꫁ꪱ, Phu Thai เว้า.


ปี้

th-noun

ปี้ • (bpîi)

Derived from Hokkien 幣／币 (pī, “currency; money”).

der+

(historical) piece of lac resin, affixed with an official seal, tied to a wrist of a Chinese person as a sign of having paid a tax.

(archaic, figurative) feat, accomplishment, exploit; merit, goodness, worth.


ปี้

bpîi (romanization)
การปี้ (abstract-noun)

(vulgar, used of animals, offensive if applied to humans) to have sex.


สร้อย

th-noun

สร้อย • (sɔ̂i)

Cognate with Lao ສ້ອຍ (sǭi), Ahom 𑜏𑜨𑜐𑜫 (soñ), Zhuang soij; เทียบShan သွႆႉ (sâ̰ui) และ သွႆႈ (sāui)

any ornamental chain, string, or the like, as bracelet, anklet, garland, etc.

string of ornamental words or phrases, as in a noble or royal name.

any word or phrase suffixed to another for ornamental purposes.


สร้อย

th-adj

สร้อย • (sɔ̂i) (abstract noun ความสร้อย)

sɔ̂i (romanization)
ความสร้อย (abstract-noun)

(now only found in combination) sad; gloomy.


สร้อย

th-noun

สร้อย • (sɔ̂i)


สร้อย

สร้อย • (sɔ̂i)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) some of the various fish in the family Cyprinidae.


ทัก

ták (romanization)
การทัก (abstract-noun)

1932 November 26, สภาผู้แทนราษฎร, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๓๘/๒๔๗๕, พระนคร: สภาผู้แทนราษฎร, pages 504–505:
คณะกรรมการราษฎรฟังดูเป็นโซเวียต...และคำนี้พระเจ้าอยู่หัวทรงทักแล้ว...คำนี้น่าเปลี่ยน
ká-ná-gam-má-gaan râat-sà-dɔɔn fang duu bpen soo-wîiat ... lɛ́ kam níi prá jâao-yùu-hǔua song ták lɛ́ɛo ... kam níi nâa bplìian
[The term] "People's Committee" sounds like being Soviet ... and His Majesty has advised [against] this term ... this term should be changed.

1969, ไหม เชื้อแพง, “ผู้นำท้องถิ่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตามลักษณะและประเภทของงาน”, in วารสารพัฒนบริหารศาสตร์, volume 9, number 4, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, page 627:
ตุ๊กแกทัก...ถือว่าเป็นอัปมงคล
dtúk-gɛɛ ták ... tʉ̌ʉ wâa bpen àp-bpà-mong-kon
[Getting] alerted [by] a gecko['s cry] ... is considered to be a misfortune.

to hint, to suggest; to alert, to alarm; to advise or caution (about, against, etc).


ฮุบ

húp (romanization)
การฮุบ (abstract-noun)

2020, “จุดเด่น จุดด้อย เหยื่อปลอมตกปลาทะเล”, in ชุมพร ฟิชชิ่ง, ชุมพร: ชุมพร ฟิชชิ่ง:
ปลาฮุบเหยื่อแล้ว
bplaa húp yʉ̀ʉa lɛ́ɛo
The fish has gulped [down] the bait.

to gulp: to take down in one swallow or in large morsels.

2016 June 8, ทีมข่าวสิ่งแวดล้อม, “วัดป่าหลวงตาบัวฮุบที่รัฐร่วม 1,000 ไร่ ส.ป.ก. จ่อยึดคืนทั้งหมด ลุ้น 15 วันยุบวัด”, in สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม, กรุงเทพฯ: สำนักข่าวสิ่งแวดล้อม:
วัดป่าหลวงตาบัวฮุบที่รัฐร่วม 1,000 ไร่ ส.ป.ก. จ่อยึดคืนทั้งหมด ลุ้น 15 วันยุบวัด
wát-bpàa lǔuang-dtaa buua húp tîi rát rûuam · nʉ̀ng , pan · râi · sɔ̌ɔ-bpɔɔ-gɔɔ · jɔ̀ɔ yʉ́t kʉʉn táng-mòt · lún · sìp-hâa · wan yúp wát
Father Bua's Forest Temple [is found to have] grabbed almost 1,000 rai of state land. The ALRO is about to confiscate [the land] back in whole. The temple is awaiting to be dissolved [within] 15 days.

2018 August 13, “จีนฮุบอสังหาฯ ไทย ระเบิดเวลาลูกใหม่ ร่วมทุนนอมินีดันยอดล้นตลาด”, in ฐานเศรษฐกิจ, กรุงเทพฯ: ฐานเศรษฐกิจ มัลติมีเดีย:
จีนฮุบอสังหาฯไทย ระเบิดเวลาลูกใหม่
jiin húp à-sǎng-hǎa tai · rá-bə̀ət-wee-laa lûuk mài
Real property [in] Thailand being seized by Chinese: a new time bomb

2022 August 3, “พลิกแผนฆ่าอำพราง ผัวโหดรัดคอเมียสาวหวังฮุบมรดกร้อยล้าน ตร. ลุยอายัดศพพิสูจน์”, in มติชนสุดสัปดาห์, กรุงเทพฯ: มติชน:
ผัวโหดรัดคอเมียสาวหวังฮุบมรดกร้อยล้าน
pǔua hòot rát-kɔɔ miia sǎao wǎng húp mɔɔ-rá-dòk rɔ́ɔi láan
Cruel husband strangles young wife [to death], intending to seize estate [worth] hundred millions [baht]

(slang) to seize or appropriate, especially in whole or in large amounts.


ฟัด

fát (romanization)
การฟัด (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨼᩢ᩠ᨯ, Lao ຟັດ (fat), Lü ᦝᧆ (fad), Khün ᨼᩢ᩠ᨯ, Shan ၽတ်ႉ (phâ̰t) or ၾတ်ႉ (fâ̰t). Possibly related to Proto-Southwestern Tai *vaːtᴰ (whence Thai ฟาด (fâat)).


ซึ้ง

sʉ́ng (romanization)
ความซึ้ง (abstract-noun)


ซึ้ง

ซึ้ง • (sʉ́ng)

Borrowed from Teochew 籠床／笼床 (lêng5 seng5, “steamer basket”), only the last syllable.


ปกครอง

th-verb

ปกครอง • (bpòk-krɔɔng) (abstract noun การปกครอง or ความปกครอง)

bpòk-krɔɔng (romanization)
การปกครอง (abstract-noun)
ความปกครอง (abstract-noun)

/pok̚˨˩.kʰrɔːŋ˧/

From ปก (bpòk, “to cover; to extend (over); etc”) + ครอง (krɔɔng, “to maintain, to uphold; to own, to possess; to rule, to administer; etc”).

com

to govern, to administer, to rule, to manage; to oversee, to supervise; to take care (of), to watch, to guard, to protect, to look (after).


ปกครอง

th-noun

ปกครอง • (bpòk-krɔɔng)

/pok̚˨˩.kʰrɔːŋ˧/

administration; control; supervision; care; protection.


เทียด

เทียด • (tîiat)

great-great-grandparent (on either side).


ล่ำ

lâm (romanization)
ความล่ำ (abstract-noun)


รื้อ

rʉ́ʉ (romanization)
การรื้อ (abstract-noun)

Cognate with Isan ฮื้อ, Lao ຮື້ (hư̄), Northern Thai ᩁᩨ᩶ (hɯɯ⁶), Khün ᩁᩨ᩶ (hɯɯ⁶).

cog

Khün ᩁᩨ᩶ (hɯɯ⁶)

(transitive) to demolish; to disassemble.


ซีกโลก

sîik-lôok (romanization)
ซีก (classifier)

From ซีก (sîik) + โลก (lôok). Cognate with Lao ຊີກໂລກ (sīk lōk).


พื้นฐาน

th-noun

พื้นฐาน • (pʉ́ʉn-tǎan)

/pʰɯːn˦˥.tʰaːn˩˩˦/

พื้น (pʉ́ʉn, “ground”) + ฐาน (tǎan, “base”).


พื้นฐาน

th-adj

พื้นฐาน • (pʉ́ʉn-tǎan)

/pʰɯːn˦˥.tʰaːn˩˩˦/


ซีก

th-noun

ซีก • (sîik)


ล้ำ

lám (romanization)
การล้ำ (abstract-noun)

(transitive) to go beyond; to overstep; to exceed.


ล้ำ

lám (romanization)
ความล้ำ (abstract-noun)


หมีขอ

mǐi-kɔ̌ɔ (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰɔː˩˩˦/

com

หมี (mǐi) + ขอ (kɔ̌ɔ)


แก้วตาดวงใจ

From แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa, “crystalline lens”, literally “crystal of the eye”) + ดวงใจ (duuang-jai, “heart”, literally “orb of the heart”); literally "crystal of the eye, orb of the heart".

Li-Jung Yin et al (2009) ประทุมพร ตั้งกุลธวัช et al., transl., ๕ ยอดอัจฉริยะ (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 70
แอนเดอร์เซนเป็นแก้วตาดวงใจของคุณย่า ถึงแม้พวกเขาจะไม่ได้อาศัยอยู่ใต้ชายคาเดียวกัน แต่คุณย่าก็จะเดินมาหาแอนเดอร์เซน...ทุกวัน
ɛɛn-dəə-seen bpen gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng kun yâa · tʉ̌ng-mɛ́ɛ pûuak kǎo jà mâi dâai aa-sǎi yùu dtâai chaai-kaa diao-gan · dtɛ̀ɛ kun yâa gɔ̂ jà dəən maa hǎa ɛɛn-dəə-seen ... túk wan
Andersen was the apple of his granny's eye. Although they didn't live under the same roof, the granny would walk to see Andersen...every day.

เกรซ (2015) นางฟ้าบรรณาการรัก (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand), pages 28–29
มันกำลังจะมาเอาตัวลูกสาวของผมไป ผมไม่ยอมหรอก" นายบัญชาเริ่มเสียงดัง...คนเป็นพ่อใครจะทนไหวเมื่อรับรู้ว่า แก้วตาดวงใจนั้นถูกคนจ้องทำร้าย
man gam-lang jà maa ao dtuua lûuk-sǎao kɔ̌ɔng pǒm bpai · pǒm mâi yɔɔm rɔ̀k “· naai ban-chaa rə̂əm sǐiang dang ... kon bpen pɔ̂ɔ krai jà ton wǎi mʉ̂ʉa ráp-rúu wâa · gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai nán tùuk kon jɔ̂ng tam-ráai
They're going to take my daughter away. I won't let [them do so]", Mister Bancha started to cry aloud... As a father, no man would be able to remain calm after learning that the apple of his eye was made the target of the assault by someone.

ลูอิส แอล เฮย์ (2000) ธีรกร กิตติโสภากูร, transl., ชีวิตนี้ลิขิตได้ (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 299
"มาเถอะค่ะแม่ แม่ไม่จำเป็นต้องทนกับสภาพแบบนี้ต่อไปอีกแล้ว หนูจะพาแม่ออกไปจากที่นี่เอง" แม่มากับดิฉัน ทิ้งน้องสาวอายุ ๑๐ ขวบซึ่งเป็นแก้วตาดวงใจของพ่อไว้ให้อยู่กับพ่อ
“maa tə̀ kâ mɛ̂ɛ · mɛ̂ɛ mâi jam-bpen dtɔ̂ng ton gàp sà-pâap bɛ̀ɛp níi dtɔ̀ɔ-bpai ìik lɛ́ɛo · nǔu jà paa mɛ̂ɛ ɔ̀ɔk bpai jàak tîi nîi eeng” · mɛ̂ɛ maa gàp dì-chǎn · tíng nɔ́ɔng-sǎao aa-yú · sìp · kùuap sʉ̂ng bpen gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng pɔ̂ɔ wái hâi yùu gàp pɔ̂ɔ
"Let's come together, mommy. You don't have to bear with such a condition as this anymore. I'll bring you out of this place myself." Mommy came with me, leaving my ten-year-old younger sister with daddy, as she was the apple of his eye.

สายไหม (n.d.) ศึกรักบัลลังก์เลือด เล่ม ๒ (in Thai), Bangkok: Love Garden Publishing, →ISBN, page 146
สาบานต่อมังกรไฟอันเป็นจุดกำเนิดของเขาว่า จะปกป้องรักษาคาลิซซาและลูซิเฟอร์เอาไว้เท่าชีวิต จะไม่ยอมให้ใครหน้าไหนมาทำลายล้างแก้วตาดวงใจของเขาได้เป็นอันขาด
sǎa-baan dtɔ̀ɔ mang-gɔɔn fai an bpen jùt gam-nə̀ət kɔ̌ɔng kǎo wâa · jà bpòk-bpɔ̂ng rák-sǎa kaa-lít-sâa lɛ́ luu-sí-fə̂ə ao wái tâo chii-wít · jà mâi yɔɔm hâi krai nâa-nǎi maa tam-laai-láang gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai kɔ̌ɔng kǎo dâai bpen-an-kàat
[He] swore before the fire-breathing dragon, which was the source of his birth, that he would save and protect Carissa and Lucifer like [his own] life, and would not let anyone whoever come and destroy [these] apples of his eye at all.

Verawat Kanoknukroh (n.d.) Jazzanova Jukebox Vol. 1 (in Thai), Bangkok: Lulu.com, →ISBN, pages 21–22
ชีวิตครอบครัวของเธอล้มเหลวทั้งหมด เหนือสิ่งอื่นใดของเธอ คือ พ่อและแม่ของเธอ และลูกสาวที่เธอรักดั่งแก้วตาดวงใจ
chii-wít krɔ̂ɔp-kruua kɔ̌ɔng təə lóm-lěeo táng-mòt · nʉ̌ʉa-sìng-ʉ̀ʉn-dai kɔ̌ɔng təə · kʉʉ · pɔ̂ɔ lɛ́ mɛ̂ɛ kɔ̌ɔng təə · lɛ́ lûuk-sǎao tîi təə rák dàng gɛ̂ɛo-dtaa-duuang-jai
Her family life was completely a failure. For her, more important than anything else were her father and mother, as well as the daughter that she loved like the apple of her eye.

apple of someone's eye
apple of someone's eye


ปักเป้า

th-noun

ปักเป้า • (bpàk-gà-bpâo) (classifier ตัว)

bpàk-gà-bpâo (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


กัก

gàk (romanization)
การกัก (abstract-noun)

Cognate with Lao ກັກ (kak), Northern Thai ᨠᩢ᩠ᨠ.

to hold, to keep; to restrain, to repress; to retain, to detain, to confine, to impound, to lock up; to quarantine; to hoard.


น้ำเต้าหู้

น้ำเต้าหู้ • (náam-dtâo-hûu)

From น้ำ (náam, “water; liquid; drink”) + เต้าหู้ (dtâo-hûu, “tofu”).


นมถั่วเหลือง

th-noun

นมถั่วเหลือง • (nom-tùua-lʉ̌ʉang)

From นม (nom, “milk”) + ถั่วเหลือง (tùua-lʉ̌ʉang, “soy”, literally “yellow bean”); calque of English soy milk.


การแจ้งความ

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/

From การ (gaan) + แจ้งความ (jɛ̂ɛng-kwaam).

แจ้งความ แจ้งความ#Thai

abstract noun of แจ้งความ (jɛ̂ɛng-kwaam)


พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

th-proverb

พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง • (pûut-bpai-sɔ̌ɔng-pai-bîia-nîng-sǐia-dtam-lʉng-tɔɔng)

/pʰuːt̚˥˩.paj˧.sɔːŋ˩˩˦.pʰaj˧.bia̯˥˩.niŋ˥˩.sia̯˩˩˦.tam˧.lɯŋ˧.tʰɔːŋ˧/

speech is silver, silence is golden
speech is silver, silence is golden

(idiomatic) speech is silver, silence is golden

en-พูดไปสองไพเบี้ย_นิ่งเสียตำลึงทอง-th-proverb-p-3SOw1-


แจ้งความ

th-noun

แจ้งความ • (jɛ̂ɛng-kwaam)

/t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/

From แจ้ง (jɛ̂ɛng, “to enlighten; to inform; to notify; etc”) + ความ (kwaam, “matter; affair; etc”).

com

(dated) announcement; notification; advertisement.

(informal) report (of a crime or wrongdoing to a public authority).


แจ้งความ

th-verb

แจ้งความ • (jɛ̂ɛng-kwaam) (abstract noun การแจ้งความ)

jɛ̂ɛng-kwaam (romanization)
การแจ้งความ (abstract-noun)

/t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/

(dated) to announce; to notify; to advertise.

(informal) to report (a crime or wrongdoing to a public authority).


แผด

pɛ̀ɛt (romanization)
การแผด (abstract-noun)


เพิง

th-noun

เพิง • (pəəng)


แผง

แผง • (pɛ̌ɛng)

Compare Khmer ប្រែង (praeng, “bristle (of a boar)”). Possibly related to แปรง (bprɛɛng).


ค้ำ

kám (romanization)
การค้ำ (abstract-noun)

Cognate with Lao ຄ້ຳ (kham), Lü ᦅᧄᧉ (kam²), Tai Dam ꪁꪾ꫁, Shan ၵမ်ႉ (kâ̰m), Tai Nüa ᥐᥛᥳ (kȧm), Ahom 𑜀𑜪 (kaṃ), Tày cặm.

to prop up; to hold up; to shore up; to support (against collapsing or falling down).

(colloquial) to serve as a surety; to subject to a suretyship.


เอ

The name of the Latin-script letter A/a.


คอคอด

th-noun

คอคอด • (kɔɔ-kɔ̂ɔt)

/kʰɔː˧.kʰɔːt̚˥˩/

com

คอ (kɔɔ) + คอด (kɔ̂ɔt)


คอด

kɔ̂ɔt (romanization)
ความคอด (abstract-noun)


ตุ๋น

dtǔn (romanization)
การตุ๋น (abstract-noun)

From Teochew 燉／炖 (dung⁶, “to heat, to stew”).


เคร่ง

th-verb

เคร่ง • (krêng) (abstract noun การเคร่ง or ความเคร่ง)

krêng (romanization)
การเคร่ง (abstract-noun)
ความเคร่ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຄັ່ງ (kheng), Northern Thai ᨣᩕᩮ᩠᩵ᨦ, Khün ᨤᩮ᩠᩵ᨦ, Lü ᦆᦲᧂᧈ (xiing¹), Shan ၶဵင်ႈ (khāeng).


เนียน

th-adj

เนียน • (niian) (abstract noun ความเนียน)

niian (romanization)
ความเนียน (abstract-noun)


แถบ

th-noun

แถบ • (tɛ̀ɛp)


นมแมว

nom-mɛɛo (romanization)
ต้น (classifier)

Uvaria siamensis (syns. Melodorum siamense, Rauwenhoffia siamensis)


ง่อย

ngɔ̂i (romanization)
ความง่อย (abstract-noun)


เก็บกด

th-verb

เก็บกด • (gèp-gòt) (abstract noun การเก็บกด)

gèp-gòt (romanization)
การเก็บกด (abstract-noun)


แม่ซื้อ

th-noun

แม่ซื้อ • (mɛ̂ɛ-sʉ́ʉ)

/mɛː˥˩.sɯː˦˥/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother; woman; woman in authority; used as a modifier to indicate femininity; etc”) + ซื้อ (sʉ́ʉ), probably a corruption of เสื้อ (sʉ̂ʉa, “tutelar spirit”) or of เชื้อ (chʉ́ʉa, “descendant; offspring; etc”).


คลอด

klɔ̂ɔt (romanization)
การคลอด (abstract-noun)

Compare Lao ຄອດ (khǭt). Possibly related to ลอด (lɔ̂ɔt).

(of a female) to give birth; to deliver (a child).

(slang, of a product, project, etc) to release; to issue; to launch.

(slang, of a product, project, etc) to be released; to be issued; to come into existence; to come out.


คลี่

klîi (romanization)
การคลี่ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩦ᩵, Khün ᨣᩦ᩵, Isan ควี่, Lao ຄວີ່ (kh wī), Lü ᦅᦲᧈ (kii¹), Shan ၵီႈ (kīi), Phake ကီ (kī), Ahom 𑜀𑜣 (kī), 𑜀𑜧𑜣 (kawī).


กำกับ

th-verb

กำกับ • (gam-gàp) (abstract noun การกำกับ)

gam-gàp (romanization)
การกำกับ (abstract-noun)

to supervise; to oversee; to superintend; to direct; to conduct; to regulate.


กำกับ

as an attachment (to); as an annexation (to); in conjunction (with); in combination (with); together (with).


โลกคู่ขนาน

th-noun

โลกคู่ขนาน • (lôok-kûu-kà-nǎan)

/loːk̚˥˩.kʰuː˥˩.kʰa˨˩.naːn˩˩˦/

From โลก (lôok, “world”) + คู่ (kûu, “match; pair; couple”) + ขนาน (kà-nǎan, “parallel”); calque of English parallel world.


เสียม

th-noun

เสียม • (sǐiam)

Compare Middle Chinese 杴 (MC xjaem). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨾ, Khün ᩈ᩠ᨿᨾ, Lao ສຽມ (sīam), Isan เสียม, Lü ᦵᦉᧄ (ṡem), Tai Dam ꪎꪸꪣ, Tai Dón ꪎꪸꪝ, Shan သဵမ် (sǎem, “hoe”).

cog

Lü ᦵᦉᧄ (ṡem)


เสียม

th-proper noun

เสียม • (sǐiam)

สยาม สยาม#Thai


แหนม

th-noun

แหนม • (nɛ̌ɛm)

From Vietnamese nem. Cognate with Lao ແໜມ (nǣm).


กล่าวหา

th-verb

กล่าวหา • (glàao-hǎa) (abstract noun การกล่าวหา)

glàao-hǎa (romanization)
การกล่าวหา (abstract-noun)


ส่อ

sɔ̀ɔ (romanization)
การส่อ (abstract-noun)


แฟบ

fɛ̂ɛp (romanization)
ความแฟบ (abstract-noun)


ปริซึม

th-noun

ปริซึม • (bprí-sʉ̂m)


แหนบ

แหนบ • (nɛ̀ɛp)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnɛːpᴰ¹ᴸ (“to hold with pincers, etc.; pincers”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩯᨷ, Khün ᩉ᩠ᨶᩯᨷ, Lao ແໜບ (nǣp), Lü ᦶᦐᧇᧈ (ṅaeb¹), Shan ၼႅပ်ႇ (nèp), Tai Nüa ᥘᥦᥙᥱ (lǎep), Phake ꩫိပ် (nip), Ahom *𑜃𑜢𑜆𑜫 (*nip).

cog

Lü ᦶᦐᧇᧈ (ṅaeb¹)


แท่ง

th-noun

แท่ง • (tɛ̂ng)

Cognate with Lao ແທ່ງ (thǣng), Lü ᦶᦑᧂᧈ (taeng¹), Shan တႅင်ႈ (tēng), Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ).


แท่ง

th-cls

แท่ง • (tɛ̂ng)

Classifier for bars, ingots and tube shaped objects. ⇒ all nouns using this classifier.


อัฐ

อัฐมะ อัฐมะ#Thai


อัฐ

เฟื้อง เฟื้อง#Thai

(historical) at: a unit of currency, equal to ⅛ of a เฟื้อง (fʉ́ʉang).

(colloquial, somewhat archaic) money; currency.


เถียง

th-verb

เถียง • (tǐiang) (abstract noun การเถียง)

tǐiang (romanization)
การเถียง (abstract-noun)

Cognate with Isan เถียง, Lao ຖຽງ (thīang), Northern Thai ᨳ᩠ᨿᨦ (thiang¹), Khün ᨳ᩠ᨿᨦ (theeng¹), Lü ᦵᦏᧂ (ṫheng), Tai Dam ꪖꪸꪉ (thiêng), Shan ထဵင် (thǎeng), Ahom 𑜌𑜢𑜂𑜫 (thiṅ).

(transitive) to argue; to dispute; to contend.

(transitive) to differ; to be different; to disagree; to be contrary (to each other).


เถียง

th-noun

เถียง • (tǐiang)

Cognate with Lao ຖຽງ (thīang), Shan ထဵင် (thǎeng), Ahom 𑜌𑜢𑜂𑜫 (thiṅ).

(~นา) temporary lodging in or near a paddy, usually found in the form of a hut or shack, typically used by a person entrusted with watching rice, guarding a granary, etc.


ซับ

sáp (romanization)
การซับ (abstract-noun)


เก็ง

geng (romanization)
การเก็ง (abstract-noun)

Borrowed from Teochew 經／经 (gêng1, “to go through”).

bor+

to estimate; to assume; to guess; to predict; to speculate.


เซา

sao (romanization)
การเซา (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຊົາ (sao), Northern Thai ᨪᩮᩢᩣ, Khün ᨪᩮᩢᩣ, Lü ᦌᧁ (saw), Shan သဝ်း (sáo), Tai Nüa ᥔᥝᥰ (säw), and Ahom 𑜏𑜧 (saw).


เซา

sao (romanization)
ความเซา (abstract-noun)


ซึม

sʉm (romanization)
การซึม (abstract-noun)

(of moisture, liquid, gas, etc) to come out through a small hole: to seep, to ooze, to exude, to leak, etc; to cause or allow to do so.

(of moisture, liquid, gas, etc) to pass into through a small hole: to transude, to permeate, to percolate, etc; to cause or allow to do so.


ซึม

drowsy; somnolent; dull; lethargic; torpid; spiritless; lifeless; faint.

2020 June 7, “สำรวจย่านท่องเที่ยวสำคัญ โรงแรมเชียงใหม่ทรุดหนัก ย่านนิมมานเหมินท์ซึมยาว”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-06-07:
สำรวจย่านท่องเที่ยวสำคัญ โรงแรมเชียงใหม่ทรุดหนัก ย่านนิมมานเหมินท์ซึมยาว
sǎm-rùuat yâan tɔ̂ng-tîao sǎm-kan · roong-rɛɛm chiiang-mài sút nàk · yâan nim-maan-hěe-min sʉm yaao
Survey important tourist spots: Hotels [in] Chiang Mai are in dire straits; Nimman Hemin district [would remain] quiet for long

(slang, of an economic condition, social condition, activity, etc) dormant; inactive; abeyant; seeing no progress or motion; quiet.

social condition; activity; etc; social condition; activity; etc


ควบแน่น

th-verb

ควบแน่น • (kûuap-nɛ̂n) (abstract noun การควบแน่น)

kûuap-nɛ̂n (romanization)
การควบแน่น (abstract-noun)


เครื่องครัว

th-noun

เครื่องครัว • (krʉ̂ʉang-kruua)


เพ่ง

pêng (romanization)
การเพ่ง (abstract-noun)


เครื่องควบแน่น

เครื่องควบแน่น • (krʉ̂ʉang-kûuap-nɛ̂n)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰua̯p̚˥˩.nɛn˥˩/

เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + ควบแน่น (kûuap-nɛ̂n, “to condense”)


เครื่องจักร

th-noun

เครื่องจักร • (krʉ̂ʉang-jàk)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕak̚˨˩/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + จักร (jàk)


การควบแน่น

th-noun

การควบแน่น • (gaan-kûuap-nɛ̂n)

ควบแน่น ควบแน่น#Thai

abstract noun of ควบแน่น (kûuap-nɛ̂n): condensation.


ผีเสื้อกลางคืน

ผีเสื้อกลางคืน • (pǐi-sʉ̂ʉa-glaang-kʉʉn) (classifier ตัว)

pǐi-sʉ̂ʉa-glaang-kʉʉn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰiː˩˩˦.sɯa̯˥˩.klaːŋ˧.kʰɯːn˧/

From ผีเสื้อ (pǐi-sʉ̂ʉa, “butterfly”) + กลางคืน (glaang-kʉʉn, “night”).


เกลือจืด

th-noun

เกลือจืด • (glʉʉa-jʉ̀ʉt)

/klɯa̯˧.t͡ɕɯːt̚˨˩/


คลำ

klam (romanization)
การคลำ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨣᩤᩴ, Lao ຄຳ (kham), Lü ᦅᧄ (kam), Shan ၵမ်း (kám).


จักจั่น

jàk-gà-jàn (romanization)
ตัว (classifier)

Cognate with Isan จักจั่น, Lao ຈັກຈັ່ນ (chak chan), Northern Thai ᨧᩢ᩠ᨠᨧᩢ᩠᩵ᨶ (cak⁶ can²), Tai Dam ꪊꪰꪀꪊ꪿ꪽ (chắc chắn).

cog

Isan จักจั่น


ตั๊กแตนตำข้าว

th-noun

ตั๊กแตนตำข้าว • (dták-gà-dtɛɛn-dtam-kâao) (classifier ตัว)

dták-gà-dtɛɛn-dtam-kâao (romanization)
ตัว (classifier)

From ตั๊กแตน (dták-gà-dtɛɛn, “grasshopper”) + ตำ (dtam, “to pound”) + ข้าว (kâao, “rice”).


เหม่อ

th-verb

เหม่อ • (mə̀ə) (abstract noun การเหม่อ)

mə̀ə (romanization)
การเหม่อ (abstract-noun)


ความเด็ดขาด

th-noun

ความเด็ดขาด • (kwaam-dèt-kàat)


ความดี

abstract noun of ดี (dii): goodness; virtue; merit.


เด็ดขาด

th-adj

เด็ดขาด • (dèt-kàat) (abstract noun ความเด็ดขาด)

dèt-kàat (romanization)
ความเด็ดขาด (abstract-noun)


แก่น

th-noun

แก่น • (gɛ̀n)

From Proto-Tai *keːlᴮ. Cognate with Lao ແກ່ນ (kǣn), Tai Nüa ᥐᥦᥢ (kaen), Shan ၵႅၼ် (kěn).


หวด

hùuat (romanization)
การหวด (abstract-noun)


กำจัด

th-verb

กำจัด • (gam-jàt) (abstract noun การกำจัด)

gam-jàt (romanization)
การกำจัด (abstract-noun)

to eradicate; to eliminate; to exterminate; to remove.


ยึด

yʉ́t (romanization)
การยึด (abstract-noun)

Possibly related to เหยียด (yìiat, “to subtract; to reduce”).

to seize: to hold; to take hold; to grasp; to clasp; to grip; to clutch; etc.

to seize: to capture, to occupy; to confiscate, to forfeit; etc.

to hold or keep (together, with each other, etc).

(of a rule, law, principle, etc) to hold (to), to uphold; to adhere (to), to observe.


ขณะ

th-noun

ขณะ • (kà-nà)

From Pali khaṇa, from Sanskrit क्षण (kṣaṇa). Cognate with Mon ခၞ, Khmer ខណៈ (khaʼnaʼ), Lao ຂະນະ (kha na), Burmese ခဏ (hka.na.).


อมตะ

th-adj

อมตะ • (à-má-dtà)

From Pali amata (“nectar; ambrosia”, literally “not dead; undead; undying”). Cognate with Khmer អមត (ʼâmôt). Compare Sanskrit अमृत (amṛta), from which Thai อมฤต (à-má-rít) is derived.

bor

(elegant) not subject to death or decay: deathless, immortal, undying, imperishable, etc.

(figurative, elegant) not affected by time: timeless.

(figurative, elegant) forever; perpetual; eternal; everlasting.


อมตะ

th-noun

อมตะ • (à-má-dtà)

พระ พระ#Thai


ติง

dting (romanization)
การติง (abstract-noun)


บ่ม

bòm (romanization)
การบ่ม (abstract-noun)

Cognate with Lao ບົ່ມ (bom), Shan မူမ်ႇ (mùum), Tai Nüa ᥛᥨᥛᥱ (mǒm), Phake မုံ (muṃ), Ahom 𑜈𑜤𑜉𑜫 (bum).


กิริยา

กิริยา • (gì-rí-yaa)

From Pali kiriyā (“action; deed; performance”). Related to กริยา (grì-yaa). Cognate with Lao ກິລິຍາ (ki li nyā), ກິຣິຍາ (ki ri nyā).


เงื่อนไข

th-noun

เงื่อนไข • (ngʉ̂ʉan-kǎi)

/ŋɯa̯n˥˩.kʰaj˩˩˦/

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)

com

เงื่อน (ngʉ̂ʉan) + ไข (kǎi)


หมายความ

th-verb

หมายความ • (mǎai-kwaam) (abstract noun การหมายความ)

mǎai-kwaam (romanization)
การหมายความ (abstract-noun)


เงื่อนงำ

th-noun

เงื่อนงำ • (ngʉ̂ʉan-ngam)

/ŋɯa̯n˥˩.ŋam˧/


ผดุงครรภ์

ผดุงครรภ์ • (pà-dung-kan) (classifier คน)

pà-dung-kan (romanization)
คน (classifier)

From ผดุง (pà-dung, “to maintain; to support; etc”) + ครรภ์ (kan, “womb; pregnancy”).


ทำตัว

th-verb

ทำตัว • (tam-dtuua) (abstract noun การทำตัว)

tam-dtuua (romanization)
การทำตัว (abstract-noun)


เงื่อน

th-noun

เงื่อน • (ngʉ̂ʉan)

Cognate with Northern Thai ᨦᩮᩥ᩵ᩬᨶ, Lao ເງື່ອນ (ngư̄an), Shan ငိူၼ်ႈ (ngōen).


ผดุง

th-verb

ผดุง • (pà-dung) (abstract noun การผดุง)

pà-dung (romanization)
การผดุง (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ຜະດຸງ (pha dung).

(formal) to keep in place, in proper condition, or from sinking: to maintain, to sustain, to preserve, to uphold, etc.


โล่ง

lôong (romanization)
ความโล่ง (abstract-noun)


เปราะ

th-adj

เปราะ • (bprɔ̀) (abstract noun ความเปราะ)

bprɔ̀ (romanization)
ความเปราะ (abstract-noun)


ต่อมไร้ท่อ

th-noun

ต่อมไร้ท่อ • (dtɔ̀m-rái-tɔ̂ɔ)

/tɔm˨˩.raj˦˥.tʰɔː˥˩/

th:ต่อมไร้ท่อ


ต่อมหมวกไต

ต่อม (dtɔ̀m, “gland”) + หมวก (mùuak, “hat”) + ไต (dtai, “kidney”).


ต่อมใต้สมอง

th-noun

ต่อมใต้สมอง • (dtɔ̀m-dtâi-sà-mɔ̌ɔng)

/tɔm˨˩.taj˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ต่อม (dtɔ̀m, “gland”) + ใต้ (dtâai, “under; below”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


ข้อแม้

kɔ̂ɔ-mɛ́ɛ (romanization)
ข้อ (classifier)

/kʰɔː˥˩.mɛː˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “point; clause”) + แม้ (mɛ́ɛ, “even though; although”).


โอปอล

th-noun

โอปอล • (oo-bpɔɔl)

/ʔoː˧.pɔːl˧/


เติมเต็ม

th-verb

เติมเต็ม • (dtəəm-dtem) (abstract noun การเติมเต็ม)

dtəəm-dtem (romanization)
การเติมเต็ม (abstract-noun)


นาฬิกาข้อมือ

th-noun

นาฬิกาข้อมือ • (naa-lí-gaa-kɔ̂ɔ-mʉʉ) (classifier เรือน)

naa-lí-gaa-kɔ̂ɔ-mʉʉ (romanization)
เรือน (classifier)

/naː˧.li˦˥.kaː˧.kʰɔː˥˩.mɯː˧/

From นาฬิกา (naa-lí-gaa, “clock”) + ข้อมือ (kɔ̂ɔ-mʉʉ, “wrist”).


คับ

káp (romanization)
ความคับ (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɡapᴰˢ⁴ (“narrow; tight; confined”) (Jonsson, 1991), from Proto-Tai *ɡapᴰ (“tight; narrow”), possibly from Middle Chinese 狹 (MC heap, “narrow”) (which became doublet of แคบ (kɛ̂ɛp)).
Cognate with Northern Thai ᨣᩢ᩠ᨷ, Lao ຄັບ (khap), Lü ᦅᧇ (kab), Tai Dam ꪁꪚꪾ, Shan ၵပ်ႉ (kâ̰p), Zuojiang Zhuang kaep, Tày cặp.


คับ

ครับ ครับ#Thai

(Internet slang) Alternative form of ครับ (kráp)


โขน

th-noun

โขน • (kǒon)


หอยเม่น

หอยเม่น • (hɔ̌i-mên)


เม่นทะเล

เม่นทะเล • (mên-tá-lee)


โค่น

kôon (romanization)
การโค่น (abstract-noun)


สกัด

sà-gàt (romanization)
การสกัด (abstract-noun)

From Old Khmer skat. Cognate with Lao ສະກັດ (sa kat).


โชยุ

/t͡ɕʰoː˧.juʔ˨˩/


เพกาซัส

เพกาซัส • (pee-gaa-sát) (classifier ตัว)

pee-gaa-sát (romanization)
ตัว (classifier)


เลือน

th-verb

เลือน • (lʉʉan) (abstract noun การเลือน)

lʉʉan (romanization)
การเลือน (abstract-noun)


เลือน

th-adj

เลือน • (lʉʉan) (abstract noun ความเลือน)

lʉʉan (romanization)
ความเลือน (abstract-noun)


ซอสถั่วเหลือง

th-noun

ซอสถั่วเหลือง

ซอสถั่วเหลือง • (sɔ́ɔt-tùua-lʉ̌ʉang)

/sɔːt̚˦˥.tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/

/sɔːs˦˥.tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/


เจ้าสัว

เจ้าสัว • (jâo-sǔua)

Phono-semantic matching of Teochew 座 (zo7, “seat; base”) + 山 (suan1, “mountain”); the first syllable was matched with existing เจ้า (jâao, “lord”).

psm

business magnate (especially one of Chinese ethnicity)


ผณิน

From Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”). Compare Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”), from which Thai ผณิ (pà-ní) was derived.


ภุชงค

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧.kʰa˦˥./

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, “snake”); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”).

ภุชงค์ ภุชงค์#Thai

(in combination) Alternative form of ภุชงค์ (pú-chong)


ภุชงคประยาต

From ภุชงค (pú-chong-ká-, “serpent”) + ประยาต (“gone; vanished; disappeared; etc”); literally "gone like a serpent".

com

ฉันท์ ฉันท์#Thai

(~ฉันท์) a type of the poetic form ฉันท์ (chǎn).


ผณิ

th-noun

ผณิ • (pà-ní)

From Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”). Compare Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”), from which Thai ผณิน (pà-nin) was derived.


รบกวน

th-verb

รบกวน • (róp-guuan) (abstract noun การรบกวน)

róp-guuan (romanization)
การรบกวน (abstract-noun)


เมเปิล

mee-bpə̂n (romanization)
ต้น (classifier)

ต้น ต้น#Thai


นางนวล

naang-nuuan (romanization)
ตัว (classifier)


กระโทง

grà-toong (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


ช่องแคบ

th-noun

ช่องแคบ • (chɔ̂ng-kɛ̂ɛp)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɛːp̚˥˩/

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp).

com

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp)


คลื่นใต้น้ำ

th-noun

คลื่นใต้น้ำ • (klʉ̂ʉn-dtâai-náam)

From คลื่น (klʉ̂ʉn, “wave”) + ใต้ (dtâai, “under”) + น้ำ (náam, “water”).

com

undercurrent wave, traditionally believed to be a sign of a storm.

(obsolete) swell: long and unbroken wave, or series of such waves

(idiomatic, chiefly politics) situation which appears to be calm but actually consists of secret or hidden movements or activities that may trigger a problem; person or group of persons carrying out such a movement or activity.


ออริกาโน

th-noun

ออริกาโน • (ɔɔ-rí-gaa-nôo)

/ʔɔː˧.ri˦˥.kaː˧.noː˥˩/


แซ่

th-adv

แซ่ • (sɛ̂ɛ)


แซ่

th-noun

แซ่ • (sɛ̂ɛ)


ไหล่ทวีป

ไหล่ทวีป • (lài-tá-wîip)

ไหล่ (lài, “shoulder”) + ทวีป (tá-wîip, “continent”)


แว่ว

wɛ̂o (romanization)
การแว่ว (abstract-noun)

to hear in a distance; to hear slightly.


ปริ

head

ปริ • (bpà-rí)

(elegant) around, about; round, circular; encompassing, encircling.


ปริ

bprì (romanization)
การปริ (abstract-noun)

(intransitive) to split; to part; to crack.


ปุย

bpui (romanization)
ความปุย (abstract-noun)


ซินแส

th-noun

ซินแส • (sin-sɛ̌ɛ)

Borrowed from Teochew 先生 (sing1 sên1). Cognate with Khmer ស៊ិនសែ (sɨnsae).


ปริ้นเตอร์

ปริ้นเตอร์ • (bprîn-dtə̂ə)

ปริ๊นเตอร์ ปริ๊นเตอร์#Thai

Misspelling of ปริ๊นเตอร์ (bprín-dtə̂ə).


การควบคุม

ควบคุม ควบคุม#Thai


ตลับ

ตลับ • (dtà-làp)

From Old Chinese 匣 (OC *ɡraːb, “small box”). Doublet of อับ (àp).


ตลับ

ตลับ • (dtà-làp)


คิดค้น

th-verb

คิดค้น • (kít-kón) (abstract noun การคิดค้น)

kít-kón (romanization)
การคิดค้น (abstract-noun)

From คิด (kít, “to think”) + ค้น (kón, “to find; to discover”).


เงินสด

th-noun

เงินสด • (ngən-sòt)

From เงิน (ngən, “money”) + สด (sòt, “fresh”). Compare Lao ເງິນສົດ (ngœn sot).


พาหนะ

Borrowed from Sanskrit वाहन (vāhana, “bearing, carrying, conveying; vehicle, conveyance of any kind”) or Pali vāhana (“vehicle”). Cognate with Lao ພາຫະນະ (phā ha na).

bor+

means of transportation
means of transportation


อิเล็กทรอนิกส์

th-noun

อิเล็กทรอนิกส์ • (ì-lék-trɔɔ-nìk)

th:อิเล็กทรอนิกส์


สัมภาษณ์

สัมภาษณ์ • (sǎm-pâat)

Borrowed from Sanskrit सम्भाषण (sambhāṣaṇa, “conversation; discourse”) or Pali sambhāṣaṇa (“idem”). Equivalent to สัม- + ภาษณ์. Cognate with Khmer សម្ភាសន៍ (sɑɑsɑmphiəh), Lao ສຳພາດ (sam phāt), ສັມພາດ (sam phāt).

af

สัม- + ภาษณ์


สัมภาษณ์

th-verb

สัมภาษณ์ • (sǎm-pâat) (abstract noun การสัมภาษณ์)

sǎm-pâat (romanization)
การสัมภาษณ์ (abstract-noun)

af

สัม- + ภาษณ์


ทางหลวง

/tʰaːŋ˧.lua̯ŋ˩˩˦/

From ทาง (taang, “way; road”) + หลวง (lǔuang, “governmental; public; royal”).

com

highway, especially created and maintained by the government.


มังสวิรัติ

th-noun

มังสวิรัติ • (mang-sà-wí-rát)

มังส (“meat; flesh”) + วิรัติ (“to refrain”).


ปราศรัย

From Sanskrit प्रश्रय (praśraya, “support, resting-place; respectful demeanour, deference, civility, modesty”).

bor

(chiefly in combination) courteous talk or greeting.

2022 January 29, “ผอ. กกต. กทม. ติดตามปราศรัยโค้งสุดท้ายใกล้ชิด - ยังไม่พบร้องทุจริตเพิ่ม”, in กรุงเทพธุรกิจ, กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2022-01-29:
ผอ. กกต. กทม. ติดตามปราศรัยโค้งสุดท้ายใกล้ชิด
pɔ̌ɔ-ɔɔ · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ · dtìt-dtaam bpraa-sǎi kóong-sùt-táai glâi-chít
The Bangkok EC director is closely following up the final stretch of the [campaign] speech.

speech or address, especially one given to the public and dealing with politics.


ปราศรัย

th-verb

ปราศรัย • (bpraa-sǎi) (abstract noun การปราศรัย)

bpraa-sǎi (romanization)
การปราศรัย (abstract-noun)

(chiefly in combination) to talk or greet out of courtesy.

2022 January 28, “เพชรปราศรัยโค้งสุดท้าย ลั่นขอ ปชช. เอาความหวังเข้าคูหากาเบอร์ 6”, in เดลินิวส์, สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2022-01-29:
กรุณพลปราศรัยว่าอุดมการณ์ของพรรค...
gà-run pon bpraa-sǎi wâa ù-dom-má-gaan kɔ̌ɔng pák ...
Karunphol spoke that the ideology of the party...

to give a speech or address, especially to the public and when dealing with politics.


ช่อฟ้า

th-noun

ช่อฟ้า • (chɔ̂ɔ-fáa)

/t͡ɕʰɔː˥˩.faː˦˥/

ช่อ (chɔ̂ɔ, “tassel”) + ฟ้า (fáa, “sky”); literally "sky tassel".


บังเอิญ

th-adj

บังเอิญ • (bang-əən) (abstract noun ความบังเอิญ)

bang-əən (romanization)
ความบังเอิญ (abstract-noun)

/baŋ˧.ʔɤːn˧/


บังเอิญ

/baŋ˧.ʔɤːn˧/


เรียง

th-verb

เรียง • (riiang) (abstract noun การเรียง)

riiang (romanization)
การเรียง (abstract-noun)

Compare Lao ຮຽງ (hīang), Isan เฮียง, Northern Thai ᩁ᩠ᨿᨦ, Khün ᩁ᩠ᨿᨦ, Lü ᦵᦣᧂ (heng); Khmer រៀង (riəng)


เข้

(slang, sometimes vulgar) an exclamation of anger, disapproval, discontent, or surprise.


แผงคอ

th-noun

แผงคอ • (pɛ̌ɛng-kɔɔ)

/pʰɛːŋ˩˩˦.kʰɔː˧/


ฟ้อน

fɔ́ɔn (romanization)
การฟ้อน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨼᩬ᩶ᩁ, Khün ᨼᩬ᩶ᩁ, Lao ຟ້ອນ (fǭn), Lü ᦝᦸᧃᧉ (foan²), Shan ၽွၼ်ႉ (phâ̰un) or ၾွၼ်ႉ (fâ̰un).

to perform a traditional dance of Northern or Northeastern Thailand.


จู่โจม

th-verb

จู่โจม • (jùu-joom) (abstract noun การจู่โจม)

jùu-joom (romanization)
การจู่โจม (abstract-noun)

/t͡ɕuː˨˩.t͡ɕoːm˧/


ตอนกิ่ง

ตอนกิ่ง • (dtɔɔn-gìng) (abstract noun การตอนกิ่ง)

dtɔɔn-gìng (romanization)
การตอนกิ่ง (abstract-noun)


จิ๋ว

jǐu (romanization)
ความจิ๋ว (abstract-noun)


ยัด

yát (romanization)
การยัด (abstract-noun)


ฟ้าทะลายโจร

Andrographis paniculata
Andrographis paniculata#Translingual

Andrographis paniculata (creat, green chiretta).

th:ฟ้าทะลายโจร


ต่างชาติ

/taːŋ˨˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

ต่าง (dtàang, “different”) + ชาติ (châat, “nation”)


การตอนกิ่ง

th-noun

การตอนกิ่ง • (gaan-dtɔɔn-gìng)

ตอนกิ่ง ตอนกิ่ง#Thai

abstract noun of ตอนกิ่ง (dtɔɔn-gìng): grafting.


เกย

gəəi (romanization)
การเกย (abstract-noun)


เกย

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


เทพารักษ์

From Sanskrit देव (deva) + आरक्ष (ārakṣa). Cognate with Khmer ទេពារក្ស (teipiərĕək).


การะเกด

Uncertain. Compare Lao ກາຣະເກດ (kā ra kēt, “Nepal screwpine: Pandanus furcatus”).

cog

Pandanus tectorius
Pandanus tectorius#Translingual

(botany) Tahitian screwpine: the plant Pandanus tectorius of the family Pandanaceae.


เจอกัน

th-interj

เจอกัน • (jəə-gan)

From เจอ (jəə, “to see; to meet”) + กัน (gan, “together”).

com

used to bid farewell: see you; see you again; see you soon; see you later

used to express a wish or invitation to see or meet someone: see you (at that place, on that date, etc); let's meet; let's meet up; etc.


กางเขน

/kaːŋ˧.kʰeːn˩˩˦/


ร่าน

râan (romanization)
การร่าน (abstract-noun)


ร่าน

th-noun

ร่าน • (râan)


เคียง

th-adv

เคียง • (kiiang) (abstract noun ความเคียง)

kiiang (romanization)
ความเคียง (abstract-noun)


ไร้สาระ

th-adj

ไร้สาระ • (rái-sǎa-rá) (abstract noun ความไร้สาระ)

rái-sǎa-rá (romanization)
ความไร้สาระ (abstract-noun)

From ไร้ (rái, “to lack”) + สาระ (sǎa-rá, “matter; essence”).


ดัดจริต

th-verb

ดัดจริต • (dàt-jà-rìt) (abstract noun การดัดจริต or ความดัดจริต)

dàt-jà-rìt (romanization)
การดัดจริต (abstract-noun)
ความดัดจริต (abstract-noun)

From ดัด (dàt, “to set (in a certain position, way, etc)”) + จริต (jà-rìt, “conduct; manner”).

com

(obsolete) to correct or reform the behaviour or conduct (of).

(sarcastic, derogatory, offensive) to pretend, act, or attitudinise, especially in order to look or sound refined; to overact.


ศิลปิน

From Sanskrit शिल्पिन् (śilpin, “artisan”).


ดุดัน

th-adj

ดุดัน • (dù-dan) (abstract noun ความดุดัน)

dù-dan (romanization)
ความดุดัน (abstract-noun)


เล็บขบ

th-noun

เล็บขบ • (lép-kòp)

From เล็บ (lép, “nail”) + ขบ (kòp, “to bite”).


ปูด

bpùut (romanization)
การปูด (abstract-noun)


คลาด

klâat (romanization)
การคลาด (abstract-noun)


จริงจัง

th-verb

จริงจัง • (jing-jang) (abstract noun การจริงจัง)

jing-jang (romanization)
การจริงจัง (abstract-noun)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕaŋ˧/


จริงจัง

th-adv

จริงจัง • (jing-jang) (abstract noun ความจริงจัง)

jing-jang (romanization)
ความจริงจัง (abstract-noun)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕaŋ˧/


พิษสุนัขบ้า

th-noun

พิษสุนัขบ้า • (pít-sù-nák-bâa)

From พิษ (pít, “poison; venom”) + สุนัข (sù-nák, “dog”) + บ้า (bâa, “crazy”).

com

โรค โรค#Thai


ฆาตกรต่อเนื่อง

th-noun

ฆาตกรต่อเนื่อง • (kâat-dtà-gɔɔn-dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang) (classifier คน)

kâat-dtà-gɔɔn-dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang (romanization)
คน (classifier)

/kʰaːt̚˥˩.ta˨˩.kɔːn˧.tɔː˨˩.nɯa̯ŋ˥˩/

From ฆาตกร (kâat-dtà-gɔɔn, “killer”) + ต่อเนื่อง (dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang, “continuous”); perhaps calque of English serial killer.


จริต

th-noun

จริต • (jà-rìt)

From Pali carita (“motion; moving; course; etc”); from Sanskrit चरित (carita, “idem”); possibly via Pre-Angkorian Old Khmer ចរិត (carita) or Old Khmer ចរិត្ត (caritta, “conduct; manner; etc”). Cognate with Modern Khmer ចរិត (caʼrət).

bor

ราคจริต ราคจริต#Thai

โทสจริต โทสจริต#Thai

โมหจริต โมหจริต#Thai

สัทธาจริต สัทธาจริต#Thai

พุทธิจริต พุทธิจริต#Thai

วิตกจริต วิตกจริต#Thai

(Buddhism) nature (of the mind), divided into six types: ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, วิตกจริต.

(elegant, often used in negative sense) conduct; manner; character.

(sarcastic, derogatory, offensive) pretence, feigning, acting; craft, cunning, guile.


สลับ

sà-làp (romanization)
การสลับ (abstract-noun)


ชมรม

Compare Khmer ជំរំ (cumrum, “temporary shelter”).

cog

(archaic) temporary shelter; temporary place to stay or rest.

ตรียัมปวาย ตรียัมปวาย#Thai

(archaic) temporary pavilion for the presiding officer of the ceremony ตรียัมปวาย.


กึ๋น

th-noun

กึ๋น • (gʉ̌n)

From an unidentifiable Teochew term, according to SEAlang. Also possible to be from Hakka 胗 (kin1, “gizzard”).

(figurative) brain; wisdom; intelligence.


หมากพร้าว

หมากพร้าว • (màak-práao)

From หมาก (màak, “fruit; round object, ball”) + พร้าว (práao, “coconut”).


ต่อเนื่อง

th-verb

ต่อเนื่อง • (dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang) (abstract noun การต่อเนื่อง)

dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang (romanization)
การต่อเนื่อง (abstract-noun)

/tɔː˨˩.nɯa̯ŋ˥˩/


ต่อเนื่อง

th-adv

ต่อเนื่อง • (dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang) (abstract noun ความต่อเนื่อง)

dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang (romanization)
ความต่อเนื่อง (abstract-noun)

/tɔː˨˩.nɯa̯ŋ˥˩/


ปลัก

th-noun

ปลัก • (bplàk)


ก่าย

gàai (romanization)
การก่าย (abstract-noun)


ซูม

suum (romanization)
การซูม (abstract-noun)


ซุ้ม

ซุ้ม • (súm)

Cognate with Shan သုမ်ႉ (sṵ̂m), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥳ (su̇m), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ).


โถ

vase; similar vessel, as urn, jar, jug, etc.


โถ

(sometimes sarcastic) used to express pity, sympathy, concerns, regret, or sorrow: dear, oh dear, too bad, unfortunately, what a pity, what a shame, alas, etc.


ปลอบใจ

th-verb

ปลอบใจ • (bplɔ̀ɔp-jai) (abstract noun การปลอบใจ)

bplɔ̀ɔp-jai (romanization)
การปลอบใจ (abstract-noun)


ใจแคบ

th-adj

ใจแคบ • (jai-kɛ̂ɛp) (abstract noun ความใจแคบ)

jai-kɛ̂ɛp (romanization)
ความใจแคบ (abstract-noun)

/t͡ɕaj˧.kʰɛːp̚˥˩/


หยัก

yàk (romanization)
การหยัก (abstract-noun)


หยัก

yàk (romanization)
ความหยัก (abstract-noun)


ลอบ

lɔ̂ɔp (romanization)
ความลอบ (abstract-noun)


ตกใจ

th-verb

ตกใจ • (dtòk-jai) (abstract noun การตกใจ)

dtòk-jai (romanization)
การตกใจ (abstract-noun)

From ตก (dtòk, “to fall; to cause to fall”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

to startle: to start involuntarily, as from surprise or alarm.


รางวัล

cog

Khmer រង្វាន់ (rɔɔrŭəngvŏən)


ม่อนไข่

th-noun

ม่อนไข่ • (mɔ̂n-kài)


ไข่แดง

ไข่แดง • (kài-dɛɛng)

/kʰaj˨˩.dɛːŋ˧/

ไข่ (kài, “egg”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red egg".

(colloquial) one man in the midst of women.

(colloquial) one person in the midst of people.


ร่ำไห้

th-verb

ร่ำไห้ • (râm-hâi) (abstract noun การร่ำไห้)

râm-hâi (romanization)
การร่ำไห้ (abstract-noun)


ไข่ขาว

th-noun

ไข่ขาว • (kài-kǎao)


วอ

wɔɔ (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

Possibly from Mon ဝဝ်. Cognate with Lao ວໍ (wǭ), Khün ᩅᩳ, Shan ဝေႃး (wáu), Khmer វ (vɔɔ), and Burmese ဝေါ (wau:).

พระ พระ#Thai

(พระ~) roofed palanquin for a royal person or member of a royal harem.


วอ

Perhaps from the two-way radio lingo, in which each call is started with the code ว. (wɔɔ), standing for วิทยุ (wít-tá-yú, “radio”).

2019 November 22, “ตามหาเด็กผ่านเสียงจากวอตำรวจ”, in Mono Film, Bangkok: Seeme.me, retrieved 2020-04-24:
ตามหาเด็กผ่านเสียงจากวอตำรวจ
dtaam hǎa dèk pàan sǐiang jàak wɔɔ dtam-rùuat
Searching for kids through voices from police walkie-talkie

2014 August 3, “แอปตัวไหนเป็นวิทยุสื่อสารแบบวอตำรวจ”, in พันทิป, Bangkok: พันทิป, retrieved 2020-04-24:
แอปตัวไหนเป็นวิทยุสื่อสารแบบวอตำรวจ
ɛ́p dtuua nǎi bpen wít-tá-yú-sʉ̀ʉ-sǎan bɛ̀ɛp wɔɔ dtam-rùuat
Which app [serves] as communication radio like police walkie-talkie?

(slang) two-way radio; transceiver thereof.


คอน

คอน • (kɔɔn)


ลักลอบ

th-verb

ลักลอบ • (lák-lɔ̂ɔp) (abstract noun การลักลอบ)

lák-lɔ̂ɔp (romanization)
การลักลอบ (abstract-noun)

/lak̚˦˥.lɔːp̚˥˩/

com

ลัก (lák) + ลอบ (lɔ̂ɔp)


มนุษย์ต่างดาว

th-noun

มนุษย์ต่างดาว • (má-nút-dtàang-daao)

From มนุษย์ (má-nút, “human”) + ต่าง (dtàang, “different”) + ดาว (daao, “star”).


ขอนไม้

th-noun

ขอนไม้ • (kɔ̌ɔn-máai)

/kʰɔːn˩˩˦.maːj˦˥/


ครูใหญ่

From ครู (kruu, “teacher; instructor”) + ใหญ่ (yài, “great; grand”).


ไฉน

/t͡ɕʰa˨˩.naj˩˩˦/

(somewhat elegant and archaic) why? for what? for what purpose, reason, or cause?

(somewhat elegant and archaic) how? what? in what manner? in what way? to what extent or degree? by what means?


เต้าทึง

th-noun

เต้าทึง • (dtâo-tʉng)

a kind of dessert, made of various beans boiled in syrup, served hot or chilled.


ซึนเดเระ

th-adj

ซึนเดเระ • (sʉn-dee-ré)


เบเกอรี

th-noun

เบเกอรี • (bee-gəə-rîi)


มัคคุเทศก์

มัคคุเทศก์ • (mák-kú-têet)


ของชำ

/kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰam˧/


ปลอดภาษี

th-adj

ปลอดภาษี • (bplɔ̀ɔt-paa-sǐi) (abstract noun ความปลอดภาษี)

bplɔ̀ɔt-paa-sǐi (romanization)
ความปลอดภาษี (abstract-noun)

/plɔːt̚˨˩.pʰaː˧.siː˩˩˦/


เอกมัย

เอกมัย • (èek-gà-mai) (abstract noun ความเอกมัย)

èek-gà-mai (romanization)
ความเอกมัย (abstract-noun)


ทานตะวัน

From ทาน (taan, “to bear; to withstand”) + ตะวัน (dtà-wan, “sun”).

com

(archaic) a type of sunshade with a long handle, being part of the royal regalia


ขยี้

kà-yîi (romanization)
การขยี้ (abstract-noun)

to squeeze, squash, or crush repeatedly.

(slang, humorous, of a joke, dramatic story, etc) to repeat or reiterate so as to intensify.

dramatic story; etc; dramatic story; etc


จรจัด

th-adj

จรจัด • (jɔɔn-jàt) (abstract noun ความจรจัด)

jɔɔn-jàt (romanization)
ความจรจัด (abstract-noun)

/t͡ɕɔːn˧.t͡ɕat̚˨˩/


แข็งข้อ

th-verb

แข็งข้อ • (kɛ̌ng-kɔ̂ɔ) (abstract noun การแข็งข้อ)

kɛ̌ng-kɔ̂ɔ (romanization)
การแข็งข้อ (abstract-noun)

/kʰɛŋ˩˩˦.kʰɔː˥˩/


อ่อนข้อ

อ่อนข้อ • (ɔ̀ɔn-kɔ̂ɔ) (abstract noun การอ่อนข้อ or ความอ่อนข้อ)

ɔ̀ɔn-kɔ̂ɔ (romanization)
การอ่อนข้อ (abstract-noun)
ความอ่อนข้อ (abstract-noun)

/ʔɔːn˨˩.kʰɔː˥˩/

อ่อน (ɔ̀ɔn) + ข้อ (kɔ̂ɔ)

com

อ่อน (ɔ̀ɔn) + ข้อ (kɔ̂ɔ)


พากย์

pâak (romanization)
การพากย์ (abstract-noun)

to dub (to replace soundtrack with translation)


ตกแต่ง

th-verb

ตกแต่ง • (dtòk-dtɛ̀ng) (abstract noun การตกแต่ง)

dtòk-dtɛ̀ng (romanization)
การตกแต่ง (abstract-noun)

/tok̚˨˩.tɛŋ˨˩/


แต่งตัว

แต่งตัว • (dtɛ̀ng-dtuua) (abstract noun การแต่งตัว)

dtɛ̀ng-dtuua (romanization)
การแต่งตัว (abstract-noun)


รุน

run (romanization)
การรุน (abstract-noun)


รุน

a kind of net in triangle/rectangle shape for catching shrimp and small fish.


สาหัส

th-adj

สาหัส • (sǎa-hàt) (abstract noun ความสาหัส)

sǎa-hàt (romanization)
ความสาหัส (abstract-noun)


พิกุล

th-noun

พิกุล • (pí-gun)


ขี้หนาว

th-adj

ขี้หนาว • (kîi-nǎao) (abstract noun ความขี้หนาว)

kîi-nǎao (romanization)
ความขี้หนาว (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.naːw˩˩˦/


ไพล

Possibly from Pre-Angkorian Old Khmer វ្រលៃ (vralai). Cognate with Lao ຫວ້ານພະໄລ (wānpha lai) or ຫວ້ານໄພ (wānphai), Modern Khmer ពន្លៃ (pɔɔpŭənlɨy).

(botany) Cassumunar ginger (Zingiber montanum, syn. Zingiber cassumunar) of the family Zingiberaceae.


นิคหิต

th-noun

นิคหิต • (ník-ká-hìt)

From Pali niggahīta (“restrained, checked”).


นฤคหิต

นฤคหิต • (ná-rʉ́-ká-hìt)

From Pali niggahīta (“restrained, checked”). Compare Sanskrit निगृहीत (nigṛhīta).

นิคหิต นิคหิต#Thai

Alternative form of นิคหิต (ník-ká-hìt).


ขี้ร้อน

th-adj

ขี้ร้อน • (kîi-rɔ́ɔn) (abstract noun ความขี้ร้อน)

kîi-rɔ́ɔn (romanization)
ความขี้ร้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɔːn˦˥/

com

ขี้ (kîi) + ร้อน (rɔ́ɔn)


ตาปลา

From ตา (dtaa, “eye”) + ปลา (bplaa, “fish”).


สุดโต่ง

th-adj

สุดโต่ง • (sùt-dtòong) (abstract noun ความสุดโต่ง)

sùt-dtòong (romanization)
ความสุดโต่ง (abstract-noun)


ขนมเปียกปูน

From ขนม (kà-nǒm, “sweets”) + เปียก (bpìiak, “to be dampened (with)”) + ปูน (bpuun, “limewater”); literally "limewater-dampened sweets".

com

a dessert made from a mixture of rice flour and burnt coir powder stirred in a heated container together with sugar, coconut milk, and limewater, and left thickened, often cut in a rhombus shape.


เจ้าของ

th-noun

เจ้าของ • (jâo-kɔ̌ɔng)

/t͡ɕaw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

/t͡ɕaːw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

เจ้า (jâao, “master”) + ของ (kɔ̌ɔng, “thing”).

com

(general usage and law) owner; possessor.


จะงอย

th-noun

จะงอย • (jà-ngɔɔi)

/t͡ɕa˨˩.ŋɔːj˧/


อาขยาน

Borrowed from Sanskrit आख्यान (ākhyāna) and Pali akkhāna.


เกตุ

เกตุ • (gèet)

From Pali ketu or Sanskrit केतु (ketu, “flag; banner”). Cognate with Khmer កេតុ (keetoʼ).


เกตุ

th-proper noun

เกตุ • (gèet)

พระ พระ#Thai

(Hindu astrology) (พระ~) Ketu: the last of the nine influential stars navagraha.

พระ พระ#Thai


ปลีก

bplìik (romanization)
การปลีก (abstract-noun)


ลูกอ๊อด

lûuk-ɔ́ɔt (romanization)
ตัว (classifier)

/luːk̚˥˩.ʔɔːt̚˦˥/


หึง

th-verb

หึง • (hʉ̌ng) (abstract noun การหึง or ความหึง)

hʉ̌ng (romanization)
การหึง (abstract-noun)
ความหึง (abstract-noun)


ตกตะกอน

ตกตะกอน • (dtòk-dtà-gɔɔn) (abstract noun การตกตะกอน)

dtòk-dtà-gɔɔn (romanization)
การตกตะกอน (abstract-noun)


ฮึด

hʉ́t (romanization)
การฮึด (abstract-noun)


นิติ

th-noun

นิติ • (ní-dtì)

From Pali nīti (“law; regulation; rule”) or Sanskrit नीति (nīti, “policy; behaviour, conduct; morality, ethics, precept”). Cognate with Modern Khmer និតិ (niteʼ).

bor

(elegant) law, rule, regulation; custom, tradition, convention, practice; policy, guideline, guidance.


โพรง

Compare Lao ໂພງ (phōng). Possibly related to โปง (bpoong), โป่ง (bpòong), พอง (pɔɔng).


เค้น

kén (romanization)
การเค้น (abstract-noun)


โซดา

น้ำ น้ำ#Thai

(in compounds) some household sodium chemicals.


ความเค้น

th-noun

ความเค้น • (kwaam-kén)


คะนอง

th-adj

คะนอง • (ká-nɔɔng) (abstract noun ความคะนอง)

ká-nɔɔng (romanization)
ความคะนอง (abstract-noun)

/kʰa˦˥.nɔːŋ˧/


คะนอง

/kʰa˦˥.nɔːŋ˧/


แรงบิด

th-noun

แรงบิด • (rɛɛng-bìt)

/rɛːŋ˧.bit̚˨˩/


รูด

rûut (romanization)
การรูด (abstract-noun)


พื้นที่ผิว

พื้นที่ผิว • (pʉ́ʉn-tîi-pǐu)

/pʰɯːn˦˥.tʰiː˥˩.pʰiw˩˩˦/


นอนก้น

th-verb

นอนก้น • (nɔɔn-gôn)

From นอน (nɔɔn, “to lie”) + ก้น (gôn, “bottom”).

com

to settle: to sink to or remain at the bottom, as sediment.


เส้นรอบรูป

th-noun

เส้นรอบรูป • (sên-rɔ̂ɔp-rûup)


การนำไฟฟ้า

electrical conductance
electrical conductance


ประสบการณ์

ประสบการณ์ • (bprà-sòp-gaan)

From ประสบ (bprà-sòp, “to meet; to encounter”) + การณ์ (gaan, “event; situation”).


ความน่าจะเป็น

th-noun

ความน่าจะเป็น


ความต้านทานไฟฟ้า

ความต้านทานไฟฟ้า

ความต้านทานไฟฟ้า • (kwaam-dtâan-taan-fai-fáa)

electrical resistance
electrical resistance


ความถี่

ถี่ ถี่#Thai


ประจุไฟฟ้า

ประจุไฟฟ้า • (bprà-jù-fai-fáa)


ประสบ

th-verb

ประสบ • (bprà-sòp) (abstract noun การประสบ)

bprà-sòp (romanization)
การประสบ (abstract-noun)

Perhaps from ประ (bprà, an emphatic prefix) + สบ (sòp, “to meet; to encounter; etc”).

com

ประสบอุบัติเหตุ

ประสบปัญหา

ประสบความสำเร็จ

to meet; to encounter; to undergo; to experience.


แรงหนีศูนย์กลาง

th-noun

แรงหนีศูนย์กลาง • (rɛɛng-nǐi-sǔun-glaang)

/rɛːŋ˧.niː˩˩˦.suːn˩˩˦.klaːŋ˧/

From แรง (rɛɛng) + หนี (nǐi) + ศูนย์กลาง (sǔun-glaang).


ศูนย์กลาง

ศูนย์ (sǔun) + กลาง (glaang). Cognate with Lao ສູນກາງ (sūn kāng).

จุด จุด#Thai


สัมประสิทธิ์

th-noun

สัมประสิทธิ์ • (sǎm-bprà-sìt)

Calque of English coefficient by co- became “สัม-” and efficient became “ประสิทธิ์”.
Similar Sanskrit सम्प्रसिद्धि (samprasiddhi, “success”) does not relate to this.

ncog

सम्प्रसिद्धि


ประจุ

th-verb

ประจุ • (bprà-jù) (abstract noun การประจุ)

bprà-jù (romanization)
การประจุ (abstract-noun)


ถี่

tìi (romanization)
ความถี่ (abstract-noun)

closely spaced; dense; intensive; thick.


สำนวน

Borrowed from Old Khmer សំន្វរ៑ (saṃnvar).


บรรจุ

th-verb

บรรจุ • (ban-jù) (abstract noun การบรรจุ)

ban-jù (romanization)
การบรรจุ (abstract-noun)

1931, สมาหารหิตะคดี (โป๊ โปรคุปต์), ขุน, พจนานุกรมกฎหมาย, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page Front cover:
พจนานุกรมกฎหมายบรรจุคำตั้งแต่โบราณกาลถึงปัจจุบันกาล
pót-jà-naa-nú-grom gòt-mǎai ban-jù kam dtâng-dtɛ̀ɛ boo-raan-ná gaan tʉ̌ng bpàt-jù-ban-ná gaan
A law dictionary containing terms from the ancient times up to the present times

1931, จรูญชวนะพัฒน์ (ทองสุก อินทรรัสมี), พระ, and, วิศาลดรุณกร (อั้น สาริกบุตร), หลวง, วิธีทำศพ, พระนคร: โรงพิมพ์หว่าเชียง, page 12:
โลงที่จะบรรจุศพผู้ตาย
loong tîi jà ban-jù sòp pûu-dtaai
The coffin which is to contain the corpse of the deceased

(transitive) to load; to contain; to take on as a load; to have as a content.

2021 January 16, “เส้นทางสอบครูผู้ช่วย 2564 ต้องสอบอะไรบ้าง และมีคุณสมบัติอย่างไร”, in thairath.co.th:
ผู้เขียนได้พูดคุยกับแหล่งข่าวที่เพิ่งได้บรรจุเป็นครูผู้ช่วย
pûu-kǐian dâai pûut-kui gàp lɛ̀ng kàao tîi pə̂ng dâai ban-jù bpen kruu-pûu-chûai
The author got to talk with a news source who had just been installed as an assistant teacher.

(as in an office or position, especially for the first time, transitive) to instate; to install; to institute.


ล้มเหลว

ล้มเหลว • (lóm-lěeo) (abstract noun การล้มเหลว or ความล้มเหลว)

lóm-lěeo (romanization)
การล้มเหลว (abstract-noun)
ความล้มเหลว (abstract-noun)


แย้

Cogante with Lao ແຍ້ (nyǣ), Shan ယႄႉ (yâ̰ae).


แก๊งค์

th-noun

แก๊งค์ • (gɛ́ɛng)

แก๊ง แก๊ง#Thai


กักกัน

th-verb

กักกัน • (gàk-gan) (abstract noun การกักกัน)

gàk-gan (romanization)
การกักกัน (abstract-noun)

From กัก (gàk, “to detain; to confine; etc”) + กัน (gan, “to separate; to set apart; etc”).

com

to intern, to confine, to detain; to quarantine, to isolate.


แก๊ง

th-noun

แก๊ง • (gɛ́ng)

(colloquial) gang: group of delinquents, criminals, etc.


ออโรรา

ออโรรา • (ɔɔ-roo-râa)

/ʔɔː˧.roː˧.raː˥˩/

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa


พึ่งพิง

th-verb

พึ่งพิง • (pʉ̂ng-ping) (abstract noun การพึ่งพิง)

pʉ̂ng-ping (romanization)
การพึ่งพิง (abstract-noun)

/pʰɯŋ˥˩.pʰiŋ˧/


เลียบ

เลียบ • (lîiap) (abstract noun การเลียบ)

lîiap (romanization)
การเลียบ (abstract-noun)


เสือผู้หญิง

th-noun

เสือผู้หญิง • (sʉ̌ʉa-pûu-yǐng)

/sɯa̯˩˩˦.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/


หมวดหมู่

หมวดหมู่ • (mùuat-mùu)


ศรัทธา

ศรัทธา • (sàt-taa)

From Sanskrit श्रद्धा (śraddhā, “faith; trust; etc”). Compare Pali saddhā, from which Thai สัทธา is derived.


ศรัทธา

th-verb

ศรัทธา • (sàt-taa) (abstract noun การศรัทธา or ความศรัทธา)

sàt-taa (romanization)
การศรัทธา (abstract-noun)
ความศรัทธา (abstract-noun)


ทุ่มเท

ทุ่มเท • (tûm-tee) (abstract noun การทุ่มเท or ความทุ่มเท)

tûm-tee (romanization)
การทุ่มเท (abstract-noun)
ความทุ่มเท (abstract-noun)

From ทุ่ม (tûm, “to cast (down)”) + เท (tee, “to pour (down, out, forth, etc)”).

com

to exert (resources, capital, one's strength, etc) to the utmost.


งับ

ngáp (romanization)
การงับ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ŋapᴰˢ⁴ (“to snap at, to nip; to clamp; to close, to shut”). Cognate with Lao ງັບ (ngap).


งับ

th-particle

งับ • (ngáp)

ครับ ครับ#Thai

(Internet slang, childish) Alternative form of ครับ (kráp)


เว้น

wén (romanization)
การเว้น (abstract-noun)


ลิ่มเลือด

th-noun

ลิ่มเลือด • (lîm-lʉ̂ʉat)


ลิ่น

From Proto-Tai *lilᴮ. Cognate with Lao ລິ່ນ (lin), Northern Thai ᩃᩥ᩠᩵ᨶ, Khün ᩃᩥ᩠᩵ᨶ, Lü ᦟᦲᧃᧈ (liin¹), Shan လိၼ်ႈ (līn), Zhuang linh.

ตัว ตัว#Thai


สีข้าง

สีข้าง • (sǐi-kâang)

/siː˩˩˦.kʰaːŋ˥˩/


กึ่งโลหะ

กึ่งโลหะ • (gʉ̀ng-loo-hà)

/kɯŋ˨˩.loː˧.haʔ˨˩/

From กึ่ง (gʉ̀ng, “half”) + โลหะ (loo-hà, “metal”).


เส้นตาย

Calque of English deadline. Same as เส้น (sên, “line”) + ตาย (dtaai, “to die”).


เหล็กใน

th-noun

เหล็กใน • (lèk-nai)


ชัดเจน

th-adj

ชัดเจน • (chát-jeen) (abstract noun ความชัดเจน)

chát-jeen (romanization)
ความชัดเจน (abstract-noun)

/t͡ɕʰat̚˦˥.t͡ɕeːn˧/

From ชัด (chát, “manifest”) + เจน (jeen, “familiar”).

com

1932, สภาผู้แทนราษฎร, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๓๖/๒๔๗๕, พระนคร: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, page 428:
ข้อความที่กล่าวนี้ชัดเจนอยู่แล้ว ไม่ควรตัด
kɔ̂ɔ-kwaam tîi glàao níi chát-jeen yùu-lɛ́ɛo · mâi kuuan dtàt
The text which has thus been stated is already clear [and] should not be excluded.

1947, ดิเรก ชัยนาม, “นายกรัฐมนตรี”, in รัฐธรรมนูญบริติช, พระนคร: โรงพิมพ์พานิชศุภผล, page 7:
มีบางคราวที่ไม่มีหัวหน้าชัดเจน
mii baang kraao tîi mâi mii hǔua-nâa chát-jeen
There are some times when [the party] has no obvious leader.

2021, ศาลอาญา, คำสั่งศาลอาญา ในคดีหมายเลขแดงที่ พศ ๗๖/๒๕๖๔, กรุงเทพฯ: คณะก้าวหน้า, page 2:
ผู้คัดค้าน...อ้างว่า คำร้องของผู้ร้องไม่ชัดเจน
pûu-kát-káan ... âang wâa · kam-rɔ́ɔng kɔ̌ɔng pûu-rɔ́ɔng mâi chát-jeen
The objector...claims that the motion of the movant is not clear.

obvious, evident; express, explicit; unambiguous, clear; sure, certain.


สายลับ

th-noun

สายลับ • (sǎai-láp)


ไส้ศึก

From ไส้ (sâi, “intestine; someone or something that is inside another”) + ศึก (sʉ̀k, “enemy”).

com

mole: spy who operates from within an organisation, country, etc.


เรือดำน้ำ

th-noun

เรือดำน้ำ • (rʉʉa-dam-náam) (classifier ลำ)

rʉʉa-dam-náam (romanization)
ลำ (classifier)


เคลื่อนไหว

th-verb

เคลื่อนไหว • (klʉ̂ʉan-wǎi) (abstract noun การเคลื่อนไหว or ความเคลื่อนไหว)

klʉ̂ʉan-wǎi (romanization)
การเคลื่อนไหว (abstract-noun)
ความเคลื่อนไหว (abstract-noun)

From เคลื่อน (klʉ̂ʉan, “to move”) + ไหว (wǎi, “idem”).

com

(intransitive) to move (as from one place to another).

2020 April 14, “ปชป. เคลื่อนไหวแล้วหลังรองหัวหน้าพรรคตกเป็นข่าวฉาวโฉ่”, in Thai Post, Bangkok: Thai Post, retrieved 2022-06-06:
ปชป. เคลื่อนไหว...หลังรองหัวหน้าพรรคตกเป็นข่าวฉาว
bpɔɔ-chɔɔ-bpɔɔ · klʉ̂ʉan-wǎi ... lǎng rɔɔng hǔua-nâa pák dtòk-bpen-kàao chǎao
Democrats make a move ... after [their] deputy party leader becomes embarrassing headline

(figurative) to make a move; to take action.

to act, especially through activism or as an activist.


ใบตอง

→ Khmer: បៃតង (baytɑɑng)

From ใบ (bai, “leaf”) + ตอง (dtɔɔng, “banana leaf”).


บานเย็น

From บาน (baan, “to bloom”) + เย็น (yen, “evening”), literally “Blooming in the Evening”.

Mirabilis jalapa
Mirabilis jalapa#Translingual

(botany) four o'clock flower: the flowering plant Mirabilis jalapa of the family Nyctaginaceae.


เบน

been (romanization)
การเบน (abstract-noun)


กระแทก

th-verb

กระแทก • (grà-tɛ̂ɛk) (abstract noun การกระแทก)

grà-tɛ̂ɛk (romanization)
การกระแทก (abstract-noun)

/kra˨˩.tʰɛːk̚˥˩/


เบี่ยง

เบี่ยง • (bìiang) (abstract noun การเบี่ยง)

bìiang (romanization)
การเบี่ยง (abstract-noun)


หลักการ

th-noun

หลักการ • (làk-gaan)


เลี้ยวเบน

th-verb

เลี้ยวเบน • (líao-been) (abstract noun การเลี้ยวเบน)

líao-been (romanization)
การเลี้ยวเบน (abstract-noun)


หลักแหลม

th-adj

หลักแหลม • (làk-lɛ̌ɛm) (abstract noun ความหลักแหลม)

làk-lɛ̌ɛm (romanization)
ความหลักแหลม (abstract-noun)

/lak̚˨˩.lɛːm˩˩˦/

com

หลัก (làk) + แหลม (lɛ̌ɛm)


การเลี้ยวเบน

From การ (gaan) + เลี้ยวเบน (líao-been).


หมั่น

màn (romanization)
การหมั่น (abstract-noun)


ง่าม

th-noun

ง่าม • (ngâam)

Cognate with Isan ง่าม, Lao ງ່າມ (ngām), Northern Thai ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵), Khün ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵), Lü ᦇᦱᧄᧈ (ngaam¹), Shan ငၢမ်ႈ (ngāam).

cog

Khün ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ŋaam⁵)


มวน

ตัว ตัว#Thai


มวน

muuan (romanization)
การมวน (abstract-noun)


เฉียง

th-adj

เฉียง • (chǐiang) (abstract noun ความเฉียง)

chǐiang (romanization)
ความเฉียง (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦/


เฉียง

/t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦/


ระเหย

th-verb

ระเหย • (rá-hə̌əi) (abstract noun การระเหย)

rá-hə̌əi (romanization)
การระเหย (abstract-noun)

/ra˦˥.hɤːj˩˩˦/


เรือจ้าง

th-noun

เรือจ้าง • (rʉʉa-jâang)

/rɯa̯˧.t͡ɕaːŋ˥˩/


ผลงาน

pǒn-ngaan (romanization)
ชิ้น (classifier)


สวนผัก

สวนผัก • (sǔuan-pàk)


การบูร

From Sanskrit कर्पूर (karpūra). Cognate with Lao ກາລະບູນ (kā la būn).


ความสมเหตุสมผล

ความสมเหตุสมผล

ความสมเหตุสมผล • (kwaam-sǒm-hèet-sǒm-pǒn)


เรือข้ามฟาก

เรือข้ามฟาก • (rʉʉa-kâam-fâak)


สมเหตุสมผล

th-adj

สมเหตุสมผล • (sǒm-hèet-sǒm-pǒn) (abstract noun ความสมเหตุสมผล)

sǒm-hèet-sǒm-pǒn (romanization)
ความสมเหตุสมผล (abstract-noun)


เฟอร์รี

th-noun

เฟอร์รี • (fəə-rîi)

/fɤː˧.riː˥˩/


ผลพลอยได้

ผลพลอยได้ • (pǒn-plɔɔi-dâai)


ฉลองพระเนตร

ฉลองพระเนตร • (chà-lɔ̌ɔng-prá-nêet)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦.pʰra˦˥.neːt̚˥˩/


แมลงชีปะขาว

/ma˦˥.lɛːŋ˧.t͡ɕʰiː˧.pa˨˩.kʰaːw˩˩˦/

th:แมลงชีปะขาว


คดี

From Old Khmer ក្តិ (kti) or Angkorian Old Khmer គតិ (gati, “matter, affair, case; legal matter, affair, or case; etc”); ultimately from Sanskrit गति (gati, “movement; progress, proceeding; etc”). Cognate with Modern Khmer ក្តី (kdəy); Lao ຄະດີ (kha dī); Shan ၵတီႉ (kǎ tḭ̂i). Doublet of คติ (ká-dtì).

der

17th century, อนิรุทธคำฉันท์ พร้อมด้วยบันทึกสอบทานและหมายเหตุ, 4th edition, กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, published 1979:
คดีนี้บดี นฤบดีบิดาปราม
ká-dii níi bɔɔ dii · ná-rʉ́-bɔɔ-dii bì-daa bpraam
"Ill is this matter!", warned the king her father.

คดีแพ่ง

คดีอาญา

(law) legal matter; legal affair; legal case; legal proceedings.


วงแหวน

th-noun

วงแหวน • (wong-wɛ̌ɛn)

/woŋ˧.wɛːn˩˩˦/


บันดาร์เสรีเบกาวัน

th-proper noun

บันดาร์เสรีเบกาวัน • (ban-daa-sěe-rii-bee-gaa-wan)

Bandar Seri Begawan
Bandar Seri Begawan#English

Bandar Seri Begawan (the capital of Brunei)


ง่ายดาย

th-adj

ง่ายดาย • (ngâai-daai) (abstract noun ความง่ายดาย)

ngâai-daai (romanization)
ความง่ายดาย (abstract-noun)


เว็บแคม

th-noun

เว็บแคม • (wép-kɛm)


ขี้หนู

ขี้หนู • (kîi-nǔu)

/kʰiː˥˩.nuː˩˩˦/

พริก พริก#Thai

Capsicum annuum
Capsicum annuum#Translingual

(figurative) (พริก~) bird's eye chili, a cultivar from the species Capsicum annuum.


ตะแกรง

ตะแกรง • (dtà-grɛɛng)


หลิ่ว

lìu (romanization)
การหลิ่ว (abstract-noun)


เกล็ดหิมะ

เกล็ดหิมะ • (glèt-hì-má)


โปรย

bprooi (romanization)
การโปรย (abstract-noun)


ดาย

daai (romanization)
การดาย (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓlaːjᴬ. Cognate with Nong Zhuang ndai, Tày bjai.


ตะหลิว

ตะหลิว • (dtà-lǐu)

Semi-learned borrowing from Teochew 鼎溜 (dian2 liu6).


ตู้เสื้อผ้า

th-noun

ตู้เสื้อผ้า • (dtûu-sʉ̂ʉa-pâa)

/tuː˥˩.sɯa̯˥˩.pʰaː˥˩/

ตู้ (dtûu) + เสื้อผ้า (sʉ̂ʉa-pâa)

com

ตู้ (dtûu) + เสื้อผ้า (sʉ̂ʉa-pâa)


ปรับตัว

th-verb

ปรับตัว • (bpràp-dtuua) (abstract noun การปรับตัว)

bpràp-dtuua (romanization)
การปรับตัว (abstract-noun)


ร่าย

râai (romanization)
การร่าย (abstract-noun)


ร่าย

th-noun

ร่าย • (râai)


เรือนกระจก

เรือนกระจก • (rʉʉan-grà-jòk)

เรือน (rʉʉan) + กระจก (grà-jòk).

com

เรือน (rʉʉan) + กระจก (grà-jòk)


โขด

th-noun

โขด • (kòot)


โคก

โคก • (kôok)


เนิน

เนิน • (nəən)


สีหน้า

สีหน้า • (sǐi-nâa)

/siː˩˩˦.naː˥˩/


เลียงผา

liiang-pǎa (romanization)
ตัว (classifier)

/lia̯ŋ˧.pʰaː˩˩˦/


หนูผี

/nuː˩˩˦.pʰiː˩˩˦/


กระซู่

Compare Lao ສູ້ (sū, “one-horned rhinoceros”).

Dicerorhinus sumatrensis
Dicerorhinus sumatrensis#Translingual

Sumatran rhinoceros (Dicerorhinus sumatrensis)


หมาไม้

mǎa-máai (romanization)
ตัว (classifier)

yellow-throated marten
yellow-throated marten


ตัวกินมด

ตัวกินมด • (dtuua-gin-mót) (classifier ตัว)

dtuua-gin-mót (romanization)
ตัว (classifier)


เหนียง

เหนียง • (nǐiang)

(can be offensive in case of a person) fleshy lobe or appendage hanging down from the throat or chin, as wattle of an animal or turkey neck of an aged person.

(slang, sometimes offensive) double chin.


ดินปืน

ดินปืน • (din-bpʉʉn)


เผ่าพันธุ์

เผ่าพันธุ์ • (pào-pan)


ล้างเผ่าพันธุ์

ล้างเผ่าพันธุ์

ล้างเผ่าพันธุ์ • (láang-pào-pan)


ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

th-verb

ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ • (kâa-láang-pào-pan) (abstract noun การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์)

kâa-láang-pào-pan (romanization)
การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (abstract-noun)


กรรไกรตัดเล็บ

From กรรไกร (gan-grai, “scissors”) + ตัด (dtàt, “to cut”) + เล็บ (lép, “nail”).


โต้เถียง

th-verb

โต้เถียง • (dtôo-tǐiang) (abstract noun การโต้เถียง)

dtôo-tǐiang (romanization)
การโต้เถียง (abstract-noun)

/toː˥˩.tʰia̯ŋ˩˩˦/


ตอบโต้

ตอบโต้ • (dtɔ̀ɔp-dtôo) (abstract noun การตอบโต้)

dtɔ̀ɔp-dtôo (romanization)
การตอบโต้ (abstract-noun)

/tɔːp̚˨˩.toː˥˩/


ตื๊อ

dtʉ́ʉ (romanization)
การตื๊อ (abstract-noun)


แกงส้ม

th-noun

แกงส้ม • (gɛɛng-sôm)

From แกง (gɛɛng, “curry; soup”) + ส้ม (sôm, “sour”).

com

a curry dish made from tamarind juice boiled with a curry paste and other ingredients, including certain vegetables, fruits, or flowers, and meat, often shrimps or fish.


สมัยพระเจ้าเหา

th-noun

สมัยพระเจ้าเหา • (sà-mǎi-prá-jâao-hǎo)

From สมัย (sà-mǎi, “time; period”) + พระเจ้า (prá-jâao, “an honorific for a king, buddha, buddha statue, etc”, literally “divine lord”) + เหา (hǎo); literally "time of Divine Lord Hao".
Prá-jâao Hǎo ("Divine Lord Hao") is believed to:
# refer to Xiao Hao, a Yunnanese ruler who reigned between 1511–1328 BC, according to Likhit Huntrakun (ลิขิต ฮุนตระกูล) and Chamnong Thongprasoet (จำนงค์ ทองประเสริฐ); or
# refer to Prá-jâao Hǎo, the name of an ancient hall in Lop Buri where Lord Phetracha launched a coup against King Narai in 1688, according to Damrong Rachanuphap (ดำรงราชานุภาพ); or
# be an idiomatic reference to an unspecific ancient figure, with the word Hǎo probably being from the Chinese surname 昊 (hào), according to Suchit Wongthet (สุจิตต์ วงษ์เทศ).

com

Damrong Rajanubhab
Lop Buri Province
Narai
Phetracha
th:จำนงค์ ทองประเสริฐ


บอนไซ

th-noun

บอนไซ • (bɔɔn-sai)

Semi-learned borrowing from Japanese 盆栽 (bonsai).


หลอดอาหาร

th-noun

หลอดอาหาร • (lɔ̀ɔt-aa-hǎan)

/lɔːt̚˨˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)

com

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)


คอหอย

th-noun

คอหอย • (kɔɔ-hɔ̌i)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/

com

คอ (kɔɔ) + หอย (hɔ̌i)


ป่วน

th-adj

ป่วน • (bpùuan) (abstract noun ความป่วน)

bpùuan (romanization)
ความป่วน (abstract-noun)


สปาเกตตี

From English spaghetti, from Italian spaghetti.


ฝากล่องเสียง

th-noun

ฝากล่องเสียง • (fǎa-glɔ̀ng-sǐiang)

/faː˩˩˦.klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

th:ฝากล่องเสียง


สาเก

Semi-learned borrowing from Tamil சக்கை (cakkai).


สาเก

Semi-learned borrowing from Japanese 酒 (sake).

เหล้า เหล้า#Thai


ราเม็ง

From Japanese ラーメン (rāmen), from Mandarin 拉麵／拉面 (lāmiàn).

zh-l

拉麵／拉面 (lāmiàn)


อะไหล่

th-noun

อะไหล่ • (à-lài)

Semi-learned borrowing from Classical Persian آله (āluh, “tool; device”), from Arabic آلَة (ʔāla). Cognate with Lao ອະໄຫລ່ (ʼa lai).


อะไหล่

th-adj

อะไหล่ • (à-lài)


เบ๊

From Hokkien 馬／马 (bé/bée, “horse”). Doublet of ม้า (máa).

(archaic, chiefly found in old Chinese fiction) horse-mounted servant.

(slang, now derogatory) servant; slave; subordinate; attendant.


เสี้ยว

th-noun

เสี้ยว • (sîao)


ค้นพบ

th-verb

ค้นพบ • (kón-póp) (abstract noun การค้นพบ)

kón-póp (romanization)
การค้นพบ (abstract-noun)

From ค้น (kón, “to search”) + พบ (póp, “to find”).

com

นักบรรพชีวินวิทยาได้ค้นพบไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่

Paleontologists have discovered a new species of dinosaur.

nák ban-pá-chii-win-wít-tá-yaa dâai kón-póp dai-noo-sǎo sǎai pan mài


เตี่ย

th-noun

เตี่ย • (dtìia)

Borrowed from Teochew 爹 (dia1). Cognate with Khmer ទៀ (tiə).

father (used as a term of address by Chinese and Sino-Thai people)


จักรวาล

From Sanskrit चक्रवाल (cakravāla, “mass, assemblage, multitude; circle; etc”), from चक्र (cakra, “wheel; ring; circle”) + वाल (vāla, “circle”); perhaps via Old Khmer °ចក្ក្រាវាឡ (°cakkrāvāła, “(1) mythical mountain range encircling the earth; (2) world, universe; (3) sphere; etc”); equivalent to Thai จักร (jàk) + วาล (waal). Cognate with Burmese စကြဝဠာ (ca.kra.wa.la); Modern Khmer ចក្រវាល (cak viəl), ចក្កវាឡ (cɑɑkkɑɑviəl), Lao ຈັກກະວານ (chak ka wān).

bor

(Buddhist and Hindu cosmology) Cakravāla Range: the range of mountains encircling the earth and separating light from darkness.