ลูกทุ่ง

th-adj

ลูกทุ่ง • (lûuk-tûng) (abstract noun ความลูกทุ่ง)

lûuk-tûng (romanization)
ความลูกทุ่ง (abstract-noun)

/luːk̚˥˩.tʰuŋ˥˩/

(music) of or pertaining to the music popular amongst the countrypersons, for instance, เพลงลูกทุ่ง or luk thung music, a popular style of country music in Thailand.


จระเข้

th-noun

จระเข้ • (jɔɔ-rá-kêe)

/t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩/


เปิงมางคอก

เปิงมางคอก • (bpəəng-maang-kɔ̂ɔk)

/pɤːŋ˧.maːŋ˧.kʰɔːk̚˥˩/

(music) poeng mang khog, a set of tuned, double-headed drums suspended inside a circular frame and used in the piphat Mon ensemble of Thai classical music.


คอก

คอก • (kɔ̂ɔk)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɣɔːkᴰᴸ⁴ (“enclosure for animals”), from Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Northern Thai ᨣᩕᩬᨠ, ᨤᩬᨠ, Lao ຄອກ (khǭk), Tai Dam ꪁꪮꪀ, Shan ၶွၵ်ႈ (khāuk), Tai Nüa ᥑᥩᥐ (xoak), Phake ၵွက် (khok), Ahom 𑜁𑜨𑜀𑜫 (khok). Cognate via Chinese: Saek กฺ้อก, Zhuang gog, Zuojiang Zhuang hog. Possibly doublet of คุก (kúk).

inh+

pen, enclosure, stable, stall, coop, sty, corral.


คอก

th-adj

คอก • (kɔ̂ɔk)

(dated) deformed, bent, bent out of shape.


ระนาดเอก

th-noun

ระนาดเอก • (rá-nâat-èek)

/ra˦˥.naːt̚˥˩.ʔeːk̚˨˩/

(music) ranad ek, a high-pitched alto xylophone used in Thai music.


ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก • (rá-nâat-èek-lèk)

(music) ranat ek lek, one of two sizes of metallophone used in Thai classical music.

th:ระนาดเอกเหล็ก


ไผ่

ไผ่ • (pài) (classifier ต้น or กอ or ลำ)

pài (romanization)
ต้น (classifier)
กอ (classifier)
ลำ (classifier)

From Proto-Tai *prajᴮ (“bamboo”). Cognate with Lao ໄຜ່ (phai), Tày phầy.


กลองทัด

กลองทัด • (glɔɔng-tát)

/klɔːŋ˧.tʰat̚˦˥/

(music) glong thad; a large, deep barrel drum used in Thai classical music, played with large sticks and usually played in pairs; usually used in piphat ensembles.


โครยอ

th-proper noun

โครยอ • (koo-rá-yɔɔ)

ราชวงศ์ ราชวงศ์#Thai

th:ราชวงศ์โครยอ


อัลดิบาแรน

อัลดิบาแรน • (al-dì-baa-rɛɛn)

th:อัลดิบาแรน


แตงกวา

dtɛɛng-gwaa (romanization)
ลูก (classifier)

แตง (dtɛɛng, “vining plant”) + กวา (gwaa, “cucumber”)


รามายณะ

Sanskrit रामायण (Rāmāyaṇa, “Rama’s journey”)


เล่าจื๊อ

th-proper noun

เล่าจื๊อ • (lâo-jʉ́ʉ)

/law˥˩.t͡ɕɯː˦˥/

Borrowed from Chinese 老子 (Lǎozǐ, “old master”).

(religion) Laozi, a philosopher of Ancient China.


ยุคหินเก่า

th-noun

ยุคหินเก่า • (yúk-hǐn-gào)

From ยุค (yúk, “age”) + หิน (hǐn, “stone”) + เก่า (gào, “old”).

com

th:ยุคหินเก่า


สโตนเฮนจ์

th-proper noun

สโตนเฮนจ์ • (sà-dtoon-hén)

th:สโตนเฮนจ์


แบนโจ

th-noun

แบนโจ • (bɛɛn-joo)

/bɛːn˧.t͡ɕoː˧/


โทน

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

one; sole; single; alone; isolated; unique; exclusive


โทน

(drum): → Khmer: ថូន (thoun)

(music) a type of traditional Thai music.

กลอง กลอง#Thai

(music) (กลอง~) a type of traditional Thai hand drum, similar to goblet drum.


โทน

(colloquial, of sounds, colours, manners, etc) tone; shade; mood.

colours; manners; etc; colours; manners; etc


แมงป่อง

th-noun

แมงป่อง • (mɛɛng-bpɔ̀ng) (classifier ตัว)

mɛɛng-bpɔ̀ng (romanization)
ตัว (classifier)

/mɛːŋ˧.pɔŋ˨˩/

(astrology) year of the scorpion, sign of the scorpion


วิซิกอท

th-proper noun

วิซิกอท • (wí-sí-gɔ́t)


ยุคหินใหม่

th-noun

ยุคหินใหม่ • (yúk-hǐn-mài)

From ยุค (yúk, “age”) + หิน (hǐn, “stone”) + ใหม่ (mài, “new”).

com

th:ยุคหินใหม่


กระจุกดาวลูกไก่

th-proper noun

กระจุกดาวลูกไก่

กระจุกดาวลูกไก่ • (grà-jùk daao lûuk-gài)

กระจุก (grà-jùk, “cluster”) + ดาว (daao, “star”) + ลูกไก่ (lûuk-gài, “baby chicken”)

compound

th:กระจุกดาวลูกไก่


กระบวนการ

From กระบวน (grà-buuan, “procession; series”) + การ (gaan, “act; action; activity; affair; etc”).

com

กระบวนการทางศาล

กระบวนการโฟโตเคมี

กระบวนการสโทแคสติก

กระบวนการปฏิสัมพันธ์

process: natural series of change; series of actions or steps for achieving a particular end; systematic series of mechanised or chemical operations for producing something.


อินทรี

(นก~) any of the birds of the family Accipitridae, commonly known as eagles.

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) any of the fish of the genus Scomberomorus, in the family Scombridae, commonly known as wahoos.


อินทรี

United States of America
United States of America

(figurative) the United States of America.


ราชวงศ์

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.woŋ˧/

From Sanskrit राजवंश (rājavaṃśa, “dynasty”), from राज (rāja, “king”) + वंश (vaṃśa, “clan; family; lineage; race”). Same as ราช (râat, “royal”) + วงศ์ (wong, “clan; family; lineage; race”). Cognate with Modern Khmer រាជវង្ស (riəc vŭəng), Pali rājavaṃsa.

พระ พระ#Thai

พระบรม พระบรม#Thai

(พระ~, พระบรม~) dynasty; royal family; royal house.

พระ พระ#Thai

พระบรม พระบรม#Thai

(พระ~, พระบรม~) member of a royal family; royal person.


เหล็ก

th-noun

เหล็ก • (lèk)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlekᴰ¹ˢ (“iron”), from Proto-Tai *ʰlekᴰ (“iron”), from Old Chinese 鐵 (OC *l̥ʰiːɡ, “iron”). Cognate with Lao ເຫຼັກ (lek), Shan လဵၵ်း (láek), Lü ᦵᦜᧅ (l̇ek), Tai Nüa ᥘᥥᥐᥱ (lěk), Ahom 𑜎𑜢𑜀𑜫 (lik), Zhuang lek or lik, Nong Zhuang liak.


เหล็ก

th-adj

เหล็ก • (lèk)


ดานูบ

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai


ดาแกโรไทป์

th-noun

ดาแกโรไทป์ • (daa-gɛɛ-roo-tái)

th:กระบวนการดาแกโรไทป์


หนังประโมทัย

หนังประโมทัย

nang pramothai, a style of shadow-puppet operetta practiced in the Isan region (northeast Thailand), where many puppeteers perform at the same time.


คณะ

คณะ • (ká-ná)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ

ká-ná rák-sǎa kwaam-sà-ngòp-rîiap-rɔ́ɔi hɛ̀ng châat

เรียกหัวหน้าคณะงิ้วมา

เราทำงานกันเป็นหมู่คณะ

เสื้อคลุมขนลูกหมาดัลเมเชียน เสื้อคลุมในความฝันของฉัน สุดยอดแห่งเสื้อคลุมอลังการที่ไอ้พวกคณะหมาเหิมเกริมบังอาจปฏิวัติแล้วก็ทำให้ฉันเสียอิสรภาพในชีวิตสามปีเต็ม ๆ

2000, 102 จุดจุ้นวุ่นเกินร้อย:

My dalmatian puppy coat. The coat of dreams. The ultimate fur coat that was denied me by that canine cabal, for which I have lost three years of my life!

sûua-klum kǒn lûuk-mǎa dan-mee-chîan sûua-klum nai kwaam-fǎn kɔ̌ɔng chǎn sùt-yɔ̂ɔt hɛ̀ng sûua-klum à-lang-gaan tîi âi pûuak ká-ná mǎa hə̌əm-grəəm bpà-dtì-wát lɛ́ɛo gɔ̂ɔ tam-hâi chǎn sǐia ìt-sà-rà-pâap nai chii-wít sǎam bpii dtem dtem

group or body (of persons, animals, etc).

คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ká-ná ní-dtì-sàat má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat

คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ká-ná paa-nít-chá-yá-sàat lɛ́ gaan-dan-chii má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat

(education) faculty or equivalent body in a higher education institution.

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ
ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam
The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


คณะ

Classifier for groups, organizations, teams, parties, etc


เอก

From Pali eka (“one”) or Sanskrit एक (eka, “one”).

sole; single; solitary; one; alone; lonely.


เอก

ไม้เอก
mái èk
the first tone marker, low tone marker (ก่)


ผีฟ้า

th-noun

ผีฟ้า • (pǐi-fáa)

/pʰiː˩˩˦.faː˦˥/

From ผี (pǐi, “deity; god”) + ฟ้า (fáa, “heaven; sky”); literally "god from heaven", "god of heaven", or "heavenly god".

compound

มหาชาติคำหลวง:
ผีฟ้าเกลื่อนกลางหาว
pǐi-fáa glʉ̀ʉan glaang-hǎao
The sky full of gods.

เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์, เขียนแผ่นดินลาว:
ผีฟ้าพญาแมน มาอารักษ์มิ่งลาวนิรันดร์
pǐi-fáa pá-yaa-mɛɛn · maa aa-rák mîng laao ní-ran
(literally) Come celestial gods and chief deities, to guard our beloved Laos eternally.

จารึกวัดศรีชุม:
ผีฟ้าเจ้าเมืองศรีโสธรปุระให้ลูกสาวชื่อนางสุขรมหาเทวี กับขรรค์ชัยศรี ให้นามเกียรติ แก่พ่อขุนผาเมือง
pǐi-fáa jâao mʉʉang sǐi-sǒo-tɔɔn-bpù-rá hâi lûuk-sǎao chʉ̂ʉ naang sù-kɔ̌ɔn má-hǎa-tee-wii gàp kǎn-chai-yá-sǐi hâi naam-má-gìiat gɛ̀ɛ pɔ̂ɔ-kǔn pǎa mʉʉang
A monarch, the chief of Śrī Śodharapura City, granted his daughter, called Lady Sukhara the Great Princess, as well as the sword of glorious victory and an honorary title, to High King Pha Mueang.


หมอยา

th-noun

หมอยา • (mɔ̌ɔ-yaa)

/mɔː˩˩˦.jaː˧/

(medicine) doctor of pharmacy; pharmacist.


เทศน์แหล่

เทศน์แหล่ • (têet-lɛ̀ɛ)

/tʰeːt̚˥˩.lɛː˨˩/


เทศน์

têet (romanization)
การเทศน์ (abstract-noun)

From Sanskrit देशना (deśanā, “instruction; direction”).

bor

เทศนา เทศนา#Thai


เทศน์

th-noun

เทศน์ • (têet)

เทศนา เทศนา#Thai


ขมุ

Cognate with Lao ກຶມມຸ (kưm mu) or ຂະມຸ (kha mu), Northern Thai ᨡᩉ᩠ᨾᩩ or ᨡ᩠ᨾ᩻ᩩ, Khün ᨡ᩠ᨾᩩ.

ชาว ชาว#Thai

(คน~, ชาว~) Khmu, a hill-tribe of Khmer origin inhabiting northern Laos, Vietnam, Myanmar, southwest China, and northern Thailand


ขมุ

th-proper noun

ขมุ • (kà-mù)

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Khmu (an Austroasiatic language)


กะปิ

th-noun

กะปิ • (gà-bpì)

→ Lao: ກະປິ (ka pi)

From Burmese ငါးပိ (nga:pi., “fish paste”).

shrimp paste (made from ground shrimp and rice).


เข้าพรรษา

เข้าพรรษา • (kâo-pan-sǎa)

(Buddhism) Khao Phansa, or Buddhist Lent (the start of the Buddhist Rains Retreat).

th:เข้าพรรษา


สรภัญญะ

สรภัญญะ • (sà-rá-pan-yá)

(religion) intoning (a particular mode of recitation allowable to monks), a form of Buddhist chant.


กันตรึม

(music) kantrum, a type of folk music played by the Khmer in the Isan region near Cambodia.


บายศรี

บาย (baai, “rice”) + ศรี (sǐi, “auspice; glory; prosperity; splendour; etc”); literally "rice of auspices". Compare Khmer បាយស្រី (baaysrəy).

com

multitiered container made of banana leaves containing cooked rice and others as spiritual offerings, often having a boiled egg at the summit, used during a well-wishing ceremony.


มโหรี

→ Khmer: មហោរី (mĕəʼhaorii)

Possibly from Sanskrit मनोहर (manohara, “fascinating, attractive, charming, beautiful”) + -ई (-ī, “feminine suffix”).

der

ปี่พาทย์ ปี่พาทย์#Thai

วงเครื่องสาย วงเครื่องสาย#Thai

(music) Thai classical ensemble (medium or large) meant for entertainment rather than ritual, which combines instruments from the piphat (ปี่พาทย์, percussion and flute) with those of the khruang sai (วงเครื่องสาย, or string ensemble); Thai grand orchestra.


เดิ้ง

th-noun

เดิ้ง • (də̂ng)

A name used by the Khorat Thai ethnic group to refer to themselves.


พวน

Phuan, a Theravada Buddhist Tai people and language of Northeast Thailand and Laos.


ลิเก

Semi-learned borrowing from Classical Persian ذکر (zikr, “mention”), from Arabic ذِكْر (ḏikr, “remembrance”).
Compare Lao ລິເກ (li kē).

slbor

(music) likay, a form of traditional Thai musical folk opera.


ไทยเดิ้ง

th-noun

ไทยเดิ้ง • (tai-də̂ng)


พรรษา

From Sanskrit वर्षा (varṣā, “rainy season”); perhaps via Angkorian Old Khmer barṣā (“rainy season; Lenten season (in Buddhism); year of age, age; etc”). Cognate with Old Khmer barṣa, varṣa, varṣā, from which Thai พรรษ (pát), วรรษ (wát), วรรษา are perhaps derived. Compare Pali vassa, from which Thai วัสสะ is derived.

bor

Lenten season: the period of three months during the rainy season, usually from July to October, during which priests are required to remain in one place.

บวชสามพรรษา

tenure of a priest, often expressed in years.

พระ พระ#Thai


ทวารวดี

Learned borrowing from Sanskrit द्वारवती (dvāravatī) (whence Old Mon ဒွါရဝတဳ (dvāravatī)).


ขวัญ

th-noun

ขวัญ • (kwǎn)

Compare Middle Chinese 魂 (MC hwon, “spiritual soul”). Cognate with Lao ຂວັນ (khuan), Lü ᦧᦸᧃ (ẋwoan), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥴ (xóan), Shan ၶႂၼ် (khwǎn), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).

something traditionally believed to stay with anyone to morally protect or support that one.

(figurative) good; goodness; auspice; auspiciousness; prosperity.


ขวัญ

th-adj

ขวัญ • (kwǎn)

(figurative) good; auspicious; propitious.

(figurative) loved; beloved; cherished; dear; darling.


หัวเมือง

th-noun

หัวเมือง • (hǔua-mʉʉang)

From หัว (hǔua, “head; chief”) + เมือง (mʉʉang, “town; city; etc”). Cognate with Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang), Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴), Lü ᦷᦠᦵᦙᦲᧂ (ḣomoeng), Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng).

cog

Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang)

Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴)

Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng)

/hua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/


หัวเมือง

th-noun

หัวเมือง • (hǔua-mʉʉang)

From หัว (hǔua, “upper, top; chief, leading, principal; etc”) + เมือง (mʉʉang, “town; city; etc”). Cognate with Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang), Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴), Lü ᦷᦠᦵᦙᦲᧂ (ḣomoeng), Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng).

cog

Lao ຫົວເມືອງ (hūa mư̄ang)

Khün ᩉ᩠ᩅᩫᨾᩮᩨ᩠ᨦ (hoo¹ mɤɤŋ⁴)

Shan ႁူဝ်မိူင်း (hǒ móeng)

/hua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/

หัวเมืองเอก หัวเมืองเอก#Thai

หัวเมืองโท หัวเมืองโท#Thai

หัวเมืองตรี หัวเมืองตรี#Thai

หัวเมืองจัตวา หัวเมืองจัตวา#Thai

(historical) any of the principal cities other than the capital city, divided into four classes: หัวเมืองเอก, หัวเมืองโท, หัวเมืองตรี, and หัวเมืองจัตวา.

(historical) town other than the capital city.

(dated) provinces: the parts of a country outside of the capital or the largest cities.


กระจุก

th-noun

กระจุก • (grà-jùk)


ที่ราบ

ที่ราบ • (tîi-râap)

/tʰiː˥˩.raːp̚˥˩/


ลูกไก่

ลูกไก่ • (lûuk-gài)

ลูก (lûuk, “child”) + ไก่ (gài, “chicken”)


แมง

th-noun

แมง • (mɛɛng)

From Proto-Southwestern Tai *mlɛːŋᴬ (“insect”) which /-l-/ is dropped, from Proto-Tai *m.leːŋᴬ (“insect”), which is either from Middle Chinese 螟蛉 (MC meng leng, “caterpillar”) or native Tai borrowed into Chinese.
Cognate with Thai แมลง (má-lɛɛng).


ทุ่ง

th-noun

ทุ่ง • (tûng)

From Proto-Tai *doŋᴮ (“open field”). Cognate with Lao ທົ່ງ (thong), Isan ท่ง, Northern Thai ᨴᩫ᩠᩵ᨦ, Khün ᨴᩫ᩠᩵ᨦ, Lü ᦑᦳᧂᧈ (tung¹), Shan တူင်ႈ (tūung), Tai Dam ꪶꪕ꪿ꪉ, Tai Nüa ᥖᥨᥒ (tong), Ahom 𑜄𑜤𑜂𑜫 (tuṅ), Zhuang doengh. Also compare Vietnamese đồng, Chinese 垌.

field: expanse of open or cleared ground, especially a piece of land suitable or used for pasture or tillage.


ป่อง

bpɔ̀ng (romanization)
การป่อง (abstract-noun)


ป่อง

th-adj

ป่อง • (bpɔ̀ng) (abstract noun ความป่อง)

bpɔ̀ng (romanization)
ความป่อง (abstract-noun)


ป่อง

th-adv

ป่อง • (bpɔ̀ng)


หริภุญชัย

Believed to be from Pali haribhuñjeyya (literally “consumable by Hari”), from hari (“Hari”, a name of the Hindu god Viṣṇu) + bhuñjeyya (“consumable; edible”), signifying the prevalence of Hinduism, especially Vaishnavism, in the region. Cognate with Burmese ဟရိဘုဉ္ဇ (ha.ri.bhunyja.), Mon ဟာရိဘုဉ္ဇယျ, Khmer ហរិបុញ្ជ័យ (hɑɑriboñcɨy).

cog

Mon ဟာရိဘုဉ္ဇယျ

Khmer ហរិបុញ្ជ័យ (hɑɑriboñcɨy)

Hariphunchai (a historical kingdom in present-day Lamphun, Thailand)

th:อาณาจักรหริภุญชัย


วันวิสาขบูชา

th-proper noun

วันวิสาขบูชา

Compare Khmer បុណ្យវិសាខបូជា (bon visaak bouciə).

cog

បុណ្យវិសាខបូជា

Visakah Puja Day (day of Budda’s birth, enlightenment, and passing away, on the full moon of the 6th lunar month).

th:วันวิสาขบูชา


ศรีราชา

/siː˩˩˦.raː˧.t͡ɕʰaː˧/

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Amphoe Si Racha (a district of Chonburi province, Thailand)

ซอส ซอส#Thai

(ซอส~) sriracha sauce: a Thai hot sauce.


วงศ์

Borrowed from Sanskrit वंश (vaṃśa, “race”).
In taxonomy, semantic loan from English family.

bor+

(formal, poetic) lineage, family, dynasty, clan, kinship, descent, stock, race, tribe, multitude, assemblage.


ไทพวน

Phuan (a Tai ethnic group and Tai language of Northeast Thailand and Laos).


มันนิ

th-proper noun

มันนิ • (man-ní)

Mani people (an ethnic Negrito group of Southern Thailand. They speak the Tonga language, a Mon-Khmer language)


แสก

th-noun

แสก • (sɛ̀ɛk)


แสก

sɛ̀ɛk (romanization)
การแสก (abstract-noun)


แสก

th-adj

แสก • (sɛ̀ɛk)


แสก

th-noun

แสก • (sɛ̀ɛk)


แสก

th-proper noun

แสก • (sɛ̀ɛk)

From Saek แถร̄ก, possibly via Isan แสก or Lao ແສກ (sǣk).

ชาว ชาว#Thai

(ชาว~, ไท~) Saek people, a Tai ethnic group in Laos and Thailand

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Saek language, the language spoken by Seak people


บรู

Bru people (a Mon-Khmer ethnic group of Vietnam, Laos, and Thailand in the Sakon Nakhon province)


จี๊ด

th-interj

จี๊ด • (jíit)


จี๊ด

jíit (romanization)
ความจี๊ด (abstract-noun)


มลาบรี

Mlabri people (a small ethnic group of Thailand and Laos speaking a Khmuic language)


ชาวบน

Nyah Kur language (a Monic language of the central and northeastern provinces of Thailand).


เรารักในหลวง

th-phrase

เรารักในหลวง


ไทญ้อ

th-proper noun

ไทญ้อ • (tai-yɔ́ɔ)

Nyaw language and Tai Nyaw ethnic group of Thailand and Laos.


ลาวเบิ้ง

ลาวเบิ้ง • (laao-bə̂ng)

Lao Bueng (a small ethnic group of Thailand)


ไทเบิ้ง

ไทเบิ้ง • (tai-bə̂ng)

Tai Bueng (a small ethnic group of Thailand).


เพลงเพื่อชีวิต

เพลงเพื่อชีวิต

เพลงเพื่อชีวิต • (pleeng-pʉ̂ʉa-chii-wít)

/pʰleːŋ˧.pʰɯa̯˥˩.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

(music) Phleng pheua chiwit, "Songs for Life" (a popular subgenre of Thai rock songs that deals with spirituality, social issues, criticism, and hardship of the working class people)

th:เพลงเพื่อชีวิต


ทับทิม

th-noun

ทับทิม • (táp-tim)

From Sanskrit दाडिम (dāḍima, “pomegranate”).

Punica granatum
Punica granatum#Translingual

potassium permanganate
potassium permanganate

(chemistry) potassium permanganate (KMnO₄)


ผลไม้

ผลไม้ • (pǒn-lá-máai) (classifier ผล or ลูก)

pǒn-lá-máai (romanization)
ผล (classifier)
ลูก (classifier)

เอาผลไม้ไหมครับ


ชิงชัน

/t͡ɕʰiŋ˧.t͡ɕʰan˧/

(botany) Dalbergia oliveri Gamble & Prain


ลีลาศ

Coined by Wan Waithayakon in 2476 BE (1933/34 CE); perhaps from the stem ลีลา (lii-laa).


ลีลาศ

th-verb

ลีลาศ • (lii-lâat) (abstract noun การลีลาศ)

lii-lâat (romanization)
การลีลาศ (abstract-noun)


แหล่

lɛ̀ɛ (romanization)
การแหล่ (abstract-noun)


แหล่

lɛ̀ɛ (romanization)
ความแหล่ (abstract-noun)


แหล่

th-noun

แหล่ • (lɛ̀ɛ)


กอง

กอง • (gɔɔng)

From Proto-Tai *koːŋᴬ (“to heap up”). Cognate with Lao ກອງ (kǭng), Lü ᦂᦸᧂ (k̇oang), Tai Nüa ᥐᥩᥒ (koang), Tai Dam ꪀꪮꪉ, Shan ၵွင် (kǎung), Zhuang gong.


กอง

gɔɔng (romanization)
การกอง (abstract-noun)

to pile up; to pile; to accumulate; to heap; to stack up.


กอง

กอง • (gɔɔng)


กอง

th-cls

กอง • (gɔɔng)

Classifier for a troop, force, band, company, or brigade, or for piles or heaps. ⇒ all nouns using this classifier


บาย

(colloquial) to withdraw from a competition


บาย

From English bye (“farewell; to farewell”).


บาย

(colloquial) to not involve in some situation


วิสาข

th-noun

วิสาข • (wí-sàak)

Borrowed from Sanskrit वैशाख (vaiśākha, “full-moon day in the month of Vaiśākha”) and Pali Vesākha (“Vedic month of Vaiśākha”).


คราด

Possibly related to กวาด (gwàat) and กราด (gràat).


คราด

krâat (romanization)
การคราด (abstract-noun)


คราด

(botany) any of various plants of the family Compositae.


ราบ

râap (romanization)
ความราบ (abstract-noun)

smooth; even; level; flat; regular; plain.


ราบ

th-noun

ราบ • (râap)


ในหลวง

Possibly from corruption of นาย (naai, “chief; lord; master”) + หลวง (lǔuang, “great; royal”); literally "great lord", "overlord", "royal lord".

compound

(colloquial, only in Thailand) king: male monarch.


ญ้อ

th-proper noun

ญ้อ • (yɔ́ɔ)


ที่

From Proto-Tai *diːᴮ, possibly from Middle Chinese 地 (MC dijH). Cognate with Lao ທີ່ (thī), Northern Thai ᨴᩦ᩵, Lü ᦑᦲᧈ (tii¹), Shan တီႈ (tīi), Ahom 𑜄𑜣 (tī), Zhuang dih. Outside Tai-Kadai: compare Proto-Mon-Khmer *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ (“that yonder”), Mon တေံ (teʔ, “that”), Khmer ទី (tii), Vietnamese thì (“then, which, to be”). Compare Malay di.

cog

at; to; on the site of; within; amidst; at the location of.


ที่

ลูกคนที่สาม

เขาเป็นคนที่จ่าย

ขอโทษที่เป็นแบบนี้

เราดีใจที่หน้าร้อนผ่านไปแล้ว

We're pleased (that) the hot season is over.

rao dii-jai tîi nâa rɔ́ɔn pàan bpai lɛ́ɛo

ร่ำลาเจ้าของที่ห่วงใย แล้วมุ่งหน้าเข้าสู่หมู่บ้าน
râm-laa jâo-kɔ̌ɔng tîi hùuang-yai · lɛ́ɛo mûng-nâa kâo sùu mùu-bâan
After bidding farewell to the worried owner, it headed towards the village.


ที่

ที่ปรึกษา

(creating a noun from a verb) the person who.

ที่เปิดขวด

(creating a noun from a verb) an object pertaining to which; that which; an object for; for the purpose of; equipment or gear for a purpose.

(creating a noun from a verb) a concept or idea pertaining to which.

(creating a noun from a verb) a place or location pertaining to which; a place to do something.

(creating a noun from a verb) an event, time, duration, or occurrence pertaining to which.

บทที่หนึ่ง

used with cardinal numbers to create ordinals. (Compare Chinese 第 (dì).)

used to indicate comparisons or ordering.


ที่

placed after an adjective to indicate that it applies particularly and specifically to its preceding noun.

เป็น เป็น#Thai

used in the pattern “เป็น (bpen) + ที่ + verb” to make an adjective from a verb.


ที่

land; place; area; seat (booking and reservations); site; location.


ที่

Classifier for places, locations, servings. ⇒ all nouns using this classifier


เพลง

From Middle Khmer ភ្លេង (bhleṅa, “playing music; music; music ensemble”), from prefix ព- (b-) + លេង (leṅa, “to play”), the latter likely related to Thai เล่น (lên, “to play”). Compare Modern Khmer ភ្លេង (phleing), Lao ເພງ (phēng), Northern Thai ᨻᩖᩮᨦ.

der

ร้องเพลง

เพลงกล่อมเด็ก


ใน

th:prep-place ใน (canonical)
nai (romanization)

From Proto-Tai *C̥.daɰᴬ (“inside”). Cognate with Lao ໃນ (nai), Lü ᦺᦓ (nay), Shan ၼႂ်း (náue), Tai Dam ꪻꪙ, Ahom 𑜃𑜧 (naw), Zhuang ndaw. Compare Burmese ၌ (hnai.).

นมอยู่ในตู้เย็น


ใน

From Old Khmer nai, naiya, naiy, naya, nay (“of; to belong to, to be the property of; belonging, property”). Cognate with Modern Khmer នៃ (nɨy).


เพื่อ

th-prep

เพื่อ • (pʉ̂ʉa)

Cognate with Lao ເພື່ອ (phư̄a), Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹), Shan ပိူဝ်ႈ (pōe).

cog

Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹)

1956 November 13, “ประมวลกฎหมายอาญา [Penal Code]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2002-03-08, retrieved 2018-09-13:
"ค่าไถ่" หมายความว่า ทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่เรียกเอาหรือให้เพื่อแลกเปลี่ยนเสรีภาพของผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยว หรือผู้ถูกกักขัง
“kâa-tài” · mǎai-kwaam wâa · sáp-sǐn rʉ̌ʉ bprà-yòot tîi rîiak ao rʉ̌ʉ hâi pʉ̂ʉa lɛ̂ɛk-bplìian sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng pûu tùuk ao dtuua bpai · pûu tùuk nùuang-nìao · rʉ̌ʉ pûu tùuk gàk-kǎng
"Ransom" means property or benefit demanded or given in exchange for the liberty of a person taken away, person restrained, or person detained;

เพื่อความมุ่งประสงค์ของอนุสัญญานี้ ให้ถ้อยคำต่อไปนี้มีความหมายตามที่ได้กำหนดไว้ข้างท้ายนี้
pʉ̂ʉa kwaam-mûng-bprà-sǒng kɔ̌ɔng à-nú-sǎn-yaa níi · hâi tɔ̂i-kam dtɔ̀ɔ-bpai-níi mii kwaam-mǎai dtaam tîi dâai gam-nòt wái kâang táai níi
For the purposes of the present Convention, the following expressions shall have the meanings hereunder assigned to them:
ตระหนักว่าความมุ่งประสงค์ของเอกสิทธิและความคุ้มกันเช่นว่านี้มิใช่เพื่อเป็นคุณประโยชน์แก่ตัวบุคคลแต่เพื่อประกันการปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพของสถานทำการทางกงสุลในนามรัฐของตน
dtrà-nàk wâa kwaam-mûng-bprà-sǒng kɔ̌ɔng èek-gà-sìt lɛ́ kwaam-kúm-gan chên wâa níi mí châi pʉ̂ʉa bpen kun-ná-bprà-yòot gɛ̀ɛ dtuua-bùk-kon dtɛ̀ɛ pʉ̂ʉa bprà-gan gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi yàang mii bprà-sìt-tí-pâap kɔ̌ɔng sà-tǎan-tam-gaan taang gong-sǔn nai naam rát kɔ̌ɔng dton
Realizing that the purpose of such privileges and immunities is not to benefit individuals but to ensure the efficient performance of functions by consular posts on behalf of their respective States;
ความยินยอมที่ให้แก่การสถาปนาความสัมพันธ์ทางทูตระหว่างรัฐสองรัฐมีนัยเป็นความยินยอมเพื่อการสถาปนาความสัมพันธ์ทางกงสุลด้วย เว้นแต่แถลงไว้เป็นอย่างอื่น
kwaam-yin-yɔɔm tîi hâi gɛ̀ɛ gaan-sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sǎm-pan taang tûut rá-wàang rát sɔ̌ɔng rát mii nai bpen kwaam-yin-yɔɔm pʉ̂ʉa gaan-sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sǎm-pan taang gong-sǔn dûai · wén dtɛ̀ɛ tà-lɛ̌ɛng wái bpen yàang ʉ̀ʉn

1998 December 26, “พระราชบัญญัติว่าด้วยเอกสิทธิและความคุ้มกันทางกงสุล พ.ศ. ๒๕๔๑ [Act on Consular Privileges and Immunities 1998]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2015-03-06, retrieved 2018-09-13

The consent given to the establishment of diplomatic relations between two States implies, unless otherwise stated, consent to the establishment of consular relations.

2004 October 12, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๗) พ.ศ. ๒๕๔๗ [Penal Code Amendment Act (No. 17) 2004]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2014-12-17, retrieved 2018-09-13:
สิ่งอื่นใดที่ใช้ประกอบกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับข้อมูล
sìng ʉ̀ʉn dai tîi chái bprà-gɔ̀ɔp gàp kɔ̂ɔ-muun-ì-lék-trɔɔ-nìk pʉ̂ʉa sà-dɛɛng kwaam-sǎm-pan rá-wàang bùk-kon gàp kɔ̂ɔ-muun
Any other thing which is used in combination with electronic data for indicating relationships between a person and the data.

2016 April 4, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๕) พ.ศ. ๒๕๕๙ [Penal Code Amendment Act (No. 25) 2016]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2016-04-11, retrieved 2018-09-13:
ในกรณีที่ผู้ต้องโทษปรับไม่ชำระค่าปรับภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง ให้ศาลมีอำนาจออกหมายบังคับคดีเพื่อยึดทรัพย์สินหรืออายัดสิทธิเรียกร้องในทรัพย์สินของผู้นั้น
nai gà-rá-nii tîi pûu dtɔ̂ng tôot bpràp mâi cham-rá kâa-bpràp paai-nai gam-nòt-wee-laa dtaam mâat-dtraa · yîi-sìp gâao · wák nʉ̀ng · hâi sǎan mii am-nâat ɔ̀ɔk mǎai-bang-káp-ká-dii pʉ̂ʉa yʉ́t sáp-sǐn rʉ̌ʉ aa-yát sìt-tí-rîiak-rɔ́ɔng nai sáp-sǐn kɔ̌ɔng pûu nán
In the event that a person sentenced to a fine fails to pay the fine within the period of time under Section 29, Paragraph 1, the court shall have the power to issue a writ of execution for seizing property or attaching a claim over property of that person.

เพื่อประโยชน์แห่งการนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยได้ด้วย
pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng gaan níi · hâi ká-ná-gam-má-gaan gaan-lʉ̂ʉak-dtâng mii am-nâat sòng rʉ̂ʉang hâi sǎan-rát-tà-tam-má-nuun wí-nít-chǎi dâai dûai
For the purposes of this matter, the Election Commission shall also have the power to refer the matter to the Constitutional Court for its decision.
เพื่อประโยชน์ในการระงับหรือยับยั้งความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นแก่การเงินการคลังของรัฐ ให้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินเสนอผลการตรวจสอบ...ต่อคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินเพื่อพิจารณา
pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan-rá-ngáp rʉ̌ʉ yáp-yáng kwaam-sǐia-hǎai tîi àat gə̀ət kʉ̂n gɛ̀ɛ gaan-ngəən gaan-klang kɔ̌ɔng rát · hâi pûu-wâa-gaan-dtrùuat-ngəən-pɛ̀n-din sà-nə̌ə pǒn gaan-dtrùuat-sɔ̀ɔp ... dtɔ̀ɔ ká-ná-gam-má-gaan dtrùuat ngən pɛ̀n-din pʉ̂ʉa pí-jaa-rá-naa

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย [Constitution of the Kingdom of Thailand]”, in สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา [Office of the Council of State], Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, retrieved 2018-09-13

For the purpose of abating or suppressing any damage which may happen to the finance and treasury of the State, the State Auditor General shall submit the investigation outcome ... to the State Audit Commission for consideration.


เพื่อ

th-con

เพื่อ • (pʉ̂ʉa)

cog

Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹)

2001, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดี สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 123–124:
เพื่อเกรงพระเจ้าคลื่น คลาพล
pʉ̂ʉa greeng prá-jâao klʉ̂ʉn · klaa pon
Due to fearing that Our Lord would march and move men in


เพื่อ

th-adv

เพื่อ • (pʉ̂ʉa)

cog

Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹)


เพื่อ

th-interj

เพื่อ • (pʉ̂ʉa)

cog

Lü ᦵᦗᦲᧈ (poe¹)


ไข้

From Proto-Tai *k.rajꟲ (“illness; fever”). Cognate with Northern Thai ᨡᩱ ᩶, Lao ໄຂ້ (khai), Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²), Shan ၶႆႈ (khāi), Ahom 𑜁𑜩 (khay).

Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²)

คนไข้ คนไข้#Thai

เจ็บไข้ เจ็บไข้#Thai

ป่วยไข้ ป่วยไข้#Thai

sickness; illness (as in คนไข้ (kon-kâi), เจ็บไข้ (jèp-kâi), ป่วยไข้).

fever; pyrexia; a higher-than-normal body temperature of a person.


จึง

th-con

จึง • (jʉng)

2019 February 26, “ภาคประชาชนเรียกร้องให้ สนช. ยุติการพิจารณากฎหมายในช่วงเลือกตั้ง”, in iLaw, Bangkok: iLaw, retrieved 2019-02-28:
องค์กรและบุคคลผู้มีรายชื่อท้ายจดหมายเปิดผนึกฉบับนี้จึงขอเรียกร้องให้ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้ตระหนักว่า อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย
ong-gɔɔn lɛ́ bùk-kon pûu mii raai-chʉ̂ʉ táai jòt-mǎai-bpə̀ət-pà-nʉ̀k chà-bàp níi jʉng kɔ̌ɔ rîiak-rɔ́ɔng hâi bprà-taan sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng châat · sà-maa-chík sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng châat · dâai dtrà-nàk wâa · am-nâat à-tí-bpà-dtai bpen kɔ̌ɔng bpuuang chon chaao tai
The organs and persons that are listed at the end of the present open letter would, therefore, like to demand the President of the National Legislative Assembly [and] the Members of the National Legislative Assembly to bear in mind that the sovereign power belongs to all the Thai people.

2018, ดวงกมล ธงชมเชย, “โครงสร้างเนื้อหาในประกาศการพระราชพิธีสมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์”, in ดำรงวิชาการ, volume 17, number 2 (pdf), Bangkok: คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, retrieved 2019-02-28, page 118:
จึงสันนิษฐานได้ว่า โองการแช่งน้ำพราหมณ์ในราชสำนักเป็นผู้แต่ง
jʉng sǎn-nít-tǎan dâai wâa · oong-gaan chɛ̂ng-náam praam nai râat-chá-sǎm-nák bpen pûu-dtɛ̀ng
It could thus be presumed that the person who composed the Water Cursing Declaration was a Brahmin priest in the royal court.

2019 February 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ ๔๙) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 23 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-02-28, page 1:
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภาดังต่อไปนี้
jʉng song-prá-gà-rú-naa bpròot-glâao-bpròot-grà-mɔ̀m hâi dtraa prá-râat-chá-ban-yàt kʉ̂n wái dooi kam-nɛ́-nam lɛ́ yin-yɔɔm kɔ̌ɔng sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng châat tam nâa-tîi rát-tà-sà-paa dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi
Be it, therefore, enacted by the King's most Excellent Majesty, by and with the advice and consent of the National Legislative Assembly, in its capacity as the National Assembly, as follows:

so, thus, therefore, accordingly, consequentially, because of that, for that reason, hence; then.


ดับ

dàp (romanization)
การดับ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗapᴰ (“to extinguish”). Cognate with Lao ດັບ (dap), Lü ᦡᧇ (ḋab), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨷ, Tai Dam ꪒꪾꪚ, Shan လပ်း (láp), Phake ꩫပ် (nap), Zhuang ndaep, Saek ดั๊บ.

(transitive or intransitive) to end; to expire; to terminate.

2024 June 5, “ด่วน! พบร่างนักศึกษาหญิงถูกฆ่าห่อศพทิ้งใต้ทางด่วนบางพูน จนท. รุดตรวจสอบ”, in matichon.co.th:
นักศึกษาหญิงดับปริศนา ถูกห่อทิ้งใต้ทางด่วนบางพูน จนท. รุดตรวจสอบ
nák-sʉ̀k-sǎa yǐng dàp bprìt-sà-nǎa · tùuk hɔ̀ɔ tíng dtâai taang-dùuan baang-puun · jɔɔ-nɔɔ-tɔɔ · rút dtrùuat-sɔ̀ɔp
A female student died mysteriously. [Her body was] wrapped up [and] dumped under Bang Phun Expressway. Authorities rushed to investigate.

(intransitive, slang) to die (a violent or unusual death).

1855, “แผ่นดินขุนวรวงษาธิราช”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 21:
ขอให้เทียนขุนวรวงษาธิราชดับก่อน
kɔ̌ɔ hâi tiian kǔn wɔɔ-rá-wong-sǎa-tí-râat dàp gɔ̀ɔn
May the candle of Khun Worawongsathirat go out first.

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๘”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 306:
ประหนึ่งจะดับไฟราคด้วยน้ำในมหาสมุท
bprà-nʉ̀ng jà dàp fai raa-ká dûai náam nai má-hǎa-sà-mùt
as if to douse the fire of passion with water from an ocean

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๘”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, pages 310–311:
เพลิงแห่งความโกรธของพระราชานั้นก็ดับด้วยเลือดแห่งอสูร แต่เพลิงแห่งความทุกข์ที่ไม่ได้นางคืนนั้นหาดับไม่
pləəng hɛ̀ng kwaam-gròot kɔ̌ɔng prá raa-chaa nán gɔ̂ dàp dûai lʉ̂ʉat hɛ̀ng à-sǔun · dtɛ̀ɛ pləəng hɛ̀ng kwaam-túk tîi mâi dâai naang kʉʉn nán hǎa dàp mâi
The fire of the ire of the king was then quenched by the blood of the demon. But the fire of the suffering of failing to get her back ceaseth not.

(transitive or intransitive, of a light, fire, smoke, smell, etc) to put out; to go out.

fire; smoke; smell; etc; fire; smoke; smell; etc

2024 June 2, “3 มิ.ย. 67! กฟน.ประกาศ “ดับไฟ” 19 จุด กทม.-นนทบุรี-สมุทรปราการ”, in pptvhd36.com:
กฟน. ประกาศดับไฟ 19 จุด กทม. นนทบุรี สมุทรปราการ
gɔɔ-fɔɔ-nɔɔ · bprà-gàat dàp fai · sìp-gâao · jùt · gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ · non-tá-bù-rii · sà-mùt-bpraa-gaan
MEA announces switching off electricity [in] 19 points [around] BKK, Nonthaburi, Samut Prakan

n.d., “รถดับกลางอากาศ เกิดจากอะไร? วิธีรับมือสถานการณ์นี้อย่างมือโปร”, in nexenthailand.com:
รถดับระหว่างขับขี่
rót dàp rá-wàang kàp-kìi
Car shuts off while driving.

(transitive or intransitive, of power, engine, machine, device, etc) to turn off; to switch off; to shut off; to go out.

engine; machine; device; etc; engine; machine; device; etc

(transitive, of a dream, hope, etc) to ruin; to destroy.

(intransitive, slang, of a celebrity, star, etc) to lose fame or popularity.


ดับ

dàp (romanization)
ความดับ (abstract-noun)

(of a light, engine, machine, device, etc) off; inoperative.


หมีขั้วโลก

th-noun

หมีขั้วโลก • (mǐi-kûua-lôok) (classifier ตัว)

mǐi-kûua-lôok (romanization)
ตัว (classifier)

/miː˩˩˦.kʰua̯˥˩.loːk̚˥˩/

From หมี (mǐi, “bear”) + ขั้วโลก (kûua-lôok, “pole”). Calque of English polar bear.


ขั้ว

th-noun

ขั้ว • (kûua)

pole; wing; faction; group; cause; party; side.


สงคราม

From Sanskrit संग्राम (saṃgrāma). Compare Lao ສົງຄາມ (song khām), Khmer សង្គ្រាម (sɑɑsɑngkriəm).


มรกต

From Sanskrit मरकत (marakata, “emerald”). Compare Lao ມະຣະກົດ (ma ra kot), ມໍຣະກົດ (mǭ ra kot), Khmer មរកត (mĕəʼrĕəʼkɑt).

cog

Khmer មរកត (mĕəʼrĕəʼkɑt)


โคลน

→ Lao: ໂຄນ (khōn)


โคลน

kloon (romanization)
การโคลน (abstract-noun)


เลเซอร์

th-noun

เลเซอร์ • (lee-sə̂ə)

/leː˧.sɤː˥˩/


เขตบริหารพิเศษฮ่องกง

th-proper noun

เขตบริหารพิเศษฮ่องกง • (kèet-bɔɔ-rí-hǎan-pí-sèet-hɔ̂ng-gong)

/kʰeːt̚˨˩.bɔː˧.ri˦˥.haːn˩˩˦.pʰi˦˥.seːt̚˨˩.hɔŋ˥˩.koŋ˧/

From เขต (kèet) + บริหาร (bɔɔ-rí-hǎan) + พิเศษ (pí-sèet) + ฮ่องกง (hɔ̂ng-gong).

compound

Hong Kong Special Administrative Region#English

Hong Kong Special Administrative Region (a special administrative region in southeastern China)

en-เขตบริหารพิเศษฮ่องกง-th-name-rEiPvzkv


ฮอกกี้

th-noun

ฮอกกี้ • (hɔ́k-gîi)

/hɔk̚˦˥.kiː˥˩/


แท็กซี่

tɛ́k-sîi (romanization)
คัน (classifier)

/tʰɛk̚˦˥.siː˥˩/

รถแท็กซี่

แท็กซี่งัดหนอนน้อยโชว์สาวโดนจับแล้ว

A taxi driver who showed his little worm (penis) to a girl has been arrested.

tɛ́k-sîi ngát nɔ̌ɔn-nɔ́ɔi choo sǎao doon jàp lɛ́ɛo


กะเทย

กะเทย • (gà-təəi)

→ English: kathoey

From Khmer ខ្ទើយ (khtəəy, “hermaphrodite; to be hermaphrodite”), from Proto-Mon-Khmer *ɡɗəəj. Cognate with Lao ກະເທີຍ (ka thœ̄i).

der

(sometimes derogatory or offensive) effeminate male, whether being homosexual or not.

(sometimes derogatory or offensive) male-to-female transgender.

1 Kings 22:46, KJV:
และพวกกะเทยที่ยังเหลืออยู่ คือ ผู้ที่ยังเหลือในสมัยของอาสาราชบิดานั้น พระองค์ก็ทรงกำจัดเสียจากแผ่นดิน
lɛ́ pûuak gà-təəi tîi yang lʉ̌ʉa yùu · kʉʉ · pûu tîi yang lʉ̌ʉa nai sà-mǎi kɔ̌ɔng aa-sǎa râat-chá-bì-daa nán · prá-ong gɔ̂ song gam-jàt sǐia jàak pɛ̀n-din
And the remnant of the sodomites, which remained in the days of his father Asa, he took out of the land.

(obsolete and derogatory) male homosexual.


ลำ

Cognate with Lü ᦟᧄ (lam), Shan လမ်း (lám).


ลำ

Classifier for long and cylindrical objects (plant stems, beams of light) or boats, ships, airplanes, etc. ⇒ all nouns using this classifier


ต้น

th-noun

ต้น • (dtôn)

Cognate with Northern Thai ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, Khün ᨲᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ຕົ້ນ (ton), Lü ᦎᦳᧃᧉ (ṫun²), Shan တူၼ်ႈ (tūun), Tai Nüa ᥖᥨᥢᥲ (tòn), Phake တုꩫ် (tun), Ahom 𑜄𑜤𑜃𑜫 (tun).

cog

Lü ᦎᦳᧃᧉ (ṫun²)

ต้นมะพร้าว


ต้น

th-cls

ต้น • (dtôn)

cog

Lü ᦎᦳᧃᧉ (ṫun²)

Classifier for plants, posts and pillars. ⇒ all nouns using this classifier


บริสุทธิ์

th-adj

บริสุทธิ์ • (bɔɔ-rí-sùt) (abstract noun ความบริสุทธิ์)

bɔɔ-rí-sùt (romanization)
ความบริสุทธิ์ (abstract-noun)

From Pali parisuddhi, pārisuddhi (“purity; purification”). Cognate with Sanskrit परिशुद्ध (pariśuddha), Khmer បរិសុទ្ធ (bɑɑresot), Lao ບໍລິສຸດ (bǭ li sut).


รักแร้

th-noun

รักแร้ • (rák-rɛ́ɛ)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/


เลิก

lə̂ək (romanization)
การเลิก (abstract-noun)

Borrowed from Middle Khmer លើក (lœka, “to lift; to raise; to elevate”). Cognate with Modern Khmer លើក (ləək), Lao ເລີກ (lœ̄k), Northern Thai ᩃᩮᩥ᩠ᨠ.

bor+

เลิกคิ้ว

(often of cloth or clothing, transitive) to lift up; to raise.

เลิกศาสนา

(archaic, transitive) to extol; to honour.

โรงเรียนเลิก

เลิกโรงเรียน

เลิกบุหรี่

เลิกพูด

เลิกศาล

เลิกประชุม

เลิกกิจการ

เลิกสัญญา

เลิกทาส

เลิกกฎหมาย

เลิกสัมปทาน

(transitive or intransitive) to discontinue.

(intransitive) to break up: to end a romantic relationship.


ประเพณี

From Sanskrit प्रवेणी (praveṇī, “braid of hair worn by widows or by wives in the absence of their husbands”); probably via Old Khmer °praveṇī, pravaiṇi, pravaini (“tradition, custom; succession, lineage”). Cognate with Modern Khmer ប្រពៃណី (prɑpɨynii), Lao ປະເພນີ (pa phē nī). Compare Pali paveṇi, from which Thai ปเวณี is derived. Doublet of ประเวณี (bprà-wee-nii).

bor

custom; tradition; convention; practice.

18th century, สมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 176:
เจ้าฟ้าศรีเสาวภาคซึ่งเสียพระเนตร์ข้างหนึ่งขึ้นผ่านพิภพไอศูรย์ศวรรยาธิปัติถวัลราชประเพณี...
jâao-fáa sǐi sǎo-wá-pâak sʉ̂ng sǐia prá nêet kâang nʉ̀ng kʉ̂n pàan-pí-póp ai-sǔun sà-wǎn-yaa-típ-bpàt tà-wǎn râat bprà-pee-nii ...
Chaofa Si Saowaphak, who lost one of [his] eyes, ascended [and] assumed the seat of majesty, authority, [and] supremacy through succession to the royalty...

(elegant) succession (as to the throne, to power, etc).


ผู้พิมพ์

th-noun

ผู้พิมพ์ • (pûu-pim)


ขอบคุณ

th-interj

ขอบคุณ • (kɔ̀ɔp-kun)

/kʰɔːp̚˨˩.kʰun˧/

From ขอบ (kɔ̀ɔp, “to acknowledge”) + คุณ (kun, “favour; kindness”).


ขอบคุณ

th-verb

ขอบคุณ • (kɔ̀ɔp-kun) (abstract noun การขอบคุณ or ความขอบคุณ)

kɔ̀ɔp-kun (romanization)
การขอบคุณ (abstract-noun)
ความขอบคุณ (abstract-noun)

/kʰɔːp̚˨˩.kʰun˧/

(transitive or intransitive) to thank; to give thanks.


ควัน

From Proto-Tai *ɣwanᴬ. Cognate with Lao ຄວັນ (khuan), Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩢᩁ, Khün ᨣ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ, Lü ᦩᦸᧃ (xwoan) or ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၵႂၢၼ်း (kwáan), ၵွၼ်း (káun), ၵႂၼ်း (kwán), or ၵၼ်း (kán), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥰ (xöan) or ᥐᥩᥢᥰ (köan), Tai Dam ꪁꪺꪙ, Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon), Tày vằn, Saek กฺ๊อน.


บ่อย

bɔ̀i (romanization)
ความบ่อย (abstract-noun)


กัวลาลัมเปอร์

From English Kuala Lumpur. Cognate with Lao ກົວລາລໍາເປີ (kūa lā lam pœ̄).

cog

Lao ກົວລາລໍາເປີ (kūa lā lam pœ̄)

Kuala Lumpur (a federal territory, the capital city of Malaysia)


ฝ้า

From Proto-Tai *ʰwɯəꟲ (“cloud”). Cognate with Northern Thai ᨺ᩶ᩣ, Khün ᨺ᩶ᩣ, Lao ຝ້າ (fā) or ເຝື້ອ (fư̄a), Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²), Shan ၽႃႈ (phāa) or ၾႃႈ (fāa), Tày phả, Zuojiang Zhuang paj, Bouyei veac, Saek เวี̂ย.

Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²)


ฝ้า

fâa (romanization)
ความฝ้า (abstract-noun)

Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²)

foggy; cloudy; dim (of glass, of the eyes).


ขด

Cognate with Lao ຂົດ (khot), Shan ၶူတ်း (khúut), Zhuang gyoet.


ขด

kòt (romanization)
การขด (abstract-noun)


คงจะ

/kʰoŋ˧.t͡ɕaʔ˨˩/


กรุงเทพมหานคร

th-proper noun

กรุงเทพมหานคร • (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn)

/kruŋ˧.tʰeːp̚˥˩.ma˦˥.haː˩˩˦.na˦˥.kʰɔːn˧/

From กรุง (grung, “city; city-state”) + เทพ (têep, “god”) + มหา (má-hǎa, “great; high”) + นคร (ná-kɔɔn, “city; city-state”), literally “city of gods, great city”.

com

th:กรุงเทพมหานคร

grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn à-mɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn má-hǐn-tá-raa-yút-tá-yaa má-hǎa-dì-lòk-póp nóp-pá-rát-râat-chá-taa-nii-buu-rii-rom ù-dom-râat-chá-ní-wêet-má-hǎa-sà-tǎan à-mɔɔn-pí-maan-à-wá-dtaan-sà-tìt sàk-gà-tát-dtì-yá-wít-sà-nú-gam-bprà-sìt

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์

Phra Nakhon Si Ayutthaya Province
w:Phra Nakhon Si Ayutthaya Province

(historical) Ayutthaya Kingdom (a kingdom based in present-day Phra Nakhon Si Ayutthaya Province, Thailand)

(historical) Thon Buri Kingdom (a kingdom based in present-day Thon Buri District, Thailand, the successor of Ayutthaya)

Rattanakosin Kingdom
w:Rattanakosin Kingdom

(historical) Rattanakosin Kingdom (a kingdom based in present-day Bangkok, Thailand, the successor of Thon Buri)

Bangkok Metropolitan Administration, the local government of Bangkok


เงียบ

th-adj

เงียบ • (ngîiap) (abstract noun ความเงียบ)

ngîiap (romanization)
ความเงียบ (abstract-noun)

lacking sound, voice, or noise: mute, silent, quiet, voiceless, noiseless, speechless, etc.

ตลาดหลักทรัพย์เงียบ

The stock market is quiet (due to an economic recession, for instance).

(figurative) quiet: still, motionless, inactive, unlively, unbusy, etc.

พลังเงียบ
pá-lang ngîiap
silent majority
(literally) quiet power; silent power

(figurative) quiet: not active, not showy, passive, silent, etc.


เงียบ

without making sound, voice, or noise: silently, quietly, etc.

without the knowledge of others: secretly, in secret, etc.

สนับสนุนเงียบ ๆ

to quietly support (someone or something)

(figurative) without active or showy participation or role: quietly, inactively, silently, etc.


เงียบ

th-verb

เงียบ • (ngîiap) (abstract noun การเงียบ)

ngîiap (romanization)
การเงียบ (abstract-noun)

เงียบปาก
ngîiap bpàak
to shut up (a command of silence)
(literally) to silence (your) mouth

to silence; to be or become silent or less loud.

(of a situation of violence, turmoil, disturbance, embarrassment, scandal, etc) to calm down.

turmoil; disturbance; embarrassment; scandal; etc; turmoil; disturbance; embarrassment; scandal; etc


เงียบ

th-interj

เงียบ • (ngîiap)

a command or request of silence: silence, be silent, be quiet, etc.


สังคมนิยม

สังคม (sǎng-kom, “social”) + นิยม (ní-yom, “theory, doctrine”). Compare Lao ສັງຄົມນິຍົມ (sang khom ni nyom), Khmer សង្គមនិយម (sɑngkumniyum).

compound

th:สังคมนิยม


สังคม

From Sanskrit संगम (saṃgama, “association”) or Pali saṅgama (“meeting; intercourse; association”).
Compare Lao ສັງຄົມ (sang khom), Northern Thai ᩈᩢᨦ᩠ᨣᩫᨾ.


นิยม

From Sanskrit नियम (niyama, “restraining; rule; law; precept”) or Pali niyama (“restraint; limitation”). Cognate with Khmer និយម (niyum), Lao ນິຍົມ (ni nyom).


นิยม

th-adj

นิยม • (ní-yom) (abstract noun ความนิยม)

ní-yom (romanization)
ความนิยม (abstract-noun)


นิยม

ní-yom (romanization)
การนิยม (abstract-noun)

(intransitive) to be popular; to be fashionable; to be in vogue.


รั้ว

th-noun

รั้ว • (rúua)

From Proto-Southwestern Tai *ruəꟲ² (“fence; hedge”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩠ᩅᩫ᩶, Khün ᩁ᩠ᩅᩫ᩶, Isan ฮั้ว, Lao ຮົ້ວ (hūa), Tai Dam ꪭ꫁ꪺ, Lü ᦷᦣᧉ (ho²), Shan ႁူဝ်ႉ (hô̰).

cog

Lü ᦷᦣᧉ (ho²)

Shan ႁူဝ်ႉ (hô̰)


ไม่เคย

th-adv

ไม่เคย • (mâi-kəəi) (abstract noun ความไม่เคย)

mâi-kəəi (romanization)
ความไม่เคย (abstract-noun)


ไม่บ่อย

ไม่บ่อย • (mâi-bɔ̀i)

From ไม่ (mâi, “no; not”) + บ่อย (bɔ̀i, “often”).

com

rarely; seldom; infrequently; not often.


สุ่ม

th-noun

สุ่ม • (sùm)

From Proto-Southwestern Tai *sumᴮ¹ (“trap; fish trap; coop”). Cognate with Northern Thai ᩈᩩ᩵ᨾ, Khün ᩈᩩ᩵ᨾ, ᩈᩪ᩵ᨾ, Lao ສຸ່ມ (sum), Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹), Tai Dam ꪎꪴ꪿ꪣ, Shan သုမ်ႇ (sùm), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥱ (sǔm), Phake ꩬုံ (suṃ), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ).

cog

Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹)

a type of fishing basket (see the picture), which is randomly plunged into water wherever fish are believed to be.

a type of coop that looks like such fishing basket.


สุ่ม

sùm (romanization)
ความสุ่ม (abstract-noun)

Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹)

(figurative, originated from the use of such a fishing basket) randomly; at random.


สุ่ม

sùm (romanization)
การสุ่ม (abstract-noun)

Lü ᦉᦳᧄᧈ (ṡum¹)

(figurative, originated from the use of such a fishing basket) to take or select at random.


มวยโบราณ

Muay Boran (literally, ancient boxing), forerunner of Muay Thai.


กระบี่กระบอง

th-noun

กระบี่กระบอง

กระบี่กระบอง • (grà-bìi-grà-bɔɔng)

Krabi Krabong (a weapon-based martial art from Thailand)

th:กระบี่กระบอง


ไหว้ครูรำมวย

ไหว้ครูรำมวย

wai khru (in Muay Thai competitions, a reverential dance performed by a kickboxer before a bout to honor his teachers and trainers)


มอสโก

th-proper noun

มอสโก • (mɔ́ɔs-goo)

/mɔːt̚˦˥.koː˧/

Moscow (a federal city, the capital of Russia)

Moscow (an oblast of Russia, surrounding the city of Moscow)


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


ไหว้ครู

From ไหว้ (wâai, “to make a wai”) + ครู (kruu, “teacher”).

com

Wai Khru ceremony, a ceremony to honor one’s teacher


ไหว้

th-noun

ไหว้ • (wâai)

Compare Lao ໄຫວ້ (wai), Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²), Shan ဝႆႈ (wāi), Vietnamese vái, Middle Chinese 𢷎／拜 (MC peajH peajH, “worship，bow, pray”).

cog

Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²)

ltc-l

wai, an expression of respect or reverence by pressing the palms together, accompanied by a bow if rendered to a person of higher status or to a sacred figure or object.


ไหว้

wâai (romanization)
การไหว้ (abstract-noun)

cog

Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²)

to pay respect, with or as if with a wai.

2016, ฟ้าดุษฎี, จำเลยอัคนี, Bangkok: eReader (Thailand), page 124:
อย่าขายฉันเลยนะคะ ฉันไหว้ล่ะ ฉันอยากกลับบ้าน ปล่อยฉันไปเถอะนะ
yàa kǎai chǎn ləəi ná ká · chǎn wâai lâ · chǎn yàak glàp bâan · bplɔ̀i chǎn bpai tə̀ ná
Don't put me on sale, I beg [you]. I want to return home. [Please] let me go.

ไหว้เจ้า

ไหว้พระจันทร์


ของเล่น

th-noun

ของเล่น • (kɔ̌ɔng-lên)

/kʰɔːŋ˩˩˦.len˥˩/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + เล่น (lên, “to play”). Compare Lao ຂອງຫຼິ້ນ (khǭng lin).


ปีแสง

/piː˧.sɛːŋ˩˩˦/

From ปี (bpii, “year”) + แสง (sɛ̌ɛng, “light”); calque of English light year.
Cognate with Lao ປີແສງ (pī sǣng).


ตอนนี้

th-adv

ตอนนี้ • (dtɔɔn-níi)

ตอนนี้กี่โมงแล้วครับ


เพราะ

th-con

เพราะ • (prɔ́)


เพราะ

th-adj

เพราะ • (prɔ́) (abstract noun ความเพราะ)

prɔ́ (romanization)
ความเพราะ (abstract-noun)

Corruption of พิเราะ, from Middle Khmer biroḥ Related to ไพเราะ (pai-rɔ́).


ตอน

th-noun

ตอน • (dtɔɔn)

From Old Chinese 段 (OC *doːns). Cognate with Lao ຕອນ (tǭn), Lü ᦎᦸᧃ (ṫoan).

1933, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, เสด็จประพาสคลองแสนแสบ, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, page 3:
คลองตั้งแต่ตอนที่ขุดมาแล้วลึก...ตอนนอกตื้น
klɔɔng dtâng-dtɛ̀ɛ dtɔɔn tîi kùt maa lɛ́ɛo lʉ́k ... dtɔɔn nɔ̂ɔk dtʉ̂ʉn
The canal, from the part that has already been dug up, is deep... The outer part is shallow.

1955, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, “(๑)”, in เทศาภิบาล, พระนคร: ม.ป.พ., page 6:
ตอนท้ายประกาศมีว่า...
dtɔɔn táai bprà-gàat mii wâa ...
The final part of the announcement runs thus...

2021 March 12, “"นุ๊ก-ปาย" เผยสถานะ ณ ตอนนี้เป็น "เฟื่อน" จับมือกันฟันฝ่าทุกดราม่า”, in ไทยรัฐออนไลน์, กรุงเทพฯ: วัชรพล, retrieved 2022-02-06:
นุ๊ก-ปายเผยสถานะ ณ ตอนนี้เป็น "เฟื่อน"
núk - bpaai pə̌əi sà-tǎa-ná · nɔɔ · dtɔɔn níi bpen · “fʉ̂ʉan”
Nook and Pai reveal [that their] status at this moment is "romantic friends".


ตอน

th-prep

ตอน • (dtɔɔn)

2022, อัจฉริยา ดุลยไพบูลย์, “ชอบตัวเองตอนอยู่กับเธอ Billkin”, in มิวสิกสเตชัน, กรุงเทพฯ: กะปุก, retrieved 2022-08-17:
ชอบตัวเองตอนอยู่กับเธอ
chɔ̂ɔp dtuua-eeng dtɔɔn yùu gàp təə
[I] like myself when being with you.

(colloquial) when; during; at (a point of time).


ตอน

dtɔɔn (romanization)
การตอน (abstract-noun)


ตอน

From Proto-Tai *toːnᴬ (“to castrate”). Compare Chinese 驐／𮪥 (dūn). Cognate with Lao ຕອນ (tǭn), Lü ᦎᦸᧃ (ṫoan), Shan တွၼ် (tǎun).


ว่า

wâa (romanization)
การว่า (abstract-noun)

From Middle Chinese 話 (MC hwaejH, “to say; to speak”). Cognate with Lao ວ່າ (wā), Northern Thai ᩅ᩵ᩤ, Khün ᩅ᩵ᩤ, Lü ᦞᦱᧈ (vaa¹), Shan ဝႃႈ (wāa), Tai Dam ꪫ꪿ꪱ, Ahom 𑜈𑜠 (ba), Zhuang vah.

to say, to speak, to tell; to utter, to pronounce.

to address; to deal (with); to handle; to administer; to manage.

to admonish; to scold; to rebuke; to lecture.

to criticise; to comment negatively; to speak ill (of).

(now often in combination) to hire; to employ; to ask to do something in exchange for compensation.

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 03:55 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-30:
ม้าไม่อยากให้เอ็งกลับไปเชียงใหม่แล้วล่ะ มาอยู่ด้วยกันเสียใกล้ ๆ ที่นี่แหละ ม้าว่าจะยกตึกที่ปากน้ำโพให้เอ็งทั้งสองคน เอ็งสองคนผัวเมียอยากจะค้าขายอะไรก็ไปปรึกษากัน
máa mâi yàak hâi eng glàp bpai chiiang-mài lɛ́ɛo lâ · maa yùu dûai-gan sǐia glâi glâi tîi-nîi lɛ̀ · máa wâa jà yók dtʉ̀k tîi bpàak-nám-poo hâi eng táng sɔ̌ɔng kon · eng sɔ̌ɔng kon pǔua miia yàak jà káa-kǎai à-rai gɔ̂ bpai bprʉ̀k-sǎa gan
I don't want you to return to Chiang Mai anymore. Come [and] live together near this very place. I think [I] will to give the buildings at Pak Nam Pho to both of you. [If] you two, husband [and] wife, want to do [any] business whatsoever, just go consult each other.

to think, to view; to bear in mind, have in mind, or create in mind (a thought, opinion, idea, etc); to plan, to intend.

(archaic) to mean; to denote; to signify.


ว่า

1681, พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1907, page 3:
ศักราช ๗๘๑ กุญศก มีข่าวมาว่า พระมหาธรรมราชาธิราชเจ้านฤพานแลเมืองเหนือทั้งปวงเปนจลาจล
sàk-gà-ràat · jèt-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp èt · gun sòk · mii kàao maa wâa · prá má-hǎa tam-má-raa-chaa-tí-râat jâao ná-rʉ́-paan lɛɛ mʉʉang nʉ̌ʉa táng-bpuuang bpen jà-laa-jon
[In] the year 781, the Year of the Pig, there came the tidings that Phra Maha Thammarachathirat the Lord had passed into eternity and all the northern towns fell into turbulency.

1926, สิน เฉลิมเผ่า, ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๓๔, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 10:
ข้าพเจ้าได้พูดกับเจ้าพระยาวิชเยนทรว่า ชายคนนี้แลสมควรที่จะเปนราชทูตออกไปเมืองฝรั่งเศส
kâa-pá-jâao dâai pûut gàp jâao-prá-yaa wít-chá-yeen wâa · chaai kon níi lɛɛ sǒm-kuuan tîi jà bpen râat-chá-tûut ɔ̀ɔk bpai mʉʉang fà-ràng-sèet
I had spoken with Chaophraya Witchayen that this man, indeed, befitted being a royal diplomat [for] going out to France.

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2020-10-04:
ถ้ามีเหตุควรเชื่อว่า ผู้ต้องหาหรือจำเลยเป็นผู้วิกลจริตและไม่สามารถต่อสู้คดีได้ ให้พนักงานสอบสวนหรือศาล แล้วแต่กรณี สั่งให้พนักงานแพทย์ตรวจผู้นั้น...
tâa mii hèet kuuan chʉ̂ʉa wâa · pûu-dtɔ̂ng-hǎa rʉ̌ʉ jam-ləəi bpen pûu wí-gon-jà-rìt lɛ́ mâi sǎa-mâat dtɔ̀ɔ-sûu ká-dii dâai · hâi pá-nák-ngaan-sɔ̀ɔp-sǔuan rʉ̌ʉ sǎan · lɛ́ɛo-dtɛ̀ɛ-gɔɔ-rá-nii · sàng hâi pá-nák-ngaan pɛ̂ɛt dtrùuat pûu nán ...
If there is a reasonable cause to believe that the alleged offender or accused person is a person of unsound mind and is unable to defend [his] case, the inquiry officer or court, as the case may be, shall order a medical officer to examine such person...

1894 February 5, “พระราชบัญญัติตั้งศาลรับสั่งเปนการพิเศษครั้งหนึ่งสำหรับชำระคนในบังคับสยามที่ต้องหาว่า กระทำความร้ายผิดกฎหมายที่ทุ่งเชียงคำ แลที่แก่งเจ๊ก เมืองคำมวญ”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 40, number 46, Bangkok, page 500:
คนในบังคับสยามผู้ต้องหาว่า กระทำความร้ายผิดกฎหมายต่อคนในบังคับฝรั่งเศส
kon nai bang-káp sà-yǎam pûu dtɔ̂ng hǎa wâa · grà-tam kwaam-ráai pìt gòt-mǎai dtɔ̀ɔ kon nai bang-káp fà-ràng-sèet
persons under Siamese protection who were accused of having committed offences [or] breaches of law against people under French protection


โทรลล์

th-noun

โทรลล์ • (trool)


ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว • (pàk-gàat-gâan-kǎao)


บิกแบง

บิกแบง • (bík-bɛɛng)

/bik̚˦˥.bɛːŋ˧/


ฮัลโหล

th-interj

ฮัลโหล • (han-lǒo)

(colloquial) hello: used to answer a telephone or attract attention.

2020 May 23, Nisha Nunbhakdi, “Key Takeaways from Itaewon Class: เราได้ความรู้เรื่องธุรกิจอะไรจากซีรี่ส์เรื่องอิแทวอน คลาส?”, in unboxbkk.com, กรุงเทพฯ: unboxbkk.com, archived from the original on 2021-04-15:
ฮัลโหล! นี่ปี 2020 แล้วค่ะ อปป้า การแจกใบปลิวไม่เวิร์คอีกต่อไป ต้องใช้พลังจากสื่อดิจิทัล
han-lǒo! · nîi bpii · sɔ̌ɔng-pan yîi-sìp · lɛ́ɛo kâ · òp-bpâa · gaan-jɛ̀ɛk bai-bpliu mâi wə́ək ìik dtɔ̀ɔ-bpai · dtɔ̂ng chái pá-lang jàak sʉ̀ʉ dí-jì-tâl
Hello! This is the year 2020 already, oppa. Distribution of flyers does not work any longer. [You] need to employ the power of digital media.

2019 January 6, Sincere, thevampiregoth, กรุงเทพฯ: thevampiregoth, retrieved 2021-04-15:
ฮัลโหล นี่ปีไหนแล้ว ยังเหยียดเรื่องเชื้อชาติอีกเหรอ
han-lǒo · nîi bpii nǎi lɛ́ɛo · yang yìiat rʉ̂ʉang chʉ́ʉa-châat ìik rə̌ə
Hello, what year is this now? Why do [you] still belittle [people] regarding [their] race?

(slang, humorous) hello: used to express sarcasm or surprise.


ผัดพริกขิง

th-noun

ผัดพริกขิง • (pàt-prík-kǐng)

/pʰat̚˨˩.pʰrik̚˦˥.kʰiŋ˩˩˦/

From ผัด (pàt, “to stir-fry; stir-fried dish”) + พริกขิง (“a type of chili paste”).

com

พริกขิง พริกขิง#Thai

a dish of sliced cowpeas stir-fried with the chili paste พริกขิง, often including crispy pork and kaffir lime leaves also.


ตะกวด

dtà-gùuat (romanization)
ตัว (classifier)

From Khmer ត្រកួត (trɑɑkuət, “clouded monitor (Varanus nebulosus Gray”). Compare Lao ຈະກວດ (cha kūat).

der

Bengal monitor, a lizard, Varanus bengalensis Gray, of the family Varanidae.

clouded monitor, a lizard, Varanus nebulosus Gray, of the family Varanidae, formerly a subspecies of Varanus bengalensis.


สุนทร

th-adj

สุนทร • (sǔn-tɔɔn) (abstract noun ความสุนทร)

sǔn-tɔɔn (romanization)
ความสุนทร (abstract-noun)

From Pali sundara (“beautiful; good; nice; well”) or Sanskrit सुन्दर (sundara, “beautiful; lovely; handsome; good; right; correct; etc.”). Cognate with Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ), Lao ສຸນທອນ (sun thǭn), ສຸນທະຣາ (sun tha rā).

cog

Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ)

beautiful; handsome; sweet; pleasant; delightful; harmonious.


สุนทร

th-proper noun

สุนทร • (sǔn-tɔɔn)

cog

Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ)


พาย

paai (romanization)
การพาย (abstract-noun)


กำมะหยี

th-noun

กำมะหยี • (gam-má-yǐi)

กำมะหยี่ กำมะหยี่#Thai


น้ำมันแร่

น้ำมันแร่ • (náam-man-rɛ̂ɛ)


น้ำจัณฑ์

น้ำจัณฑ์ • (náam-jan)

น้ำ (náam) + จัณฑ์

com

น้ำ (náam) + จัณฑ์


คายัค

เรือ เรือ#Thai


น้ำอบ

th-noun

น้ำอบ • (náam-òp)

น้ำ (náam, “water”) + อบ (òp, “to scent; to perfume”).


น้ำทิ้ง

th-noun

น้ำทิ้ง • (náam-tíng)


นมเปรี้ยว

นมเปรี้ยว • (nom-bprîao)

From นม (nom) + เปรี้ยว (bprîao); literally "sour milk".


น้ำตก

From น้ำ (náam, “water”) + ตก (dtòk, “to fall”). Compare ນ້ຳຕົກ (nam tok).

com

a dish of sliced grilled animal meat mixed with chili powder, sliced shallots, lemon juice, fish sauce, toasted rice powder, and others.

a dish of noodle soup containing raw animal blood.


โยเกิร์ต

th-noun

โยเกิร์ต • (yoo-gə̀ət)

/joː˧.kɤːt̚˨˩/


เซลเซียส

เซลเซียส • (sen-sîiat)

องศา องศา#Thai


น้ำกาม

น้ำ (náam, “liquid”) + กาม (gaam, “lust”).


จวัก

th-noun

จวัก • (jà-wàk)

From Old Khmer វេក៑ (vek), អហ្វេក៑ (ʼahvek, “ladle; scoop”). Compare Angkorian Old Khmer អ្វេក៑ (ʼvek); Modern Khmer វែក (vɛɛk).

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 76:
คนพาลยังไป่รู้ ชาญชิด ไปสู่หาบัณฑิต ค่ำเช้า แสดงธรรมว่าเนืองนิตย์ ฤๅซาบ ใจนา คือจวักตักเข้า ห่อนรู้รสแกง
kon paan yan bpài rúu · chaan chít · bpai sùu hǎa ban-dìt · kâm cháao · sà-dɛɛng tam wâa nʉʉang-nít · rʉʉ sâap · jai naa · kʉʉ jà-wàk dtàk kâao · hɔ̀n rúu rót gɛɛng
Should a fool attend a wise man days and nights, he will not perceive any word of wisdom declared unto him by the wise man, just as a ladle cannot perceive the flavour of the curry gravy.

ladle, especially one made of coconut shell.


ข่าง

ข่าง • (kàang)

From Proto-Tai *k.raːŋᴮ (“top for spinning”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ, Khün ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຂ່າງ (khāng), Lü ᦃᦱᧂᧈ (ẋaang¹) (as in ᦖᦱᧅᦃᦱᧂᧈ) or ᦆᦱᧂ (xaang) (as in ᦖᦱᧅᦆᦱᧂ), Tai Nüa ᥑᥣᥒᥱ (xǎang), Ahom 𑜁𑜂𑜫 (khaṅ).

cog

Lü ᦃᦱᧂᧈ (ẋaang¹)

ลูก ลูก#Thai


ข่าง

th-noun

ข่าง • (kàang)


เปรี้ยว

th-adj

เปรี้ยว • (bprîao) (abstract noun ความเปรี้ยว)

bprîao (romanization)
ความเปรี้ยว (abstract-noun)

fermented; sour; acidic; tart; sharp (of taste).

(slang) reckless; sexy (of a person’s behavior, especially a young woman).

modern; chic; stylish (of a person’s behavior, especially a young woman).

forward; flirtatious; coquettish (of a person’s behavior, especially a young woman).


น้ำแข็ง

th-noun

น้ำแข็ง • (nám-kɛ̌ng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”).

com

ไอซ์ ไอซ์#Thai

(colloquial, slang) Synonym of ไอซ์ (“ice (drug)”).


กุล

troupe, team, company, pack, family, bevy, group, caste.

Mimusops elengi
Mimusops elengi#Translingual


เกรปฟรุต

th-noun

เกรปฟรุต • (gréep-frút)


มะเฟือง

มะเฟือง • (má-fʉʉang)

From elision of หมากเฟือง (màak-fʉʉang).

Averrhoa carambola
Averrhoa carambola#Translingual

carambola, star fruit (Averrhoa carambola)


จันทน์

จันทน์ • (jan)

sandalwood (wood, tree, oil), Albizia odoratissima


อนาคอนดา

อนาคอนดา • (à-naa-kɔn-dâa) (classifier ตัว)

à-naa-kɔn-dâa (romanization)
ตัว (classifier)


มรสุม

มรสุม • (mɔɔ-rá-sǔm)


คลาริเน็ต

คลาริเน็ต • (klaa-rí-nèt)


ธารน้ำแข็ง

ธารน้ำแข็ง • (taan-nám-kɛ̌ng)

/tʰaːn˧.nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/


ศรีลังกา

From Sanskrit श्री लङ्का (śrī laṅkā). Compare Sinhalese ශ්රී ලංකා (śrī laṁkā).

ประเทศศรีลังกา

สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา

Democratic Socialist Republic of Sri Lanka

sǎa-taa-rá-ná-rát sǎng-kom-ní-yom bprà-chaa-tí-bpà-dtai sǐi-lang-gaa

Sri Lanka (an island and country in South Asia, off the coast of India)


รูบิเดียม

รูบิเดียม • (ruu-bì-dîiam)

th:รูบิเดียม


ซีรีเบลลัม

th:ซีรีเบลลัม


กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า • (grà-dùuk-hǎi-bplaa-ráa)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ไหปลาร้า (hǎi-bplaa-ráa)


ไซแนปส์

th-noun

ไซแนปส์ • (sai-nɛ́p)


วอดก้า

วอดก้า • (wɔ́t-gâa)

/wɔt̚˦˥.kaː˥˩/


วิสกี้

วิสกี้ • (wís-gîi)


วีซีดี

วีซีดี • (wii-sii-dii) (classifier แผ่น)

wii-sii-dii (romanization)
แผ่น (classifier)


เอ็มพีสาม

เอ็มพี3 เอ็มพี3#Thai


ฮิสทีเรีย

hysteria (behavior exhibiting excessive or uncontrollable emotion).


รังสี

From Pali raṃsi. Cognate with Lao ລັງສີ (lang sī), ຣັງສີ (rang sī).


มหายาน

From Sanskrit महायान (mahāyāna, literally “great vehicle”).


รังสีอัลตราไวโอเลต

th-noun

รังสีอัลตราไวโอเลต

รังสีอัลตราไวโอเลต • (rang-sǐi-al-dtrâa-wai-oo-lèt)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔal˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔan˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

th:รังสีอัลตราไวโอเลต


ตับ

dtàp (romanization)
อัน (classifier)
ชิ้น (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *tapᴰ (“liver”), from Proto-Tai *tapᴰ (“liver”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨷ, Lao ຕັບ (tap), Lü ᦶᦎᧇ (ṫaeb) or ᦎᧇ (ṫab), Tai Nüa ᥖᥙᥴ (táp), Shan တပ်း (táp), Aiton တပ် (tap), Tai Dam ꪔꪚꪾ or ꪔꪾꪚ, Zhuang daep, Saek ตั๊บ.


ตับ

ตับ • (dtàp)


แผ่น

แผ่น • (pɛ̀n)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɛːnᴮ¹ (“classifier of boards, flat objects, etc.”), from Middle Chinese 片 (MC phenH). Cognate with Northern Thai ᨹᩯ᩠᩵ᨶ, Lao ແຜ່ນ (phǣn), Tai Dam ꪵꪠ꪿ꪙ, Shan ၽႅၼ်ႇ (phèn), Tai Nüa ᥚᥦᥢᥱ (phǎen), Ahom 𑜇𑜢𑜐𑜫 (phiñ).

inh

sheet; tablet; plate; plank; strip; piece.


แผ่น

th-cls

แผ่น • (pɛ̀n)

Classifier for paper, CDs, vinyl, and some thin or flat objects. ⇒ all nouns using this classifier


ซีดี

sii-dii (romanization)
แผ่น (classifier)

From English CD, abbreviation of compact disc.


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “good; not bad; not evil”).


น้ำดี

นักการเมืองน้ำดี

ส.ส. น้ำดี

(colloquial) good; having good quality (of politicians).

ละครน้ำดี

(colloquial) socially sensible or advantageous.


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “gall; bile”).


บริเวณ

th-noun

บริเวณ • (bɔɔ-rí-ween)

From Pali pariveṇa (“separated residence of monks; place for religious learning”). Compare Northern Thai ᨷᩁᩥᩅᩮ᩠ᨱ, Sinhalese පිරිවෙන (piriwena).


เล็น

th-noun

เล็น • (len)

From Proto-Tai *m.lelᴬ (“body louse”). Cognate with Lao ເມັນ (men), Shan မဵၼ်း (máen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min).


บาร์เบโดส

ประเทศบาร์เบโดส

th:ประเทศบาร์เบโดส


ไลแล็ค

ไลแล็ค • (lai-lɛ̀k)


เพกติน

From English pectin, from Ancient Greek πηκτικός (pēktikós, “congealed, curdled”).


เกาหลี

th-proper noun

เกาหลี • (gao-lǐi)

From Mandarin 高麗／高丽 (Gāolí, “Goryeo”). Cognate with Lao ເກົາຫຼີ (kao lī) or Lao ເກົາຫລີ (kao lī).

ประเทศเกาหลี

หมากรุกเกาหลี

สาธารณรัฐเกาหลี

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี

sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai bprà-chaa-chon gao-lǐi

Korea (two countries in East Asia, North Korea and South Korea)

ภาษาเกาหลี

ชาวเกาหลี

คนเกาหลี


บลัดดีแมรี

บลัดดีแมรี • (blát-dîi-mɛɛ-rîi)


คะน้า

th-noun

คะน้า • (ká-náa)

Borrowed from Teochew 芥藍／芥蓝 (kah4 na5). Doublet of กะหล่ำ (gà-làm).

ผัก ผัก#Thai

Chinese broccoli
Chinese broccoli#English

Brassica oleracea
Brassica oleracea#Translingual

(ผัก~) kai-lan; kale (Chinese broccoli, Brassica oleracea).


ไซเล็ม

ไซเล็ม • (sai-lêm)


โฟลเอ็ม

โฟลเอ็ม • (floo-êm)


ครับ

th-particle

ครับ • (kráp)

Corrupted from ขอรับ (kɔ̌ɔ-ráp, “I would like/I am willing to accept/receive (your command, request, etc)”).

Genesis 27:24, KJV:
ท่านถามว่า "เจ้าเป็นเอซาวบุตรชายของพ่อจริงหรือ" เขาตอบว่า "ใช่ครับ"
tâan tǎam wâa · “jâao bpen ee-saao bùt-chaai kɔ̌ɔng pɔ̂ɔ jing rʉ̌ʉ” · kǎo dtɔ̀ɔp wâa · “châi kráp”
And he said, Art thou my very son Esau? And he said, I am.

2 Kings 6:5, KJV:
ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"
kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”
But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

2 Kings 2:3, KJV:
และเหล่าศิษย์แห่งผู้พยากรณ์ผู้อยู่ในเบธเอลได้ออกมาหาเอลีชาและบอกท่านว่า "ท่านทราบไหมว่า วันนี้ พระเยโฮวาห์จะทรงรับอาจารย์ของท่านไปจากเป็นหัวหน้าท่าน" ท่านตอบว่า "ครับ ข้าพเจ้าทราบแล้ว เงียบ ๆ ไว้"
lɛ́ lào sìt hɛ̀ng pûu-pá-yaa-gɔɔn pûu yùu nai bêet-eel dâai ɔ̀ɔk maa hǎa ee-lii-chaa lɛ́ bɔ̀ɔk tâan wâa · “tâan sâap mǎi wâa · wan níi · prá yee-hoo-waa jà song ráp aa-jaan kɔ̌ɔng tâan bpai jàak bpen hǔua-nâa tâan” · tâan dtɔ̀ɔp wâa · “kráp · kâa-pá-jâao sâap lɛ́ɛo · ngîiap ngîiap wái”
And the sons of the prophets that were at Bethel came forth to Elisha, and said unto him, Knowest thou that the LORD will take away thy master from thy head to day? And he said, Yea, I know it; hold ye your peace.

(formal, humble, men's speech) employed by males to express affirmation or assent, or to politely end any expression.


ค่ะ

From ข้า (kâa, “servant, I/me”) in พระเจ้าข้า (“lit. my lord”) or เจ้าข้า (jâo-kâa, “lit. my lord”). Compare with other Tai languages in which a self-deprecating pronoun literally meaning "servant" or "slave" can be used as a polite particle and/or to say "yes" such as Lao ຂ້ານ້ອຍ (khān ʼa nya), Lü ᦃᦾᧉ (ẋoay²), Khün ᨡ᩶ᩣ, and Shan ၶႃႈ (khāa). Also compare with Northern Thai ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (“lord, you”) which has the opposite meaning of ᨡ᩶ᩣ (“servant, I/me”), a cognate of ข้า (kâa), and can be used as a polite particle or to say "yes."

cog

Lü ᦃᦾᧉ (ẋoay²)

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used to express affirmation, agreement, or acknowledgment.

formerly used by noblemen; now often employed by women; formerly used by noblemen; now often employed by women

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used to express annoyance or frustration.


ค่ะ

Lü ᦃᦾᧉ (ẋoay²)

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used at the end of an indicative expression, request, or wish.


ฮิปโปโปเตมัส

th-noun

ฮิปโปโปเตมัส • (híp-bpoo-bpoo-dtee-más) (classifier ตัว)

híp-bpoo-bpoo-dtee-más (romanization)
ตัว (classifier)


คิ้ว

คิ้ว • (kíu)

eyebrow (hair that grows over the bone ridge above the eye socket).


จะ

Compare Lao ຈະ (cha), ຈັກ (chak), Lü ᦈᧅ (ṫsak).

พรุ่งนี้จะไปสวนสาธารณะ

(auxiliary) used to indicate a future tense: will; would; to be to; to be about to; to be going to; etc.


จะ

used to introduce alternatives: whether; either; etc.


โดน

doon (romanization)
การโดน (abstract-noun)

Cognate with Isan โดน, Lao ໂດນ (dōn), Northern Thai ᨯᩰᩫ᩠ᨶ (doon⁴), Khün ᨯᩰ᩠ᨶ (doon⁴).

(passive voice, auxiliary) passive voice marker.


จ้ะ

Compare Khmer ចាស (caah), ចា៎ះ (caah), ច៎ះ (ច៎ះ).

ค่ะ ค่ะ#Thai


จ้ะ

ค่ะ ค่ะ#Thai


เป็น

From Proto-Tai *m̩.pelᴬ (“to be; to become”). Cognate with Isan เป็น, Lao ເປັນ (pen), Northern Thai ᨸᩮ᩠ᨶ, Lü ᦔᦲᧃ (ṗiin), Tai Dam ꪹꪜꪸꪙ, Tai Dón ꪜꪲꪙ, Shan ပဵၼ် (pǎen), Tai Nüa ᥙᥥᥢ (pen), Ahom 𑜈𑜢𑜃𑜫 (bin), Zhuang baenz, Saek พั๊น, Zuojiang Zhuang binz.

เขาเป็นไข้หลังกลับถึงบ้าน

(of an illness or unfavourable condition) to get; to have; to experience; to suffer.

ผมขี่จักรยานเป็น

(auxiliary) used at the end of an expression to indicate that the person concerned can or knows how to do the related action.


เป็น

to the degree (of); to the extent (of); as much as; as far as; up to.


น่ะ

ตอนนั้นป้าออกไปซื้อของข้างนอกน่ะ

At that time, auntie went shopping outside.

dtɔɔn nán bpâa ɔ̀ɔk bpai sʉ́ʉ kɔ̌ɔng kâang-nɔ̂ɔk nâ

(colloquial) particle used at the end of a sentence to make it softer, more persuasive or less abrupt.

หนังสือเล่มนี้น่ะ แพงมากเลย
nǎng-sʉ̌ʉ lêm níi nâ · pɛɛng mâak ləəi
This book is pricey.

ตอนที่พูดเรื่องนี้ออกไปน่ะ สีหน้าเขาดูไม่ดีเท่าไหร่
dtɔɔn tîi pûut rʉ̂ʉang níi ɔ̀ɔk bpai nâ · sǐi-nâa kǎo duu mâi dii tâo-rài
When [I] told him about this, he looks unhappy.

(colloquial) particle used after a noun or a phrase to highlight it as the topic of the sentence.


คะ

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used to express doubt, interrogation, suggestion.


คะ

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used at the end of an expression of doubt, interrogation, or suggestion.


นะ

อะไรนะ

(particle used to make a sentence seem softer, more persuasive or less abrupt)


จาก

th-prep

จาก • (jàak)

From Old Khmer cak. Compare Lao ຈາກ (chāk).


จาก

jàak (romanization)
การจาก (abstract-noun)


จาก

th-noun

จาก • (jàak)

Nypa fruticans
Nypa fruticans#Translingual

nipa, a palm tree of the species Nypa fruticans.


เครื่องสาย

เครื่องสาย • (krʉ̂ʉang-sǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.saːj˩˩˦/

khrueang sai, an ensemble of stringed instruments, flute, and percussion instruments in Central Thai classical music

th:เครื่องสาย


พิธี

Borrowed from Sanskrit विधि (vidhi, “formula”). Cognate with Lao ພິທີ (phi thī), Khmer ពិធី (pithii). Doublet of วิธี (wí-tii).


แผ่นดินไหว

th-noun

แผ่นดินไหว • (pɛ̀n-din-wǎi)

From แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “earth; ground”) + ไหว (wǎi, “to quake; to shake”).


ขีปนาวุธ

Coined from Pali khipana (“throwing”) + āvudha (“weapon”).


เบาใจ

th-verb

เบาใจ • (bao-jai) (abstract noun การเบาใจ)

bao-jai (romanization)
การเบาใจ (abstract-noun)

to be light-hearted; to take things easy; to be relieved.


เจ็บใจ

เจ็บใจ • (jèp-jai) (abstract noun การเจ็บใจ)

jèp-jai (romanization)
การเจ็บใจ (abstract-noun)


เคืองใจ

เคืองใจ • (kʉʉang-jai) (abstract noun การเคืองใจ)

kʉʉang-jai (romanization)
การเคืองใจ (abstract-noun)

/kʰɯa̯ŋ˧.t͡ɕaj˧/


เหลือใจ

th-adv

เหลือใจ • (lʉ̌ʉa-jai) (abstract noun ความเหลือใจ)

lʉ̌ʉa-jai (romanization)
ความเหลือใจ (abstract-noun)

/lɯa̯˩˩˦.t͡ɕaj˧/


เศร้าใจ

th-adj

เศร้าใจ • (sâo-jai) (abstract noun ความเศร้าใจ)

sâo-jai (romanization)
ความเศร้าใจ (abstract-noun)


เร้าใจ

th-verb

เร้าใจ • (ráo-jai) (abstract noun การเร้าใจ)

ráo-jai (romanization)
การเร้าใจ (abstract-noun)


เอาใจใส่

เอาใจใส่ • (ao-jai-sài) (abstract noun การเอาใจใส่)

ao-jai-sài (romanization)
การเอาใจใส่ (abstract-noun)

to take an interest (in), put one's heart (into).


เพื่อนคู่ใจ

th-noun

เพื่อนคู่ใจ • (pʉ̂ʉan-kûu-jai)

/pʰɯa̯n˥˩.kʰuː˥˩.t͡ɕaj˧/


เปลี่ยวใจ

th-verb

เปลี่ยวใจ • (bplìao-jai) (abstract noun การเปลี่ยวใจ)

bplìao-jai (romanization)
การเปลี่ยวใจ (abstract-noun)


เหนื่อยใจ

เหนื่อยใจ • (nʉ̀ai-jai) (abstract noun การเหนื่อยใจ)

nʉ̀ai-jai (romanization)
การเหนื่อยใจ (abstract-noun)


เข้าใจผิด

เข้าใจผิด • (kâo-jai-pìt) (abstract noun การเข้าใจผิด)

kâo-jai-pìt (romanization)
การเข้าใจผิด (abstract-noun)


เต็มใจ

เต็มใจ • (dtem-jai) (abstract noun การเต็มใจ or ความเต็มใจ)

dtem-jai (romanization)
การเต็มใจ (abstract-noun)
ความเต็มใจ (abstract-noun)


เข็ญใจ

th-adj

เข็ญใจ • (kěn-jai) (abstract noun ความเข็ญใจ)

kěn-jai (romanization)
ความเข็ญใจ (abstract-noun)

From เข็ญ (kěn, “hard; difficult”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic, somewhat dated) being in a state of grief or suffering, especially because of financial problems or poverty.


เปลี่ยนใจ

th-verb

เปลี่ยนใจ • (bplìian-jai) (abstract noun การเปลี่ยนใจ)

bplìian-jai (romanization)
การเปลี่ยนใจ (abstract-noun)


เดือดเนื้อร้อนใจ

เดือดเนื้อร้อนใจ

เดือดเนื้อร้อนใจ • (dʉ̀ʉat-nʉ́ʉa-rɔ́ɔn-jai) (abstract noun การเดือดเนื้อร้อนใจ)

dʉ̀ʉat-nʉ́ʉa-rɔ́ɔn-jai (romanization)
การเดือดเนื้อร้อนใจ (abstract-noun)

/dɯa̯t̚˨˩.nɯa̯˦˥.rɔːn˦˥.t͡ɕaj˧/


เสียใจ

เสียใจ • (sǐia-jai) (abstract noun การเสียใจ)

sǐia-jai (romanization)
การเสียใจ (abstract-noun)

to be sorry; to feel sorry; to feel badly; to regret.


เชื่อใจ

เชื่อใจ • (chʉ̂ʉa-jai) (abstract noun การเชื่อใจ)

chʉ̂ʉa-jai (romanization)
การเชื่อใจ (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯˥˩.t͡ɕaj˧/


เจียมใจ

เจียมใจ • (jiiam-jai) (abstract noun การเจียมใจ)

jiiam-jai (romanization)
การเจียมใจ (abstract-noun)

to be humble, modest, self-effacing, unassuming.


เสียน้ำใจ

เสียน้ำใจ • (sǐia-náam-jai) (abstract noun การเสียน้ำใจ)

sǐia-náam-jai (romanization)
การเสียน้ำใจ (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “to lose”) + น้ำใจ (náam-jai, “heart; mind”).

com

to feel hurt because of being treated as of little importance or because one's good mood, goodwill, or good intention is ruined or disregarded.


เย็นใจ

th-verb

เย็นใจ • (yen-jai) (abstract noun การเย็นใจ)

yen-jai (romanization)
การเย็นใจ (abstract-noun)

เย็น (yen, “cool”) + ใจ (jai, “heart; mind; etc”).

com

to be at ease; to be relaxed; to be free from disturbance, anxiety, concern, etc.


เป็นใจ

From เป็น (bpen, “to be”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

(of the happening or possibility of an event or situation) to support, to help, to aid, to promote; to allow, to endorse.

(of the commission of a wrongdoing) to knowingly help or allow; to connive (at).


เจริญตาเจริญใจ

th-verb

เจริญตาเจริญใจ • (jà-rəən-dtaa-jà-rəən-jai) (abstract noun การเจริญตาเจริญใจ)

jà-rəən-dtaa-jà-rəən-jai (romanization)
การเจริญตาเจริญใจ (abstract-noun)

From เจริญ (jà-rəən, “to cultivate; to develop; to enhance”) + ตา (dtaa, “eyes”) + เจริญ (jà-rəən, “to cultivate; to develop; to enhance”) + ใจ (jai, “heart; mind”).


เห็นใจ

th-verb

เห็นใจ • (hěn-jai) (abstract noun การเห็นใจ or ความเห็นใจ)

hěn-jai (romanization)
การเห็นใจ (abstract-noun)
ความเห็นใจ (abstract-noun)

From เห็น (hěn, “to see”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(dated) to realise or see through (someone's true intention, feelings, nature, etc).

(idiomatic) to visit (a dying person in order to bid one's last farewell to that person or see off that person to the next world).

(idiomatic) to have a heart (for); to feel (for); to sympathise (with); to empathise (with); to commiserate.


เห็นอกเห็นใจ

th-verb

เห็นอกเห็นใจ • (hěn-òk-hěn-jai) (abstract noun การเห็นอกเห็นใจ or ความเห็นอกเห็นใจ)

hěn-òk-hěn-jai (romanization)
การเห็นอกเห็นใจ (abstract-noun)
ความเห็นอกเห็นใจ (abstract-noun)

From เห็น (hěn, “to see”) + อก (òk, “chest; breast”) + เห็น (hěn, “to see”) + ใจ (jai, “heart; mind”).


เกรงใจ

th-verb

เกรงใจ • (greeng-jai) (abstract noun การเกรงใจ or ความเกรงใจ)

greeng-jai (romanization)
การเกรงใจ (abstract-noun)
ความเกรงใจ (abstract-noun)

From เกรง (greeng, “to fear; to worry”) + ใจ (jai, “heart; mind; etc”).

com

2016, พิชชารัศมิ์ Marumura, กัมบัตเตะเนะ เพราะความสำเร็จไม่มีทางลัด, กรุงเทพฯ: มติชน, →ISBN, page 155:
เข้าแถวซื้ออาหารหรือรับเสบียงตอนเกิดพิบัติภัย...โดยไม่มีการแก่งแย่งกันนั่นเพราะความรู้สึกเกรงใจและระมัดระวังจะไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน(kâo-tɛ̌o sʉ́ʉ aa-hǎan rʉ̌ʉ ráp sà-biiang dtɔɔn gə̀ət pí-bàt-dtì-pai ... dooi mâi mii gaan-gɛ̀ng-yɛ̂ɛng gan nân prɔ́ kwaam-rúu-sʉ̀k greeng-jai lɛ́ rá-mát-rá-wang jà mâi tam hâi pûu ʉ̀ʉn dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn)

2018 July 6, “ยิ่งสนิท ยิ่งไม่เกรงใจ ความบอบบางใต้คำว่า “เพื่อน” ที่เราอาจทำร้ายกันโดยไม่รู้ตัว”, in พรูเด็นเชียล, กรุงเทพฯ: พรูเด็นเชียล ประกันชีวิต (ประเทศไทย), retrieved 2021-04-02:
ยิ่งสนิท ยิ่งไม่เกรงใจ ความบอบบางใต้คำว่า "เพื่อน"(yîng sà-nìt · yîng mâi greeng-jai · kwaam-bɔ̀ɔp-baang dtâai kam wâa · “pʉ̂ʉan”)

2024 November 3, ธีรพงษ์ เศรษฐิวัฒน์, “ทำตัวแบบไหนเพื่อนร่วมงานถึงจะเกรงใจคุณ”, in Salesarm, กรุงเทพฯ: Salesarm (Thailand), archived from the original on 2021-05-15:
ทำตัวแบบไหนเพื่อนร่วมงานถึงจะเกรงใจคุณ(tam-dtuua bɛ̀ɛp nǎi pʉ̂ʉan-rûuam-ngaan tʉ̌ng jà greeng-jai kun)

to care (about someone's feelings); to be considerate (towards); to be respectful (of); to be thoughtful (of).


สนุก

th-adj

สนุก • (sà-nùk) (abstract noun ความสนุก)

sà-nùk (romanization)
ความสนุก (abstract-noun)

Compare Khmer ស្រណុក (srɑɑnok, “easy; comfortable; pleasant”) or ស្នុក (snok, “easy”).

cog

สนุกไหมคะ

Are you enjoying yourself? (female speaker)


น่ารัก

th-adj

น่ารัก • (nâa-rák) (abstract noun ความน่ารัก)

nâa-rák (romanization)
ความน่ารัก (abstract-noun)

น่า (nâa) + รัก (rák); literally "should love" or "should be loved".

น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก

nɔ́ɔng-sǎao kɔ̌ɔng pǒm mâi nâa-rák kà-nàat nán rɔ̀k

มาฟังเรื่องน่ารักของคู่นี้ดีกว่า

Let's hear some lovely stories of this couple!

maa fang rʉ̂ʉang nâa-rák kɔ̌ɔng kûu níi dii gwàa

ทำตัวแบบนี้ไม่น่ารักเลย

Conducting yourself like this is totally unbecoming.


เนย

th-noun

เนย • (nəəi)

→ Lao: ເນີຍ (nœ̄i)

Semi-learned borrowing from Tamil நெய் (ney, “ghee”).


เสร็จ

sèt (romanization)
การเสร็จ (abstract-noun)

Possibly borrowed from Middle Khmer សុរេច (sureca), សូរេច (sūreca), សុរេច្ច (surecca), សូរេច្ច (sūrecca), សុរេយ្ច (sureyca), សុរេយ្ច្ច (surēycca), សូយ៌េច (sūryeca), ស្រេច (sreca), សរេច (sareca), ស្រេច (srēca), ឝ្រច (śraca). Cognate with Modern Khmer ស្រេច (srac), Lao ເສັດ (set).


มะเขือเทศ

th-noun

มะเขือเทศ • (má-kʉ̌ʉa-têet)

/ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦.tʰeːt̚˥˩/

From มะเขือ (má-kʉ̌ʉa, “eggplant”) + เทศ (têet, “foreign”).


โรงพยาบาล

th-noun

โรงพยาบาล • (roong-pá-yaa-baan) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-pá-yaa-baan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building; hall”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “medical care; medical treatment”).


เชอร์รี

th-noun

เชอร์รี • (chəə-rîi)

/t͡ɕʰɤː˧.riː˥˩/


เสื้อแดง

เสื้อแดง • (sʉ̂ʉa-dɛɛng)

/sɯa̯˥˩.dɛːŋ˧/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

redshirt (National United Front of Democracy Against Dictatorship)

แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ


การก่อการร้าย

th-noun

การก่อการร้าย • (gaan-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From การ (gaan) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai).

prefix

ก่อการร้าย ก่อการร้าย#Thai

(criminal law) abstract noun of ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai)


ผู้ก่อการร้าย

th-noun

ผู้ก่อการร้าย • (pûu-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai, “to commit terrorism”).


ตั่ง

From Proto-Southwestern Tai *taŋᴮ¹ (“stool”), from Proto-Tai *taŋᴮ (“stool”), from Middle Chinese 凳 (MC tongH, “stool, chair”). Cognate with Lao ຕັ່ງ (tang), Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹), Tai Dam ꪔꪰ꪿ꪉ, Shan တင်ႇ (tàng), Tai Nüa ᥖᥒᥱ (tǎng), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zhuang daengq. Compare Khmer តាំង (tang).

cog

Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹)

a type of traditional seat or table having the form like a bed, usually having four legs.


หลุม

th-noun

หลุม • (lǔm)


หลุม

th-adj

หลุม • (lǔm)

แอคหลุม


เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง • (bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng) (abstract noun ความเป็นตัวของตัวเอง)

bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng (romanization)
ความเป็นตัวของตัวเอง (abstract-noun)


เป็นตัวของตัวเอง

th-verb

เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง • (bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng) (abstract noun การเป็นตัวของตัวเอง)

bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng (romanization)
การเป็นตัวของตัวเอง (abstract-noun)


หลุมดำ

th-noun

หลุมดำ • (lǔm-dam)

Calque of English black hole. Same as หลุม (lǔm, “hole”) + ดำ (dam, “black”).

2019, “กระเพาะเป็นหลุมดำ กินไม่หยุดปาก หาทางแก้ก่อนจะอ้วน”, in พรีมา แคร์, Bangkok: พรีมา แคร์ อินเตอร์เนชั่นแนล, retrieved 2019-04-11:

เพื่อน ๆ หลายคนอาจเคยมีอาการที่เรียกว่า “กระเพาะหลุมดำ” ทำให้เรารู้สึกหิวอยู่ตลอดเวลา อยากกินโน่นกินนี่ไปซะหมด เห็นของกินแล้วมันก็อดไม่ได้จริง ๆ แล้วอยากรู้กันบ้างมั้ยว่าทำไมเราถึงได้มีอาการแบบนั้น?

2017 November 22, เหมียวตะปู, “8 เหตุผลเพื่ออธิบายทฤษฎี ‘กระเพาะหลุมดำ’ ทำไมถึงรู้สึกหิวและหยุดกินไม่ได้ซักที”, in CatDumb, Bangkok: Newspaper 6 by TagDiv, archived from the original on 2019-04-10:

"วิน นี่แกไม่คิดจะอิ่มเลยรึไงหะ กินมาเยอะแล้วนะ แกนี่กระเพาะหลุมดำชัด ๆ" ปลายฝน หรือฝน เพื่อนสนิทที่เรียนด้วยกันมาตั้งแต่ ม. ปลาย รู้อยู่หรอกว่า มันกินเก่งตั้งแต่ใหนแต่ไรแล้ว เห็นมันตัวเล็ก ๆ ไม่มีกล้ามแบบนี้นะ ถ้ากินอาหารแข่งกันกับผู้ชายตัวบึกสามคนมันก็ชนะ กระเพาะหลุมดำชัด ๆ แต่ก็นะ เห็นมันกินเก่งแบบนี้ มันไม่รู้จักคำว่า อ้วน หรอก กินเก่งแค่ใหน ตัวมันก็เท่าเดิม ไม่รู้เอาไปเก็บไว้ไหน

2019 January 22, ต๊วมเตี๊ยม, chapter 1, in ธัญวลัย, Bangkok: ธัญวลัย, retrieved 2019-04-11:

วันนี้ ขอบคุณทุกคนที่มาหานะคะ ขอบคุณทางยาโยอิที่มีกิจกรรมสนุก ๆ และมีอาหารอร่อย ๆ ให้พวกเราแก๊งหลุมดำทานนะคะ

2018 May 17, Satchan BNK48, Satchan BNK48, Bangkok, retrieved 2019-04-11:

(slang) large appetite, unsatisfiable stomach; person with large appetite, excessive hunger.


สายฟ้า

สายฟ้า • (sǎai-fáa)

From สาย (sǎai, “line; strip; thread”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

(Hindu mythology) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.

(mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.

(now rare) spider web hanging in the air.


กำลัง

From Middle Khmer kuṃlāṃṅa (“strength; vigour; brawn; force; power; might; energy; clients; dependents; servants; helper; aid; ally”), Angkorian Old Khmer kanlāṅ, kanlaṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”), or Pre-Angkorian Old Khmer kanlaṅ, kanlāṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”); compare Modern Khmer កម្លាំង (kɑmlang). Cognate with Lao ກຳລັງ (kam lang).
The Khmer word is derived from -m- infixation of the root ខ្លាំង (khlang, “strong; vigorous; robust”), whence also Thai ขลัง (klǎng, “magically potent; magical; having supernatural powers; miraculous”).
The auxiliary verb evolved from the noun senses and was first attested in mid-19ᵗʰ century writing. It supplanted the earlier postverbal auxiliary อยู่ (yùu, “to stay”) for marking the progressive or continuous aspect. The current use of preverbal กำลัง (gam-lang) is either in addition to, or instead of, postverbal อยู่ (yùu).

cog

(mathematics) power: product of equal factors.


กำลัง

กำลัง (gam-lang) + verb + อยู่ (yùu): to be ...ing
โทรศัพท์กำลังดังอยู่
too-rá-sàp gam-lang dang yùu
The phone is ringing.
มีคนกำลังว่ายน้ำอยู่ในแม่น้ำ
mii kon gam-lang wâai-náam yùu nai mɛ̂ɛ-náam
Someone is swimming in the river.

กำลัง (gam-lang) + verb: to be ...ing
คนแก่คู่รักกำลังเดินเล่นในสวน
kon gɛ̀ɛ kûu-rák gam-lang dəən lên nai sà-wá-ná-
The old couple were in the park taking a walk.

กำลัง (gam-lang) + verb + จะ (jà): to be about to do
แม่กำลังจะเตรียมอาหาร
mɛ̂ɛ gam-lang jà dtriiam aa-hǎan
Mum is/was about to prepare the food.

(preverb, auxiliary) preverbal auxiliary marking progressive or continuous aspect.


แคลงใจ

th-verb

แคลงใจ • (klɛɛng-jai) (abstract noun การแคลงใจ)

klɛɛng-jai (romanization)
การแคลงใจ (abstract-noun)

/kʰlɛːŋ˧.t͡ɕaj˧/


เอาใจช่วย

เอาใจช่วย • (ao-jai-chûai) (abstract noun การเอาใจช่วย)

ao-jai-chûai (romanization)
การเอาใจช่วย (abstract-noun)

to give moral support (to); to root (for).


แค้นใจ

แค้นใจ • (kɛ́ɛn-jai) (abstract noun การแค้นใจ)

kɛ́ɛn-jai (romanization)
การแค้นใจ (abstract-noun)

/kʰɛːn˦˥.t͡ɕaj˧/


เอาอกเอาใจ

เอาอกเอาใจ • (ao-òk-ao-jai) (abstract noun การเอาอกเอาใจ)

ao-òk-ao-jai (romanization)
การเอาอกเอาใจ (abstract-noun)


เอาใจออกห่าง

เอาใจออกห่าง • (ao-jai-ɔ̀ɔk-hàang)

/ʔaw˧.t͡ɕaj˧.ʔɔːk̚˨˩.haːŋ˨˩/

เอาใจออกหาก เอาใจออกหาก#Thai


แน่แก่ใจ

แน่แก่ใจ • (nɛ̂ɛ-gɛ̀ɛ-jai) (abstract noun การแน่แก่ใจ)

nɛ̂ɛ-gɛ̀ɛ-jai (romanization)
การแน่แก่ใจ (abstract-noun)

/nɛː˥˩.kɛː˨˩.t͡ɕaj˧/


แข็งใจ

แข็งใจ • (kɛ̌ng-jai) (abstract noun การแข็งใจ)

kɛ̌ng-jai (romanization)
การแข็งใจ (abstract-noun)

/kʰɛŋ˩˩˦.t͡ɕaj˧/

to summon up one's courage; to steel oneself.


โปร่งใจ

โปร่งใจ • (bpròong-jai) (abstract noun การโปร่งใจ)

bpròong-jai (romanization)
การโปร่งใจ (abstract-noun)

to be unworried; to be free of anxiety or care.


แน่ใจ

แน่ใจ • (nɛ̂ɛ-jai) (abstract noun การแน่ใจ or ความแน่ใจ)

nɛ̂ɛ-jai (romanization)
การแน่ใจ (abstract-noun)
ความแน่ใจ (abstract-noun)

/nɛː˥˩.t͡ɕaj˧/


แปลกใจ

แปลกใจ • (bplɛ̀ɛk-jai) (abstract noun การแปลกใจ)

bplɛ̀ɛk-jai (romanization)
การแปลกใจ (abstract-noun)


สวิส

th-adj

สวิส • (sà-wís) (abstract noun ความสวิส)

sà-wís (romanization)
ความสวิส (abstract-noun)

(informal) Switzerland (a country in Western Europe and Central Europe)


แมรี

th-proper noun

แมรี • (mɛɛ-rii)

/mɛː˧.riː˥˩/

a female given name from English, equivalent to English Mary


กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ • (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn à-mɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn má-hǐn-tá-raa-yút-tá-yaa má-hǎa-dì-lòk-póp nóp-pá-rát-râat-chá-taa-nii-buu-rii-rom ù-dom-râat-chá-ní-wêet-má-hǎa-sà-tǎan à-mɔɔn-pí-maan-à-wá-dtaan-sà-tìt sàk-gà-tát-dtì-yá-wít-sà-nú-gam-bprà-sìt)

/kruŋ˧.tʰeːp̚˥˩.ma˦˥.haː˩˩˦.na˦˥.kʰɔːn˧.ʔa˨˩.mɔːn˧.rat̚˦˥.ta˨˩.na˦˥.koː˧.sin˩˩˦.ma˦˥.hin˩˩˦.tʰa˦˥.raː˧.jut̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.ma˦˥.haː˩˩˦.di˨˩.lok̚˨˩.pʰop̚˦˥.nop̚˦˥.pʰa˦˥.rat̚˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰaː˧.niː˧.buː˧.riː˧.rom˧.ʔu˨˩.dom˧.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ni˦˥.weːt̚˥˩.ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.ʔa˨˩.mɔːn˧.pʰi˦˥.maːn˧.ʔa˨˩.wa˦˥.taːn˧.sa˨˩.tʰit̚˨˩.sak̚˨˩.ka˨˩.tʰat̚˦˥.ti˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.sa˨˩.nu˦˥.kam˧.pra˨˩.sit̚˨˩/

Composed of:
: กรุง (grung, “capital, city”), from Old Khmer ក្រុង៑ (kruṅ), ក្រុង (kruṅa), កុរុង៑ (kuruṅ, “to rule, to govern; king, prince; ruler, governor; head, chief, master; kingdom, realm; city-state; etc”),
: เทพ (têep, “god”), from Sanskrit देव (deva, “god, divine being”),
: มหา (má-hǎa, “great”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”),
: นคร (ná-kɔɔn, “city”), from Sanskrit नगर (nagara, “town”),
: อมร (à-mɔɔn, “god, immortal; eternal”), from Sanskrit अमर (amara, “undying”),
: รัตนโกสินทร์ (rát-dtà-ná-goo-sǐn, “Emerald Buddha”, literally “gem of Kosindra”), from Pali ratana (“jewel, gem”) + Pali kosiya (“name of a Brahmin clan”) + Sanskrit इन्द्र (indra, “Indra, lord”),
: มหินทรายุทธยา (má-hǐn-tá-raa-yút-tá-yaa, “Ayutthaya of the Great Indra, Ayutthaya of great ruler(s)”), from Sanskrit महा (mahā, “great”) + Sanskrit इन्द्र (indra, “Indra, lord”) + Sanskrit अयोध्या (ayodhyā, “unconquerable, the capital of Rāma”),
: มหาดิลกภพ (má-hǎa-dì-lòk-póp, “great, excellent world”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”) + Sanskrit अति (ati, “eminent, beyond; very”) + Sanskrit लोक (loka, “world”) + Sanskrit भव (bhava, “being”); or from Sanskrit महत् (mahat, “great”) + Sanskrit तिलक (tilaka, “ornament on the forehead; best, distinguished”) + Sanskrit भव (bhava, “world; being”),
: นพรัตน (nóp-pá-rát, “nine gems”), from Sanskrit नव (nava, “nine”) + Sanskrit रत्न (ratna, “gem”),
: ราชธานี (râat-chá-taa-nii, “king's residence, capital”), from Sanskrit राजन् (rājan, “king”) + Sanskrit धानी (dhānī, “seat, receptacle”),
: บูรี (buu-rii, “town”), from Sanskrit पुरि (puri, “town”),
: รมย์ (rom, “pleasant”), from Sanskrit रम्य (ramya, “pleasant, beautiful”),
: อุดม (ù-dom, “abundant”), from Sanskrit उत्तम (uttama, “excellent”),
: ราชนิเวศน์ (râat-chá-ní-wêet, “palace”), from Sanskrit राजन् (rājan, “king”) + Sanskrit निवेशन (niveśana, “abode, entrance”),
: มหา (má-hǎa, “great”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”),
: สถาน (sà-tǎan, “place”), from Sanskrit स्थान (sthāna, “place”),
: อมร (à-mɔɔn, “god, immortal; eternal”), from Sanskrit अमर (amara, “undying”),
: พิมาน (pí-maan, “vimāna”), from Sanskrit विमान (vimāna, “palace, celestial vehicle”),
: อวตาร (à-wá-dtaan, “avatāra”), from Sanskrit अवतार (avatāra, “incarnation, descent”),
: สถิต (sà-tìt, “to stay, to dwell”), from Sanskrit स्थित (sthita, “situated”),
: สักกะ (sàk-gà, “Śakra”), from Pali sakka (“Śakra”),
: ทัตติย (tát-dtì-yá, “allowed, granted, presented”), from Pali dattiya (“given”),
: วิษณุกรรม (wít-sà-nú-gam, “viśvakarmā”), ultimately from Sanskrit विश्वकर्मा (viśvakarmā), and
: ประสิทธิ์ (bprà-sìt, “to complete, to accomplish”), from Sanskrit प्रसिद्धि (prasiddhi, “accomplishment, success”).
Literally "the city of gods; the great city, [where] the gem of Kosindra [resides] in perpetuity [/where the immortal gem of Kosindra is]; the Ayutthaya of the Great Indra [/of the great ruler(s)]; the great, excellent world; the royal town of the nine gems; the town of delight, full of royal abodes; the great place; the celestial vimāna [where] avatāra dwell, [of which the erection was] accomplished by Viśvakarman on the consent of Śakra [/the (city which is the) Śakra-permitted accomplishment of Viśvakarman]".
Before the reign of Rama VI, the part อมรรัตนโกสินทร์ (à-mɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn) was written บวรรัตนโกสินทร์ (bɔɔn-wɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn), from บวร (bɔɔn-wɔɔn, “eminent; excellent; prominent; etc”) + รัตนโกสินทร์ (rát-dtà-ná-goo-sǐn, “Emerald Buddha”, literally “gem of Kosindra”).

com

รัตนโกสินทร์

1989, อัสนี-วสันต์ โชติกุล [Asanee–Wasan] (lyrics and music), “กรุงเทพมหานคร [Grung Têp Máhăa Nákon]”, in ฟักทอง [The Pumpkin]:

1991, Sombat Phlāinō̜i, อัญมณีนิยาย: เรื่องของอัญมณีที่มีปรากฎอยู่ในตำนาน นิยายและประวัติศาสตร์รวมถึงความหมาย ความเชื่อ เมื่อนำมาใช้เป็นเครื่องประดับ
กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธ์

2001, Kīrati Kīattiyākō̜n, มหากษัตราธิราช

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ (ในสมัยรีชกาลที่ ๔ เปลี่ยน […] )

, อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์, พินิจไทยไตรภาค: ทุติยภาคซ ศิลปวัฒนธรรมและวรรณคดี

[…] ทรง พระราชทาน
นามราชธานีแห่งใหม่ ว่า กรุงเทพ
มหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรา
ยุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรี
รมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมร
พิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์
มี ความ หมาย ว่า เป็น พระนคร ที่ ารง […]

2003, วุฒิชัย มูลศิลป์, ศิริพร ดาบเพชร, อนงคณา มานิตพิสิฐกุล, พระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

(formal, ceremonial, honorific) Bangkok (the capital city of Thailand)

en-กรุงเทพมหานคร_อมรรัตนโกสินทร์_มหินทรายุธยา_มหาดิลกภพ_นพรัตนราชธานีบูรีรมย์_อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน_อมรพิมานอวตารสถิต_สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์-th-name-B79XwjQD


ยูเครน

ประเทศยูเครน

ภาษายูเครน

Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea); Ukrainian


รอยสัก

th-noun

รอยสัก • (rɔɔi-sàk)

รอย (rɔɔi, “mark”) + สัก (sàk, “to tattoo”).


บรรพบุรุษ

th-noun

บรรพบุรุษ • (ban-pá-bù-rùt)


ผลิต

pà-lìt (romanization)
การผลิต (abstract-noun)

From Sanskrit फलित (phalita, “developed”).


พัฒนา

Alteration of พัฒน (pát); see there for more.

นักวิทยาศาสตร์พัฒนาวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ขึ้น

nák wít-tá-yaa-sàat pát-tá-naa wák-siin bpɔ̂ng-gan rôok kâi-wàt-yài kʉ̂n


บุรุษ

บุรุษ • (bù-rùt)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


ราษฎร

ราษฎร • (râat-sà-dɔɔn)

From Sanskrit राष्ट्र (rāṣṭra, “state, nation; people, citizen, subject; etc”). Compare Pali raṭṭha, from which Thai รัฐ (rát) is derived. Cognate with Lao ຣາສດອນ (rāt dǭn).

bor

(elegant) state, nation, country; realm, domain, territory.

1932 June 24, คณะราษฎร, “ประกาศคณะราษฎร”, in วิกิซอร์ซ, page ๒:
ราษฎรทั้งหลายพึงรู้เถิดว่า ประเทศเรานี้เป็นของราษฎร ไม่ใช่ของกษัตริย์ตามที่เขาหลอกลวง
râat-sà-dɔɔn táng-lǎai pʉng rúu tə̀ət wâa · bprà-têet rao níi bpen kɔ̌ɔng râat-sà-dɔɔn · mâi châi kɔ̌ɔng gà-sàt dtaam tîi kǎo lɔ̀ɔk-luuang
All the people ought to know that this country [of] ours belongs to the people, not to the monarchy as deceived by them.

private sector; private citizen; civilian.

โรงเรียนราษฎร์

(as modifier) public; state; government.


ปักษา

th-noun

ปักษา • (bpàk-sǎa)

From Khmer បក្សា (bɑɑbɑksaa, “bird (especially male one)”), a modified form of Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”), from which Thai ปักษี (bpàk-sǐi) was derived.

cog

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๑๘:
พ่อจะให้ครองสมบัติ สืบวงศ์จักรพรรดินาถา จงตั้งอยู่ในทศธรรมา เป็นตราชูโลกทั้งไตรดาล เจ้าจงเลี้ยงเสนาพลากร ให้ถาวรดั่งร่มพฤกษาศาล เอาความสัตย์สุจริตเป็นประธาน คือรากแก้วกิ่งก้านดอกใบ อันฝูงสัตว์จตุบาททวิบาท จะเกลื่อนกลาดมาพึ่งอาศัย จงเอาเมตตานั้นแผ่ไป ดังกลิ่นดอกไม้อันตระการ จะหอมขจรทุกประเทศ เย็นเกศไปทั่วทิศาศาล ทานนั้นต่างผลโอฬาร หว่านให้บำเหน็จโดยตรา แก่หมู่เสนีรี้พล ประชาชนยาจกถ้วนหน้า ตัดโลภเอาความกรุณา เป็นปัญจมหานัที ไหลมาไม่รู้สุดสิ้น อาบกินเป็นสุขเกษมศรี อย่าเบียดเบียนไพร่ฟ้าประชาชี ให้มีความเดือดร้อนเวทนา น้ำเย็นฝูงปลาก็อาศัย ปักษาพึ่งไม้ใบหนา ป่ากว้างย่อมมีมฤคา พากันมาอยู่สำนัก จงแผ่เดชาวรายศ ให้ปรากฏเกียรติไปทั้งไตรจักร แก่มนุษย์เทวัญคนธรรพ์ยักษ์ ลูกรักจงฟังพ่อสอนไว้
pɔ̂ɔ jà hâi krɔɔng sǒm-bàt · sʉ̀ʉp wong jàk-grà-pát naa-tǎa · jong dtâng yùu nai tót-sà-tan-maa · bpen dtraa-chuu lôok táng dtrai-daan · jâo jong líiang sěe-naa pá-laa-gɔɔn · hâi tǎa-wɔɔn dàng rôm prʉ́k-sǎa sǎan · ao kwaam-sàt sùt-jà-rìt bpen bprà-taan · kʉʉ râak-gɛ̂ɛo gìng gâan dɔ̀ɔk bai · an fǔung sàt jàt-dtù-bàat tá-wí-bàat · jà glʉ̀ʉan-glàat maa pʉ̂ng aa-sǎi · jong ao mêet-dtaa nán pɛ̀ɛ bpai · dang glìn dɔ̀ɔk-máai an dtrà-gaan · jà hɔ̌ɔm kà-jɔɔn túk bprà-têet · yen gèet bpai tûua tí-sǎa sǎan · taan nán dtàang pǒn oo-laan · wàan hâi bam-nèt dooi dtraa · gɛ̀ɛ mùu sěe-nii ríi-pon · bprà-chaa-chon yaa-jòk tûuan-nâa · dtàt lôop ao kwaam-gà-rú-naa · bpen bpan-jà-má-hǎa-nát-tii · lǎi maa mâi rúu sùt-sîn · àap gin bpen sùk gà-sěem sǐi · yàa bìiat-biian prâi-fáa bprà-chaa-chii · hâi mii kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn wêet-tá-naa · náam yen fǔung bplaa gɔ̂ɔ aa-sǎi · bpàk-sǎa pʉ̂ng mái bai nǎa · bpàa gwâang yɔ̂ɔm mii má-rʉ́k-kaa · paa gan maa yùu sǎm-nák · jong pɛ̀ɛ dee-chaa wá-raa yót · hâi bpraa-gòt gìiat bpai táng dtrai-jàk · gɛ̀ɛ má-nút tee-wan kon-tan yák · lûuk rák jong fang pɔ̂ɔ sɔ̌ɔn wái
I shall let you have the sceptre and continue our line of universal rulers and protectors. You shall maintain yourself in the Tenfold Virtue, behaving like a balance that supports all the Three Worlds. You shall always maintain your officers, either civil and military, like a large tree that expands its shade over everyone. You shall take honesty as your guiding principle. You shall be like a tap root, a branch, a stalk, a flower, or a leaf under which all creatures, whether two-footed or four-footed, may come and rest. Let your kindness spread like the flagrance of a flower that goes through every region and pleases every living being in all directions. Donations are on a par with immensely productive seeds: sow them over all your civil and military servants, as well as your people and mendicants, without exception. Avoid greed, uphold grace, like the Five Great Rivers which endlessly flow in and give pleasure in drinking and bathing. Never shall you oppress your people or subject them unto trouble or suffering. You shall be like a cool body of water where fish may dwell, a dense collection of trees where birds may reside, and a vast forest where deer may live in. Let your authority and dignity be evident to all men, gods, demigods, and demons across the Three Realms. My dearest son, listen well to these instructions of mine.


คำแปล

คำ (kam, “word”) + แปล (bplɛɛ, “translate”)


เสื้อผ้า

th-noun

เสื้อผ้า • (sʉ̂ʉa-pâa)

/sɯa̯˥˩.pʰaː˥˩/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)


ญาณวิทยา

epistemology: branch of philosophy dealing with the study of knowledge.


เสมอ

th-adj

เสมอ • (sà-mə̌ə) (abstract noun ความเสมอ)

sà-mə̌ə (romanization)
ความเสมอ (abstract-noun)

/sa˨˩.mɤː˩˩˦/

From Middle Khmer ស្មេ (sme), ស្មើ (smœ), ស្មើហ (smœha, “same; equal”), from Old Khmer ស្មេ (sme, idem), from Proto-Mon-Khmer *sməʔ, *sməh (“equal, alike”), ultimately from Sanskrit सम (sama, idem) or Pali sama (idem). Cognate with Lao ສະເໝີ (sa mœ̄), Lü ᦉᦵᦖᦲ (ṡṁoe), Khmer ស្មើ (smaə). Doublet of สม (sǒm) (etymology 1).

cog

Lü ᦉᦵᦖᦲ (ṡṁoe)


เสมอ

/sa˨˩.mɤː˩˩˦/

Lü ᦉᦵᦖᦲ (ṡṁoe)


สมเด็จ

th-noun

สมเด็จ • (sǒm-dèt)

Derived from Old Khmer saṃtac or saṃtāc (“an honorific given to gods, priests, and monarchs”); extended from stec or stāc, from which Thai เสด็จ (sà-dèt) is derived; ultimately from the root tāc (“high; noble; exalted”). Cognate with Modern Khmer សម្ដេច (sɑmdac).

an honorific for or term of address to gods, monarchs, high-ranking royal persons, high-ranking priests, and high-ranking noble persons, often prefixed to their names or titles.


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


เพียง

From Middle Chinese 平 (MC bjien|bjaeng). Compare Lao ພຽງ (phīang), Northern Thai ᨻ᩠ᨿᨦ, Khün ᨻ᩠ᨿᨦ, Lü ᦵᦗᧂ (peng), Shan ပဵင်း (páeng).

only, as much as, as far as, till, just until

จ้าวชิมดินแสงหล่น เพียงดับไต้มืดมูล
jâao chim din sɛ̌ɛng lòn · piiang dàp dtâai mʉ̂ʉt muun
The deities tasted the earth; their lights fell / Like extinguishing a torch, it was all dark.


เพียงออ

th-noun

เพียงออ • (piiang-ɔɔ)

/pʰia̯ŋ˧.ʔɔː˧/

ขลุ่ย ขลุ่ย#Thai

(ขลุ่ย~) a kind of bamboo flute having bass sound

th:ขลุ่ยเพียงออ


จี้

jîi (romanization)
การจี้ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 刺 (MC tshjeH, “spike; thorn”). Cognate with Northern Thai ᨧᩦ᩶, Khün ᨧᩦ᩶, Lao ຈີ້ (chī), Lü ᦈᦲᧉ (ṫsii²), Shan ၸီႈ (tsīi).

cog

Lü ᦈᦲᧉ (ṫsii²)

to tickle, poke (with a finger), to stimulate.


จี้

คนทา คนทา#Thai


ออ

From Old Khmer អា (ʼā), អ (ʼa, “familiar or pejorative headword for males”). Cognate with Modern Khmer អា (ʼaa).

(archaic) a conventional title for a man, often prefixed to the name.


ออ

used to express acceptance or realisation.


การยกเลิก

th-noun

การยกเลิก • (gaan-yók-lə̂ək)


การพูด

พูด พูด#Thai

abstract noun of พูด (pûut): speaking; speech.


การเดิน

การเดิน • (gaan-dəən)

เดิน เดิน#Thai


การกิน

กิน กิน#Thai


การอ่าน

การอ่าน • (gaan-àan)

อ่าน อ่าน#Thai


การเจอ

การเจอ • (gaan-jəə)

/kaːn˧.t͡ɕɤː˧/

เจอ เจอ#Thai


การจีบ

จีบ จีบ#Thai


การจับ

จับ จับ#Thai


การอยู่

การอยู่ • (gaan-yùu)

อยู่ อยู่#Thai


การเขียน

เขียน เขียน#Thai


การตาม

ตาม ตาม#Thai


การดูแล

ดูแล ดูแล#Thai


การเปลี่ยน

เปลี่ยน เปลี่ยน#Thai


ความเข้าใจ

เข้าใจ เข้าใจ#Thai

abstract noun of เข้าใจ (kâo-jai): understanding.


การจ่าย

จ่าย จ่าย#Thai


การนั่ง

นั่ง นั่ง#Thai


การนับ

นับ นับ#Thai


การได้

ได้ ได้#Thai


การนอน

การนอน • (gaan-nɔɔn)

นอน นอน#Thai


แค้ยักษ์

kɛ́ɛ-yák (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰɛː˦˥.jak̚˦˥/

ปลา ปลา#Thai


สบาย

th-adv

สบาย • (sà-baai) (abstract noun ความสบาย)

sà-baai (romanization)
ความสบาย (abstract-noun)

From Pali sappāya (“beneficial”), possibly via Middle Khmer សាបាយ (sāpāya, “good; fit; beneficial; wholesome; healthful; pleasant; agreeable; comfortable; at ease”); compare Sanskrit सभेय (sabheya, “decent; well-behaved”). Cognate with Khmer សប្បាយ (sapbaay), Lao ສະບາຍ (sa bāi).

cog

ไม่สบาย

เย็นสบาย

สบายดีไหม


ลา

Compare Middle Chinese 驢 (MC ljo, “donkey”). Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Shan လႃး (láa), Khmer លា (liə).


ลา

laa (romanization)
การลา (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Khmer លា (liə).

to take one's leave, say goodbye (upon one's departure).

to request or take leave, leave of absence, time off.


ขอรับ

th-particle

ขอรับ • (kɔ̌ɔ-ráp)

/kʰɔː˩˩˦.rap̚˦˥/

From ขอ (kɔ̌ɔ) + รับ (ráp), “may (I) serve (you)”; “at your service”.

com

ขอ (kɔ̌ɔ) + รับ (ráp)

กระผมหิวขอรับ

Particle used by male speakers at the end of sentences to make them more polite, used in both statements and questions.


เจ้าค่ะ

th-part

เจ้าค่ะ • (jâo-kâ)

/t͡ɕaw˥˩.kʰaʔ˥˩/

From เจ้าข้า (jâo-kâa, “my lord”).
Compare Lao ເຈົ້າຂະນ້ອຍ (chao khan ʼa nya)

อิฉันไม่ได้ทำเจ้าค่ะ

I did not do it, my lord (female speaker, polite)

particle used by female speakers at the end of sentences to make them more polite


หม่อมฉัน

th-pronoun

หม่อมฉัน • (mɔ̀m-chǎn)

/mɔm˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

used by a monarch to address a member of his royal family or to address a foreign royal person;

used by a royal person to address another royal person of equal status;

used by a female commoner to address a royal person.


เจ้าข้า

th-part

เจ้าข้า • (jâo-kâa)

/t͡ɕaw˥˩.kʰaː˥˩/

From เจ้า (jâao, “lord, you”) + ข้า (kâa, “servant, I/me”).
Compare Lao ເຈົ້າຂ້ານ້ອຍ (chao khān ʼa nya)

cog

ເຈົ້າຂ້ານ້ອຍ

อิฉันมิได้ทำเจ้าข้า


อาว

From Proto-Tai *ʔaːwᴬ (“father's younger brother”). Cognate with Ahom 𑜒𑜧 (`ao), Lao ອາວ (ʼāo) and Tày áo.

inh

(archaic) A paternal uncle who is younger than one's father.


ข้าน้อย

th-pronoun

ข้าน้อย • (kâa-nɔ́ɔi)

/kʰaː˥˩.nɔːj˦˥/

From ข้า (kâa, “servant”) + น้อย (nɔ́ɔi, “small; little”), literally “inferior servant”.


หล่อน

th-pronoun

หล่อน • (lɔ̀n)

(archaic) a second or third person pronoun applicable to anyone, irrespective of the sex or status.

(colloquial, sometimes derogatory and offensive) a second or third person pronoun referring to a woman of equal or lower status.


ยก

yók (romanization)
การยก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲɤkᴰ (“to raise”). Cognate with Lao ຍົກ (nyok), Lü ᦷᦍᧅ (yok), Shan ယုၵ်ႉ (yṵ̂k), Ahom 𑜊𑜤𑜀𑜫 (jʸuk), Northern Thai ᨿᩫ᩠ᨠ.

(archaic) to raise; to erect; to build; to construct; to create.

(as of a body of persons or animals) to move; to cause to move.

ยกคำขอ

ยกฟ้อง

(now only found in law, obsolete elsewhere) to deny, to dismiss; to cancel, to revoke.

now only found in law; obsolete elsewhere; now only found in law; obsolete elsewhere

ยกร่าง

(now only found in law, obsolete elsewhere) to prepare; to make.


ยก

2019 February 26, “อัปเดทกรณีวัดสิงห์ ๒๖ ก.พ. ๖๒”, in MThai, Bangkok: MThai, retrieved 2019-02-26:
สั้น ๆ เนาะ ไม่ได้ประกันยกแก๊งนะครับ
sân sân nɔ́ · mâi dâai bprà-gan yók gɛ́ng ná kráp
To make a long story short, the whole gang was denied bail, sir.

2015 February 22, ไทยรัฐออนไลน์, “ยิงดับศักดิ์ ปากรอ ปิดฉากมือฆ่ายกครัว ๕ ศพเมื่อ ๑๘ ปีก่อน”, in ไทยรัฐ, Bangkok: บริษัท วัชรพล จำกัด, retrieved 2019-02-26:
เป็นที่รู้จักของคนไทยทั่วประเทศเนื่องจากเคยก่อคดีโหดประมาณ ๑๘ ปีที่แล้ว...ด้วยการฆ่าโหดยกครัวนายประภาส บุญทวี หมอประจำสถานีอนามัยบ้านระวะ
bpen-tîi rúu-jàk kɔ̌ɔng kon tai tûua bprà-têet nʉ̂ʉang-jàak kəəi gɔ̀ɔ ká-dii hòot bprà-maan · sìp bpɛ̀ɛt · bpii tîi lɛ́ɛo ... dûai gaan-kâa hòot yók kruua naai bprà-pâat · bun tá-wii · mɔ̌ɔ bprà-jam sà-tǎa-nii-à-naa-mai bâan rá-wá
[He] is known to the Thai people across the country due to having committed a violent case around 18 years ago...by ruthlessly killing the whole family of Mr Praphat Bunthawi, a doctor at the Health Station of Rawa Village.


ยก

a unit of measuring wooden boards, equal to 1 cubit wide, 16 wa long, and 1 inch thick.

(historical) a round of flogging, consisting of 30 strokes.

(printing, bookbinding) folio; signature.


ใคร

Blend of คน (kon, “person”) + ไร (rai, “what”).
Compare the dialectal ไผ (pǎi), from Proto-Tai *pʰaɰᴬ, from which the following are also derived: Northern Thai ᨹᩲ; Isan ใผ, ไผ; Lao ໃຜ (phai); Lü ᦺᦕ (ṗhay); Shan ၽႂ် (phǎue); Tai Nüa ᥚᥬᥴ (pháue); Aiton ၸၞ် (phaü); Ahom 𑜇𑜧 (phaw), 𑜇𑜨𑜧 (phow).

blend

(interrogative) who; which person; what person?

ใครก็ช่วยไม่ได้
krai gɔ̂ chûai mâi dâai
No one can help.
(literally) Whoever [they are], [they] cannot help.

ถามใครก็บอกว่า...

[I] asked everyone [and they] told [me] that...

ไม่อยากกวนใคร

whoever; anyone; someone; everyone; they (people in general).

ใครบางคน


กระหม่อม

th-pronoun

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า#Thai

กรม กรม#Thai

(royal) a first person pronoun employed by:

a male when addressing a person holding the royal status of พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า without any noble rank known as กรม (grom);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male when addressing a person holding the royal status of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao) when addressing another หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


กระหม่อม

th-noun

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)