ไทย

Plaek Phibunsongkhram
Tai peoples
Thai people

Believed to be from Pali deyya, which in turn is a conversion of Thai ไท (tai, “human being, person; Tai; Siamese Thai; etc”). Declared by the government of Field Marshal Plaek Phibunsongkhram to be the name of the modern country and its people, replacing the name สยาม (sà-yǎam, “Siam”), through the constitution dated 3 October 1939 (effective as from 6 October 1939). More likely from ไท (tai) (see below).

cog

1944, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “นิทานที่ ๑๘ เรื่องค้นเมืองโบราณ”, in นิทานโบราณคดี, Bangkok: n.p.:
ภาษาไทยเหนือเขาใช้คำ "มี" หมายความเหมือนอย่างไทยใต้ว่า "อยู่"
paa-sǎa tai nʉ̌ʉa kǎo chái kam · “mii” · mǎai-kwaam mʉ̌ʉan yàang tai dtâai wâa · “yùu”
[In] the language of the Northern Thais, they use the word "mi" in the same meaning as "yu" employed by the Southern [Central] Thais.

ชาว ชาว#Thai

ชาว ชาว#Thai


ไทย

1938, เจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), “๑๖๑. หนังสือขององเกรินตาเตืองกุนถึงเจ้าพระยาบดินทรเดชา”, in พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชชกาลที่ ๓, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร:
...หาได้เกินเขตต์แดนกรุงไทยเข้ามาจนก้าว ๑ ไม่
... hǎa dâai gəən kèet-dɛɛn grung tai kâo maa jon gâao · nʉ̀ng · mâi
...does not pass the frontier of the Thai kingdom inwards, even for a single footstep.

ประเทศ ประเทศ#Thai

เมือง เมือง#Thai

กรุง กรุง#Thai

(ประเทศ~, เมือง~, กรุง~) Siam

ประเทศ ประเทศ#Thai

เมือง เมือง#Thai

(ประเทศ~, เมือง~) Thailand (a country in Southeast Asia)

ผมพูดไทยไม่เป็น

2008 February 7, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2020-10-04:
มาตรา ๑๓ การสอบสวน ไต่สวนมูลฟ้อง หรือพิจารณา ให้ใช้ภาษาไทย
mâat-dtraa · sìp sǎam · gaan-sɔ̀ɔp-sǔuan · dtài-sǔuan-muun-fɔ́ɔng · rʉ̌ʉ pí-jaa-rá-naa · hâi chái paa-sǎa tai
Section 13 [In conducting] an inquiry, preliminary hearing, or trial, the Thai language shall be used.

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Central Thai language, the official language of Thailand

2008 February 7, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2020-10-04:
ถ้ามีความจำเป็นต้องแปลภาษาไทยท้องถิ่น หรือภาษาถิ่น หรือภาษาต่างประเทศ...ให้ใช้ล่าม
tâa mii kwaam-jam-bpen dtɔ̂ng bplɛɛ paa-sǎa tai tɔ́ɔng-tìn · rʉ̌ʉ paa-sǎa tìn · rʉ̌ʉ paa-sǎa dtàang-bprà-têet ... hâi chái lâam
If there is a need to translate a local Thai language, or a dialect, or a foreign language... an interpreter shall be employed.

ภาษา ภาษา#Thai

(by extension) (ภาษา~) any language of the Thais, as Northern Thai language, Southern Thai language, etc.


ไทย

⇒ Japanese: タイ (Tai)

2020 May 8, ไอลอว์, “รับมือโควิด-๑๙ แบบไทย ๆ ด้วยการออกกฎและข่มขู่”, in Hot Issues, Bangkok: ไอลอว์, retrieved 2020-05-08:
รับมือโควิด19 แบบไทย ๆ ด้วยการออกกฎและ "ข่มขู่"
ráp-mʉʉ koo-wìt-sìp-gâao · bɛ̀ɛp tai tai dûai gaan-ɔ̀ɔk gòt lɛ́ · “kòm-kùu”
Handling COVID-19 in Thai way by laying down rules and threatening

2019 October 17, กองบรรณาธิการ, Way Magazine, Bangkok: Way Magazine, retrieved 2020-05-08:
ปกเกล้าแต่ไม่ปกครอง และระบอบประชาธิปไตยแบบไทย ๆ
bpòk-glâao dtɛ̀ɛ mâi bpòk-krɔɔng · lɛ́ rá-bɔ̀ɔp bprà-chaa-tí-bpà-dtai bɛ̀ɛp tai tai
'Reigns but does not rule' and Thai-style democracy

2018, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์, เผด็จการวิทยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 142:
ยิ่งทำความเข้าใจชาตินิยมแบบไทย ๆ...จะยิ่งพบว่า แกนสำคัญของชาตินิยมแบบไทย ก็คือ ความภักดีต่อระบบหรือเชื่อฟังระบบ
yîng tam-kwaam-kâo-jai châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai tai ... jà yîng póp wâa · gɛɛn sǎm-kan kɔ̌ɔng châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai · gɔ̂ kʉʉ · kwaam-pák-dii dtɔ̀ɔ rá-bòp rʉ̌ʉ chʉ̂ʉa-fang rá-bòp
The more [you] try to understand the Thai-style nationalism... the more [you] will realise that the [most] important core of the Thai-style nationalism is loyalty to the regime or obedience to the regime.

2007, แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย, วิถีจีนไทยในสังคมสยาม, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 66:
จีนหลายคน...ไม่ประสงค์...การพิจารณาคดีความแบบไทย ๆ
jiin lǎai kon ... mâi bprà-sǒng ... gaan-pí-jaa-rá-naa ká-dii-kwaam bɛ̀ɛp tai tai
Many Chinese...didn't want...[their] legal cases to be tried in the Thai way.

(slang, derogatory, sarcastic) not universally or internationally recognised, accepted, or practised; only done or taking place in Thailand


ไทย

(elegant, only in combination) that should be given


ไหม

From Proto-Southwestern Tai *ʰmajᴬ (“thread”), from Proto-Tai *ʰmajᴬ (“thread”), from Old Chinese 徽 (OC *hmɯl, “fine; glorious”). Cognate with Lao ໄໝ (mai), Tai Dam ꪼꪢ, Lü ᦺᦖ (ṁay), Shan မႆ (mǎi).


ไหม

Borrowed from Tai Dón ใม (“fine; to fine”) or Shan မႂ် (mǎue, “idem”).


ไหม

From contraction of หรือ (rʉ̌ʉ, “or”) + ไม่ (mâi, “not”). Compare Southern Thai ม่าย.

com

หรือ (rʉ̌ʉ, “or”) + ไม่ (mâi, “not”)

คุณเป็นนักท่องเที่ยวใช่ไหม

คุณพูดภาษาเยอรมันได้ไหม


ฝรั่ง

From Classical Persian فرنگ (farang) or فرنگی (farangī, “French; European; Westerner; Christian”), from Old French franc (“a Frank”). Cognate with Khmer បារាំង (baarang), Burmese ဘရင်ဂျီ (bha.ranggyi) and Chinese 佛朗機／佛朗机 (Fólǎngjī).

2004, ยุวดี ต้นสกุลรุ่งเรือง, ละเลงครัว, Nanmeebooks, →ISBN, page 27:
สมัยก่อนช่วงฝรั่งไปทำมาหากินกับจีนนั้นมักเอาพ่อครัวจีนลงเรือไปทำอาหารให้กิน
sà-mǎi gɔ̀ɔn chûuang fà-ràng bpai tam-maa-hǎa-gin gàp jiin nán mák ao pɔ̂ɔ-kruua jiin long rʉʉa bpai tam aa-hǎan hâi gin
In the past, whenever farangs travelled to trade with the Chinese, they usually brought Chinese cooks on board to prepare foods for them.

2014, คีตะธารา, เพลิงเสน่หา, eReader (Thailand), page 8:
แต่ทุนไม่พอใช้จำต้องหารายได้เสริมด้วยการสอนภรรยาฝรั่งทำอาหารไทย
dtɛ̀ɛ tun mâi pɔɔ chái jam-dtɔ̂ng hǎa raai-dâai sə̌əm dûai gaan-sɔ̌ɔn pan-yaa fà-ràng tam aa-hǎan tai
The insufficiency of capital forced her to find additional income by teaching Thai cookery to farang housewives.

2004, ศรี เกศมณี, เมื่อวานนี้, Nanmeebooks, →ISBN, page 73:
"แล้วใครล่ะที่เป็นไส้ศึกให้ฝรั่ง" เป็นคำถามที่ไม่มีใครตอบได้ "บางทีฝรั่งอาจจะส่งพวกสายลับเข้ามาก่อนไอ้ยุ่นก็ได้"
“lɛ́ɛo krai lâ tîi bpen sâi-sʉ̀k hâi fà-ràng” · bpen kam-tǎam tîi mâi mii krai dtɔ̀ɔp dâai · “baang-tii fà-ràng àat jà sòng pûuak sǎai-láp kâo maa gɔ̀ɔn âi yûn gɔ̂ɔ-dâai”
"Then who are working as spies for the farangs?". It was a question which no one could answer. "Maybe the farangs have sent some spies in before the Japs."

ท่าน ท่าน#Thai

(informal) (classifiers: คน, ท่าน) farang; Westerner.

ฝรั่ง ฝรั่ง#Thai

กลาย กลาย#Thai

ควง ควง#Thai

จรกา จรกา#Thai

เท้า เท้า#Thai

a category of traditional Thai songs, such as ฝรั่งกลาย (fà-ràng-glaai), ฝรั่งควง (fà-ràng-kuuang), ฝรั่งจรกา (fà-ràng-jɔɔ-rá-gaa), ฝรั่งรำเท้า (fà-ràng-ram-táao), etc.

Psidium guajava
Psidium guajava#Translingual

(botany) common guava: the plant Psidium guajava of the family Myrtaceae.


ฝรั่ง

desc

→ English: farang (“westerner who comes to Thailand”)

→ Lao: ຝະລັ່ງ (fa lang), ຝະຫຼັ່ງ (fa lang)

→ White Hmong: huablab


ภาษา

paa-sǎa (romanization)
ภาษา (classifier)

→ Nyah Kur: พาซา (phaa saa)

→ Urak Lawoi': พาซา (phasa)

/pʰaː˧.saː˩˩˦/

From Pali bhāsā, from Sanskrit भाषा (bhāṣā). Compare Khmer ភាសា (phiəsaa), Khün ᨽᩣᩈᩣ, Lao ພາສາ (phā sā), Malay bahasa, Shan ၽႃႇသႃႇ (phàa sàa).

ภาษาไทย ― paa-sǎa tai ― Thai language

ภาษาอังกฤษ ― paa-sǎa ang-grìt ― English language

ภาษาพูด ― paa-sǎa-pûut ― spoken language

ภาษามือ

language (form of communication using words: spoken, gestured, or written).

ภาษาจาวา

ภาษาซี

computer language
computer language#English

(archaic) a minority that speaks a certain language.

(figurative) any matter, content, or story that is understood by the people discussing it.


วัด

th-noun

วัด • (wát) (classifier วัด or หลัง or แห่ง)

wát (romanization)
วัด (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ English: wat

→ Malay: wat

→ Pattani Malay: واء / วะ

→ Urak Lawoi': วัยจ (wac)

From Old Khmer វត្ត (vatta), វត (vata), វ័ត (vâta), វត្យ (vatya), វត្រ (vatra), វត្ថ (vattha), -វាត (°vāta, “Buddhist temple compound; monastery”). Possibly related to Old Khmer វត្ត៑ (“to encircle; to enclose > enceinte”). Cognate with Modern Khmer វត្ត (voat); Lao ວັດ (wat); Lü ᦞᧆ (vad); Shan ဝတ်ႉ (wâ̰t).

cog

1908 August 30, “แจ้งความกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๒๔ สิงหาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, retrieved 2019-10-31, page 633:
ด้วยในศก ๑๒๗ บาดหลวงอีกอลอมเบต์วัดอาซัมชั่นกรุงเทพฯได้ออกเงินเกื้อกูลแก่อาไศรยสถานณะตำบลอ่างศิลา...
dûai nai sòk · rɔ́ɔi yîi-sìp jèt · bàat-lǔuang ii-gɔɔ-lɔɔm-bee wát aa-sam-chân grung-têep dâai ɔ̀ɔk ngən gʉ̂ʉa-guun gɛ̀ɛ aa-sǎi-sà-tǎan ná dtam-bon àang-sì-laa ...
Whereas, in the year 127, the priest I-ko-lom-be of Bangkok Assumption Cathedral had provided support money for the housing at Ang Sila Subdistrict...

(irrespective of the religion) religious compound or place of worship, as temple, sanctuary, monastery, etc.

มาตรา ๑๖๒๓ ทรัพย์สินของพระภิกษุที่ได้มาในระหว่างเวลาที่อยู่ในสมณเพศนั้น เมื่อพระภิกษุนั้นถึงแก่มรณภาพ ให้ตกเป็นสมบัติของวัดที่เป็นภูมิลำเนาของพระภิกษุนั้น เว้นไว้แต่พระภิกษุนั้นจะได้จำหน่ายไปในระหว่างชีวิตหรือโดยพินัยกรรม์
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sǎam · sáp-sǐn kɔ̌ɔng prá pík-sù tîi dâai maa nai rá-wàang wee-laa tîi yùu nai sà-má-ná-pêet nán · mʉ̂ʉa prá pík-sù nán tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-mɔɔ-rá-ná-pâap · hâi dtòk bpen sǒm-bàt kɔ̌ɔng wát tîi bpen puum-lam-nao kɔ̌ɔng prá pík-sù nán · wéen-wái-dtɛ̀ɛ prá pík-sù nán jà dâai jam-nàai bpai nai rá-wàang chii-wít rʉ̌ʉ dooi pí-nai-gan
Section 1623 When a bhikṣu dies, the property of the bhikṣu which [the bhikṣu] had obtained during the time he was in the priesthood shall devolve upon the wat which is the domicile of that bhikṣu as the possession [of that wat], save where the bhikṣu has [already] disposed of [the property by means of a transaction] inter vivos or by [means of] a will.
มาตรา ๑๖๒๔ ทรัพย์สินใดเป็นของบุคคลก่อนอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ทรัพย์สินนั้นหาตกเป็นสมบัติของวัดไม่ และให้เป็นมฤดกตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมของบุคคลนั้นหรือบุคคลนั้นจะจำหน่ายโดยประการใดตามกฎหมายก็ได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi yîi-sìp sìi · sáp-sǐn dai bpen kɔ̌ɔng bùk-kon gɔ̀ɔn ùp-bpà-sǒm-bòt bpen prá pík-sù · sáp-sǐn nán hǎa dtòk bpen sǒm-bàt kɔ̌ɔng wát mâi · lɛ́ hâi bpen má-rʉ́-dòk dtòk-tɔ̂ɔt gɛ̀ɛ taa-yâat-dooi-tam kɔ̌ɔng bùk-kon nán rʉ̌ʉ bùk-kon nán jà jam-nàai dooi bprà-gaan dai dtaam gòt-mǎai gɔ̂ɔ-dâai
Section 1624 [When] any [item of] property has belonged to a person [since] before his ordination as a bhikṣu, such [item of] property does not devolve upon his wat as its possession and shall become the estate [which] passes on to the statutory heirs of that person or may be disposed of by that person in whatever manner according to the law.

1935 June 7, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 52, retrieved 2019-10-31, page 544

มาตรา ๕ วัดกำหนดตามพระราชบัญญัตินี้เปน ๓ อย่าง คือ พระอารามหลวงอย่าง ๑ อารามราษฎร์อย่าง ๑ ที่สำนักสงฆ์อย่าง ๑...พระอารามหลวง คือ วัดที่พระเจ้าแผ่นดินทรงสร้าง...อารามราษฎร์นั้น คือ วัดซึ่งได้พระราชทานวิสุงคามสีมาแต่มิได้เข้าบาญชีนับว่าเปนวัดหลวง...ที่สำนักสงฆ์นั้น คือ วัดซึ่งยังไม่ได้รับพระราชทานที่วิสุงคามสีมา
mâat-dtraa · hâa · wát gam-nòt dtaam prá-râat-chá-ban-yàt níi bpen · sǎam · yàang · kʉʉ · prá aa-raam-lǔuang yàang · nʉ̀ng · aa-raam-râat yàang · nʉ̀ng · tîi-sǎm-nák-sǒng yàang · nʉ̀ng ... prá aa-raam-lǔuang · kʉʉ · wát tîi prá jâao-pɛ̀n-din song sâang ... aa-raam-râat nán · kʉʉ · wát sʉ̂ng dâai prá-râat-chá-taan wí-sǔng-kaam-má-sǐi-maa dtɛ̀ɛ mí dâai kâo baan-chii náp wâa bpen wát lǔuang ... tîi-sǎm-nák-sǒng nán · kʉʉ · wát sʉ̂ng yang mâi dâai ráp prá-râat-chá-taan tîi wí-sǔng-kaam-má-sǐi-maa
Section 5 Wat are divided by this Law into three types, namely, phra aram luang [being] one type, aram rat [being] one type, [and] thi samnak song [being] the other type... Phra aram luang are wat established by the monarch... Aram rat are wat which have been granted the wisungkhammasima but [whose names] have not yet been entered in the [public] register for recognition as public wat... Thi samnak song are wat which have not yet been granted the wisungkhammasima land.
มาตรา ๘ วัดใดร้างสงฆ์ไม่อาไศรย ให้เจ้าพนักงาน...ปกครองรักษาวัดนั้น
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · wát dai ráang sǒng mâi aa-sǎi · hâi jâao-pá-nák-ngaan ... bpòk-krɔɔng rák-sǎa wát nán
Section 8 [When] any wat is deserted [or] unoccupied by saṅgha, the [competent]...public officer shall take charge and care of that wat.

1902 June 29, “พระราชบัญญัติลักษณปกครองคณะสงฆ์ (ร.ศ. ๑๒๑)”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 19, retrieved 2019-10-31, page 215

(Thailand law) Buddhist compound; Buddhist place of worship; Buddhist temple; Buddhist monastery.


วัด

wát (romanization)
การวัด (abstract-noun)

From Old Khmer *vas, vas, vās, *vās (“to measure the circumference of land”). Cognate with Modern Khmer វាស់ (vŏəh).


วัด

Probably from Old Khmer vatta, Pre-Angkorian Old Khmer vatt, hvat, or Angkorian Old Khmer vatt, vatta, vāt, vātt, vvat, hvat, hvatt, vādya (“to move in a circle, to go round, to turn, to rotate, to revolve, to gyrate; to move or occur in turn; to go around, to make a tour; to encircle, to surround; etc”); or from Old Khmer *vas, vas, vās, *vās (“to curve around; to sweep; to traverse”). Cognate with Modern Khmer វាត់ (vŏət), វាស (viəh), extended as គ្រវាស (krɔɔviəh), from which Thai กระหวัด (grà-wàt) was derived.


รัก

rák (romanization)
การรัก (abstract-noun)

From a Mon-Khmer language; ultimately from Proto-Mon-Khmer *r(a)k (“to love; beloved, dear”). Cognate with Lao ຮັກ (hak), Isan ฮัก, Northern Thai ᩁᩢ᩠ᨠ, Khün ᩁᩢ᩠ᨠ, Lü ᦣᧅ (hak), Khamti ꩭၢက်ႉ, Shan ႁၵ်ႉ (hâ̰k), Tai Nüa ᥞᥐ (hak). Outside Tai-Kadai, cognate with Khmer រាក់ (rĕək, “friendly, cordial, pleasant; intimate, affectionate”), as in រាក់ទាក់ (reak-teak, “friendly, warm, pleasant”). The Proto-Mon-Khmer root possibly represents an allofam of the proto-root *mr[a]k, *rmr[a]k (compare Proto-Mon-Khmer *mak ~ *ma(a)k (“to like, love”)), whence Khmer ម្រក់ (mrŭək, “girl's friend of same sex, man's friend's wife”), and possibly Thai มลัก (má-lák, “to love, to like”).

cog

1563, “จารึกวัดพระธาตุศรีสองรัก ๑”, in ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, Bangkok: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), published 2019-07-24, retrieved 2019-09-17:
ครั้นอ่านสัจอธิษฐานทั้ง ๒ ฝ่ายแล้ว พระสงฆ์แลอำมาตย์ทั้ง ๒ ฝ่ายก็หลั่งน้ำสัจจะในมหาปฐพี...มีเสน่หาไมตรีรักแพงกันเท่าเสี้ยงมหาปฐพี
krán àan sàt-jà à-tít-tǎan táng · sɔ̌ɔng · fàai lɛ́ɛo · prá sǒng lɛɛ am-màat táng · sɔ̌ɔng · fàai gɔ̂ làng náam sàt-jà nai má-hǎa bpà-tà-pii ... mii sà-nèe-hǎa mai-dtrii rák pɛɛng gan tâo sîiang má-hǎa bpà-tà-pii
Once both sides had pronounced the wishes of sincerity, the holy clergy and nobility [from] both sides then poured the water of truth onto the great ground...[with the intention] to extend affectionate amity [towards each other and to] dearly love each other until the Great Earth perisheth.

18th century, เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, “บทเห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร”, in ประชุมกาพย์เห่เรือ, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1917, retrieved 2019-09-17:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
[My] whitest Chinese pinwheel, thou art of wealth, I am of worth. Though they, [the people] throughout the palace, hate [thee that] much, I [am] the only one that loveth thee.

1795, “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 246:
ถ้าสมเด็จพระเชษฐาเรา...รักช้าง ๒ ช้างยิ่งกว่าทางพระราชไมตรี ก็เห็นว่า กรุงหงสาวดีกับกรุงศรีอยุธยาขาดกัน
tâa sǒm-dèt prá chêet-tǎa rao ... rák cháang · sɔ̌ɔng · cháang yîng gwàa taang prá râat-chá mai-dtrii · gɔ̂ hěn wâa · grung hǒng-sǎa-wá-dii gàp grung sǐi à-yút-tá-yaa kàat-gan
Should His Divine Majesty the Elder Brother of Ours...love the two elephants more than the ties of sacred royal amity [betwixt us], then meseemeth that the Realm of Hongsawadi and the Realm of Si Ayutthaya are through.

1965, สุจิตต์ วงษ์เทศ, “Untitled”, in บันทึกไว้ในวงวรรณเรื่องของวรรคทอง, Bangkok: สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย, published 2003-06-09, retrieved 2019-09-17:
เมื่อรักกันไม่ได้ก็ไม่รัก ไม่เห็นจักเกรงการสถานไหน ไม่รักกูกูก็จักไม่รักใคร เอ๊ะน้ำตากูไหลทำไมฤๅ
mʉ̂ʉa rák gan mâi dâai gɔ̂ mâi rák · mâi hěn jàk greeng gaan sà-tǎan nǎi · mâi rák guu guu gɔ̂ jàk mâi rák krai · é nám-dtaa guu lǎi tam-mai rʉʉ
When [we] can't love each other, then [I just] won't love [you]. [I] don't think [I] have to fear anything whatsoever. [When] no one loves me, I just won't love anyone. Eh, why am I shedding tears?

to love, to have affection (for), to adore, to admire, to cherish, to be fond (of); to prefer, to favour.


รัก

Circa 1968, เอก หทัย, “ขอ”, in บันทึกไว้ในวงวรรณเรื่องของวรรคทอง, Bangkok: สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย, published 2003-06-09, retrieved 2019-09-17:
หนึ่งจะมีรักใหม่อย่าให้รู้ สองจะอยู่กับใครอย่าให้เห็น ให้ฉันเถิดขอร้องสองประเด็น แล้วจะเป็นผู้แพ้ที่แท้จริง
nʉ̀ng jà mii rák mài yàa hâi rúu · sɔ̌ɔng jà yùu gàp krai yàa hâi hěn · hâi chǎn tə̀ət kɔ̌ɔ-rɔ́ɔng sɔ̌ɔng bprà-den · lɛ́ɛo jà bpen pûu-pɛ́ɛ tîi-tɛ́ɛ-jing
First, [if you] are going to have a new love, don't let [me] know. Second, [if you] are going to be with someone [else], don't let [me] see. Grant me [these] two things [I'm] asking [of you, and] then [I] will [agree to] be the true loser.

love, affection, adoration, admiration, cherishment, fondness; preference, favour.


รัก

rák (romanization)
ความรัก (abstract-noun)

2019 September 15, “หนุ่มสตูลคลุ้มคลั่งไล่แทงตาย ๑ เจ็บ ๓ เมียรักก็ไม่เว้น”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-09-17:
หนุ่มสตูลคลุ้มคลั่งไล่แทงตาย ๑ เจ็บ ๓ เมียรักก็ไม่เว้น
nùm sà-dtuun klúm-klâng lâi tɛɛng dtaai · nʉ̀ng · jèp · sǎam · miia rák gɔ̂ mâi wén
A Satun lad had gone out of his mind [and] run around stabbing [people], killing one, injuring three. [Even his] beloved wife was not spared.

loved; beloved; adored; admired; cherished; dear; darling.


รัก

Uncertain. Cognate with Lao ຮັກ (hak). Compare Sanskrit आर्क (ārka, “crown flower”), Pali akka.

ต้น ต้น#Thai

Calotropis gigantea
Calotropis gigantea#Translingual

(botany) (ต้น~) crown flower: the plant Calotropis gigantea of the family Apocynaceae.

2019 September 17 (last accessed), หยก บูรพา, “บทสุดท้ายของนิยายรัก”, in บันทึกไว้ในวงวรรณเรื่องของวรรคทอง, Bangkok: สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย, published 2003-06-09:
ดอกรักบานในหัวใจใครทั้งโลก แต่ดอกโศกบานในหัวใจฉัน
dɔ̀ɔk rák baan nai hǔua-jai krai táng lôok · dtɛ̀ɛ dɔ̀ɔk sòok baan nai hǔua-jai chǎn
Rak [a play on words for 'crown flower' and 'love'] flowers bloom in the heart of everyone throughout the world, but sok [a play on words for 'Saraca tree' and 'sadness'] flowers bloom in my heart.

ดอก ดอก#Thai

(botany) (ดอก~) the flower of this plant.


รัก

From Proto-Tai *rakᴰ (“lacquer”). Cognate with Lao ຮັກ (hak), Northern Thai ᩁᩢ᩠ᨠ, Khün ᩁᩢ᩠ᨠ, Lü ᦣᧅ (hak), and Shan ႁၵ်ႉ (hâ̰k). Compare Sanskrit लाक्षा (lākṣā, “a species of plant”).

ต้น ต้น#Thai

(botany) (ต้น~) Burmese lacquer: the plant Gluta usitata of the family Anacardiaceae.

ดอก ดอก#Thai


ออสเตรเลีย

Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)

(geology) Australia (a continent consisting of the islands of Australia, New Guinea and intervening islands)

ประเทศออสเตรเลีย

เครือรัฐออสเตรเลีย
krʉʉa-rát ɔ́s-dtree-liia
Commonwealth of Australia

ทวีปออสเตรเลีย

ชาวออสเตรเลีย

คนออสเตรเลีย


ญี่ปุ่น

th-proper noun

ญี่ปุ่น • (yîi-bpùn)

Semi-learned borrowing from Hokkien 日本 (Ji̍t-pún, “Japan; Japanese”). Compare Hakka 日本 (Ngi̍t-pún).
Compare Lao ຍີ່ປຸ່ນ (nyī pun), Northern Thai ᨬᩦ᩵ᨸᩩ᩵ᩁ.

slbor

(ภาษา~) Japanese language.

(คน~, ชาว~) Japanese person.

ประเทศ ประเทศ#Thai


ลาว

Uncertain. Compare Old Khmer lahv, lāhv, lāhva, Northern Thai ᩃᩣ᩠ᩅ (lāaw), Lao ລາວ (lāo), Lü ᦟᦱᧁ (laaw). Possibly related to Northern Thai ᩉᩖᩮᩢ᩵ᩣ (làw), ᩃᩮᩢᩣ (lāw), Tai Dón ꪹꪩꪱ, Thai ละว้า (lá-wáa), ลัวะ (lúa).

2005, ฉัตรชัย ดุริยประณีต, ลาวม่านแก้ว:
ดอกเอ๋ยเจ้าดอกจำปาลาว ตัวพี่รักเจ้าเท่าท้องนภาเอย
dɔ̀ɔk ə̌əi jâo dɔ̀ɔk jam-bpaa laao · dtuua pîi rák jâo tâo tɔ́ɔng ná-paa əəi
Flower, oh, My Laotian Champak Flower, my love for you is as wide as the contents of the sky.

ประเทศ ประเทศ#Thai

(ประเทศ~) Laos (a country in Southeast Asia)

(archaic) Lan Na, an ancient kingdom in Northern Thailand

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Lao:
the language of the people of Laos

ภาษา ภาษา#Thai

(archaic) Lan Na language, now known as Northern Thai language


ลาว

ชาว ชาว#Thai

(คน~, ชาว~) Lao (classifier: คน (kon))
member of a people of Laos

แถลงปางเมื่อลาวลง ชยนาท นั้นฤๅ
tà-lɛ̌ɛng bpaang mʉ̂ʉa laao long · chai-nâat · nán rʉʉ
It tells of the time when the Lao went down to Chai Nat.

กรุงลาวกรยงโกรธฟุ้ง ไฟลาม ลู่แฮ
grung laao griiang gròot fúng · faai laam · lûu hɛɛ
The sovereign of the Lao is extremely enraged, like a fire that is furiously burning everywhere.

ชาว ชาว#Thai

(archaic) member of a people of Lan Na, an ancient kingdom in Northern Thailand

ลาว ลาว#Thai

ดวง ดวง#Thai

เดือน เดือน#Thai

หอม หอม#Thai

ม่าน ม่าน#Thai

แก้ว แก้ว#Thai

a type of traditional Thai songs, as ลาวดวงเดือน (laao-duuang-dʉʉan), ลาวคำหอม (laao-kam-hɔ̌ɔm), ลาวม่านแก้ว (laao-mâan-gɛ̂ɛo), etc.


ลาว

(ethnic slur, derogatory, offensive) being from a low social class; uncivilised; countrified

(ethnic slur, derogatory, offensive) unfashionable

(ethnic slur, derogatory, offensive) dull; unintelligent; slow of understanding

(ethnic slur, derogatory, offensive) gauche; awkward; lacking social graces


ใหม่

mài (romanization)
ความใหม่ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmaɰᴮ¹ (“new”), from Proto-Tai *ʰmɤːlᴮ (“new”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩲ᩵, Lao ໃໝ່ (mai), Lü ᦺᦖᧈ (ṁay¹), Tai Dam ꪻꪢ꪿, Shan မႂ်ႇ (màue), Tai Nüa ᥛᥬᥱ (mǎue), Phake မၞ် (maü), Ahom 𑜉𑜧 (maw) or 𑜉𑜨𑜧 (mow), Sapa maɰᴮ¹, Bouyei mos, Zhuang moq, Zuojiang Zhuang mawq.

cog

Lü ᦺᦖᧈ (ṁay¹)


ใหม่

th-adv

ใหม่ • (mài)

cog

Lü ᦺᦖᧈ (ṁay¹)


ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

fork: support of the front wheel axles of a bicycle or motorcycle.

(architecture) pair of poles fixed into the ground for the purpose of bracing another pole.

(anatomy) the lower part of the pelvis that would touch the seat when sitting.

(anatomy, zoology) pectoral fin of a fish.

(anatomy, zoology) pair of cartilages at the buttock of a bird (any vertebrate of the class Aves).


ตะเกียบ

th-adj

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

ขาตะเกียบ
kǎa dtà-gìiap
(literally) A chopstick leg.


กัมพูชา

Borrowed from Khmer កម្ពុជា (kampuciə). Compare Sanskrit काम्बोज (kāmboja) and Old Khmer កម្ពុជ, from which Thai กัมพุช is perhaps derived.


เล่ม

th-cls

เล่ม • (lêm)

Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩮ᩶ᨾ, Lao ເຫຼັ້ມ (lem), Lü ᦜᦲᧄᧉ (l̇iim²), Shan လိမ်ႈ (līm), Ahom 𑜎𑜢𑜉𑜫 (lim, “arrow”). Possibly doublet of ลิ่ม (lîm).

cog

Lü ᦜᦲᧄᧉ (l̇iim²)

Classifier for books, candles, carts and sharp-edged objects, such as knives, axes, swords, pins, needles, etc. ⇒ all nouns using this classifier


ชิ้น

th-cls

ชิ้น • (chín)

Cognate with Lao ຊີ້ນ (sīn), Lü ᦋᦲᧃᧉ (tsiin²).

Classifier for pieces, slices (cakes, cloth). ⇒ all nouns using this classifier


ชิ้น

th-noun

ชิ้น • (chín)


ฟอง

ฟอง • (fɔɔng)

Compare Lao ຟອງ (fǭng), Khmer ពង (pɔɔng, “egg; to lay egg”), Northern Khmer ปวง, Nyah Kur พอง่.

ฟอง ฟอง#Thai

ฟอง ฟอง#Thai


ฟอง

th-cls

ฟอง • (fɔɔng)


ฟอง

th-verb

ฟอง • (fɔɔng)

(poetic) to be impetuous; to be impudent; to be arrogant.


ฉบับ

th-noun

ฉบับ • (chà-bàp)

/t͡ɕʰa˨˩.bap̚˨˩/

From Middle Khmer ច្បាប្ប (cpāppa, “prescribed conduct; precept; usage; custom; code of conduct; rule; regulation; law”); compare Modern Khmer ច្បាប់ (cbap), Lao ສະບັບ (sa bap).


ฉบับ

th-cls

ฉบับ • (chà-bàp)

/t͡ɕʰa˨˩.bap̚˨˩/

Classifier for letters, newspapers: copy; issue ⇒ all nouns using this classifier.


คู่

From Proto-Tai *ɡuːᴮ (“pair”). Cognate with Lao ຄູ່ (khū), Lü ᦅᦴᧈ (kuu¹), Shan ၵူႈ (kūu). Compare Old Chinese 偶 (OC *ŋoːʔ, *ŋoːs, “pair”), Middle Chinese 偶 (MC nguwX|nguwH, “pair”).


คู่

Classifier for pairs of items (people, things). ⇒ all nouns using this classifier


ม้วน

múuan (romanization)
การม้วน (abstract-noun)

From Proto-Tai *mwɯːnꟲ. Cognate with Lao ມ້ວນ (mūan), Tày muộn. Doublet of มวน (muuan).


ม้วน

ม้วน • (múuan)

Classifier for rolled objects, such as toilet paper, film, etc.


จาน

jaan (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

Compare Chinese 盞／盏 (zhǎn). Cognate with Lao ຈານ (chān), Khmer ចាន (caan).


องค์

th-noun

องค์ • (ong)

From Pali aṅga (“constituent; factor; member; part”) or Sanskrit अङ्ग (aṅga, “body; component; constituent; limb; etc”); perhaps via Old Khmer ʼaṅga, ʼaṅa, ʼã (“member, part; article, item, thing; body, person”). Cognate with Lao ອົງ (ʼong). Compare Modern Khmer អង្គ (ʼɑng).

der

(of a god, high priest, or royal person) body; form.

high priest; or royal person; high priest; or royal person

John 20:28, KJV:
โธมัสทูลตอบพระองค์ว่า "องค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพระองค์และพระเจ้าของข้าพระองค์"
too-más tuun dtɔ̀ɔp prá-ong wâa "ong prá-pûu-bpen-jâao kɔ̌ɔng kâa-prá-ong lɛ́ prá-jâao kɔ̌ɔng kâa-prá-ong"
And Thomas answered and said unto him, My Lord and my God.

Psalm 39:7, KJV:
ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า บัดนี้ ข้าพระองค์จะรอคอยอะไร ความหวังของข้าพระองค์อยู่ในพระองค์
kâa-dtɛ̀ɛ ong prá-pûu-bpen-jâao bàt-níi kâa-prá-ong jà rɔɔ-kɔɔi à-rai kwaam-wǎng kɔ̌ɔng kâa-prá-ong yùu nai prá-ong
And now, Lord, what wait I for? my hope is in thee.

used as an honorific for or term of address to:

gods, high priests, and royal persons, as well as things and beings relating to them.

มันมีองค์
man mii ong
He's psychic! — (literally) He has ong!

องค์ลง

A spirit has descended [into the body of a medium].

องค์ประทับร่าง

A spirit is possessing the body [of a medium].

องค์ความรู้


องค์

th-cls

องค์ • (ong)

Classifier for gods, high priests, and royal persons, as well as things and beings relating to them. ⇒ all nouns using this classifier

Classifier for religious or sacred objects. ⇒ all nouns using this classifier

(colloquial) Classifier for priests. ⇒ all nouns using this classifier


ใบ

From Proto-Tai *ɓaɰᴬ (“leaf”).
Cognate with Lao ໃບ (bai), Northern Thai ᨷᩱ, Khün ᨷᩱ, Lü ᦺᦢ (ḃay), Tai Dam ꪻꪚ, Tai Dón ꪻꪚ, Shan မႂ် (mǎue) or ဝႂ် (wǎue), Ahom 𑜈𑜧 (baw), 𑜈𑜧𑜨 (bawo), 𑜉𑜧 (maw), or 𑜉𑜧𑜨 (mawo), Zhuang mbaw, Saek เบ๋อ, Tày bâư. Compare Proto-Be *ɓəːᴬ², Proto-Hlai *ɓɯː.

used as a title for something hollow or flat.


ใบ

Classifier for something hollow or flat, such as plates, glasses, book pages, fried eggs, and, traditionally, the Earth. ⇒ all nouns using this classifier


เม็ด

th-noun

เม็ด • (mét)

Cognate with Northern Thai ᨾᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເມັດ (met), Lü ᦵᦙᧆ (med), Tai Dam ꪣꪲꪒ, Shan မဵတ်ႉ (mâ̰et). Doublet of เมล็ด (má-lét) and เล็ด (lét).


เม็ด

th-cls

เม็ด • (mét)

Classifier for small round objects such as pills, seeds, small gems. ⇒ all nouns using this classifier


คน

th-noun

คน • (kon) (classifier คน or หัว or ราย or นาย or ท่าน)

kon (romanization)
คน (classifier)
หัว (classifier)
ราย (classifier)
นาย (classifier)
ท่าน (classifier)

From Proto-Tai *ɢwɯnᴬ (“human being; person”). Cognate with Northern Thai ᨤᩫ᩠ᨶ, Lao ຄົນ (khon), Lü ᦅᦳᧃ (kun), Shan ၵူၼ်း (kúun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥰ (kön), Tai Dam ꪶꪁꪙ, Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Bouyei wenz, Zhuang vunz, Zuojiang Zhuang koenz.

inh

คนไทย


คน

Classifier for most human beings. ⇒ all nouns using this classifier


คน

kon (romanization)
การคน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຄົນ (khon), Lü ᦆᦳᧃᧉ (xun²), Tai Dam ꪶꪁꪙ, Shan ၶူၼ်ႉ (khṵ̂un), Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun). Compare Proto-Hlai *ɦunɦ (“to stir”).

cog

Lü ᦆᦳᧃᧉ (xun²)


ตัว

Ultimately from Chinese 頭 (OC *[m-t]ˁo). Cognate with Northern Thai ᨲ᩠ᩅᩫ, Lao ໂຕ (tō) or ຕົວ (tūa), Lü ᦷᦎ (ṫo), Tai Dam ꪶꪔ (to1), Tai Dón ꪔꪺ (to1), Shan တူဝ် (tǒ), Tai Nüa ᥖᥨᥝ (tow), Ahom 𑜄𑜥 (tū) or 𑜄𑜤 (tu), Zhuang duz, Saek ทั๊ว and Khmer តួ (tuə). Compare also Japanese 頭 (tō, “counter for certain animals”).

used as a prefix to indicate the state of being, of having a form, or of being an individual, animal, object, etc.

(slang, derogatory, offensive) (อี~) prostitute.


ตัว

(now considered colloquial) a second person pronoun, used to address a person of equal or lower status: you.


ตัว

2019 November 20, KhaiRu-Din RoHeng, “ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ข้อกำหนดศาลรัฐธรรมนูญ...ห้ามวิจารณ์ศาลโดยไม่สุจริต [Government Gazette publishes Constitutional Court regulations...banning dishonest criticism of the Court]”, in ThaiPBS, ThaiPBS, retrieved 2019-11-21:
คนแก่ ๙ ตัวที่นั่งบนเก้าอี้กินเงินเดือนภาษีจากประชาชน ทำไมประชาชนไม่มีสิทธิวิจารณ์
kon-gɛ̀ɛ · gâao · dtuua tîi nâng bon gâo-îi gin ngən-dʉʉan paa-sǐi jàak bprà-chaa-chon · tam-mai bprà-chaa-chon mâi mii sìt-tí wí-jaan
[Just] nine old farts sitting on the bench [and] living off the people's taxes [as their] salaries – why do the people have no right to criticise [them]?

(derogatory and offensive if applied to humans) Classifier for animals. ⇒ all nouns using this classifier

Classifier for digits, letters, and certain objects. ⇒ all nouns using this classifier

ตัว ตัว#Thai

Classifier for certain nouns prefixed with ตัว. ⇒ all nouns using this classifier


แก้ว

th-noun

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

Perhaps from Old Khmer កេវ (kēva, “crystal; glass; jewelry”). Cognate with Modern Khmer កែវ (kaew).

bor

any clear, transparent substance, as crystal, diamond, glass, etc, whether natural or artificial.

anything made of or resembling such a substance.

anyone or anything considered precious, dear, or excellent like crystal or diamond.


แก้ว

th-adj

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

1987, วิรัช อยู่ถาวร, แต่ปางก่อน:
รอคอยเธอมาแสนนาน ทรมานวิญญาณหนักหนา ระทมอยู่ในอุรา แก้วกานดาฉันปองเธอผู้เดียว
rɔɔ-kɔɔi təə maa sɛ̌ɛn naan · tɔɔ-rá-maan win-yaan nàk-nǎa · rá-tom yùu nai ù-raa · gɛ̂ɛo gaan-daa chǎn bpɔɔng təə pûu diao
I have been waiting for you for so long. My soul has been suffering a great deal. Within my mind, I have been anguishing. My dearest damsel, you are the only one I have been wishing for.

precious, dear, or excellent like crystal or diamond.


แก้ว

th-noun

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

(zoology) (นก~) any of various hook-billed birds of the order Psittaciformes, such as cockatoo, lory, macaw, or parakeet.

หนอน หนอน#Thai

(zoology) (หนอน~) any of various caterpillars of the families Papilionidae and Sphingidae.

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) the sea fish, Otolithoides biauritus (Cantor), of the family Sciaenidae.


แก้ว

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

Cam sành
Mangifera indica
Mimusops elengi
Murraya paniculata

Murraya paniculata
Murraya paniculata#Translingual

(botany) orange jasmine, the plant, Murraya paniculata (L.) Jack, of the family Rutaceae.

Mimusops elengi
Mimusops elengi#Translingual

(botany, now dialectal) Spanish cherry, the plant, Mimusops elengi L., of the family Sapotaceae.

มะม่วง มะม่วง#Thai

Mangifera indica
Mangifera indica#Translingual

(botany) (มะม่วง~) Mangifera indica L., a species of mango.

ส้ม ส้ม#Thai

Citrus reticulata
Citrus reticulata#Translingual

(botany) (ส้ม~) Citrus reticulata, syn. Citrus nobilis Lour., a species of orange.


ลูก

ลูก • (lûuk)

From Proto-Tai *lɯ:kᴰ (“child (offspring)”). Cognate with Northern Thai ᩃᩪᨠ, Lao ລູກ (lūk), Lü ᦟᦴᧅ (luuk), Tai Dam ꪩꪴꪀ, Shan လုၵ်ႈ (lūk), Tai Nüa ᥘᥧᥐ (luk), Khamti လုက်ႉ, Phake လုက် (luk), Ahom 𑜎𑜤𑜀𑜫 (luk), Bouyei leg, Zhuang lwg. Within Kra-Dai, compare Sui laag (“son”), Proto-Hlai *hlɯːk (“child; offspring”) (whence ɗɯːʔ⁷~ɬɯːʔ⁷~ɬɯːk⁷~ɬɯaʔ⁷ across the different lects) and Proto-Be *ləːkᴰ² (“child; offspring”) (whence lɛk⁸~lək⁸ across the different lects). Outside of Kra-Dai, compare Proto-Austronesian *aNak (whence Siraya alak and Lubuagan Kalinga alak).

ตัว ตัว#Thai

(classifier คน for a human being or ตัว for a nonhuman animal)

ตัว ตัว#Thai

ลูก ลูก#Thai

ลูก ลูก#Thai

ลูกหนี้
lûuk nîi
obligor
(literally) luk of an obligation

(classifier คน) subordinate; person of subordinate or inferior status; person subject to someone or something.

ลูกทีม

(literally) luk of a team (referring to the members of a team other than the team leader)

ลูกบ้าน

(literally) luk of a village (referring to the members of a village other than the village chief)

ลูกทัพฟ้า

(literally) luk of a sky force (referring to the members of an air force other than its commander)

ลูกพรรค

(literally) luk of a party (referring to the members of a political party other than its leader)

(classifier คน) subordinate member; member of an entity other than its leader.

used as an affectionate term of address to or title for an offspring, person regarded as one's offspring, or young person; and used by such person to refer to oneself.

used as a title for a ball, round object, or fruit.


ลูก

th-cls

ลูก • (lûuk)

Classifier for balls, round objects, and fruits. ⇒ all nouns using this classifier


รูป

From Sanskrit रूप (rūpa, “form; appearance”). Cognate with Khmer រូប (ruup), Lao ຮູບ (hūp), Burmese ရူပ (rupa.).

image: physical representation or likeness, as picture, photograph, painting, sculpture, etc.


รูป

รูป • (rûup)

Classifier for priests. ⇒ all nouns using this classifier


รูป

th-pronoun

รูป • (rûup)

(archaic) a first person pronoun employed by a priest.


หลัง

th-noun

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


หลัง

th-adj

หลัง • (lǎng)


หลัง

th-adv

หลัง • (lǎng)


หลัง

th-prep

หลัง • (lǎng)

th:prep-place หลัง (canonical)
lǎng (romanization)


หลัง

th-cls

หลัง • (lǎng)

Classifier for houses, tents, mosquito nets, etc. ⇒ all nouns using this classifier


ม้ง

th-noun

ม้ง • (móng)

Hmong; Miao: Meo (an Asian ethnic group whose homeland is in the mountainous regions around Guizhou, southern China, and northern Vietnam, Laos, and Thailand).


แม้ว

แม้ว • (mɛ́o)

From Mandarin 苗 (miáo).
Compare Lao ແມ້ວ (mǣu), Northern Thai ᨾᩯ᩠᩶ᩅ, Khün ᨾᩯ᩠᩶ᩅ, Lü ᦶᦙᧁᧉ (maew²).

Miao; Hmong; Meo (an Asian ethnic group whose homeland is in the mountainous regions around Guizhou, southern China, and northern Vietnam, Laos, and Thailand).


แม้ว

th-proper noun

แม้ว • (mɛ́o)

ทักษิณ ชินวัตร
wikipedia:th:ทักษิณ ชินวัตร

(politics) Thaksin Shinawatra (ทักษิณ ชินวัตร), a prime minister of Thailand.


ย่า

paternal grandmother
paternal grandmother


บาท

th-noun

บาท • (bàat)

Possibly from Latin patre, pater (“father”); Portuguese padre (“father”); or Spanish padre (“father”).

(Christianity, now only in combination) priest.


บาท

บาท • (bàat)

From Pali pāda (“foot”) or Sanskrit पाद (pāda, “foot”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“foot (as body organ, or as emblematic of sacred persons or things)”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, elegant) (classifer ข้าง or คู่) foot.

พระ พระ#Thai

(พระ~) an honorific for or term of address to a god, high priest, or royal person, also applicable to his or her representation, as an image, statue, etc.


บาท

บาท • (bàat)

→ Arabic: بَات (bāt)

→ Burmese: ဘတ် (bhat)

→ English: baht

→ French: baht

→ Greek: μπατ (bat)

→ Hindi: बात (bāt)

→ Hungarian: bát

→ Japanese: バーツ (bātsu)

→ Khmer: បាត (baat)

→ Korean: 밧 (bat)

→ Lao: ບາດ (bāt)

→ Persian: بات (bât)

→ Russian: бат (bat)

→ Urak Lawoi': บัยจ (bac)

→ Urdu: بات (bāt)

→ Vietnamese: bạt

→ Volapük: bagt

From Sanskrit पाद (pāda, “quarter”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“quarter: unit of currency or measure”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

สลึง สลึง#Thai

baht: a Thai unit of currency, equal to 4 สลึง (sà-lʉ̌ng). Abbreviation: บ. (bɔɔ.)

a Thai unit of poem: line, stanza, verse.

a Thai unit of weight, equal to 15 grams.

(historical) a Thai unit of time, equal to one tenth of an hour, that is, 6 minutes.


ตุ๊กตุ๊ก

ตุ๊กตุ๊ก • (dtúk-dtúk)

ตุ๊ก ๆ
ตุ๊ก ๆ#Thai


บาท บาท#Thai

a currency sign representing the Thai baht, spelled in words as บาท (bàat).


ตัวอักษร

ตัวอักษร • (dtuua-àk-sɔ̌ɔn) (classifier ตัว)

dtuua-àk-sɔ̌ɔn (romanization)
ตัว (classifier)

/tua̯˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/


ชุมชน

From ชุม (chum, “to assemble”) + ชน (chon, “person”).


สึนามิ

th-noun

สึนามิ • (sʉ̀-naa-mí)


บ้า

bâa (romanization)
ความบ้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓaːꟲ (“crazy”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ, Khün ᨷ᩶ᩤ, Lao ບ້າ (bā), Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²), Shan မႃႈ (māa) or ဝႃႈ (wāa), Tai Nüa ᥛᥣᥲ (màa, “to be angry”), Ahom 𑜈𑜡 (bā), Tày bả.

cog

Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²)


บ้า

bâa (romanization)
การบ้า (abstract-noun)

Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²)

to craze or be crazy (about, over, etc); to be crazed or infatuated (by).


บ้า

Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) the fish sultan barb (Leptobarbus hoevenii), of the family Cyprinidae.


เย็ด

yét (romanization)
การเย็ด (abstract-noun)

Cognate with Isan เฮ็ด, Northern Thai ᩁᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເຮັດ (het), Lü ᦵᦣᧆ (hed), Shan ႁဵတ်း (háet), Saek ฮิ̄ด.


บางกอก

th-proper noun

บางกอก • (baang-gɔ̀ɔk)

/baːŋ˧.kɔːk̚˨˩/

Believed to be from บาง (baang, “community or polity located near a narrow or small watercourse, or at the place used to such a watercourse”) + กอก (gɔ̀ɔk, “olive”), as olives were cultivated in the area. The name has been called since Ayutthaya period by foreigners. (Du Royaume de Siam spells Bancock/Bancok.)

com

(now informal) Bangkok (the capital city of Thailand; province of Thailand)


กรุงเทพ

From กรุง (grung, “city”) + เทพ (têep, “god”).

(Hinduism) Ayodhya, an ancient city of India.

(historical) Ayutthaya, an ancient kingdom in Thailand.

(historical) Thon Buri, an ancient kingdom in Thailand.

(historical) Rattanakosin, an ancient kingdom in Thailand.

กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ#Thai

(colloquial, endonym) Alternative form of กรุงเทพฯ (grung-têep)


นิรุกติ

th-noun

นิรุกติ • (ní-rúk-dtì)

Borrowed from Sanskrit निरुक्ति (nirukti, “explanation of words”). Cognate with Pali nirutti.


นิรุกติศาสตร์

th-noun

นิรุกติศาสตร์ • (ní-rúk-dtì-sàat)

From นิรุกติ (ní-rúk-dtì, “language; speech”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

philology: branch of study concerning the structure, historical development, and relationships of languages.


ผีเสื้อ

th-noun

ผีเสื้อ • (pǐi-sʉ̂ʉa)

/pʰiː˩˩˦.sɯa̯˥˩/

From ผี (pǐi, “spirit”) + เสื้อ (sʉ̂ʉa, “tutelar”).
As for the second sense, the insects got their name due to the old belief that they embody ancestral or tutelar spirits.
As for the third sense, the fish got their name probably due to their appearance or colours that look like butterflies.

com

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) butterfly: insect of the order Lepidoptera.

ตัว ตัว#Thai

โนรี โนรี#Thai

(zoology) (classifier ตัว) butterflyfish: fish of the family Chaetodontidae, except โนรี (noo-rii), Heniochus spp.


ศาสตร์

th-noun

ศาสตร์ • (sàat)

From Sanskrit शास्त्र (śāstra, “science”), from the root verb शास् (śās, “to order; to command; to direct”), whence also ศาสนา (sàat-sà-nǎa, “religion”).
Doublet of ศาสตร (“art; science; scripture”), from which ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”) is derived.
Cognate with Khmer សាស្ត្រ (saah), Lao ສາດ (sāt), Pali sattha.

doublet

(chiefly in compounds) science; field or branch of knowledge; -ology.


กิน

gin (romanization)
การกิน (abstract-noun)

From Proto-Tai *kɯɲᴬ (“to eat”). Cognate with Lao ກິນ (kin), Northern Thai ᨠᩥ᩠ᨶ, Khün ᨠᩥ᩠ᨶ, Lü ᦂᦲᧃ (k̇iin), Tai Dam ꪀꪲꪙ, Tai Nüa ᥐᥤᥢ (kin), Shan ၵိၼ် (kǐn), Ahom 𑜀𑜢𑜃𑜫 (kin), Saek กิ๋น, Zhuang gwn, Nong Zhuang gwn, Bouyei genl. Compare also Proto-Austronesian *kaən (whence Tagalog kain, Malay makan).

กินหมากฝรั่ง

กินก๋วยเตี๋ยว

กินเหล้า

to consume:
to absorb; to engross; to occupy.

to destroy, as by decomposition or burning.

กินสินบน

(historical) to govern a polity and enjoy benefits derived from the polity, as taxes, forced labour, etc.

(somewhat archaic, used of an office, position, rank, status, etc) to hold; to occupy; to possess.

กินเด็ก

To rob the cradle — (literally) To eat a kid

กินพระ

(slang) to seek or have a romantic or sexual relationship (with).


น้ำ

th-noun

น้ำ • (náam)

From Proto-Tai *C̬.namꟲ (“water”). Compare Proto-Be *namᴮꟲ², Proto-Hlai *C-nəmʔ.
cognates
Cognate with Northern Thai ᨶ᩶ᩣᩴ (nam), Southern Thai หน่าม, Lao ນ້ຳ (nam), Lü ᦓᧄᧉ (nam²), Tai Dam ꪙꪾ꫁ (nam6), Shan ၼမ်ႉ (nâ̰m), Tai Nüa ᥘᥛᥳ (lam5), Khamti ꩫမ်ႇ, Aiton ꩫံ (naṃ), Phake ꩫံ (naṃ), Ahom 𑜃𑜪 (naṃ), Nùng nãhm, Bouyei ramx, Zhuang raemx, Nong Zhuang naemx, Zuojiang Zhuang naemx, Saek นัม, Tày nặm.

น้ำดื่ม

น้ำตก

น้ำฝน
náam fǒn
rainwater

น้ำมะพร้าว

น้ำเค็ม

ช้างน้ำ

น้ำหอม

body of water, as lake, river, sea, ocean, etc; water thereof.

น้ำโขง

น้ำปิง

used as a title for a body of water, often prefixed to its name.

(slang) semen; discharge thereof upon orgasm; orgasm.

จะทนได้กี่น้ำ
jà ton dâai gìi náam
How much further would [a pronoun] bear [with this]?
(literally) How many times would [a pronoun] bear [with this]?

จะไปได้กี่น้ำ
jà bpai dâai gìi náam
How much further could [a pronoun] go?
(literally) How many times could [a pronoun] go?

(slang) round; occasion; time; period of time.

(chiefly in combination) content; essence; main part; material part.

เนื้อ เนื้อ#Thai

(slang) nonessential, immaterial, or nonsensical part of a content; verbose or circumlocutory part of a content; as opposed to เนื้อ (nʉ́ʉa).

(of jewelry) glitter; sparkle; sheen; luster.


น้ำ

th-cls

น้ำ • (náam)

แตกสามน้ำ

(slang) Classifier for discharges of semen upon orgasm.

ต้มสามน้ำ

(somewhat colloquial) Classifier for rounds, times, or occasions, especially in matters or activities concerning water, liquid, or fluid.


ของ

th-noun

ของ • (kɔ̌ɔng)

From Proto-Tai *χɔːŋᴬ (“thing”). Cognate with Northern Thai ᨡᩬᨦ, Lao ຂອງ (khǭng), Lü ᦃᦸᧂ (ẋoang), Tai Dam ꪄꪮꪉ, Shan ၶွင် (khǎung), Tai Nüa ᥑᥩᥒᥴ (xóang), Phake ၵွင် (khoṅ), Ahom 𑜁𑜨𑜂𑜫 (khoṅ), Zhuang hong, Zuojiang Zhuang kong.

(Can we date this quote?), มูลนิธิอุทยานธรรม, อารยธรรมบท ชุดที่ ๑, compiled by ณัฐกร ทับทอง, illustrated by มลฤดี ตั้งสกุลพิทักษ์, Bangkok: Uttayarndham, page 135:
พราหมณ์ ส่วนอันเลิศก็ดี ภัตที่ท่านแบ่งครึ่งบริโภคแล้วก็ดี เป็นของสมควรแก่เราทั้งนั้น แม้ก้อนภัตที่เป็นเดนเป็นของสมควรแก่เราเหมือนกัน
praam · sùuan an lə̂ət gɔ̂ɔ-dii · pát tîi tâan bɛ̀ng krʉ̂ng bɔɔ-rí-pôok lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dii · bpen kɔ̌ɔng sǒm-kuuan gɛ̀ɛ rao táng-nán · mɛ́ɛ gɔ̂ɔn pát tîi bpen deen bpen kɔ̌ɔng sǒm-kuuan gɛ̀ɛ rao mʉ̌ʉan-gan
Brahman, the parts that are excellent [in taste], the victuals that thou hast already divided in half [and] consumed, are things suiting me in every respect. Even a lump of rice which is a leftover is a thing befitting me likewise.

1884, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “เดือน ๕ จุลศักราช ๑๒๔๖”, in จดหมายเหตุพระราชกิจรายวัน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาค ๑๗, Bangkok: n.p., published 1938:
มีของฉลากต่าง ๆ
mii kɔ̌ɔng chà-làak dtàang dtàang
[There] were various carved objects.

possession; belonging; property; someone or something that is owned or possessed.

โดนของ
doon kɔ̌ɔng
to be subjected to [black] magic; to be put under [black] magic; to be used [black] magic with
(literally) to be subjected to a thing

ทำของ
tam kɔ̌ɔng
to perform [black] magic [upon]; to use a [black] spell [on]; to exercise a [black] art [on]
(literally) to do a thing

เล่นของ
lên kɔ̌ɔng
to master a [black] art; to be a master of the occult
(literally) to enjoy a thing

(slang) occult thing, magical thing; the magic or occult science itself.

มีของ
mii kɔ̌ɔng
to be talented; to have a talent
(literally) to have stuff


ของ

th-prep

ของ • (kɔ̌ɔng)

2020 March 17, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “อนุพงษ์เห็นด้วยปิดเมือง ๑๔ วัน ลดเคลื่อนย้ายคน ผู้ว่าฯ มีอำนาจเต็ม”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-03-17:
รมว.มหาดไทย เห็นด้วยปิดเมือง ลดการเคลื่อนย้ายคน-การชุมนุม 14 วันบล็อกการกระจายของโควิด-19
rɔɔ-mɔɔ-wɔɔ má-hàat-tai · hěn-dûai bpìt mʉʉang · lót gaan-klʉ̂ʉan-yáai kon - gaan-chum-num · sìp sìi · wan blɔ́k gaan-grà-jaai kɔ̌ɔng koo-wìt-sìp-gâao
The interior minister concurs with [the idea of] shutting down cities [and] reducing human movements [and] gatherings [for] 14 days to block the spread of COVID-19.

2020 January 11, “Bang Bao Beach”, in บางเบ้า...ที่สุดแห่งจุดชม..., retrieved 2020-02-05:
ไม่ได้เห็นพระอาทิตย์ แต่แสงสีของท้องฟ้าก็สวยไม่เบา
mâi dâai hěn prá aa-tít · dtɛ̀ɛ sɛ̌ɛng sǐi kɔ̌ɔng tɔ́ɔng-fáa gɔ̂ sǔai mâi-bao
The sun could not be seen, yet the lights [and] colours of the sky were pretty beautiful.

2018, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์, เผด็จการวิทยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 142:
ยิ่งทำความเข้าใจชาตินิยมแบบไทย ๆ...จะยิ่งพบว่า แกนสำคัญของชาตินิยมแบบไทย ก็คือ ความภักดีต่อระบบหรือเชื่อฟังระบบ
yîng tam-kwaam-kâo-jai châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai tai ... jà yîng póp wâa · gɛɛn sǎm-kan kɔ̌ɔng châat-ní-yom bɛ̀ɛp tai · gɔ̂ kʉʉ · kwaam-pák-dii dtɔ̀ɔ rá-bòp rʉ̌ʉ chʉ̂ʉa-fang rá-bòp
The more [you] try to understand the Thai-style nationalism... the more [you] will realise that the [most] important core of the Thai-style nationalism is loyalty to the regime or obedience to the regime.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
to take the baby out of the corpse's womb.

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.


สุขสันต์วันเกิด

head

สุขสันต์วันเกิด

สุขสันต์วันเกิด

สุขสันต์ (sùk-sǎn, “happy”), from สุข (sùk, “joy”) + สันต์, + วันเกิด (wan-gə̀ət, “birthday”), from วัน (wan, “day”) + เกิด (gə̀ət, “to bear”).


รัสเซีย

th-proper noun

รัสเซีย • (rát-siia)

ประเทศรัสเซีย

สหพันธรัฐรัสเซีย

โซเวียตรัสเซีย

ภาษารัสเซีย
paa-sǎa rát-siia
Russian language

ชาวรัสเซีย

คนรัสเซีย

Russia (A transcontinental country in Eastern Europe and North Asia)


การเงิน

From การ (gaan, “act; activity; affair; business; matter; etc”) + เงิน (ngən, “money”).


พม่า

th-proper noun

พม่า • (pá-mâa)

ประเทศพม่า

สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า

sǎa-taa-rá-ná-rát hɛ̀ng sà-hà-pâap pá-mâa

ภาษาพม่า


พม่า

ชาว ชาว#Thai


แตงโม

/tɛːŋ˧.moː˧/

แตง (dtɛɛng) + โม (moo). Compare Lao ໝາກໂມ (māk mō).


อาจารย์

th-noun

อาจารย์ • (aa-jaan) (classifier คน or ท่าน)

aa-jaan (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

/ʔaː˧.t͡ɕaːn˧/

From Sanskrit आचार्य (ācārya, “teacher; preceptor”); perhaps via Old Khmer ʼācāryya, ʼācārya (“teacher, instructor; spiritual preceptor; expert”). Cognate with Modern Khmer អាចារ្យ (ʼaacaa), អាចរិយ (ʼaacaʼreyaʼ); Lao ອາຈານ (ʼā chān).

cog

Lao ອາຈານ (ʼā chān)

teacher: one who teaches, especially as a profession.

instructor: teacher in a higher education institution who ranks below assistant professor.

used as a rank for such person. Abbreviation: อ. (ɔɔ)

(colloquial) teacher in a higher education institution, irrespective of the rank.

(slang) master of the occult or black magic, as sorcerer, shaman, exorcist, etc.

used as a term of address to or title for such person, and used by such person to refer to oneself.


ครู

kruu (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

From Sanskrit गुरु (guru, “teacher”). Compare Khmer គ្រូ (kruu), Lao ຄູ (khū).

ครูคนนี้ให้การบ้านเยอะจัง


เขมร

th-proper noun

เขมร • (kà-měen)

From Middle Khmer ខ្មេរ (khmer), ខ្មែរ (khmēr, “Khmer, member of the Khmer ethnolinguistic group”) or Pre-Angkorian Old Khmer ក្មេរ៑ (kmeer) Cognate with Modern Khmer ខ្មែរ (khmae).

ชาวเขมร

ภาษาเขมร

(sometimes derogatory or offensive) Cambodia (a country in Southeast Asia); Cambodian


วัน

From Proto-Southwestern Tai *ŋwanᴬ² (“day”), from Proto-Tai *ŋwanᴬ (“daytime”). Cognate with Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨶ, Lao ວັນ (wan), Lü ᦞᧃ (van), Shan ဝၼ်း (wán), Tai Nüa ᥝᥢᥰ (wän), Tai Dam ꪫꪽ, Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang ngoenz, Bouyei nguanz. Compare Sui vanl (“day”), Proto-Be *vɨnᴬ², Proto-Hlai *hŋwən (“day; daytime; noon; sun”).

cog

2006, ล้อม เพ็งแก้ว, กำสรวลสมุทร หรือกำสรวลศรีปราชญ์ เป็นพระราชนิพนธ์ยุคต้นกรุงศรีอยุธยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 60:
สายาบัวบ่าวเกลี้ย จักมา สาวสั่งอย่ามาวัน สู่น้อง
sǎa-yaa buua-bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng
The girl's man is about to come. The girl hath instructed him: "come not unto me in daytime".

ตายวันตายพรุ่ง

[We can] die today [or] die tomorrow [= we can die at any time].


วัน

แมลง แมลง#Thai

แมง แมง#Thai

(แมลง~, แมง~) fly: any of numerous two-winged insects of the order Diptera.


วัน

From Sanskrit वन (vana, “forest”); probably via Old Khmer °vana, vana (“forest; grove; jungle; wood”). Compare Modern Khmer វន (vɔɔn).


ฯ

ไปยาลน้อย ไปยาลน้อย#Thai

เปยยาลน้อย เปยยาลน้อย#Thai

an abbreviation marker (named ไปยาลน้อย or เปยยาลน้อย).


วันพฤหัส

th-noun

วันพฤหัส • (wan-prʉ́-hàt)

วันพฤหัสฯ วันพฤหัสฯ#Thai

Misspelling of วันพฤหัสฯ (wan-prʉ́-hàt).


แกงเผ็ด

แกงเผ็ด • (gɛɛng-pèt)

/kɛːŋ˧.pʰet̚˨˩/

แกง (gɛɛng, “curry”) + เผ็ด (pèt, “hot; spicy”)


เผ็ด

pèt (romanization)
ความเผ็ด (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *pʰetᴰˢ¹ (“hot; peppery; pungent”). Cognate with Northern Thai ᨹᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເຜັດ (phet), Lü ᦵᦕᧆ (ṗhed), Tai Dam ꪹꪠꪸꪒ, Shan ၽဵတ်း (pháet), Tai Nüa ᥚᥥᥖᥱ (phět), Phake ၸိတ် (phit), Ahom 𑜇𑜢𑜄𑜫 (phit).

inh+

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 103
พริกเผ็ดใครให้เผ็ด ฉันใด หนามย่อมแหลมเองใคร เซี่ยมให้ จันทน์กฤษณาไฉน ใครอบ หอมฤๅ วงศ์แห่งนักปราชญ์ได้ เพราะด้วยฉลาดเอง
prík pèt krai hâi pèt · chǎn dai · nǎam yɔ̂m lɛ̌ɛm eeng krai · sîiam hâi · jan grìt-sà-nǎa chà-nǎi · krai òp · hɔ̌ɔm rʉʉ · wong hɛ̀ng nák-bpràat dâai · prɔ́ dûai chà-làat eeng
Just like chillies [that are] hot [by themselves] without anyone ordering them to be hot, thorns are sharp by themselves without having been sharpened by anyone. Has anybody scented sandalwood or lign aloes with perfume? The race of scholars is knowledgeable because of the intelligence [of these people] themselves.

(of certain substances, as mouthwash, etc) producing a burning or tingling sensation on the tongue.

(neologism, figurative, slang) hot; sexy.


แกง

th-noun

แกง • (gɛɛng)

From Proto-Southwestern Tai *kɛːŋᴬ² (“soup; broth”), from Middle Chinese 羹 (MC kaeng, “thick soup”). Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠ᨦ, Khün ᨠᩯ᩠ᨦ, Lao ແກງ (kǣng), Lü ᦶᦂᧂ (k̇aeng), Shan ၵႅင် (kěng), Tai Nüa ᥐᥦᥒ (kaeng), Saek เก๋ง, Yong ᨠᩯ᩠ᨦ.


แกง

gɛɛng (romanization)
การแกง (abstract-noun)

to make or make as or into a curry, soup, or stew.

(often in combination) to kill; to slay.


แกง

Corrupted from แกล้ง (glɛ̂ɛng) which is influenced by ต้ม (dtôm, “to boil; to trick”).

th-l

แกล้ง (glɛ̂ɛng)

(colloquial, originally LGBT slang) to subject to public outrage or humiliation.

(colloquial) to trick; to deceive; to sham.


แกง

แมง แมง#Thai

(dialect) (แมง~) stink bug: any of the insects of the family Pentatomidae.


เขียว

th-adj

เขียว • (kǐao) (abstract noun ความเขียว)

kǐao (romanization)
ความเขียว (abstract-noun)

From Proto-Tai *xiəwᴬ (“green”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᩅ, Lao ຂຽວ (khiāu), Khün ᨡ᩠ᨿᩴ, Lü ᦵᦃᧁ (ẋew), Tai Dam ꪵꪄꪫ, Shan ၶဵဝ် (khǎeo), Ahom 𑜁𑜢𑜈𑜫 (khiw), Zhuang heu. Compare Old Khmer khiava (“blue; green”), Modern Khmer ខៀវ (khiəw), Proto-Hlai *kʰiːw (“blue”).

cog

Lü ᦵᦃᧁ (ẋew)


เขียว

From Proto-Tai *xwiːwᴬ (“putrid”). Cognate with Lao ຂີວ (khīu), Shan ၶဵဝ် (khǎeo).

เหม็น เหม็น#Thai

(เหม็น~) having an unfavourable smell like that of a fresh leaf of a tree.


เขียว

th-noun

เขียว • (kǐao)


เขียว

th-verb

เขียว • (kǐao)

(archaic) to hurriedly or quickly move from one place to another.


หวาน

wǎan (romanization)
ความหวาน (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.waːlᴬ (“sweet; delicious”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ, Khün ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ, Lao ຫວານ (wān), Lü ᦛᦱᧃ (v̇aan), Shan ဝၢၼ် (wǎan), Tai Nüa ᥝᥣᥢᥴ (wáan), Tai Dam ꪪꪱꪙ, Phake ဝꩫ် (wan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang van, Saek หว่าน. Compare Sui faanl (“sweet”), Southern Kam kuanp (“sweet”).

inh

เอวหวาน

(of a screw, nut, etc) loose; keeping coming loose.

(slang) easy (to do, to deal with, etc).


หวาน

th-noun

หวาน • (wǎan)

ผัก ผัก#Thai

ผัก ผัก#Thai


อรุณสวัสดิ์

th-interj

อรุณสวัสดิ์ • (à-run-sà-wàt)


สวัสดี

th:คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 10

th:พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ)

From Sanskrit स्वस्ति (svasti, “welfare, well-being; blessing; prosperity; success; etc”); probably via Old Khmer svasti, svāsti (“interjection used as opening benediction: well-being! good fortune!”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᩅᩢᩔ᩠ᨯᩦ, Modern Khmer សួស្តី (suəsdəy). Compare Pali sotthi, from which Thai โสตถิ is derived.
The use of this term as a greeting or farewell was initiated at the Faculty of Arts, Chulalongkorn University, by Phraya Uppakit Sinlapasan (Nim Kanchanachiwa) in 2476 BE (1933/34 CE), and was officially ordained by the nationalist government of Field Marshall Plaek Phibunsongkhram on 22 January 2486 BE (1944 CE).

bor

Circa 1824, สุนทรภู่, “สวัสดิรักษา”, in สวัสดิรักษาคำกลอน เพลงยาวถวายโอวาท และสุภาษิตสอนสตรี, Bangkok: n.p., published 1967, retrieved 2019-07-01:
ตัดเล็บวันพุธจันทร์กันจังไร เรียนสิ่งใดวันพฤหัสสวัสดี
dtàt lép wan pút jan gan jang-rai · riian sìng dai wan prʉ́-hàt sà-wàt-dii
Cutting nails [on] Wednesday [or] Monday [would] prevent evil. Learning anything [on] Thursday [would result in] success.

19th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, “เล่มที่ ๑๐”, in บทละคร เรื่อง อิเหนา ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1921, retrieved 2019-07-01:
พระองค์จงอยู่สวัสดี หลานนี้ขอถวายบังคมลา
prá-ong jong yùu sà-wàt-dii · lǎan níi kɔ̌ɔ tà-wǎai-bang-kom-laa
Mayest thou live [in] prosperity, farewell this grandchild hereby biddeth thee.

19th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, “ตอนที่ ๑๐ ท้าวอุทุมราชถวายนางศรีสุดาแก่พระอุณรุท”, in บทละคร เรื่อง อุณรุท, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2002, →ISBN, retrieved 2019-07-01:
เมื่อนั้น ฝ่ายพระอุณรุทเรืองศรี อยู่จำเริญสุขสวัสดี โรคภัยไม่มีแผ้วพาน(mʉ̂ʉa-nán · fàai prá un-ná-rút rʉʉang sǐi · yùu jam-rəən sùk sà-wàt-dii · rôok-pai mâi mii pɛ̂o-paan)

1509, “จารึกวัดพระเสด็จ ด้านที่ ๑”, in ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, Bangkok: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), published 2012-02-17, retrieved 2019-07-01:
ศุภมัสดุสวัสดีศรีสรินทรบวรวรสิทธิวิวิธเดโชชยาดิเรก ๑๔๓๑ ศกมะเส็งนักษัตรบูรณมีไพสาขพุธพาร
sùp-pá-mát-sà-dù sà-wàt-dii sǐi sǐn-tɔɔn bɔɔ-wɔɔn wɔɔ-rá sìt wí-wít dee-choo chá-yaa-dì-rèek · pan sìi-rɔ́ɔi sǎam-sìp èt · sòk má-sěng nák-sàt buu-rá-ná-mii pai-sǎa-kà pút-tá paan
May there be virtue, prosperity, greatest glorious dignity, best, blessed success, manifold authority, [and] extraordinary victory. [Today is] Wednesday, the 15th day of the waxing moon of the Baisākha [month], the year 1431, [the year of] the Serpent Sign.

(elegant) welfare, well-being; prosperity, success; security, safety; goodness, virtue, moral excellence


สวัสดี

th:คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 10

th:พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ)

used to express a greeting or farewell, answer a telephone, or attract attention


สวัสดี

th-verb

สวัสดี • (sà-wàt-dii) (abstract noun การสวัสดี)

sà-wàt-dii (romanization)
การสวัสดี (abstract-noun)

th:คณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 10

th:พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ)

to greet or bid farewell by or as if by expressing this interjection


ไชโย

From ชัย (chai), ultimately from Sanskrit जय (jaya, “victory”). Cognate with Khmer ជយោ (cĕəʼyoo), Hindi जय हो (jay ho).


แพนด้า

หมี หมี#Thai


จิงโจ้

→ Lao: ຈິງໂຈ້ (ching chō)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/

The noun originated from the cry of the bird, and was later applied to the marsupial (first attested around 1896), the bug, etc.
The adjective was from wordplay on จริงใจ (jing-jai, “sincere; faithful; truthful”).

th-l

(archaic) a type of tiny bird that utters the cry 'jii-jôo'.

(mythology and archaic) half-bird, half-man monster.

kangaroo: marsupial of the family Macropodidae.

water strider: aquatic bug of the family Gerridae.

(slang and archaic) female guard in the palace, established by King Mongkut; member of this guard.


จิงโจ้

th-adj

จิงโจ้ • (jing-jôo) (abstract noun ความจิงโจ้)

jing-jôo (romanization)
ความจิงโจ้ (abstract-noun)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/

(slang) insincere; unfaithful; untruthful.


พจนานุกรม

From พจน (pót-jà-ná-, “speech; statement; word; utterance”) + อนุกรม (à-nú-grom, “index; order; sequence”).
Compare Khmer វចនានុក្រម (vĕəʼcaʼnaanukrɑm), Lao ວັດຈະນານຸກົມ (wat cha nā nu kom), Northern Thai ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾ.

cog

ວັດຈະນານຸກົມ


สารานุกรม

th-noun

สารานุกรม • (sǎa-raa-nú-grom) (classifier เล่ม)

sǎa-raa-nú-grom (romanization)
เล่ม (classifier)

From Sanskrit सार (sāra, “extract; essence; substance; etc.”) + अनुक्रम (anukrama, “succession, order, sequence; arrangement; table of contents, index; etc.”); equivalent to สาร (sǎan) + อนุกรม (à-nú-grom). Cognate with Lao ສາຣານຸກົມ (sā rā nu kom).


เป็ด

th-noun

เป็ด • (bpèt)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *petᴰˢ² (“duck”), from Proto-Tai *pitᴰ (“duck”). Cognate with Northern Thai ᨸᩮᩢ᩠ᨯ, Khün ᨸᩮ᩠ᨯ, Lao ເປັດ (pet), Isan เป็ด, Lü ᦵᦔᧆ (ṗed), Tai Dam ꪹꪜꪸꪒ, Shan ပဵတ်း (páet), Tai Nüa ᥙᥥᥖᥱ (pět), Ahom 𑜆𑜢𑜄𑜫 (pit), Zhuang bit, Nong Zhuang baet, byet, Zuojiang Zhuang bet, Bouyei bidt, Saek ปิ๊ด.
Compare Old Chinese 鴄 (OC *pʰid), Proto-Be *ɓitᴰ¹.

cog

Lü ᦵᦔᧆ (ṗed)

(zoology) duck: bird of the family Anatidae.

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) the plant Alternanthera sessilis of the family Amaranthaceae.

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) the plant Alternanthera bettzickiana of the family Amaranthaceae.

เรือ เรือ#Thai

(เรือ~, เรืออี~, อี~) a type of traditional boat, of which the front and back are flat or pointed and the hull bulges out, making it look like a duck.


เป็ด

th-proper noun

เป็ด • (bpèt)

cog

Lü ᦵᦔᧆ (ṗed)

(soccer slang, humorous) Liverpool Football Club.


ควย

From Proto-Tai *ɣwajᴬ (“penis”). Cognate with Lao ໂຄຍ (khōi), Northern Thai ᨤ᩠ᩅ᩠ᨿ, Khün ᨣ᩠ᩅᩭ, Lü ᦩᦾ (xwoay), Shan ၵႂႆး (kwái), Tai Nüa ᥑᥩᥭᥰ (xöay), Phake ၵွႝ (khoy), Ahom 𑜁𑜨𑜩 (khoy), Zhuang vaez, Nong Zhuang vaez. Compare Proto-Austronesian *gaway (“tentacles of octopus, squid, jellyfish, etc”).
It was believed that the word was corrupted from Pali guyha (“hidden, concealed, unrevealed”) (and then ควยห์ occurred). But every Tai language had not contacted Pali and guyha did not literally mean “penis”. So this is coincidence.


ควย

(vulgar) an expression of anger, displeasure, or dismay.


ควย

(vulgar) used for emphasis: the heck, the hell, the fuck, etc.


ตุ๊ก ๆ

Imitative from the sound of the two-stroke engine.

คัน คัน#Thai

(colloquial) (classifier: คัน for the vehicle, คน for the driver) tuk-tuk; driver thereof.


เมืองไทย

th-proper noun

เมืองไทย • (mʉʉang-tai)

From เมือง (mʉʉang, “nation”) + ไทย (tai, “Thai”), literally “Thai nation”. Compare Lao ເມືອງໄທ (mư̄ang thai); Lü ᦙᦵᦲᧂᦒᦺ (moengthay).

compound

(colloquial) Thailand (a country in Southeast Asia)


นีออน

th-noun

นีออน • (nii-ɔɔn)

/niː˧.ʔɔːn˧/

/niː˧.ʔɔn˥˩/


กระดอ

กระดอ • (grà-dɔɔ)

Borrowed from Khmer ក្ដ (kdɑɑ, “penis, dick”). Cognate with Lao ກະດໍ (ka dǭ), Southern Thai ดอ.


นก

From Proto-Tai *C̬.nokᴰ (“bird”). Cognate with Northern Thai ᨶᩫ᩠ᨠ (nok), Lao ນົກ (nok), Tai Dam ꪶꪙꪀ, Lü ᦷᦓᧅ (nok), Shan ၼူၵ်ႉ (nṵ̂uk), Ahom 𑜃𑜤𑜀𑜫 (nuk), Bouyei rog, Zhuang roeg, Saek น็อก. Compare Proto-Be *nukᴰ² (“bird”), Proto-Austronesian *manuk (“bird; chicken”), Proto-Hmong-Mien *m-nɔk (“bird”).


นก

nók (romanization)
การนก (abstract-noun)

(slang) to be ignored or refused by a person.

นกตั๋วคอนเสิร์ต

To miss a concert ticket; to fail [to obtain] a concert ticket.

(slang) to miss; to fail to succeed in something.


ทาก

From Proto-Tai *daːkᴰ (“land leech”). Cognate with Lao ທາກ (thāk), Shan တၢၵ်ႈ (tāak). Compare Proto-Be *ɗaːkᴰ¹, Proto-Hlai *tʰaːk (“leech”) (from Pre-Hlai *taːk), Proto-Austronesian *-matek (whence Cebuano alimatok, Malagasy dimaty).


ผม

From Proto-Tai *prɤmᴬ (“head hair”). Cognate with Northern Thai ᨹᩫ᩠ᨾ, Lao ຜົມ (phom), Lü ᦕᦳᧄ (ṗhum), Shan ၽူမ် (phǔum), Ahom 𑜇𑜪𑜤 (phaṃu), Nùng phỏhm, Zhuang byoem, Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, Saek ผรั่ม. Compare Sui byaml.


ผม

ผมชื่อ...ครับ

(slightly formal, men's speech) a first person pronoun employed by a male when addressing any commoner.

slightly formal; men's speech; slightly formal; men's speech


งู

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ŋuːᴬ⁴, from Proto-Tai *ŋwɯːᴬ (“snake”). Cognate with Northern Thai ᨦᩪ, Lao ງູ (ngū), Lü ᦇᦴ (nguu), Tai Dam ꪉꪴ, Shan ငူး (ngúu), Tai Nüa ᥒᥧᥰ (ngü), Ahom 𑜂𑜥 (ṅū), Bouyei ngeaz, Zhuang ngwz, Nong Zhuang nguz, Tày ngù, Saek งั๊ว.

inh+

snakeโฆรวิสเงี้ยวเงือกทีฆชาติเทียรฆชาตินาคนาคานาคีผณิผณินพาฬภุชคะภุชงค์ภุชงคมะโภคินโภคีมกรมะเส็งมังกรวิษธรสรีสฤบสัปปะอสรพิษอหิอาศิรพิษอาศิรวิษอาศีรพิษอาศีรวิษอุรคะ

ตัว ตัว#Thai


ไป

bpai (romanization)
การไป (abstract-noun)

From Proto-Tai *pajᴬ (“to go”). Cognate with Northern Thai ᨻᩱ (pai), Khün ᨻᩱ (pai), Lao ໄປ (pai), Lü ᦺᦔ (ṗay) and ᦺᦗ (pay), Tai Dam ꪼꪜ, Shan ပႆ (pǎi), Aiton ပႝ (pay), Phake ပႝ (pay), Nùng páy, Zhuang bae, Bouyei bail, Tày pây, Phu Thai ไป๋.

to go; to move (away from the speaker); to leave; to depart.


ไป

used to indicate motion away from the speaker's direction.

used to indicate motion that still continues or that continues up to a certain point of time.


ฉัน

th-pronoun

ฉัน • (chǎn)

Shortened from ดิฉัน (dì-chǎn) or อิฉัน (ì-chǎn). Compare Khmer ឆាន់ (chan, “I; me; my”).

(informal) a first person pronoun employed by anyone when addressing a person of equal or lower status.


ฉัน

th-con

ฉัน • (chǎn)

Cognate with Lao ສັນ (san), Lü ᦶᦉᧃ (ṡaen) or ᦉᧃ (ṡan).


ฉัน

th-prep

ฉัน • (chǎn)

สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี...อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:


ฉัน

chǎn (romanization)
การฉัน (abstract-noun)

Compare Lao ສັນ (san, “to eat”), Khmer ឆាន់ (chan, “to eat”).

(of a priest) to consume (an edible thing, as food, drink, medicine, etc).


ฉัน

th-adj

ฉัน • (chǎn)

shining; radiating or reflecting light; luminous.


กา

From Proto-Tai *kaːᴬ (“crow”), from onomatopoeic origin. Cognate with Lao ກາ (kā), Northern Thai ᨠᩣ, Lü ᦂᦱ (k̇aa), Shan ၵႃ (kǎa), Tai Nüa ᥐᥣ (kaa), Tai Dam ꪀꪱ, Zhuang roegga, Tày ca.


กา

gaa (romanization)
การกา (abstract-noun)

Elision from กากบาท ("to make a cross symbol").


คุณ

From Pali guṇa (“cord; fibre; quality”) or from Sanskrit गुण (guṇa, “quality, feature, attribute; merit, virtue; etc”); probably via Old Khmer គុណ (guṇa, “attribute; excellence; interest; merit; property; quality; supernatural power; virtue”). Cognate with Lao ຄຸນ (khun); Khmer គុណ (kun); Old Javanese guṇa.

der

magic; black magic; black art; occult; supernatural power.

พระ พระ#Thai

Chula Chom Klao
w:Order of Chula Chom Klao

a noble title given to an unmarried woman who has been conferred with the royal decoration of Chula Chom Klao (second class to fourth class).

(colloquial, polite) used as a title for or term of address to anyone out of respect.


คุณ

(colloquial, polite) a second or third person pronoun, used out of respect.


ตา

From Proto-Tai *taːᴬ (“maternal grandfather”). Cognate with Lao ຕາ (tā), Khmer តា (taa), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Shan တႃ (tǎa), Bouyei dal, Zhuang da.

inh

maternal grandfather
maternal grandfather

man at or around the same age as one's maternal grandfather.

(slang, derogatory, offensive) any old man.

2004, เหม เวชกร, “อ้ายกล้าจะตายไม่ได้”, in ผู้ที่ไม่มีร่างกาย, กรุงเทพฯ: วิริยะ, →ISBN, page 213:
ทุกคนมองหน้าตาหิง
túk-kon mɔɔng nâa dtaa hǐng
Everyone looked at Old Hing's face.

1931, เรื่องพระเจ้าปทุมสุริวงศ สร้างพระนครวัด นครธม, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 17:
กุมารจึ่งว่า ตาไปฃอเข้าหญิงขาวที่ยืนอยู่นั้น...ตาเคเหก็ไปฃอเข้าแก่หญิงที่ยืนอยู่...
gù-maan jʉ̀ng wâa · dtaa bpai kɔ̌ɔ kâo yǐng kǎao tîi yʉʉn yùu nán ... dtaa kee-hěe gɔ̂ bpai kɔ̌ɔ kâo gɛ̀ɛ yǐng tîi yʉʉn yùu ...
The boy then said, "You [should] go [and] beg [some] rice [from] the white woman who is standing there..." Old Khehe thus went to ask for rice from the woman that was standing ...

used as a term of address to or title for any of the above-described.

1995, เหม เวชกร, “เงินยวง”, in ผ้าป่าผีตาย, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, →ISBN, page 136:
หนูให้ตาช่วยอะไร
nǔu hâi dtaa chûai à-rai
What do you want me to help [you do]?

used as a term of reference to oneself by a maternal grandfather, a man at or around the same age as one's maternal grandfather, or any old man.

2015, ยิปซี, หัวใจซ่อนเล่ห์, eReader (Thailand), page 219:
"ตาภพ...สัญญากับแม่ได้ไหม ถ้าแม่เป็นอะไรไป ภพจะไม่ทิ้งแม่นิด"
“dtaa póp ... sǎn-yaa gàp mɛ̂ɛ dâai mǎi · tâa mɛ̂ɛ bpen à-rai bpai · póp jà mâi tíng mɛ̂ɛ nít”
"Ta Phop ... Can you promise me [that] you will not abandon Mae Nit if anything happens to me?"

(colloquial, endearing, somewhat dated) used as a term of address to or title for a boy or young man.


ตา

dtaa (romanization)
ดวง (classifier)
ตา (classifier)

Template:Wiktionary:Picture_dictionary/th:head
From Proto-Tai *p.taːᴬ (“eye”). Cognate with Northern Thai ᨲᩣ, Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Tai Dam ꪔꪱ, Shan တႃ (tǎa), Aiton တႃ (tā), Ahom 𑜄𑜠 (ta) or 𑜄𑜡 (tā), Bouyei dal, Zhuang da. Within Kra-Dai, compare Sui ndal, Southern Kam dal, Hlai [ʈʂʰaː¹] and Lingao [ɗa¹]. Compare Old Chinese 睹 (OC *taːʔ, “to see”), Proto-Austronesian *mata (“eye”).

ตากล้อง
dtaa glɔ̂ng
cameraman; photographer
(literally) camera eye

(in combination) one who does something with an eye or the eyes, especially as a profession.

anything that is like an eye, as in terms of appearance or functions: hole; opening; aperture; etc.


มี

mii (romanization)
การมี (abstract-noun)

From Proto-Tai *miːᴬ (“to have”).
Cognate with Northern Thai ᨾᩦ, Khün ᨾᩦ, Lao ມີ (mī), Lü ᦙᦲ (mii), Tai Dam ꪣꪲ, Tai Dón ꪣꪲ, Shan မီး (míi), Tai Nüa ᥛᥤᥰ (mï), Zhuang miz, Ahom 𑜉𑜣 (mī).

2019 March 15 (last accessed), สุจิตต์ วงษ์เทศ, “เจ้าจอมมารดาอำภาใน ร. ๒ เล่นตัวนางกาญจหนาในละครอิเหนา”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, published 2016-06-12:
สายหยุดพุดจีบจีน เจ้ามีสินพี่มีศักดิ์ คนทั้งวังเขาชังเจ้านัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
sǎai-yùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐn pîi mii sàk · kon táng wang kǎo chang jâao nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
[My] dwarf ylang-ylang flower, [my] Chinese crape jasmine, thou art of wealth, I am of worth. They, people throughout the palace, hate thee much, but I am the only one that loveth thee.

2013, สุภฤกษ์ บุญทอง, สะบายดี ลาว ฉบับการ์ตูน: หนังสือชุดอาเซียน, Bangkok: Skybook, →ISBN, page 21:
ลาวมี ๒ ฤดู คือ ฤดูร้อน (พฤศจิกายนถึงเมษายน)...
laao mii · sɔ̌ɔng · rʉ́-duu · kʉʉ · rʉ́-duu rɔ́ɔn · (prʉ́t-sà-jì-gaa-yon tʉ̌ng mee-sǎa-yon) ...
Laos has two seasons, that is, the hot season (November–April)...

1998 December 26, “พระราชบัญญัติว่าด้วยเอกสิทธิและความคุ้มกันทางกงสุล พ.ศ. ๒๕๔๑”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2015-03-06, retrieved 2018-09-13:
เพื่อความมุ่งประสงค์ของอนุสัญญานี้ ให้ถ้อยคำต่อไปนี้มีความหมายตามที่ได้กำหนดไว้ข้างท้ายนี้
pʉ̂ʉa kwaam-mûng-bprà-sǒng kɔ̌ɔng à-nú-sǎn-yaa níi · hâi tɔ̂i-kam dtɔ̀ɔ-bpai-níi mii kwaam-mǎai dtaam tîi dâai gam-nòt wái kâang táai níi
For the purposes of the present Convention, the following expressions shall have the meanings hereunder assigned to them:

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2016-12-15, retrieved 2019-02-06:
มาตรา ๒๔๔ ถ้าศาลหรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่เห็นจำเป็น...ที่จะต้องตรวจศพ แม้ว่าจะได้บรรจุหรือฝังแล้วก็ตาม ให้มีอำนาจสั่งให้เอาศพนั้นให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจ
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp sìi · tâa sǎan rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-fàai-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ dtam-rùuat chán pûu-yài hěn jam-bpen ... tîi jà dtɔ̂ng dtrùuat sòp · mɛ́ɛ wâa jà dâai ban-jù rʉ̌ʉ fǎng lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dtaam · hâi mii am-nâat sàng hâi ao sòp nán hâi pûu-chîao-chaan dtrùuat
Section 244 If the court or high-ranking administrative or police officer deems it necessary...to examine a corpse, even though [the corpse] has already been coffined or buried, [the court or officer] shall have the power to order that the corpse be sent to an expert for examination.

1831, สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, published 2000, →ISBN, page 92:
นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี
naa-kii mii pít píiang · sù-rí-yoo · lʉ́ai bɔ̀ɔ tam dee-choo · chɛ̂m-cháa · pít nɔ́ɔi yìng-yoo-sǒo · má-lɛɛng bpɔ̀ng · chuu dtɛ̀ɛ hǎang eeng âa · ùuat âang rít-tii
A serpent possesses venom [so great] as the sun, [yet] it slithers slowly without making [known] its power. A scorpion, so proud of its little venom, raises its tail itself as if to show off its might.

to contain; to include; to consist (of); to be composed (of).

2019 February 11, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “รัฐประหารติดอันดับเทรนด์ในทวิตเตอร์ไทย”, in Voice, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-28:
แม้จะมีคำยืนยันจากฝั่งกองทัพว่า การเคลื่อนย้ายยุทโธปกรณ์เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นไปเพื่อการฝึกซ้อมตามปกติ แต่ผู้ใช้ทวิตเตอร์ในไทยยังตั้งข้อสงสัยและแสดงความคิดเกี่ยวกับรัฐประหาร
mɛ́ɛ jà mii kam-yʉʉn-yan jàak fàng gɔɔng-táp wâa · gaan-klʉ̂ʉan-yáai yút-too-bpà-gɔɔn mʉ̂ʉa sùt-sàp-daa tîi pàan maa bpen-bpai pʉ̂ʉa gaan-fʉ̀k-sɔ́ɔm dtaam bpà-gà-dtì · dtɛ̀ɛ pûu-chái tá-wít-dtə̂ə nai tai yang dtâng kɔ̂ɔ-sǒng-sǎi lɛ́ sà-dɛɛng kwaam-kít gìao-gàp rát-tà-bprà-hǎan
Even though there has been a confirmation from the Army side that the movement of munition during the past weekends was for regular training, Twitter users in Thailand still raise doubts and express opinions about a coup.

to exist, to be in existence; to happen, to occur.

คืนหมาหอนมีเรื่องร้องเรียนซื้อเสียง ๑ รายในเขต ๒ ปัตตานี กกต. จังหวัดชงเรื่องให้ กกต. กลางพิจารณาแล้ว คาด ๓ วันรู้ผล
kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn mii rʉ̂ʉang rɔ́ɔng-riian sʉ́ʉ-sǐiang · nʉ̀ng · raai nai kèet · sɔ̌ɔng · bpàt-dtaa-nii · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · jang-wàt chong rʉ̂ʉang hâi · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · glaang pí-jaa-rá-naa lɛ́ɛo · kâat · sǎam · wan rúu pǒn
On the dog-howling night, there was one complaint [about] vote-buying in Pattani's Constituency 2. The provincial EC has referred the matter to the central EC for consideration. It is expected that the outcome will be known within three days.

2005 February 7, “ปัตตานีมีร้องซื้อเสียงในคืนหมาหอน”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-01-24:

เมื่อไม่มีบุคคลใดเป็นผู้แทน ให้ศาลตั้งพนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้แทน
mʉ̂ʉa mâi mii bùk-kon dai bpen pûu-tɛɛn · hâi sǎan dtâng pá-nák-ngaan-fàai-bpòk-krɔɔng bpen pûu-tɛɛn
Should there be no one to serve as the representative, the court shall appoint an administrative officer as the representative.

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-26, retrieved 2019-03-29:

เรียนพ่อแม่พี่น้องชาวไทยทุกท่าน ยังมีเด็ก ๆ ที่ยากจนอยู่อีกมากในเมืองไทย
riian pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng chaao tai túk tâan · yang mii dèk dèk tîi yâak-jon yùu ìik mâak nai mʉʉang tai
Dear our fellow Thais, there still are a lot of children in need in Thailand.

2019 April 2 (last accessed), “เกิดมาใช่อื่น เพื่อแผ่นดินไทย ร่วมใจช่วยเหลือ ผู้ด้อยโอกาส”, in bandhit.com, Bangkok: องค์การ UNICEF ประเทศไทย:

2018 December 12, “พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-28:
ความในวรรคหนึ่งให้ใช้บังคับกับการลงมติเพื่อมีความเห็น...ด้วยโดยอนุโลม
kwaam nai wák nʉ̀ng hâi chái-bang-káp gàp gaan-long má-dtì pʉ̂ʉa mii kwaam-hěn ... dûai dooi à-nú-loom
The provision of Paragraph 1 shall also apply mutatis mutandis to...the passage of a resolution in order to adopt an opinion...

to cause to exist; to bring into existence; to create; to produce; to make.

(of letters) to write; to compose; to issue.

2019 April 25, “คำพิพากษาศาลปกครองกลาง ในคดีหมายเลขดำที่ ๕๕๒/๒๕๖๒ หมายเลขแดงที่ ๔๔๐/๒๕๖๒ เรื่อง คดีพิพาทเกี่ยวกับการที่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ระหว่าง เด็กชายพีรภัทร์ พณิชสานนท์ โดยนางพรพีร์ พณิชสานนท์ หรือมกรกิจวิบูลย์ ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้ฟ้องคดี กับผู้อำนวยการโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ผู้ถูกฟ้องคดี ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๒”, in ศาลปกครองพิพากษาเพิกถอนคำสั่ง ร.ร. สวนกุหลาบปฏิเสธรับ นร. ๑๐ รายเข้า ม. ๑, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-04-29:
คดีนี้อธิบดีศาลปกครองกลางมีคำสั่งให้ดำเนินกระบวนพิจารณาโดยเร่งด่วนตามข้อ ๔๙/๒...
ká-dii níi à-típ-bɔɔ-dii sǎan-bpòk-krɔɔng glaang mii kam-sàng hâi dam-nəən grà-buuan-pí-jaa-rá-naa dooi rêng-dùuan dtaam kɔ̂ɔ · sìi-sìp gâao / 2 ...
[As for] this case, the President of the Central Administrative Court issued an order requiring the proceedings to be held urgently in accordance with Rule 49/2...

(of judgments, decisions, orders, etc) to give; to issue; to deliver.

decisions; orders; etc; decisions; orders; etc


มี

mii (romanization)
ความมี (abstract-noun)


ยาว

yaao (romanization)
ความยาว (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *jaːwᴬ⁴ (Jonsson, 1991); Cognate with Northern Thai ᨿᩣ᩠ᩅ, Lao ຍາວ (nyāo), Lü ᦍᦱᧁ (yaaw), Shan ယၢဝ်း (yáao), Tai Nüa ᥕᥣᥝᥰ (yäaw), Phake ယွ် (yaw). Compare Proto-Hlai *hnaːwʔ (“long (distance)”).

inh+

ขายาว

นาทียาวกว่าวินาที

เชือกยาวห้าเมตร


ยาว

อยู่ยาว

ดูยาว ๆ
duu yaao yaao
to take more and more time to observe [something]
(literally) to observe [something] longer [and] longer


ยาว

(now only found in certain expressions) to prolong; to extend; to lengthen.


แมว

th-noun

แมว • (mɛɛo)

From Proto-Southwestern Tai *mɛːwᴬ² (“cat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩠ᩅ, Lao ແມວ (mǣu), Lü ᦶᦙᧁ (maew), Tai Dam ꪵꪣꪫ, Shan မႅဝ်း (méao), Tai Nüa ᥛᥦᥝᥴ (máew), Phake မိဝ် (miw), Ahom 𑜉𑜢𑜰𑜫 (mi0). Compare Zhuang meuz, Chinese 貓／猫, Vietnamese mèo, Khasi miaw.

เสือกระต่ายลายเขียนขีด ตัวกระจิดนิดกว่าแมว อยู่ป่าตาบั้งแบ๊ว ขบกระต่ายแล้วแง้วคำราม
sʉ̌ʉa-grà-dtàai laai kǐian-kìit · dtuua grà-jìt nít gwàa mɛɛo · yùu bpàa dtaa bâng-bɛ́o · kòp grà-dtàai lɛ́ɛo ngɛ́ɛo kam-raam

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง

A reed cat has strips written all over its body, that is tinier than an actual cat. It lurks in the grove, with the eyes so odd. Having snapped at a hare, it roars miaow.

ตัว ตัว#Thai

เนื้อ เนื้อ#Thai


แมว

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) any of numerous fish of the genera Thryssa and Setipinna.

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) the fish, Lycothrissa crocodilus (Bleeker), of the family Engraulidae.


แมว

มูละ มูละ#Thai


ลิ้น

ลิ้น • (lín)

From Proto-Tai *liːnꟲ (“tongue”). Cognate with Lao ລີ້ນ (līn), Lü ᦟᦲᧃᧉ (liin²), Shan လိၼ်ႉ (lḭ̂n), Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin), Bouyei linx, Zhuang linx, Saek ลีน. Compare Proto-Be *liːnᴮꟲ².


ชิวหา

/t͡ɕʰiw˧.haː˩˩˦/

Borrowed from Pali jivhā (“tongue”). Compare Sanskrit जिह्वा (jihvā, “tongue”). Cognate with Khmer ជិវ្ហា (civhaa), ជីវ្ហា (ciivhaa).


รถยนต์

→ Khmer: រថយន្ត (rŭət yŭən)

→ Lao: ລົດຍົນ (lot nyon)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + ยนต์ (yon, “motor”); calque of English motorcar; first attested in 1909.


บ้าน

th-noun

บ้าน • (bâan) (classifier ที่ or บ้าน or หลัง or แห่ง)

bâan (romanization)
ที่ (classifier)
บ้าน (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From Proto-Tai *ɓaːnꟲ (“village”).
Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ, Lao ບ້ານ (bān), Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙ, Shan မၢၼ်ႈ (māan) or ဝၢၼ်ႈ (wāan), Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲ (màan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang mbanj, Tày bản. Compare Sui qbaanc.

cog

Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²)

place of habitationคฤห์คฤหะคฤหาคหะคามเคหสถานเคหะเคหาสน์ฆระที่กินที่นอนที่ซุกหัวที่ซุกหัวนอนที่หลับที่นอนที่อยู่ที่อยู่ที่กินที่อยู่อาศัยที่อาศัยนิวาสนิวาสสถานนิเวศนิเวศสถานบริคณห์เรือนโรงวสนะวาสวาสะเวศม์เวสน์เวสม์สำนักเสนาสนะเหย้าอธิวาสอาลัย

householdครอบครัวครัวตระกูลเผ่าพงศ์เผ่าพงศ์วงศ์วานพงศ์พงศ์พันธุ์พันธุ์พงศ์วงศ์วงศ์ตระกูลวงศ์วานวงศ์วานว่านเครือวงศ์สกุลสกุลสกุลวงศ์เหย้า

building for any purposeกว้านตึกเรือนโรงสิ่งก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างหออาคาร


บ้าน

bâan (romanization)
ความบ้าน (abstract-noun)

Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²)

แมวบ้าน

(colloquial, sometimes derogatory) ordinary; plain.


พูด

pûut (romanization)
การพูด (abstract-noun)

คุณพูดภาษาไทยเป็นไหม

พูดอีกทีได้ไหม

ผมพูดอังกฤษไม่เป็น

ผมพูดอังกฤษไม่ได้

ดิฉัน/ฉันพูดอังกฤษไม่เป็น

ดิฉัน/ฉันพูดอังกฤษไม่ได้


ตาย

th-verb

ตาย • (dtaai) (abstract noun การตาย or ความตาย)

dtaai (romanization)
การตาย (abstract-noun)
ความตาย (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *taːjᴬ² (“to die”), from Proto-Tai *p.taːjᴬ (“to die”). Cognate with Northern Thai ᨲᩣ᩠ᨿ, Lao ຕາຍ (tāi), Lü ᦎᦻ (ṫaay), Tai Dam ꪔꪱꪥ, Tai Dón ꪔꪱꪥ, Tai Daeng ꪔꪱꪥ, Shan တၢႆ (tǎai), Tai Nüa ᥖᥣᥭ (taay), Khamti တၢဲႈ, Phake တႝ (tay), Ahom 𑜄𑜩 (tay), Zhuang dai, Zuojiang Zhuang tai or hai. Compare Proto-Be *ɗaːjᴬ¹, Proto-Malayo-Polynesian *atay (“death”).

inh

to die: to cease to live; to be or become dead.

(of a machine, bodily organ, etc) to die: to stop; to cease to function.


ตาย

(slang, sometimes sarcastic) to death: to a great degree, to excess.


ลิง

Inherited from Proto-Tai *liːŋᴬ (“monkey”). Cognate with Northern Thai ᩃᩥ᩠ᨦ, Khün ᩃᩥ᩠ᨦ, Lao ລີງ (līng), Lü ᦟᦲᧂ (liing), Tai Dam ꪩꪲꪉ, Tai Dón ꪩꪲꪉ, Shan လိင်း (líng), Tai Nüa ᥘᥤᥒᥰ (lïng), Khamti လိင်း, Phake လိင် (liṅ), Ahom 𑜎𑜢𑜂𑜫 (liṅ), Bouyei lingz, Zhuang lingz, Saek ลิ๊ง.


ลิง

กางเกง กางเกง#Thai

(slang) (กางเกง~) underwear (for any sex).


ดี

From Proto-Tai *ɓliːᴬ (“gallbladder; bile”). Cognate with Lao ບີ (bī), Shan လီ (lǐi), Ahom 𑜓𑜣 (dī) or 𑜎𑜣 (lī), Zhuang mbei.


ดี

dii (romanization)
ความดี (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗɤjᴬ (“good”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩦ (di), Lao ດີ (dī), Lü ᦡᦲ (ḋii), Shan လီ (lǐi), Tai Dam ꪒꪲ, Tai Dón ꪒꪲ, Ahom 𑜓𑜣 (dī), 𑜃𑜣 (nī) or 𑜑𑜣 (hī), Bouyei ndil, Zhuang ndei, Tày đây.
Compare Sui qdail (“good”), Southern Kam lail (“good”).

รายได้ดี

เสียงดี

ข่าวดี

ฝันดี

อากาศดี

nice; fine; excellent; satisfactory; agreeable; pleasant; favourable.

หุ่นดี

หน้าตาดี

beautiful; adorable; lovely; attractive; handsome.

คนดี

ใจดี

เขาดีต่อฉันมาก

moral, virtuous, righteous; kind, benevolent; friendly.

มรรยาทดี

ภูมิหลังดี

well-behaved, well-mannered; educated, refined.

good:
smart; intelligent; clever; adept.

ชื่อเสียงดี

sound, valid; honorable, worthy, in good standing

ดีต่อสุขภาพ

เพื่อนที่ดี
pʉ̂ʉan tîi dii
good friend
(literally) friend that is good

on good terms; on a friendly footing; having good relations.

ประตูไม่ดี
bprà-dtuu mâi dii
The door is broken.
(literally) The door is not good.

สัญญาณไม่ดี
sǎn-yaan mâi dii
It's a bad line.
(literally) The [phone] signal is not good.

เน็ตไม่ดี
nèt mâi dii
The internet connection is bad.
(literally) The [inter]net [connection] is not good.

อาหารยังดีอยู่
aa-hǎan yang dii yùu
The food is edible still.
(literally) The food is good still.

หูไม่ดี

(literally) The ears are not good (= having a hearing problem, having an ear disorder, etc).

คอมไม่ดี
kɔm mâi dii
The computer is out of service.
(literally) The com[puter] is not good.

in a normal, good, or proper condition; in a healthy condition; working, functioning, operative; usable, consumable.


ดี

พูดดี

ร้องดี

ประพฤติดี

well: nicely, finely, excellently, satisfactorily, agreeably, pleasantly, etc.

อร่อยดี

สวยดี

เลวดี


ดี

สวัสดี สวัสดี#Thai

(slang) Clipping of สวัสดี (sà-wàt-dii).


ดี

The name of the Latin-script letter D/d.


สุสาน

sù-sǎan (romanization)
แห่ง (classifier)

From Pali susāna (“cemetery; graveyard”), from Sanskrit श्मशान (śmaśāna, “idem”). Cognate with Khmer សុសាន (sosaan), Lao ສຸສານ (su sān).

place for burial or cremation of the dead: burial ground, cremation ground, etc.

สุสานรถ

สุสานหอย

place where obsolete or derelict objects are kept: graveyard, boneyard, cemetery, etc.


เรือ

th-noun

เรือ • (rʉʉa)

From Proto-Southwestern Tai *rɯəᴬ⁴ (“boat”), from Proto-Tai *C̬.rwɯəᴬ (“boat”). Cognate with Northern Thai ᩁᩮᩬᩥᩋ, Isan เฮือ, Lao ເຮືອ (hư̄a), Lü ᦵᦣᦲ (hoe), Tai Dam ꪹꪭ, Shan ႁိူဝ်း (hóe), Tai Nüa ᥞᥫᥰ (höe), Phake ꩭိုဝ် (hüw), Ahom 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (rüw), Zhuang ruz, Nong Zhuang lowz, Zuojiang Zhuang rwaz, Saek หรัว or รั๋ว. Compare Proto-Be *zuaᴬ², Proto-Hlai *Cuɾaː.

ใบเรือ

watercraft: boat; ship; etc. (classifier ลำ)

ตัว ตัว#Thai


ซ่อม

sɔ̂m (romanization)
การซ่อม (abstract-noun)


ซ่อม

ซ่อม • (sɔ̂m)

ส้อม ส้อม#Thai


ส้อม

Compare Khmer សម (sɑɑm), Lao ສ້ອມ (sǭm), Northern Thai ᩈ᩶ᩬᨾ.


ส้อม

sɔ̂m (romanization)
การส้อม (abstract-noun)


ชื่อ

ชื่อ • (chʉ̂ʉ)

From Proto-Tai *ɟɤːᴮ (“name”), from Early Middle Chinese 字 (MC dziH, “courtesy name”). Cognate with Northern Thai ᨩᩨ᩵, Isan ซื่อ, Lao ຊື່ (sư̄), Lü ᦋᦹᧈ (tsue¹), Shan ၸိုဝ်ႈ (tsūe), Ahom 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (chüw) or 𑜋𑜥 (chū).


ไฟ

From Proto-Tai *wɤjᴬ (“fire”). Cognate with Northern Thai ᨼᩱ (fai), Lao ໄຟ (fai), Lü ᦺᦝ (fay), Tai Dam ꪼꪡ, Tai Dón ꪼꪡ, Tai Daeng ꪼꪡ, Shan ၽႆး (phái) or ၾႆး (fái), Tai Nüa ᥜᥭᥰ (fäy), Phake ၸႝ (phay), Ahom 𑜇𑜩 (phay), Zhuang feiz, Bouyei fix, Saek วี๊. Compare Proto-Be *vəːjᴬ².


ม้า

From Proto-Tai *maːꟲ (“horse”), from Middle Chinese 馬 (MC maeX). Cognate with Northern Thai ᨾ᩶ᩣ, Khün ᨾ᩶ᩣ, Lao ມ້າ (mā), Lü ᦙᦱᧉ (maa²), Tai Dam ꪣ꫁ꪱ, Tai Dón ꪝꪱꫂ, Shan မႃႉ (mâ̰a), Tai Nüa ᥛᥣᥳ (mȧa), Aiton မႃ (mā), Phake မႃ (mā), Ahom 𑜉𑜠 (ma), 𑜉𑜡 (mā) or 𑜉𑜡𑜠 (māa), Zhuang max. Compare Proto-Be *maʔᴰ². Doublet of เบ๊ (bée).

ตัว ตัว#Thai

ม้า ม้า#Thai

Equus caballus
Equus caballus#Translingual

(classifier ตัว in general or ม้า for government-registered ones) horse: the mammal Equus caballus of the family Equidae.

ตัว ตัว#Thai

(ปู~) any of various crabs of the genus Portunus, the family Portunidae.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) Boeseman croaker: the fish Boesemania microlepis of the family Sciaenidae.

ตัว ตัว#Thai

ตัว ตัว#Thai

หน้าม้า หน้าม้า#Thai

(colloquial) Clipping of หน้าม้า (nâa-máa, “hair fringe”).

หน้าม้า หน้าม้า#Thai

(colloquial) Clipping of หน้าม้า (nâa-máa, “claque; shill”). (classifier คน)

หน้าม้า

ยาม้า ยาม้า#Thai

เม็ด เม็ด#Thai

(colloquial) Clipping of ยาม้า (yaa-máa, “ya ma, a type of addictive drug”). (classifier เม็ด)


ม้า

ดวง ดวง#Thai

ดาว ดาว#Thai

(astronomy) (classifier ดวง) (ดาว~) Beta Arietis.


ม้า

ไหม ไหม#Thai

(childish) Alternative form of ไหม (mǎi)


ม้า

Possibly from Hokkien 媽／妈 (má, “mother”).

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:28 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้า สายแล้วม้า ม้ายังไม่ตื่นอีกหรอ
máa · sǎai lɛ́ɛo máa · máa yang mâi dtʉ̀ʉn ìik rɔ̌ɔ
Ma! [It's] late [in the morning] now, Ma! Why haven't you got up yet?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 1:21 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
นี่ม้าไม่ได้ฝันไปใช่ไหม
nîi máa mâi dâai fǎn bpai châi mǎi
I am not dreaming, right?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:43 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้าอยากคุยกับแกสองคนนะ
máa yàak kui gàp gɛɛ sɔ̌ɔng kon ná
I want to talk with you two.

(colloquial, used amongst Chinese people) mother; also used as a term of address to or title for such person, and used by such person to refer to oneself.


ศาสนา

ศาสนา • (sàat-sà-nǎa) (classifier ศาสนา)

sàat-sà-nǎa (romanization)
ศาสนา (classifier)

From Sanskrit शासन (śāsana, “command”). Cognate with Lao ສາດສະໜາ (sāt sa nā), Khmer សាសនា (saasnaa), Shan သႃႇသၼႃႇ (sàa sǎ nàa).


ปู่

From Proto-Tai *pɯwᴮ (“paternal grandfather”). Cognate with Northern Thai ᨸᩪ᩵, Lao ປູ່ (pū), Lü ᦔᦴᧈ (ṗuu¹), Tai Dam ꪜꪴ꪿, Shan ပူႇ (pùu), Tai Nüa ᥙᥧᥱ (pǔ), Ahom 𑜆𑜥 (pū), Bouyei baus, Zhuang baeuq, Nong Zhuang buq, Zuojiang Zhuang buq. Compare Proto-Hlai *pʰuːʔ (“grandfather; ancestor”), Proto-Austronesian *apu (“grandparent; grandchild”) (whence Hiligaynon apo, Tagalog apo).

cog

Lü ᦔᦴᧈ (ṗuu¹)

paternal grandfather
paternal grandfather


ยาย

From Proto-Tai *naːjᴬ (“maternal grandmother”). The /n-/ -> /j-/ transformation is due to contamination by ย่า (yâa, “paternal grandmother”), which is semantically similar. Compare Indonesian nyai; Khmer យាយ (yiəy); Lao ຍາຍ (nyāi), ຍາຽ (nyāi); Shan ၼၢႆး (náai).

inh

maternal grandmother
maternal grandmother

maternal grandmother; also used as a title for or term of address to one's maternal grandmother or woman respected as one's maternal grandmother, and used by such person to refer to herself.

(sometimes derogatory and offensive) aged woman; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person to refer to herself.

(colloquial) used as a diminutive or affectionate title for or term of address to a young woman or woman of the same age as the speaker.

(often derogatory and offensive) used as a title for or term of address to any woman or trans woman.


ศาสดา

From Sanskrit शास्त (śāsta, “taught; instructed”); perhaps via Old Khmer sāstā, sasstā, sāsthā (“instructor, teacher, mentor; an epithet of Gautama Buddha”). Cognate with Modern Khmer សាស្តា (saastaa).

bor

founder (of a religion, religious cult, religious tradition, or the like).

บรม บรม#Thai

พระ พระ#Thai

(Buddhism) (บรม~, พระ~, พระบรม~) an epithet of Gautama Buddha.

2018 January 6, จิรัฏฐ์ ประเสริฐทรัพย์, “The Anarchist Cookbook ออกไปกล้า ออกไปซ่า ปฏิวัติ แล้วตายจากไป”, in The Momentum, Bangkok: The Momentum, retrieved 2019-05-03:
น่าเศร้าที่โลกทั้งใบก็ยังคงจดจำเขาในฐานะศาสดาของคนบ้า
nâa-sâo tîi lôok táng bai gɔ̂ yang-kong jòt-jam kǎo nai-tǎa-ná sàat-sà-daa kɔ̌ɔng kon bâa
It's sad that the whole world still remembers him as the prophet of the mad.

2017 October 25, สมาชิกหมายเลข ๘๓๖๐๒๘, “ทำไมจ่าพิชิตเพจดราม่าถึงมีฉายาว่าศาสดาของคนโง่ครับ”, in พันทิป, Bangkok: พันทิป, retrieved 2019-05-03:
ทำไมจ่าพิชิตเพจดราม่าถึงมีฉายาว่าศาสดาของคนโง่ครับ
tam-mai jàa pí-chít pèet draa-mâa tʉ̌ng mii chǎa-yaa wâa sàat-sà-daa kɔ̌ɔng kon ngôo kráp
How come Cha Phichit of the Drama page got the title "Prophet of the Fools"?

(slang, often humorous or sarcastic) prophet; influential teacher; inspiring teacher; thought leader.


พี่

From Proto-Tai *biːᴮ (“older sibling”). Cognate with Northern Thai ᨻᩦ᩵, Lao ພີ່ (phī), Lü ᦗᦲᧈ (pii¹), Shan ပီႈ (pīi), Ahom 𑜆𑜣 (pī), Zhuang beix, Bouyei bix.

พ่อแม่พี่น้อง

pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng

(colloquial) superior; master; leader; boss.

used as a title for or term of address to an elder brother, elder sister, or older person; used by such person to refer to oneself when speaking to a younger brother, younger sister, or younger person.

18th century, เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, “บทเห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร”, in ประชุมกาพย์เห่เรือ, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1917, retrieved 2019-09-17:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
[My] whitest Chinese pinwheel, thou art of wealth, I am of worth. Though they, [the people] throughout the palace, hate [thee that] much, I [am] the only one that loveth thee.

used as an affectionate title for or term of address to a beloved, older person; used by such person to refer to oneself when speaking to a beloved, younger person.

(colloquial) used as a title for or term of address to a superior, master, leader, or boss; used by such person to refer to oneself when speaking to when addressing a subordinate, inferior, or servant.


เทศนา

/tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/

From Sanskrit देशना (deśanā, “instruction; direction”); perhaps via Old Khmer desnā or Angkorian Old Khmer desanā (“sermon, discourse, lecture; to give a sermon, discourse, or lecture”). Cognate with Modern Khmer ទេសនា (teisaʼnaa), ទេស្នា (teisaʼnaa).

(religion) preaching; teaching; sermon; discourse; lecture.

(slang) preaching: moral advice, especially one given in an obtrusive or tedious way.

(slang) lecture: long, tedious reprimand.


เทศนา

th-verb

เทศนา • (têet-sà-nǎa) (abstract noun การเทศนา)

têet-sà-nǎa (romanization)
การเทศนา (abstract-noun)

/tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/

(religion) to preach; to teach; to deliver a sermon; to give a discourse; to lecture.

(slang) to preach: to give moral advice, especially in an obtrusive or tedious way.

(slang) to lecture: to rebuke or reprimand at some length.


น้อง

From Proto-Tai *nwoːŋꟲ (“younger sibling”). Cognate with Northern Thai ᨶᩬ᩶ᨦ, Lao ນ້ອງ (nǭng), Lü ᦓᦸᧂᧉ (noang²), Tai Dam ꪙ꫁ꪮꪉ, Shan ၼွင်ႉ (nâ̰ung), Ahom 𑜃𑜨𑜂𑜫 (nong), Bouyei nuangx, Zhuang nuengx, nongx, Tày noọng.

พ่อแม่พี่น้อง

pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng

มีน้อง

(slang, sometimes considered offensive) subordinate; inferior; servant.

used as a title for or term of address to a younger brother, younger sister, or younger person; used by such person to refer to oneself when speaking to an elder brother, elder sister, or older person.

used as an affectionate title for or term of address to a beloved, younger person; used by such person to refer to oneself when speaking to a beloved, older person.

2021 March 6, ภัทรานิษฐ์ ลิ้มปติยากร, 3:34 from the start, in น้ำตาแทบไหล !!! 400,000 Sub แบบโจ๊ะโจ๊ะ!!, กรุงเทพฯ: ภัทรานิษฐ์ ลิ้มปติยากร, via Loverrukk:
น้องช่วยซึมซับน้ำและสิ่งสกปรกได้ดีกว่ากระดาษทั่วไป
nɔ́ɔng chûai sʉm-sáp náam lɛ́ sìng sòk-gà-bpròk dâai dii gwàa grà-dàat tûua-bpai
It helps absorb liquid and dirty things better than general [tissue] paper.

(slang) used as an affectionate title for or term of address to an animal or object.

(colloquial, sometimes considered offensive) used as a title for or term of address to a subordinate, inferior, or servant.


สนามบิน

th-noun

สนามบิน • (sà-nǎam-bin) (classifier แห่ง)

sà-nǎam-bin (romanization)
แห่ง (classifier)

From สนาม (sà-nǎam, “field, ground”) + บิน (bin, “to fly”).


ทุก ๆ

th-det

ทุก ๆ • (túk-túk)


ทุกทุก

ทุกทุก • (túk-túk)

ทุก ๆ
ทุก ๆ#Thai

(poetic) Alternative form of ทุก ๆ (túk-túk)


จตุคามรามเทพ

th-proper noun

จตุคามรามเทพ • (jà-dtù-kaam-raam-má-têep)

/t͡ɕa˨˩.tu˨˩.kʰaːm˧.raːm˧.ma˦˥.tʰeːp̚˥˩/

From จตุ + คาม (kaam) + ราม (raam) + เทพ (têep).


มวยไทย

From มวย (muai, “boxing”) + ไทย (tai, “Thai; pertaining to Thailand”).


ไข่

th-noun

ไข่ • (kài) (classifier ใบ or ฟอง or ลูก)

kài (romanization)
ใบ (classifier)
ฟอง (classifier)
ลูก (classifier)

From Proto-Tai *qraj (“egg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩱ᩵ (khai), Lao ໄຂ່ (khai), Tai Dam ꪼꪎ꪿, Lü ᦺᦃᧈ (ẋay¹), Shan ၶႆႇ (khài), Khamti ၵဲ, Ahom 𑜁𑜩 (khay), Tày xáy, Bouyei jais, Zhuang gyaeq. Compare Sui geis (“egg”) and Southern Kam geiv (“egg”).

cog

Lü ᦺᦃᧈ (ẋay¹)

egg; roe; spawn:
roundish reproductive body.


ไข่

kài (romanization)
การไข่ (abstract-noun)

Lü ᦺᦃᧈ (ẋay¹)

(slang, chiefly used of a male) to procreate or father through sexual intercourse.


หนู

From Proto-Tai *ʰnuːᴬ (“mouse; rat”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩪ, Lao ໜູ (nū), Lü ᦐᦴ (ṅuu), Tai Dam ꪘꪴ, Shan ၼူ (nǔu), Ahom 𑜃𑜥 (nū), Zhuang nou, Saek หนู่. Compare Sui hnoc (“mouse, rat”) and Southern Kam not (“mouse, rat”), Mon ကၞိ.

(zoology) murid: member of the Muridae family.

(colloquial, sometimes considered derogatory and offensive) used as a title for or term of address to a young or younger person or person of lower status.

2019 April 30, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:47 from the start, in ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนูด้วยเถอะ (กรงกรรม), spoken by เรณู (ราณี แคมเปน), กรุงเทพฯ: ช่อง ๓:
หนูไม่มีดอกไม้ ธูป เทียน แต่หนูรอคอยแต่วันนี้ วันที่จะได้กราบแทบเท้าขอขมาม้า กรรมใดที่หนูเคยกระทำล่วงเกินต่อม้า ไม่ว่าจะเป็นกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม หนูขอให้ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนู
nǔu mâi mii dɔ̀ɔk-máai · tûup · tiian · dtɛ̀ɛ nǔu rɔɔ-kɔɔi dtɛ̀ɛ wan níi · wan tîi jà dâai gràap tɛ̂ɛp táao kɔ̌ɔ-kà-maa máa · gam dai tîi nǔu kəəi grà-tam lûuang-gəən dtɔ̀ɔ máa · mâi-wâa jà bpen gaai-yá-gam · wá-jii-gam · má-noo-gam · nǔu kɔ̌ɔ hâi máa dâai-bpròot yók à-hǒo-sì-gam hâi nǔu
I don't have [any] flowers, incense sticks, [and] candles [for now], but I have been waiting for this very day, the day that [I] would be able to prostrate [myself] by your feet [and] beg your forgiveness. [For] whatever action which I have done [and which has] caused an offence to you, whether it be a physical action, verbal action, [or] mental action, I beg you to kindly grant forgiveness to me.

(colloquial, humble) used by a person to refer to oneself when speaking to an older person or person of higher status.

(slang) (อี~) woman who is a mistress, concubine, minor wife, or illicit lover of a much older man; comfort girl, kept woman, prostitute.


หนู

first or second person pronoun for lower status person, or just for fun


ฉิ่ง

th-noun

ฉิ่ง • (chìng)

→ Lao: ສິ່ງ (sing)

a pair of small cymbals used in the classical and folk music of Thailand.


ปลา

From Proto-Tai *plaːᴬ (“fish”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩣ, Isan ปา, Lao ປາ (pā), Lü ᦔᦱ (ṗaa), Tai Dam ꪜꪱ, Shan ပႃ (pǎa), Tai Nüa ᥙᥣ (paa), Ahom 𑜆𑜠 (pa) or 𑜆𑜡 (pā), Zhuang bya, Bouyei byal, Saek ปร๋า. Compare Proto-Be *ɓaːᴬ¹ (whence ɓa¹ in modern lects), Proto-Hlai *hlaː (“fish”) (whence ɗaː¹ ~ ɬaː¹ across different lects), Lakkia phla⁵¹.


5 (ห้า) is a homophone of ฮ่า which is the laughing sound.


ห้า

From Proto-Tai *haːꟲ (“five”), from Old Chinese 五 (OC *ŋaːʔ, “five”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩶ᩣ, Lao ຫ້າ (hā), Lü ᦠᦱᧉ (ḣaa²), Tai Dam ꪬ꫁ꪱ, Tai Dón ꪬꪱꫂ, Shan ႁႃႈ (hāa), Tai Nüa ᥞᥣᥲ (hàa), Aiton ꩭႃ (hā), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜑𑜡 (hā), Bouyei hac, Zhuang haj.

cog

Lü ᦠᦱᧉ (ḣaa²)


ห้า

Lü ᦠᦱᧉ (ḣaa²)


๕๕๕

๕ (ห้า) is the homophone of ฮ่า which is laughing sound.


ต้นไม้

dtôn-máai (romanization)
ต้น (classifier)

From ต้น (dtôn) + ไม้ (máai). Compare Lao ຕົ້ນໄມ້ (ton mai), Lü ᦎᦳᧃᧉᦺᦙᧉ (ṫun²may²).

Lü ᦎᦳᧃᧉᦺᦙᧉ (ṫun²may²)


อบ

to scent; to perfume (by placing in a closed container).


แม่น้ำ

th-noun

แม่น้ำ • (mɛ̂ɛ-náam)

→ Chinese:

→ Mandarin: 湄南河 (Méinán Hé)

/mɛː˥˩.naːm˦˥/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “river”) + น้ำ (náam, “water”). Cognate with Lao ແມ່ນ້ຳ (mǣ nam), Shan မႄႈၼမ်ႉ (māae nâ̰m), Lü ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ (mae¹nam²).

cog

Lü ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ (mae¹nam²)

ลุ่มแม่น้ำ


ลูกกบ

th-noun

ลูกกบ • (lûuk-gòp)

ลูก (lûuk, “child, ball”) + กบ (gòp, “frog”).


ทะเล

→ Lao: ທະເລ (tha lē)

→ Lü: ᦒᦰᦵᦟ (th!le)

From Pre-Angkorian Old Khmer ទន្លេ ~ ទន្លេយ (danle ~ danley, “large body of water”) or Angkorian Old Khmer *ធ្លេ (*dhle, “larger river, lake, sea”). Cognate with Modern Khmer ទន្លេ (tɔɔtŭənlei).

bor

ទន្លេ ~ ទន្លេយ

(now chiefly in combination or figurative) any large body of water.

อาหารทะเล อาหารทะเล#Thai

(in compounds) Clipping of อาหารทะเล (aa-hǎan-tá-lee, “seafood”), meal or dish with several kinds of seafood.


หมา

From Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“dog”). Cognate with Ahom 𑜉𑜡 (mā), Aiton မႃ (mā), Tai Dam ꪢꪱ, Tai Nüa ᥛᥣᥴ (máa), Lao ໝາ (mā), Lü ᦖᦱ (ṁaa), Shan မႃ (mǎa), Zhuang ma, Saek หม่า.Compare Proto-Be *maːᴬ¹, Proto-Hlai *hmaː (“dog; hunting dog”).

(sometimes considered vulgar) canine: any animal of the family Canidae, as dog, coyote, fox, jackal, wolf, etc.

เนื้อ เนื้อ#Thai

2020 September 16, Petchaya, “ตอนที่ 2 บทนำ”, in ธัญวลัย, Bangkok: ธัญวลัย, retrieved 2020-10-18:
พอเจอผู้แล้วกูนี่หมาเลย
pɔɔ jəə pûu lɛ́ɛo guu nîi mǎa ləəi
As [she]'s found [her] guy, I'm now a dog.

(slang, vulgar, humorous, sarcastic) person betrayed, fooled, deceived, deserted, or disregarded by someone or something.


หมา

ปากหมา

สมองหมา

(slang, vulgar, derogatory, offensive) bad; low.


หมา

ทำตัวหมา ๆ

พูดหมา ๆ

(slang, vulgar, derogatory, offensive) badly; lowly.


ดอก

th-noun

ดอก • (dɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *ɓloːkᴰ (“flower”). Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨠ, Lao ດອກ (dǭk), Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹), Tai Dam ꪚꪮꪀ, ꪒꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk), ဝွၵ်ႇ (wàuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Phake မွက် (mok), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (bok), Nong Zhuang ndog, Tày bjoóc. Doublet of กระบอก (grà-bɔ̀ɔk) and ตระบอก, both “flower”.

cog

Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹)

doublet

thing that comes, grows, accrues, arises, or develops from or out of another thing.


ดอก

th-cls

ดอก • (dɔ̀ɔk)

cog

Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹)

Classifier for flowers. ⇒ all nouns using this classifier

Classifier for darts, arrows, or the like. ⇒ all nouns using this classifier

(slang, humorous) Classifier for rounds, courses, or spells, as rounds of sexual intercourse, rounds of entertaining performance, rounds of joke-telling, etc. ⇒ all nouns using this classifier


ดอก

th-noun

ดอก • (dɔ̀ɔk)

Clipping of ดอกเบี้ย (dɔ̀ɔk-bîia), from ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + เบี้ย (bîia, “money”). Compare to Malay bunga (“interest”, literally “flower”).


ดอก

th-noun

ดอก • (dɔ̀ɔk)

Clipping of ดอกทอง (dɔ̀ɔk-tɔɔng), from ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + ทอง (tɔɔng, “gold; golden”).

com

(slang, vulgar, derogatory, offensive, originally LGBT term) (อี~) lewd woman, sexually promiscuous woman, or woman who behaves in an overtly sexual way: slut, bitch, tart, etc.


ดอก

th-interj

ดอก • (dɔ̀ɔk)

(slang, vulgar, sometimes derogatory and offensive, originally LGBT term) (อี~) an exclamation of surprise, joy, contempt, disgust, dismay, rejection, disapproval, discontent, or anger.


ดอก

th-particle

ดอก • (dɔ̀ɔk)

(somewhat archaic) used at the end of a negative expression for emphasising.


ดอก

th-verb

ดอก • (dɔ̀ɔk)

(archaic) to tease, to kid; to mock, to ridicule; to fool, to dupe; to deceive.


เย็น

yen (romanization)
ความเย็น (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຢັນ (yen), Northern Thai ᩀᩮᩢ᩠ᨶ, Lü ᦊᦵᧃ (ẏen), Shan ယဵၼ် (yǎen). Compare Vietnamese yên, Middle Chinese 安 (MC 'an).

cog

Lü ᦊᦵᧃ (ẏen)


เย็น

th-noun

เย็น • (yen)

cog

Lü ᦊᦵᧃ (ẏen)

the period of time from 4 p.m. to 6 p.m.

(loosely) evening; late afternoon; early evening.


ร้อน

rɔ́ɔn (romanization)
ความร้อน (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *rɔːnꟲ⁴ (“hot”), from Proto-Tai *rwuːlꟲ (“hot”). Cognate with Northern Thai ᩁᩬ᩶ᩁ, Isan ฮ้อน, Lao ຮ້ອນ (hǭn), Lü ᦣᦸᧃᧉ (hoan²), Tai Dam ꪭ꫁ꪮꪙ, Tai Dón ꪭꪮꪙꫂ, Shan ႁွၼ်ႉ (hâ̰un), Tai Nüa ᥞᥩᥢᥳ (hȯan), Phake ꩭွꩫ် (hon), Ahom 𑜍𑜨𑜃𑜫 (ron), Saek รูน.

cog

Tai Dón ꪭꪮꪙꫂ

วันนี้ร้อนมากครับ

ร้อนได้ร้อนดี

ร้อนใจ

ข่าวร้อน


ร้อน

th-noun

ร้อน • (rɔ́ɔn)

cog

Tai Dón ꪭꪮꪙꫂ

ฤดู ฤดู#Thai

หน้า หน้า#Thai


ถุงยาง

th-noun

ถุงยาง • (tǔng-yaang) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

/tʰuŋ˩˩˦.jaːŋ˧/

Clipping of ถุงยางอนามัย (tǔng-yaang-à-naa-mai).

clipping

ถุงยางอนามัย


มัสสุ

th-noun

มัสสุ • (mát-sù)

From Pali massu (“beard”); compare Sanskrit श्मश्रु (śmaśru, “beard; moustache”).

cog

พระ พระ#Thai

(royal) (พระ~) moustache; beard; whisker.


ทาฐิกะ

th-noun

ทาฐิกะ • (taa-tì-gà)

Borrowed from Pali dāṭhikā (“beard; whiskers”); compare Sanskrit दाढिका (dāḍhikā, “beard”).


เร็ว

reo (romanization)
ความเร็ว (abstract-noun)


หูด

หูด • (hùut)


ถุง

→ Urak Lawoi': ทก (thok)

From Proto-Tai *croŋᴬ (“bag”). Cognate with Northern Thai ᨳᩩᨦ, Lao ຖົງ (thong), Lü ᦏᦳᧂ (ṫhung), Shan ထူင် (thǔung), Ahom 𑜌𑜤𑜂𑜫 (thuṅ), Zuojiang Zhuang tung.


ยาง

From Proto-Tai *ˀjaːŋᴬ (“resin”). Cognate with Lao ຢາງ (yāng) or ຍາງ (nyāng), Shan ယၢင် (yǎang).


โรงเรียน

โรงเรียน • (roong-riian) (classifier แห่ง)

roong-riian (romanization)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + เรียน (riian, “to learn”).


เชือก

th-cls

เชือก • (chʉ̂ʉak)

/t͡ɕʰɯa̯k̚˥˩/

From Proto-Tai *ɟɤːkᴰ (“rope; cord”). Cognate with Lao ເຊືອກ (sư̄ak), Lü ᦵᦋᦲᧅ (tsoek), Tai Dam ꪹꪋꪀ, Shan ၸိူၵ်ႈ (tsōek), Tai Nüa ᥓᥫᥐ (tsoek), Ahom 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (chük), Zhuang cag or cieg, Nong Zhuang zowg. Compare Mon ဇုက် and Proto-Vietic *ɟaːk (whence Vietnamese chạc).


เชือก

chʉ̂ʉak (romanization)
เส้น (classifier)

/t͡ɕʰɯa̯k̚˥˩/


อาหาร

th-noun

อาหาร • (aa-hǎan) (classifier อย่าง or มื้อ or ชนิด)

aa-hǎan (romanization)
อย่าง (classifier)
มื้อ (classifier)
ชนิด (classifier)

/ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From Sanskrit आहार (āhāra, “taking; fetching; employing; using; taking food; food; etc.”) or Pali āhāra (“feeding; support; food; nutriment”). Compare Khmer អាហារ (ʼaahaa), Lao ອາຫານ (ʼā hān), Burmese အာဟာရ (ahara.).

cog

Lao ອາຫານ (ʼā hān)

อาหารอร่อยมากครับ