ซ้อ

ซ้อ • (sɔ́ɔ)

Borrowed from Teochew 嫂 (so2, “elder sister-in-law”). Cognate with Khmer សោ (sao), Lao ຊໍ້ (sǭ).

bor+

2019 April 30, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:00 from the start, in ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนูด้วยเถอะ (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
แต่วันนี้มีคนอยากมาหาซ้อมากเลยนะ ต้องมาให้ได้เลย
dtɛ̀ɛ wan-níi mii kon yàak maa hǎa sɔ́ɔ mâak ləəi ná · dtɔ̂ng maa hâi-dâai ləəi
But today there's someone [who] wants to come to see you so much. [She said she] must come anyhow.

2019 April 29, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:50 from the start, in ยกเขาไว้ในที่สูง...มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเลยเนอะ (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ & อรพรรณี (จิรายุ ตั้งศรีสุข & สิรินรัตน์ วิทยพูม), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
สวัสดีครับซ้อ / เรียกฉันว่าคุณหนูอรแบบพี่ใช้จะดีกว่า บ้านฉันเป็นคนไทย
sà-wàt-dii kráp sɔ́ɔ · / · rîiak chǎn wâa kun-nǔu ɔɔn bɛ̀ɛp pîi chái jà dii gwàa · bâan chǎn bpen kon tai
Greetings, so. / [You'd] better address me as Khunnu On like Phi Chai [does]. My family is Thai.

2019 March 18, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:48 from the start, in เราจบ ป. ๔ เหมือนกันก็คงอ่านภาษาคน ป. ๔ รู้เรื่องกันเองเนอะ (กรงกรรม), spoken by พิไล & เรณู (พิชชาภา พันธุมจินดา & ราณี แคมเปน), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
ซ้อเรณูนี่นอกจากจะเป็นแม่ค้าขายขนมห่อละสลึงแล้วคงเป็นหมอกลางบ้านด้วยล่ะมั้ง / ซ้อรองนี่ตาถึง
sɔ́ɔ ree-nuu nîi nɔ̂ɔk-jàak jà bpen mɛ̂ɛ-káa kǎai kà-nǒm hɔ̀ɔ lá sà-lʉ̌ng lɛ́ɛo kong bpen mɔ̌ɔ-glaang-bâan dûai lâ máng · / · sɔ́ɔ rɔɔng nîi dtaa-tʉ̌ng
So Renu, not only being a vendor selling sweet foods [at the price of one] salueng [per] each bag, [you] must be a folk doctor too, right? / Second so, [you]'ve a knack [for judging people]!

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:41 from the start, in กูไม่มีวันญาติดีกับมึงหรอก อีกะหรี่ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ & กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ & จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Mello Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
ซ้ออ๋อ ใครซ้อมึงไอ้ซา / ก็ซ้อเขาเป็นเมียของตั่วเฮีย ก็ต้องเป็นซ้อใช่ไหมม้า / มันเป็นแค่อีตัว อีนางบำเรอ มันเป็นนางบำเรอของพี่ชายมึง มันไม่ใช่สะใภ้กูและก็ไม่ใช่พี่สะใภ้มึง เพราะฉะนั้น มึงเลิกเรียกมันว่าซ้อได้แล้ว
sɔ́ɔ ɔ̌ɔ · krai sɔ́ɔ mʉng âi saa · / · gɔ̂ sɔ́ɔ kǎo bpen miia kɔ̌ɔng dtùua-hiia · gɔ̂ dtɔ̂ng bpen sɔ́ɔ châi mǎi máa · / · man bpen kɛ̂ɛ ii dtuua · ii naang-bam-rəə · man bpen naang-bam-rəə kɔ̌ɔng pîi-chaai mʉng · man mâi châi sà-pái guu lɛ́ gɔ̂ mâi châi pîi-sà-pái mʉng · prɔ́-chà-nán · mʉng lə̂ək rîiak man wâa sɔ́ɔ dâai lɛ́ɛo
So? Who's your so, Ai Sa? / She, so, is tuahia's wife. [She] must be so. [Isn't that] right, ma? / She's just a whore, a comfort woman. She's your elder brother's comfort woman. She is not my daughter-in-law and is not your elder sister-in-law too. So, you [must] stop calling her as so right now!

(colloquial, used amongst Chinese people) (อา~) elder sister-in-law; also used as a term of address to or title for an elder sister-in-law, and used by an elder sister-in-law as a self-reference.


อวบ

ùuap (romanization)
ความอวบ (abstract-noun)


กระเด็น

th-verb

กระเด็น • (grà-den) (abstract noun การกระเด็น)

grà-den (romanization)
การกระเด็น (abstract-noun)


หึ่ง

hʉ̀ng (romanization)
ความหึ่ง (abstract-noun)


แปรรูป

แปรรูป • (bprɛɛ-rûup) (abstract noun การแปรรูป)

bprɛɛ-rûup (romanization)
การแปรรูป (abstract-noun)


กระดิก

กระดิก • (grà-dìk) (abstract noun การกระดิก)

grà-dìk (romanization)
การกระดิก (abstract-noun)


เฉด

chèet (romanization)
การเฉด (abstract-noun)

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/


เฉด

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/

(archaic) water mimosa, Neptunia oleracea.


เฉด

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/


ความชั่ว

ชั่ว ชั่ว#Thai


การพัฒนา

พัฒนา พัฒนา#Thai

abstract noun of พัฒนา (pát-tá-naa): progress; development


ประนาม

ประนาม • (bprà-naam) (abstract noun การประนาม)

bprà-naam (romanization)
การประนาม (abstract-noun)

ประณาม ประณาม#Thai


การประนาม

การประณาม การประณาม#Thai

Misspelling of การประณาม (gaan-bprà-naam).


ชั่วร้าย

th-adj

ชั่วร้าย • (chûua-ráai) (abstract noun ความชั่วร้าย)

chûua-ráai (romanization)
ความชั่วร้าย (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.raːj˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil”).


ชั่วช้า

th-adj

ชั่วช้า • (chûua-cháa) (abstract noun ความชั่วช้า)

chûua-cháa (romanization)
ความชั่วช้า (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).


ความชั่วช้า

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ความ (kwaam) + ชั่วช้า (chûua-cháa).

ชั่วช้า ชั่วช้า#Thai


การประณาม

ประณาม ประณาม#Thai


ความชั่วร้าย

From ความ (kwaam) + ชั่วร้าย (chûua-ráai).

ชั่วร้าย ชั่วร้าย#Thai

abstract noun of ชั่วร้าย (chûua-ráai): evil.


จัดแจง

th-verb

จัดแจง • (jàt-jɛɛng) (abstract noun การจัดแจง)

jàt-jɛɛng (romanization)
การจัดแจง (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From จัด (jàt, “to arrange, to order, to put in order; to regulate, to conduct; etc”) + แจง (jɛɛng, “to distribute; to allocate; to apportion; etc”).


การจัดแจง

th-noun

การจัดแจง • (gaan-jàt-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

จัดแจง จัดแจง#Thai


ยูเอ็น

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:
ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน
yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon
UN denounces Sudan's army for killing citizens


คล้ำ

klám (romanization)
ความคล้ำ (abstract-noun)


เลือดกำเดา

เลือดกำเดา • (lʉ̂ʉat-gam-dao)


เปลื้อง

th-verb

เปลื้อง • (bplʉ̂ʉang) (abstract noun การเปลื้อง)

bplʉ̂ʉang (romanization)
การเปลื้อง (abstract-noun)


ฝุ่นละออง

th-noun

ฝุ่นละออง • (fùn-lá-ɔɔng)

/fun˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧/

con

ฝุ่น (fùn) + ละออง (lá-ɔɔng)


เสือลายเมฆ

th-noun

เสือลายเมฆ • (sʉ̌ʉa-laai-mêek) (classifier ตัว)

sʉ̌ʉa-laai-mêek (romanization)
ตัว (classifier)

From เสือ (sʉ̌ʉa) + ลาย (laai) + เมฆ (mêek).


น้ำเกลือ

น้ำเกลือ • (nám-glʉʉa)

com

น้ำ (náam) + เกลือ (glʉʉa)


สบถ

sà-bòt (romanization)
การสบถ (abstract-noun)

From Pali sapatha (“oath; swearing”); possibly via Old Khmer spota, spot, spotta, spipāṭa, ssapāṭa, *śapatha (“to swear; to vow; to pledge; to take an oath”) or Angkorian Old Khmer śapatha, śapata, śapatta (idem). Cognate with Modern Khmer ស្បថ (sbɑt).

(elegant) to swear; to vow; to pledge; to take an oath.

to swear: to use profane oaths or language.


ประณาม

th-verb

ประณาม • (bprà-naam) (abstract noun การประณาม)

bprà-naam (romanization)
การประณาม (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणाम (praṇāma, “salutation; prostration; obeisance”). Cognate with Khmer ប្រណាម (prɑɑnaam). Compare Pali paṇāma, from which Thai ปณาม is derived.

bor

1916, กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, “สรรคที่ ๗”, in พระนลคำฉันท์, Bangkok: n.p.:
ภูมินทร์นรินทร์จง จรให้นิกรประณาม
puu-min ná-rin jong · jà-rá hâi ní-gɔɔn bprà-naam
May Lord of Land, Lord of Men, come out for the people to adore.

1913, พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน สาลักษณ), “ศุภมัสดุ”, in อิลราชคำฉันท์, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2000:
ข้าขอเทอดทศนักข์ประณามคุณพระศรี สรรเพ็ชญ์พระผู้มี พระภาค
kâa kɔ̌ɔ tə̂ət tót-sà-nák bprà-naam kun prá sǐi · sǎn-pét prá pûu mii · prá pâak
I should like to raise [my] ten fingers to pay homage to the virtue of His Holiness the Glorious Omniscient, the one who enjoys sacred bliss.

(Can we date this quote?), กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา, “อลินจิตต์คำฉันท์”, in อลินจิตต์คำฉันท์, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1928:
วาจีกายจิตรน้อมประนอมนขประณาม นบรัตนทั้งสาม ประเสริฐ
waa-jii gaai jì-dtrà nɔ́ɔm bprà-nɔɔm ná-kà bprà-naam · nóp rát-ná táng sǎam · bprà-sə̀ət
[With my] speech, action, and mind humbled, [I hereby] press [my] fingers [together] to pay homage [and] obeisance unto the three Excellent Gems.

(elegant) to salute, to worship; to praise, to extol.

2019 June 6, “กลุ่ม นศ. แม่โจ้ มธ. ค้านสืบทอดอำนาจ ประณามศิษย์เก่าหนุนบิ๊กตู่ในสภา”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:
กลุ่ม นศ. แม่โจ้ มธ. ค้านสืบทอดอำนาจ ประณามศิษย์เก่าหนุนบิ๊กตู่ในสภา
glùm · nɔɔ-sɔ̌ɔ · mɛ̂ɛ-jôo · mɔɔ-tɔɔ · káan sʉ̀ʉp-tɔ̂ɔt am-nâat · bprà-naam sìt-gào nǔn bík dtùu nai sà-paa
Groups of students [from] Maejo [and] TU oppose [the military's] succeeding to power [and] condemn alumni [for] supporting Big Tu in parliament

2017 May 25, “สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อปราบนักกิจกรรม”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:
สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อ ปราบนักกิจกรรม
sʉ̀ʉ rái prom-dɛɛn bprà-naam rát-tà-baan · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · sǎam · bpii bpìt sěe-rii-pâap sʉ̀ʉ · bpràap nák-gìt-jà-gam
Reporters sans frontières condemns NCPO government [for] shutting down press freedom [and] suppressing activists [during its] three years [in power]

to denounce, to condemn; to banish, to expel.


แปรปรวน

th-verb

แปรปรวน • (bprɛɛ-bpruuan) (abstract noun การแปรปรวน or ความแปรปรวน)

bprɛɛ-bpruuan (romanization)
การแปรปรวน (abstract-noun)
ความแปรปรวน (abstract-noun)

to change; to fluctuate; to be uncertain.


การประพฤติ

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


ปวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of พวง (puuang).


พิรุธ

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun การพิรุธ)

pí-rút (romanization)
การพิรุธ (abstract-noun)

From Pali viruddha (“contrary, repugnant, incompatible; doubtful, questionable; uncertain, precarious; etc”) or Sanskrit विरुद्ध (viruddha, idem). Compare Old Khmer viruddha (“opposition, contention, dispute, difference, variance; to be at variance, to have a disagreement or dispute”). Cognate with Modern Khmer ពិរុទ្ធ (pirut), វិរុទ្ធ (virut).

cog

พระเจ้าอยู่หัว...ถามพระราชาคณะทั้งปวงว่า พระไตรปิฎกธรรมทุกวันนี้ยังถูกต้องบริบูรณ์อยู่หรือพิรุธผิดเพี้ยนประการใด
prá jâao-yùu-hǔua ... tǎam prá raa-chaa-ká-ná táng-bpuuang wâa · prá dtrai-bpì-dòk-gà tam túk-wan-níi yang tùuk-dtɔ̂ng bɔɔ-rí-buun yùu rʉ̌ʉ pí-rút pìt-píian bprà-gaan dai
His Majesty the Lord Over the Heads...asked all the Holy Patriarchs if the dharma in the Three Holy Canons nowadays was still correct and complete or had become corrupted and inaccurate in any manner.
พระธรรมทินเถรเจ้าผู้เป็นมหาเถรอยู่ ณ เมืองนพีสีนคร คือ เมืองเชียงใหม่ พิจารณาเห็นว่า พระไตรปิฎกพิรุธมาก...จึงถวายพระพรแก่พระเจ้าศิริธรรมจักรวรรดิ์ดิลกราชซึ่งเสวยราชสมบัติ ณ เมืองเชียงใหม่ว่า จะชำระพระปริยัติธรรมให้บริบูรณ์
prá tam-má tin-ná těe-rá jâao pûu bpen má-hǎa-těen yùu · nɔɔ · mʉʉang ná-pii-sǐi ná-kɔɔn · kʉʉ · mʉʉang chiiang-mài · pí-jaa-rá-naa hěn wâa · prá dtrai-bpì-dòk pí-rút mâak ... jʉng tà-wǎai-prá-pɔɔn gɛ̀ɛ prá-jâao sì-rì tam-má jàk-grà-wàt dì-lók râat sʉ̂ng sà-wə̌əi râat-chá-sǒm-bàt · ná · mʉʉang chiiang-mài wâa · jà cham-rá prá bpà-rí-yát-dtì tam hâi bɔɔ-rí-buun
His Holiness Dharma Dina Thera the Lord, who was the High Priest in the Town of Nabīsī Nagara, that is, the Town of Chiang Mai, had considered and found that the Three Holy Canons were much corrupt... [He] then informed Holy Lord Śiri Dharma Cakravarti Tilaka Rāja, who enjoyed the kingship in the Town of Chiang Mai, that [he] would like to revise the Holy Pariyatti Dharma for [its] perfection.

1869, เจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), “๕๓. ทำสังคายนาพระไตรปิฎก”, in สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, editor, พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑, 6th edition, Bangkok: กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1988, retrieved 2019-06-08

1885, หลวงทวยหาญรักษา (เพิ่ม), “นิราศเมืองหลวงพระบาง”, in นิราศเมืองหลวงพระบาง และรายงานปราบเงี้ยว, 4th edition, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2005, retrieved 2019-06-08:
น้ำจะกินดินข้างใต้เอาใช้แช่ เป็นยาแก้ธาตุพิรุธช่วยอุดหนุน
náam jà gin din kâang dtâai ao chái chɛ̂ɛ · bpen yaa gɛ̂ɛ tâat pí-rút chûai ùt-nǔn
Use the clay underneath to cool [your] drinking water – [this] is a medicine [which] heals [your] corrupt elements [and] helps support [your health].

2019 June 8 (last accessed), “๒๕ นิทานเรื่องนางกะเชอรั่ว”, in ประชุมปกรณัมภาคที่ ๕ นนทุกปกรณัม, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1926:
สาขาพฤกษานี้พิรุธนักจะหักลง ขอเชิญเสด็จจงพลัน
sǎa-kǎa prʉ́k-sǎa níi pí-rút nák jà hàk long · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt jong plan
The branches of this tree are so dilapidated and likely to break down. [I] beg [you] to leave [the tree] at once.

(archaic) to vary, to change, to undergo change; to be or become corrupt or perverted; to be or become inaccurate, incorrect, or imperfect; to be in or fall into bad or poor condition; to deteriorate; to depreciate; to decline in condition, value, etc.


พิรุธ

th-adj

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun ความพิรุธ)

pí-rút (romanization)
ความพิรุธ (abstract-noun)

2018, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๓๖๒/๒๕๖๑ ในคดีระหว่าง นางธันดา นิลภิรมย์ โจทก์ นางสาวเจนนี่ นิลภิรมย์ กับพวก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, retrieved 2019-06-08:
จำเลยที่ ๑ ให้การและให้การเพิ่มเติมต่อพนักงานสอบสวนแตกต่างกัน ทั้ง ๆ ที่จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ศึกษาวิชากฎหมาย...นับว่าเป็นข้อพิรุธ
jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · hâi-gaan lɛ́ hâi-gaan pə̂əm-dtəəm dtɔ̀ɔ pá-nák-ngaan-sɔ̀ɔp-sǔuan dtɛ̀ɛk-dtàang gan · táng táng tîi jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · bpen pûu-sʉ̀k-sǎa wí-chaa gòt-mǎai ... náp wâa bpen kɔ̂ɔ pí-rút
The 1st Accused gave the inquiry official a reply and additional replies that are contrary to each other, even though the 1st Accused is a law student... [This is] deemed a questionable issue.

doubtful, questionable, suspicious; bearing a trace or sign of doubtfulness, questionability, or suspiciousness; indicating guilt, secret, wrong, or wrongfulness.


พิรุธ

th-noun

พิรุธ • (pí-rút)

2018, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๕๑๘/๒๕๖๑ ในคดีระหว่าง นายสุเทพย์ ปานบุญ ผู้ร้อง นายสัมฤทธิ์ ศรีเสริมวงศ์ ผู้คัดค้าน”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, retrieved 2019-06-08:
ผู้คัดค้านยอมรับว่า ผู้ตายทำพินัยกรรมดังกล่าว แต่กล่าวอ้างข้อเท็จจริงใหม่ว่า...พินัยกรรมมีพิรุธ ผู้คัดค้านจึงมีภาระการพิสูจน์
pûu-kát-káan yɔɔm-ráp wâa · pûu-dtaai tam pí-nai-gam dang glàao · dtɛ̀ɛ glàao-âang kɔ̂ɔ-tét-jing mài wâa ... pí-nai-gam mii pí-rút · pûu-kát-káan jʉng mii paa-rá-gaan-pí-sùut
The Objector accepted that the Deceased made the will as said, but alleged a new fact that...the will had traces of questionability. The Objector thus bore the burden of proof.

1944, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “นิทานที่ ๙ เรื่องหนังสือหอหลวง”, in นิทานโบราณคดี, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1944, retrieved 2019-06-08:
คำโฆษณามีพิรุธเป็นข้อสำคัญอยู่อย่างหนึ่ง ด้วยตามปฏิทินจุลศักราช ๑๐๖๖ เป็นปีวอก มิใช่ปีชวดดังนายกุหลาบอ้าง
kam-kôot-sà-naa mii pí-rút bpen kɔ̂ɔ sǎm-kan yùu yàang nʉ̀ng · dûai dtaam bpà-dtì-tin jun-lá-sàk-gà-ràat · nʉ̀ng pan hòk-sìp hòk · bpen bpii wɔ̂ɔk · mí châi bpii chûuat dang naai gù-làap âang
The notification had a significant sign of questionability, because, according to the calendar, 1066 Lesser Era was the Year of the Monkey, not the Year of the Rat as claimed by Nai Kulap.

Circa 15th century, โคลงยวนพ่าย, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 139–140:
มึงคือวัลเฝือแฝง มิ่งไม้ เคยกุํพิรุธมึง หลายเทื่อ เหลือที่อดไว้แท้ จึ่งทำ
mʉng kʉʉ wal fʉ̌ʉa-fɛ̌ɛng · mîng-máai · kəəi gum pí-rút mʉng · lǎai tʉ̂ʉa · lʉ̌ʉa tîi òt wái tɛ́ɛ · jʉ̀ng tam
Thou art an ivy [creeping] behind a tree. For many times have [I] caught thy traces of guilt. [This is] truly beyond my tolerance, so [I have to] do [this unto thee].

doubtfulness, questionability, suspiciousness; trace or sign thereof; trace or sign of guilt, secret, wrong, or wrongfulness.


การสัญญา

สัญญา สัญญา#Thai


การสอย

การสอย • (gaan-sɔ̌i)

สอย สอย#Thai


การพยาบาล

พยาบาล พยาบาล#Thai


ชื่อเรื่อง

ชื่อเรื่อง • (chʉ̂ʉ-rʉ̂ʉang)

/t͡ɕʰɯː˥˩.rɯa̯ŋ˥˩/

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + เรื่อง (rʉ̂ʉang).

th-l

ชื่อ (chʉ̂ʉ)

เรื่อง (rʉ̂ʉang)


ความประพฤติ

th-noun

ความประพฤติ • (kwaam-bprà-prʉ́t)

From ความ (kwaam) + ประพฤติ (bprà-prʉ́t).

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


การต่อรอง

การต่อรอง • (gaan-dtɔ̀ɔ-rɔɔng)

/kaːn˧.tɔː˨˩.rɔːŋ˧/

ต่อรอง ต่อรอง#Thai


โคมระย้า

โคมระย้า • (koom-rá-yáa)

com

โคม (koom) + ระย้า


จางวาง

jaang-waang (romanization)
คน (classifier)

→ Khmer: ចាងហ្វាង (caang vaang) / ចាងវ៉ាង (caang vaang)

/t͡ɕaːŋ˧.waːŋ˧/

(historical, government) senior advisor of a government ministry or department.

(historical, government) senior supervisor of a royal regiment.

(historical, government) senior supervisor of a body of royal guards.

(historical, government) former ruler of a town or city who serves as an advisor to the new ruler thereof.


ผ้าปิดจมูก

th-noun

ผ้าปิดจมูก • (pâa-bpìt-jà-mùuk)

/pʰaː˥˩.pit̚˨˩.t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

From ผ้า (pâa) + ปิด (bpìt) + จมูก (jà-mùuk).


ฮิญาบ

ฮิญาบ • (hì-yàap)


ประพฤติเหตุ

ประพฤติเหตุ • (bprà-prʉ́t-dtì-hèet)

From ประพฤติ (bprà-prʉ́t, “news, information; cause, origin; etc”) + เหตุ (hèet, “cause, reason; situation, event; etc”).

com

1855, พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา, in เจียจันทร์พงษ์, พิเศษ, editor (2001), พระสุริโยทัยเป็นใคร? มาจากไหน? (in Thai), 2nd edition, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 133:
สมเด็จพระเจ้าหงสาวดีแจ้งประพฤติเหตุไปว่า...
sǒm-dèt prá-jâao hǒng-sǎa-wá-dii jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet bpai wâa ...
His Majesty the King of Haṃsāvatī had been informed of the news that...

2019 June 10 (last accessed), “อรรถกถา มโหสถชาดก พระมโหสถบัณฑิตทรงบำเพ็ญปัญญาบารมี”, in พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ชาดก, Bangkok: n.p., published 2005-02-12:
จึงแจ้งประพฤติเหตุนั้นทั้งหมดแก่มโหสถ
jʉng jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet nán táng-mòt gɛ̀ɛ má-hǒo-sòt
So [they] reported all those causes unto Mahosatha.

(archaic, elegant) news, information; cause, origin.


ลิ้นทะเล

th-noun

ลิ้นทะเล • (lín-tá-lee)


ผู้เลือกตั้ง

ผู้เลือกตั้ง • (pûu-lʉ̂ʉak-dtâng)

/pʰuː˥˩.lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng).

compound

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng)


ลมหายใจ

From ลม (lom, “air”) + หายใจ (hǎai-jai, “to breathe”); literally "breathed air" or "air of breathing".

com

2019 June 6, เตชะธนะวัฒน์, ณรงค์วิทย์, 00:57 from the start, in สัญญากาสะลอง (กลิ่นกาสะลอง), วินัยพานิช, ศรัณยู (actor), Bangkok: ช่อง ๓, retrieved 2019-06-10:
รักของเราอยู่ในลมหายใจ ไม่มีใครจะมาพรากมันไปได้เลย
rák kɔ̌ɔng rao yùu nai lom-hǎai-jai · mâi mii krai jà maa prâak man bpai dâai ləəi
Our love lives in [our] breath. There's no one can take it away at all.

2019 April 23, “ฝากลมหายใจของบุรีรัมย์ไว้ในผืนผ้า”, in คิด, Bangkok: Thailand Creative & Design Center, retrieved 2019-06-10:
การผลิตสินค้าที่ระลึกที่ถักทอจากกลุ่มชุมชนเป็นดังลมหายใจของท้องถิ่น
gaan-pà-lìt sǐn-káa tîi-rá-lʉ́k tîi tàk-tɔɔ jàak glùm chum-chon bpen dang lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng tɔ́ɔng-tìn
The production of woven souvenir goods by the community groups is like the breath of the locality.

2019 January 5, “ทุกลมหายใจของชีวิตอุทิศให้ป่าไม้ไทย”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2019-06-10:
ตั้งปณิธานว่า ทุกลมหายใจของชีวิตนี้อุทิศให้ป่าไม้ไทย
dtâng bpà-ní-taan wâa · túk lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng chii-wít níi ù-tít hâi bpàa-máai tai
[He had] made a resolution that [he would] dedicate every breath of this life to the Thai forests.

2018 July 14, “หน่อย หญิงแกร่งผู้เป็นลมหายใจของครอบครัว”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-06-10:
หน่อย หญิงแกร่งผู้เป็นลมหายใจของครอบครัว
nɔ̀i · yǐng grɛ̀ng pûu bpen lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng krɔ̂ɔp-kruua
Noi, a strong woman who is the breath of [her] family

2012, อิสิปรียา, ดวงใจแห่งชีค, Bangkok: eReader (Thailand):
แต่เธอเป็นเจ้าของชีวิต ทุกลมหายใจก็เป็นของเธอ
dtɛ̀ɛ təə bpen jâo-kɔ̌ɔng chii-wít · túk lom-hǎai-jai gɔ̂ bpen kɔ̌ɔng təə
But she is the owner of [my] life. Every breath [of mine] does belong to her.


ทรหด

th-adj

ทรหด • (tɔɔ-rá-hòt) (abstract noun ความทรหด)

tɔɔ-rá-hòt (romanization)
ความทรหด (abstract-noun)


คาวบอย

th-noun

คาวบอย • (kaao-bɔɔi)


ละเลง

th-verb

ละเลง • (lá-leeng) (abstract noun การละเลง)

lá-leeng (romanization)
การละเลง (abstract-noun)


เปรอะ

th-adj

เปรอะ • (bprə̀) (abstract noun ความเปรอะ)

bprə̀ (romanization)
ความเปรอะ (abstract-noun)


รุงรัง

รุงรัง • (rung-rang) (abstract noun ความรุงรัง)

rung-rang (romanization)
ความรุงรัง (abstract-noun)


โผน

pǒon (romanization)
การโผน (abstract-noun)


ดั้น

dân (romanization)
การดั้น (abstract-noun)


โลดโผน

โลดโผน • (lôot-pǒon) (abstract noun ความโลดโผน)

lôot-pǒon (romanization)
ความโลดโผน (abstract-noun)

/loːt̚˥˩.pʰoːn˩˩˦/


ด้นถอยหลัง

th-verb

ด้นถอยหลัง • (dôn-tɔ̌i-lǎng) (abstract noun การด้นถอยหลัง)

dôn-tɔ̌i-lǎng (romanization)
การด้นถอยหลัง (abstract-noun)

/don˥˩.tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦/

From ด้น (dôn) + ถอย (tɔ̌i) + หลัง (lǎng).


การพรรณนา

พรรณนา พรรณนา#Thai

abstract noun of พรรณนา (pan-ná-naa): description


กระเซิง

th-adj

กระเซิง • (grà-səəng) (abstract noun ความกระเซิง)

grà-səəng (romanization)
ความกระเซิง (abstract-noun)


กระเซ็น

th-verb

กระเซ็น • (grà-sen) (abstract noun การกระเซ็น)

grà-sen (romanization)
การกระเซ็น (abstract-noun)


ด้น

dôn (romanization)
การด้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ດົ້ນ (don), Shan လူၼ်ႈ (lūun).


ปริยาย

From Pali pariyāya, from Sanskrit पर्याय (paryāya).


ผ้าโพกหัว

th-noun

ผ้าโพกหัว • (pâa-pôok-hǔua)

/pʰaː˥˩.pʰoːk̚˥˩.hua̯˩˩˦/

From ผ้า (pâa) + โพก (pôok) + หัว (hǔua).


ความล้า

ล้า ล้า#Thai


สาธารณชน

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + ชน (chon, “people”).


สาธารณสมบัติ

th-noun

สาธารณสมบัติ • (sǎa-taa-rá-ná-sǒm-bàt)

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + สมบัติ (sǒm-bàt, “property”).


การจบเห่

จบเห่ จบเห่#Thai


การซุ่ม

th-noun

การซุ่ม • (gaan-sûm)

ซุ่ม ซุ่ม#Thai


จบเห่

th-verb

จบเห่ • (jòp-hèe) (abstract noun การจบเห่)

jòp-hèe (romanization)
การจบเห่ (abstract-noun)

→ Khmer: ចប់ហើយ (cɑphaəy)

/t͡ɕop̚˨˩.heː˨˩/

From จบ (jòp, “to end”) + เห่ (hèe, “a singing pattern used in certain rites; song so sung”).

com

(idiomatic, now rare) to end one's voice; to have no more voice; to shut one's mouth up.

(idiomatic, now rare) to end; to terminate; to discontinue.

(idiomatic) to be finished, to be doomed, to be done for, to be undone; to come to or be at a dead end, to have or see no hope, to have or see no way out.


การปรับปรุง

ปรับปรุง ปรับปรุง#Thai

abstract noun of ปรับปรุง (bpràp-bprung): improvement; adjustment; reform


การปฏิรูป

ปฏิรูป ปฏิรูป#Thai

abstract noun of ปฏิรูป (bpà-dtì-rûup): reform


น้ำมันก๊าด

th-noun

น้ำมันก๊าด • (nám-man-gáat)


ก๊าด

ก๊าด • (gáat)

Possibly from English gas and cognate with Thai ก๊าซ (gáat).

น้ำมัน น้ำมัน#Thai


แบบสอบถาม

แบบสอบถาม • (bɛ̀ɛp-sɔ̀ɔp-tǎam)

/bɛːp̚˨˩.sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/

com

แบบ (bɛ̀ɛp) + สอบถาม (sɔ̀ɔp-tǎam)


ประชด

th-verb

ประชด • (bprà-chót) (abstract noun การประชด or ความประชด)

bprà-chót (romanization)
การประชด (abstract-noun)
ความประชด (abstract-noun)


แดกดัน

แดกดัน • (dɛ̀ɛk-dan) (abstract noun การแดกดัน or ความแดกดัน)

dɛ̀ɛk-dan (romanization)
การแดกดัน (abstract-noun)
ความแดกดัน (abstract-noun)

From แดก (dɛ̀ɛk, “to push; to press”) + ดัน (dan, “idem”).

com

to attack or ridicule with satire; to speak ironically (of); to lampoon.


ความงั่ง

งั่ง งั่ง#Thai


งั่ง

ngâng (romanization)
ความงั่ง (abstract-noun)

(vulgar, derogatory, very offensive) stupid; idiot.


งั่ง

พระ พระ#Thai

(พระ~) metal-cast image of the Buddha, but without the shoulder shawl.

พระ พระ#Thai

เบิกเนตร เบิกเนตร#Thai

(พระ~) image of the Buddha which does not yet undergo the eye-opening rite called เบิกเนตร.


การแป้ก

แป้ก แป้ก#Thai


ความแป้ก

th-noun

ความแป้ก • (kwaam-bpɛ̂k)

แป้ก แป้ก#Thai


ประณต

th-verb

ประณต • (bprà-nót) (abstract noun การประณต)

bprà-nót (romanization)
การประณต (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणत (praṇata, “bent; bowed; etc”). Compare Pali paṇata, from which Thai ปณต is derived.

bor

(elegant, chiefly literary or poetic) to pay respect by or as if by bowing; to humble oneself in order to show respect; to pay deep respect or homage; to make obeisance.


ปณิธาน

From Pali paṇidhāna (“aspiration; determination; vow; prayer; etc”); ultimately from Sanskrit प्रणिधान (praṇidhāna, idem), from which Thai ประณิธาน is derived.

cog

Thai ประณิธาน

(formal, elegant) wish, desire, aspiration; resolution, determination; will, intent.


ปลาหมอตายเพราะปาก

th-noun

ปลาหมอตายเพราะปาก • (bplaa-mɔ̌ɔ-dtaai-prɔ́-bpàak)

/plaː˧.mɔː˩˩˦.taːj˧.pʰrɔʔ˦˥.paːk̚˨˩/

From ปลา (bplaa, “fish (used as a prefix)”) + หมอ (mɔ̌ɔ, “climbing perch”) + ตาย (dtaai, “to die”) + เพราะ (prɔ́, “because”) + ปาก (bpàak, “mouth”); literally "a climbing perch dies because of [its own] mouth"; referring the breathing habits of the climbing perches which make their hunters know their presence.

com

(idiomatic) one who is ruined because of one's own careless remark or speaking.


แป๊ก

th-noun

แป๊ก • (bpɛ́k)

เม็ด เม็ด#Thai

อัน อัน#Thai

แป้ก แป้ก#Thai


แป๊ก

th-verb

แป๊ก • (bpɛ́k) (abstract noun การแป๊ก or ความแป๊ก)

bpɛ́k (romanization)
การแป๊ก (abstract-noun)
ความแป๊ก (abstract-noun)

แป้ก แป้ก#Thai


แป้ก

th-noun

แป้ก • (bpɛ̂k)

Onomatopoeic, from the sound of something hitting the floor after missing its target.


แป้ก

th-verb

แป้ก • (bpɛ̂k) (abstract noun การแป้ก or ความแป้ก)

bpɛ̂k (romanization)
การแป้ก (abstract-noun)
ความแป้ก (abstract-noun)

(slang) to flop: to fail, to be or become a failure.


เช้ามืด

th-noun

เช้ามืด • (cháao-mʉ̂ʉt)

/t͡ɕʰaːw˦˥.mɯːt̚˥˩/

com

เช้า (cháao) + มืด (mʉ̂ʉt)


เมาะ

th-adv

เมาะ • (mɔ́)

From Old Khmer maḥ, maha, muh (“that, which; he who; whoever, whatever; etc”), or from Angkorian Old Khmer mah (idem). Cognate with Modern Khmer មោះ (mŭəh).

ว่า ว่า#Thai

(archaic, conjunctive, chiefly found in law) (ว่า~) that is; that is to say.


เมาะ

th-noun

เมาะ • (mɔ́)

night-scented lily: the plant Alocasia odora of the family Araceae.


เมาะ

เมาะ • (mɔ́)


การชำระ

ชำระ ชำระ#Thai


ตุ่มรับรส

ตุ่มรับรส • (dtùm-ráp-rót)

From ตุ่ม (dtùm) + รับ (ráp) + รส (rót).


หน่วยคำ

หน่วยคำ • (nùai-kam)


หน่วยจินตภาพ

หน่วยจินตภาพ • (nùai-jin-dtà-pâap)

From หน่วย (nùai) + จินตภาพ (jin-dtà-pâap).


หน่วยอักขระ

หน่วยอักขระ • (nùai-àk-kà-rà)

com

หน่วย (nùai) + อักขระ (àk-kà-rà)


อัศว

th-noun

อัศว • (àt-sà-wá-)

อัศวะ อัศวะ#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of อัศวะ (àt-sà-wá)


จังกอบ

จังกอบ • (jang-gɔ̀ɔp)

/t͡ɕaŋ˧.kɔːp̚˨˩/

From Pre-Angkorian Old Khmer caṃkop, caṃkap (“that which is collected”), extended forms of ckop, *chkop (“to collect, to gather; to impose, to levy”).

(historical) tax on imports and exports of goods through a pass, equivalent to modern customs tariff.


จังกอบ

th-verb

จังกอบ • (jang-gɔ̀ɔp) (abstract noun การจังกอบ)

jang-gɔ̀ɔp (romanization)
การจังกอบ (abstract-noun)

/t͡ɕaŋ˧.kɔːp̚˨˩/


ศักดินา

th-noun

ศักดินา • (sàk-dì-naa)

desc

→ Khmer: សក្តិភូមិ (sɑɑktephuumiʼ), សក្តិនា (sɑɑkteniə)

→ Lao: ສັກດີນາ (sak dī nā)

From ศักดิ (sàk-dì-, “rank; dignity; status”) + นา (naa, “rice field”).

com

ไร่ ไร่#Thai

สมเด็จเจ้าพระยา สมเด็จเจ้าพระยา#Thai

เจ้าพระยา เจ้าพระยา#Thai

(historical) (classifier ไร่) rice fields assigned to social classes as marks of their status, rights, privileges, responsibilities, etc; for example, the noblemen holding the rank of สมเด็จเจ้าพระยา (sǒm-dèt-jâao-prá-yaa) were entitled to 30,000 fields each, the noblemen holding the rank of เจ้าพระยา (jâao-prá-yaa) were entitled to 10,000 fields each, common citizens were entitled to 20 fields each, slaves were entitled to 5 fields each, etc.

(figurative, sometimes sarcastic) social class; class of persons.

(figurative, sometimes sarcastic) rank, dignity, distinction; person of rank, dignity, or distinction; ruling class, aristocracy, elite, nobility; member of a ruling class, aristocrat, member of the elite, noble person.

(loosely or by extension) feudalism; feudal system; feudal period.

(loosely or by extension) fief; fiefdom.


คูเมือง

th-noun

คูเมือง • (kuu-mʉʉang)

/kʰuː˧.mɯa̯ŋ˧/


ยุกระบัด

ยุกระบัด • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


ยุกระบัตร

ยุกระบัตร • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


หางเครื่อง

หางเครื่อง • (hǎang-krʉ̂ʉang) (classifier คน)

hǎang-krʉ̂ʉang (romanization)
คน (classifier)

/haːŋ˩˩˦.kʰrɯa̯ŋ˥˩/

com

หาง (hǎang) + เครื่อง (krʉ̂ʉang)

dancer; dancing group supporting a singer


นกเป็ดผี

th-noun

นกเป็ดผี • (nók-bpèt-pǐi) (classifier ตัว)

nók-bpèt-pǐi (romanization)
ตัว (classifier)


ปริตยาค

th-verb

ปริตยาค • (bpà-rít-dtà-yâak) (abstract noun การปริตยาค)

bpà-rít-dtà-yâak (romanization)
การปริตยาค (abstract-noun)

บริจาค บริจาค#Thai

(elegant, archaic) Synonym of บริจาค (bɔɔ-rí-jàak)


ซี้ซั้ว

ซี้ซั้ว • (síi-súua) (abstract noun การซี้ซั้ว)

síi-súua (romanization)
การซี้ซั้ว (abstract-noun)

From Teochew 四散 (si3 suan2, “to scatter in all directions; carelessly”).

bor

to do something recklessly or carelessly.


ซี้ซั้ว

th-adv

ซี้ซั้ว • (síi-súua) (abstract noun ความซี้ซั้ว)

síi-súua (romanization)
ความซี้ซั้ว (abstract-noun)


ปรตยาค

th-verb

ปรตยาค • (bpròt-dtà-yâak) (abstract noun การปรตยาค)

bpròt-dtà-yâak (romanization)
การปรตยาค (abstract-noun)

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 63:
พระทรงปรตยาคพ้ยง พระกรรณ พระหฤๅทยทยมสินธุ์ ช่ยวซรึ้ง พระทรงเสชณฉัน พระพิษณุ์ พระภาคยไกรกลึ้งก้งง แผ่นผงร
prá song bpròt-dtà-yâak píiang · prá gan · prá hà-rʉ́-tai tiiam sǐn · chîao sʉ́ng · prá song sěe-chon chǎn · prá pít · prá pâak grai glʉ̂ng gâng · pɛ̀n pà-ngɔ̌ɔn
He makes donations like Karṇa. His heart is equivalent to a swiftly flowing, deep sea. He is as accomplished as Biṣṇu. [He,] Blessed One, is greater than the umbrella hanging over the turned-up earth.

ปริตยาค ปริตยาค#Thai

Alternative form of ปริตยาค (bpà-rít-dtà-yâak)


การนิรมิต

th-noun

การนิรมิต • (gaan-ní-rá-mít)

นิรมิต นิรมิต#Thai


การนิมิต

การนิมิต • (gaan-ní-mít)

นิมิต นิมิต#Thai


การแต๊ะอั๋ง

การแต๊ะอั๋ง • (gaan-dtɛ́-ǎng)

/kaːn˧.tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/

prefix

การ (gaan) + แต๊ะอั๋ง (dtɛ́-ǎng)

แต๊ะอั๋ง แต๊ะอั๋ง#Thai


ระวาง

Perhaps from Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“space, gap; interval, period; time, occasion”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระหว่าง (rá-wàang).

space (on a vehicle) for storing or loading goods or cargo.

(archaic) list, index, catalogue; register, record.


นิมิต

th-verb

นิมิต • (ní-mít) (abstract noun การนิมิต)

ní-mít (romanization)
การนิมิต (abstract-noun)

From Pali nimmita (“to create; to build; etc”); ultimately from Sanskrit निर्मित (nirmita, “created; built; etc”), from which Thai นิรมิต (ní-rá-mít) is derived. Cognate with Khmer និម្មិត (nimmɨt).

der

to do, make, create, cause, produce, or bring about with or as if with magic or supernatural power.


นิมิต

th-noun

นิมิต • (ní-mít)

From Pali nimitta (“sign, mark; omen, portent; reason, cause; etc”); ultimately from Sanskrit निमित्त (nimitta, idem). Cognate with Khmer និមិត្ត (nimɨt).

bor

(elegant) sign, mark; cause, source, origin, reason.

vision: experience of seeing someone or something in a dream or trance or as a supernatural apparition.


โอซากะ

Borrowed from Japanese 大阪 (Ōsaka, literally “large hill”), with the ORST's 2018 transcription system.

bor+

Osaka (the capital city of Osaka Prefecture, Japan)

Osaka (a prefecture on the island of Honshu, Japan)


การเตรียมตัว

From การ (gaan) + เตรียมตัว (dtriiam-dtuua).

เตรียมตัว เตรียมตัว#Thai

abstract noun of เตรียมตัว (dtriiam-dtuua)


การตั้งตัว

From การ (gaan) + ตั้งตัว (dtâng-dtuua).

ตั้งตัว ตั้งตัว#Thai


เท็จจริง

th-adj

เท็จจริง • (tét-jing)

/tʰet̚˦˥.t͡ɕiŋ˧/

From เท็จ (tét, “false”) + จริง (jing, “true”).


เตรียมตัว

th-verb

เตรียมตัว • (dtriiam-dtuua) (abstract noun การเตรียมตัว)

dtriiam-dtuua (romanization)
การเตรียมตัว (abstract-noun)

From เตรียม (dtriiam, “to prepare; to make or get ready”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

เตรียมตัวตาย

เตรียมตัวเจ๊ง

เตรียมตัวสอบ

เตรียมตัวเลือกตั้ง

เตรียมตัวก่อนบริจาคเลือด

To prepare oneself before donating blood

(intransitive) to prepare (oneself for something); to make (oneself) ready or to get ready (for something); to brace (oneself) up; to build (oneself) up.


มอลต์

th-noun

มอลต์ • (mɔ́l)


บัณฑิตย์

บัณฑิตย์ • (ban-dìt)

From Sanskrit पण्डित्य (paṇḍitya, “scholarship; cleverness; etc”).

bor

บัณฑิต บัณฑิต#Thai

(elegant) learnedness, wiseness, cleverness, intelligence, wisdom; knowledge; learning, studying, education; state or condition of being a scholar, wise man, or learned man.


บัณฑิตย

th-adj

บัน-ดิด-ตะ-ยะ

บัณฑิต บัณฑิต#Thai

(chiefly in combination) Adjective form of บัณฑิต (ban-dìt): of or pertaining to บัณฑิต (ban-dìt).


บัณฑิตย

บัณฑิตย์ บัณฑิตย์#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of บัณฑิตย์ (ban-dìt)


แคบหมู

kɛ̂ɛp-mǔu (romanization)
อัน (classifier)

/kʰɛːp̚˥˩.muː˩˩˦/

From แคบ (kɛ̂ɛp, “fried animal fat”) + หมู (mǔu, “pork”).

com

pork scratching, pork rind: fried pork skin.


ราชบัณฑิต

th-noun

ราชบัณฑิต • (râat-chá-ban-dìt) (classifier คน)

râat-chá-ban-dìt (romanization)
คน (classifier)

From Pali rājapaṇḍita (literally “king's scholar”), from rāja (“king”) + rāja (“scholar”); ultimately from Sanskrit राजपण्डित (rājapaṇḍita, idem), from राज (rāja) + पण्डित (paṇḍita); probably via Old Khmer rājapaṇḍita, rājapaṇdita (“scholar in the service of a king”), from rāja + paṇḍita, paṇdita; equivalent to Thai ราช (râat) + บัณฑิต (ban-dìt). Cognate with Modern Khmer រាជបណ្ឌិត (réachbândĭt).

cog

(historical) royal scholar well versed in Pali.

2012, “พระราชประวัติพญาลิไทย”, in ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, →ISBN, retrieved 2019-07-02:
เมื่อปีฉลู พ.ศ. ๑๙๐๔ ได้ทรงส่งราชบัณฑิตไปอาราธนาพระมหาสวามีสังฆราชจากประเทศลังกามาอยู่ที่วัดป่ามะม่วง(mʉ̂ʉa bpii chà-lǔu · pút-tá-sàk-gà-ràat · pan gâao rɔ́ɔi sìi · dâai song sòng râat-chá-ban-dìt bpai aa-râat-tá-naa prá má-hǎa sà-wǎa-mii sǎng-ká-râat jàak bprà-têet lang-gaa maa yùu tîi wát bpàa má-mûuang)

2019 March 6, “ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง”, in MSN ข่าว, Bangkok: MSN, retrieved 2019-07-02:
ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง(râat-chá-ban-dìt tǎam rɛɛng · kon râang yút-tá-sàat-châat · yîi sìp · bpii ao à-rai kít · chíi tam bprà-têet tùuk chɛ̂ɛ-kɛ̌ng)

fellow of the Royal Society of Thailand, formerly known as the Royal Society of Siam (1926–1933) and the Royal Institute of Thailand (1933–2015), respectively.


ราชบัณฑิต

กรม กรม#Thai

(historical) (กรม~) a government department of royal scholars well versed in Pali, dissolved around 1892.

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

ธรรมการ ธรรมการ#Thai

(historical) (กรม~) a government department in the ministry กระทรวงธรรมการ (grà-suuang-tam-má-gaan), in charge of the books in some royal libraries, the organisation of examinations for Buddhist priests, and certain royal ceremonies, established around 1892, dissolved in 1919.

2007 October 22, “ราชบัณฑิตเปิดตัวพจนานุกรมโจ๋”, in nongmaiclub, Bangkok: nongmaiclub, retrieved 2019-07-02:
ราชบัณฑิตเปิดตัวพจนานุกรมโจ๋(râat-chá-ban-dìt bpə̀ət-dtuua pót-jà-naa-nú-grom jǒo)

ราชบัณฑิตยสถาน ราชบัณฑิตยสถาน#Thai

(historical, colloquial, nonstandard) Clipping of ราชบัณฑิตยสถาน (“Royal Institute of Thailand”).

2018 March 19, “ราชบัณฑิตแจง แซว แซ็ว ใช้ยังไง”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-07-02:
ราชบัณฑิตแจง แซว แซ็ว ใช้ยังไง(râat-chá-ban-dìt jɛɛng · sɛo · sɛo · chái yang-ngai)

2016 September 22, “ราชบัณฑิตยืนยัน เหี้ย เป็นศัพท์ทางการ”, in MONO29, Bangkok: โมโน บรอดคาซท์, retrieved 2019-07-02:
ราชบัณฑิตยืนยัน เหี้ย เป็นศัพท์ทางการ(râat-chá-ban-dìt yʉʉn-yan · hîia · bpen sàp taang-gaan)

ราชบัณฑิตยสภา ราชบัณฑิตยสภา#Thai

(colloquial, nonstandard) Clipping of ราชบัณฑิตยสภา (“Royal Society of Thailand”).


ถ่อย

tɔ̀i (romanization)
ความถ่อย (abstract-noun)

(derogatory, offensive) bad, evil, wicked; base, low, mean.


ความถ่อย

th-noun

ความถ่อย • (kwaam-tɔ̀i)

ถ่อย ถ่อย#Thai


ขันโตก

ขันโตก • (kǎn-dtòok)

khantoke, a pedestal tray used as a small dining table in northern Thailand.


ข้าวมันไก่

ข้าวมันไก่ • (kâao-man-gài)

From ข้าวมัน (a type of cooked rice, literally “oily rice”) + ไก่ (gài, “chicken”).

com

Hainanese chicken rice
Hainanese chicken rice

Hainanese chicken rice, especially its Thai variant.

th:ข้าวมันไก่


หลอนหู

th-verb

หลอนหู • (lɔ̌ɔn-hǔu) (abstract noun การหลอนหู or ความหลอนหู)

lɔ̌ɔn-hǔu (romanization)
การหลอนหู (abstract-noun)
ความหลอนหู (abstract-noun)

/lɔːn˩˩˦.huː˩˩˦/

From หลอน (lɔ̌ɔn, “to haunt”) + หู (hǔu, “ear”).

com

(slang, of tune, music, etc) to be catchy; to be an earworm; to repeat in a person's mind.


ความน่าเกลียด

head

ความน่าเกลียด

From ความ (kwaam) + น่าเกลียด (nâa-glìiat).

น่าเกลียด น่าเกลียด#Thai


ข้าวขาหมู

th-noun

ข้าวขาหมู • (kâao-kǎa-mǔu)

/kʰaːw˥˩.kʰaː˩˩˦.muː˩˩˦/

th:ข้าวขาหมู


ข้าวซอย

ข้าวซอย • (kâao-sɔɔi)

From Shan ၶဝ်ႈသွႆး (khāo sáui) or Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣᨪᩬ᩠ᨿ. Same as ข้าว (kâao, “rice”) + ซอย (sɔɔi, “to slice”).


ลออ

th-adj

ลออ • (lá-ɔɔ)

From Old Khmer lʼa, lʼaha (“fair, beautiful; good, kind; proper, decent; clear, cloudless; etc”). Cognate with Modern Khmer ល្អ (lʼɑɑ).

(elegant, chiefly poetic) fair; beautiful; lovely; adorable; good-looking.


ไปดี

th-verb

ไปดี • (bpai-dii) (abstract noun การไปดี)

bpai-dii (romanization)
การไปดี (abstract-noun)

From ไป (bpai, “to go”) + ดี (dii, “well”); possibly influenced by or calque from Pali sugati (“happiness; happy state or condition”, literally “good course; good going”), from which Thai สุคติ is derived, or sugata (an epithet of the Budda, literally “(one who has) gone well”), from which Thai สุคต is derived.


ละออ

th-adj

ละออ • (lá-ɔɔ)

ลออ ลออ#Thai


ออส่วน

th-noun

ออส่วน • (ɔɔ-sùuan)

/ʔɔː˧.sua̯n˨˩/

From Teochew 蠔爽／蚝爽 (o5 suang2, “oysters in starch”).


เถ้าแก่เนี้ย

th-noun

เถ้าแก่เนี้ย • (tâo-gɛ̀ɛ-níia) (classifier คน)

tâo-gɛ̀ɛ-níia (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Teochew 頭家娘／头家娘 (tao5 gê1 niê/niô).

bor+

(used amongst Chinese people) landlady, proprietress; female owner of a business; bosslady, mistress; wealthy woman; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference.


เถ้าแก่

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/

Borrowed from Teochew 頭家／头家 (tao5 gê1). Cognate with Khmer ថៅកែ (thaw kae), Lao ເຖົ້າແກ່ (thao kǣ).

(chiefly used amongst Chinese people) person presiding over a betrothal ceremony.

(used amongst Chinese people) landlord, proprietor; business owner; boss, master; wealthy person; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference.

นาง นาง#Thai

คุณ คุณ#Thai

ท้าว ท้าว#Thai

โขลนทวารบาล โขลนทวารบาล#Thai

(historical) (นาง~, คุณ~) female official in the inner court of the palace (royal harem), next in rank to ท้าว (táao), responsible for supervising โขลนทวารบาล or for coordinating between the inner court and the outer court.

เจ้าจอม เจ้าจอม#Thai

(historical) (เจ้าจอม~) female official in the inner court of the palace (royal harem) who used to be เจ้าจอม, having the duties to train and educate new female officials in the inner court.


เก็บกวาด

th-verb

เก็บกวาด • (gèp-gwàat) (abstract noun การเก็บกวาด)

gèp-gwàat (romanization)
การเก็บกวาด (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep; to pick”) + กวาด (gwàat, “to sweep”).


ทำนบ

th-noun

ทำนบ • (tam-nóp) (classifier ทำนบ or แห่ง)

tam-nóp (romanization)
ทำนบ (classifier)
แห่ง (classifier)

From Old Khmer daṃnap daṃnapp (“that which obstructs or block; barrage, dam”) or Angkorian Old Khmer daṃnap (idem), extended forms of dap, *dap, *dapp (“to obstruct or block; to close, to shut; to cover; etc”), from which Thai ทบ (tóp) is derived. Cognate with Modern Khmer ទំនប់ (tumnup).


สีมา

heart-shaped stones placed around a monastery to mark its boundary


มูเตลู

From the name of an Indonesian horror movie, Penangkal Ilmu Teluh (1979), released in Thailand as มูเตลู ศึกไสยศาสตร์ (muu-dtee-luu sʉ̀k sǎi-yá-sàat; literally "Mutelu: Occult War").

lang

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

(slang) occult; occult knowledge, occult sciences, black art; occult power, supernatural power, black magic; occult object, occult item.


แดนสนธยา

th-noun

แดนสนธยา • (dɛɛn-sǒn-tá-yaa)

From แดน (dɛɛn, “land”) + สนธยา (sǒn-tá-yaa, “twilight”); literally "twilight land"; possibly calque of English twilight zone.

com

(figurative) area just beyond ordinary legal and ethical limits; area of ambiguity between two states or conditions, as between good and evil; area beset by mysteries.


แล็กเกอร์

th-noun

แล็กเกอร์ • (lɛ́k-gə̂ə)

/lɛk̚˦˥.kɤː˥˩/

From English lacquer, from French lacque.


ทีป

ทีป • (tîip)


ศัลยกรรมเสริมสวย

ศัลยกรรมเสริมสวย • (sǎn-lá-yá-gam-sə̌əm-sǔai)

/san˩˩˦.la˦˥.ja˦˥.kam˧.sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/


การเสย

การเสย • (gaan-sə̌əi)

เสย เสย#Thai


การฉลอง

/kaːn˧.t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/

ฉลอง ฉลอง#Thai


ความเรียง

ความ (kwaam, “content, matter, subject, text, statement”) + เรียง (riiang, “arrange”)


ยมราช

Derived from Pali yamarāja (literally “King Yama”), from yama (“Yama”) + rāja (“king”), equivalent to Thai ยม (yom) + ราช (râat). Compare यमराजन् (yamarājan). Cognate with Khmer យោមរាជ (yoomĕəʼriəc).

der+

(Buddhism, Hinduism) Yama, the god of the underworld.

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, who is in charge of the capital city.

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical, Cambodia) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, at the royal court of the Cambodian monarch.


การถลอก

th-noun

การถลอก • (gaan-tà-lɔ̀ɔk)

ถลอก ถลอก#Thai


ทิด

Believed to be a clipping of Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem), from which Thai บัณฑิต (ban-dìt) is derived. Cognate with Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt, “former monk”).

bor

(Buddhism, informal) former priest; also used as a title for or term of address to a former priest.


น้ำแข็งไส

th-noun

น้ำแข็งไส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)

com

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)


น้ำแข็งใส

th-noun

น้ำแข็งใส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็งไส น้ำแข็งไส#Thai

Misspelling of น้ำแข็งไส (nám-kɛ̌ng-sǎi).


การขี้

ขี้ ขี้#Thai


บิงซู

Learned borrowing from Korean 빙수 (bingsu) (Hanja: 氷水), from Chinese 冰水 (bīngshuǐ).

lbor

shaved ice dessert with full of toppings.


แก็ง

th-noun

แก็ง • (gɛng)

แก๊ง แก๊ง#Thai


ซีรี่ย์

ซีรี่ย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


ซีรีย์

ซีรีย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


สาธุ

th-adj

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

(elegant, chiefly in combination) good; morally good; morally excellent; morally praiseworthy.


สาธุ

th-interj

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

(chiefly religion) used to express solemn agreement or ratification: so be it; it is so; it is good; amen; etc.


สาธุ

th-verb

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

to express solemn agreement or ratification, especially by uttering this interjection.

(elegant, figurative) to adore, to worship; to extol, to laud.


ความวิปลาส

From ความ (kwaam) + วิปลาส (wí-bpà-lâat).

วิปลาส วิปลาส#Thai


การวิปลาส

วิปลาส วิปลาส#Thai


วิปลาส

วิปลาส • (wí-bpà-lâat) (abstract noun การวิปลาส or ความวิปลาส)

wí-bpà-lâat (romanization)
การวิปลาส (abstract-noun)
ความวิปลาส (abstract-noun)

From Pali vipallāsa (“perversion; distortion; etc”); ultimately from Sanskrit viprayāsa (“inversion”, literally “throwing around in different directions”).

der

(elegant) to be perverted: to go away from the right, normal, or usual condition, state, or course.

(slang) to go crazy; to be out of one's mind; to be of unsound mind; to be or become insane.


การพนม

พนม พนม#Thai


การร้องไห้

th-noun

การร้องไห้ • (gaan-rɔ́ɔng-hâai)

From การ (gaan) + ร้องไห้ (rɔ́ɔng-hâai).

ร้องไห้ ร้องไห้#Thai


พนม

From Old Khmer bnaṃ (“height; high place; hill, mountain; temple-mountain, mountain on top of which a temple is located, the temple itself; etc”), extended as branomya, from which Thai ประนม is derived. Compare Old Khmer vnaṃ, vnaṃm, vnam; Pre-Angkorian Old Khmer vnaṃ. Cognate with Modern Khmer ភ្នំ (phnum).

bor

thing similar to a hill, mountain, or lotus bud, especially in terms of shape or appearance: heap, pile, etc.


พนม

pá-nom (romanization)
การพนม (abstract-noun)

พนม พนม#Thai

มือ มือ#Thai

to cause to look like a hill, mountain, or lotus bud, such as พนมมือ (pá-nom mʉʉ; literally "to pá-nom hands"), meaning to press hand palms together in a salute fashion.


พนม

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Phanom District, a district of Surat Thani Province.


การเชิญ

th-noun

การเชิญ • (gaan-chəən)

/kaːn˧.t͡ɕʰɤːn˧/

เชิญ เชิญ#Thai


การอัญเชิญ

การอัญเชิญ • (gaan-an-chəən)

อัญเชิญ อัญเชิญ#Thai


การสบถ

สบถ สบถ#Thai


การสาบาน

สาบาน สาบาน#Thai


ตะลึง

th-verb

ตะลึง • (dtà-lʉng) (abstract noun การตะลึง)

dtà-lʉng (romanization)
การตะลึง (abstract-noun)

to be dumbfound; to be stunned; to be stupefied.


ถลุง

ถลุง • (tà-lǔng) (abstract noun การถลุง)

tà-lǔng (romanization)
การถลุง (abstract-noun)

/tʰa˨˩.luŋ˩˩˦/


กู้ภัย

กู้ภัย • (gûu-pai) (abstract noun การกู้ภัย)

gûu-pai (romanization)
การกู้ภัย (abstract-noun)


นางตะเคียน

From นาง (naang, “lady”) + ตะเคียน (dtà-kiian, “Hopea odorata”).

com

Nang Ta-khian: a female spirit of the folklore of Thailand, which manifests itself as a woman that haunts Hopea odorata trees.

th:นางตะเคียน


เลอะเทอะ

th-adj

เลอะเทอะ • (lə́-tə́) (abstract noun ความเลอะเทอะ)

lə́-tə́ (romanization)
ความเลอะเทอะ (abstract-noun)

/lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

From เลอะ (lə́, “stained, spoiled; messy, disorderly; etc”) + เทอะ (tə́, “undefined”).

com

soiled, dirty, grubby; messy, in a mess, disorderly.

nonsensical; groundless; senseless; foolish.


เลอะเทอะ

/lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

nonsensically; groundlessly; senselessly; foolishly.


ออกญา

th-noun

ออกญา • (ɔ̀ɔk-yaa)

→ Japanese: オークヤー

/ʔɔːk̚˨˩.jaː˧/

marquess, marquis (of Ayutthaya Kingdom)


เกลือหิน

เกลือหิน • (glʉʉa-hǐn)

com

เกลือ (glʉʉa) + หิน (hǐn)


ความเลอะเทอะ

th-noun

ความเลอะเทอะ • (kwaam-lə́-tə́)

/kʰwaːm˧.lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

prefix

ความ (kwaam) + เลอะเทอะ (lə́-tə́)

เลอะเทอะ เลอะเทอะ#Thai


กำยำ

th-adj

กำยำ • (gam-yam) (abstract noun ความกำยำ)

gam-yam (romanization)
ความกำยำ (abstract-noun)


ตบชวา

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) water hyacinth, Eichhornia crassipes.


แอตแลนติก

th-proper noun

แอตแลนติก • (ɛ́ɛt-lɛɛn-dtìk)

/ʔɛːt̚˦˥.lɛːn˧.tik̚˨˩/


วิชาชีพ

/wi˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


สภาพ

th-noun

สภาพ • (sà-pâap)


ส่งออก

th-verb

ส่งออก • (sòng-ɔ̀ɔk) (abstract noun การส่งออก)

sòng-ɔ̀ɔk (romanization)
การส่งออก (abstract-noun)

/soŋ˨˩.ʔɔːk̚˨˩/

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)

compound

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)


ก็ดี

th-phrase

ก็ดี • (gɔ̂ɔ-dii)

/kɔː˥˩.diː˧/

From ก็ (gɔ̂, “[so]], thus, then, etc.”, a particle used to indicate a consequence, or just for starting or emphasising an expression) + ดี (dii, “good; well”).

com

1946 May 9, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๘๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok, published n.d., archived from the original on 2020-12-24, page 12:
มาตรา ๗๒ ในเหตุฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบด่วนในอันจะรักษาความปลอดภัยสาธารณะหรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะและจะเรียกประชุมรัฐสภาให้ทันท่วงทีมิได้ก็ดี หรือเมื่อกรณีเช่นว่านั้นเกิดขึ้นในระหว่างสภาผู้แทนถูกยุบก็ดี พระมหากษัตริย์จะทรงตราพระราชกำหนดให้ใช้บังคับดั่งเช่นพระราชบัญญัติก็ได้
mâat-dtraa · jèt-sìp sɔ̌ɔng · nai hèet chùk-chə̌ən tîi mii kwaam-jam-bpen rîip-dùuan nai-an-jà rák-sǎa kwaam-bplɔ̀ɔt-pai sǎa-taa-rá-ná rʉ̌ʉ bpɔ̂ng-bpàt pai-pí-bàt sǎa-taa-rá-ná lɛ́ jà rîiak bprà-chum rát-tà-sà-paa hâi tan-tûuang-tii mí dâai gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa gà-rá-nii chên wâa nán gə̀ət kʉ̂n nai rá-wàang sà-paa-pûu-tɛɛn tùuk yúp gɔ̂ɔ-dii · prá má-hǎa gà-sàt jà song dtraa prá-râat-chá-gam-nòt hâi chái-bang-káp dàng-chên prá-râat-chá-ban-yàt gɔ̂ɔ-dâai
Section 72 In case of emergency where there arises an urgent need to maintain public safety or to avert public disaster and it is unable to promptly convene the National Assembly, or when the said case takes place whilst the House of Representatives is dissolved, the Monarch may enact an emergency decree to be applied as an act.

1935 June 5, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2020-10-04:
มาตรา ๑๘๕ ถ้าศาลเห็นว่า จำเลยมิได้กระทำผิดก็ดี การกระทำของจำเลยไม่เป็นความผิดก็ดี คดีขาดอายุความแล้วก็ดี มีเหตุตามกฎหมายที่จำเลยไม่ควรต้องรับโทษก็ดี ให้ศาลยกฟ้องโจทก์ปล่อยจำเลยไป
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa · tâa sǎan hěn wâa · jam-ləəi mí dâai grà-tam pìt gɔ̂ɔ-dii · gaan-grà-tam kɔ̌ɔng jam-ləəi mâi bpen kwaam-pìt gɔ̂ɔ-dii · ká-dii kàat aa-yú-kwaam lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dii · mii hèet dtaam gòt-mǎai tîi jam-ləəi mâi kuuan dtɔ̂ng ráp tôot gɔ̂ɔ-dii · hâi sǎan yók fɔ́ɔng jòot bplɔ̀i jam-ləəi bpai
Section 185 If the court finds that the accused did not commit the offence, the act of the accused does not constitute an offence, the case has already been barred by limitation, [or] there is a legal cause by which the accused ought and needs not to undergo the punishment, the court shall dismiss the charge of the prosecutor and set the accused at liberty.

1925 November 11, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๘๒๕ ถ้าตัวแทนเข้าทำสัญญากับบุคคลภายนอกโดยเห็นแก่อามิสสินจ้างเป็นทรัพย์สินอย่างใด ๆ หรือประโยชน์อย่างอื่นอันบุคคลภายนอกได้ให้เป็นลาภส่วนตัวก็ดี หรือให้คำมั่นว่าจะให้ก็ดี ท่านว่า ตัวการหาต้องผูกพันในสัญญาซึ่งตัวแทนของตนได้ทำนั้นไม่ เว้นแต่ตัวการจะได้ยินยอมด้วย
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt-rɔ́ɔi yîi-sìp hâa · tâa dtuua-tɛɛn kâo tam sǎn-yaa gàp bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dooi hěn-gɛ̀ɛ aa-mít-sǐn-jâang bpen sáp-sǐn yàang dai dai rʉ̌ʉ bprà-yòot yàang ʉ̀ʉn an bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dâai hâi bpen lâap sùuan-dtuua gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ hâi kam-mân wâa jà hâi gɔ̂ɔ-dii · tâan wâa · dtuua-gaan hǎa dtɔ̂ng pùuk-pan nai sǎn-yaa sʉ̂ng dtuua-tɛɛn kɔ̌ɔng dton dâai tam nán mâi · wén-dtɛ̀ɛ dtuua-gaan jà dâai yin-yɔɔm dûai
Section 825 If an agent enters into a contract with a third person in consideration of the compensation, [whether it be] property of any kind or other benefit, which the third person has given or has made a promise to give [to the agent] as [his] personal enrichment, LORD says the principal needs not to be bound by the contract so made by his agent, save where the principal has given [his] consent thereto.

1910 April 15, “กฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, published 1910-06-01, หมวดที่ ๒ ความผิดฐานประทุษฐร้ายแก่ร่างกาย, page 263:
มาตรา ๒๕๖ ผู้ใดกระทำประทุษฐร้ายแก่ร่างกายจนมีผลถึงสาหัสแก่ผู้ถูกกระทำร้าย คือว่า...(๖) ถึงรูปหน้าเสียโฉมติดตัวก็ดี...ประทุษฐร้ายแก่ร่างกายอย่างสาหัส มันต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีขึ้นไปจนถึงเจ็ดปี
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi hâa-sìp hòk · pûu dai grà-tam bprà-tút-sà-ráai gɛ̀ɛ râang-gaai jon mii pǒn tʉ̌ng sǎa-hàt gɛ̀ɛ pûu tùuk grà-tam ráai · kʉʉ wâa ... (hòk) · tʉ̌ng rûup nâa sǐia-chǒom dtìt-dtuua gɔ̂ɔ-dii ... bprà-tút-sà-ráai gɛ̀ɛ râang-gaai yàang sǎa-hàt · man dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng bpii kʉ̂n bpai jon tʉ̌ng jèt bpii
Section 256 Anyone who commits a bodily assault to the degree that casts a serious impact upon the person assaulted, that is to say,... (6) to the extent that the facial appearance is disfigured permanently;... [is said] to commit a serious bodily assault. He shall be liable to imprisonment from two years up to seven years.

(Can we date this quote?), Siriphong Pakaratsakun, พุทธวจน ๙. ปฐมธรรม: หมวดเปิดธรรมที่ถูกปิด, ปทุมธานี: วัดนาป่าพง, page 130:
บางคนในกรณีนี้...ไปสู่สภาก็ดี ไปสู่บริษัทก็ดี ไปสู่ท่ามกลางหมู่ญาติก็ดี ไปสู่ท่ามกลางศาลาประชาคมก็ดีไปสู่ท่ามกลางราชสกุลก็ดี...
baang kon nai gà-rá-nii níi ... bpai sùu sà-paa gɔ̂ɔ-dii · bpai sùu bɔɔ-rí-sàt gɔ̂ɔ-dii · bpai sùu tâam-glaang mùu yâat gɔ̂ɔ-dii · bpai sùu tâam-glaang sǎa-laa-bprà-chaa-kom gɔ̂ɔ-dii bpai sùu tâam-glaang râat-chá-sà-gun gɔ̂ɔ-dii ...
Some people, in this event...went unto a meeting, went unto a gathering, went unto the mid of [their] relatives, went unto the mid of the common hall, [or] went unto the mid of the regal household,...

(somewhat archaic) used to separate items in a list or indicate a division in a sentence, like a comma or semicolon in English.

1935 June 20, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-07-18, retrieved 2019-07-10:
มาตรา ๙๔ เมื่อใดมีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลในกรณีอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ แม้ถึงว่า คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมก็ดี (ก) ขอสืบพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร เมื่อไม่สามารถนำเอกสารมาแสดง
mâat-dtraa · gâao-sìp sìi · mʉ̂ʉa dai mii gòt-mǎai bang-káp hâi dtɔ̂ng mii pá-yaan-èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng · hâam-mí-hâi sǎan yɔɔm ráp-fang pá-yaan-bùk-kon nai gà-rá-nii yàang-dai-yàang-nʉ̀ng dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · mɛ́ɛ-tʉ̌ng wâa · kûu-kwaam ìik fàai nʉ̀ng jà dâai yin-yɔɔm gɔ̂ɔ-dii · (gɔɔ) · kɔ̌ɔ sʉ̀ʉp pá-yaan-bùk-kon tɛɛn pá-yaan-èek-gà-sǎan · mʉ̂ʉa mâi sǎa-mâat nam èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng
Section 94 Where there is a law requiring the production of documentary evidence, prohibited shall be the court from permitting the admission of oral evidence in any of the following cases, even though the other party has consented thereto: (a) the taking of oral evidence in lieu of documentary evidence is requested when the document cannot be brought in and produced;

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 138:
ครั้นคิดครั้นรีบเร้ง วางไป นบนอบภูธรทูล บ่อย้าน ความผิดแผกไผรชรงง โชรมโจทย ก็ดี ขอจงพระชี้ต้าน ไตร่ตรา
krán kít krán rîip-réng · waang bpai · nóp-nɔ̂ɔp puu-tɔɔn tuun · bɔ̀ɔ yáan · kwaam-pìt pɛ̀ɛk pǎi chang · choom jòot · gɔ̂ɔ-dii · kɔ̌ɔ jong prá chíi-dtâan · dtrài-dtraa
Upon thinking so, he then with dispatch went forth to pay homage to the Bearer of the Earth and, without fear, asked about the offences, of which some people that hated him might have jointly accused him, saying: "May it please Your Majesty to explain [to me the charges they laid against me] and consider [my reply thereto]."

(somewhat archaic) placed at the end of an expression to emphasise the following senses: whatever, whichever, whoever, however, etc; regardless (of), irrespective (of), despite, notwithstanding; though, even, even if, if.


ก็ดี

th-interj

ก็ดี • (gɔ̂ɔ-dii)

/kɔː˥˩.diː˧/

2019 April 29, ยิ่งยศ ปัญญา, 06:03 from the start, in ยกเขาไว้ในที่สูง...มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเลยเนอะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-10:
ท่าทางจะรักเขามากเลยนะ เรียกเขาคุณหนูอรทุกคำ ก็ดี มึงยกเขาไว้ในที่สูงอะ มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเขาเลยเนอะ
tâa-taang jà rák kǎo mâak ləəi ná · rîiak kǎo kun-nǔu ɔɔn túk kam · gɔ̂ɔ-dii · mʉng yók kǎo wái nai tîi-sǔung à · mʉng gɔ̂ duu mʉ̌ʉan kîi-kâa kǎo ləəi nə́
[You] seem to adore her so much, [as you] address her [as] Lady On [in] every sentence. Well, [now that] you place her in [such] a high position, you just look like her servant, indeed.

(Can we date this quote?), ล้อมเดือน, จารกรรมหัวใจชีค, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
"ก็ดี สำนึกบุญคุณข้าวแดงแกงร้อนบ้างก็ดี" "พิมพ์ไม่เคยลืมค่ะ"
“gɔ̂ɔ-dii · sǎm-nʉ́k bun-kun kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn bâng gɔ̂ dii” · “pim mâi kəəi lʉʉm kâ”
"Well, it'd then be good if you somehow recognise my favour and support." "I've never forgotten, sir."


สำรวจ

th-verb

สำรวจ • (sǎm-rùuat) (abstract noun การสำรวจ)

sǎm-rùuat (romanization)
การสำรวจ (abstract-noun)


สหกรณ์

th-noun

สหกรณ์ • (sà-hà-gɔɔn)

→ Northern Thai: ᩈᩉᨠᩬᩁ᩠ᨱ᩺

→ Lao: ສະຫະກອນ (sa ha kǭn)

→ Khmer: សហករណ៍ (sâhâkrôn៍)

From Sanskrit सहकरण (sahakaraṇa, “acting together”) or Pali sahakaraṇa (“idem”). Coined by Prince Bidyalongkorn in 1914.


เบื้องต้น

th-adj

เบื้องต้น • (bʉ̂ʉang-dtôn) (abstract noun ความเบื้องต้น)

bʉ̂ʉang-dtôn (romanization)
ความเบื้องต้น (abstract-noun)

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)

compound

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)


ปริวรรต

th-verb

ปริวรรต • (bpà-rí-wát) (abstract noun การปริวรรต)

bpà-rí-wát (romanization)
การปริวรรต (abstract-noun)

From Sanskrit परिवर्त (parivarta, “revolving; change, exchange; etc.”). Cognate with Pali parivatta, Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ), Lao ປະຣິວັດ.

cog

Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ)


ถ้ำหลวง

th-proper noun

ถ้ำหลวง • (tâm-lǔuang)

From ถ้ำ (tâm, “cave”) + หลวง (lǔuang, “chief; great”).


เลขาธิการ

th-noun

เลขาธิการ • (lee-kǎa-tí-gaan) (classifier คน)

lee-kǎa-tí-gaan (romanization)
คน (classifier)

From เลขา (lee-kǎa, “secretary”) + อธิการ (“chief, leader, head; chief, in chief, leading; etc”); possibly calque of English secretary general.

com

2019 August 4, “เลขาธิการศาล รธน. แจงกรณีตุลาการตั้งลูกเป็นเลขาฯ แต่ไปเรียนต่อ คืนเงินหมดแล้ว”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, archived from the original on 2019-12-01:
เลขาธิการศาล รธน. แจงกรณีตุลาการตั้งลูกเป็นเลขาฯ
lee-kǎa-tí-gaan sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · jɛɛng gà-rá-nii dtù-laa-gaan dtâng lûuk bpen lee-kǎa
Charter court secretary general explains the issue of a judge appointing [his own] child as [his personal] secretary...


ได้แก่

th-verb

ได้แก่ • (dâai-gɛ̀ɛ)

/daːj˥˩.kɛː˨˩/

From ได้ (dâai, “to get”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”).

1943 June 19, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07:
ถ้าส่วนของทายาทนั้นยังมีเหลือ...ก็ให้ได้แก่ผู้สืบสันดานของทายาทนั้น
tâa sùuan kɔ̌ɔng taa-yâat nán yang mii lʉ̌ʉa ... gɔ̂ hâi dâai-gɛ̀ɛ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng taa-yâat nán
If the share of that heir remains still,...[it] shall then belong to the descendants of that heir.

to belong to; to fall into or be in the possession or ownership of; to be at the disposal of.

มาตรา ๔๕ ภูมิลำเนาของคนไร้ความสามารถ ได้แก่ ภูมิลำเนาของผู้อนุบาล
mâat-dtraa · sìi-sìp hâa · puum-lam-nao kɔ̌ɔng kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · dâai-gɛ̀ɛ · puum-lam-nao kɔ̌ɔng pûu-à-nú-baan
Section 45 The domicile of an incompetent person is the domicile of [his] curator.
มาตรา ๑๑๐ มูลนิธิ ได้แก่ ทรัพย์สินที่จัดสรรไว้โดยเฉพาะ...
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìp · muun-lá-ní-tí · dâai-gɛ̀ɛ · sáp-sǐn tîi jàt-sǎn wái dooi-chà-pɔ́ ...

1992 March 31, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 109, number 42, กรุงเทพฯ: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, published 1999-04-08, pages 11–12

Section 110 A foundation is [a mass of] property which has been allocated especially...

to be; to be equivalent to; to be akin to.


ได้แก่

th-con

ได้แก่ • (dâai-gɛ̀ɛ)

/daːj˥˩.kɛː˨˩/


มัธยฐาน

th-noun

มัธยฐาน • (mát-tá-yá-tǎan)


แจกแจง

th-verb

แจกแจง • (jɛ̀ɛk-jɛɛng) (abstract noun การแจกแจง)

jɛ̀ɛk-jɛɛng (romanization)
การแจกแจง (abstract-noun)

/t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From แจก (jɛ̀ɛk, “to distribute; to give away; to hand out”) + แจง (jɛɛng, “to distribute, to analyse; to amplify”).

com

to explain by means of analysis; to explain, describe, or show in detail.


เดโช

/deː˧.t͡ɕʰoː˧/

Changed from เดช (dèech), from Pali teja.


การแจกแจง

th-noun

การแจกแจง • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

แจกแจง แจกแจง#Thai


การแจกแจงความน่าจะเป็น

การแจกแจงความน่าจะเป็น • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng-kwaam-nâa-jà-bpen)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧.kʰwaːm˧.naː˥˩.t͡ɕa˨˩.pen˧/

การแจกแจง (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng) + ความน่าจะเป็น (kwaam-nâa-jà-bpen).

com

ความน่าจะเป็น

probability distribution
probability distribution

en-การแจกแจงความน่าจะเป็น-th-noun-6SY67PZo


ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย

th-noun

ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย • (trít-sà-dii-bòt-kâa-chà-lìia)

/tʰrit̚˦˥.sa˨˩.diː˧.bot̚˨˩.kʰaː˥˩.t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/

From ทฤษฎีบท (trít-sà-dii-bòt) + ค่าเฉลี่ย (kâa-chà-lìia).


มัชฌิมเลขคณิต

th-noun

มัชฌิมเลขคณิต • (mát-chim-lêek-ká-nít)

From มัชฌิม (mát-chim) + เลขคณิต (lêek-ká-nít).


สุขี

th-adj

สุขี • (sù-kǐi) (abstract noun ความสุขี)

sù-kǐi (romanization)
ความสุขี (abstract-noun)

/su˨˩.kʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali สุขี (sukhī) or Sanskrit สุขี (sukhī).


สุขี

th-noun

สุขี • (sù-kǐi)

/su˨˩.kʰiː˩˩˦/


วางสาย

th-verb

วางสาย • (waang-sǎai) (abstract noun การวางสาย)

waang-sǎai (romanization)
การวางสาย (abstract-noun)

to hang up; to terminate a telephone call.


พรำ

pram (romanization)
การพรำ (abstract-noun)


ห้ามสูบบุหรี่

th-phrase

ห้ามสูบบุหรี่

ห้ามสูบบุหรี่ • (hâam sùup-bù-rìi)


แซลมอน

sɛɛl-mɔ̂n (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


เมือ

mʉʉa (romanization)
การเมือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *mɯəᴬ. Cognate with Isan เมือ, Lao ເມືອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥᩋ (mɯa⁴), Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴), Lü ᦵᦙᦲ (moe), Tai Dam ꪹꪣ (ꞌmứa), Shan မိူဝ်း (móe), Tai Nüa ᥛᥫᥰ (möe), Tày mừa.

cog

Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴)

(now dialect) to go back; to come back; to return.


เมือ

th-adv

เมือ • (mʉʉa)

cog

Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴)

1292/93, พ่อขุนรามคำแหงมหาราช, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2013) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ ๑ (in Thai), 3rd edition, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 19–31:
ในปากประตูมีกระดิ่งอันหนึ่งแขวนไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปก กลางบ้านกลางเมือง มีถ้อยมีความ เจ็บท้องข้องใจ มันจักกล่าวเถิงเจ้าเถิงขุนบ่ไร้ ไปลั่นกระดิ่งอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคำแหงเจ้าเมืองได้ยินเรียกเมือถามสวนความแก่มันด้วยซื่อ ไพร่ในเมืองสุโขทัยนี้จึงชม
nai bpàak bprà-dtuu mii grà-dìng an nʉ̀ng kwɛ̌ɛn wái hân · prâi-fáa nâa-bpòk · glaang bâan glaang mʉʉang · mii tɔ̂i mii kwaam · jèp-tɔ́ɔng-kɔ̂ng-jai · man jàk glàao tə̌əng jâao tə̌əng kǔn bɔ̀ɔ rái · bpai lân grà-dìng an tâan kwɛ̌ɛn wái · pɔ̂ɔ-kǔn raam kam-hɛ̌ɛng jâao mʉʉang dâi-yin rîiak mʉʉa tǎam sà-wá-ná-kwaam gɛ̀ɛ man dûai sʉ̂ʉ · prâi nai mʉʉang sù-kǒo-tai níi jʉng chɔɔ-mɔɔ
At the mouth [of] the gate has a bell been hung up there. [As for] the citizens [under] heaven [whose] faces are frowning amongst the villages [or] amidst the town, [should] they want to refer [their matters] to [their] lord [or] to [their] liege, [it] is not difficult [at all: just] go ring the bell which he has hung up [there]. Having heard [the bell], Pho-khun Ram the Brave, ruler [of] the town, [would] call [them] in [for] interrogation [and would] decide the matters for them with honesty. The citizens of this town [of] Sukhothai thus extol [him].

(archaic) used to indicate motion towards or away from the speaker's direction.


ซ้ำซาก

th-adv

ซ้ำซาก • (sám-sâak) (abstract noun ความซ้ำซาก)

sám-sâak (romanization)
ความซ้ำซาก (abstract-noun)


บรรณาการ

From Sanskrit पर्णाकार (parṇākāra, literally “having the form of a leaf”), from पर्ण (parṇa, “leaf”) + आकार (ākāra, “form”); equivalent to Thai บรรณ (ban) + อาการ (aa-gaan). Compare Pali paṇṇākāra, from which Thai ปัณณาการ and Khmer បណ្ណាការ (bɑɑnnaakaa) are derived.

cog

Thai ปัณณาการ

เครื่อง เครื่อง#Thai

ราช ราช#Thai

(เครื่อง~; if belonging to a royal person: ราช~, เครื่องราช~) tribute, especially one paid by a vassal state to its overlord.


ฝ่าฟัน

th-verb

ฝ่าฟัน • (fàa-fan) (abstract noun การฝ่าฟัน)

fàa-fan (romanization)
การฝ่าฟัน (abstract-noun)


จิตขุนทด

th-proper noun

จิตขุนทด • (jìt-kǔn-tót)

/t͡ɕit̚˨˩.kʰun˩˩˦.tʰot̚˦˥/


สุรเดช

สุรเดช • (sù-rá-dèech)


อุปยุวราช

th-noun

อุปยุวราช • (ùp-bpà-yú-wá-râat)

From อุป (ùp-bpà-, literally “deputy; vice; assistant”) + ยุวราช (literally “young king”). Compare Khmer ឧបយុវរាជ (ʼupaʼyuvĕəʼriəc).

com

(historical) a princely title in the Kingdom of Lan Xang, second in rank to the monarch but higher in rank than the heir to the throne.

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(historical) (classifier องค์ or พระองค์) person holding such title.


วีรยุทธ

th-proper noun

วีรยุทธ • (wii-rá-yút)

From Sanskrit वीर (vīra) + Sanskrit युद्ध (yuddha).

af

a male given name from Sanskrit, Weerayut


อั๊ว

th-pronoun

อั๊ว • (úua)

2019 March 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:12 from the start, in หวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่มั้ย...ลื้อฝันไปเถอะ (กรงกรรม), spoken by อาม่าลิ้ม (โฉมฉาย ฉัตรวิไล), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-24:
ลื้อมันก็แค่หวังสบาย ทิ้งไร่ทิ้งนามาหวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่ไหม ลื้อฝันไปเถอะ เงินทองที่อั๊วมีอยู่นะ อั๊วสะสมของอั๊วมาชั่วชีวิต อั๊วจะไม่มีวันยกให้คนอย่างลื้อเอาไปผลาญเด็ดขาด
lʉ́ʉ man gɔ̂ kɛ̂ɛ wǎng sà-baai · tíng râi tíng naa maa wǎng jà dâai bpen tâo-gɛ̀ɛ-níia châi mǎi · lʉ́ʉ fǎn bpai tə̀ · ngəən-tɔɔng tîi úua mii yùu ná · úua sà-sǒm kɔ̌ɔng úua maa chûua chii-wít · úua jà mâi-mii-wan yók hâi kon yàang lʉ́ʉ ao bpai plǎan dèt-kàat
You just want [an] easy [life]. You abandoned [your] farms [and] left [your] rice fields to come [here because you] want to be a thao-kae-nia, right? You [may just] dream! The wealth that I now have... I have collected [it] myself for all [my] life. There's no way at all [for] me to give [it] to a person like you, [who'll] squander [it] away!

(colloquial, sometimes considered vulgar, used amongst Chinese people) a first person pronoun used when addressing a person of equal or lower status: I.


ศาลพระภูมิ

th-noun

ศาลพระภูมิ • (sǎan-prá-puum) (classifier หลัง)

sǎan-prá-puum (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาล (sǎan, “shrine”) + พระ (prá, “used as a prefix to a noun concerning a god, priest, or royal person”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + ภูมิ (puum, “spirit believed to guard a plot of land or place”).

com

th:ศาลพระภูมิ

spirit house. A shrine, often in a reduced size, erected in a plot of land or place and dedicated to a spirit believed to guard the land or place.

(slang, sarcastic, derogatory) court of law; court of justice.


มั๊ย

th-particle

มั๊ย • (mái)

มั้ย มั้ย#Thai


การดำเนิน

ดำเนิน ดำเนิน#Thai


การรับน้อง

th-noun

การรับน้อง • (gaan-ráp-nɔ́ɔng)

รับน้อง รับน้อง#Thai


การชี้แจง

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˦˥.t͡ɕɛːŋ˧/

ชี้แจง ชี้แจง#Thai


รับน้อง

th-verb

รับน้อง • (ráp-nɔ́ɔng) (abstract noun การรับน้อง)

ráp-nɔ́ɔng (romanization)
การรับน้อง (abstract-noun)

/rap̚˦˥.nɔːŋ˦˥/

From รับ (ráp, “to receive”) + น้อง (nɔ́ɔng, “younger person; junior”).

com

(of a freshman, newcomer, new member, etc) to receive or welcome with a certain ceremony or activity.

newcomer; new member; etc; newcomer; new member; etc

(slang, of a freshman, newcomer, new member, etc) to haze: to subject to an abusive or humiliating activity.


ขาก

kàak (romanization)
การขาก (abstract-noun)

From Middle Chinese 喀 (MC khaek), possibly onomatopoeic. Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᨠ, Lao ຂາກ (khāk) or ຄາກ (khāk), Lü ᦃᦱᧅ (ẋaak), Zhuang gak or gag, Zuojiang Zhuang hak.


เพรง

From Old Khmer ព្រេង (breṅa), ព្រេង៑ (breṅ, “past, tradition, antiquity; past, traditional, ancient; continuous, unbroken, uninterrupted”) or Angkorian Old Khmer ប្រេង្ង៑ (preṅṅ, idem). Compare Pre-Angkorian Old Khmer វ្រេង៑ (vreṅ). Cognate with Modern Khmer ព្រេង (preing).

bor

20th century, ชิต บุรทัต, “กกุฏวาณิชคำโคลง”, in กวีนิพนธ์บางเรื่องของชิต บุรทัต, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1978, retrieved 2019-07-26:
เพรงนิทาน
preeng ní-taan
Old tales

18th century, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “ลิลิตเพชรมงกุฎ”, in วรรณคดีเจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: กรมศิลปากร, published 1876, retrieved 2019-07-26:
บาปเพรงกาลก่อไว้ เวียนผลาญ
bàap preeng gaan gɔ̀ɔ wái · wiian plǎan
The sins [that I] had committed [in] the times past took their turns to wreck [me].

Circa 15th century, “กำสรวลสมุทร”, in กรมศิลปากร (2004) “คำอธิบาย”, in วรรณกรรมพระยาตรัง (in Thai), Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-26:
อำนาจบุญเพรงพระ ก่อเกื้อ
am-nâat bun preeng prá · gɔ̀ɔ gʉ̂ʉa
Created [and] supported [by] the power [of] his ancient merit


เพรง

20th century, พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ), “บทที่ ๑๑ สงครามกุรุเกษตร”, in สงครามภารตคำกลอน, Bangkok: โรงพิมพ์ศรีหงส์, published 1932, retrieved 2019-07-26:
ความอาฆาตคิดชังตั้งแต่เพรง
kwaam-aa-kâat kít chang dtâng-dtɛ̀ɛ preeng
Feud [and] ill thoughts from the past

Circa 1900–1904, หลวงธรรมาภิมณฑ์ (ถึก จิตรกถึก), “โคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์”, in โคลงนิราศวัดรวกและโคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์, Bangkok: กรมศิลปากร, published 2002, retrieved 2019-07-26:
ผลเวรแต่เพรงสรรค์ สองร่วม สร้างฤๅ
pǒn ween dtɛ̀ɛ preeng sǎn · sɔ̌ɔng rûuam · sâang rʉʉ
[It was] the result [of] the vera [that we] both had jointly created [and] committed in the past, indeed.

(archaic and poetic) olden times; past; times past; former times.


การยืม

th-noun

การยืม • (gaan-yʉʉm)

ยืม ยืม#Thai


การสีซอให้ควายฟัง

การสีซอให้ควายฟัง • (gaan-sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)

From การ (gaan) + สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang).

prefix

สีซอให้ควายฟัง

... นิยม น เวลา ตั้ง 100 ปี คน อ่าน หนังสือ ข่าว ย่อม ไม่ ชอบ อ่าน หนังสือ ชนิด ที่ ต่ํา กว่า ปัญญา ของ ตน เพราะฉะนั้น จําเป็น ต้อง ขวนขวาย ทํา ข่าว ให้ ดี เพราะ การ สีซอให้ควายฟัง นั้น จะ เป็น เพลง ก็ได้ หรือ ไม่ เป็น เพลง ก็ได้ แต่ สี ...

1972, Praphat Trīnarong, Chīwit læ ngān khō̜ng Nō̜. Mō̜. Sō̜, Samnakngān H ̜ōsamut Klāng, page 295:

เจ้าหน้าที่ย้อนท่านว่า "การที่ท่านไห้ฝรั่งเขาชมภาพยนตร์เรื่องนี้มั่นแหละ คือการสีซอให้ควายฟัง"

2015, เชาวน์ พงษ์พิชิต, โจวเอินไหล รัฐบุรุษจีน, Matichon Public Company Limited, →ISBN, page 115:

The officer told him, "Your showing this film to Westerners is wasting advice on the uncomprehending".

หลังจากจบการศึกษา เขาได้สร้างงานศิลปะแสดงอย่างเป็นทางการ โดยเขาได้แนวความคิด ว่าจากปัญหาการจัดการขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ ทําให้ช่วงเวลาหนึ่งในตัวเมืองเชียงใหม่เต็มไปด้วยถุง ขยะสีดํากองข้างถนน ซึ่งในช่วงเวลานั้นก็มีกิจกรรมรณรงค์เรื่องปัญหาขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ของ เหล่านักศึกษาและศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยรวมกลุ่มทํากิจกรรมที่ประตูท่าแพ ซึ่งเขาได้เข้า ร่วมทําการแสดงในรูปแบบศิลปะแสดงสด โดยใช้วัสดุถุงดํามาเรียงเป็นคําว่า Gabage (ขยะ) และปิด ตาเล่นสีซอที่ไม่เป็นเพลง ในลักษณะการสีซอให้ควายฟังซึ่งเป็นการเสียดสีเรื่องของขยะที่ประชาชน ร้องเรียนไปยังเทศบาลนครเชียงใหม่แต่ทํากลับทําเป็นไม่ได้ยินปัญหาดังกล่าวโดยไม่สามารถแก้ปัญหา นี้ได้

2021, กัมปนาท โคตรแก้ว, พัฒนาการของศิลปะแสดงสดในศิลปะร่วมสมัยไทย [The development of live art in Thai contemporary art], Silpakorn Univerity, page 62:

after graduation He has created official performance art. by which he had the concept that from the problem of waste management in the city of Chiang Mai making one moment in Chiang Mai city full of bags Black garbage piled up on the side of the road. At that time, there was a campaign on waste problems in the city of Chiang Mai. Chiang Mai University students and alumni Overall, the group performed activities at Tha Phae Gate. which he entered Participate in performances in the form of live art performances. by using black bag materials arranged in the word Gabage (garbage) and closed Unsung fiddle eyes In the manner of playing the fiddle to the buffalo, which is a satire on the trash that people Complained to the Chiang Mai Municipality but pretended not to hear about the problem without being able to solve it. this

สีซอให้ควายฟัง สีซอให้ควายฟัง#Thai

abstract noun of สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)


บุพการี

th-noun

บุพการี • (bùp-pá-gaa-rii) (classifier คน)

bùp-pá-gaa-rii (romanization)
คน (classifier)

From Pali pubbakārī (literally “one who does first; one who is first to do favour”), from pubba (“first; primary; etc”) + kārī (“doer”); equivalent to Thai บุพ (bùp) + การี. Cognate with Modern Khmer បុព្វការី (bopvɔɔkaarii).

com

บุพ (bùp) + การี

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๒๘...ถ้าคู่สมรสก็ดี ผู้บุพการี กล่าวคือ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ก็ดี ผู้สืบสันดาน กล่าวคือ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ก็ดี ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ก็ดี ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้นอยู่ก็ดี หรือพนักงานอัยการก็ดี ร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถ ศาลจะสั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถก็ได้
mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt ... tâa kûu-sǒm-rót gɔ̂ɔ-dii · pûu bùp-pá-gaa-rii · glàao-kʉʉ · bì-daa · maan-daa · bpùu · yâa · dtaa · yaai · tûuat · gɔ̂ɔ-dii · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan · glàao-kʉʉ · lûuk · lǎan · lěen · lʉ̂ʉ · gɔ̂ɔ-dii · pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-pí-ták gɔ̂ɔ-dii · pûu sʉ̂ng bpòk-krɔɔng duu-lɛɛ bùk-kon nán yùu gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan gɔ̂ɔ-dii · rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan hâi sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · sǎan jà sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat gɔ̂ɔ-dâai
Section 28...if the spouse; an ascendant, that is, the father, mother, paternal grandfather, paternal grandmother, maternal grandfather, maternal grandmother, [or] great-grandparent; a descendant, that is, a child, grandchild, great-grandchild, [or] great-great-grandchild; the guardian or custodian; the person who has charge of [or] takes care of such person [of unsound mind]; or a public prosecutor makes a request to the court for a ruling [declaring] such person of unsound mind to be an incompetent person, the court may rule that such person of unsound mind is an incompetent person.

ผู้ ผู้#Thai

(formal, elegant) (law: ผู้~) ancestor, as father, mother, grandfather, grandmother, etc.


ความเอ็กซ์

th-noun

ความเอ็กซ์ • (kwaam-ék)

prefix

ความ (kwaam) + เอ็กซ์ (ék)

เอ็กซ์ เอ็กซ์#Thai


การแฉ

th-noun

การแฉ • (gaan-chɛ̌ɛ)

/kaːn˧.t͡ɕʰɛː˩˩˦/


เวี่ย

th-verb

เวี่ย • (wîia)

1831, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: องค์การค้าของคุรุสภา, →ISBN, page 66:
ครรโลงโลกนิตินี้ นมนาน มีแต่โบราณกาล เก่าพร้อง เป็นสุภสิตสาร สอนจิต กลดั่งสร้อยสอดคล้อง เวี่ยไว้ในกรรณ
kan-loong lôok-gà-nít níi · nom-naan · mii dtɛ̀ɛ boo-raan-ná-gaan · gào prɔ́ɔng · bpen sùp-pá-sìt sǎan · sɔ̌ɔn-jìt · gon-dàng sɔ̂i sɔ̀ɔt-klɔ́ɔng · wîia wái nai gan
This khanlong [called] Law of the World is ages old. [It] has existed since ancient times [and has been] transmitted orally [for so] long. [It] is a well spoken, didactic message, [which] is like threaded beads [that should be] hung on the ears.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 85–86:
เป็นสร้อยโสภิศพ้น อุปรมา โสรมโสตสรวงธิรางค์ เวี่ยไว้ จงคงคู่กัลปา ยืนโยค หายแผ่นดินฟ้าไหม้ อย่าหาย
bpen sɔ̂i sǒo-pít pón · ùp-bprà-maa · sǒom sòot sǔuang tí-raang · wîia wái · jong kong kûu gan-lá-bpaa · yʉʉn yôok · hǎai pɛ̀n-din fáa mâi · yàa hǎai
[This work] is a chain [of words so] beautiful beyond compare. [May the chain] adorn the ears of the gods [and] be hung [on the ears by] the wise. May [it] remain with the epoch throughout the epoch. [Though] the heaven is burnt down [or] the earth perishes, [this work] shall not perish.

(archaic) to wear; to put on; to hang (on something).


การถีบ

ถีบ ถีบ#Thai


ความป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


การป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


นู๋

หนู หนู#Thai


โชว์ห่วย

th-noun

โชว์ห่วย • (choo-hùai)

โชห่วย โชห่วย#Thai


การแจง

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˧/

แจง แจง#Thai


การแจ้ง

การแจ้ง • (gaan-jɛ̂ɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


โชห่วย

From Teochew 粗貨／粗货 (cou1 huê3, “coarse/common goods”).

bor

ร้าน ร้าน#Thai

(colloquial) (ร้าน~) grocery store, especially one run by a Chinese.

(colloquial) product sold at this store.


ความแจ้ง

th-noun

ความแจ้ง • (kwaam-jɛ̂ɛng)

/kʰwaːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


โรคเหตุอาชีพ

/roːk̚˥˩.heːt̚˨˩.ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From โรค (rôok) + เหตุ (hèet) + อาชีพ (aa-chîip).

com

occupational disease
occupational disease


โพรงเยื่อหุ้มปอด

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอด • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩/

From โพรง (proong) + เยื่อ (yʉ̂ʉa) + หุ้ม (hûm) + ปอด (bpɔ̀ɔt).


เกล็ดเลือดน้อย

th-noun

เกล็ดเลือดน้อย • (grèt-lʉ̂ʉat-nɔ́ɔi)

From เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi).

com

เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi)


ระยำ

th-adj

ระยำ • (rá-yam) (abstract noun ความระยำ)

rá-yam (romanization)
ความระยำ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Malay rejam (“to stone; to lapidate”), from Arabic رَجْم (rajm, “lapidation”).

slbor

(dialect) completely broken, ruined, or damaged.

(vulgar, derogatory, very offensive, of a person, action, behaviour, etc) ill; evil; wicked; vile; bad.

very offensive; action; behaviour; etc; very offensive; action; behaviour; etc


โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt-mii-aa-gàat)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩.miː˧.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/

From โพรงเยื่อหุ้มปอด (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt) + มี (mii) + อากาศ (aa-gàat).

com

โพรงเยื่อหุ้มปอด

en-โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ-th-noun-UsZR~j1X


ฟืม

th-noun

ฟืม • (fʉʉm)

Cognate with Northern Thai ᨼᩨ᩠ᨾ, Khün ᨼᩨ᩠ᨾ, Lao ຟືມ (fư̄m), Lü ᦝᦹᧄ (fuem), Shan ၽိုမ်း (phúem) or ၾိုမ်း (fúem), Phake ၸုံ (phuṃ).


หัวใจหยุดเต้น

หัวใจหยุดเต้น • (hǔua-jai-yùt-dtên)

From หัวใจ (hǔua-jai) + หยุด (yùt) + เต้น (dtên).


หมกมุ่น

th-verb

หมกมุ่น • (mòk-mûn) (abstract noun การหมกมุ่น or ความหมกมุ่น)

mòk-mûn (romanization)
การหมกมุ่น (abstract-noun)
ความหมกมุ่น (abstract-noun)

to be engrossed in; to be preoccupied with.


ดีซ่าน

From ดี (dii, “bile”) + ซ่าน (sâan, “to spread”).


เยื่อตาอักเสบ

th-noun

เยื่อตาอักเสบ • (yʉ̂ʉa-dtaa-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.taː˧.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep)


โรคติดเชื้อ

th-noun

โรคติดเชื้อ • (rôok-dtìt-chʉ́ʉa)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

From โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa).

com

โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa)


คอตีบ

th-noun

คอตีบ • (kɔɔ-dtìip)

/kʰɔː˧.tiːp̚˨˩/

โรค โรค#Thai


คอหอยอักเสบ

คอหอยอักเสบ • (kɔɔ-hɔ̌i-àk-sèep)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep).

com

คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep)


สมองอักเสบ

th-noun

สมองอักเสบ • (sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep)


เยื่อหุ้มสมองอักเสบ

th-noun

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ • (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.hum˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อหุ้มสมอง (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อหุ้มสมอง


ภูมิคุ้มกันหมู่

th-noun

ภูมิคุ้มกันหมู่ • (puum-kúm-gan-mùu)

From ภูมิคุ้มกัน (puum-kúm-gan) + หมู่ (mùu).


การจอง

/kaːn˧.t͡ɕɔːŋ˧/

จอง จอง#Thai

abstract noun of จอง (jɔɔng): booking; reservation.


กู่

gùu (romanization)
การกู่ (abstract-noun)

to hollow; to call out; to shout; to yell.


ลีบ

lîip (romanization)
ความลีบ (abstract-noun)

stunted; dwarf; blighted; lean; withered; undeveloped.


หัวดับเพลิง

หัวดับเพลิง • (hǔua-dàp-pləəng)

/hua̯˩˩˦.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).

com

หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng)


การอาราธนา

From การ (gaan) + อาราธนา (aa-râat-tá-naa).

อาราธนา อาราธนา#Thai

abstract noun of อาราธนา (aa-râat-tá-naa)


เขก

kèek (romanization)
การเขก (abstract-noun)


เอียน

iian (romanization)
การเอียน (abstract-noun)


เอียน

th-noun

เอียน • (iian)

Cognate with Northern Thai ᩋ᩠ᨿ᩵ᩁ or ᩀ᩠ᨿ᩵ᩁ, Isan เอียน, Lao ອ່ຽນ (ʼīan), Lü ᦵᦊᧃᧈ (ẏen¹), Shan ယဵၼ်ႇ (yàen), Tai Nüa ᥕᥥᥢᥱ (yěn), Thavung เยียน.

cog

Lü ᦵᦊᧃᧈ (ẏen¹)


อาราธนา

th-verb

อาราธนา • (aa-râat-tá-naa) (abstract noun การอาราธนา)

aa-râat-tá-naa (romanization)
การอาราธนา (abstract-noun)

From Pali ārādhanā (“invitation; gratification; propitiation”); ultimately from Sanskrit आराधन (ārādhana, idem); perhaps via Old Khmer ʼārādhnā, ʼārādanā, ʼārāddanā, ʼārādaṇā (“to invite; to summon; to solicit; to ask a favour or boon; etc”) or Angkorian Old Khmer ʼārādhanā (idem). Cognate with Modern Khmer អារាធនា (ʼaariətniə).

bor

to summon, call, call on, invoke, invite, request, make a request to, appeal to, or entreat (a priest, sacred person, or sacred thing).


พลัน

plan (romanization)
ความพลัน (abstract-noun)


อุปสงค์

th-noun

อุปสงค์ • (ù-bpà-sǒng)

/ʔu˨˩.pa˨˩.soŋ˩˩˦/


จังหวะ

จังหวะ • (jang-wà)

/t͡ɕaŋ˧.waʔ˨˩/


สินค้าฟุ่มเฟือย

สินค้าฟุ่มเฟือย • (sǐn-káa-fûm-fʉai)

From สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai).

com

สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai)


ขึ้นเขียง

th-verb

ขึ้นเขียง • (kʉ̂n-kǐiang) (abstract noun การขึ้นเขียง)

kʉ̂n-kǐiang (romanization)
การขึ้นเขียง (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.kʰia̯ŋ˩˩˦/

From ขึ้น (kʉ̂n, “to move or go up (on, onto, etc); to be up (on)”) + เขียง (kǐiang, “butcher block”).

com

2019 July 14, “พยัคฆ์ล้านนาเซ็ง นนท์เอ็นนิ้วขาดขึ้นเขียงพักยาว ๓ เดือน”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-08-09:
พยัคฆ์ล้านนาเซ็ง นนท์เอ็นนิ้วขาดขึ้นเขียงพักยาว ๓ เดือน
pá-yák láan-naa seng · non en níu kàat kʉ̂n-kǐiang pák yaao · sǎam · dʉʉan
Lan Na Tiger fed up [as] Non [gets] finger tendon injury [and has to] go up on chopping block, [resulting in his] three month long hiatus.

(slang, humorous) to undergo plastic surgery; to undergo any surgical procedure.

2019 August 6, “ฝ่ายค้านลากบิ๊กตู่ขึ้นเขียงตั้งกระทู้ถามปมถวายสัตย์ไม่ครบสัปดาห์นี้”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-08-09:
ฝ่ายค้านลากบิ๊กตู่ขึ้นเขียงตั้งกระทู้ถามปมถวายสัตย์ไม่ครบสัปดาห์นี้
fàai-káan lâak bík dtùu kʉ̂n-kǐiang dtâng grà-túu-tǎam bpom tà-wǎai-sàt mâi króp sàp-daa níi
This week, the opposition [will] drag Big Tu up onto a chopping block, [preparing] to raise a question [against him on] the incomplete swearing-in issue.

2019 August 5, “บิ๊กตู่รู้ตัวกำลังขึ้นเขียงปมปราศรัยหาเสียง”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-08-09:
บิ๊กตู่รู้ตัวกำลังขึ้นเขียงปมปราศรัยหาเสียง
bík dtùu rúu-dtuua gam-lang kʉ̂n-kǐiang bpom bpraa-sǎi hǎa-sǐiang
Big Tu [is] aware [that he is] being on a chopping block [as a result of] the vote soliciting speech issue.

2019 July 19, “พล.อ. ประยุทธ์ ขึ้นเขียงศาล รธน. จ่อฟันไร้คุณสมบัติ ไม่ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่”, in แนวหน้า, Bangkok: แนวหน้า, retrieved 2019-08-09:
พล.อ. ประยุทธ์ ขึ้นเขียงศาล รธน. จ่อฟันไร้คุณสมบัติ ไม่ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่
pon-èek · bprà-yút · kʉ̂n-kǐiang sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · jɔ̀ɔ fan rái kun-ná-sǒm-bàt · mâi dtɔ̂ng yùt bpà-dtì-bàt nâa-tîi
Gen[eral] Prayut [is to] ascend the chopping block [of] the charter court, [which] aims to sanction [him on the charge of] lacking qualifications, [but he] needs not to stop performing [his] duties.

(slang, humorous) to undergo a deep, analytical, or piecemeal examination, interrogation, or investigation.

(slang, somewhat dated) to undergo a critical or difficult situation.


จิ๊บจ๊อย

th-adj

จิ๊บจ๊อย • (jíp-jɔ́ɔi) (abstract noun ความจิ๊บจ๊อย)

jíp-jɔ́ɔi (romanization)
ความจิ๊บจ๊อย (abstract-noun)

/t͡ɕip̚˦˥.t͡ɕɔːj˦˥/


ทูน

tuun (romanization)
การทูน (abstract-noun)


ปืนลูกซอง

th-noun

ปืนลูกซอง • (bpʉʉn-lûuk-sɔɔng) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-lûuk-sɔɔng (romanization)
กระบอก (classifier)

/pɯːn˧.luːk̚˥˩.sɔːŋ˧/


กองพล

gɔɔng-pon (romanization)
กอง (classifier)


การล้มละลาย

From การ (gaan) + ล้มละลาย (lóm-lá-laai).

ล้มละลาย ล้มละลาย#Thai

abstract noun of ล้มละลาย (lóm-lá-laai): bankruptcy.


มือที่สาม

มือที่สาม • (mʉʉ-tîi-sǎam)

/mɯː˧.tʰiː˥˩.saːm˩˩˦/

From มือ (mʉʉ, “hand”) + ที่ (tîi, “place, position; used to indicate ordinal order”) + สาม (sǎam, “three”); literally "third hand".

com

2019 July 3, “ไหนหลักฐาน บลู จิรารัตน์ เดือดถูกกล่าวหามือที่สามซัน–ต้นหอม ซัดมีแค่ลมปากอย่าป้ายความผิด”, in ผู้จัดการออนไลน์, Bangkok: ผู้จัดการ, retrieved 2019-08-13:
บลู จิรารัตน์ เดือดถูกกล่าวหามือที่สามซัน–ต้นหอม
bluu · jì-raa rát · dʉ̀ʉat tùuk glàao-hǎa mʉʉ-tîi-sǎam san – dtôn-hɔ̌ɔm
Blue Chirarat gets upset [after] having been accused [of being] a third hand [for] San and Ton Hom.

2019 June 17, “เพจดังแฉมือที่สามอองตวน–ชิปปี้คือนางงามชื่อดังคนนี้”, in ดาราเดลี่, Bangkok: ไลน์ทูเดย์, retrieved 2019-08-13:
เพจดังแฉมือที่สามอองตวน–ชิปปี้คือนางงามชื่อดังคนนี้
pèet dang chɛ̌ɛ mʉʉ-tîi-sǎam ɔng-dtuuan – chíp-bpîi kʉʉ naang-ngaam chʉ̂ʉ-dang kon níi
A famous page reveals [that] the third hand [in the case of] Antoine and Chippy is this renowned beauty queen.

2018 November 16, คำ ผกา, “มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่ หรือจริง ๆ แล้วชีวิตคู่ไม่จำเป็นต้องจบแบบเทพนิยายเสมอไป”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2019-08-13:
มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่
mʉʉ-tîi-sǎam · bpii-sàat ráai tam-laai chii-wít-kûu
Third hands: wicked demons [that] destroy romantic relationships

(slang) third party that interferes with or causes a break in the relationship of a loving couple.


ยาแรง

/jaː˧.rɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แรง (rɛɛng, “strong”); literally "strong drug".

2019 August 5, “อุตตมเล็งใช้ยาแรงอัดฉีดเศรษฐกิจ เตรียมเสนอ ครม. ส.ค. นี้”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-08-12:
อุตตมเล็งใช้ยาแรงอัดฉีดเศรษฐกิจ เตรียมเสนอ ครม. ส.ค. นี้
ùt-dtà-má leng chái yaa-rɛɛng àt-chìit sèet-tà-gìt · dtriiam sà-nə̌ə · kɔɔ-rɔɔ-mɔɔ · sɔ̌ɔ-kɔɔ · níi
Uttama aims to use strong drugs to stimulate the economy, preparing to make a proposal to the cabinet this August.

2019 August 5, “คลังเตรียมยาแรงดันจีดีพีปี ๖๒ โตไม่ต่ำกว่า ๓%”, in ข่าวไทยพีบีเอส, Bangkok: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, retrieved 2019-08-12:
คลังเตรียมยาแรงดันจีดีพีปี ๖๒ โตไม่ต่ำกว่า ๓%
klang dtriiam yaa-rɛɛng dan jii-dii-pii bpii · hòk sɔ̌ɔng · dtoo mâi dtàm gwàa · sǎam %
Finance [ministry] prepares strong drugs for pushing GDP [growth] in the year 62, [expecting to achieve] not less than 3% growth.

2019 April 16, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:44 from the start, in ไปอยู่เฝ้าเก๊ะเถอะ...อย่าปล่อยให้พิไลอยู่คนเดียวนาน ๆ (กรงกรรม), Bangkok: Channel 3:
มันไม่เคารพคำว่ากงสี มันเอาเปรียบคนอื่น เห็นแก่ตัวจนมันเป็นสันดานแล้ว...ถ้าหนักข้อขึ้นนะ เห็นทีก็ต้องใช้ยาแรงกับมัน
man mâi kao-róp kam wâa gong-sǐi · man ao-bprìiap kon ʉ̀ʉn · hěn-gɛ̀ɛ-dtuua jon man bpen sǎn-daan lɛ́ɛo ... tâa nàk-kɔ̂ɔ kʉ̂n ná · hěn-tii gɔ̂ dtɔ̂ng chái yaa-rɛɛng gàp man
She has no respect for [what we] term as kongsi. She takes advantage of other people, behaving selfishly that it's become [her] nature... If [her behaviour] gets worsened, we might need to use a strong drug with her.

2019 April 3, “ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์”, in บทบรรณาธิการ, Bangkok: สยามรัฐออนไลน์, archived from the original on 2019-08-12:
ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์
yaa-rɛɛng lót ù-bàt-dtì-hèet sǒng-graan
Strong drugs for reducing accidents [during] Songkran

(slang) serious measure; decisive measure.


กระทะใบบัว

th-noun

กระทะใบบัว • (grà-tá-bai-buua) (classifier ใบ)

grà-tá-bai-buua (romanization)
ใบ (classifier)

From กระทะ (grà-tá, “pan”) + ใบ (bai, “leaf”) + บัว (buua, “lotus”); literally "lotus-leaf pan".


ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

th-verb

ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ • (dtam-náam-prík-lá-laai-mɛ̂ɛ-náam)

/tam˧.naːm˦˥.pʰrik̚˦˥.la˦˥.laːj˧.mɛː˥˩.naːm˦˥/

From ตำ (dtam, “to pound; to make or cook by pounding”) + น้ำพริก (nám-prík, “nam phrik, a type of chili paste or sauce”) + ละลาย (lá-laai, “to dissolve”) + แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam, “river”); literally "to cook up nam phrik for dissolution in river" or "to cook up nam phrik and dissolve it in river".

com

(idiomatic) to waste resources or efforts for nothing or for an insignificant or unworthy purpose.

en-ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ-th-verb-Gp-JGYt9


กระทะทองแดง

th-noun

กระทะทองแดง • (grà-tá-tɔɔng-dɛɛng) (classifier ใบ)

grà-tá-tɔɔng-dɛɛng (romanization)
ใบ (classifier)

/kra˨˩.tʰa˦˥.tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From กระทะ (grà-tá, “frying pan”) + ทองแดง (tɔɔng-dɛɛng, “copper”).

com

(Buddhist mythology) metal pan or pot-like pan used in the hell for punishing sinful creatures.


เศิก

th-noun

เศิก • (sə̀k)

ศึก ศึก#Thai


ตีนแมว

ตีนแมว • (dtiin-mɛɛo) (classifier คน or ราย)

dtiin-mɛɛo (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From ตีน (dtiin, “foot”) + แมว (mɛɛo, “cat”); literally "cat feet".

2019 July 4, “รวบตีนแมวย่องขึ้นบ้าน ๒ หลังขโมยทรัพย์สิน เพื่อนบ้านเห็นรีบแจ้งตำรวจ”, in ประเด็นเด็ดเจ็ดสี, Bangkok: มีเดียสตูดิโอ, retrieved 2019-08-13:
รวบตีนแมวย่องขึ้นบ้าน ๒ หลังขโมยทรัพย์สิน เพื่อนบ้านเห็นรีบแจ้งตำรวจ
rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan · sɔ̌ɔng · lǎng kà-mooi sáp-sǐn · pʉ̂ʉan-bâan hěn rîip jɛ̂ɛng dtam-rùuat
[Authorities have] arrested a cat burglar who tiptoed into two houses to steal property [but was] seen by a neighbour, [who then] notified police without delay.

2019 July 3, “หนองคายรวบตีนแมวย่องขึ้นบ้านขโมยเงินเหรียญ”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-08-13:
หนองคายรวบตีนแมวย่องขึ้นบ้านขโมยเงินเหรียญ
nɔ̌ɔng-kaai rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan kà-mooi ngəən-rǐian
Nong Khai [police] arrest cat burglar [who] tiptoes into [private] house [for] stealing currency coins

2017 October 2, “ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง ฉกเงินสดแหวนเพชรสูญนับแสนบาท”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-08-13:
ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง
dtiin-mɛɛo aa-lá-wâat ngát bâan kʉʉn diao · hâa · lǎng
Cat burglar wildly breaks into five houses on single night


เสิก

เสิก • (sə̀k)

ศึก ศึก#Thai


ทดแทน

th-verb

ทดแทน • (tót-tɛɛn) (abstract noun การทดแทน)

tót-tɛɛn (romanization)
การทดแทน (abstract-noun)

/tʰot̚˦˥.tʰɛːn˧/


เกาะหินโด่ง

th-noun

เกาะหินโด่ง • (gɔ̀-hǐn-dòong)

/kɔʔ˨˩.hin˩˩˦.doːŋ˨˩/

From เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong).

com

เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong)


เกาะปริ่มน้ำ

th-noun

เกาะปริ่มน้ำ • (gɔ̀-bprìm-náam)

From เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam).

com

เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam)


ดอนเมือง

th-proper noun

ดอนเมือง • (dɔɔn-mʉʉang)

/dɔːn˧.mɯa̯ŋ˧/

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

compound

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

เขต เขต#Thai

(เขต~) Don Mueang, a district in Bangkok, Thailand.


เอเชียอาคเนย์

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ʔaː˧.kʰa˦˥.neː˧/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + อาคเนย์ (aa-ká-nee).


สินธุ์

th-noun

สินธุ์ • (sǐn)

From Sanskrit सिन्धु (síndhu) or Pali sindhu.


สายดือ

สายดือ • (sǎai-dʉʉ)

/saːj˩˩˦.dɯː˧/

com

สาย (sǎai) + ดือ (dʉʉ)


เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

th-noun

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ • (ee-chiia-dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai)

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + ตะวันออกเฉียงใต้ (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai).

compound

ตะวันออกเฉียงใต้

en-เอเชียตะวันออกเฉียงใต้-th-name-pz734tYc

สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้


กาแฟขี้ชะมด

th-noun

กาแฟขี้ชะมด • (gaa-fɛɛ-kîi-chá-mót)

/kaː˧.fɛː˧.kʰiː˥˩.t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/

From กาแฟ (gaa-fɛɛ) + ขี้ (kîi) + ชะมด (chá-mót).


ปทุม

From Pali paduma (“lotus”), from Sanskrit पद्म (padma, “idem”). Cognate with Lao ທຸມ (thum).

Nelumbo nucifera
Nelumbo nucifera#Translingual

(elegant) Indian lotus, the plant Nelumbo nucifera of the family Nelumbonaceae.


ปทุม

(Buddhism) Paduma, one of the ancient Buddhas.


ปทุม

From clipping of ปทุมธานี (bpà-tum-taa-nii).

(colloquial) Pathum Thani (a province of Thailand)


ทราก

th-noun

ทราก • (sâak)

ซาก ซาก#Thai


ชีวประวัติ

ชีว (chiiu, “life”) + ประวัติ (bprà-wàt, “history”); cognate with Lao ຊີວະປະຫວັດ (sī wa pa wat)


ไขมันอิ่มตัว

From ไขมัน (kǎi-man) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


ไขมันไม่อิ่มตัว

th-noun

ไขมันไม่อิ่มตัว • (kǎi-man-mâi-ìm-dtuua)

From ไขมัน (kǎi-man) + ไม่ (mâi) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


ฉันทลักษณ์

th-noun

ฉันทลักษณ์ • (chǎn-tá-lák)

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰa˦˥.lak̚˦˥/

ฉันท (“a kind of Thai verse or poem”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic, sign, mark”)


ทำนองเสียง

/tʰam˧.nɔːŋ˧.sia̯ŋ˩˩˦/

ทำนอง (tam-nɔɔng, “melody”) + เสียง (sǐiang, “sound”)


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


กรัง

Compare Khmer ក្រាំង (krang, “to dry oneself in the sun (of crocodiles)”) (etymology 2).


กรัง

Borrowed from Angkorian Old Khmer ក្រង៑ (kraṅ), ក្រាង៑ (krāṅ), ករង៑ (karaṅ). Cognate with Khmer ក្រាំង (krang) (etymology 3).

bor+

(archaic, poetic) elevated area in a plain or lawn; hill; knoll; hillock.


อนันต์

th-adj

อนันต์ • (à-nan)

From Pali ananta. Compare Sanskrit अनन्त (ananta) or अनन्त्य (anantya).


อนันต์

th-noun

อนันต์ • (à-nan)


อนันต์

th-proper noun

อนันต์ • (à-nan)


นกกระสาปากพลั่ว

th-noun

นกกระสาปากพลั่ว • (nók-grà-sǎa-bpàak-plûua)

From นกกระสา (“stork”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + พลั่ว (plûua, “shovel”).


เบ้าฟัน

th-noun

เบ้าฟัน • (bâo-fan)

เบ้า (bâo, “socket”) + ฟัน (fan, “tooth, teeth”)


การบิน

From การ (gaan) + บิน (bin). Cognate with Lao ການບິນ (kān bin).

บิน บิน#Thai

abstract noun of บิน (bin): flying; flight.


เที่ยวบิน

th-noun

เที่ยวบิน • (tîao-bin) (classifier เที่ยว)

tîao-bin (romanization)
เที่ยว (classifier)


การชักใย

ชักใย ชักใย#Thai


การชัก

ชัก ชัก#Thai


หาเหาใส่หัว

th-verb

หาเหาใส่หัว • (hǎa-hǎo-sài-hǔua)

หา (hǎa) + เหา (hǎo) + ใส่ (sài) + หัว (hǔua), lit. "to look for a louse and put it on one's head".

com

nyaeb maet haeuj ndang

to pick a flea and get it into one's body


ตะไคร่

th-noun

ตะไคร่ • (dtà-krâi)


ตะไคร่น้ำ

ตะไคร่น้ำ • (dtà-krâi-náam)


ซีฟู๊ด

ซีฟู้ด ซีฟู้ด#Thai


ซีฟู้ด

น้ำจิ้ม น้ำจิ้ม#Thai

(น้ำจิ้ม~) a type of dipping sauce usually served with seafood dishes, made from bird's eye chilis, pickled garlic, coriander leaves, coriander roots, and salt that are pounded or crushed together and flavoured with lime juice, fish sauce, and sugar.


ว่องไว

th-adv

ว่องไว • (wɔ̂ng-wai) (abstract noun ความว่องไว)

wɔ̂ng-wai (romanization)
ความว่องไว (abstract-noun)


โอนิงิริ

th-noun

โอนิงิริ • (oo-ní-ngí-rí)

/ʔoː˧.ni˦˥.ŋi˦˥.riʔ˦˥/


ความว่องไว

ว่องไว ว่องไว#Thai

abstract noun of ว่องไว (wɔ̂ng-wai): nimbleness; agility.


ป้ายโฆษณา

From ป้าย (bpâai) + โฆษณา (kôot-sà-naa).


รถเวียน

รถ (rót, “vehicle”) + เวียน (wiian, “circle”)


ข้าวปั้น

th-noun

ข้าวปั้น • (kâao-bpân)


ฟันน้ำนม

ฟันน้ำนม • (fan-náam-nom) (classifier ซี่)

fan-náam-nom (romanization)
ซี่ (classifier)

From ฟัน (fan, “tooth”) + น้ำนม (“milk”); possibly calque of English milk tooth.


ครั่ง

ครั่ง • (krâng)

lac insect, especially of the species Kerria lacca.

ขี้ ขี้#Thai

(ขี้~) the secretion of this insect: lac.


ไม้กอล์ฟ

ไม้กอล์ฟ • (máai-gɔ́ɔp)

/maːj˦˥.kɔːp̚˦˥/

com

ไม้ (máai) + กอล์ฟ (gɔ́ɔp)


รถกระบะ

rót-grà-bà (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “vehicle, car, truck”) + กระบะ (grà-bà, “tray”). Compare Lao ລົດກະບະ (lot ka ba).


เนติบริกร

th-noun

เนติบริกร • (nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn) (classifier คน)

nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn (romanization)
คน (classifier)

From เนติ (“law”) + บริกร (“service provider; server”).

com

2019 July 31, Supachat Lebnak, “เนติบริกร วิษณุรัฐ และประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2019-08-24:
...การอภิปรายของสุทิน คลังแสง ส.ส. เพื่อไทย ที่พาดพิงเนติบริกรอย่างวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี อย่างถึงพริกถึงขิงโดยระบุว่าระบอบการเมืองทุกวันนี้เป็นวิษณุรัฐ รับรองผิดเป็นถูก รับรองดำเป็นขาว
... gaan-à-pí-bpraai kɔ̌ɔng sù-tin · klang-sɛ̌ɛng · sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ · pʉ̂ʉa tai · tîi pâat-ping nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn yàang wít-sà-nú · krʉʉa ngaam · rɔɔng naa-yók-rát-tà-mon-dtrii · yàang tʉ̌ng-prík-tʉ̌ng-kǐng dooi rá-bù wâa rá-bɔ̀ɔp gaan-mʉʉang túk-wan-níi bpen wít-sà-nú rát · ráp-rɔɔng pìt bpen tùuk · ráp-rɔɔng dam bpen kǎao
...the debate by For Thais [Party] MP Suthin Khlangsaeng that fiercely mentions a netiborikon like deputy prime minister Witsanu Khruea-ngam by saying that the political regime nowadays is Witsanu state: [a state that] recognises wrong as right [and] recognises black as white.

(slang, sarcastic, derogatory) lawyer who gives legal advice or services just for money or personal gain, without considering the right or wrong, such as one who helps a client evade the law.


หมูแดง

th-noun

หมูแดง • (mǔu-dɛɛng)

/muː˩˩˦.dɛːŋ˧/


สถานีดับเพลิง

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


การก

From Pali kāraka. Cognate with Lao ກາລົກ (kā lok), ກາຣົກ (kā rok).


นกเขาแขก

Geopelia striata
Geopelia striata#Translingual


นกเขาเล็ก

นกเขา (nók-kǎo, “dove”) + เล็ก (lék, “little”)


เอี้ยงสาลิกา

th-noun

เอี้ยงสาลิกา • (îiang-sǎa-lí-gaa)

/ʔia̯ŋ˥˩.saː˩˩˦.li˦˥.kaː˧/

(นก~) common myna, Indian myna (Acridotheres tristis).


ขุนทอง

kǔn-tɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

Gracula religiosa
Gracula religiosa#Translingual

(นก~) common hill myna (Gracula religiosa).


ทแยง

th-adj

ทแยง • (tá-yɛɛng) (abstract noun ความทแยง)

tá-yɛɛng (romanization)
ความทแยง (abstract-noun)

/tʰa˦˥.jɛːŋ˧/


เมสสิยาห์

th-noun

เมสสิยาห์ • (mét-sì-yaa)

th:เมสสิยาห์


เส้นทแยงมุม

เส้นทแยงมุม • (sên-tá-yɛɛng-mum) (classifier เส้น)

sên-tá-yɛɛng-mum (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên) + ทแยง (tá-yɛɛng) + มุม (mum).


ชาวไร่

From ชาว (chaao, “person”) + ไร่ (râi, “field”).

farmer; crop grower (other than rice such as maizes, sugar canes, soybeans, potatoes, yams, cassavas, coffee beans, grapes, tea leaves, etc).


ลีมูซีน

th-noun

ลีมูซีน • (lii-muu-siin) (classifier คัน)

lii-muu-siin (romanization)
คัน (classifier)


ทางเดินอาหาร

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From ทางเดิน (taang-dəən) + อาหาร (aa-hǎan).


คนเลี้ยงผึ้ง

คนเลี้ยงผึ้ง • (kon-líiang-pʉ̂ng)

/kʰon˧.lia̯ŋ˦˥.pʰɯŋ˥˩/

From คน (kon) + เลี้ยง (líiang) + ผึ้ง (pʉ̂ng).


การก่อสร้าง

th-noun

การก่อสร้าง • (gaan-gɔ̀ɔ-sâang)

/kaːn˧.kɔː˨˩.saːŋ˥˩/

From การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang).

com

การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang)

ก่อสร้าง ก่อสร้าง#Thai

abstract noun of ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang): construction.


ชาวสวน

chaao-sǔuan (romanization)
คน (classifier)

From ชาว (chaao, agent noun prefix, literally “person”) + สวน (sǔuan, “garden”).

gardener: one who gardens or is skillful in gardening.


การละเมิดอำนาจศาล

th-noun

การละเมิดอำนาจศาล • (gaan-lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)

/kaːn˧.la˦˥.mɤːt̚˥˩.ʔam˧.naːt̚˥˩.saːn˩˩˦/

From การ (gaan) + ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan).

prefix

ละเมิดอำนาจศาล

ละเมิดอำนาจศาล ละเมิดอำนาจศาล#Thai

abstract noun of ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)


ทางเดิน

th-noun

ทางเดิน • (taang-dəən) (classifier เส้น or สาย or ทาง)

taang-dəən (romanization)
เส้น (classifier)
สาย (classifier)
ทาง (classifier)

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧/


หลอดดูด

หลอดดูด • (lɔ̀ɔt-dùut) (classifier หลอด)

lɔ̀ɔt-dùut (romanization)
หลอด (classifier)

/lɔːt̚˨˩.duːt̚˨˩/

From หลอด (lɔ̀ɔt, “tube”) + ดูด (dùut, “to suck”); literally, "sucking tube".


กระต๊อบ

grà-dtɔ́p (romanization)
หลัง (classifier)


ฟอนต์

th-noun

ฟอนต์ • (fɔ́n)


ตัวนำ

dtuua-nam (romanization)
ตัว (classifier)


กระท่อม

grà-tɔ̂m (romanization)
หลัง (classifier)

Possibly borrowed from Old Khmer ក្ទំ (kdaṃ), កទំ (kadaṃ, “to settle; to take up residence”), from Proto-Mon-Khmer *ɡdɔɔm (“hut; room”). Cognate with Khmer ខ្ទម (khtɔɔm).
Possibly doublet of ขนำ (via Southern Thai ขนำ and Western Cham kadauṃ).


กระท่อม

กระท่อม • (grà-tɔ̂m)

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer កទម្វ (kadamva), កទំ (kadaṃ), from Sanskrit कदम्ब (kadamba), कदम्बक (kadambaka). Cognate with Khmer ក្ទម្ព (ktɔɔm), Lao ກະທ່ອມ (ka thǭm), Pali kadamba.
Doublet of กระทุ่ม. Compare Malay ketum.