กรม

Derived from Sanskrit क्रम (krama, “order; step”); possibly via Old Khmer kraṃma (“proceeding, procedure; order, arrangement; rank, grade; order, series; order, ordinance”). Cognate with Modern Khmer ក្រម (krɑm).

der

(archaic) order, arrangement; rank, grade, class; course, way; procedure, process, step; succession, series.

high governmental organisation: ministry, department, bureau, etc.

กรมหมื่น กรมหมื่น#Thai

กรมขุน กรมขุน#Thai

กรมหลวง กรมหลวง#Thai

กรมพระ กรมพระ#Thai

กรมพระยา กรมพระยา#Thai

unit of forces or personnel given to a royal person, now only given as an honorary title, consisting of five classes: กรมหมื่น, กรมขุน, กรมหลวง, กรมพระ, กรมพระยา.

military unit; military agency; body of military personnel.


กรม

Derived from Sanskrit कर्म (karma, “act; action; deed”). Doublet of กรรม (gam).

der+

(archaic) deed, instrument, or document, especially one that bears a contract or agreement.


กรม

(botany) the plant Aporosa villosa (Wall. ex Lindl.) Baill. of the family Euphorbiaceae.


กาว

From Middle Chinese 膠 (MC kaew, “glue”). Cognate with Lao ກາວ (kāo), Burmese ကော် (kau), Khmer កាវ (kaaw), Vietnamese keo.

adhesive, as glue, rubber cement, adhesive tape, etc.

sniffing glue, a type of addictive inhalant.


กาว

gaao (romanization)
ความกาว (abstract-noun)

(slang, humorous) crazy, silly, or out of one's mind, as if being intoxicated with glue.


กาว

(historical) an ethnic group living in present-day Northern Thailand and Northeastern Thailand; person belonging to this group.


อักษรต่ำ

th-noun

อักษรต่ำ • (àk-sɔ̌ɔn-dtàm)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.tam˨˩/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

com

(linguistics) low-class consonant (in Thai)


เม็ดละมุด

th-noun

เม็ดละมุด • (mét-lá-mút)


อักษรสูง

อักษรสูง • (àk-sɔ̌ɔn-sǔung)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + สูง (sǔung, “high”).

com

(linguistics) high-class consonant (in Thai)


รถถีบ

th-noun

รถถีบ • (rót-tìip)


คลิตอริส

คลิตอริส • (klí-dtɔɔ-rís)


แฮ็กเกอร์

แฮ็กเกอร์ • (hɛ́k-gə̂ə)

/hɛk̚˦˥.kɤː˥˩/


เซิร์ฟเวอร์

เซิร์ฟเวอร์ • (sə́əp-wə̂ə)

/sɤːp̚˦˥.wɤː˥˩/

/sɤːf˦˥.wɤː˥˩/


เวช

เวช • (wêet)

/weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./


อักษรกลาง

อักษรกลาง • (àk-sɔ̌ɔn-glaang)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.klaːŋ˧/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + กลาง (glaang, “middle”).

com

(linguistics) mid-class consonant (in Thai)


สเปิร์ม

th-noun

สเปิร์ม • (sà-bpəəm)


การสอบ

การสอบ • (gaan-sɔ̀ɔp)

สอบ สอบ#Thai


อักขระ

อักขระ • (àk-kà-rà)

/ʔak̚˨˩.kʰa˨˩.raʔ˨˩/


ปุ่มกด

ปุ่มกด • (bpùm-gòt)


จอภาพ

จอภาพ • (jɔɔ-pâap)

/t͡ɕɔː˧.pʰaːp̚˥˩/


ตัวหนังสือ

ตัวหนังสือ • (dtuua-nǎng-sʉ̌ʉ)

/tua̯˧.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

From ตัว (dtuua, “figure, form, character”) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “letter, character, script”).


ปะการัง

Corrupted from กะรัง (gà-rang), from Malay karang (“coral reef”).


สอบ

sɔ̀ɔp (romanization)
การสอบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ສອບ (sǭp), Northern Thai ᩈᩬᨷ.

(now chiefly in combination) to test; to try; to check; to check against a standard; to prove; to proof; to inspect.

2024 August 6, “สพป. นราธิวาสตั้งกรรมการสอบครูคอมเมนต์โทษเหยื่อรุมโทรมตากใบ ย้ำเอาจริงลงโทษตามวินัย”, in honekrasae.com:
สพป. นราธิวาสตั้งกรรมการสอบครูคอมเมนต์โทษเหยื่อรุมโทรมตากใบ
sɔ̌ɔ-pɔɔ-bpɔɔ · ná-raa-tí-wâat dtâng gam-má-gaan sɔ̀ɔp kruu kɔm-mén tôot yʉ̀ʉa rum-soom dtàak-bai
The Narathiwat PESAO sets up a committee to look into [the case of] a teacher posting a comment blaming the Tak Bai gang rape victim.

(of a legal case, crime, fact, etc) to investigate; to inquire (into).

to examine:
to investigate; to inquire (into).

(of a document, record, account, etc) to audit; to scrutinise.

record; account; etc; record; account; etc

(of a witness, suspect, party to a legal case, etc) to interrogate; to question.

to examine:
to interrogate; to question.

suspect; party to a legal case; etc; suspect; party to a legal case; etc

(of a candidate, applicant, etc) to interview.

to subject to an examination or test; to host or hold an examination or test (for).

(education)
to take an examination or test.


สอบ

th-noun

สอบ • (sɔ̀ɔp)


สอบ

sɔ̀ɔp (romanization)
ความสอบ (abstract-noun)

(now rare) gradually narrowing: tapering, attenuate, etc.


ก๊อกน้ำ

ก๊อกน้ำ • (gɔ́k-náam)

ก๊อก (gɔ́k) + น้ำ (náam), cognates include Lao ກ໊ອກນ້ຳ (kǭk nam).

com

ก๊อก (gɔ́k) + น้ำ (náam)


ประพาส

th-verb

ประพาส • (bprà-pâat) (abstract noun การประพาส)

bprà-pâat (romanization)
การประพาส (abstract-noun)

From Sanskrit प्रवास (pravāsa, “absence from home; dwelling abroad; going abroad”).

der

(used of a god or royal person) to take a trip, travel, or visit for pleasure.


เพล

from Sanskrit वेला (velā, “time”). Doublet of เวลา (wee-laa).


ฝ่ายหน้า

th-noun

ฝ่ายหน้า • (fàai-nâa)

From ฝ่าย (fàai, “sector; section”) + หน้า (nâa, “front”).

com

(historical) outer court of a palace where men are allowed to be present.

(historical) man who is a member thereof; nobleman; male courtier.


กระยาหาร

From กระยา (“food; meal”) + อาหาร (aa-hǎan, “food; meal”). Compare Khmer ក្រយាហារ (krɑɑyiəhaa).


ภัตตาหาร

From Pali bhatta (“boiled rice; food; meal”) + āhāra (“food; nutriment”). Cognate with Khmer ភត្តាហារ (phɔɔttaahaa).


ติด

dtìt (romanization)
การติด (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨲᩥ᩠ᨯ, Lao ຕິດ (tit), Shan တိတ်း (tít), Ahom 𑜄𑜢𑜄𑜫 (tit).

ติดกาว

ติดสินบน
dtìt sǐn-bon
to offer bribe (to)
(literally) to apply bribe (to)

ติดแสตมป์

ติดประกาศ
dtìt bprà-gàat
to post up an announcement
(literally) to attach an announcement (as to a bulletin board)

ติดเหรียญ
dtìt rǐian
to wear a medal
(literally) to fasten a medal (to)

ติดกระดุม

ขอติดรถ
kɔ̌ɔ dtìt rót
to ask for a lift
(literally) to ask to be attached (to someone's) car

to cling (to); to adhere (to); to lie next or close (to).

ติดแฟน

ติดแม่

ติดคุก
dtìt kúk
to be imprisoned
(literally) to be stuck (in) prison

ติดถ้ำ

ติดกับ
dtìt gàp
to be trapped
(literally) to get stuck (in) a trap

ติดใจ

(literally) to be stuck (in someone's) mind

to be forced to stay or remain; to get stuck (in).

ติดฝน
dtìt fǒn
to be caught in the rain
(literally) to be halted (by) rain

ติดปัญหา

ติดงาน

to be prevented from proceeding or doing something else (by); to be halted, paused, or stopped (by); to obstructed (by).

รถติด

to get blocked, clogged, or jammed; to undergo congestion.

ติดยา

ติดพนัน

ติดเพลง

ติดเที่ยวกลางคืน

(as of a communicable disease) to come down (with); to contract.

(as of a flame or fire) to light; to ignite.

(as of a machine or engine) to start; to turn on.

ติดหนี้

ติดเงิน


ติด

th-adv

ติด • (dtìt)

สอบติดมหาวิทยาลัย
sɔ̀ɔp dtìt má-hǎa-wít-tá-yaa-lai
to pass a university (admission) examination
(literally) to take a university examination with success

สอบราชการติด
sɔ̀ɔp râat-chá-gaan dtìt
to pass a government service examination
(literally) to take a government service examination with success

เข้าหน้ากันไม่ติด
kâo-nâa gan mâi dtìt
to dare not face each other
(literally) to face each other without success

จุดม็อบติด

to successfully inflame (people to) protest


ติด

th-prep

ติด • (dtìt)

อยู่ติดกับ

(of distance) adjacent, next, or close (to).


จังหัน

From Old Khmer ចង្ហាណ (caṅhāṇa), ចង្ហាន្ន (caṅhānna, “food (for monks)”). Cognate with Modern Khmer ចង្ហាន់ (cɑɑcɑnghan).


นาราย

From Old Khmer nārāya (“Nārāyaṇa”); ultimately from Sanskrit नारायण (nārāyaṇa, “Nārāyaṇa”).

นารายณ์ นารายณ์#Thai

(archaic) Alternative form of นารายณ์ (naa-raai)


นารายน์

From Old Khmer nārāyana (“Nārāyaṇa”); ultimately from Sanskrit नारायण (nārāyaṇa, “Nārāyaṇa”).

นารายณ์ นารายณ์#Thai


อ่างทอง

th-proper noun

อ่างทอง • (àang-tɔɔng)

→ Lao: ອ່າງທອງ (ʼāng thǭng)

/ʔaːŋ˨˩.tʰɔːŋ˧/

From อ่าง (àang, “basin”) + ทอง (tɔɔng, “gold”); literally "gold(en) basin", probably referring to the geographical feature of the area that looks like a large basin.

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Ang Thong (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Ang Thong
w:Mueang Ang Thong District

(อำเภอเมือง~) Mueang Ang Thong (a district of Ang Thong province)


นารายณ์

From Sanskrit नारायण (nārāyaṇa, “Nārāyaṇa”); probably via Old Khmer nārāyaṇa (“Nārāyaṇa”). Compare Modern Khmer នារាយណ៍ (néaréayn៍).


คานหาม

From คาน (kaan, “beam; pole”) + หาม (hǎam, “to carry”). Compare Lao ຄານຫາມ (khān hām).

(now rare) carrying pole; shoulder pole.

คัน คัน#Thai

องค์ องค์#Thai

(classifiers: คัน, in general; องค์, for one belonging to a god, high priest, or royal person) sedan chair, litter, or similar vehicle.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


วังหน้า

th-noun

วังหน้า • (wang-nâa)

From วัง (wang, “palace”) + หน้า (nâa, “front”); literally "front palace", from the fact that the official residence occupied by heirs apparent of Ayutthaya was actually located in front of the grand palace, the official residence of the monarch.

compound

(historical) official residence of an heir to the throne.

(historical, sometimes colloquial) heir to the throne.


นิมนต์

th-interj

นิมนต์ • (ní-mon)

From Pali nimanta (“to invite”). Compare Khmer និមន្ត (nɨmntɑɑ).

นิมนต์พระคุณเจ้า

Please [come, go, etc, depending on the context], Your Eminence.

used when asking or inviting a priest to do something.


นิมนต์

th-noun

นิมนต์ • (ní-mon)


นิมนต์

th-verb

นิมนต์ • (ní-mon) (abstract noun การนิมนต์)

ní-mon (romanization)
การนิมนต์ (abstract-noun)


ถวายพระพร

ถวายพระพร • (tà-wǎai-prá-pɔɔn) (abstract noun การถวายพระพร)

tà-wǎai-prá-pɔɔn (romanization)
การถวายพระพร (abstract-noun)

From ถวาย (tà-wǎai, “to offer; to present”) + พระ (prá, “a headword for nouns concerning gods, priests, royals, etc”, literally “holy; sacred; divine; etc”) + พร (pɔɔn, “blessing; wish”).

com

(of a priest) to speak, say, talk, or converse (to/with a royal person).


ถวายพระพร

th-interj

ถวายพระพร • (tà-wǎai-prá-pɔɔn)

used by a priest as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent when addressing a royal person.


อิศวร

th-noun

อิศวร • (ì-sǔuan)

From Sanskrit ईश्वर (īśvara, “chief; lord; master”); probably via Old Khmer iśvara°, īśvara (“chief, lord, master; an epithet of Śiva”).
Cognate with Modern Khmer ឦស្វរៈ (ʼeisvâréaʼ), Lao ອີສວນ (ʼī sūan).

cog

Lao ອີສວນ (ʼī sūan)


อิศวร

th-noun

อิศวร • (ì-sǔuan)

cog

Lao ອີສວນ (ʼī sūan)

พระ พระ#Thai

(Hinduism) (พระ~) an epithet of the god Śiva.


ปราบ

bpràap (romanization)
การปราบ (abstract-noun)

From Old Khmer prāppa (“to flatten, to level, to make even; to subdue, to subjugate; to put down; etc”). Extended as Thai บำราบ (bam-ràap). Cognate with Modern Khmer ប្រាប (praap).


ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก

th-proverb

ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก • (kwaam-wuua-mâi-tan-hǎai-kwaam-kwaai-kâo-maa-sɛ̂ɛk)

From ความ (kwaam, “condition, state; affair, matter; lawsuit; etc”) + วัว (wuua, “cow”) + ไม่ (mâi, “not”) + ทัน (tan, “to catch up, to overtake; in time; yet; etc”) + หาย (hǎai, “to disappear; to end; to lose”) + ความ (kwaam, “condition, state; affair, matter; lawsuit; etc”) + ควาย (kwaai, “water buffalo”) + เข้า (kâo, “to come; to enter; etc”) + มา (maa, “to arrive; to come; in; etc”) + แทรก (sɛ̂ɛk, “to insert; to interfere, to intervene; to mingle, to mix; etc”); literally "the condition of cows does not yet cease, the condition of buffaloes comes in to join".

compound

when it rains, it pours
when it rains, it pours

en-ความวัวไม่ทันหาย_ความควายเข้ามาแทรก-th-proverb-2FQ0lFqm


นราย

From Old Khmer នរាយ (narāya), នរាយ៑ (narāy, “Nārāyaṇa”); ultimately from Sanskrit नारायण (nārāyaṇa, “Nārāyaṇa”).

นารายณ์ นารายณ์#Thai


โตนด

From Old Khmer tnota or Angkorian Old Khmer thnot (“palmyra palm”). Cognate with Modern Khmer ត្នោត (tnaot).

bor

Borassus flabellifer
Borassus flabellifer#Translingual

(botany) palmyra palm (Borassus flabellifer L.), of the family Arecaceae.


โลกันตร์

th-proper noun

โลกันตร์ • (loo-gan)

From Pali lokantara (literally “interworld; another world”), from loka (“world”) + antara (“difference; gap; in between; space; etc”), equivalent to Thai โลก (lôok) + อันตร. Compare Sanskrit लोकान्तर (lokāntara). Cognate with Khmer លោកន្តរ (lookntɑɑ).

com

โลก (lôok) + อันตร

(Buddhism) the name of a realm in the hell where sinful beings are detained forever and given the most serious punishments for their sins.


อเวจี

/ʔa˨˩.weː˧.t͡ɕiː˧/

From Sanskrit अवीचि (avīci, literally “waveless: having no waves, without waves”). Cognate with Old Khmer *ʼavīci, ʼavici, ʼavaci, °ʼaviciya°; Pre-Angkorian Old Khmer ʼavīci°, ʼavicī°; Angkorian Old Khmer ʼavīci, ʼavicīya; Modern Khmer អវីចី (ʼaʼviicəy), Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii).

cog

Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii)

นรก นรก#Thai

มหา มหา#Thai

(Buddhism) (นรก~, ~นรก, ~มหานรก) one of the eight regions of the hell, being the lowest region to which the most sinful beings are sent for punishment.


ระทด

th-verb

ระทด • (rá-tót) (abstract noun การระทด or ความระทด)

rá-tót (romanization)
การระทด (abstract-noun)
ความระทด (abstract-noun)

Possibly from contraction or reduction of รันทด (ran-tót).

รันทด รันทด#Thai


รันทด

รันทด • (ran-tót) (abstract noun การรันทด or ความรันทด)

ran-tót (romanization)
การรันทด (abstract-noun)
ความรันทด (abstract-noun)

From Old Khmer randhattha (“to be appalled, shocked, horrified; to be numbed with fear; etc”). Compare Modern Khmer រន្ធត់ (rɔɔrŭənthŭət).


มิ

From Proto-Tai *miːᴬ (“not (weak)”). Cognate with Lao ມິ (mi).

มาตรา ๓๗...ในกรณีที่พระมหากษัตริย์ไม่ทรงเห็นชอบด้วยกับร่างรัฐธรรมนูญและพระราชทานคืนมา หรือเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันแล้วมิได้พระราชทานคืนมา ให้ร่างรัฐธรรมนูญนั้นเป็นอันตกไป

2015, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗:

มาตรา ๒๐ นายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยตามมาตรา ๑๙วาระการดำรงตำแหน่งคราวละสามปี และจะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งใหม่อีกได้ แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระมิได้

2008, พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๕๑:

มาตรา ๑๘ ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโดยมิชักช้า และภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติมาตรา ๑๖ และมาตรา ๑๙ คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ เฉพาะการกระทำซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ให้เป็นที่สุด

2007, พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. ๒๕๕๐:

(formal) used to express negation, denial, or refusal: no, not, never, etc.


แยม

th-noun

แยม • (yɛɛm)


อวัยวะ

อวัยวะ • (à-wai-yá-wá)

From Sanskrit अवयव (avayava, “member; limb; part”) or Pali avayava (“limb; member; constituent; part”). Doublet of อพยพ (òp-pá-yóp).


อวัยวะเพศชาย

อวัยวะเพศ (à-wai-yá-wá-pêet) + ชาย (chaai).


โฉด

chòot (romanization)
ความโฉด (abstract-noun)

/t͡ɕʰoːt̚˨˩/

From Old Khmer chota (“silly; simple; simple-minded”). Cognate with Modern Khmer ឆោត (chaot), ចោត (caot).


เขลา

klǎo (romanization)
ความเขลา (abstract-noun)

From Middle Khmer ខ្លោវ (khlova, “ignorant; stupid; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្លៅ (khlaw).


คะราวาษ

พระไอยการลักษณภญาณ:
๒๒ อนึ่ง อ้างปขาวรูปชีท่านให้สืบดั่งพญาณคะราวาษนั้น
yîi-sìp-sɔ̌ɔng à-nʉ̀ng âang bpà-kǎao rûup-chii tân hâi sʉ̀ʉp dàng pá-yaan ká-raa-wâat nán
22. In addition, when a pries or priestess of white robe is cited, he or she shall be examined in the same manner as a layperson witness.

ฆราวาส ฆราวาส#Thai


กาลเทศะ

From กาล (gaan, “time”) + เทศะ (“place”).

Proverbs 15:23, KJV:
คำเดียวที่ถูกกาลเทศะ
kam diao tîi tùuk gaa-lá-tee-sà
a word spoken in due season
(literally) a single word that fits the time and place

1 Chronicles 12:32, KJV:
ผู้รู้กาลเทศะ
pûu rúu gaa-lá-tee-sà
men that had understanding of the times
(literally) men that understood the times and places

Ecclesiastes 10:17, KJV:
เจ้านายของเจ้ามีการเลี้ยงตามกาลเทศะ
jâo-naai kɔ̌ɔng jâo mii gaan-líiang dtaam gaa-lá-tee-sà
thy princes eat in due season
(literally) thy lords hold feasts according to the times and places / thy lords hold feats as the times and places [may require] / thy lords hold feats at the [right] time and place

appropriateness, especially in reference to time and place.


พญาณ

พยาน พยาน#Thai


กาละเทศะ

กาลเทศะ กาลเทศะ#Thai


บุคคลภายนอก

th-noun

บุคคลภายนอก • (bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk)

From บุคคล (bùk-kon, “person”) + ภายนอก (paai-nɔ̂ɔk, “external; outer; outside; outward”).

com

มาตรา ๑๑๘ การแสดงเจตนาลวงด้วยสมรู้กับคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่ง ท่านว่า เปนโมฆะ แต่ข้อไม่สมบูรณ์อันนี้ ท่านห้ามมิให้ยกขึ้นเปนข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริตและต้องเสียหายแต่การแสดงเจตนาลวงนั้น

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:


อุปราช

th-noun

อุปราช • (ùp-bpà-ràat) (classifier คน or พระองค์ or องค์)

ùp-bpà-ràat (romanization)
คน (classifier)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

Borrowed from Pali uparāja (literally “viceroy”), ultimately from Sanskrit उपराज (uparāja, “idem”). Equivalent to Thai อุป (ùp-bpà-) + ราช (râat). Cognate with Old Khmer ūpparāja; Modern Khmer ឧបរាជ (ʼupaʼraac); Burmese ဥပရာဇာ (u.pa.raja); Lao ອຸບປະຫຣາດ (ʼup pa rāt), ອຸປະລາດ (ʼu pa lāt).

cog

Lao ອຸບປະຫຣາດ (ʼup pa rāt)

(historical) A high royal title given to the person second in rank to the monarch, often one who is to succeed to the throne.

อุปโยราช อุปโยราช#Thai

(historical, Cambodia) A high Khmer royal title, often given to the heir apparent of Cambodia, usually inferior in authority to อุปโยราช (ùp-bpà-yoo-râat).

(historical) A noble title given to a high-ranking civil servant.

viceroy: person appointed to rule a country or province as the deputy of the sovereign.


ล่าแม่มด

th-verb

ล่าแม่มด • (lâa-mɛ̂ɛ-mót) (abstract noun การล่าแม่มด)

lâa-mɛ̂ɛ-mót (romanization)
การล่าแม่มด (abstract-noun)

/laː˥˩.mɛː˥˩.mot̚˦˥/

From ล่า (lâa, “to hunt”) + แม่มด (mɛ̂ɛ-mót, “witch”). Calque of English witch-hunt.

com

to witch-hunt; to subject to a witch-hunt (both historical and present senses).


การล่าแม่มด

th-noun

การล่าแม่มด • (gaan-lâa-mɛ̂ɛ-mót)

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + ล่าแม่มด (lâa-mɛ̂ɛ-mót, “to witch-hunt”).

com

ล่าแม่มด ล่าแม่มด#Thai

abstract noun of ล่าแม่มด (lâa-mɛ̂ɛ-mót): witch-hunt.


อนึ่ง

th-adv

อนึ่ง • (à-nʉ̀ng)

/ʔa˨˩.nɯŋ˨˩/

From contraction of อันหนึ่ง (literally “one thing”).

กฎ ๓๖ ข้อ:
๑๕ อนึ่ง กฎให้ไว้ว่า ให้พระเกษม ขุนหลวงพระไกศรี เอาพระอายะการใส่หีบลั่นกุนแจมอบไว้ณสานหลวง อย่าให้เอาไปบ้าน ถ้าจะปรับเนื้อความ ให้ปรับต่อหน้าลูกขุน ถ้าผิดแลชอบประการใด ให้ลูกขุนช่วยติเตียนให้ต้องด้วยข้อรวาง อนึ่ง อย่าให้ปรับเนื้อความค้างช้าไว้ ให้ปรับให้แล้วแต่ใน ๓ วัน กฎให้ไว้ณวัน ๓ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ จุลศักราช ๑๐๗๑ ปีฉลู เอกศก
sìp-hâa à-nʉ̀ng gòt hâi wái wâa hâi prá gà-sěem kǔn-lǔuang prá-gai-sǐi ao prá-aai-yá-gaan sài hìip lân gun-jɛɛ mɔ̂ɔp wái ná sǎan-lǔuang yàa hâi ao bpai bâan tâa jà bpràp nʉ́ʉa-kwaam hâi bpràp dtɔ̀ɔ-nâa lûuk-kǔn tâa pìt lɛɛ chɔ̂ɔp bprà-gaan dai hâi lûuk-kǔn chûai dtì-dtiian hâi dtɔ̂ɔng dûai kɔ̂ɔ-rá-waang à-nʉ̀ng yàa hâi bpràp nʉ́ʉa-kwaam káang cháa wái hâi bpràp hâi lɛ́ɛo dtɛ̀ɛ nai sǎam wan gòt hâi wái ná wan-ang-kaan kʉ̂n sìp-hâa kâm dʉʉan hòk jun-lá-sàk-gà-ràat pan jèt-sìp èt bpii-chà-lǔu èek-gà-sòk
15. In addition, a prescription is given as follows: Marquess Kasem and High Count Phra Kaisi shall keep the legal codes within a chest fastened by a lock and shall deposit it with the royal court. Never shall they be allowed to bring the codes home. Should they need to compare a case [with the legal provisions, that is, to adjudicate the case], the comparison shall be done in the presence of the jury. If the comparison is right or wrong in whatever manner, the jury shall give aid and advice so that it be in line with the legal provisions. Moreover, the comparison of a case shall not be left pending. The comparison shall be completed within three days. This prescription is given on Tuesday, the 15th day of the waxing moon of the 6th month, the 1071st year of the Lesser Era, the Year of the Ox, Year One.

[มาตรา ๑๔] อนึ่ง ถ้าเรือประเทียบล่ม ให้ชาวเรือว่ายน้ำหนี ถ้าอยู่กับเรือ โทษถึงตาย
[mâat-dtraa sìp-sìi] à-nʉ̀ng tâa rʉʉa bprà-tîiap lôm hâi chaao-rʉʉa wâai náam nǐi tâa yùu gàp rʉʉa tôot tʉ̌ng dtaai
[Section 14] Furthermore, if a bprà-tîiap boat sinks, the crew shall swim away. Should they remain on the boat, death shall be their penalty.
[มาตรา ๑๕] อนึ่ง ชาววังชาวสนมตำรวจในบันดาขานขันหมาก แลมิได้ขานขันหมาก โทษหวะปาก ถ้างานพระราชพิทธีแขกเมืองถวายบังคม ฆ่าเสียทังโคต
[mâat-dtraa sìp-hâa] à-nʉ̀ng chaao-wang chaao-sà-nǒm dtam-rùuat-nai ban-daa kǎan-kǎn-màak lɛɛ mí dâai kǎan-kǎn-màak tôot wà bpàak tâa ngaan prá-râat-chá-pít-tii kɛ̀ɛk-mʉʉang tà-wǎai-bang-kom kâa sǐia tang-kôot
[Section 15] Furthermore, for those palace officers, court officers, and inner guards who are responsible for calling out paan bowls and fail to call out paan bowls, the penalty shall be mouth slitting. Should this happen at a royal ceremony where a state visitor pays respect to His Majesty, the entire family [of the guilty officer, including the officer himself] shall be put to death.
[มาตรา ๓๗] อนึ่ง ถ้าคบกันกินเล่าในพระราชวัง ให้ต้มเล่าให้ร้อนตรอกปากแล้วให้จำไว้
[mâat-dtraa săam-sìp jèt] à-nʉ̀ng tâa kóp gan gin lâo nai prá-râat-chá-wang hâi dtôm lâo hâi rɔ́ɔn dtrɔ̀ɔk bpàak lɛ́ɛo hâi jam wái
[Section 37] Furthermore, if [officers] jointly drink liquor within the royal palace, liquor shall be boiled up hotly and poured into their throats before they are imprisoned.
[มาตรา ๑๑๒] อนึ่ง การอายัดพระมหาราชครู...ให้ทำกำหนดราชประเพนีโดยขบวนโบราณ...
[mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng] à-nʉ̀ng gaan-aa-yát prá-má-hǎa-râat-chá-kruu...hâi tam gam-nòt râat-chá-bprà-pee-nii dooi kà-buuan boo-raan...
[Section 112] Furthermore, the powers and duties of Prá-má-hǎa-râat-chá-kruu... are to make determinations on royal rituals in line with traditional conventions...

กฎมณเทิยรบาล

1992, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕:
มาตรา ๒๖ ถ้าผู้แทนโดยชอบธรรมอนุญาตให้ผู้เยาว์จำหน่ายทรัพย์สินเพื่อการอันใดอันหนึ่งอันได้ระบุไว้ ผู้เยาว์จะจำหน่ายทรัพย์สินนั้นเป็นประการใดภายในขอบของการที่ระบุไว้นั้นก็ทำได้ตามใจสมัคร อนึ่ง ถ้าได้รับอนุญาตให้จำหน่ายทรัพย์สินโดยมิได้ระบุว่าเพื่อการอันใด ผู้เยาว์ก็จำหน่ายได้ตามใจสมัคร
mâat-dtraa yîi-sìp hòk tâa pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam à-nú-yâat hâi pûu-yao jam-nàai sáp-sǐn pʉ̂ʉa gaan an-dai-an-nʉ̀ng an dâai rá-bù wái pûu-yao jà jam-nàai sáp-sǐn nán bpen bprà-gaan dai paai-nai kɔ̀ɔp kɔ̌ɔng gaan tîi rá-bù wái nán gɔ̂ɔ tam dâai dtaam-jai-sà-màk à-nʉ̀ng tâa dâai-ráp à-nú-yâat hâi jam-nàai sáp-sǐn dooi mí dâai rá-bù wâa pʉ̂ʉa gaan an dai pûu-yao gɔ̂ɔ jam-nàai dâai dtaam-jai-sà-màk
Section 26 Should the statutory agent permits the minor to dispose of property for any specifically defined purpose, the minor may, within the scope of that defined purpose, dispose of that property in whatever manner he pleases. Moreover, if the disposal of any property is permitted without the purpose thereof being specified, the minor may dispose of it at will.

(formal) besides; furthermore; moreover.


เกรง

greeng (romanization)
การเกรง (abstract-noun)

From Old Khmer ក្រេង (kreṅa), ក្រេង៑ (kreṅ, “to be fearful, afraid, frightened; to be timid, timorous; etc”). Compare Old Chinese 驚 (OC *kreŋ). Cognate with Modern Khmer ក្រែង (kraeng), Lao ເກງ (kēng).

Proverbs 3:25, KJV:
อย่าเกรงความหวาดกลัวอย่างปัจจุบันทันด่วน
yàa greeng kwaam-wàat-gluua yàang bpàt-jù-ban-tan-dùuan
Be not afraid of sudden fear

Galatians 4:11, KJV:
ข้าพเจ้าเกรงว่า การที่ข้าพเจ้าได้ทำเพื่อท่านนั้นจะไร้ประโยชน์
kâa-pá-jâao greeng wâa · gaan tîi kâa-pá-jâao dâai tam pʉ̂ʉa tâan nán jà rái bprà-yòot
I am afraid of you, lest I have bestowed upon you labour in vain.

Psalm 13:4, KJV:
เกรงว่าศัตรูของข้าพระองค์จะว่า
greeng wâa sàt-dtruu kɔ̌ɔng kâa-prá-ong jà wâa
Lest mine enemy say

Psalm 27:1, KJV:
ข้าพเจ้าจะต้องเกรงใคร
kâa-pá-jâao jà dtɔ̂ng greeng krai
of whom shall I be afraid?

Song of Solomon 3:8, KJV:
ทุกคนเหน็บดาบไว้ที่ต้นขาของตนเพราะเกรงภัยในราตรีกาล
túk-kon nèp dàap wái tîi dtôn-kǎa kɔ̌ɔng dton prɔ́ greeng pai nai raa-dtrii-gaan
every man hath his sword upon his thigh because of fear in the night.

Ezekiel 2:6, KJV:
เจ้าบุตรแห่งมนุษย์เอ๋ย เจ้าอย่ากลัวเขาหรืออย่าเกรงคำพูดของเขา
jâao bùt hɛ̀ng má-nút ə̌əi · jâao yàa gluua kǎo rʉ̌ʉ yàa greeng kam-pûut kɔ̌ɔng kǎo
And thou, son of man, be not afraid of them, neither be afraid of their words

2 Corinthians 12:20, KJV:
เพราะว่าข้าพเจ้าเกรงว่า เมื่อข้าพเจ้ามาถึง
prɔ́ wâa kâa-pá-jâao greeng wâa · mʉ̂ʉa kâa-pá-jâao maa tʉ̌ng
For I fear, lest, when I come


โรงหนัง

/roːŋ˧.naŋ˩˩˦/

โรง (roong, “building”) + หนัง (nǎng, “movie”).


รถไฟฟ้า

รถ (rót, “vehicle”) + ไฟฟ้า (fai-fáa, “electricity”) or รถไฟ (rót-fai, “train”) + ฟ้า (fáa, “sky”).

electric train or sky train; Metropolitan Rapid Transit (Bangkok)


ผ้ากันเปื้อน

th-noun

ผ้ากันเปื้อน • (pâa-gan-bpʉ̂ʉan) (classifier ผืน)

pâa-gan-bpʉ̂ʉan (romanization)
ผืน (classifier)

From ผ้า (pâa) + กัน (gan) + เปื้อน (bpʉ̂ʉan).


สุวรรณภูมิ

Borrowed from Sanskrit सुवर्णभूमि (suvarṇabhūmi, literally “golden land; land of gold”), from सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + भूमि (bhūmi, “land”), equivalent to Thai สุวรรณ (sù-wan, “gold”) + ภูมิ (puum, “land”). Compare Pali suvaṇṇabhūmi. Cognate with Khmer សុវណ្ណភូមិ (sownnɑɑphuumiʼ).

com

th:สุวรรณภูมิ

ท่าอากาศยาน ท่าอากาศยาน#Thai

สุวรรณภูมิ สุวรรณภูมิ#Thai

(colloquial) Clipping of ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (tâa-aa-gàat-sà-yaan-sù-wan-ná-puum, “Suvarnabhumi Airport”).


เสาอากาศ

th-noun

เสาอากาศ • (sǎo-aa-gàat)

aerial, antenna, espacially combination of rods.


สายอากาศ

/saːj˩˩˦.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/


หนวด

หนวด • (nùuat)

Cognate with Lao ໜວດ (nūat), Lü ᦷᦐᧆᧈ (ṅod¹, “mustache; beard”), Shan ၼူတ်ႇ (nùut, “mustache; beard”), Tai Nüa ᥘᥨᥖᥱ (lǒt, “mustache; beard”), Phake ꩫုတ် (nut, “mustache; beard”), Ahom 𑜃𑜤𑜄𑜫 (nut, “beard”).


เสา

From Proto-Tai *sawᴬ (“pillar”). Cognate with Lao ເສົາ (sao), Lü ᦉᧁ (ṡaw), Shan သဝ် (sǎo), Tai Nüa ᥔᥝᥴ (sáw), Ahom 𑜏𑜧 (saw), Zhuang saeu, Zuojiang Zhuang sieu.


ตำนาน

(Buddhism) chapter (of the Paritta scripture).

ตำนานเงินตรา

ตำนานกฎหมาย

legend: traditional, unauthenticated story.

legend: collection of stories about someone or something admirable; the person or thing that is the centre thereof.


โซมาเลีย

ประเทศโซมาเลีย

สหพันธ์สาธารณรัฐโซมาเลีย

Somalia (a country in East Africa, in the Horn of Africa)


เอริเทรีย

ประเทศเอริเทรีย

รัฐเอริเทรีย

Eritrea (a country in East Africa, on the Red Sea)


มหาราช

มหาราช • (má-hǎa-râat)

From Pali mahārājan (literally “great king”), from mahā (“great”) + rājan (“king”); ultimately from Sanskrit महाराज (mahārāja, idem), from महा (mahā) + राज (rāja); probably via Old Khmer mahārāja, from mahā + rāja; equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ราช (râat). Cognate with Modern Khmer មហារាជ (mĕəʼhaariəc).

maharaja; great king; high king; king of kings; emperor.

(historical) a term used by the Ayutthaya Kingdom to refer to any king of Lan Na.

the great: a title given to an important king or male sovereign, believed to be first used in the reign of Mongkut (1851–1868) or Chulalongkorn (1868–1910).

ครุฑ ครุฑ#Thai

(ธง~) the standard of the monarch of Thailand, being a yellow flag with the mythological bird ครุฑ (krút), possibly first used on 1 April 1897 when the Law on Flags of 116 Rattanakosin Era was enacted.


มหาราช

th-proper noun

มหาราช • (má-hǎa-râat)

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Maha Rat, a district of Phra Nakhon Si Ayutthaya Province, first used on 24 April 1917.

ถนน ถนน#Thai

พระ พระ#Thai

บรม บรม#Thai

มหา มหา#Thai

ราช ราช#Thai

วัง วัง#Thai

(ถนน~) Maha Rat, the name of a road by the Chao Phraya River in Phra Nakhon District, Bangkok, lying to the west of the Grand Palace of Bangkok, thus believed to have originated from clipping the term พระบรมมหาราชวัง (prá-bɔɔ-rom-má-hǎa-râat-chá-wang, “Grand Palace”).

ท่า ท่า#Thai


เกาหลีเหนือ

เกาหลีเหนือ • (gao-lǐi-nʉ̌ʉa)

From เกาหลี (gao-lǐi, “Korea”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “north”). Calque of English North Korea. Cognate with Lao ເກົາຫຼີເຫນືອ (kao lī nư̄a).

cog

ເກົາຫຼີເຫນືອ

Lao ເກົາຫຼີເຫນືອ (kao lī nư̄a)

ประเทศเกาหลีเหนือ


เขต

th-noun

เขต • (kèet)

Borrowed from Pali khetta (“field; plot of land; arable land; site”), from Sanskrit क्षेत्र (kṣetra, “region; area; field”), whence also Thai เกษตร (gà-sèet, “cultivated land; field”). Cognate with Lao ເຂດ (khēt, “area; district; region; territory”), Khmer ខេត្ត (khaet, “province; district; territory”) and possibly Tocharian B keta (“garden-plot; field”).


เขต

th-cls

เขต • (kèet)


พแนงเชีง

th-noun

พแนงเชีง • (pá-nɛɛng-chəəng)

/pʰa˦˥.nɛːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

แพนงเชิง แพนงเชิง#Thai

Archaic form of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng).


พนัญเชิง

พนัญเชิง • (pá-nan-chəəng)

/pʰa˦˥.nan˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

From corruption of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng).

th-l

แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng)

แพนงเชิง แพนงเชิง#Thai

Alternative form of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng)


ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

th-noun

ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ • (pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong)

/pʰuː˥˩.sam˩˩˦.ret̚˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kaːn˧.tʰɛːn˧.pʰra˦˥.ʔoŋ˧/

From ผู้สำเร็จราชการ (pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan, literally “person who completes royal affairs”) + แทน (tɛɛn, “to replace; to substitute”) + พระองค์ (prá-ong, “a second or third person pronoun referring to a royal person”, literally “divine being; divine body; divine form”).

af

ผู้สำเร็จราชการ<lit:person who completes royal affairs>

พระองค์<t:a second or third person pronoun referring to a royal person><lit:divine being; divine body; divine form>

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑๒ แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี"

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙

Article 1 The provision of Section 112 of the Criminal Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 112 Any person who defames, insults, or expresses rancour or ill will towards the king, queen, heir to the throne, or regent, must be liable to imprisonment from three years to fifteen years."

kɔ̂ɔ nʉ̀ng hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng pûu-dai mìn-bprà-màat duu-mìn rʉ̌ʉ sà-dɛɛng kwaam-aa-kâat-mâat-ráai prá-má-hǎa-gà-sàt prá-raa-chí-nii rát-chá-taa-yâat rʉ̌ʉ pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii

en-ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์-th-noun-frR0vyN-


แพนงเชิง

th-noun

แพนงเชิง • (pá-nɛɛng-chəəng)

/pʰa˦˥.nɛːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

From Khmer ភ្នែន (phnɛɛn, “cross-legged sitting position”) + ជើង (cəəng, “base; foot, leg; etc”). Compare Khmer ពែនជើង (pɛɛncəəng).


ดำรง

th-verb

ดำรง • (dam-rong) (abstract noun การดำรง)

dam-rong (romanization)
การดำรง (abstract-noun)

From Old Khmer តំរង៑ (taṃraṅ), តំម្រង (taṃmraṅa), តុំម្រង (tuṃmraṅa), តុំរ្រង (tuṃrraṅa, “to straighten; to mend, to rectify; to renew, to revitalise; to address, to direct; to assign, to transfer; etc”), extended forms of ត្រង (traṅa, “to be straight, direct, or upright”), from which Thai ตรง (dtrong) was derived. Compare Modern Khmer តំរង់ (tɑmrɑng).

Psalm 118:3, KJV:
ความเมตตาของพระองค์ดำรงเป็นนิตย์
kwaam-mêet-dtaa kɔ̌ɔng prá-ong dam-rong bpen-nít
His mercy endureth for ever.

Revelation 1:18, KJV:
เราก็ยังดำรงชีวิตอยู่ตลอดไปเป็นนิตย์ เอเมน และเราถือลูกกุญแจแห่งนรกและแห่งความตาย
rao gɔ̂ɔ yang dam-rong chii-wít yùu dtà-lɔ̀ɔt bpai bpen-nít ee-meen lɛ́ rao tʉ̌ʉ lûuk-gun-jɛɛ hɛ̀ng ná-rók lɛ́ hɛ̀ng kwaam-dtaai
I am alive for evermore, Amen; and have the keys of hell and of death.
(literally) Yet I remain in existence for evermore...

Proverbs 7:2, KJV:
จงรักษาบัญญัติของเรา และดำรงชีวิตอยู่ จงรักษากฎเกณฑ์ของเราอย่างกับแก้วตาของเจ้า
jong rák-sǎa ban-yàt kɔ̌ɔng rao lɛ́ dam-rong chii-wít yùu jong rák-sǎa gòt-geen kɔ̌ɔng rao yàang-gàp gɛ̂ɛo-dtaa kɔ̌ɔng jâo
Keep my commandments, and live; and my law as the apple of thine eye.
(literally) Observe the commandments of mine, and maintain thine existence...

2014, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗:
มาตรา ๓๓...เพื่อประโยชน์แห่งการขจัดส่วนได้เสีย ห้ามมิให้กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญดำรงตำแหน่งทางการเมืองภายในสองปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ
mâat-dtraa sǎam-sìp sǎam...pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng gaan-kà-jàt sùuan-dâai-sǐia hâam-mí-hâi gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun dam-rong dtam-nɛ̀ng-taang-gaan-mʉʉang paai-nai sɔ̌ɔng bpii náp dtɛ̀ɛ wan tîi pón jàak dtam-nɛ̀ng gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun
Section 33...For the purpose of eliminating conflicts of interest, no Constituent Commissioner may hold any political office within two years from the date he vacates the office of Constituent Commissioner.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักรา ๒๕๕๐:
มาตรา ๑๗๑...นายกรัฐมนตรีจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินกว่าแปดปีมิได้
mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi jèt-sìp èt...naa-yók-rát-tà-mon-dtrii jà dam-rong dtam-nɛ̀ng dtìt-dtɔ̀ɔ gan gəən-gwàa bpɛ̀ɛt bpii mí dâai
Section 171...The prime minister shall not hold office for more than eight consecutive years.


วันแห่งความรัก

th-proper noun

วันแห่งความรัก

วันแห่งความรัก • (wan-hɛ̀ng-kwaam-rák)


ฝ่าย

th-noun

ฝ่าย • (fàai)

Cognate with Lao ຝ່າຍ (fāi), Northern Thai ᨺ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦚᦻᧈ (ḟaay¹), Tai Dam ꪠ꪿ꪱꪥ, Shan ၽၢႆႇ (phàai) or ၾၢႆႇ (fàai), Ahom 𑜇𑜩 (phay).

cog

Lü ᦚᦻᧈ (ḟaay¹)


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


มหาเถร

th-noun

มหาเถร • (má-hǎa-těen)

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰeːn˩˩˦/

From Pali mahāthera, from mahā (“great; grand”) + thera (“senior monk”); perhaps via Old Khmer mahāthera, mhāthera, mathera (“senior bhikkhu: title and rank of the monkhood”); equivalent to Thai มหา (má-hǎa, “great; grand”) + เถร (těen, “priest having been ordained for 10 years or more”). Cognate with Modern Khmer មហាថេរ (mɔɔhaathee, “senior monk, especially one who has at least 10 years of seniority”).


ทาตุ

th-noun

ทาตุ • (tâat)

ธาตุ ธาตุ#Thai


วันวาเลนไทน์

From วัน (wan, “day”) + วาเลนไทน์ (“Valentine”); calque of English Valentine's Day.


กระเป๋าตังค์

th-noun

กระเป๋าตังค์ • (grà-bpǎo-dtang) (classifier ใบ)

grà-bpǎo-dtang (romanization)
ใบ (classifier)

From กระเป๋า (grà-bpǎo, “bag”) + ตังค์ (dtang, “money”).

com

ทำกระเป๋าตังค์หาย


ประเสริฐ

th-adj

ประเสริฐ • (bprà-sə̀ət) (abstract noun ความประเสริฐ)

bprà-sə̀ət (romanization)
ความประเสริฐ (abstract-noun)

Possibly from Sanskrit प्रश्रेष्ठ (praśreṣṭha, literally “very excellent”); perhaps via Old Khmer praseṭṭha, prasœra, prasergga (“excellent; magnificent; superb”). Compare Modern Khmer ប្រសើរ (prɑɑsaə), Pali paseṭṭha.

der

Mark 10:18, KJV:
ท่านเรียกเราว่าประเสริฐทำไม ไม่มีใครประเสริฐเว้นแต่พระเจ้าองค์เดียว
tân rîiak rao wâa bprà-sə̀ət tam-mai mâi mii krai bprà-sə̀ət wéen-dtɛ̀ɛ prá-jâao ong diao
Why callest thou me good? there is none good but one, that is, God.

Job 28:10, KJV:
ตาของเขาเห็นของประเสริฐทุกอย่าง
dtaa kɔ̌ɔng kǎo hěn kɔ̌ɔng bprà-sə̀ət túk-yàang
His eye seeth every precious thing.

Proverbs 3:15, KJV:
เธอประเสริฐกว่าทับทิม
təə bprà-sə̀ət gwàa táp-tim
She is more precious than rubies.

James 2:7, KJV:
ไม่ใช่เขาเหล่านั้นหรือที่สบประมาทพระนามอันประเสริฐซึ่งใช้เรียกท่าน
mâi châi kǎo lào nán rʉ̌ʉ tîi sòp-bprà-màat prá-naam an bprà-sə̀ət sʉ̂ng chái rîiak tân
Do not they blaspheme that worthy name by the which ye are called?

Psalm 16:3, KJV:
วิสุทธิชนในแผ่นดินและผู้ประเสริฐเป็นพวกที่ข้าพเจ้ามีความปีติยินดีทั้งสิ้นด้วย
wí-sùt-tí-chon nai pɛ̀n-din lɛ́ pûu-bprà-sə̀ət bpen pûuak tîi kâa-pá-jâao mii kwaam-bpii-dtì-yin-dii táng-sîn dûai
But to the saints that are in the earth, and to the excellent, in whom is all my delight.

Psalm 25:8, KJV:
พระเยโฮวาห์ทรงเป็นผู้ประเสริฐและเที่ยงธรรม
prá-yee-hoo-waa song bpen pûu bprà-sə̀ət lɛ́ tîiang-tam
Good and upright is the LORD.

Psalm 139:17, KJV:
โอ ข้าแต่พระเจ้า พระดำริของพระองค์ประเสริฐแก่ข้าพระองค์จริง ๆ รวมกันเข้าก็ไพศาลนักหนา
oo kâa-dtɛ̀ɛ prá-jâao prá-dam-rì kɔ̌ɔng prá-ong bprà-sə̀ət gɛ̀ɛ kâa-prá-ong jing jing ruuam gan kâo gɔ̂ɔ pai-sǎan nák-nǎa
How precious also are thy thoughts unto me, O God! how great is the sum of them!

(elegant) best, excellent, magnificent, superb; precious; valuable.


ประเสริฐ

th-proper noun

ประเสริฐ • (bprà-sə̀ət)


กระเป๋าธนบัตร

th-noun

กระเป๋าธนบัตร

กระเป๋าธนบัตร • (grà-bpǎo-tá-ná-bàt)


ส.ค.ส.

ส.ค.ส. • (sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ) (classifier ใบ)

sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ (romanization)
ใบ (classifier)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/

Initialism of ส่งความสุข (literally “send happiness”), from ส่ง (sòng, “to send”) + ความสุข (kwaam-sùk, “happiness”), first used in 1866 during the reign of King Mongkut.

com

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 100:
ฉันได้ยินว่ายายจิตติมา ลูกสาวครูเทวัญซึ่งมีอาชีพเสริมเป็นช่างภาพ ส่ง ส.ค.ส. พิเศษให้ฐากูร
chǎn dâi-yin wâa yaai jìt-dtì-maa · lûuk-sǎao kruu tee-wan sʉ̂ng mii aa-chîip-sə̌əm bpen châang-pâap · sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · pí-sèet hâi tǎa-guun
I have heard that Yai Chittima, Teacher Thewan's daughter whose side job is photographer, sent a special New Year card to Thakun.

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 59:
ส่ง ส.ค.ส. รูปนางสาวไทยมาขอโทษฉันตอนช่วงปีใหม่
sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · rûup naang-sǎao-tai maa kɔ̌ɔ-tôot chǎn dtɔɔn chûuang bpii-mài
[She] sent a New Year card [with] Miss Thailand pictures to apologise to me during the New Year time.

หากคนเราสามารถมอบความสุขให้แก่กันและกันผ่านรายการเพลงที่ออกอากาศตามสถานีวิทยุต่าง ๆ เหมือนกับที่ส่งความสุขปีใหม่ด้วย ส.ค.ส. ... ก็คงจะดีไม่น้อย
hàak kon-rao sǎa-mâat mɔ̂ɔp kwaam-sùk hâi-gɛ̀ɛ gan-lɛ́-gan pàan raai-gaan pleeng tîi ɔ̀ɔk-aa-gàat dtaam sà-tǎa-nii wít-tá-yú dtàang dtàang mʉ̌ʉan gàp tîi sòng kwaam-sùk bpii-mài dûai · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · ... · gɔ̂ kong jà dii mâi-nɔ́ɔi
If we people could deliver happiness to each other through music programs which are broadcast by various radio stations in the same way as sending happiness through New Year cards...then [that] would be pretty nice.
ผมจำได้ว่าพ่อเป็นคนใส่ใจกับการส่ง ส.ค.ส. ถึงใครต่อใครมาก
pǒm jam dâai wâa pɔ̂ɔ bpen kon sài-jai gàp gaan-sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · tʉ̌ng krai-dtɔ̀ɔ-krai mâak

2011, ประภัสสร เสวิกุล, ขอหมอนใบนั้น...ที่เธอฝันยามหนุน: ชุดประภัสสร เสวิกุล, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, page 295

I could recall that dad was a person who paid great attention to the sending of New Year cards to each and every one.


เวทมนต์

th-noun

เวทมนต์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


เวทย์มนต์

เวทย์มนต์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


เวทย์มนตร์

เวทย์มนตร์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


ตาปู

ตาปู • (dtaa-bpuu) (classifier ตัว or ดอก)

dtaa-bpuu (romanization)
ตัว (classifier)
ดอก (classifier)

ตา (dtaa) + ปู (bpuu), literally “crab's eye”, according to its shape.


ทุ่งหญ้า

th-noun

ทุ่งหญ้า • (tûng-yâa)

/tʰuŋ˥˩.jaː˥˩/


ตะปู

ตะปู • (dtà-bpuu) (classifier ตัว or ดอก)

dtà-bpuu (romanization)
ตัว (classifier)
ดอก (classifier)

From ตาปู (dtaa-bpuu). Cognate with Lao ຕະປູ (ta pū).


เบรก

เบรก • (brèek)


เบรก

brèek (romanization)
การเบรก (abstract-noun)

(colloquial) to stop; to halt; to restrain.


เบรก

เบรก • (brèek)


เวทมนตร์

เวทมนตร์ • (wêet-mon)

From เวท (wêet, “Veda; sacred knowledge; secret knowledge; etc”) + มนตร์ (mon, “mantra”); ultimately from Sanskrit वेद (veda, “sacred knowledge; true knowledge; etc”) + मन्त्र (mantra, “mantra”), probably via Old Khmer veda (“Veda; sacred knowledge”) + mantra (“mantra”). Compare Modern Khmer វេទមន្ត (veit mŭən).

der

Acts 8:9, KJV:
ยังมีชายคนหนึ่งชื่อซีโมนเคยทำเวทมนตร์ในเมืองนั้นมาก่อน และได้ทำให้ชาวสะมาเรียพิศวงหลงใหล เขายกตัวว่าเป็นผู้วิเศษ
yang mii chaai kon nʉ̀ng chʉ̂ʉ sii-moon kəəi tam wêet-mon nai mʉʉang nán maa gɔ̀ɔn lɛ́ dâai tam-hâi chaao sà-maa-riia pít-sà-wǒng lǒng-lǎi kǎo yók dtuua wâa bpen pûu-wí-sèet
But there was a certain man, called Simon, which beforetime in the same city used sorcery, and bewitched the people of Samaria, giving out that himself was some great one:

Acts 8:11, KJV:
คนทั้งหลายนับถือเขา เพราะเขาได้ทำเวทมนตร์ให้คนทั้งหลายพิศวงหลงใหลมานานแล้ว
kon táng-lǎai náp-tʉ̌ʉ kǎo prɔ́ kǎo dâai tam wêet-mon hâi kon táng-lǎai pít-sà-wǒng lǒng-lǎi maa naan lɛ́ɛo
And to him they had regard, because that of long time he had bewitched them with sorceries.

Acts 19:19, KJV:
และหลายคนที่ใช้เวทมนตร์ได้เอาตำราของตนมาเผาเสียต่อหน้าคนทั้งปวง ตำราเหล่านั้นคิดเป็นราคาถึงห้าหมื่นเหรียญเงิน
lɛ́ lǎai kon tîi chái wêet-mon dâai ao dtam-raa kɔ̌ɔng dton maa pǎo sǐia dtɔ̀ɔ nâa kon táng-bpuuang dtam-raa lào-nán kít bpen raa-kaa tʉ̌ng hâa mʉ̀ʉn rǐian-ngən
Many of them also which used curious arts brought their books together, and burned them before all men: and they counted the price of them, and found it fifty thousand pieces of silver.

Isaiah 47:12, KJV:
จงตั้งมั่นอยู่ในเวทมนตร์ของเจ้าและวิทยาคมเป็นอันมากของเจ้าซึ่งเจ้าทำมาหนักนักหนาตั้งแต่สาว ๆ ชะรอยมันจะเป็นประโยชน์แก่เจ้าได้ ชะรอยเจ้าจะมีชัย
jong dtâng-man yùu nai wêet-mon kɔ̌ɔng jâo lɛ́ wít-tá-yaa-kom bpen an mâak kɔ̌ɔng jâo sʉ̂ng jâo tam maa nàk nák-nǎa dtâng-dtɛ̀ɛ sǎao sǎao chá-rɔɔi man jà bpen bprà-yòot gɛ̀ɛ jâo dâai chá-rɔɔi jâo jà mii chai
Stand now with thine enchantments, and with the multitude of thy sorceries, wherein thou hast laboured from thy youth; if so be thou shalt be able to profit, if so be thou mayest prevail.

2 Chronicles 33:6, KJV:
และพระองค์ได้ทรงถวายโอรสของพระองค์ให้ลุยไฟในหุบเขาบุตรชายของฮินโนม ถือฤกษ์ยาม ใช้เวทมนตร์ ใช้ไสยศาสตร์ ติดต่อกับคนทรงและพ่อมดหมอผี พระองค์ทรงกระทำสิ่งที่ชั่วร้ายเป็นอันมากในสายพระเนตรของพระเยโฮวาห์ซึ่งเป็นการยั่วยุให้พระองค์ทรงกริ้วโกรธ
lɛ́ prá-ong dâai song tà-wǎai oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong hâi lui-fai nai hùp-kǎo bùt-chaai kɔ̌ɔng hin-noom tʉ̌ʉ rə̂ək-yaam chái wêet-mon chái sǎi-yá-sàat dtìt-dtɔ̀ɔ gàp kon-song lɛ́ pɔ̂ɔ-mót-mɔ̌ɔ-pǐi prá-ong song grà-tam sìng tîi chûua-ráai bpen an mâak nai sǎai-prá-nêet kɔ̌ɔng prá-yee-hoo-waa sʉ̂ng bpen gaan-yûua-yú hâi prá-ong song grîu-gròot
And he caused his children to pass through the fire in the valley of the son of Hinnom: also he observed times, and used enchantments, and used witchcraft, and dealt with a familiar spirit, and with wizards: he wrought much evil in the sight of the LORD, to provoke him to anger.

charm, incantation, spell; magic, sorcery, witchcraft.


รถลาก

rót-lâak (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + ลาก (lâak, “to pull”).


เครื่องดื่ม

th-noun

เครื่องดื่ม • (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.dɯːm˨˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ดื่ม (dʉ̀ʉm).

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ดื่ม (dʉ̀ʉm)


ของกิน

th-noun

ของกิน • (kɔ̌ɔng-gin)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kin˧/

From ของ (kɔ̌ɔng) + กิน (gin), Compare Lao ຂອງກິນ (khǭng kin).


รถบรรทุก

รถบรรทุก • (rót-ban-túk)


เที่ยงวัน

เที่ยงวัน • (tîiang-wan)

เที่ยง (tîiang, “noon”) + วัน (wan, “day”).


บรรทุก

th-verb

บรรทุก • (ban-túk) (abstract noun การบรรทุก)

ban-túk (romanization)
การบรรทุก (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer បន្ទុក៑ (panduk). Cognate with Khmer បន្ទុក (bɑɑbɑntuk).


น้ำแข็งแห้ง

th-noun

น้ำแข็งแห้ง • (nám-kɛ̌ng-hɛ̂ɛng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.hɛːŋ˥˩/

Calque of English dry ice, which was the trademark of the DryIce Corporation of America. Same as น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng, “ice”) + แห้ง (hɛ̂ɛng, “dry”).

com

(dated) plain ice cubes (served in a glass).


โมฆะบุรุษ

th-noun

โมฆะบุรุษ • (moo-ká-bù-rùt)

โมฆบุรุษ โมฆบุรุษ#Thai

Misspelling of โมฆบุรุษ (moo-ká-bù-rùt).


รัชทายาท

รัชทายาท • (rát-chá-taa-yâat) (classifier พระองค์ or องค์)

rát-chá-taa-yâat (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

/rat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.tʰaː˧.jaːt̚˥˩/

From รัช (rách, “royal”) + ทายาท (taa-yâat, “heir”). Compare Khmer រជ្ជទាយាទ (rɔɔccɔɔtiəyiət).

cog

Khmer រជ្ជទាយាទ (rɔɔccɔɔtiəyiət)

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑๒ แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี"
kɔ̂ɔ nʉ̀ng hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng pûu-dai mìn-bprà-màat duu-mìn rʉ̌ʉ sà-dɛɛng kwaam-aa-kâat-mâat-ráai prá-má-hǎa-gà-sàt prá-raa-chí-nii rát-chá-taa-yâat rʉ̌ʉ pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii
Article 1 The provision of Section 112 of the Criminal Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 112 Any person who defames, insults, or expresses rancour or ill will towards the king, queen, heir to the throne, or regent, must be liable to imprisonment from three years to fifteen years."

พระ พระ#Thai

องค์ องค์#Thai

(formal) (พระ, องค์~) heir to the throne.


ดีร้าย

From ดี (dii, “good”) + ร้าย (ráai, “bad”).

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอนที่ ๖๖:
ใช้เตงจี๋ไปครั้งนี้เห็นจะได้ราชการ ดีร้ายเมืองกังตั๋งจะใช้คนดีมากับเตงจี๋เปนมั่นคง เราแต่งไว้รับเขาให้ดีเถิด
chái dteeng-jǐi bpai kráng níi hěn jà dâai râat-chá-gaan dii-ráai mʉʉang gang-dtǎng jà chái kon dii maa gàp dteeng-jǐi bpen mân-kong rao dtɛ̀ng wái ráp kǎo hâi dii tə̀ət
As we accredited Deng Zhi [to Jiangsu] this time, he seems to succeed in his official duties. Perchance, wise people sent by Jiangsu City will come with Deng Zhi. Let us now prepare to receive them with courtesy!

(somewhat archaic) anyhow, in any case; maybe, perhaps.


เป็นชู้

th-verb

เป็นชู้ • (bpen-chúu) (abstract noun การเป็นชู้)

bpen-chúu (romanization)
การเป็นชู้ (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).

com

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความใน (๑) ของมาตรา ๑๕๑๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(๑) สามีหรือภริยาอุปการะ เลี้ยงดู หรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้"
mâat-dtraa hâa hâi yók-lə̂ək kwaam nai à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng kɔ̌ɔng mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa ùp-bpà-gaa-rá líiang-duu rʉ̌ʉ yók-yɔ̂ng pûu ʉ̀ʉn chǎn pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii bpen-chúu rʉ̌ʉ mii-chúu rʉ̌ʉ rûuam-bprà-wee-nii gàp pûu ʉ̀ʉn bpen-aa-jin ìik fàai nʉ̀ng fɔ́ɔng yàa dâai"
Section 5 The provision of (1) of Section 1516 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "(1) When either the husband or wife supports, maintains, or honours another person as his own wife or her own husband, when he engages in adultery or she commits adultery, or when either of them habitually has intercourse with another person, the other may enter a claim for divorce."


มีชู้

th-verb

มีชู้ • (mii-chúu) (abstract noun การมีชู้)

mii-chúu (romanization)
การมีชู้ (abstract-noun)

/miː˧.t͡ɕʰuː˦˥/

From มี (mii, “to have”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).


โมฆบุรุษ

th-noun

โมฆบุรุษ • (moo-ká-bù-rùt)

From โมฆ (moo-ká-, “invalid, void; profitless, useless; etc”) + บุรุษ (bù-rùt, “man; person”); ultimately from Sanskrit मोघ (mogha, “fruitless; futile; unprofitable; useless; vain”) + पुरुष (puruṣa, “man; person”), probably via Pre-Angkorian Old Khmer puruṣa (“man; person”). Compare Modern Khmer មោឃបុរស (moŭkhbŏrsâ).

cog

พระไตรปิฎก, พระวินัยปิฎก เล่ม ๔, มหาวรรค ภาค ๑, ข้อ [๙๑]:
ดูกร โมฆบุรุษทั้งหลาย การกระทำของพวกเธอนั้นไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรทำ
duu-gà-rá moo-ká-bù-rùt táng-lǎai gaan-grà-tam kɔ̌ɔng pûuak təə nán mâi mɔ̀ mâi sǒm mâi kuuan mâi châi gìt kɔ̌ɔng sà-má-ná chái mâi dâai mâi kuuan tam
Behold, all the men of no worth, the acts of yours are not appropriate, are not proper, are not suitable, are not the business of the clergy, are of no use, and ought not to be done.

(formal, elegant) good-for-nothing; ne'er-do-well.


รองเท้าสเกต

th-noun

รองเท้าสเกต • (rɔɔng-táao-sà-gét)


เพิกถอน

th-verb

เพิกถอน • (pə̂ək-tɔ̌ɔn) (abstract noun การเพิกถอน)

pə̂ək-tɔ̌ɔn (romanization)
การเพิกถอน (abstract-noun)

/pʰɤːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦/

From เพิก (pə̂ək, “to remove”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to remove”).

com

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๒๓๗ เจ้าหนี้ชอบที่จะร้องขอให้ศาลเพิกถอนเสียได้ซึ่งนิติกรรมใด ๆ อันลูกหนี้ได้กระทำลงทั้งรู้อยู่ว่า จะเป็นทางให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับถ้าปรากฏว่า ในขณะที่ทำนิติกรรมนั้น บุคคลซึ่งเป็นผู้ได้ลาภงอกแต่การนั้นมิได้รู้เท่าถึงข้อความจริงอันเป็นทางให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบนั้นด้วย
mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt jâao-nîi chɔ̂ɔp tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pə̂ək-tɔ̌ɔn sǐia dâai sʉ̂ng ní-dtì-gam dai dai an lûuk-nîi dâai grà-tam long táng rúu yùu wâa jà bpen taang hâi jâao-nîi sǐia-bprìiap dtɛ̀ɛ kwaam kɔ̂ɔ níi tân mí hâi chái bang-káp tâa bpraa-gòt wâa nai kà-nà tîi tam ní-dtì-gam nán bùk-kon sʉ̂ng bpen pûu dâai lâap-ngɔ̂ɔk dtɛ̀ɛ gaan nán mí dâai rúu-tâo tʉ̌ng kɔ̂ɔ-kwaam-jing an bpen taang hâi jâao-nîi dtɔ̂ng sǐia-bprìiap nán dûai
Section 237 An obligee is entitled to demand the court to rescind any juristic act which an obligor commits knowing that it will prejudice the obligee; provided, however, that, this provision shall not apply if it appears that any person who benefits from such act did not know, at the time of such act, the fact that the obligee is to be prejudiced.

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๔๖๗ เมื่อสมรสแล้ว จะเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสนั้นไม่ได้ นอกจากจะได้รับอนุญาตจากศาล
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hòk-sìp jèt mʉ̂ʉa sǒm-rót lɛ́ɛo jà bplìian-bplɛɛng pə̂ək-tɔ̌ɔn sǎn-yaa-gɔ̀ɔn-sǒm-rót nán mâi dâai nɔ̂ɔk-jàak jà dâai-ráp à-nú-yâat jàak sǎan
Section 1467 After marriage, the prenuptial agreement may not be altered or revoked without the approval of the court.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐:
มาตรา ๓๒...ในกรณีที่มีการกระทำซึ่งกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพตามวรรคหนึ่ง ผู้เสียหาย พนักงานอัยการ หรือบุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์ของผู้เสียหาย มีสิทธิร้องต่อศาลเพื่อให้สั่งระงับหรือเพิกถอนการกระทำเช่นว่านั้น
mâat-dtraa sǎam-sìp sɔ̌ɔng...nai gà-rá-nii tîi mii gaan-grà-tam sʉ̂ng grà-tóp dtɔ̀ɔ sìt-tí lɛ́ sěe-rii-pâap dtaam wák nʉ̀ng pûu-sǐia-hǎai pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan rʉ̌ʉ bùk-kon ʉ̀ʉn dai pʉ̂ʉa bprà-yòot kɔ̌ɔng pûu-sǐia-hǎai mii sìt-tí rɔ́ɔng dtɔ̀ɔ sǎan pʉ̂ʉa hâi sàng rá-ngáp rʉ̌ʉ pə̂ək-tɔ̌ɔn gaan-grà-tam chêen wâa nán
Section 32...In the event that there happens an act which affects the rights and liberties under Paragraph 1, the victim, a public prosecutor, or any other person in the interest of the victim has the right to apply to the court for an order suppressing or revoking the said act.

(formal) to abrogate; to cancel; to revoke.


เที่ยง

th-noun

เที่ยง • (tîiang)

From Middle Chinese 定 (MC dengH, “stable”). Cognate with Northern Thai ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ, Khün ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ, Lao ທ່ຽງ (thīang), Lü ᦵᦑᧂᧈ (teng¹), Shan တဵင်ႈ (tāeng), Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ), Nong Zhuang dingh or dingq, Saek เถี้ยง.

1967, ศาลฎีกา, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๒๕๐/๒๕๑๐ ลงวันที่ ๒๒ มีนาคม ๒๕๑๐ ในคดีระหว่างพนักงานอัยการ กรมอัยการ โจทก์ นายพิมล กาฬสีห์ ที่ ๑ นางนภาพันธ์ กาฬสีห์ ที่ ๒ จำเลย เรื่อง ความผิดเกี่ยวกับเพศ”, in บุญร่วม เทียมจันทร์, editor, รวมคำพิพากษาฎีกาคดีดัง, Bangkok: จงเจริญการพิมพ์, published 1986, pages 300—306:
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยา...ร่วมกันกระทำผิด...เมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๐๖ เวลากลางคืน หลังเที่ยง ถึงวันที่ ๒๙ เวลากลางคืน ก่อนเที่ยง...
jòot fɔ́ɔng wâa · jam-ləəi táng sɔ̌ɔng bpen sǎa-mii pá-rí-yaa ... rûuam-gan grà-tam pìt ... mʉ̂ʉa wan-tîi · yîi-sìp bpɛ̀ɛt · gà-rá-gà-daa-kom · sɔ̌ɔng-pan hâa rɔ́ɔi hòk · wee-laa glaang-kʉʉn · lǎng tîiang · tʉ̌ng wan-tîi · yîi-sìp gâao · wee-laa glaang-kʉʉn · gɔ̀ɔn tîiang ...
The Prosecutor filed a charge stating: The two Accused are husband [and] wife...[and had] jointly committed offences...[during the period] from the nighttime [of] the 28th day [of] July, 2506, after the midnight, to the nighttime [of] the 29th day [of July, 2506], before the midnight...


เที่ยง

th-adj

เที่ยง • (tîiang) (abstract noun ความเที่ยง)

tîiang (romanization)
ความเที่ยง (abstract-noun)

2007 February 17, “ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตไม่เที่ยง”, in มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา, Bangkok: มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา, retrieved 2020-01-17:
ชีวิตไม่เที่ยง มีการเปลี่ยนแปลงหรือแตกดับอยู่ตลอดเวลา
chii-wít mâi tîiang · mii gaan-bplìian-bplɛɛng rʉ̌ʉ dtɛ̀ɛk-dàp yùu dtà-lɔ̀ɔt-wee-laa
Life is not certain. Changing or ending [can] take place at any time.

certain; sure; changeless, stable; invariable; constant; consistent.

permanent; perpetual; long-lasting; enduring; durable.

exact, precise, accurate; right, correct; truthful, faithful.

straight; upright; impartial: incorruptible.


แยก

yɛ̂ɛk (romanization)
การแยก (abstract-noun)

to part: to sever, to break, to divide, to separate, to keep apart, etc.

to come apart; to break; to separate; to split.

(as of a group of persons) to dissolve; to disperse.

แยกถูกผิด

1963 June 5, สภาผู้แทนราษฎร, “พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-12-13:
เพื่อพบเหตุของการตาย...จะให้ส่งทั้งศพ...ไปยัง...พนักงานแยกธาตุ...
pʉ̂ʉa póp hèet kɔ̌ɔng gaan-dtaai ... jà hâi sòng táng sòp ... bpai yang ... pá-nák-ngaan yɛ̂ɛk tâat ...
In order to discover the cause of the death...the whole corpse may be ordered to be sent...over to...an official [responsible for] analysing bones...

แยกเขี้ยว


แยก

th-adv

แยก • (yɛ̂ɛk)

ตบกบาลแยก

(literally) to slap [someone's] head apart

จับแยก


แยก

th-noun

แยก • (yɛ̂ɛk)


ยกเลิก

th-verb

ยกเลิก • (yók-lə̂ək) (abstract noun การยกเลิก)

yók-lə̂ək (romanization)
การยกเลิก (abstract-noun)

/jok̚˦˥.lɤːk̚˥˩/

From ยก (yók, “to lift”) + เลิก (lə̂ək, “to lift”).

com

2022 September 23, “ด่วน! รัฐบาลประกาศยุบ ศบค. ยกเลิก พ.ร.ก. ฉุกเฉิน มีผล 1 ตุลาคมนี้”, in มติชนออนไลน์, กรุงเทพฯ: มติชน:
ด่วน! รัฐบาลประกาศยุบ ศบค. ยกเลิก พ.ร.ก. ฉุกเฉิน มีผล 1 ตุลาคมนี้
dùuan! · rát-tà-baan bprà-gàat yúp · sɔ̌ɔ-bɔɔ-kɔɔ · yók-lə̂ək · pɔɔ-rɔɔ-gɔɔ · chùk-chə̌ən · mii-pǒn · nʉ̀ng · dtù-laa-kom níi
Breaking! Govt announces dissolving CCSA, revoking emergency decree, to be effective this October 1st

2020 March 2, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “พิษโควิด-๑๙ ได๋ ไดอาน่า ถูกยกเลิกงานกว่า ๒๐ งาน”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์:
ได๋ พิธีกรและนักแสดงชื่อดัง ถูกยกเลิกงานพิธีกรกว่า 20 งาน...เหตุโควิด-19 ระบาด
dǎi · pí-tii-gɔɔn lɛ́ nák-sà-dɛɛng chʉ̂ʉ-dang · tùuk yók-lə̂ək ngaan pí-tii-gɔɔn gwàa · yîi-sìp · ngaan ... hèet koo-wít-sìp-gâao · rá-bàat
Dai, a renowned emcee and actress, has over 20 [of her] emcee works cancelled ... due to the outbreak of COVID-19.

2019 January 21, “เคาะขยายเวลาปิดหีบอีก ๒ ชั่วโมง เล็งยกเลิก ลต. ล่วงหน้าในประเทศ อ้างเสียงบเยอะ”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-03-24:
เคาะขยายเวลาปิดหีบอีก ๒ ชั่วโมง เล็งยกเลิก ลต. ล่วงหน้าในประเทศ อ้างเสียงบเยอะ
kɔ́ kà-yǎai wee-laa bpìt-hìip ìik · sɔ̌ɔng · chûua-moong · leng yók-lə̂ək · lɔɔ-dtɔɔ · lûuang-nâa nai bprà-têet · âang sǐia ngóp yə́
[Authorities] propose the extension of the [ballot] box closing time for two [more] hours [and] prepare to cancel the advance polling in the country, citing the wasting of large budgets.

(formal) to cancel; to revoke; to abrogate; to annul; to rescind.


พระราชกฤษฎีกา

th-noun

พระราชกฤษฎีกา • (prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa (romanization)
ฉบับ (classifier)

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.krit̚˨˩.sa˨˩.diː˧.kaː˧/

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa, “edict; decree”). Compare Khmer ព្រះរាជក្រឹត្យ (prĕəhriəckrətyɑɑ).

cog

ព្រះរាជក្រឹត្យ

Khmer ព្រះរាជក្រឹត្យ (prĕəhriəckrətyɑɑ)

(archaic) any law, regulation, command, or edict given by a royal person.

(historical) command, edict, or decree of a queen.

(Thailand law) royal decree: decree issued by the monarch by virtue of a legal provision, probably first used on 10 December 1932 when the first constitution was enacted. Abbreviation: พ.ร.ฎ. (pɔɔ-rɔɔ-dɔɔ).


สูท

th-noun

สูท • (sùut)


เซเทอร์

เซเทอร์ • (see-tə̂ə) (classifier ตน or ตัว)

see-tə̂ə (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

/seː˧.tʰɤː˥˩/


สิทธิเก็บกิน

สิทธิเก็บกิน • (sìt-tí-gèp-gin)

From สิทธิ (sìt-tí, “right”) + เก็บกิน (gèp-gin, “to store benefits for enjoyment”, literally “to keep and enjoy”).
Probably first used on 16 March 1930, when the fourth book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

มาตรา ๑๔๑๗ อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในบังคับสิทธิเก็บกินอันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งทรัพย์สินนั้น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìp-jèt à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp àat dtɔ̂ng dtòk yùu nai bang-káp sìt-tí-gèp-gin an bpen-hèet hâi pûu-song-sìt-tí nán mii sìt-tí krɔ̂ɔp-krɔɔng chái lɛ́ tʉ̌ʉ-ao sʉ̂ng bprà-yòot hɛ̀ng sáp-sǐn nán
Section 1417 An immovable property may be subjected to a usufruct, by which the usufructuary is entitled to possess, use, and derive benefits from that property.
มาตรา ๑๔๑๘ สิทธิเก็บกินนั้นจะก่อให้เกิดโดยมีกำหนดเวลาหรือตลอดชีวิตแห่งผู้ทรงสิทธิก็ได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìp-bpɛ̀ɛt sìt-tí-gèp-gin nán jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət dooi mii gam-nòt-wee-laa rʉ̌ʉ dtà-lɔ̀ɔt chii-wít hɛ̀ng pûu-song-sìt-tí gɔ̂ɔ-dâai
Section 1418 A usufruct may be created either for a period of time or for the life of the usufructuary.
มาตรา ๑๔๒๐ เมื่อสิทธิเก็บกินสิ้นลง ผู้ทรงสิทธิต้องส่งทรัพย์สินคืนแก่เจ้าของ

1930, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๔ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๔๗๓

Section 1420 The usufructuary is obliged to return the property to the owner after the end of the usufruct.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi yîi-sìp mʉ̂ʉa sìt-tí-gèp-gin sîn long pûu-song-sìt-tí dtɔ̂ng sòng sáp-sǐn kʉʉn gɛ̀ɛ jâo-kɔ̌ɔng


ทรัพยสิทธิ

th-noun

ทรัพยสิทธิ • (sáp-pá-yá-sìt)

From ทรัพย (“of or pertaining to property”) + สิทธิ (sìt-tí, “right”); calque of English real right.
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

มาตรา ๑๒๙๘ ทรัพยสิทธิทั้งหลายนั้น ท่านว่า จะก่อตั้งขึ้นได้แต่ด้วยอาศัยอำนาจในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi gâao-sìp bpɛ̀ɛt sáp-pá-yá-sìt táng-lǎai nán tân wâa jà gɔ̀ɔ-dtâng kʉ̂n dâai dtɛ̀ɛ dûai aa-sǎi am-nâat nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉ̌ʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn
Section 1298 It is hereby prescribed that all real rights may only be created by virtue of the present Code or other law.
มาตรา ๑๒๙๙ ภายในบังคับแห่งบทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น ท่านว่า การได้มาโดยนีติกรรมซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์นั้นไม่บริบูรณ์ เว้นแต่นีติกรรมจะได้ทำเป็นหนังสือ และได้จดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้ามีผู้ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนีติกรรม สิทธิของผู้ได้มานั้น ถ้ายังมิได้จดทะเบียนไซร้ ท่านว่า จะมีการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนไม่ได้ และสิทธิอันยังมิได้จดทะเบียนนั้นมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว

1930, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติ บรรพ ๔ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๔๗๓

Section 1299 Subject to the provisions of the present Code or other law, it is hereby prescribed that the acquisition of immovable property or a real right concerning immovable property by means of a juristic act is not complete, save where the juristic act has been made in writing and the acquisition has been registered by the competent authority. Should there be anyone acquiring immovable property or a real right concerning immovable property by any other means than a juristic act, it is said that there can be no change in the register in relation to the right of the acquiror, unless the right has been registered. And the right which is not yet registered may not be set up as a defence against a third party who has acquired a right for value and in good faith and has registered his right in good faith.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi gâao-sìp gâao paai-nai bang-káp hɛ̀ng bòt-ban-yàt nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉ̌ʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn tân wâa gaan-dâai-maa dooi nii-dtì-gam sʉ̂ng à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp rʉ̌ʉ sáp-pá-yá-sìt an gìao-gàp à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp nán mâi bɔɔ-rí-buun wéen-dtɛ̀ɛ nii-dtì-gam jà dâai tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ lɛ́ dâai jòt-tá-biian gaan-dâai-maa gàp pá-nák-ngaan-jâao-nâa-tîi tâa mii pûu dâai-maa sʉ̂ng à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp rʉ̌ʉ sáp-pá-yá-sìt an gìao-gàp à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp dooi taang ʉ̀ʉn nɔ̂ɔk-jàak nii-dtì-gam sìt-tí kɔ̌ɔng pûu dâai-maa nán tâa yang mí-dâai jòt-tá-biian sái tân wâa jà mii gaan-bplìian-bplɛɛng taang tá-biian mâi-dâai lɛ́ sìt-tí an yang mí-dâai jòt-tá-biian nán mí hâi yók kʉ̂n bpen kɔ̂ɔ-dtɔ̀ɔ-sûu bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk pûu dâai sìt-tí maa dooi sǐia kâa-dtɔ̀ɔp-tɛɛn lɛ́ dooi sùt-jà-rìt lɛ́ dâai jòt-tá-biian sìt-tí dooi sùt-jà-rìt lɛ́ɛo


ลาก่อย

th-interj

ลาก่อย • (laa-gɔ̀i)

From deliberate mistyping of ลาก่อน (laa-gɔ̀ɔn).

th-l

ลาก่อน (laa-gɔ̀ɔn)

(Internet slang, humorous) farewell; goodbye; rest in peace.


เมษปิศาจ

th-noun

เมษปิศาจ • (mêet-sà-bpì-sàat) (classifier ตน or ตัว)

mêet-sà-bpì-sàat (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

From เมษ (mêet, “ram; sheep”) + ปิศาจ (bpì-sàat, “demon; ghost; evil spirit”).

com

Isaiah 13:21, KJV:
แต่สัตว์ป่าจะนอนลงที่นั่น และบ้านเรือนในนั้นจะเต็มไปด้วยนกทึดทือ นกเค้าแมวจะอาศัยที่นั่น เมษปิศาจจะเต้นรำอยู่ที่นั่น
dtɛ̀ɛ sàt bpàa jà nɔɔn long tîi-nân · lɛ́ bâan-rʉʉan nai nán jà dtem bpai dûai nók tʉ́t-tʉʉ · nók káo-mɛɛo jà aa-sǎi tîi-nân · mêet-sà-bpì-sàat jà dtên-ram yùu tîi-nân
But wild beasts of the desert shall lie there; and their houses shall be full of doleful creatures; and owls shall dwell there, and satyrs shall dance there.


ลิขสิทธิ์

th-noun

ลิขสิทธิ์ • (lík-kà-sìt)

From ลิข (lík, “writing”) + สิทธิ์ (sìt, “right”); perhaps calque of English copyright.
Probably used officially for the first time on 16 June 1931, when the พระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พุทธศักราช ๒๔๗๔ (Literary Works and Artistic Works Protection Act, 2474 Buddhist Era) was enacted. Formerly known as กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ.

th-l

กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ

กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ

1998 April 2, นิคม มูสิกะคามะ, “คำนำ”, in หนึ่งในร้อย, กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร:
มอบลิขสิทธิ์วรรณกรรมของดอกไม้สดให้แก่หอสมุดแห่งชาติ
mɔ̂ɔp lík-kà-sìt wan-ná-gam kɔ̌ɔng dɔ̀ɔk-máai sòt hâi-gɛ̀ɛ hɔ̌ɔ-sà-mùt hɛ̀ng-châat
granted the copyright [over] the literary works of Dokmai Sot to the National Library.

2016, ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญาและบ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, “ลิขสิทธิ์ (Copyright)”, in ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญาและบ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, archived from the original on 2023-01-27:
กฎหมายลิขสิทธิ์ให้ความคุ้มครองแก่งาน...
gòt-mǎai lík-kà-sìt hâi kwaam-kúm-krɔɔng gɛ̀ɛ ngaan ...
The copyright law offers protection to the works...


พระราชกำหนด

th-noun

พระราชกำหนด • (prá-râat-chá-gam-nòt) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-gam-nòt (romanization)
ฉบับ (classifier)

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + กำหนด (gam-nòt, “definition; determination; prescription”). Compare Khmer ព្រះរាជកំណត់ (preăhréachkâmnât).

cog

ព្រះរាជកំណត់

1932 December 10, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok, published n.d., archived from the original on 2021-10-18, page 8:
มาตรา ๕๒ ในเหตุฉุกเฉินซึ่งจะเรียกประชุมสภาผู้แทนราษฎรให้ทันท่วงทีมิได้ พระมหากษัตริย์จะทรงตราพระราชกำหนดให้ใช้บังคับดั่งเช่นพระราชบัญญัติก็ได้
mâat-dtraa · hâa-sìp sɔ̌ɔng · nai hèet chùk-chə̌ən sʉ̂ng jà rîiak bprà-chum sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn hâi tan-tûuang-tii mí dâai · prá má-hǎa gà-sàt jà song dtraa prá-râat-chá-gam-nòt hâi chái-bang-káp dàng-chên prá-râat-chá-ban-yàt gɔ̂ɔ-dâai
Section 52 In case of emergency where it is unable to promptly convene the House of Representatives, the Monarch may enact an emergency decree to be applied as an act.

1946 May 9, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๘๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok, published n.d., archived from the original on 2020-12-24, page 12:
มาตรา ๗๒ ในเหตุฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบด่วนในอันจะรักษาความปลอดภัยสาธารณะหรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะและจะเรียกประชุมรัฐสภาให้ทันท่วงทีมิได้ก็ดี หรือเมื่อกรณีเช่นว่านั้นเกิดขึ้นในระหว่างสภาผู้แทนถูกยุบก็ดี พระมหากษัตริย์จะทรงตราพระราชกำหนดให้ใช้บังคับดั่งเช่นพระราชบัญญัติก็ได้
mâat-dtraa · jèt-sìp sɔ̌ɔng · nai hèet chùk-chə̌ən tîi mii kwaam-jam-bpen rîip-dùuan nai-an-jà rák-sǎa kwaam-bplɔ̀ɔt-pai sǎa-taa-rá-ná rʉ̌ʉ bpɔ̂ng-bpàt pai-pí-bàt sǎa-taa-rá-ná lɛ́ jà rîiak bprà-chum rát-tà-sà-paa hâi tan-tûuang-tii mí dâai gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa gà-rá-nii chên wâa nán gə̀ət kʉ̂n nai rá-wàang sà-paa-pûu-tɛɛn tùuk yúp gɔ̂ɔ-dii · prá má-hǎa gà-sàt jà song dtraa prá-râat-chá-gam-nòt hâi chái-bang-káp dàng-chên prá-râat-chá-ban-yàt gɔ̂ɔ-dâai
Section 72 In case of emergency where there arises an urgent need to maintain public safety or to avert public disaster and it is unable to promptly convene the National Assembly, or when the said case takes place whilst the House of Representatives is dissolved, the Monarch may enact an emergency decree to be applied as an act.

(Thailand law) emergency decree: law enacted by the monarch upon advice of the executive branch in case of emergency, having the same force as an act of parliament; probably first used on 10 December 1932 when the first constitution was enacted. Abbreviation: พ.ร.ก. (pɔɔ-rɔɔ-gɔɔ).

รัฐกำหนด รัฐกำหนด#Thai

similar enactment in a monarchical country; that in a republic or other state than a monarchy is called รัฐกำหนด


กฤตยฎีกา

From extension or corruption of กติกา (gà-dtì-gaa).

กฤษฎีกา กฤษฎีกา#Thai

(archaic) Alternative form of กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa)


จวน

juuan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈວນ (chūan)

Compare Lao ຈວນ (chūan), Chinese 官 (guān).

(historical) enclosure containing the residence and office of a public officer, especially the ruler of a town.

official residence of the governor of a province.


จวน

th-noun

จวน • (juuan) (classifier ชิ้น or ผืน or พับ or ม้วน)

juuan (romanization)
ชิ้น (classifier)
ผืน (classifier)
พับ (classifier)
ม้วน (classifier)


จวน

juuan (romanization)
ความจวน (abstract-noun)

Luke 21:30, KJV:
เมื่อผลิใบออกแล้ว ท่านทั้งหลายก็เห็นและรู้อยู่เองว่า ฤดูร้อนจวนจะถึงแล้ว
mʉ̂ʉa plì bai ɔ̀ɔk lɛ́ɛo · tâan táng-lǎai gɔ̂ hěn lɛ́ rúu yùu eeng wâa · rʉ́-duu rɔ́ɔn juuan jà tʉ̌ng lɛ́ɛo
When they now shoot forth, ye see and know of your own selves that summer is now nigh at hand.


จวน

Proverbs 5:14, KJV:
ข้าจวนจะล้มละลายสู่ความพินาศอยู่รอมร่อในหมู่ชุมนุมชนและคนที่ประชุมกันอยู่นั้น
kâa juuan jà lóm-lá-laai sùu kwaam-pí-nâat yùu rɔɔm-má-rɔ̂ɔ nai mùu chum-num-chon lɛ́ kon tîi bprà-chum gan yùu nán
I was almost in all evil in the midst of the congregation and assembly.

Luke 24:29, KJV:
เขาจึงพูดหน่วงเหนี่ยวพระองค์ว่า เชิญหยุดพักกับเรา เพราะว่าจวนเย็นแล้ว และวันก็ล่วงไปมาก พระองค์จึงเสด็จเข้าไปเพื่อพักอยู่กับเขา
kǎo jʉng pûut nùuang-nìao prá-ong wâa · chəən yùt pák gàp rao · prɔ́ wâa juuan yen lɛ́ɛo · lɛ́ wan gɔ̂ lûuang bpai mâak · prá-ong jʉng sà-dèt kâo bpai pʉ̂ʉa pák yùu gàp kǎo
But they constrained him, saying, Abide with us: for it is toward evening, and the day is far spent. And he went in to tarry with them.


จวน

Acts 20:3, KJV:
พักอยู่ที่นั่นสามเดือน และเมื่อท่านจวนจะลงเรือไปยังแคว้นซีเรีย พวกยิวก็คิดร้ายต่อท่าน ท่านจึงตั้งใจกลับไปทางแคว้นมาซิโดเนีย
pák yùu tîi-nân sǎam dʉʉan · lɛ́ mʉ̂ʉa tâan juuan jà long rʉʉa bpai yang kwɛ́ɛn sii-riia · pûuak yiu gɔ̂ kít-ráai dtɔ̀ɔ tâan · tâan jʉng dtâng-jai glàp bpai taang kwɛ́ɛn maa-sí-doo-niia
And there abode three months. And when the Jews laid wait for him, as he was about to sail into Syria, he purposed to return through Macedonia.

Mark 13:4, ESV:
ขอทรงโปรดให้ข้าพระองค์ทั้งหลายทราบว่า เหตุการณ์เหล่านี้จะบังเกิดขึ้นเมื่อไร สิ่งไรจะเป็นหมายสำคัญว่า การณ์ทั้งปวงนี้จวนจะสำเร็จ
kɔ̌ɔ song bpròot hâi kâa-prá-ong táng-lǎai sâap wâa · hèet-gaan lào-níi jà bang-gə̀ət kʉ̂n mʉ̂ʉa-rai · sìng-rai jà bpen mǎai-sǎm-kan wâa · gaan táng-bpuuang níi juuan jà sǎm-rèt
Tell us, when will these things be, and what will be the sign when all these things are about to be accomplished?


มกร

มกร • (má-gɔɔn)

From Sanskrit मकर (makara, “alligator; crocodile; dolphin”); probably via Old Khmer makara (“Capricorn”). Compare Modern Khmer មករ (môkâr), Lao ມັງກອນ (mang kǭn).

der

(mythology and obsolete) dragon; nāga; serpent.


มกร

th-proper noun

มกร • (má-gɔɔn)

ราศี ราศี#Thai

(ราศี~) (astrology, astronomy) Capricorn.


กติกา

กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa)

Borrowed from Pali katikā (“agreement; pact”). Cognate with Khmer កតិកា (kaʼtekaa).


กฤดีกา

กฤษฎีกา กฤษฎีกา#Thai


กฤษฎีกา

From extension or corruption of กติกา (gà-dtì-gaa). Compare Khmer ក្រឹត្យ (krətyɑɑ).

(somewhat archaic) edict, decree; law, rule, regulation.

พระราชกฤษฎีกา พระราชกฤษฎีกา#Thai

(colloquial) Clipping of พระราชกฤษฎีกา (prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa).


กฤษฎีกา

คณะกรรมการกฤษฎีกา คณะกรรมการกฤษฎีกา#Thai

(colloquial) Clipping of คณะกรรมการกฤษฎีกา (“Council of State of Thailand”).

สำนักงาน สำนักงาน#Thai

(colloquial) Clipping of สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (“Office of the Council of State of Thailand”).


หมิ่นประมาท

th-noun

หมิ่นประมาท • (mìn-bprà-màat) (classifier ฐาน or สถาน)

mìn-bprà-màat (romanization)
ฐาน (classifier)
สถาน (classifier)

From หมิ่น (mìn, “to look down”) + ประมาท (bprà-màat, “to look down”).

com

มาตรา ๓๒๖ ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามโดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

1992, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๑) พ.ศ. ๒๕๓๒:

มาตรา ๓๒๗ ผู้ใดใส่ความผู้ตายต่อบุคคลที่สาม และการใส่ความนั้นน่าจะเป็นเหตุให้บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตรของผู้ตายเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๓๒๖ นั้น

1956, ประมวลกฎหมายอาญา:


หมิ่นประมาท

th-verb

หมิ่นประมาท • (mìn-bprà-màat) (abstract noun การหมิ่นประมาท or ความหมิ่นประมาท)

mìn-bprà-màat (romanization)
การหมิ่นประมาท (abstract-noun)
ความหมิ่นประมาท (abstract-noun)

มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:

ครั้งก่อนออกมาต่อยุทธ์ ต้องเทพอาวุธพระเชษฐา ถึงสองครั้งไม่สิ้นชีวา ผ่านฟ้าอย่าหมิ่นประมาทมัน

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๙๗:

(archaic) to look down; to slight; to underestimate.

Matthew 9:3, KJV:
ดูเถิด พวกธรรมาจารย์บางคนคิดในใจว่า คนนี้พูดหมิ่นประมาท
duu tə̀ət · pûuak tam-maa-jaan baang kon kít nai jai wâa · kon níi pûut mìn-bprà-màat
And, behold, certain of the scribes said within themselves, This man blasphemeth.

Psalm 74:10, KJV:
ศัตรูจะหมิ่นประมาทพระนามของพระองค์เป็นนิตย์หรือ
sàt-dtruu jà mìn-bprà-màat prá naam kɔ̌ɔng prá-ong bpen nít rʉ̌ʉ
Shall the enemy blaspheme thy name for ever?

(somewhat archaic) to speak (of, to) or treat with contempt or rudeness.


ปือ

th-adj

ปือ • (bpʉʉ)

Uncertain. Compare Burmese ပို့ (pui., “full”), ပြော (prau:, “great in degree; full of; plentiful”), ပြည့် (prany., “full”); Lao ໂປ (pō, “swollen, inflated”); Khün ᨸᩨ (“enlarged, swollen, inflated”); Shan ပိုဝ် (pǔe, “distended, inflated”), ပူ (pǔu, “flowing; full”), ပေႉ (pḛ̂e, “also; full”), ပျေႉ (pjḛ̂e, “full”).

ยวนพ่าย:
ชยชยยศโยคก้อง ไตรตรึงษ์ บุญเบอกวยงทองปือ ไต่เต้า
chai chai yót yôok gɔ̂ng · dtrai-dtrʉng · bun bə̀ək wiiang tɔɔng bpʉʉ · dtài-dtâo
Victory! Victory! His Majesty is blessed with dignity, that echoes across the Thirty-Third Paradise. His rich merit brings about many towns and gold into his possession.

โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์มหาราช:
เบิกโขลนทวารเข้าป่า ปือพฤกษ์ พพวกพาลคชคึก คล่ำคล้าย
bə̀ək klǒon-tá-waan kâo bpàa · bpʉʉ prʉ́k · pá-pûuak paan kót kʉ́k · klâm-kláai
His Majesty entered the grove gate into the forest full of trees, rich with fierce beasts and furious elephants thronging together.

(somewhat archaic) abundant; full; many; much.


การหมั้น

th-noun

การหมั้น • (gaan-mân)

From การ (gaan, abstract noun prefix) + หมั้น (mân, “to betroth; to engage”).

com

มาตรา ๑๔๓๕ การหมั้นจะทำได้ต่อเมื่อชายและหญิงมีอายุสิบเจ็ดปีบริบูรณ์แล้ว การหมั้นที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติวรรคหนึ่งเป็นโมฆะ
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa gaan-mân jà tam dâai dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa chaai lɛ́ yǐng mii aa-yú sìp-jèt bpii bɔɔ-rí-buun lɛ́ɛo gaan-mân tîi fàa-fǒtn bòt-ban-yàt wák nʉ̀ng bpen moo-ká
Section 1435 An engagement may be made only when the man and woman have already attained the complete age of seventeen. Void shall be any engagement that is in breach of the provision of Paragraph 1.
มาตรา ๑๔๓๘ การหมั้นไม่เป็นเหตุที่จะร้องขอให้ศาลบังคับให้สมรสได้ ถ้าได้มีข้อตกลงกันไว้ว่า จะให้เบี้ยปรับในเมื่อผิดสัญญาหมั้น ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙

Section 1438 No engagement shall ground a request for the court to enforce a marriage. Should there by any agreement that a penalty is to be paid in case the engagement contract is breached, such agreement shall be void.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt gaan-mân mâi bpen-hèet tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan bang-káp hâi sǒm-rót dâai tâa dâai mii kɔ̂ɔ-dtòk-long gan wái wâa jà hâi bîia-bpràp nai mʉ̂ʉa pìt sǎn-yaa mân kɔ̂ɔ-dtòk-long nán bpen moo-ká

หมั้น หมั้น#Thai


ของหมั้น

th-noun

ของหมั้น • (kɔ̌ɔng-mân)

/kʰɔːŋ˩˩˦.man˥˩/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + หมั้น (mân, “betrothal; engagement”).
Probably first used in 1934, when the Act Promulgating Book 5 of the Civil and Commercial Code 1934 (พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗) was drafted (signed into law on 27 May 1935).

af

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔๓๖ และมาตรา ๑๔๓๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "...มาตรา ๑๔๓๗ การหมั้นจะสมบูรณ์เมื่อฝ่ายชายได้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินอันเป็นของหมั้นให้แก่หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่า จะสมรสกับหญิงนั้น เมื่อหมั้นแล้ว ให้ของหมั้นตกเป็นสิทธิแก่หญิง...ถ้าจะต้องคืนของหมั้นหรือสินสอดตามหมวดนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๑๒ ถึงมาตรา ๔๑๘ แห่งประมวลกฎหมายนี้ ว่าด้วยลาภมิควรได้ มาใช้บังคับโดยอนุโลม"

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓

Section 3 The provisions of Section 1436 and Section 1437 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "...Section 1437 An engagement shall be complete when the man side has delivered or transferred the property which is the engagement gift to the woman as evidence that the man will marry the woman. Upon engagement, the engagement gift shall absolutely belong to the woman... Should an engagement gift or bride price need to be returned under this Chapter, the provisions of Section 412 to Section 418 of this Code, which govern unjust enrichment, shall apply mutatis mutandis."

mâat-dtraa sǎam hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "...mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt gaan-mân jà sǒm-buun mʉ̂ʉa fàai-chaai dâai sòng-mɔ̂ɔp rʉ̌ʉ oon sáp-sǐn an bpen kɔ̌ɔng-mân hâi gɛ̀ɛ yǐng pʉ̂ʉa bpen làk-tǎan wâa jà sǒm-rót gàp yǐng nán mʉ̂ʉa mân lɛ́ɛo hâi kɔ̌ɔng-mân dtòk bpen-sìt-tí gɛ̀ɛ yǐng...tâa jà dtɔ̂ng kʉʉn kɔ̌ɔng-mân rʉ̌ʉ sǐn-sɔ̀ɔt dtaam mùuat níi hâi nam bòt-ban-yàt mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng tʉ̌ng mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi sìp-bpɛ̀ɛt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai níi wâa-dûai lâap-mí-kuuan-dâai maa chái-bang-káp dooi-à-nú-loom"

(law) engagement gift: property given by a man or his family to a woman as evidence that he will marry her.


สีนสอด

th-noun

สีนสอด • (sǐn-sɔ̀ɔt)

/sin˩˩˦.sɔːt̚˨˩/

From สีน (sǐin, “archaic form of สิน”) + สอด (sɔ̀ɔt).

com

พระไอยการลักษณผัวเมีย
๖๘ มาตราหนึ่ง ผัวเมียอยู่ด้วยกัน ต่างคนต่างผิดใจกัน จะหย่ากันไซ้ ให้หญิงส่งสีนสอดขันหมากแก่ชาย ถ้ามีลูกด้วยกันไซ้ ท่านมิให้ส่งสีนสอดขันหมากแก่ชายเลย
hòk-sìp bpɛ̀ɛt mâat-dtraa nʉ̀ng pǔua miia yùu dûai gan dtàang kon dtàang pìt-jai gan jà yàa gan sái hâi yǐng sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai tâa mii lûuk dûai gan sái tân mí hâi sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai ləəi
68. Another section is as follows: When a man and wife live together, and become at variance with each other, and thus want to divorce, the woman shall return the bride price and paan bowl to the man. But if they already have a child, it is prescribed that the bride price and paan bowl need not to be returned to the man at all.

สินสอด สินสอด#Thai


ปรมราชาธิราช

th-noun

ปรมราชาธิราช • (bpɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

/pɔː˧.rom˧.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

/pɔː˧.ra˦˥.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

/pa˨˩.ra˦˥.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

บรมราชาธิราช บรมราชาธิราช#Thai

Alternative form of บรมราชาธิราช (bɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

Bhumibol Adulyadej
Chulalongkorn
Elizabeth II


ฟังก์ชัน

ฟังก์ชัน • (fang-chân)


การหย่า

การหย่า • (gaan-yàa)

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + หย่า (yàa, “to divorce; to discontinue”).

com

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๕๐๑ การสมรสย่อมสิ้นสุดลงด้วยความตาย การหย่า หรือศาลพิพากษาให้เพิกถอน
mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi èt gaan-sǒm-rót yɔ̂m sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai gaan-yàa rʉ̌ʉ sǎan pí-pâak-sǎa hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn
Section 1501 A marriage shall come to an end upon death, divorce, or revocation by court judgment.
มาตรา ๑๕๑๔ การหย่านั้นจะทำได้แต่โดยความยินยอมของทั้งสองฝ่ายหรือโดยคำพิพากษาของศาล
mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-sìi gaan-yàa nán jà tam dâai dtɛ̀ɛ dooi kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng táng sɔ̌ɔng fàai rʉ̌ʉ dooi kam-pí-pâak-sǎa kɔ̌ɔng sǎan
Section 1514 A divorce may only be effected by mutual consent or by court judgment.

หย่า หย่า#Thai


สินสอด

th-noun

สินสอด • (sǐn-sɔ̀ɔt)

/sin˩˩˦.sɔːt̚˨˩/

From สิน (sǐn, “money; property”) + สอด (sɔ̀ɔt, “to insert; to intervene; etc”); literally "inserted property".

com

1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-04-29:
สินสอดเป็นทรัพย์สินซึ่งฝ่ายชายให้แก่บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม หรือผู้ปกครองฝ่ายหญิง ...เพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส
sǐn-sɔ̀ɔt bpen sáp-sǐn sʉ̂ng fàai chaai hâi gɛ̀ɛ bì-daa-maan-daa · pûu-ráp-bùt-bun-tam · rʉ̌ʉ pûu-bpòk-krɔɔng fàai yǐng · ... pʉ̂ʉa dtɔ̀ɔp-tɛɛn gaan tîi yǐng yɔɔm sǒm-rót
Bride price is the property which the man's side gives to the parent, adoptive parent, or guardian on the side of the woman ... in return for the woman's agreeing to marry.

1926, “การแต่งงารของชาวพื้นเมือง”, in ลัทธิธรรมเนียมต่าง ๆ ภาคที่ ๑๘, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, retrieved 2021-04-29:
แต่งงารกับบุตรราษฎร เรียกสินสอด ๖ บาท
dtɛ̀ng-ngaan gàp bùt râat-sà-dɔɔn · rîiak sǐn-sɔ̀ɔt · hòk · bàat
[In case of] marrying with a child of a citizen, a bride price of six baht is demanded.

(archaic) payment made in return for a favour received.


ผิ

1920, พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน สาลักษณ), อิลราชคำฉันท์:
ผาณิตผิชิดมด ฤจะอดบอาจจะมี แม่เหล็กฤเหล็กดี อยะยั่วก็พัวก็พัน
pǎa-nít pì chít mót · rʉ́ jà òt bɔɔ àat jà mii · mɛ̂ɛ-lèk rʉ́ lèk dii · à-yá yûua gɔ̂ɔ puua gɔ̂ɔ pan
If an ant is near sugar, how can it suppress itself? Seduced by rust, can magnet and fine steel prevent themselves from mingling with it?


ลายเซ็นต์

th-noun

ลายเซ็นต์ • (laai-sen)

ลายเซ็น ลายเซ็น#Thai


ลายเซ็น

laai-sen (romanization)
อัน (classifier)

From ลาย (laai, “line; design, pattern”) + เซ็น (sen, “to sign”).


บุญธรรม

From บุญ (bun, “merit”) + ธรรม (tam, “virtue”).

Numbers 11:12, NET:
จงอุ้มเขาไว้ในอกของเจ้าอย่างพ่อบุญธรรมอุ้มลูกแดง
jong ûm kǎo wái nai òk kɔ̌ɔng jâo yàang pɔ̂ɔ-bun-tam ûm lûuk-dɛɛng
'Carry them in your arms, as a foster father bears a nursing child,'


ลายมือ

th-noun

ลายมือ • (laai-mʉʉ)

From ลาย (laai, “line; design, pattern; etc”) + มือ (mʉʉ, “hand”).

com

พระสุนทรโวหาร (ภู่), ขุนช้างขุนแผน, ตอน ๒๔ กำเนิดพลายงาม:
ลูกผู้ชายลายมือนั้นคือยศ เจ้าจงอตส่าห์ทำสม่ำเสมียน
lûuk-pûu-chaai laai-mʉʉ nán kʉʉ yót · jâo jong òt-sàa tam sà-màm-sà-mǐian
The dignity of a man is in his handwriting. With perseverance and regularity shall you practice [calligraphy].

1 Corinthians 16:21, KJV:
คำแสดงความนับถือนี้เป็นลายมือของข้าพเจ้าเปาโล
kam sà-dɛɛng kwaam-náp-tʉ̌ʉ níi bpen laai-mʉʉ kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao bpao-loo
The salutation of me Paul with mine own hand.

(figurative) ability; skill; workmanship.


ลายมือชื่อ

th-noun

ลายมือชื่อ • (laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ)

/laːj˧.mɯː˧.t͡ɕʰɯː˥˩/

From ลายมือ (laai-mʉʉ, “handwriting”) + ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”).

com

1934, พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๑๐ ถ้อยคำสำนวนต้องระบุชื่อศาล สถานที่และวันเดือนปีที่จด ถ้าศาลจดถ้อยคำสำนวนตามคำสั่งหรือประเด็นของศาลอื่น ให้กล่าวเช่นนั้น และแสดงด้วยว่า ได้ทำไปอย่างใด ผู้พิพากษาที่จดถ้อยคำสำนวนต้องลงลายมือชื่อของตนในถ้อยคำสำนวนนั้น
mâat-dtraa sìp tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtɔ̂ng rá-bù chʉ̂ʉ sǎan sà-tǎan-tîi lɛ́ wan-dʉʉan-bpii tîi jòt tâa sǎan jòt tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtaam kam-sàng rʉ̌ʉ bprà-den kɔ̌ɔng sǎan ʉ̀ʉn hâi glàao chêen-nán lɛ́ sà-dɛɛng dûai wâa dâai tam bpai yàang-dai pûu-pí-pâak-sǎa tîi jòt tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtɔ̂ng long laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng dton nai tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan nán
Section 10 A memorandum must contain the name of the court as well as the place and date of its making. If the court makes the memorandum at the behest or request of another court, this must be stated therein, in addition to the statement as to how the behest or request has been proceeded with. The judge making the memorandum must set his hand to that memorandum.

2004, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๔๗:
มาตรา ๙ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๖๐ และมาตรา ๖๑ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๖๐ หมายจับ หมายค้น หมายขัง หมายจำคุก หรือหมายปล่อย ต้องทำเป็นหนังสือและมีข้อความดังต่อไปนี้...(๖) ลายมือชื่อและประทับตราของศาล
mâat-dtraa gâao hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa hòk-sìp lɛ́ mâat-dtraa hòk-sìp hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai wí-tii-pí-jaa-rá-naa-kwaam aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa hòk-sìp mǎai-jàp mǎai-kón mǎai-kǎng mǎai-jam-kúk rʉ̌ʉ mǎai-bplɔ̀i dtɔ̂ng tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ lɛ́ mii kɔ̂ɔ-kwaam dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi...à-nú-mâat-dtraa hòk laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ lɛ́ bprà-táp dtraa kɔ̌ɔng sǎan
Section 9 The provisions of Section 60 and Section 61 of the Criminal Procedure Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 60 An arrest warrant, search warrant, detention warrant, imprisonment warrant, or release warrant must be made in writing and contain the following:... (6) the signature [of the judge,] affixed with the seal of the court.


ผู้รับบุตรบุญธรรม

th-noun

ผู้รับบุตรบุญธรรม • (pûu-ráp-bùt-bun-tam)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + รับ (ráp, “to accept; to receive; to take; etc”) + บุตรบุญธรรม (“adopted child; foster child”).

com

มาตรา ๑๔๕๑ ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะสมรสกันไม่ได้

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:

Section 1451 An adoptive parent and his or her adopted child may not marry each other.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp èt pûu-ráp-bùt-bun-tam lɛ́ bùt-bun-tam jà sǒm-rót gan mâi-dâai

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔๓๖ และมาตรา ๑๔๓๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๔๓๖ ผู้เยาว์จะทำการหมั้นได้ต้องได้รับความยินยอมของบุคคลดังต่อไปนี้...(๓) ผู้รับบุตรบุญธรรม ในกรณีที่ผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรม

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:

Section 3 The provisions of Section 1436 and Section 1437 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1436 In order to make an engagement, a minor must obtain the consent of the following person... (3) the adoptive parent, in case the minor is an adopted child;

mâat-dtraa sǎam hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "âat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk pûu-yao jà tam gaan-mân dâai dtɔ̂ng dâai-ráp kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng bùk-kon dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi...à-nú-mâat-dtraa sǎam pûu-ráp-bùt-bun-tam nai gà-rá-nii tîi pûu-yao bpen bùt-bun-tam


ค่าอุปการะเลี้ยงดู

th-noun

ค่าอุปการะเลี้ยงดู • (kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu)

/kʰaː˥˩.ʔup̚˨˩.pa˨˩.kaː˧.ra˦˥.lia̯ŋ˦˥.duː˧/

From ค่า (kâa, “charge; cost; price”) + อุปการะเลี้ยงดู (“to maintain”); perhaps calque of English maintenance.

com

อุปการะเลี้ยงดู

มาตรา ๑๕๙๘/๓๘ ค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภริยาหรือระหว่างบิดามารดากับบุตรนั้นย่อมเรียกจากกันได้ในเมื่อฝ่ายที่ควรได้รับอุปการะเลี้ยงดูไม่ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือได้รับการอุปการะเลี้ยงดูไม่เพียงพอแก่อัตภาพ ค่าอุปการะเลี้ยงดูนี้ศาลอาจให้เพียงใดหรือไม่ให้ก็ได้ โดยคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ต้องให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งกรณี

Section 1598/38 Maintenance may be claimed between the husband and wife or between the parents and child when the party entitled to receive maintenance has not been given any maintenance or has been given the maintenance insufficient to his or her living conditions. The court may award this maintenance to any extent or may not award it at all, having regard to the ability of the person obliged to maintain, the status of the recipient, and the circumstances of the case.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp bpɛ̀ɛt táp sǎam-sìp bpɛ̀ɛt kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu rá-wàang sǎa-mii pá-rí-yaa rʉ̌ʉ rá-wàang bì-daa-maan-daa gàp bùt nán yɔ̂m rîiak jàak gan dâai nai mʉ̂ʉa fàai tîi kuuan dâai-ráp ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu mâi-dâai ráp gaan-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu rʉ̌ʉ dâai-ráp gaan-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu mâi piiang-pɔɔ gɛ̀ɛ àt-dtà-pâap kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu níi sǎan àat hâi piiang dai rʉ̌ʉ mâi hâi gɔ̂ɔ-dâai dooi kam-nʉng tʉ̌ng kwaam-sǎa-mâat kɔ̌ɔng pûu mii nâa-tîi dtɔ̂ng hâi tǎa-ná kɔ̌ɔng pûu-ráp lɛ́ prʉ́t-dtì-gaan hɛ̀ng gà-rá-nii

(law) maintenance: alimony, child support.


อำนาจปกครอง

From อำนาจ (am-nâat, “authority; force; power”) + ปกครอง (bpòk-krɔɔng, “to administer, to control, to direct, to rule; to guard, to protect”).
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

มาตรา ๓๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕๖๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕๖๖ บุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะต้องอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา

Section 38 The provision of Section 1566 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1566 A child who has not yet attained majority must be subject to the parental authority of its parents.

mâat-dtraa sǎam-sìp bpɛ̀ɛt hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp hòk bùt sʉ̂ng yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá dtɔ̂ng yùu dtâai am-nâat-bpòk-krɔɔng kɔ̌ɔng bì-daa-maan-daa

มาตรา ๑๕๖๗ ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ (๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร (๒) ทำโทษบุตรตามสมควรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอน (๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป (๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย

Section 1567 The person exercising the parental authority shall be entitled: (1) to determine the residence of the child; (2) to inflict proper penalties upon the child for disciplinary or instructional purposes; (3) to have the child carry out some works as suitable for its ability and station in life; (4) to demand the return of the child from another person who unlawfully detains the child.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp jèt pûu chái am-nâat-bpòk-krɔɔng mii sìt-tí à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng gam-nòt tîi-yùu kɔ̌ɔng bùt à-nú-mâat-dtraa sɔ̌ɔng tam tôot bùt dtaam sǒm-kuuan pʉ̂ʉa wâa-glàao sàng-sɔ̌ɔn à-nú-mâat-dtraa sǎam hâi bùt tam gaan-ngaan dtaam sǒm-kuuan gɛ̀ɛ kwaam-sǎa-mâat lɛ́ tǎa-naa-nú-rûup à-nú-mâat-dtraa sìi rîiak bùt kʉʉn jàak bùk-kon ʉ̀ʉn sʉ̂ng gàk bùt wái dooi mí chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai

(law) child custody; parental authority; parental control.


ผู้ปกครอง

th-noun

ผู้ปกครอง • (pûu-bpòk-krɔɔng) (classifier คน)

pûu-bpòk-krɔɔng (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.pok̚˨˩.kʰrɔːŋ˧/

Compound of ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + ปกครอง (bpòk-krɔɔng, “to rule, to govern, to administer; to guard, to protect; etc”).

com+

1940, กระทรวงมหาดไทย, “การปกครองส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่นของแคว้นลาว”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 21:
อัตตปือเคยเป็นจังหวัด...แต่ณะบัดนี้ได้ยุบลงเป็นอำเภอ...มีเดเลเกชาวฝรั่งเศสเป็นผู้ปกครอง
àt-dtà-bpʉ̀ʉt kəəi bpen jang-wàt ... dtɛ̀ɛ ná bàt-níi dâai yúp long bpen am-pəə ... mii dee-lee-gee chaao fà-ràng-sèet bpen pûu-bpòk-krɔɔng
Attapeu used to be a province...but has now been dissolved into a district...with a French délégué as [its] administrator.

ปกครอง ปกครอง#Thai

2022 July 27, “ข้อกำหนด ออกตามความในมาตรา ๙ แห่งพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘ (ฉบับที่ ๔๗)”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๑๓๙, number พิเศษ ๑๗๕ ง, page 171:
คำนึงถึงประโยชน์ของนักเรียน ผู้ปกครอง ครู และบุคลากรทางการศึกษา
kam-nʉng tʉ̌ng bprà-yòot kɔ̌ɔng nák-riian · pûu-bpòk-krɔɔng · kruu · lɛ́ bùk-ká-laa-gɔɔn-taang-gaan-sʉ̀k-sǎa
taking into account the benefit of the students, parents, teachers, and educational personnel

person in charge of another, as parent for his or her child.

1936, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชชกาลที่ ๘, พระนคร: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, page 1201:
บุคคลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ และไม่มีบิดามารดา หรือบิดามารดาถูกถอนอำนาจปกครอง...จะจัดให้มีผู้ปกครองในระหว่างที่เป็นผู้เยาว์ก็ได้
bùk-kon tîi yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá · lɛ́ mâi mii bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ bì-daa maan-daa tùuk tɔ̌ɔn am-nâat bpòk-krɔɔng ... jà jàt hâi mii pûu-bpòk-krɔɔng nai-rá-wàang tîi bpen pûu-yao gɔ̂ɔ-dâai
A person who has not yet attained majority and has no father [and] mother or whose father [and] mother have been deprived of the parental power...may be furnished with a guardian during [his or her] minority.

2015 March 13, “พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๑๓๒, number ๑๘ ก, page 24:
ในกรณีที่ผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ คนเสมือนไร้ความสามารถ หรือคนไร้ความสามารถ...ผู้ปกครอง ผู้พิทักษ์ ผู้อนุบาล สามีหรือภริยา ผู้ดูแล หรือบุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์ของผู้เสียหาย แล้วแต่กรณี จะยื่นคำขอแทนก็ได้
nai gà-rá-nii tîi pûu-sǐia-hǎai bpen pûu-yao · kon sà-mʉ̌ʉan-rái-kwaam-sǎa-mâat · rʉ̌ʉ kon rái-kwaam-sǎa-mâat ... pûu-bpòk-krɔɔng · pûu-pí-ták · pûu-à-nú-baan · sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa · pûu-duu-lɛɛ · rʉ̌ʉ bùk-kon ʉ̀ʉn dai pʉ̂ʉa bprà-yòot kɔ̌ɔng pûu-sǐia-hǎai · lɛ́ɛo-dtɛ̀ɛ gà-rá-nii · jà yʉ̂ʉn kam-kɔ̌ɔ tɛɛn gɔ̂ɔ-dâai
In the case that the injured person is a minor, quasi-incompetent person, or incompetent person... the guardian, custodian, curator, husband or wife, caretaker, or any other person in the interest of the injured person, as the case may be, may file the application on [his or her] behalf.

(law) guardian: person appointed by a court to guard a minor instead of his or her parents.


ชื่อสกุล

th-noun

ชื่อสกุล • (chʉ̂ʉ-sà-gun)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sa˨˩.kun˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + สกุล (sà-gun, “family”); calque of English family name; probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Law on Designation of Family Names, 2456 Buddhist Era (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.

2005 January 19, “พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-26, archived from the original on 2020-08-05:
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงด้วยความตาย ให้ฝ่ายซึ่งยังมีชีวิตอยู่และใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิใช้ชื่อสกุลนั้นได้ต่อไป
mʉ̂ʉa gaan-sǒm-rót sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai · hâi fàai sʉ̂ng yang mii chii-wít yùu lɛ́ chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun nán dâai dtɔ̀ɔ-bpai
When the marriage comes to an end due to the death [of either party], the party that is still alive and uses the family name of the other party shall have the right to continue using such family name.

(formal, now chiefly found in law, rare elsewhere) family name.

now chiefly found in law; rare elsewhere; now chiefly found in law; rare elsewhere


อำนาจ

From Old Khmer ʼaṃnāc, ʼaṃnāca, ʼaṃmnāja, mnāja (“authority, power; authorisation, consent, permission”), extended forms of ʼāca, ʼāc, ʼâca, ʼācca, ʼac, ʼac, hāc (“to be able, capable, or competent; to allow, to permit; etc”), from which Thai อาจ (àat) was derived. Compare Lao ອຳນາດ (ʼam nāt), Northern Thai ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ, Khün ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ, Modern Khmer អំណាច (ʼɑmnaac).

cog

Khün ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ

Revelation 9:3, KJV:
มีฝูงตั๊กแตนบินออกจากควันนั้นมายังแผ่นดินโลก ได้ประทานอำนาจแก่ตั๊กแตนนั้น เหมือนกับอำนาจของแมลงป่องแห่งแผ่นดินโลก
mii fǔung dták-gà-dtɛɛn bin ɔ̀ɔk jàak kwan nán maa yang pɛ̀n-din-lôok dâai bprà-taan am-nâat gɛ̀ɛ dták-gà-dtɛɛn nán mʉ̌ʉan gàp am-nâat kɔ̌ɔng má-lɛɛng-bpɔ̀ng hɛ̀ng pɛ̀n-din-lôok
And there came out of the smoke locusts upon the earth: and unto them was given power, as the scorpions of the earth have power.

1 Corinthians 7:4, KJV:
ภรรยาไม่มีอำนาจเหนือร่างกายของตน...ทำนองเดียวกันสามีไม่มีอำนาจเหนือร่างกายของตน...
pan-yaa mâi-mii am-nâat nʉ̌ʉa râang-gaai kɔ̌ɔng dton...tam-nɔɔng-diao-gan sǎa-mii mâi-mii am-nâat nʉ̌ʉa râang-gaai kɔ̌ɔng dton...
The wife hath not power of her own body...and likewise also the husband hath not power of his own body...

Romans 13:1, KJV:
ทุกคนจงยอมอยู่ใต้บังคับของผู้ที่มีอำนาจ เพราะว่าไม่มีอำนาจใดเลยที่มิได้มาจากพระเจ้า และผู้ที่ทรงอำนาจนั้นพระเจ้าทรงแต่งตั้งขึ้น
túk-kon jong yɔɔm yùu dtâai bang-káp kɔ̌ɔng pûu tîi mii am-nâat prɔ́-wâa mâi-mii am-nâat dai ləəi tîi mí-dâai maa jàak prá-jâao lɛ́ pûu tîi song am-nâat nán prá-jâao song dtɛ̀ng-dtâng kʉ̂n
Let every soul be subject unto the higher powers. For there is no power but of God: the powers that be are ordained of God.

Daniel 11:5, KJV:
แล้วกษัตริย์แห่งถิ่นใต้จะเข้มแข็ง แต่เจ้านายของท่านองค์หนึ่งจะเข้มแข็งกว่าท่านและมีอำนาจ และราชอำนาจของท่านจะเป็นราชอำนาจมหึมา
lɛ́ɛo gà-sàt hɛ̀ng tìn-dtâai jà kêem-kɛ̌ng dtɛ̀ɛ jâao-naai kɔ̌ɔng tân ong nʉ̀ng jà kêem-kɛ̌ng gwàa tân lɛ́ mii am-nâat lɛ́ râat-chá-am-nâat kɔ̌ɔng tân jà bpen râat-chá-am-nâat má-hʉ̀-maa
And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him, and have dominion; his dominion shall be a great dominion.

มาตรา ๔๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕๙๐ มาตรา ๑๕๙๑ และมาตรา ๑๕๙๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕๙๐ ผู้ปกครองมีได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว แต่ในกรณีมีข้อกำหนดพินัยกรรมให้ตั้งผู้ปกครองหลายคน หรือเมื่อมีผู้ร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร ให้ศาลมีอำนาจตั้งผู้ปกครองได้ตามจำนวนที่ศาลเห็นว่าจำเป็น ในกรณีที่ตั้งผู้ปกครองหลายคน ศาลจะกำหนดให้ผู้ปกครองเหล่านั้นกระทำการร่วมกันหรือกำหนดอำนาจเฉพาะสำหรับคนหนึ่ง ๆ ก็ได้

Section 48 The provisions of Section 1590, Section 1591, and Section 1592 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1590 There can only be one guardian at a time. But in case a testamentary provision requires the appointment of several guardians or when anyone makes a request on reasonable grounds, the court shall have the power to appoint guardians in the number the court finds necessary. In the event that several guardians are appointed, the court may require those guardians to jointly act or may define specific powers for each of them.

mâat-dtraa sìi-sìp bpɛ̀ɛt hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp mâat-dtraa mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp èt lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp pûu-bpòk-krɔɔng mii dâai kraao nʉ̀ng piiang kon diao dtɛ̀ɛ nai gà-rá-nii mii kɔ̂ɔ-gam-nòt pí-nai-gam hâi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa mii pûu rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dooi mii hèet-pǒn an sǒm-kuuan hâi sǎan mii am-nâat dtâng pûu-bpòk-krɔɔng dâai dtaam jam-nuuan tîi sǎan hěn wâa jam-bpen nai gà-rá-nii tîi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon sǎan jà gam-nòt hâi pûu-bpòk-krɔɔng lào-nán grà-tam gaan rûuam gan rʉ̌ʉ gam-nòt am-nâat chà-pɔ́ sǎm-ràp kon nʉ̀ng nʉ̀ng gɔ̂ɔ-dâai

มาตรา ๗๒ ในการพิพากษาคดี ศาลปกครองมีอำนาจกำหนดคำบังคับอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑) สั่งให้เพิกถอนกฎหรือคำสั่ง หรือสั่งห้ามการกระทำ ทั้งหมดหรือบางส่วน...

1999, พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒:

Section 72 In adjudicating a case, the administrative court shall have the power to lay down a decree in any of the following manners: (1) declaring the revocation of a regulation or order or declaring the prohibition of an act, either in whole or in part...

mâat-dtraa jèt-sìp sɔ̌ɔng nai gaan-pí-pâak-sǎa ká-dii sǎan-bpòk-krɔɔng mii am-nâat gam-nòt kam-bang-káp yàang-nʉ̀ng-yàang-dai dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sàng hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn gòt rʉ̌ʉ kam-sàng rʉ̌ʉ sàng hâam gaan-grà-tam táng-mòt rʉ̌ʉ baang-sùuan...

ลีกวนยูเห็นว่า การผนวกประเทศกับสหพันธรัฐที่ตั้งขึ้นมาใหม่จะเป็นหนทางให้หลุดพ้นจากอำนาจของอังกฤษ...ประชาชนถึงร้อยละ ๗๐ ลงประชามติให้ความสนับสนุน โดยมีเสียงคัดค้านบางส่วนจากฝ่ายที่นิยมคอมมิวนิสต์

2014, ประภัสสร เสวิกุล, ไชน่ามูน, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 231:

Lee Kuan Yew considered the annexation of the country to the newly established federation as a way to liberate them from the authority of Britain... 70% of the people voted in favour of him in a referendum, whilst some Communist-minded people voted against the idea.

lii-guuan-yuu hěn wâa gaan-pà-nùuak bprà-têet gàp sà-hà-pan-tá-rát tîi dtâng kʉ̂n maa mài jà bpen hǒn-taang hâi lùt-pón jàak am-nâat kɔ̌ɔng ang-grìt...bprà-chaa-chon tʉ̌ng rɔ́ɔi-lá jèt-sìp long bprà-chaa-má-dtì hâi kwaam-sà-nàp-sà-nǔn dooi mii sǐiang kát-káan baang-sùuan jàak fàai tîi ní-yom kɔm-miu-nít


เครื่องสูบลม

th-noun

เครื่องสูบลม

เครื่องสูบลม • (krʉ̂ʉang-sùup-lom)


เครื่องสูบ

เครื่องสูบ • (krʉ̂ʉang-sùup)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.suːp̚˨˩/


เครื่องสูบน้ำ

เครื่องสูบน้ำ

เครื่องสูบน้ำ • (krʉ̂ʉang-sùup-náam)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.suːp̚˨˩.naːm˦˥/


สรเสริญ

th-verb

สรเสริญ • (srà-sə̌ən)

Probably from Angkorian Old Khmer srasir, sarsir, sarser (“to compose; to inscribe; to write”), doublets of sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”), from which Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən) was derived.

cog

Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)

สรรเสริญ สรรเสริญ#Thai

(chiefly poetic) Alternative form of สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)


สาวก

th-noun

สาวก • (sǎa-wók)

From Pali sāvaka (literally “hearer; listener”); ultimately from Sanskrit श्रावक (śrāvaka), whence Thai ศราวก. Cognate with Khmer សាវក (savkâ), Lao ສາວົກ (sā wok).

bor

(chiefly religion) adherent; disciple; follower; pupil.

2023 December 10, “จากเจ้าแม่ติ๊กต็อกสาวกนับแสนสู่ฆาตกรสุดเหี้ยม 2 ศพกำจัดชู้วัย 21 ปีของแม่”, in sanook.com:
เจ้าแม่ติ๊กต็อกสาวกนับแสน
jâo-mɛ̂ɛ dtík-dtɔ̀k sǎa-wók náp sɛ̌ɛn
A TikTok queen [with] as many as hundred thousand followers

2023 December 17, “5 ซีรีส์สุดฟิน สาวกวายเกาหลีไม่ควรพลาด ประจำปี 2023”, in trueid.net:
5 ซีรีส์...สาวกวายเกาหลีไม่ควรพลาด
hâa · sii-rîi ... sǎa-wók waai gao-lǐi mâi kuuan plâat
Five series ... [which] fans of Korean Y [contents] should not miss

2023 December 19, “เตือนภัย! สาวกของดิบเจอฟอร์มาลีนไม่รู้ตัว”, in bugaboo.tv:
สาวกของดิบเจอฟอร์มาลีนไม่รู้ตัว
sǎa-wók kɔ̌ɔng dìp jəə fɔɔ-maa-liin mâi rúu-dtuua
Raw food lovers unknowingly encountered Formalin


เยซู

พระ พระ#Thai

(พระ~) Jesus of Nazareth, the source of the Christian religion.