หญ้า

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰɲaːꟲ¹ (“grass”), from Proto-Tai *ʰɲɯəꟲ (“grass”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ, Lao ຫຍ້າ (nyā), Lü ᦊᦱᧉ (ẏaa²), Tai Dam ꪐ꫁ꪱ, Shan ယိူဝ်ႈ (yōe), ယႃႈ (yāa), Tai Nüa ᥕᥫᥲ (yòe), ᥕᥣᥲ (yàa), Phake ယႃ (yā), Ahom 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (jʸüw), 𑜊𑜠 (jʸa), 𑜊𑜡 (jʸā), 𑜐𑜠 (ña), Tày nhả, Bouyei nyal, Zhuang nywj, Nong Zhuang nyaj, Zuojiang Zhuang yaj.

cog

Lü ᦊᦱᧉ (ẏaa²)


เหงา

ngǎo (romanization)
ความเหงา (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ເຫງົາ (ngao, “lonely”); Shan ငႅဝ် (ngěao, “to fear (as a person alone); to be timid; etc”).

2016, เพิ่มศักดิ์ พิสิษฐ์สังฆการ et al, เหงา เหงา:
ที่เราห่างกันอย่างนี้ไม่รู้ว่าเธอนั้นรู้สึกอย่างไร เหงาเหมือนฉันบ้างไหม
tîi rao hàang gan yàang níi mâi rúu wâa təə nán rúu-sʉ̀k yàang rai · ngǎo mʉ̌ʉan gan bâang mǎi
When we both are parted like this, I never know how you would feel. Would you somehow be lonely as me?


เหงา

th-noun

เหงา • (ngǎo)

กระหนก กระหนก#Thai

a type of กระหนก (grà-nòk, “pattern in traditional Thai art”).


ไถ

From Proto-Tai *crwajᴬ (“plough”). Cognate with Lao ໄຖ (thai), Northern Thai ᨳᩱ, Khün ᨳᩱ, Lü ᦺᦏ (ṫhay), Shan ထႆ (thǎi), Ahom 𑜌𑜩 (thay), Zhuang cae, Saek ไถ่. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Mon ထေဲာ, Burmese ထယ် (htai).


ไถ

tǎi (romanization)
การไถ (abstract-noun)

to plough: to turn up soil or make a furrow with a plough

to drive, push, or move (especially with difficulty, along a rough surface, or in a manner similar to moving an animal-drawn plough in soil); to slide

(slang, humorous, computing) to swipe (a touchscreen)

(slang) to squeeze: to extract or gain by intimidation or other pressure


ไถ

ดาว ดาว#Thai


ไว้

wái (romanization)
การไว้ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *waj/aɰꟲ² (“to keep”). Cognate with Northern Thai ᩅᩱ᩶ or ᩅᩱ᩠᩶ᨿ, Lao ໄວ້ (wai), Lü ᦺᦞᧉ (vay²), Tai Dam ꪼꪫ꫁, Shan ဝႆႉ (wâ̰i), Tai Nüa ᥝᥭᥳ (wȧy), Ahom 𑜈𑜩 (bay) or 𑜉𑜩 (may).

inh

to keep; to hold; to maintain; to preserve.

to keep, wear, or sport (a style of moustache, for example).

(auxiliary) added at the end of a verb for emphasis or for indicating that the action has already been done.

to leave: to let remain; to have remaining behind.


ใส

sǎi (romanization)
ความใส (abstract-noun)

From Proto-Tai *saɰᴬ (“clear; clean”). Cognate with Northern Thai ᩈᩲ, Isan ใส, Lao ໃສ (sai), Lü ᦺᦉ (ṡay), Tai Dam ꪻꪎ, Shan သႂ် (sǎue), Tai Nüa ᥔᥬᥴ (sáue), Ahom 𑜏𑜧 (saw) or 𑜏𑜧𑜤 (sawu), Zhuang saw.

spotless; stainless; unblemished; pure; clean.


ใส

Probably from Old Chinese 四 (/*s.lij-s/, “four”).

(archaic) Alternative form of ไส (sǎi, “a title given to the fourth son”)


ใกล้

glâi (romanization)
ความใกล้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.raɰꟲ (“near”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩲ᩶ or ᨠᩖᩱ᩶, Lao ໃກ້ (kai) or ໄກ້ (kai), Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²), Shan ၵၢႆ (kǎai), Ahom 𑜀𑜧 (kaw) or 𑜀𑜩 (kay), Bouyei jaec, Zhuang gyawj.

cog

Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²)


ใกล้

Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²)


ใกล้

th-prep

ใกล้ • (glâi)

cog

Lü ᦺᦂᧉ (k̇ay²)

สนามบินอยู่ใกล้สถานีรถไฟฟ้า

sà-nǎam-bin yùu glâi sà-tǎa-nii rót-fai-fáa


ไหม้

mâi (romanization)
การไหม้ (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰmajꟲ¹ (“to burn; burnt”), from Proto-Tai *ʰmajꟲ (“to burn (intr.)”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩱ᩶, Lao ໄໝ້ (mai), Lü ᦺᦖᧉ (ṁay²), Tai Dam ꪼꪢ꫁, Shan မႆႈ (māi), Tai Nüa ᥛᥭᥲ (mày), Phake မႝ (may), Ahom 𑜉𑜩 (may), Zhuang maej.

cog

Lü ᦺᦖᧉ (ṁay²)


ไหม้

th-adj

ไหม้ • (mâi)

cog

Lü ᦺᦖᧉ (ṁay²)


ท่า

From Proto-Tai *daːᴮ (“river”). Cognate with Isan ท่า, Lao ທ່າ (thā), Northern Thai ᨴ᩵ᩤ, Khün ᨴ᩵ᩤ, Lü ᦑᦱᧈ (taa¹), Shan တႃႈ (tāa, “pier; shallow place in water”), Tai Nüa ᥖᥣ (taa), Zhuang dah (“river”).


ท่า

From Proto-Southwestern Tai *tʰaːꟲ¹ (“to wait”). Cognate with Northern Thai ᨳ᩶ᩣ, Khün ᨳ᩶ᩣ, Isan ถ้า or ถ่า, Lao ຖ້າ (thā), Lü ᦏᦱᧉ (ṫhaa²), Shan ထႃႈ (thāa), Phake ထႃ (thā), Ahom 𑜌𑜠 (tha), 𑜌𑜡 (thā), or 𑜌𑜡𑜠 (thāa).

cog

Lü ᦏᦱᧉ (ṫhaa²)


ใย

Inherited from Proto-Southwestern Tai *jaɰᴬ⁴ (“fiber; filament”). Cognate with Northern Thai ᨿᩱ , Khün ᨿᩱ, Lao ໃຍ (nyai), Lü ᦺᦍ (yay), Tai Dam ꪻꪥ, Tai Dón ꪻꪥ, Shan ယႂ်း (yáue), Tai Nüa ᥕᥬᥰ (yäue), Phake ယၞ် (yaü), Ahom 𑜊𑜧 (jʸaw).


เค้า

th-noun

เค้า • (káo)

trace, imprint, stamp (as of ancestry); vestige; outline.


เค้า

เค้า • (káo)

From Proto-Tai *ɡawꟲ (“owl”). Cognate with Lao ເຄົ້າ (khao), Shan ၵဝ်ႉ (kâ̰o), Tai Dam ꪹꪁ꫁ꪱ, Zhuang kaeuj, Ahom 𑜀𑜧 (kaw).


เค้า

th-pronoun

เค้า • (káo)


เกล้า

th-noun

เกล้า • (glâao)

From Proto-Tai *krawꟲ (“head”). Compare Proto-Austronesian *qulu (“head”), Chinese 首. Cognate with Lao ເກົ້າ (kao).


เกล้า

th-verb

เกล้า • (glâao) (abstract noun การเกล้า)

glâao (romanization)
การเกล้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *klawꟲ (“hair knot”). Cognate with Lao ເກົ້າ (kao), Tai Nüa ᥐᥝᥲ (kàw).


ไซ้

พระไอยการลักษณผัวเมีย
๖๘ มาตราหนึ่ง ผัวเมียอยู่ด้วยกัน ต่างคนต่างผิดใจกัน จะหย่ากันไซ้ ให้หญิงส่งสีนสอดขันหมากแก่ชาย ถ้ามีลูกด้วยกันไซ้ ท่านมิให้ส่งสีนสอดขันหมากแก่ชายเลย
hòk-sìp bpɛ̀ɛt mâat-dtraa nʉ̀ng pǔua miia yùu dûai gan dtàang kon dtàang pìt-jai gan jà yàa gan sái hâi yǐng sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai tâa mii lûuk dûai gan sái tân mí hâi sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai ləəi
68. Another section is as follows: When a man and wife live together, and become at variance with each other, and thus want to divorce, the woman shall return the bride price and paan bowl to the man. But if they already have a child, it is prescribed that the bride price and paan bowl need not to be returned to the man at all.

ไซร้ ไซร้#Thai


ไซ้

sái (romanization)
การไซ้ (abstract-noun)

to root, dig, probe (with beak or snout).


คัน

From Proto-Tai *galᴬ (“handle; rod”). Cognate with Lao ຄັນ (khan), Tai Nüa ᥐᥢᥰ (kän), Zuojiang Zhuang kaenz.


คัน

Classifier for long articles, such as umbrella, vehicle, spoon, fork, etc. ⇒ all nouns using this classifier

Classifier for vehicles other than carts. ⇒ all nouns using this classifier


คัน

From Proto-Tai *ɣalᴬ (“dike between rice fields”). Cognate with Lao ຄັນ (khan), Lü ᦅᧃ (kan), Shan ၵၼ်း (kán).


คัน

kan (romanization)
การคัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɣalᴬ (“to itch”). Cognate with Lao ຄັນ (khan), Zhuang haenz.


ไพ่

pâi (romanization)
ใบ (classifier)
สำรับ (classifier)

From Middle Chinese 牌 (MC bea|beaj). Compare Lao ໄພ້ (phai).

playing cards (also refers to other types of cards for playing).


ไส้

From Proto-Tai *sajꟲ (“intestine”). Cognate with Lao ໄສ້ (sai), Northern Thai ᩈᩱ᩶, Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²), Shan သႆႈ (sāi), Aiton ꩬႝ (say), Phake ꩬႝ (say), Ahom 𑜏𑜩 (say), Tai Dam ꪼꪎ꫁, Zhuang saej. Compare Proto-Be *tseːᴮꟲ².

cog

Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²)

ลูกในไส้

(literally) child in womb (= biological child)

someone or something that fills or is inside another, as food filling, pencil lead, candle wick, lamp mantle, etc.


ไส้

ไสร้ ไสร้#Thai


ไส้

(astrology, now dialect) Year of the Snake: the sixth year in a cycle of twelve years under the lunar calendar.


ห่า

From Proto-Tai *raːᴮ (“epidemic”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ, Lao ຮ່າ (hā), Shan ႁႃႈ (hāa), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang raq, Zuojiang Zhuang haq.

(ผี~) a type of ghost or spirit believed to be responsible for any disease that causes high mortality.

(by extension or figurative) (ผี~) mischievous or violent ghost or spirit.

โรค โรค#Thai

(archaic) (โรค~) any disease that causes high mortality: plague, pestilence, etc.

โรค โรค#Thai

โรค โรค#Thai

(veterinary pathology, vulgar) (โรค~) rinderpest.

ไอ้ ไอ้#Thai

(vulgar, derogatory, offensive) (อี~, ไอ้~) mischievous person; troublemaker; disagreeable or contemptible person.


ห่า

(vulgar) used for emphasis: the heck, the hell, the fuck, etc.


ห่า

(vulgar) an exclamation of anger, contempt, disapproval, rejection, disgust, discontent, dismay, surprise, or alarm.


ห่า

From Proto-Tai *kraːᴮ (“gust (of rain)”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩵ᩣ, Khün ᩉ᩵ᩣ, Isan ห่า, Lao ຫ່າ (hā), Shan ႁႃႇ (hàa), Lü ᦠᦱᧈ (ḣaa¹), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang haq, Zuojiang Zhuang haq, Tày xá.

Lü ᦠᦱᧈ (ḣaa¹)

บาตร บาตร#Thai

(archaic) a unit of rainwater, equal to the amount a monk's alms bowl, called บาตร (bàat), would hold.

(figurative, of things that fall down like a shower of rain) a great deal; a great amount; a great number; a great quantity.


ห่า

hàa (romanization)
การห่า (abstract-noun)

Lü ᦠᦱᧈ (ḣaa¹)


ไกล

glai (romanization)
ความไกล (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.lajᴬ (“far”). Cognate with Isan ไกล, Lao ໄກ (kai), Northern Thai ᨠᩖᩱ, Khün ᨠᩱ, Lü ᦺᦂ (k̇ay), Shan ၵႆ (kǎi), Tai Nüa ᥐᥭ (kay), Ahom 𑜀𑜩 (kay), Bouyei jael, Nong Zhuang gae, Zhuang gyae.


ไอ้

(sometimes considered vulgar) used as a title for a male animal.

(archaic, sometimes considered vulgar, derogatory and offensive) used as a term of address to or title for a male commoner.

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ก่อนที่มึงจะไปคว้าเอามาทำเมีย มึงคิดจะถามกูสักคำไหม (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
ไอ้ไช้ มึงกล้าให้อีผู้หญิงอย่างนี้มาอ้างว่าเป็นเมียมึงหรือ มึงดูมันแต่งหน้า แต่งตัว ทาปากซิ ดูก็รู้ผู้หญิงชั้นต่ำชัด ๆ กะหรี่
âi chái · mʉng glâa hâi ii pûu yǐng yàang níi maa âang wâa bpen miia mʉng rʉ̌ʉ · mʉng duu man dtɛ̀ng nâa · dtɛ̀ng dtuua · taa bpàak sí · duu gɔ̂ rúu pûu yǐng chán dtàm chát chát · gà-rìi
Ai Chai, how dare you let a woman like this claim to be your wife? You see [how] she makes [her] face up, dresses [herself] up, and paints [her] lip? [Just] look [at her and everyone] knows obviously [she's] a low-class woman – a whore!

Circa 1797, สมเด็จพระพนรัตน์ (แก้ว), edited by ศานติ ภักดีคำ, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 250:
เทพย์เจ้าผู้บำรุงรักษาพระบวรพุทธสาศนา จงไว้ชีวิตร์เราอีกสักเจ็ดวัน จะฃอดูหน้าไอ้ขบถสองคนพ่อลูกนี้
têep-pá-jâao pûu bam-rung-rák-sǎa prá bɔɔ-wɔɔ-rá pút-tá-sàat-sà-nǎa · jong wái-chii-wít rao ìik sàk jèt wan · jà kɔ̌ɔ duu nâa âi kà-bòt sɔ̌ɔng kon pɔ̂ɔ lûuk níi
Angelic lords that cherish and nourish the holy, excellent Buddhist faith, may [thou] grant us but seven more days grace of life. [We] should like to see the faces of this faithless couple, sire and son!

(vulgar, derogatory, offensive) used as a term of address to or title for a man.

(slang, vulgar, sometimes considered offensive) used as a familiar or affectionate term of address to or title for anyone.

(slang, vulgar, sometimes considered derogatory or offensive) used as a term of address to or title for anyone or anything; used as a prefix by way of emphasis


ไส

sǎi (romanization)
การไส (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩈᩱ, Isan ไส, Lao ໄສ (sai), Lü ᦺᦉ (ṡay), Khün ᩈᩱ, Shan သႆ (sǎi), Ahom 𑜏𑜩 (say).

to move or cause to move (as by driving, pushing, shoving, etc) along an even floor.


ปู

From Proto-Southwestern Tai *puːᴬ¹ (“crab”), from Proto-Tai *pɯwᴬ (“crab”). Cognate with Northern Thai ᨸᩪ, Lao ປູ (pū), Lü ᦔᦴ (ṗuu), Tai Dam ꪜꪴ, Shan ပူ (pǔu), Tai Nüa ᥙᥧ (pu), Ahom 𑜆𑜥 (pū), Zhuang baeu, Bouyei baul.

เนื้อ เนื้อ#Thai


ปู

bpuu (romanization)
การปู (abstract-noun)

to lay out, stretch out, spread out, or expand (something flat or a sheet of something).

to pave (a road, walk, etc, with something).

(figurative) to lay out, provide, or demonstrate (the basis, background, foundation, etc, of something).


กัน

From Proto-Tai *kanᴬ (“each other; together”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Lü ᦂᧃ (k̇an), Shan ၵၼ် (kǎn), Ahom 𑜀𑜃𑜫 (kan).

inh

together; jointly; altogether; each other.

เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้

sʉ̌ʉa sɔ̌ɔng dtuua yùu tâm diao-gan mâi-dâi


กัน

(slang, dated) a first person pronoun used when addressing a male friend.


กัน

gan (romanization)
การกัน (abstract-noun)

From Middle Chinese 干 (MC kan, “to shield; to protect”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Tai Dam ꪀꪽ, Shan ၵၼ် (kǎn), Khmer កាល់ (kal).


กัน

(archaic) a type of war elephants employed to surround and protect a military body.

a type of barges in the royal barge procession, used to protect a royal barge on both sides.


กัน

From Old Khmer កាល្ល៑ (kāll, “to trim close to the root or flush with the ground”). Cognate with Modern Khmer កាល់ (kal).

bor

(of eyebrows, mustaches, hair, etc) to shape, especially by shaving or trimming.

mustaches; hair; etc; mustaches; hair; etc


ไร

ปากเป็นไร

กินไรดี

ทำไร


ไร

คนไรดื้อชะมัด


ไร

(now rarely used alone) approximate; estimate.


ไร

line or mark on the scalp after a hair is removed.


ไร

From Proto-Southwestern Tai *rajᴬ⁴ (“chicken louse”), from Proto-Tai *rwɤjᴬ (“chicken louse”). Cognate with Northern Thai ᩁᩱ, Khün ᩁᩱ, Lao ໄຮ (hai), Isan ไฮ, Lü ᦺᦣ (hay), Shan ႁႆး (hái), Tai Nüa ᥞᥭᥰ (häy), Phake ꩭႝ (hay), Ahom 𑜍𑜩 (ray), Zhuang reiz.


จักรพรรดิ

th-noun

จักรพรรดิ • (jàk-grà-pát)

From Old Khmer ចក្រពត៌្តិ (cakrabartti, “universal monarch”), ultimately from Sanskrit चक्रवर्तिन् (cakravartin, “wheel-tuner; world-ruler”). Compare Pali cakkavatti. Doublet of จักรวรรดิ (jàk-grà-wàt).

der

พ่อจะให้ครองสมบัติ สืบวงศ์จักรพรรดินาถา จงตั้งอยู่ในทศธรรมา เป็นตราชูโลกทั้งไตรดาล เจ้าจงเลี้ยงเสนาพลากร ให้ถาวรดั่งร่มพฤกษาศาล เอาความสัตย์สุจริตเป็นประธาน คือรากแก้วกิ่งก้านดอกใบ อันฝูงสัตว์จตุบาททวิบาท จะเกลื่อนกลาดมาพึ่งอาศัย จงเอาเมตตานั้นแผ่ไป ดังกลิ่นดอกไม้อันตระการ จะหอมขจรทุกประเทศ เย็นเกศไปทั่วทิศาศาล ทานนั้นต่างผลโอฬาร หว่านให้บำเหน็จโดยตรา แก่หมู่เสนีรี้พล ประชาชนยาจกถ้วนหน้า ตัดโลภเอาความกรุณา เป็นปัญจมหานัที ไหลมาไม่รู้สุดสิ้น อาบกินเป็นสุขเกษมศรี อย่าเบียดเบียนไพร่ฟ้าประชาชี ให้มีความเดือดร้อนเวทนา น้ำเย็นฝูงปลาก็อาศัย ปักษาพึ่งไม้ใบหนา ป่ากว้างย่อมมีมฤคา พากันมาอยู่สำนัก จงแผ่เดชาวรายศ ให้ปรากฏเกียรติไปทั้งไตรจักร แก่มนุษย์เทวัญคนธรรพ์ยักษ์ ลูกรักจงฟังพ่อสอนไว้
pɔ̂ɔ jà hâi krɔɔng sǒm-bàt · sʉ̀ʉp wong jàk-grà-pát naa-tǎa · jong dtâng yùu nai tót-sà-tan-maa · bpen dtraa-chuu lôok táng dtrai-daan · jâo jong líiang sěe-naa pá-laa-gɔɔn · hâi tǎa-wɔɔn dàng rôm prʉ́k-sǎa sǎan · ao kwaam-sàt sùt-jà-rìt bpen bprà-taan · kʉʉ râak-gɛ̂ɛo gìng gâan dɔ̀ɔk bai · an fǔung sàt jàt-dtù-bàat tá-wí-bàat · jà glʉ̀ʉan-glàat maa pʉ̂ng aa-sǎi · jong ao mêet-dtaa nán pɛ̀ɛ bpai · dang glìn dɔ̀ɔk-máai an dtrà-gaan · jà hɔ̌ɔm kà-jɔɔn túk bprà-têet · yen gèet bpai tûua tí-sǎa sǎan · taan nán dtàang pǒn oo-laan · wàan hâi bam-nèt dooi dtraa · gɛ̀ɛ mùu sěe-nii ríi-pon · bprà-chaa-chon yaa-jòk tûuan-nâa · dtàt lôop ao kwaam-gà-rú-naa · bpen bpan-jà-má-hǎa-nát-tii · lǎi maa mâi rúu sùt-sîn · àap gin bpen sùk gà-sěem sǐi · yàa bìiat-biian prâi-fáa bprà-chaa-chii · hâi mii kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn wêet-tá-naa · náam yen fǔung bplaa gɔ̂ɔ aa-sǎi · bpàk-sǎa pʉ̂ng mái bai nǎa · bpàa gwâang yɔ̂ɔm mii má-rʉ́k-kaa · paa gan maa yùu sǎm-nák · jong pɛ̀ɛ dee-chaa wá-raa yót · hâi bpraa-gòt gìiat bpai táng dtrai-jàk · gɛ̀ɛ má-nút tee-wan kon-tan yák · lûuk rák jong fang pɔ̂ɔ sɔ̌ɔn wái

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๑๘

I shall let you have the sceptre and continue our line of universal rulers and protectors. You shall maintain yourself in the Tenfold Virtue, behaving like a balance that supports all the Three Worlds. You shall always maintain your officers, either civil and military, like a large tree that expands its shade over everyone. You shall take honesty as your guiding principle. You shall be like a tap root, a branch, a stalk, a flower, or a leaf under which all creatures, whether two-footed or four-footed, may come and rest. Let your kindness spread like the flagrance of a flower that goes through every region and pleases every living being in all directions. Donations are on a par with immensely productive seeds: sow them over all your civil and military servants, as well as your people and mendicants, without exception. Avoid greed, uphold grace, like the Five Great Rivers which endlessly flow in and give pleasure in drinking and bathing. Never shall you oppress your people or subject them unto trouble or suffering. You shall be like a cool body of water where fish may dwell, a dense collection of trees where birds may reside, and a vast forest where deer may live in. Let your authority and dignity be evident to all men, gods, demigods, and demons across the Three Realms. My dearest son, listen well to these instructions of mine.


แคว

th-noun

แคว • (kwɛɛ)


แคว

th-proper noun

แคว • (kwɛɛ)


ลูกหมู

th-noun

ลูกหมู • (lûuk-mǔu)

/luːk̚˥˩.muː˩˩˦/


เอสเปรันโต

ภาษาเอสเปรันโต
paa-sǎa èes-bpee-ran-dtoo
Esperanto language


หมูป่า

mǔu-bpàa (romanization)
ตัว (classifier)

/muː˩˩˦.paː˨˩/


หมุดย้ำ

หมุดย้ำ • (mùt-yám)


ผู้สังหาร

ผู้สังหาร • (pûu-sǎng-hǎan)

/pʰuː˥˩.saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦/


ฟิล์ม

ฟิล์ม • (fim)

→ Urak Lawoi': ฟีม (fiim)

film (a medium used to capture images in a camera)


อุณหภูมิ

Coined by Valabhakara Varavarn in 1933 from อุณห (“heat”) + ภูมิ (puum, “position, degree”); calque of English temperature.
Compare Lao ອຸນນະພູມ (ʼun na phūm), ອຸນຫະພູມ (ʼun ha phūm).

coin

th:หม่อมเจ้าวัลภากร วรวรรณ


มหาชน

From Sanskrit महाजन (mahājana, “great multitude of men; great number of men; populace; etc.”).

der

public (of, relating to, or affecting a population or a community as a whole).


ยาก

yâak (romanization)
ความยาก (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *jaːkᴰᴸ⁴ (“difficult”). Cognate with Northern Thai ᨿᩣ᩠ᨠ, Khün ᨿᩣ᩠ᨠ, Lao ຍາກ (nyāk), Lü ᦍᦱᧅ (yaak), Tai Dón ꪥꪱ, Shan ယၢၵ်ႈ (yāak), Tai Nüa ᥕᥣᥐ (yaak), Phake ယက် (yak), Ahom 𑜊𑜀𑜫 (jʸak).

inh+

(archaic) rare, scarce; lacking, wanting.


ยาก

difficultly; with difficulty; without ease.


ยาก

th-noun

ยาก • (yâak)

(archaic) difficulty; hardship; trouble.


ไม่เป็นไร

From ไม่ (mâi, “not”) + เป็น (bpen, “be”) + ไร (rai, “anything”).

com

used to express that the matter in question is not or no longer minded or deemed serious or important: never mind; forget it; it's nothing; no problem; no worries; not at all; it's okay; it's fine; it doesn't matter; it's all right; etc.

(slang) used to express refusal: I'm good; no thank you; etc.


ไม่เป็นไร

2019 December 26, “เพลงประกอบละคร One Year 365 วัน บ้านฉัน บ้านเธอ”, in เพลง.meemodel, Bangkok: meemodel, retrieved 2020-07-08:
แม้ว่ามันต้องฝืนก็ไม่เป็นไร
mɛ́ɛ wâa man dtɔ̂ng fʉ̌ʉn gɔ̂ mâi-bpen-rai
Even though it requires [me] to force [myself, I'm] fine [with it].

2014, คีตะธารา, เพลิงเสน่หา, Bangkok: eReader (Thailand), page 71:
ผมไม่เป็นไร...มีคุณอยู่ใกล้ ๆ
pǒm mâi-bpen-rai ... mii kun yùu glâi glâi
I'm fine [now, 'cause I]...have you around.

2013, ประเทืองพร วิรัชโภคี, ฆาตกรซ้อนเงา, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 161:
"ฉันไม่เป็นไร ไม่ต้องหาหมอหรอก"
“chǎn mâi-bpen-rai · mâi dtɔ̂ng hǎa mɔ̌ɔ rɔ̀k”
"I'm all right. No need to see a doctor at all."

(Can we date this quote?), k1m4ku, “Ch.2 - การไปโรงเรียนในฐานะผู้หญิง”, in luminus flower, Bangkok: nekopost:
ไม่เป็นไรแน่นะลูก... ค่ะ หนูชินกับการเป็นผู้หญิงแล้ว
mâi-bpen-rai nɛ̂ɛ ná lûuk ... · kâ · nǔu chin gàp gaan-bpen pûu-yǐng lɛ́ɛo
["Is it] really okay, son?["]... ["]Yes, I've gotten used to being a woman.["]


เมื่อวานนี้

th-adv

เมื่อวานนี้ • (mʉ̂ʉa-waan-níi)

From เมื่อ ("when, moment") + วาน ("yesterday") + นี้ ("this").


วันนี้

วันนี้ • (wan-níi)


พรุ่งนี้

th-noun

พรุ่งนี้ • (prûng-níi)


สี่เหลี่ยมผืนผ้า

สี่เหลี่ยมผืนผ้า • (sìi-lìiam-pʉ̌ʉn-pâa) (classifier รูป)

sìi-lìiam-pʉ̌ʉn-pâa (romanization)
รูป (classifier)

/siː˨˩.lia̯m˨˩.pʰɯːn˩˩˦.pʰaː˥˩/

สี่เหลี่ยม (sìi-lìiam) + ผืน (pʉ̌ʉn) + ผ้า (pâa).

com

รูป รูป#Thai


แหวน

From Proto-Southwestern Tai *ʰwɛːnᴬ¹ (“ring; bangle”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩯᨶ, Lao ແຫວນ (wǣn), Lü ᦶᦛᧃ (v̇aen), Tai Dam ꪵꪪꪙ, Shan ဝႅၼ် (wěn), Tai Nüa ᥝᥦᥢᥴ (wáen), Ahom 𑜈𑜢𑜐𑜫 (biñ). Compare Middle Chinese 環 (MC hwaen).


สี่เหลี่ยมมุมฉาก

th-noun

สี่เหลี่ยมมุมฉาก • (sìi-lìiam-mum-chàak) (classifier รูป)

sìi-lìiam-mum-chàak (romanization)
รูป (classifier)

From สี่เหลี่ยม (sìi-lìiam) + มุมฉาก (mum-chàak).

com

รูป รูป#Thai


ศาล

th-noun

ศาล • (sǎan)

From Sanskrit शाल (śāla, “court; rampart”) or शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); probably via Angkorian Old Khmer śāla (“court; hall; pavilion; residence”). Compare Old Khmer sālā; Pre-Angkorian Old Khmer śālā; Angkorian Old Khmer sāla. Cognate with Modern Khmer សាលា (saalaa); Lao ສານ (sān). Doublet of ศาลา (sǎa-laa).

bor

ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ

Chinese folk religion
Chinese folk religion

shrine (mostly in folk religions of Thailand and Southeast Asia, Hinduism, Chinese folk religion).


ศาล

th-adj

ศาล • (sǎan)

ไพศาล ไพศาล#Thai


ถนน

tà-nǒn (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

From Old Khmer ថ្នល៑ (thnal), ត្នល៑ (tnal), ត្នល្ល៑ (tnall), ត្នោល៑ (tnol), ថ្នោល៑ (thnol, “access, especially causeway, inlet, or road over an embankment”). Cognate with Modern Khmer ថ្នល់ (thnɑl), Lao ຖະໜົນ (tha non), Northern Thai ᨳ᩠ᨶ᩻ᩫᩁ (tà nǒn).

1 Chronicles 26:18, KJV:
สี่คนที่ถนนและสองคนที่ระเบียง
sìi kon tîi tà-nǒn lɛ́ sɔ̌ɔng kon tîi rá-biiang
Four at the causeway, and two at Parbar.

Isaiah 15:3, KJV:
ทุกคนจะร่ำไห้เป็นนักหนาที่บนหลังคาเรือนและตามถนน
túk kon jà râm-hâi bpen nák-nǎa tîi bon lǎng-kaa rʉʉan lɛ́ dtaam tà-nǒn
On the tops of their houses, and in their streets, every one shall howl, weeping abundantly.

Proverbs 8:2, KJV:
ณ ที่สูงที่ข้างทางที่กลางถนน เธอก็ยืนอยู่
nɔɔ · tîi sǔung tîi kâang taang tîi glaang tà-nǒn · təə gɔ̂ yʉʉn yùu
She standeth in the top of high places, by the way in the places of the paths.

access, as course, passage, path, road, route, street, way, etc.


ยาบ้า

→ Bengali: ইয়াবা (iẏaba)

→ Burmese: ယာဘ (yabha.) / ရာဘ (rabha.)

→ Chinese: 雅巴

→ Japanese: ヤーバー (yābā)

→ Khmer: យ៉ាបា (yaabaa)

→ Korean: 야바 (yaba)

desc

→ Lao: ຢາບ້າ (yā bā)

→ Lao: ຢາບ້າ (yā bā)

From ยา (yaa, “drug”) + บ้า (bâa, “crazy; mad; insane; wild”); coined in 1996 by minister of public health Sanoh Thienthong; formerly known as ยาม้า (yaa-máa) and ยาขยัน.

com

ya ba, a type of addictive drug containing a mixture of methamphetamine and caffeine, often found in tablet form.


สัก

sàk (romanization)
การสัก (abstract-noun)

Cognate with Zhuang caeg (ชัก, ปัก, แทง, สัก). Compare Khmer សាក់ (sak).

รอยสัก


สัก

ไม้สัก
máai sàk
teak


ชายแดน

/t͡ɕʰaːj˧.dɛːn˧/

From ชาย (chaai, “edge”) + แดน (dɛɛn, “land; realm; territory”). Compare Lao ຊາຍແດນ (sāi dǣn).

line separating two countries, areas, etc.

border:
area, district, etc, near such line.


หม้อไฟ

mɔ̂ɔ-fai (romanization)
หม้อ (classifier)

หม้อ (mɔ̂ɔ) + ไฟ (fai). Cognate with Lao ໝໍ້ໄຟ (mǭ fai).

หม้อ (mɔ̂ɔ) + ไฟ (fai)

a soup pot with underneath stove and central chimney.


ไนล่อน

th-noun

ไนล่อน • (nai-lɔ̂n)


ยีนส์

ยีน ยีน#Thai

Alternative form of ยีน (yiin, “jeans”).


ผ้าฝ้าย

ผ้าฝ้าย • (pâa-fâai)

From ผ้า (pâa, “cloth”) + ฝ้าย (fâai, “cotton”).


กางเกงขาสั้น

th-noun

กางเกงขาสั้น

กางเกง (gaang-geeng, “pants; trousers”) + ขา (kǎa, “leg”) + สั้น (sân, “short”).


รองเท้า

th-noun

รองเท้า • (rɔɔng-táao) (classifier ข้าง or คู่)

rɔɔng-táao (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)

/rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥/

From รอง (rɔɔng, “to support; to place under”) + เท้า (táao, “foot”).

com

จงถอดรองเท้าของเจ้าออกเสีย เพราะว่าที่ซึ่งเจ้ายืนอยู่นี้เป็นที่บริสุทธิ์

Put off thy shoes from off thy feet, for the place whereon thou standest is holy ground

jong tɔ̀ɔt rɔɔng-táao kɔ̌ɔng jâo ɔ̀ɔk sǐia prɔ́-wâa tîi sʉ̂ng jâo yʉʉn yùu níi bpen tîi bɔɔ-rí-sùt


ซอย

sɔɔi (romanization)
การซอย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊອຍ (sǭi), Shan သွႆး (sáui).


ซอย

th-noun

ซอย • (sɔɔi)

ร้านอาหารอยู่ในซอย11

soi (a side-street branching off a major street in Thailand)


หมึกยักษ์

หมึกยักษ์ • (mʉ̀k-yák)

หมึก (mʉ̀k, “squid”) + ยักษ์ (yák, “giant, ogre”)


ปลาหมึก

th-noun

ปลาหมึก • (bplaa-mʉ̀k)

From ปลา (bplaa, “fish”) + หมึก (mʉ̀k, “ink”). Compare Lao ປາຫມຶກ (pā mưk).

th-l

หมึก (mʉ̀k, “ink”)

cog

Lao ປາຫມຶກ (pā mưk)


ต้องการ

th-verb

ต้องการ • (dtɔ̂ng-gaan) (abstract noun การต้องการ)

dtɔ̂ng-gaan (romanization)
การต้องการ (abstract-noun)

From ต้อง (dtɔ̂ng) + การ (gaan). Compare Lao ຕ້ອງການ (tǭng kān).

to want; to wish; to desire; to yearn; to crave.


ต้องการ

th-adj

ต้องการ • (dtɔ̂ng-gaan) (abstract noun ความต้องการ)

dtɔ̂ng-gaan (romanization)
ความต้องการ (abstract-noun)


ต้อง

Compare Lao ຕ້ອງ (tǭng), Lü ᦎᦸᧂᧉ (ṫoang²), Ahom 𑜄𑜨𑜂𑜫 (toṅ, “same”).

cog

Lü ᦎᦸᧂᧉ (ṫoang²)

to touch; to come into contact (with); to hit.

ต้องคำพิพากษา
dtɔ̂ng kam-pí-pâak-sǎa
to be subjected [to] a judgment
(literally) to be hit [by] a judgment

ต้องหา
dtɔ̂ng hǎa
to be accused
(literally) to be hit [by] an accusation

ต้องโทษ
dtɔ̂ng tôot
to be imposed [with] a penalty; to be subjected [to] a penalty
(literally) to be hit [by] a penalty

ต้องห้าม
dtɔ̂ng hâam
to be forbidden; to be prohibited
(literally) to be hit by a prohibition

ต้องไป

ต้องทำเดี๋ยวนี้

[This] has to be done right now; [this] must be done right now.

ต้องออกกฎหมาย

(auxiliary) to have (to); to be required (to); to need (to); to be necessary (to, for, etc).

ต้องด้วยมาตราหนึ่งของรัฐธรรมนูญ

to be in line with section 1 of the Constitution; to be in agreement with section 1 of the Constitution

dtɔ̂ng dûai mâat-dtraa nʉ̀ng kɔ̌ɔng rát-tà-tam-má-nuun

to go in line (with); to be in agreement (with); to be in accordance (with); to be compatible (with).


ถ้วย

From Middle Chinese 斗 (MC tuwX, “cup-like object”).
Cognate with Lao ຖ້ວຍ (thuāi), Lü ᦏᦽᧉ (ṫhoy²), Bouyei doix, Zhuang duix, Lakkia ti².

Lü ᦏᦽᧉ (ṫhoy²)


มักกะลีผล

th-noun

มักกะลีผล • (mák-gà-lii-pǒn)

(Buddhist mythology) Nariphon; Makaliporn (a mythical tree which bears fruit in the shape of young 16-year-old girls).

th:มักกะลีผล


มลายู

th-adj

มลายู • (má-laa-yuu) (abstract noun ความมลายู)

má-laa-yuu (romanization)
ความมลายู (abstract-noun)

ภาษามลายู


เกรียน

เกรียน • (griian) (abstract noun ความเกรียน)

griian (romanization)
ความเกรียน (abstract-noun)

(of hair, grass, or the like) very closely cropped.


เกรียน

Melia azedarach
Melia azedarach#Translingual

(botany) pride of India: the plant Melia azedarach of the family Meliaceae.


เกรียน

From the fact that Thai schoolboys, who are statutorily compelled to wear crew cuts, are often seen behaving ill when playing online games.

(slang) troll: one who makes a deliberately offensive or provocative online post; one who acts in a deliberately offensive or provocative way.


เกรียน

th-verb

เกรียน • (griian) (abstract noun การเกรียน)

griian (romanization)
การเกรียน (abstract-noun)

(slang) to troll; to behave like a troll; to act as a troll.


เกรียน

(slang, of an act, behaviour, etc) trolling; like a troll; characteristic of a troll.


กล้วย

th-noun

กล้วย • (glûai) (classifier ลูก or ใบ or ผล or หวี or เครือ)

glûai (romanization)
ลูก (classifier)
ใบ (classifier)
ผล (classifier)
หวี (classifier)
เครือ (classifier)

From Proto-Tai *kluəjꟲ (“banana”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ or ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ, Lao ກ້ວຍ (kuāi), Lü ᦂᦽᧉ (k̇oy²), Tai Dam ꪀ꫁ꪺꪥ, Shan ၵူၺ်ႈ (kōi), Ahom 𑜀𑜤𑜐𑜫 (kuñ), Bouyei joic, Zhuang gyoij.

cog

Lü ᦂᦽᧉ (k̇oy²)


กล้วย

th-adj

กล้วย • (glûai)

cog

Lü ᦂᦽᧉ (k̇oy²)


เณร

neen (romanization)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)

Clipping of สามเณร (sǎam-má-neen), from Pali sāmaṇera.

ศีล ๑๐
ศีล ๑๐#Thai

ภิกษุ ภิกษุ#Thai

ศีล ๒๒๗
ศีล ๒๒๗#Thai

(Buddhism and colloquial) a Buddhist novice, that is, an ordained male who merely adheres to ศีล ๑๐ (sǐil 10), or the ten precepts, as opposed to ภิกษุ (pík-sù), or a monk, who adheres to ศีล ๒๒๗ (sǐil 227), or the 227 precepts.


โพธิสัตว์

th-noun

โพธิสัตว์ • (poo-tí-sàt) (classifier พระองค์ or องค์)

poo-tí-sàt (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

From Sanskrit बोधिसत्त्व (bodhisattva, “bodhisattva”, literally “enlightened being”), from बोधि (bodhi, “enlightened; enlightened intellect”) + सत्त्व (sattva, “being; creature”); possibly via Old Khmer bodhisatva (“idem”); equivalent to Thai โพธิ + สัตว์ (sàt). Cognate with Modern Khmer ពោធិសត្វ (poothisat); Lao ໂພທິສັດ (phō thi sat).

com

โพธิ + สัตว์ (sàt)

พระ พระ#Thai


โพธิสัตว์

th-proper noun

โพธิสัตว์ • (poo-tí-sàt)

From corruption of Khmer ពោធិ៍សាត់ (poosat).

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Pursat (a province of Cambodia)

เมือง เมือง#Thai


สามเณร

th-noun

สามเณร • (sǎam-má-neen) (classifier ตน or รูป or องค์)

sǎam-má-neen (romanization)
ตน (classifier)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)

From Pali sāmaṇera (“novice”); perhaps via Angkorian Old Khmer sāmaṇera (“novice monk”). Compare Old Khmer sāmanera, samnera, saṃnera, saṃṇera, saṃmnera, saṃnœra, saṃmnœra, srāmanera; Modern Khmer សាមណេរ (saamaʼnee); Sanskrit श्रामणेर (śrāmaṇera).

der

ภิกษุ ภิกษุ#Thai

(Buddhism) sāmaṇera: ordained male who merely observes 10 precepts, as opposed to ภิกษุ (pík-sù) who observes 227 precepts.


โค้ก

th-proper noun

โค้ก • (kóok)

From the trademark โค้ก, Thai version of Coca-Cola.


โค้ก

th-noun

โค้ก • (kóok)


โค้ก

โค้ก • (kóok)


ไอศกรีม

Semi-learned borrowing from English ice cream.


ไข้เลือดออก

th-noun

ไข้เลือดออก • (kâi-lʉ̂ʉat-ɔ̀ɔk)

/kʰaj˥˩.lɯa̯t̚˥˩.ʔɔːk̚˨˩/


ดาวน์โหลด

th-verb

ดาวน์โหลด • (daao-lòot) (abstract noun การดาวน์โหลด)

daao-lòot (romanization)
การดาวน์โหลด (abstract-noun)


อัปโหลด

อัปโหลด • (áp-lòot) (abstract noun การอัปโหลด)

áp-lòot (romanization)
การอัปโหลด (abstract-noun)

/ʔap̚˦˥.loːt̚˨˩/

/ʔap̚˥˩.loːt̚˨˩/


อร่อย

th-adj

อร่อย • (à-rɔ̀i) (abstract noun ความอร่อย)

à-rɔ̀i (romanization)
ความอร่อย (abstract-noun)

/ʔa˨˩.rɔj˨˩/

(slang) sexy; hot; sexually interesting or exciting.


ประเวณี

From Sanskrit प्रवेणी (praveṇī, “braid of hair worn by widows or by wives in the absence of their husbands”); probably via Old Khmer °praveṇī, pravaiṇi, pravaini (“tradition, custom; succession, lineage”). Cognate with Modern Khmer ប្រវេណី (prɑveenii), Lao ປະເວນີ (pa wē nī). Compare Pali paveṇi, from which Thai ปเวณี is derived. Doublet of ประเพณี (bprà-pee-nii).

bor

ประเพณี ประเพณี#Thai

(archaic) Alternative form of ประเพณี (bprà-pee-nii)

(formal) sex; sexual intercourse; sexual activity.


สัญญา

From Pali saññā (“motion; perception; sign; etc”); perhaps via Old Khmer saṃñā (“mark, sign; recognition; agreement, consent”).
Cognate with Khmer សន្យា (sɑnyaa), Lao ສັນຍາ (san nyā), Northern Thai ᩈᨬ᩠ᨬᩣ.

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๑”, in นิทานเวตาล, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร [พิมพ์แจกเป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพท้าววรคณานันท์ (ม.ร.ว.ปั้ม มาลากุล) วันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๘๒ ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส], page 51:
เมื่อนางเหยียบดอกบัวนั้น นางให้สัญญาว่า นางชื่อ ปัทมาวดี และเมื่อนางเอาดอกบัวปักที่อุระนั้น เป็นที่หมายว่า พระองค์สิงอยู่ในหฤทัยแห่งนาง
mʉ̂ʉa naang yìiap dɔ̀ɔk buua nán · naang hâi sǎn-yaa wâa · naang chʉ̂ʉ · bpàt-tá-maa wá-dii · lɛ́ mʉ̂ʉa naang ao dɔ̀ɔk buua bpàk tîi ù-rá nán · bpen-tîi mǎai wâa · prá-ong sǐng yùu nai hà-rʉ́-tai hɛ̀ng naang
As she steppeth upon the water lily, she giveth a sign that she is clept Patthamawadi. And as she taketh the water lily [up and] placeth [it] in [her] bosom, it is meant [to be understood] that in her heart art thou dwelling.

(archaic) sign: mark, symbol; emblem, token; signal, gesture.

(elegant) sense, consciousness, conscience; soundness, sanity.

ขันธ์ ขันธ์#Thai

รูป รูป#Thai

เวทนา เวทนา#Thai

สังขาร สังขาร#Thai

วิญญาณ วิญญาณ#Thai

(Buddhism) perception or recognition, being one of the five ขันธ์ (“aggregates”) that constitute a sentient being; the other four being รูป (rûup, “form”), เวทนา (wee-tá-naa, “sensation”), สังขาร (sǎng-kǎan, “impulse”), and วิญญาณ (win-yaan, “consciousness”).


สัญญา

th-verb

สัญญา • (sǎn-yaa) (abstract noun การสัญญา)

sǎn-yaa (romanization)
การสัญญา (abstract-noun)

(archaic) to give, make, or express a sign, signal, or gesture.

to promise or agree; to give, make, or express a promise or agreement.


คุณชื่ออะไรคะ

head

คุณชื่ออะไรคะ

คุณชื่ออะไรคะ

/kʰun˧.t͡ɕʰɯː˥˩.ʔa˨˩.raj˧.kʰaʔ˦˥/


คุณชื่ออะไรครับ

คุณชื่ออะไรครับ

คุณชื่ออะไรครับ


ประชาธิปไตย

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “sovereignty”).


ลูกแก้วหิมะ

th-noun

ลูกแก้วหิมะ • (lûuk-gɛ̂ɛo-hì-má)


โกรธ

gròot (romanization)
ความโกรธ (abstract-noun)


เดนลอว์

th-proper noun

เดนลอว์ • (deen-lɔɔ)


ตัวเอง

คิดถึงตัวเองจัง

(slang, childish) second person pronoun.


โรง

Perhaps derived from Malay ruang. Cognate with Northern Thai ᩁᩰᩫ᩠ᨦ, Lao ໂຮງ (hōng), Lü ᦷᦣᧂ (hong), Shan ႁူင်း (húung). Compare Khmer រោង (roong), Mon ရိုၚ်, Burmese ရုံ (rum).

building or structure, especially one roofed or canopied.

พระ พระ#Thai

(now chiefly in combination) court; tribunal.


โรง

Classifier for the above-mentioned nouns.


โรง

2022 September 22, Jeaneration, “ฟีดแบกหน้าโรง “The Reef: Stalked ครีบพิฆาต” ภัยฉลามที่ทำสะดุ้งทั้งโรง”, in TruID, กรุงเทพฯ: True Digital Group:
ฟีดแบกหน้าโรง
fíit-bɛ̀k nâa roong
Feedbacks in front of theatres

2021, admins, “หนังเข้าโรงแล้ว หลังจากสำรวจสถานการณ์โควิด-19 มาเป็นระยะเวลาเกือบ 1 ปี”, in studiolens.com, กรุงเทพฯ:
หนังเข้าโรงแล้ว
nǎng kâo roong lɛ́ɛo
Movies are in theatres now.

2020 July 9, วจนา วรรลยางกูร, “โรงภาพยนตร์ไม่มีวันตาย: มองโลกภาพยนตร์หลังวิกฤต กับ ก้อง ฤทธิ์ดี”, in The101.World, กรุงเทพฯ: ดิ วันโอวัน เปอร์เซนต์:
ไปดูหนังในโรงโดยไม่กังวล
bpai duu nǎng nai roong dooi mâi gang-won
go to watch movies in theatres without worries

โรงภาพยนตร์ โรงภาพยนตร์#Thai

(slang) Clipping of โรงภาพยนตร์ (roong-pâap-pá-yon, “cinema; theatre”).


นิดหน่อย

th-adv

นิดหน่อย • (nít-nɔ̀i)

a little, a bit, a little bit, just a little, a tiny bit.


ตรีศูล

dtrii-sǔun (romanization)
เล่ม (classifier)

From Sanskrit त्रिशूल (triśūla, “trident”); probably via Old Khmer triśūla (“trident; three-pronged finial at the top of a temple tower.”). Compare Modern Khmer ត្រីសូល៍ (treisol៍), ត្រៃសូរ (traysou).


เปล่า

th-adj

เปล่า • (bplàao)

From Proto-Tai *plɤwᴮ (“empty”). Cognate with Lao ເປົ່າ (pao), Northern Thai ᨸᩖᩮᩢ᩵ᩣ (paw), Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹), Shan ပဝ်ႇ (pào), Ahom 𑜆𑜧 (paw) or 𑜆𑜨𑜧 (pow).

cog

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)

containing nothing, being nothing: empty, blank, vacant, etc.

giving nothing, resulting in nothing: void, invalid, vain, waste, dead, etc.

covered by nothing: bare, naked, nude, etc.

including nothing or no one else: alone, sole, only, simple, plain, etc.

requiring nothing in return: free, for free, free of charge, free of obligation or condition, gratuitous, etc.

(slang) innocent; guiltless; having no role or participation (especially in something wrong).


เปล่า

th-adv

เปล่า • (bplàao)

cog

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)

(colloquial) used to express negation: no, not, never, etc.

freely; for free; free of charge; free of obligation or condition; gratuitously.

ตายเปล่า

(slang) in vain; for nothing; to no purpose.


เปล่า

th-interj

เปล่า • (bplàao)

cog

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)

(colloquial) an exclamation used to express negation: no, not, never, nah, nothing, etc.


โรงแรม

From โรง (roong, “building”) + แรม (rɛɛm, “to stay overnight”).


หมู่บ้าน

th-noun

หมู่บ้าน • (mùu-bâan)

From หมู่ (mùu, “group”) + บ้าน (bâan, “house”).

compound

a village (rural habitation smaller than a town).

a housing subdivision (a residential parcel of land divided into lots).

(law) the smallest administrative subdivision of Thailand


โรงงาน

th-noun

โรงงาน • (roong-ngaan) (classifier แห่ง or ที่ or โรง)

roong-ngaan (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)
โรง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + งาน (ngaan, “work”). Compare Lao ໂຮງງານ (hōng ngān), Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ.

cog

Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ


แรม

th-adv

แรม • (rɛɛm)


แรม

th-adj

แรม • (rɛɛm)


แรม

th-noun

แรม • (rɛɛm)

(lunar calendar) day of the waning moon.


แรม

th-verb

แรม • (rɛɛm)


แรม

rɛɛm (romanization)
การแรม (abstract-noun)

to stay overnight; to cause to stay overnight.


แรม

rɛɛm (romanization)
ชิ้น (classifier)
อัน (classifier)


พาทย์

th-noun

พาทย์ • (pâat)

From Sanskrit वाद्य (vādya, “musical instrument”). Cognate with Khmer ពាទ្យ (piət).


เรื้อน

th-noun

เรื้อน • (rʉ́ʉan)

Cognate with Lao ເຮຶ້ອນ (hưan), Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²), Tai Dam ꪹꪭ꫁ꪙ, Shan ႁိူၼ်ႉ (hô̰en, “itch”), Tai Nüa ᥞᥫᥢᥳ (hȯen).

cog

Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²)

โรค โรค#Thai


เรื้อน

th-verb

เรื้อน • (rʉ́ʉan)

cog

Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²)

(slang) to behave badly or madly when drunk.


ซอสหอยนางรม

th-noun

ซอสหอยนางรม • (sɔ́ɔt-hɔ̌i-naang-rom)

From ซอส (sɔ́ɔt, “sauce”) + หอยนางรม (hɔ̌i-naang-rom, “oyster”).


น้ำมันหอย

th-noun

น้ำมันหอย • (nám-man-hɔ̌i)

Partial calque from Chinese 蠔油／蚝油 (háoyóu). Same as น้ำมัน (nám-man, “oil”) + หอย (hɔ̌i, “mollusc”).

zh-l

蠔油／蚝油 (háoyóu)


ดวงอาทิตย์

มิมาสเอนเซลาดัสเทธิสไดโอนเรอาไททันไอเพทัส


อาทิตย์

th-proper noun

อาทิตย์ • (aa-tít)

/ʔaː˧.tʰit̚˦˥/

From Sanskrit आदित्य (āditya, “belonging to or coming from Aditi; offspring of Aditi”); probably via Old Khmer ʼāditya, °ditya, ʼādita, ʼādīta (“sun; Sunday”). Cognate with Modern Khmer អាទិត្យ (ʼaatɨt), Lao ອາທິດ (ʼā thit), Shan ဢႃတိတ်ႉ (ʼǎa tḭ̂t). Compare Pali adicca.

cog

Shan ဢႃတိတ်ႉ (ʼǎa tḭ̂t)

พระ พระ#Thai

(Hindu astrology) (พระ~) Surya: the first of the nine influential stars navagraha.

พระ พระ#Thai

พระ พระ#Thai

ดวง ดวง#Thai

พระ พระ#Thai


อาทิตย์

th-noun

อาทิตย์ • (aa-tít)

/ʔaː˧.tʰit̚˦˥/

cog

Shan ဢႃတိတ်ႉ (ʼǎa tḭ̂t)

วัน วัน#Thai

ดวง ดวง#Thai

(colloquial) (ดวง~) sun (of other solar system).


สุเหร่า

th-noun

สุเหร่า • (sù-rào)

Semi-learned borrowing from Malay surau.


คริสต์

th-proper noun

คริสต์ • (krít)

พระ พระ#Thai

คริสต์ศาสนิกชน
krít-sǎa-sà-ník-gà-chon
Christian

ศาสนา ศาสนา#Thai


มัสยิด

th-noun

มัสยิด • (mát-sà-yít)


วดี

From Pali vati (“fence”), from Sanskrit वृति (vṛti, “fence; hedge”).


โบสถ์

โบสถ์ • (bòot) (classifier โบสถ์ or หลัง or แห่ง)

bòot (romanization)
โบสถ์ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

A contraction of อุโบสถ (ù-boo-sòt), from Pali uposatha. Compare Lao ໂບດ (bōt).

Phra Nakhon Si Ayutthaya Province
Wat Benchamabophit

สีมา สีมา#Thai

(Buddhism) monastic auditorium marked by boundary stones called สีมา (sǐi-maa), occupied by priests for conduct of religious services, as ordination, recital of Prātimokṣa, etc.

any similar place for religious service.


เสือดาว

เสือดาว • (sʉ̌ʉa-daao)


มันเสา

มันเสา • (man-sǎo)

Dioscorea alata
Dioscorea alata#Translingual


พังพอน

pang-pɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰaŋ˧.pʰɔːn˧/


พอร์พอยส์

พอร์พอยส์ • (pɔɔ-pɔ́is)

/pʰɔː˧.pʰɔjs˦˥/


กล้าย

กล้าย • (glâai)

Cognate with Lao ກ້າຍ (kāi) / ກ້າຽ (kāi), Northern Thai ᨠᩖ᩶ᩣ᩠ᨿ.


ชะนี

/t͡ɕʰa˦˥.niː˧/


สำปะหลัง

สำปะหลัง • (sǎm-bpà-lǎng)

มัน มัน#Thai


ค้างคาว

/kʰaːŋ˦˥.kʰaːw˧/


ลิงซ์

ลิงซ์ • (líng)

แมวป่า แมวป่า#Thai


ลามา

ยามา ยามา#Thai

Alternative form of ยามา (yaa-maa, “llama”)


ลามา

ลามะ ลามะ#Thai


ไก่ฟ้า

From ไก่ (gài, “chicken”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).


ม้าลาย

From ม้า (máa, “horse”) + ลาย (laai, “striped”).


หมาบ้าน

th-noun

หมาบ้าน • (mǎa-bâan)

From หมา (mǎa, “dog”) + บ้าน (bâan, “home; village”).


หมาใน

From หมา (mǎa) + ใน (nai); the latter component from Proto-Tai *nay (“dhole”).


วัวทะเล

th-noun

วัวทะเล • (wuua-tá-lee) (classifier ตัว)

wuua-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)

Calque of English sea cow: from วัว (wuua, “cow; cattle; ox; bull”) + ทะเล (tá-lee, “sea”).


แมวป่า

th-noun

แมวป่า • (mɛɛo-bpàa)

From แมว (mɛɛo, “cat”) + ป่า (bpàa, “wild; savage; forest; jungle”).


ไก่งวง

gài-nguuang (romanization)
ตัว (classifier)

From ไก่ (gài, “chicken”) + งวง (nguuang, “elephant's trunk”).


ยีราฟ

From English giraffe. Cognate with Lao ຈີຣາຟ (chī rāp).


แรด

Cognate with Lao ແຮດ (hǣt), Shan ႁႅတ်ႈ (hēt).

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) giant gourami (Osphronemus goramy)


จากัวร์

เสือ เสือ#Thai


กวางมูส

กวาง (gwaang, “deer; venison”) + มูส (múus). The second part is from English moose.


มันเลือดนก

th-noun

มันเลือดนก • (man-lʉ̂ʉat-nók)

From มัน (man, “yam”) + เลือดนก (lʉ̂ʉat-nók, literally “bird's blood”).


ลิงไม่มีหาง

From ลิง (ling) + ไม่ (mâi) + มี (mii) + หาง (hǎang), literally “monkey without tail”.


กอริลลา

th-noun

กอริลลา • (gɔɔ-rin-lâa)

From English gorilla. Cognate with Lao ກຣິລາ (ka ri lā).

ลิง ลิง#Thai


ชะมด

→ Lao: ຊະມົດ (sa mot)

Possibly from Arabic زَبَاد (zabād) (which is far cognate to English civet).

th:กวางชะมด th:ชะมด

/t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/


ชะมด

th:กวางชะมด th:ชะมด

/t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/

กวาง กวาง#Thai


หมาป่า

mǎa-bpàa (romanization)
ตัว (classifier)

/maː˩˩˦.paː˨˩/

From หมา (mǎa, “dog”) + ป่า (bpàa, “wild; forest; jungle”).


เนื้อ

th-noun

เนื้อ • (nʉ́ʉa)

From Proto-Tai *n.mɤːꟲ (“meat, flesh”). Cognate with Northern Thai ᨶᩮᩬᩨ᩶ᩋ, Lao ເນຶ້ອ (nưa), Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²), Khün ᨶᩮᩨ᩶ᩬ, Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜰𑜫 (nü0), Bouyei noh, Zhuang noh, Nong Zhuang nowx or nwx, Saek หมร้อ.

cog

Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²)

Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e)

เนื้องอก

nʉ́ʉa-ngɔ̂ɔk

เนื้อร้อง

nʉ́ʉa-rɔ́ɔng

ไม่กินเนื้อ

(of certain substances, as gold, silver, etc.) quality.


เพียงพอน

th-noun

เพียงพอน • (piiang-pɔɔn) (classifier ตัว)

piiang-pɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰia̯ŋ˧.pʰɔːn˧/


ไคโยตี

หมาป่า หมาป่า#Thai


ท่าอากาศยาน

ท่าอากาศยาน • (tâa-aa-gàat-sà-yaan) (classifier แห่ง)

tâa-aa-gàat-sà-yaan (romanization)
แห่ง (classifier)

From ท่า (tâa, “port, pier, quay”) + อากาศยาน (aa-gàat-sà-yaan, “aircraft”).


กล่อง

th-noun

กล่อง • (glɔ̀ng)


แอปเปิ้ล

แอปเปิ้ล • (ɛ́p-bpə̂n)

/ʔɛp̚˦˥.pɤn˥˩/

แอปเปิล แอปเปิล#Thai


การโยน

โยน โยน#Thai


การย่ำ

ย่ำ ย่ำ#Thai


พัดลม

pát-lom (romanization)
เครื่อง (classifier)

From พัด (pát, “to fan”) + ลม (lom, “wind”).


ถั่วเหลือง

ถั่วเหลือง • (tùua-lʉ̌ʉang)

/tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/

From ถั่ว (tùua, “bean”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”).


หอมแดง

th-noun

หอมแดง • (hɔ̌ɔm-dɛɛng)

/hɔːm˩˩˦.dɛːŋ˧/

From หอม (hɔ̌ɔm, “scallion”) + แดง (dɛɛng, “red”).


ไก่ป่า

gài-bpàa (romanization)
ตัว (classifier)

From ไก่ (gài, “chicken”) + ป่า (bpàa, “wild”).


กล้าม

th-noun

กล้าม • (glâam) (classifier มัด or ชิ้น)

glâam (romanization)
มัด (classifier)
ชิ้น (classifier)

Cognate with Lao ກ້າມ (kām), Lü ᦂᦱᧄᧉ (k̇aam²).

cog

Lü ᦂᦱᧄᧉ (k̇aam²)


หูฟัง

hǔu-fang (romanization)
อัน (classifier)

(headphone; ear bud): → Lü: ᦠᦴᦝᧂ (ḣuufang)

From หู (hǔu, “ear”) + ฟัง (fang, “to hear; to listen”).


ก้าง

th-noun

ก้าง • (gâang)

From Proto-Tai *kaːŋꟲ (“fishbone”), from Middle Chinese 鯁 (MC kaengX, “fishbone”). Cognate with Lao ກ້າງ (kāng), Tai Nüa ᥐᥣᥒᥲ (kàang), Northern Thai ᨠ᩶ᩣ᩠ᨦ, Shan ၵၢင်ႈ (kāang), Tày cảng.


ตะไคร้

ตะไคร้ • (dtà-krái)

Compare Khmer គ្រៃ (krɨy) (as in ស្លឹកគ្រៃ (slək krɨy)), Northern Thai จะไคร, Isan ซิงไค, Southern Thai ไคร, Lao ສິງໄຄ (sing khai).


ก้าน

ก้าน • (gâan)

From Proto-Tai *kaːnꟲ, from Middle Chinese 幹 (MC kanH, “body, trunk”). Cognate with Lao ກ້ານ (kān), Tai Nüa ᥐᥣᥢᥲ (kàan), Shan ၵၢၼ်ႈ (kāan), Tày cản.


สาหร่าย

สาหร่าย • (sǎa-ràai)

From Khmer សារាយ (saaraay, “algae; ornamental wood valance around house eaves”).

der

(botany) a certain type of aquatic flowering plant, as hornwort and hydrilla.

(architecture) ornamental valance around the eaves of a traditional building.


ถั่วเขียว

th-noun

ถั่วเขียว • (tùua-kǐao)

From ถั่ว (tùua, “bean”) + เขียว (kǐao, “green”).


รถไฟ

→ Southern Thai: หรดไฟ

→ Lao: ລົດໄຟ (lot fai)

→ Lü: ᦟᦷᧆᦝᦺ (lodfay)

desc

→ Khmer: រថភ្លើង (rŭətphləəng), រទេះភ្លើង (rɔɔrɔteh phləəng) (calque) (calque)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + ไฟ (fai, “fire”). Compare Chinese 火車／火车 (huǒchē).

zh-l

火車／火车 (huǒchē)

คัน คัน#Thai

ตู้ ตู้#Thai

ขบวน ขบวน#Thai

(rail transport) (classifier: คัน or ตู้ for separate sections, as cars, carriages, coaches, etc; ขบวน for lines or processions) train: connected group of rolling stock.


อริย

th-prefix

อริย • (à-rí-yá-)


สถานี

→ Urak Lawoi': ทานี (thani)

From Sanskrit स्थानीय (sthānīya, “topic, subject; spot, locality; etc”). Cognate with Khmer ស្ថានីយ (sthaanii), Lao ສະຖານີ (sa thā nī).

bor

(archaic, elegant, poetic) topic; subject; theme; issue; point.

สถานีตำรวจ

สถานีอนามัย

สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง

สถานี สถานี#Thai

แห่ง แห่ง#Thai

(classifier สถานี or แห่ง) station: base, stopping place.

position (of a ship whilst in a procession, formation, etc).


ค่าย

th-noun

ค่าย • (kâai)

(archaic) enclosed place, especially one belonging to a military body, as stockade, fort, etc.

ค่ายกักกัน

camp: place with temporary accommodations used by soldiers, refugees, travellers, etc.

ค่ายมวย
kâai muai
boxing academy
(literally) boxing camp

ค่ายเพลง
kâai pleeng
record label
(literally) song camp

(slang) agency or organisation, especially one engaging in martial arts or entertainment.

ค่ายอนุรักษนิยม

(slang) camp: group of people favouring the same ideals, doctrines, etc.


วิทยุ

desc

→ Urak Lawoi': ทายุ (thayuq), ทาโยะ (thayoq)

From Sanskrit विद्युत् (vidyut, “flashing, shining”). Cognate with Lao ວິທະຍຸ (wi tha nyu), Khmer វិទ្យុ (vityuʼ).


วิทยุ

วิทยุโทรเลข
wít-tá-yú too-rá-lêek
wireless telegraphy

ถนนวิทยุ


เผือก

th-noun

เผือก • (pʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“taro”), from Proto-Tai *prɯəkᴰ (“taro”). Cognate with Lao ເຜືອກ (phư̄ak), Shan ၽိူၵ်ႇ (phòek), Tai Nüa ᥚᥫᥐᥱ (phǒek), Ahom 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (phük), Zhuang biek. Compare Sui qxgaags (“taro”), Proto-Hlai *hraːk (“taro”) and Proto-Austronesian *biʀaq (whence Paiwan viaq, Malay birah).

inh

หัว หัว#Thai

Colocasia esculenta
Colocasia esculenta#Translingual

(classifier: หัว for the fruits) taro: the plant Colocasia esculenta of the family Araceae.


เผือก

th-adj

เผือก • (pʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“albino”), from Middle Chinese 白 (MC baek, “white”). Cognate with Lao ເຜືອກ (phư̄ak), Shan ၽိူၵ်ႇ (phòek), Tai Nüa ᥚᥫᥐᥱ (phǒek). Compare Proto-Be *pʰiakᴰ².


เผือก

th-verb

เผือก • (pʉ̀ʉak) (abstract noun การเผือก)

pʉ̀ʉak (romanization)
การเผือก (abstract-noun)

(slang, humorous) to meddle; to interfere officiously, unduly, or unwantedly (used for avoiding vulgarity).


ยาน

From Sanskrit यान (yāna, “going; carriage; vehicle”) or Pali yāna (“going; means of motion; carriage; vehicle”). Cognate with Lao ຍານ (nyān), Khmer យាន (yiən), Burmese ယာဉ် (yany).

bor

conveyance of any kind (land, sea, or air).


กรุณา

Borrowed from Pali karuṇā (“compassion; pity”) or Sanskrit करुणा (karuṇā); perhaps via Old Khmer ករុណា (karuṇā), ករុនា (karunā), កុរណា (kuraṇā), កុណ៌្នា (kurṇnā), កូណ៌ា (kūrṇā), កុណ្នា (kuṇnā), កូណ៌្នា (kūrṇnā, “compassion, mercy, clemency; royal favour, kindness, or grace; royal command; etc”). Cognate with Modern Khmer ករុណា (kaʼrunaa), Old Javanese karuṇā, Lao ກະລຸນາ (ka lu nā).

bor+

พระ พระ#Thai

(of a god or royal person) (พระ~) favour; kindness; grace.

พระ พระ#Thai

(พระ~) used as a title for or term of address to a god or high-ranking royal or noble person.


กรุณา

to be compassionate; to have, feel, or show compassion; to have a heart.


กรุณา

th-adv

กรุณา • (gà-rú-naa) (abstract noun ความกรุณา)

gà-rú-naa (romanization)
ความกรุณา (abstract-noun)

used as a polite addition to a request, command, etc: kindly, please, etc.


เรือแจว

rʉʉa-jɛɛo (romanization)
ลำ (classifier)

/rɯa̯˧.t͡ɕɛːw˧/

เรือ (rʉʉa, “boat”) + แจว (jɛɛo, “oar; row”).


ประตู

bprà-dtuu (romanization)
บาน (classifier)

Possibly from the elision of ปาก (bpàak) + ตู (dtuu), the latter is from Proto-Tai *tuːᴬ (“door”). Cognate with Northern Thai ᨲᩪ (old) or ᨸᨲᩪ (modern), Southern Thai ตู, Lao ປະຕູ (pa tū), Shan တူ (tǔu), Bouyei dul, Zhuang dou or du.


ประตู

(sports) Classifier for the number of goals scored.


ส้น

From Proto-Tai *sɤnꟲ. Cognate with Lao ສົ້ນ (son), Shan သူၼ်ႈ (sūun), Phake ꩬုꩫ် (sun), Ahom *𑜏𑜤𑜃𑜫 (*sun).


กระดี่ได้น้ำ

th-noun

กระดี่ได้น้ำ • (grà-dìi-dâi-náam)

กระดี่ + ได้ (dâai) + น้ำ (náam), literally "A gourami fish gaining water".

compound

กระดี่ + ได้ (dâai) + น้ำ (náam)


หมาหวงก้าง

/maː˩˩˦.hua̯ŋ˩˩˦.kaːŋ˥˩/

From หมา (mǎa) + หวง (hǔuang) + ก้าง (gâang), literally “a dog guarding a fishbone”.

(idiomatic) dog in the manger; A person who prevents anyone else from having something which he is not entitled to or which he cannot use himself.


เอาแป้งนวลไปขายชาววัง

/ʔaw˧.pɛːŋ˥˩.nua̯n˧.paj˧.kʰaːj˩˩˦.t͡ɕʰaːw˧.waŋ˧/

เอา (ao) + แป้ง (bpɛ̂ɛng) + นวล (nuuan) + ไป (bpai) + ขาย (kǎai) + ชาววัง.
: Literally, "sell face powder to palace ladies".

carry coals to Newcastle
carry coals to Newcastle

(idiomatic) carry coals to Newcastle (do something unnecessary, redundant, or duplicative).

en-เอาแป้งนวลไปขายชาววัง-th-verb--lbAugbA

(idiomatic) to show knowledge to someone who is more knowledgeable than oneself.

en-เอาแป้งนวลไปขายชาววัง-th-verb-0NkXYZsN


กขค.

th-noun

กขค. • (gɔɔ-kɔ̌ɔ-kɔɔ)

/kɔː˧.kʰɔː˩˩˦.kʰɔː˧/

ก้างขวางคอ ก้างขวางคอ#Thai

(slang, idiomatic) Initialism of ก้างขวางคอ (gâang-kwǎang-kɔɔ).


เสร็จศึกฆ่าขุนพล

th-proverb

เสร็จศึกฆ่าขุนพล

เสร็จศึกฆ่าขุนพล • (sèt-sʉ̀k-kâa-kǔn-pon)

เสร็จ (sèt) + ศึก (sʉ̀k) + ฆ่า (kâa) + ขุน (kǔn) + พล (pon). Literally "kill the generals after they complete their duties at war".

compound

(idiomatic) to harm, kill or oust a person after he finishes his work for you or is no longer of use to you.


สอนหนังสือสังฆราช

th-verb

สอนหนังสือสังฆราช • (sɔ̌ɔn-nǎng-sʉ̌ʉ-sǎng-ká-râat) (abstract noun การสอนหนังสือสังฆราช)

sɔ̌ɔn-nǎng-sʉ̌ʉ-sǎng-ká-râat (romanization)
การสอนหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

/sɔːn˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.raːt̚˥˩/

From สอน (sɔ̌ɔn, “to teach; to instruct”) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “letter, character; literary work”) + สังฆราช (sǎng-ká-râat, “patriarch”).

com

teach grandmother to suck eggs
teaching grandmother to suck eggs

(idiomatic) to teach grandmother to suck eggs.


เอาลูกเขามาเลี้ยง เอาเมี่ยงเขามาอม

th-verb

เอาลูกเขามาเลี้ยง เอาเมี่ยงเขามาอม • (ao-lûuk-kǎo-maa-líiang ao-mîiang-kǎo-maa-om) (abstract noun การเอาลูกเขามาเลี้ยง เอาเมี่ยงเขามาอม)

การเอาลูกเขามาเลี้ยง เอาเมี่ยงเขามาอม (abstract-noun)

/ʔaw˧.luːk̚˥˩.kʰaw˩˩˦.maː˧.lia̯ŋ˦˥.ʔaw˧.mia̯ŋ˥˩.kʰaw˩˩˦.maː˧.ʔom˧/

เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม#Thai

(idiomatic) Alternative form of เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม (ao-lûuk-kǎo-maa-líiang ao-mîiang-kǎo-maa-om)

en-เอาลูกเขามาเลี้ยง_เอาเมี่ยงเขามาอม-th-verb-a9sQJHzW


เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน

เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน • (ao-má-práao-hâao-bpai-kǎai-sǔuan)

/ʔaw˧.ma˦˥.pʰraːw˦˥.haːw˥˩.paj˧.kʰaːj˩˩˦.sua̯n˩˩˦/

From เอา (ao, “to take; to bring”) + มะพร้าว (má-práao, “coconut”) + ห้าว (hâao, “ripe”) + ไป (bpai, “to”) + ขาย (kǎai, “to sell”) + สวน (sǔuan, “orchard”), literally “to take ripe coconuts to sell to an orchard”.

com

(idiomatic) to show off one's knowledge to someone who is more knowledgeable.

en-เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน-th-verb-LdVc7PpT


th-verb

mai dai duai le ko ao duai kon · mai dai duai mon ko ao duai kha-tha

ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนตร์ก็เอาด้วยคาถา (abstract noun การไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนตร์ก็เอาด้วยคาถา)

ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนต์ก็เอาด้วยคาถา#Thai

(idiomatic) Alternative spelling of ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนต์ก็เอาด้วยคาถา (mâi-dâai-dûai-lêe-gɔ̂-ao-dûai-gon mâi-dâai-dûai-mon-gɔ̂-ao-dûai-kaa-tǎa)

en-ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล_ไม่ได้ด้วยมนตร์ก็เอาด้วยคาถา-th-verb-JSN-XNKk


เสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล

เสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล

เสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล • (sèt-naa-kâa-koo-tʉ̀k-sèt-sʉ̀k-kâa-kǔn-pon) (abstract noun การเสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล)

การเสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล (abstract-noun)

/set̚˨˩.naː˧.kʰaː˥˩.kʰoː˧.tʰɯk̚˨˩.set̚˨˩.sɯk̚˨˩.kʰaː˥˩.kʰun˩˩˦.pʰon˧/

เสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าขุนพล
เสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าขุนพล#Thai

(idiomatic) Alternative form of เสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าขุนพล

en-เสร็จนาฆ่าโคถึกเสร็จศึกฆ่าขุนพล-th-verb-u~q~Sqln


มดแดงแฝงพวงมะม่วง

th-noun

มดแดงแฝงพวงมะม่วง • (mót-dɛɛng-fɛ̌ɛng-puuang-má-mûuang)

/mot̚˦˥.dɛːŋ˧.fɛːŋ˩˩˦.pʰua̯ŋ˧.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/

มดแดง + แฝง (fɛ̌ɛng) + พวง (puuang) + มะม่วง (má-mûuang); literally, "a fire ant hiding in a mango bunch".

compound

(idiomatic) A man who secretly falls in love with a neighbouring, nearby or closely acquainted woman and tries to prevent any other man from getting close to her.


ก้างขวางคอ

th-noun

ก้างขวางคอ • (gâang-kwǎang-kɔɔ)

/kaːŋ˥˩.kʰwaːŋ˩˩˦.kʰɔː˧/

From ก้าง (gâang, “fishbone”) + ขวาง (kwǎang, “to bar; to impede; to obstruct”) + คอ (kɔɔ, “neck; throat”).

com

(idiomatic) person who prevents a loving couple from enjoying a romantic moment.


ขี่ช้างจับตั๊กแตน

th-verb

ขี่ช้างจับตั๊กแตน • (kìi-cháang-jàp-dták-gà-dtɛɛn)

/kʰiː˨˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥.t͡ɕap̚˨˩.tak̚˦˥.ka˨˩.tɛːn˧/

ขี่ (kìi) + ช้าง (cháang) + จับ (jàp) + ตั๊กแตน (dták-gà-dtɛɛn), literally "Ride an elephant to catch a grasshopper".

compound

(idiomatic) To use a high amount of effort to carry out a little work; to do something with more force than is necessary.


สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ

th-verb

สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ • (sɔ̌ɔn-jɔɔ-rá-kêe-hâi-wâai-náam) (abstract noun การสอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ)

sɔ̌ɔn-jɔɔ-rá-kêe-hâi-wâai-náam (romanization)
การสอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ (abstract-noun)

/sɔːn˩˩˦.t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩.haj˥˩.waːj˥˩.naːm˦˥/

สอน (sɔ̌ɔn) + จระเข้ (jɔɔ-rá-kêe) + ให้ (hâi) + ว่าย (wâai) + น้ำ (náam), literally "Teach a crocodile how to swim".

compound

teach grandma how to suck eggs
teach grandma how to suck eggs

(idiomatic) To try to tell or show someone more knowledgeable or experienced than oneself how to do something, teach grandma how to suck eggs.


เล่นกับหมาหมาเลียปาก

th-proverb

เล่นกับหมาหมาเลียปาก • (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak)

/len˥˩.kap̚˨˩.maː˩˩˦.maː˩˩˦.lia̯˧.paːk̚˨˩/

From เล่น (lên, “to play”) + กับ (gàp, “with”) + หมา (mǎa, “dog”) + หมา (mǎa, “dog”) + เลีย (liia, “to lick”) + ปาก (bpàak, “mouth”), literally “play with a dog [and] the dog [will] lick [your] mouth”

com

play with a dog 􂀿and􂁀 the dog 􂀿will􂁀 lick 􂀿your􂁀 mouth

familiarity breeds contempt
familiarity breeds contempt

(sometimes derogatory and offensive) familiarity breeds contempt.

en-เล่นกับหมาหมาเลียปาก-th-proverb-oQzACip6


ก๊อกแตก

th-verb

ก๊อกแตก • (gɔ́k-dtɛ̀ɛk)

/kɔk̚˦˥.tɛːk̚˨˩/

ก๊อก (gɔ́k) + แตก (dtɛ̀ɛk), literally "a cock (water tap) breaks".

compound

ก๊อก (gɔ́k) + แตก (dtɛ̀ɛk)

To urinate after holding one's urinary bladder for so long.


เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม

th-verb

เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม • (ao-lûuk-kǎo-maa-líiang ao-mîiang-kǎo-maa-om) (abstract noun การเอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม)

การเอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม (abstract-noun)

เอา (ao) + ลูก (lûuk) + เขา (kǎo) + มา (maa) + เลี้ยง (líiang) + เอา (ao) + เมี่ยง (mîiang) + เขา (kǎo) + มา (maa) + อม (om). Literally "take another person's child as your own; eat another person's miang".

compound

(idiomatic) To take another person's duty or burden which can result in something unexpectable or unfavourable.

en-เอาลูกเขามาเลี้ยงเอาเมี่ยงเขามาอม-th-verb-RG3E1g0y


มารผจญ

มาร (maan) + ผจญ, literally “obstructing demon” or “to obstruct like the demon does”.

The Demon Lord of the Paranimmita Vasavatti Heaven (Heaven of the Power over the Creation of Others) who prevents Sakyamuni Buddha from enlightenment. (See Mara (demon) on Wikipedia.)

(idiomatic) A great obstacle or nuisance.


มารผจญ

th-verb

มารผจญ • (maan-pà-jon) (abstract noun การมารผจญ)

maan-pà-jon (romanization)
การมารผจญ (abstract-noun)

(idiomatic) To prevent someone from success or accomplishment.


กิ้งก่าได้ทอง

th-noun

กิ้งก่าได้ทอง • (gîng-gàa-dâai-tɔɔng)

/kiŋ˥˩.kaː˨˩.daːj˥˩.tʰɔːŋ˧/

From กิ้งก่า (gîng-gàa, “chameleon”) + ได้ (dâai, “to acquire; to gain; to obtain”) + ทอง (tɔɔng, “gold”); literally "chameleon obtaining gold"; after the Chameleon in the royal park of Videha, a character in the Buddhist Book of General Teachings who refuses to pay respect to the King of Videha after obtaining a piece of gold and thinking "You may be very rich, Videha, but so am I".

com

(idiomatic) person who puts on airs or becomes conceited or corrupt after having a better life or gaining wealth or admiration.


th-proverb

เล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับสากสากต่อยหัว • (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak lên-gàp-sàak-sàak-dtɔ̀i-hǔua)

/len˥˩.kap̚˨˩.maː˩˩˦.maː˩˩˦.lia̯˧.paːk̚˨˩.len˥˩.kap̚˨˩.saːk̚˨˩.saːk̚˨˩.tɔj˨˩.hua̯˩˩˦/

From เล่นกับหมาหมาเลียปาก (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak) + เล่นกับสากสากต่อยหัว, literally “play with a dog and the dog will lick your mouth, play with a pestle and the pestle will hit your head”.

com

เล่นกับหมาหมาเลียปาก

เล่นกับสากสากต่อยหัว

en-เล่นกับหมาหมาเลียปาก_เล่นกับสากสากต่อยหัว-th-proverb-oQzACip6


เข้าด้ายเข้าเข็ม

th-adj

เข้าด้ายเข้าเข็ม • (kâo-dâai-kâo-kěm) (abstract noun ความเข้าด้ายเข้าเข็ม)

kâo-dâai-kâo-kěm (romanization)
ความเข้าด้ายเข้าเข็ม (abstract-noun)

From เข้า (kâo) + ด้าย (dâai) + เข้า (kâo) + เข็ม (kěm), literally "a thread is about to enter the needle eye".

com

(idiomatic) Likely to be unsuccessful if interrupted by anything.


เล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับสากสากตีมือ

th-proverb

เล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับสากสากตีมือ • (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak lên-gàp-sàak-sàak-dtii-mʉʉ)

/len˥˩.kap̚˨˩.maː˩˩˦.maː˩˩˦.lia̯˧.paːk̚˨˩.len˥˩.kap̚˨˩.saːk̚˨˩.saːk̚˨˩.tiː˧.mɯː˧/

From เล่นกับหมาหมาเลียปาก (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak) + เล่นกับสากสากตีมือ, literally “play with a dog and the dog will lick your mouth, play with a pestle and the pestle will hit your hand”.

com

เล่นกับหมาหมาเลียปาก

เล่นกับสากสากตีมือ

en-เล่นกับหมาหมาเลียปาก_เล่นกับสากสากตีมือ-th-proverb-oQzACip6


หน้าสิ่วหน้าขวาน

th-adj

หน้าสิ่วหน้าขวาน • (nâa-sìu-nâa-kwǎan)

From หน้า (nâa, “moment; occasion; season; time”) + สิ่ว (sìu, “chisel”) + หน้า (nâa, “moment; occasion; season; time”) + ขวาน (kwǎan, “axe”); literally "the time of chisel, the moment of axe".


อลัชชี

th-adj

อลัชชี • (à-lát-chii) (abstract noun ความอลัชชี)

à-lát-chii (romanization)
ความอลัชชี (abstract-noun)

/ʔa˨˩.lat̚˦˥.t͡ɕʰiː˧/

From Pali alajjī (“shameless”). Cognate with Khmer អលជ្ជី (ʼɑɑlccii, “shameless; shameless person”).

cog

(derogatory, used of a priest) shameless; immoral; unorthodox.


อลัชชี

/ʔa˨˩.lat̚˦˥.t͡ɕʰiː˧/

(derogatory) shameless priest; immoral priest; unorthodox priest.


ไฟในอย่านำออก ไฟนอกอย่านำเข้า

th-proverb

ไฟในอย่านำออก ไฟนอกอย่านำเข้า • (fai-nai-yàa-nam-ɔ̀ɔk fai-nɔ̂ɔk-yàa-nam-kâo)

/faj˧.naj˧.jaː˨˩.nam˧.ʔɔːk̚˨˩.faj˧.nɔːk̚˥˩.jaː˨˩.nam˧.kʰaw˥˩/

From ไฟ (fai, “fire; flame”) + ใน (nai, “in; inner; internal; within”) + อย่า (yàa, “not”) + นำ (nam, “to bring; to take”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out; outwards”) + ไฟ (fai, “fire; flame”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out; outer; external”) + อย่า (yàa, “not”) + นำ (nam, “to bring; to take”) + เข้า (kâo, “to enter; in, into; etc”); literally "internal fire shall not be brought out, external fire shall not to be brought in".
Originating from a Buddhist story in the Dhammapada: When Lady Visākhā is about to marry, her father, Dhananjaya the Treasurer, gives her this admonition: "My child, as long as you dwell in your father-in-law's family, the in-door fire is not to be taken out of doors; out-door fire is not to be brought within doors." He later explains as follows: "Dear girl, if you notice any fault in your mother-in-law, or your father-in-law, or your husband, do not tell of it outside in some one else's house. There is no worse fire than this." And he adds that "If any of your neighbours, whether male or female, speak ill of your father-in-law, or of your husband, do not bring their talk home, and repeat it saying. For there is no fire comparable to this fire."

compound

(idiomatic) do not talk about your private family problems in public, and do not talk about negative public opinions concerning your family in your family, so as to maintain domestic peace.

en-ไฟในอย่านำออก_ไฟนอกอย่านำเข้า-th-proverb-Gv~721D0


รำชั่วโทษพากย์

th-verb

รำชั่วโทษพากย์ • (ram-chûua-tôot-pâak) (abstract noun การรำชั่วโทษพากย์)

ram-chûua-tôot-pâak (romanization)
การรำชั่วโทษพากย์ (abstract-noun)

/ram˧.t͡ɕʰua̯˥˩.tʰoːt̚˥˩.pʰaːk̚˥˩/

รำ (ram) + ชั่ว (chûua) + โทษ (tôot) + พากย์ (pâak), literally “dance poorly and blame the singer”.

compound

รำชั่วโทษพาทย์ รำชั่วโทษพาทย์#Thai

(idiomatic) Alternative form of รำชั่วโทษพาทย์ (ram-chûua-tôot-pâat)


กองทัพมด

th-noun

กองทัพมด • (gɔɔng-táp-mót)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.mot̚˦˥/

กองทัพ (gɔɔng-táp) + มด (mót). Literally, “force of ants”; “troop of ants”.

A group of persons who transport illegal goods.

A group of persons who quietly and continuously move from one place to another like a force of ants, such as a group of illegal immigrants.


จิ้น

jîn (romanization)
การจิ้น (abstract-noun)

(slang) to ship: to support or have an interest in a romantic pairing between fictional characters, celebrities, etc.


จิ้น

(slang) to be virgin: to have never had sexual intercourse.


รำชั่วโทษพาทย์

th-verb

รำชั่วโทษพาทย์ • (ram-chûua-tôot-pâat) (abstract noun การรำชั่วโทษพาทย์)

ram-chûua-tôot-pâat (romanization)
การรำชั่วโทษพาทย์ (abstract-noun)

/ram˧.t͡ɕʰua̯˥˩.tʰoːt̚˥˩.pʰaːt̚˥˩/

รำ (ram) + ชั่ว (chûua) + โทษ (tôot) + พาทย์ (pâat), literally "dance poorly and blame the orchestra".

compound

(idiomatic) To blame another person for one's own fault.


แก้วลืมคอน

th-noun

แก้วลืมคอน • (gɛ̂ɛo-lʉʉm-kɔɔn)

/kɛːw˥˩.lɯːm˧.kʰɔːn˧/

แก้ว (gɛ̂ɛo, “parrot”) + ลืม (lʉʉm, “to forget”) + คอน (kɔɔn, “roost”); literally “a parrot that forgets its roost”.

compound

(idiomatic) A person who forgets his home or family in a rural area after living in an urban area.


ขี้ราดโทษล่อง

th-verb

ขี้ราดโทษล่อง • (kîi-râat-tôot-lɔ̂ng) (abstract noun การขี้ราดโทษล่อง)

kîi-râat-tôot-lɔ̂ng (romanization)
การขี้ราดโทษล่อง (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.raːt̚˥˩.tʰoːt̚˥˩.lɔŋ˥˩/

From ขี้ (kîi) + ราด (râat) + โทษ (tôot) + ล่อง (lɔ̂ng), literally “poo on the floor and blame the floor”.


กับระเบิด

th-noun

กับระเบิด • (gàp-rá-bə̀ət)

From กับ (gàp) + ระเบิด (rá-bə̀ət), literally “bomb trap”.

com

กับ (gàp) + ระเบิด (rá-bə̀ət)

A hidden bomb which would explode when stepped upon or touched, such as land mine.

(colloquial) Something which would give an unfavourable outcome when stepped upon, touched, eaten or treated in a similar manner, such as dog feces on a road or bird's eye chilis hidden in a food.


กินทิ้งกินขว้าง

th-verb

กินทิ้งกินขว้าง • (gin-tíng-gin-kwâang) (abstract noun การกินทิ้งกินขว้าง)

gin-tíng-gin-kwâang (romanization)
การกินทิ้งกินขว้าง (abstract-noun)

กิน (kin, “to eat”) + ทิ้ง (thing, “to throw away”) + กิน (kin, “to eat”) + ขว้าง (khwang, “to throw away”)

To eat a small amount of something and throw the remaining part away; to be extravagant in eating.


กุ้งร้อยขา

th-noun

กุ้งร้อยขา • (gûng-rɔ́ɔi-kǎa)

/kuŋ˥˩.rɔːj˦˥.kʰaː˩˩˦/

กุ้ง (gûng) + ร้อย (rɔ́ɔi) + ขา (kǎa); literally "hundred-legged prawn".

compound

กุ้ง (gûng) + ร้อย (rɔ́ɔi) + ขา (kǎa)


กินล้างกินผลาญ

th-verb

กินล้างกินผลาญ • (gin-láang-gin-plǎan) (abstract noun การกินล้างกินผลาญ)

gin-láang-gin-plǎan (romanization)
การกินล้างกินผลาญ (abstract-noun)

กิน (kin, “to eat”) + ล้าง (lang, “devastatingly”) + กิน (kin, “to eat”) + ผลาญ (phlan, “devastatingly”)

To eat something in part and throw the other part away; to be extravagant in eating.


เล่นกับหมา หมาเลียปาก

เล่นกับหมา หมาเลียปาก • (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak) (abstract noun การเล่นกับหมา หมาเลียปาก)

lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak (romanization)
การเล่นกับหมา หมาเลียปาก (abstract-noun)

เล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับหมาหมาเลียปาก#Thai

(idiomatic) Alternative form of เล่นกับหมาหมาเลียปาก (lên-gàp-mǎa-mǎa-liia-bpàak)

en-เล่นกับหมา_หมาเลียปาก-th-verb-PhNOohsv


วัวสันหลังหวะ

th-noun

วัวสันหลังหวะ

วัวสันหลังหวะ • (wuua-sǎn-lǎng-wà)

วัว (wuua, “cow”) + สันหลัง (sǎn-lǎng, “back; spinal column; spine”) + หวะ (wà, “deeply wounded”); literally "a cow with a deep wound on its back" or "a cow whose back is deeply wounded"; probably from or influenced by the following old stanza:
:: kít wuua lǎng kàat nâo · naan plɛ̌ɛ
:: wàat sà-gun gaa gɛɛ · gɛ̀ kúi
:: dəən dai rá-wang lɛɛ · lʉ̀ʉap lɔ̂ɔp · líi naa
:: chèek châat chon ráai bûi · bɔ̀ɔk ráai nai dtuua
: Let's think of a cow whose back has a reeking wound.
: It fears that crows would come and peck at the wound.
: Wherever it goes, it jitters for fear of birds and insects,
: just like a wrongdoer whose strange behaviour shows his own guilt.

lang

คิดวัวหลังขาดเหน้า

คิดวัวหลังขาดเหน้า

หวาดสกุณกาแก

หวาดสกุณกาแก

เดินใดระวังแล

เดินใดระวังแล

เหลือบลอบ ลี้นา

เหลือบลอบ ลี้นา

เฉกชาติชนร้ายบุ้ย

เฉกชาติชนร้ายบุ้ย

บอกร้ายในตัว

บอกร้ายในตัว

(idiomatic) person who is frightened or haunted by his own misdeed; person who has done something wrong and suffers from the guilty conscience.


รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง

th-proverb

รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง • (ram-mâi-dii-tôot-bpìi-tôot-glɔɔng)

/ram˧.maj˥˩.diː˧.tʰoːt̚˥˩.piː˨˩.tʰoːt̚˥˩.klɔːŋ˧/

From รำ (ram) + ไม่ (mâi) + ดี (dii) + โทษ (tôot) + ปี่ (bpìi) + โทษ (tôot) + กลอง (glɔɔng), literally "dance poorly and blame the orchestra" (more literally "dance poorly and blame flutes and drums").

com

a bad workman always blames his tools
a bad workman always blames his tools

(idiomatic) a bad workman always blames his tools (blame another person for one's own fault).

en-รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง-th-proverb-sTPg3kT9


th-verb

ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยมนต์ก็เอาด้วยคาถา • (mâi-dâai-dûai-lêe-gɔ̂-ao-dûai-gon mâi-dâai-dûai-mon-gɔ̂-ao-dûai-kaa-tǎa)

/maj˥˩.daːj˥˩.dua̯j˥˩.leː˥˩.kɔʔ˥˩.ʔaw˧.dua̯j˥˩.kon˧.maj˥˩.daːj˥˩.dua̯j˥˩.mon˧.kɔʔ˥˩.ʔaw˧.dua̯j˥˩.kʰaː˧.tʰaː˩˩˦/

ไม่ (mâi) + ได้ (dâai) + ด้วย (dûai) + เล่ห์ (lêe) + ก็ (gɔ̂) + เอา (ao) + ด้วย (dûai) + กล (gon) + ไม่ (mâi) + ได้ (dâai) + ด้วย (dûai) + มนต์ (mon) + ก็ (gɔ̂) + เอา (ao) + ด้วย (dûai) + คาถา (kaa-tǎa).
Literally “If you can't get it through tricks, use wiles; if you still can't get it by spells, then use charms”.

compound

en-ไม่ได้ด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล_ไม่ได้ด้วยมนต์ก็เอาด้วยคาถา-th-verb-xZOUmFzn


กล่องดวงใจ

From กล่อง (glɔ̀ng, “box”) + ดวงใจ (duuang-jai, “heart”), literally “box of heart”.

com

(idiomatic) treasure that is considered to be as precious as life.

2018 April 12, “หนุ่มจีนเฉือนกล่องดวงใจตัวเองเลือดอาบหลังแฟนสาวบอกเล็กเกินไป”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, retrieved 2020-05-20:
หนุ่มจีนเฉือนกล่องดวงใจตัวเอง...หลังแฟนสาวบอกเล็กเกินไป
nùm jiin chʉ̌ʉan glɔ̀ng-duuang-jai dtuua-eeng ... lǎng fɛɛn sǎao bɔ̀ɔk lék gəən-bpai
Chinese lad cuts his own heart box...after [his] girlfriend said [it's] too little


ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.taːj˧.tʰaŋ˦˥.tua̯˧.ʔaw˧.baj˧.bua̯˧.maː˧.pit̚˨˩/

ช้าง (cháang) + ตาย (dtaai) + ทั้ง (táng) + ตัว (dtuua) + เอา (ao) + ใบ (bai) + บัว (buua) + มา (maa) + ปิด (bpìt); literally, "cover the whole body of a dead elephant with a lotus leaf".

compound

(idiomatic) No misdeed can be concealed.

en-ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด-th-phrase-YhUY5Uf-


ปลาเน่าตัวเดียวเหม็นทั้งข้อง

th-proverb

ปลาเน่าตัวเดียวเหม็นทั้งข้อง

ปลาเน่าตัวเดียวเหม็นทั้งข้อง • (bplaa-nâo-dtuua-diao-měn-táng-kɔ̂ng)

/plaː˧.naw˥˩.tua̯˧.dia̯w˧.men˩˩˦.tʰaŋ˦˥.kʰɔŋ˥˩/

ปลา (bplaa, “fish”) + เน่า (nâo, “putrid; rotten”) + ตัว (dtuua, “classifier”) + เดียว (diao, “one; single; sole”) + เหม็น (měn, “to give or cause to give bad smell”) + ทั้ง (táng, “all; with”) + ข้อง (kɔ̂ng, “fish basket”); literally "one rotten fish spoils the whole basket"; probably from or influenced by the following old stanza:
:: bplaa-ráa pan hɔ̀ɔ dûai · bai kaa
:: ai gɔ̂ɔ měn kaao bplaa · klá-klúng
:: kʉʉ kon mùu bpai hǎa · kóp pʉ̂ʉan paan naa
:: dâai dtɛ̀ɛ ráai ráai fúng · fʉ̂ʉang hâi sǐia pong
: The man who wraps putrid fish with sacrificial grass finds that the grass itself emits a fetid odor; even such is the case by association with a fool.

lang

ปลาร้าพันห่อด้วย

ปลาร้าพันห่อด้วย

ใบก็เหม็นคาวปลา

ใบก็เหม็นคาวปลา

คือคนหมู่ไปหา

คือคนหมู่ไปหา

คบเพื่อน พาลนา

คบเพื่อน พาลนา

ได้แต่ร้ายร้ายฟุ้ง

ได้แต่ร้ายร้ายฟุ้ง

เฟื่องให้เสียพงศ์

เฟื่องให้เสียพงศ์

(idiomatic) one bad person ruins the entire community; one bad person negatively influences everyone he comes into contact with; one bad person ruins everyone who associates with him.

en-ปลาเน่าตัวเดียวเหม็นทั้งข้อง-th-proverb-dXq42WRh


ผักชีโรยหน้า

ผักชี + โรย (rooi) + หน้า (nâa); literally "coriander leaves covered on the top".

compound

ผักชี + โรย (rooi) + หน้า (nâa)

(idiomatic) Something that only looks good on the outside.

(idiomatic) A good deed that is done superficially or only for the sake of appearance.


ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิด

th-phrase

ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิด • (cháang-dtaai-táng-dtuua ao-bai-buua-maa-bpìt)

ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด#Thai

(idiomatic) Alternative form of ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด (cháang-dtaai-táng-dtuua-ao-bai-buua-maa-bpìt)

en-ช้างตายทั้งตัว_เอาใบบัวมาปิด-th-phrase-BF6zP-Gw


ข่มขืนกระทำชำเรา

th-verb

ข่มขืนกระทำชำเรา • (kòm-kʉ̌ʉn-grà-tam-cham-rao) (abstract noun การข่มขืนกระทำชำเรา)

kòm-kʉ̌ʉn-grà-tam-cham-rao (romanization)
การข่มขืนกระทำชำเรา (abstract-noun)

/kʰom˨˩.kʰɯːn˩˩˦.kra˨˩.tʰam˧.t͡ɕʰam˧.raw˧/

From ข่มขืน (kòm-kʉ̌ʉn, “to force”) + กระทำ (grà-tam, “to do; to perform”) + ชำเรา (cham-rao, “sexual intercourse”).

com

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03
มาตรา ๒๗๖ ผู้ใดข่มขืนกระทำชำเราผู้อื่นโดยขู่เข็ญด้วยประการใด ๆ โดยใช้กำลังประทุษร้าย โดยผู้อื่นนั้นอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ หรือโดยทำให้ผู้อื่นนั้นเข้าใจผิดว่าตนเป็นบุคคลอื่น ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สี่ปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่แปดหมื่นบาทถึงสี่แสนบาท
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi jèt-sìp hòk · pûu dai kòm-kʉ̌ʉn-grà-tam-cham-rao pûu ʉ̀ʉn dooi kùu-kěn dûai bprà-gaan dai dai · dooi chái gam-lang bprà-tút-sà-ráai · dooi pûu ʉ̀ʉn nán yùu nai paa-wá tîi mâi sǎa-mâat kàt-kʉ̌ʉn dâai · rʉ̌ʉ dooi tam hâi pûu ʉ̀ʉn nán kâo-jai-pìt wâa dton bpen bùk-kon ʉ̀ʉn · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sìi bpii tʉ̌ng yîi sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ bpɛ̀ɛt mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sìi sɛ̌ɛn bàat
Anyone who forcibly performs sexual intercourse with another person by threatening [the latter] in whatever manner, by exercising forcible violence, by taking advantage of the latter being in a state of irresistibility, or by causing the latter to mistake him for a different person, shall be liable to imprisonment from four years to twenty years and a fine from eight thousand baht to forty thousand baht.


กินครึ่งทิ้งครึ่ง

th-verb

กินครึ่งทิ้งครึ่ง • (gin-krʉ̂ng-tíng-krʉ̂ng) (abstract noun การกินครึ่งทิ้งครึ่ง)

gin-krʉ̂ng-tíng-krʉ̂ng (romanization)
การกินครึ่งทิ้งครึ่ง (abstract-noun)

/kin˧.kʰrɯŋ˥˩.tʰiŋ˦˥.kʰrɯŋ˥˩/

กิน (gin, “to eat”) + ครึ่ง (krʉ̂ng, “half”) + ทิ้ง (tíng, “to throw away”) + ครึ่ง (krʉ̂ng, “half”)


บอกหนังสือสังฆราช

th-verb

บอกหนังสือสังฆราช • (bɔ̀ɔk-nǎng-sʉ̌ʉ-sǎng-ká-râat) (abstract noun การบอกหนังสือสังฆราช)

bɔ̀ɔk-nǎng-sʉ̌ʉ-sǎng-ká-râat (romanization)
การบอกหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

/bɔːk̚˨˩.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.raːt̚˥˩/

From บอก (bɔ̀ɔk, “to teach; to instruct”) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “letter, character; literary work”) + สังฆราช (sǎng-ká-râat, “patriarch”).

com

สอนหนังสือสังฆราช สอนหนังสือสังฆราช#Thai

(idiomatic) Alternative form of สอนหนังสือสังฆราช (sɔ̌ɔn-nǎng-sʉ̌ʉ-sǎng-ká-râat)


หมวย

th-noun

หมวย • (mǔai)

Borrowed from Teochew 妹 (muê6, “younger sister”).

Thai girl of Chinese descent, especially one with conventional Chinese look.


หย่อนก้น

หย่อนก้น • (yɔ̀n-gôn)

หย่อน (yɔ̀n) + ก้น (gôn), literally "drop the buttock".

compound

หย่อน (yɔ̀n) + ก้น (gôn)


หลังบ้าน

th-noun

หลังบ้าน • (lǎng-bâan)

หลัง (lǎng, “back; rear; behind”) + บ้าน (bâan, “house”), literally “behind the house”.

compound

(colloquial) wife of a powerful politician or public officer.


กินข้าวแดง

th-verb

กินข้าวแดง • (gin-kâao-dɛɛng)

From กิน (gin, “to eat”) + ข้าวแดง (“red rice”); literally "to eat red rice", referring to the cooked red rice which Thai prisons typically provide to their inmates.

com

2018 April 6, Zong'teen, “ศาลดัตช์เข้มส่งแฟนสิงโตกินข้าวแดง ๓ เดือนก่อเหตุวุ่นวายเกมอุ่นเกือก”, in Soccer Suck, Bangkok: Devtab Co., Ltd., retrieved 2019-02-13:
ศาลดัตช์เข้มส่งแฟนสิงโตกินข้าวแดง ๓ เดือนก่อเหตุวุ่นวายเกมอุ่นเกือก
sǎan dát kêm sòng fɛɛn sǐng-dtoo gin-kâao-dɛɛng · sǎam · dʉʉan gɔ̀ɔ hèet wûn-waai geem ùn-gʉ̀ʉak
A Dutch court assumes a rigid attitude, sending Lion fans to eat red rice for three months for causing a disturbing incident at a shoe-warming game.

2018 November 7, Amarin TV, “กินข้าวแดงยาว ฎีกาพิพากษากลับจำคุกมือปืนป๊อปคอร์น ๓๗ ปี ๔ เดือน”, in LINE Today, Bangkok: LINE Corporation, retrieved 2019-02-13:
กินข้าวแดงยาว ฎีกาพิพากษากลับจำคุกมือปืนป๊อปคอร์น ๓๗ ปี ๔ เดือน
gin-kâao-dɛɛng yaao · dii-gaa pí-pâak-sǎa glàp jam-kúk mʉʉ-bpʉʉn bpɔ́p-kɔɔn · sǎam-sìp jèt · bpii · sìi · dʉʉan
Eating red rice for a long term: The Supreme Court gives an overturned judgment, sentencing the Popcorn Shooter to 37 years and 4 months in prison.

2017 December 31, auma, “เปรี้ยวมือหั่นศพบ่นเบื่อกินข้าวแดง คิดถึงแฟน บอกพี่สาวรู้แล้วรสชาติติดคุก”, in Amarin 34 HD, Bangkok: Amarin Television Company, retrieved 2019-02-13:
เปรี้ยวมือหั่นศพบ่นเบื่อกินข้าวแดง คิดถึงแฟน บอกพี่สาวรู้แล้วรสชาติติดคุก
bprîao mʉʉ hàn sòp bòn bʉ̀ʉa gin-kâao-dɛɛng · kít-tʉ̌ng fɛɛn · bɔ̀ɔk pîi-sǎao rúu lɛ́ɛo rót-châat dtìt kúk
Priao the torso butcher complains she gets tired of eating red rice and misses her boyfriend, telling her older sister she has learnt the taste of getting stuck in gaol.

2016 July 6, Zong'teen, “เกือบไป ศาลสเปนพิพากษาเมสซี่เลียงภาษีรอลงอาญาจำคุก ๒๑ เดือน”, in Baah Ball, Bangkok: baahball.com, retrieved 2019-02-13:
ตามข้อปฏิบัติของศาลสเปนนั้น หากถูกพิพากษาต้องโทษจำคุกน้อยกว่า ๒ ปี ก็จะเป็นเพียงการรอลงอาญา และหากทำผิดอีก ถึงจะต้องไปกินข้าวแดง
dtaam kɔ̂ɔ-bpà-dtì-bàt kɔ̌ɔng sǎan sà-bpeen nán · hàak tùuk pí-pâak-sǎa dtɔ̂ng tôot jam-kúk nɔ́ɔi gwàa · sɔ̌ɔng · bpii · gɔ̂ jà bpen piiang gaan-rɔɔ-long-aa-yaa · lɛ́ hàak tam pìt ìik · tʉ̌ng jà dtɔ̂ng bpai gin-kâao-dɛɛng
According to the practice guides of the Spanish courts, if [a person] is sentenced to the punishment of imprisonment less than two years, it will only be a suspended sentence, and he will need to go eat red rice only when he repeats the crime.

2007 September 5, MGR Online, “ออกวุฒิปลอมมีสิทธิ์กินข้าวแดงยาว ๕ ปี”, in MGR Online, Bangkok: Manager Online, retrieved 2019-02-13:
ผู้ที่ออกวุฒิปลอม ปลอมแปลงเอกสาร เตรียมไปกินข้าวแดงอย่างน้อย ๖ เดือนถึง ๕ ปี
pûu tîi ɔ̀ɔk wút-tí bplɔɔm · bplɔɔm-bplɛɛng èek-gà-sǎan · dtriiam bpai gin-kâao-dɛɛng yàang-nɔ́ɔi · hòk · dʉʉan tʉ̌ng · hâa · bpii
Those who issue fake certificates or falsified documents shall get ready to go eat red rice for six months up to five years at least.

(slang, idiomatic) to be imprisoned for a crime.


หน้าเน่า

th-adj

หน้าเน่า • (nâa-nâo) (abstract noun ความหน้าเน่า)

nâa-nâo (romanization)
ความหน้าเน่า (abstract-noun)

From หน้า (nâa) + เน่า (nâo), literally “rotten face”.


อลังการงานสร้าง

th-adj

อลังการงานสร้าง • (à-lang-gaan-ngaan-sâang) (abstract noun ความอลังการงานสร้าง)

à-lang-gaan-ngaan-sâang (romanization)
ความอลังการงานสร้าง (abstract-noun)

อลังการ (à-lang-gaan) + งาน (ngaan) + สร้าง (sâang), literally "attractively adorned creation".


หน้าผีบอดี้เน่า

th-verb

หน้าผีบอดี้เน่า • (nâa-pǐi-bɔɔ-dîi-nâo)

/naː˥˩.pʰiː˩˩˦.bɔː˧.diː˥˩.naw˥˩/

From หน้า (nâa) + ผี (pǐi) + บอดี้ (bɔɔ-dîi) + เน่า (nâo), literally “ghostly face, rotten body”.

compound

(colloquial) Having bad facial appearance and bad physical shape.


หน้าผีบอดี้เริ่ด

th-adj

หน้าผีบอดี้เริ่ด • (nâa-pǐi-bɔɔ-dîi-rə̂t) (abstract noun ความหน้าผีบอดี้เริ่ด)

nâa-pǐi-bɔɔ-dîi-rə̂t (romanization)
ความหน้าผีบอดี้เริ่ด (abstract-noun)

/naː˥˩.pʰiː˩˩˦.bɔː˧.diː˥˩.rɤt̚˥˩/

หน้า (nâa) + ผี (pǐi) + บอดี้ (bɔɔ-dîi) + เริ่ด (rə̂t), literally “ghostly face, splendid body”.

compound

(colloquial) Having bad facial appearance but good physical shape.


อัตโนมือ

th-adj

อัตโนมือ • (àt-dtà-noo-mʉʉ)

อัตโน + มือ (mʉʉ); intended to mock the word อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát).

com

อัตโน + มือ (mʉʉ)

(colloquial, humorous) manual, nonautomatic.


อัตโนมือ

th-adv

อัตโนมือ • (àt-dtà-noo-mʉʉ)

com

อัตโน + มือ (mʉʉ)

(colloquial, humorous) manually, nonautomatically.


คืนหมาหอน

th-noun

คืนหมาหอน • (kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn)

/kʰɯːn˧.maː˩˩˦.hɔːn˩˩˦/

From คืน (kʉʉn, “night”) + หมา (mǎa, “dog”) + หอน (hɔ̌ɔn, “to howl”); literally "dog-howling night"; believed to have originated from the practice of electoral frauds in Thailand, in which political party agents often appeared at people's houses on the night before an election day in order to buy votes for the last time, making watchdogs become very noisy that night.

com

2014, พิณประภา ขันธวุธ, รื่นรมย์ในความลวง (รวมเรื่องสั้น), Bangkok: ผิงดาว, page 24:
เธอกรีดร้องร่ำไห้เหมือนฟ้าดินจะถล่มและหัวใจเธอสลาย ชายคนรักเป็นหัวคะแนนให้การเลือกตั้ง อบต. ในครั้งนั้น เขาหายไปในคืนหมาหอนและไม่กลับมา หญิงสาวเคยสวยจึงจมสู่ห้วงทุกข์ทรมาน
təə grìit-rɔ́ɔng râm-hâi mʉ̌ʉan fáa din jà tà-lòm lɛ́ hǔua-jai təə sà-lǎai · chaai kon-rák bpen hǔua-ká-nɛɛn hâi gaan-lʉ̂ʉak-dtâng · ɔɔ-bɔɔ-dtɔɔ · nai kráng nán · kǎo hǎai bpai nai kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn lɛ́ mâi glàp maa · yǐng-sǎao kəəi sǔai jʉng jom sùu hûuang túk tɔɔ-rá-maan
She screamed, bursting into tears as if heaven and earth were collapsing, and her heart was broken as her beloved man, who was the SAO election canvasser at that time, had disappeared on the dog-howling night and never returned. The young lady, whose beauty was once famed, thus sank into the sea of pain and suffering.

2014, กองบรรณาธิการมติชน, ๒๐๓ วันชัตดาวน์ยิ่งลักษณ์, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 251:
เหตุการณ์ปะทะเดือดระหว่างกลุ่ม กปปส. กับกลุ่มคนเสื้อแดงที่บริเวณแยกหลักสี่เกิดขึ้นอีกครั้งเมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗ เป็นวันที่กำลังเข้าสู่คืนหมาหอนก่อนการเลือกตั้งทั่วไป
hèet-gaan bpà-tá dʉ̀ʉat rá-wàang glùm · gɔɔ-bpɔɔ-bpɔɔ-sɔ̌ɔ · gàp glùm kon-sʉ̂ʉa-dɛɛng tîi bɔɔ-rí-ween yɛ̂ɛk làk-sìi gə̀ət kʉ̂n ìik kráng mʉ̂ʉa wan-tîi · nʉ̀ng · gum-paa-pan · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hâa-sìp jèt · bpen wan tîi gam-lang kâo sùu kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn gɔ̀ɔn gaan-lʉ̂ʉak-dtâng-tûua-bpai
The incident of heated conflict between the PDRC and the Red Shirts group in the district of Lak Si Junction happened again on the 1st day of February, 2014, the day that drew closer to the dog-howling night before the general election.

2014 March 30, MGR Online, “คืนหมาหอนเลือกตั้ง ส.ว. พัทยาบรรยากาศท่องเที่ยวเงียบเหงา”, in MGR Online, Bangkok: ผู้จัดการ, retrieved 2019-01-24:
คืนหมาหอนเลือกตั้ง ส.ว. พัทยาบรรยากาศท่องเที่ยวเงียบเหงา
kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn lʉ̂ʉak-dtâng · sɔ̌ɔ-wɔɔ · pát-tá-yaa ban-yaa-gàat tɔ̂ng-tîao ngîiap-ngǎo
The tourist atmosphere in Phatthaya is quiet on the dog-howling night [before] the senatorial election.

2016 August 9, “รอง ผบ.ตร. สั่งเฝ้าระวังคืนหมาหอนทั่วประเทศ”, in news.ch3thailand.com, Bangkok: Bangkok Entertainment, retrieved 2019-01-24:
รอง ผบ.ตร. สั่งเฝ้าระวังคืนหมาหอนทั่วประเทศ
rɔɔng · pɔ̌ɔ-bɔɔ-dtɔɔ-rɔɔ · sàng fàng-rá-wang kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn tûua bprà-têet
RTP deputy commander orders nationwide monitoring on dog-howling night.

2016 August 6, “กรธ. มีมติงดสัมภาษณ์ให้ข่าวคืนหมาหอน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2019-01-24:
กรธ. มีมติงดสัมภาษณ์ให้ข่าวคืนหมาหอน
gɔɔ-rɔɔ-tɔɔ · mii má-dtì ngót sǎm-pâat hâi-kàao kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn
CDC resolves to refrain from giving interviews and news on the dog-howling night.

2005 February 7, “ปัตตานีมีร้องซื้อเสียงในคืนหมาหอน”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-01-24:
คืนหมาหอนมีเรื่องร้องเรียนซื้อเสียง ๑ รายในเขต ๒ ปัตตานี กกต. จังหวัดชงเรื่องให้ กกต. กลางพิจารณาแล้ว คาด ๓ วันรู้ผล
kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn mii rʉ̂ʉang rɔ́ɔng-riian sʉ́ʉ-sǐiang · nʉ̀ng · raai nai kèet · sɔ̌ɔng · bpàt-dtaa-nii · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · jang-wàt chong rʉ̂ʉang hâi · gɔɔ-gɔɔ-dtɔɔ · glaang pí-jaa-rá-naa lɛ́ɛo · kâat · sǎam · wan rúu pǒn
On the dog-howling night, there was one complaint [about] vote-buying in Pattani's Constituency 2. The provincial EC has referred the matter to the central EC for consideration. It is expected that the outcome will be known within three days.

2011 June 25, กองบรรณาธิการ วอยซ์ทีวี, “ห้ามจำหน่ายสุราในคืนหมาหอนก่อนวันเลือกตั้ง”, in Voice TV 21, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2019-01-24:
ห้ามจำหน่ายสุราในคืนหมาหอนก่อนวันเลือกตั้ง
hâam jam-nàai sù-raa nai kʉʉn-mǎa-hɔ̌ɔn gɔ̀ɔn wan lʉ̂ʉak-dtâng
Distribution of alcohol is prohibited on the dog-howling night, [the night] before the election day.

(slang) election eve: the night before an election day.


ออกทะเล

th-verb

ออกทะเล • (ɔ̀ɔk-tá-lee)

/ʔɔːk̚˨˩.tʰa˦˥.leː˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “go out”) + ทะเล (tá-lee, “sea”), literally “go out to the sea”.

com

ออก ออก#Thai

ทะเล ทะเล#Thai

(literally) Used other than figuratively or idiomatically: see ออก (ɔ̀ɔk), ทะเล (tá-lee).

2019 March 6, รวิศ หาญอุตสาหะ, “ประชุมอย่างไรให้ไม่ออกทะเล ไม่เสียเวลาทั้งวัน ไม่มีคนมานั่งเล่นมือถือ”, in The Standard:
ประชุมอย่างไรให้ไม่ออกทะเล
bprà-chum yàang-rai hâi mâi ɔ̀ɔk-tá-lee
How to hold a meeting without going off-topic?

2020 April 9, “รักข้ามมิติ”, in วันนี้ดูอะไร:
ตอนต้น...เขียนได้ดี...แต่ท้าย ๆ...ออกทะเล
dtɔɔn dtôn ... kǐian dâai dii ... dtɛ̀ɛ táai táai ... ɔ̀ɔk-tá-lee
The initial parts ... have been well written ... but the concluding [parts] ... are off-topic.

(idiomatic, slang) to be off-topic; to be off-point.


ออกทะเล

th-adv

ออกทะเล • (ɔ̀ɔk-tá-lee)

/ʔɔːk̚˨˩.tʰa˦˥.leː˧/

2022 April 22, Varakorn, “การปิดการขาย”, in Technology Promotion Association:
อย่าพูดออกทะเล
yàa pûut ɔ̀ɔk-tá-lee
Do not speak off the topic.

(idiomatic, slang) off the topic; off the point.


ม้าห้อ

th-noun

ม้าห้อ • (máa-hɔ̂ɔ)

/maː˦˥.hɔː˥˩/

From ม้า (máa, “horses”) + ห้อ (hɔ̂ɔ, “gallop”).


ล้าน

th-num

ล้าน • (láan)

From Proto-Southwestern Tai *laːnꟲ⁴ (“million”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ລ້ານ (lān), Lü ᦟᦱᧃᧉ (laan²), Shan လၢၼ်ႉ (lâ̰an), Tai Nüa ᥘᥣᥢᥳ (lȧan), Phake လꩫ် (lan), Ahom 𑜎𑜃𑜫 (lan).


ล้าน

th-adj

ล้าน • (láan)

From Proto-Southwestern Tai *laːnꟲ⁴ (“bald”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ, Lao ລ້ານ (lān), Lü ᦟᦱᧃᧉ (laan²), Shan လၢၼ်ႉ (lâ̰an), Tai Nüa ᥘᥣᥢᥲ (làan).


มะเขือ

th-noun

มะเขือ • (má-kʉ̌ʉa)

/ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦/

From elision of หมากเขือ. เขือ (kʉ̌ʉa) is ultimately from Middle Chinese 茄 (MC gja, “eggplant; aubergine”). Cognate with Lao ໝາກເຂືອ (māk khư̄a), Shan မၢၵ်ႇၶိူဝ် (màak khǒe).

cog

Lao ໝາກເຂືອ (māk khư̄a)

Shan မၢၵ်ႇၶိူဝ် (màak khǒe)


เพ้อเจ้อ

th-verb

เพ้อเจ้อ • (pə́ə-jə̂ə) (abstract noun การเพ้อเจ้อ or ความเพ้อเจ้อ)

pə́ə-jə̂ə (romanization)
การเพ้อเจ้อ (abstract-noun)
ความเพ้อเจ้อ (abstract-noun)

/pʰɤː˦˥.t͡ɕɤː˥˩/

(derogatory, offensive) to talk nonsense; to drivel; to babble; to blather.


เพ้อเจ้อ

th-adv

เพ้อเจ้อ • (pə́ə-jə̂ə)

/pʰɤː˦˥.t͡ɕɤː˥˩/

(derogatory, offensive, of talking or speaking) nonsensically; idiotically; foolishly.


อกไหม้ไส้ขม

th-verb

อกไหม้ไส้ขม • (òk-mâi-sâi-kǒm)

อก (òk) + ไหม้ (mâi) + ไส้ (sâi) + ขม (kǒm); literally, "having a burning feeling in the chest, having a bitter feeling in the intestine".

compound

(idiomatic) To undergo serious emotional disturbances.


อดเปรี้ยวไว้กินหวาน

th-verb

อดเปรี้ยวไว้กินหวาน • (òt-bprîao-wái-gin-wǎan) (abstract noun การอดเปรี้ยวไว้กินหวาน)

òt-bprîao-wái-gin-wǎan (romanization)
การอดเปรี้ยวไว้กินหวาน (abstract-noun)

อด (òt) + เปรี้ยว (bprîao) + ไว้ (wái) + กิน (gin) + หวาน (wǎan); literally, "forgo the sour for the sweet". The idiom comes from the fact that many local fruits of Thailand, such as mangoes, initially have sour taste but will become sweet if left for a period of time. Some people love to eat them when they are still sour, but some love to wait until they are sweet.

compound

(idiomatic) To refrain from doing or enjoying something in order to await a better thing.


ทะลาย

ทะลายมะพร้าว

(of coconuts, areca nuts or the like) cluster or bunch.


ทะลาย

มะพร้าวหนึ่งทะลาย

Classifier for coconuts, areca nuts or the like which are in a cluster or bunch. ⇒ all nouns using this classifier


การนวด

นวด นวด#Thai


ทลาย

th-verb

ทลาย • (tá-laai) (abstract noun การทลาย)

tá-laai (romanization)
การทลาย (abstract-noun)

From Old Khmer ថ្លាយ (thlāya, “to be shattered; to be ruined; etc”) or Angkorian Old Khmer ទ្លាយ៑ (dlāy), ទ្លៃយ៑ (dlaiy, “idem”), from Proto-Mon-Khmer *laaj. Cognate with Modern Khmer ធ្លាយ (thliəy). Extended as Thai ทำลาย (tam-laai). Possibly related to สลาย (sà-lǎai).

bor

to be or become destroyed, broken, shattered, or ruined.

(figurative) to be or become vain or unsuccessful; to come to naught; to fail.

2016 May 11, “เจ้าหน้าที่ทลายแก๊งค้าน้ำมันเถื่อนกลางเมืองตรัง”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2020-09-06:
เจ้าหน้าที่ทลายแก๊งค้าน้ำมันเถื่อนกลางเมืองตรัง
jâao-nâa-tîi tá-laai gɛ́ng káa nám-man tʉ̀ʉan glaang mʉʉang dtrang
Authorities raid illegal oil trade gangs in the heart of Trang Town

(slang) to strike or attack (in order to destroy or cause the fall of).


นวด

nûuat (romanization)
การนวด (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *nuətᴰ²ᴸ (“to massage; to rub”). Cognate with Northern Thai ᨶ᩠ᩅᨯ, Khün ᨶ᩠ᩅᨯ, Lao ນວດ (nūat), Lü ᦷᦓᧆ (nod), Shan ၼူတ်ႈ (nūut), Tai Nüa ᥘᥨᥖ (lot) or ᥢᥨᥖ (not), Ahom 𑜃𑜤𑜄𑜫 (nut).


เหมือน

th-adj

เหมือน • (mʉ̌ʉan) (abstract noun ความเหมือน)

mʉ̌ʉan (romanization)
ความเหมือน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ, Isan เหมือน or เหมียน, Lao ເໝືອນ (mư̄an), Lü ᦵᦖᦲᧃ (ṁoen), Shan မိူၼ် (mǒen), Tai Nüa ᥛᥫᥢᥴ (móen), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (mün).

cog

Lü ᦵᦖᦲᧃ (ṁoen)


เหมือน

th-con

เหมือน • (mʉ̌ʉan)

cog

Lü ᦵᦖᦲᧃ (ṁoen)


เปลี่ยน

th-verb

เปลี่ยน • (bplìian) (abstract noun การเปลี่ยน)

bplìian (romanization)
การเปลี่ยน (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pliənᴮ² (“to change”), from Middle Chinese 變 (MC pjenH, “to change”). Cognate with Lao ປ່ຽນ (pīan), Lü ᦵᦔᧃᧈ (ṗen¹), Tai Dam ꪜꪸ꪿ꪙ, Shan ပိၼ်ႇ (pìn), Tai Nüa ᥙᥤᥢᥱ (pǐn), Zhuang bienq, Nong Zhuang byenq or benq.

cog

Lü ᦵᦔᧃᧈ (ṗen¹)

to change; to modify; to alter; to make different.

to change; to undergo a change; to become different.


ออกซิเจน

th-noun

ออกซิเจน • (ɔ́k-sí-jeen)

/ʔɔk̚˦˥.si˦˥.t͡ɕeːn˧/

/ʔɔk̚˦˥.si˦˥.t͡ɕen˥˩/


โครเอเชีย

/kʰroː˧.ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧/

ประเทศโครเอเชีย

สาธารณรัฐโครเอเชีย

ภาษาโครเอเชีย

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Croatia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


อินเทอร์เน็ต

th-proper noun

อินเทอร์เน็ต • (in-təə-nèt)


ใบชุบ

* ใบ (bai) + ชุบ (chúp); literally, "revival leaf".
* The term is from the video game Dragon Quest in which Yggdrasil leaves are capable of reviving killed characters.


ขุดทอง

th-verb

ขุดทอง • (kùt-tɔɔng) (abstract noun การขุดทอง)

kùt-tɔɔng (romanization)
การขุดทอง (abstract-noun)

/kʰut̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

From ขุด (kùt, “to dig”) + ทอง (tɔɔng, “gold; (slang) feces”).

compound

(idiomatic) to go abroad for new opportunities.

(colloquial, LGBT, used of males) to penetrate a male's anus with one's penis for sexual purposes; to perform anal sex on a male.


ควักกะปิ

th-verb

ควักกะปิ • (kwák-gà-bpì) (abstract noun การควักกะปิ)

kwák-gà-bpì (romanization)
การควักกะปิ (abstract-noun)

From ควัก (kwák, “to gouge, dig, or pick out using a hand”) + กะปิ (gà-bpì, “shrimp paste”).

com

(colloquial) to dance like someone who does not know how to dance.

(slang, of a male) to penetrate another's anus with one's finger(s) or hand(s) for sexual purposes.


สอยมะม่วง

th-verb

สอยมะม่วง • (sɔ̌ɔi-má-mûuang) (abstract noun การสอยมะม่วง)

sɔ̌ɔi-má-mûuang (romanization)
การสอยมะม่วง (abstract-noun)

/sɔːj˩˩˦.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/

From สอย (sɔ̌ɔi, “to pick, collect, or take with a long stick or the like”) + มะม่วง (má-mûuang, “mango”).

com

(slang, humorous) to orally stimulate the penis and/or scrotum.


เสร็จนาฆ่าโคถึก

th-proverb

เสร็จนาฆ่าโคถึก • (sèt-naa-kâa-koo-tʉ̀k)

/set̚˨˩.naː˧.kʰaː˥˩.kʰoː˧.tʰɯk̚˨˩/

เสร็จ (sèt) + นา (naa) + ฆ่า (kâa) + โค (koo) + ถึก (tʉ̀k). Literally, "kill the cattle after they finish their works in the field".

compound

(idiomatic) to harm, kill or oust a person after he finishes his work for you or is no longer of use to you.


จดหมาย

jòt-mǎai (romanization)
ฉบับ (classifier)

/t͡ɕot̚˨˩.maːj˩˩˦/

จด (jòt, “to note, to jot”) + หมาย (mǎai, “to mark”)

com

ตู้จดหมาย

นักวิจัยได้ส่งจดหมายขอบคุณไปยังผู้เข้าร่วมการวิจัย

The researcher has sent a thank-you letter to the research participants.

nák-wí-jai dâai sòng jòt-mǎai kɔ̀ɔp-kun bpai yang pûu kâo rûuam gaan-wí-jai


บุษบก

bùt-sà-bòk (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit पुष्पक (puṣpaka, “flowery”); perhaps after the flying castle of the demon king Rāvaṇa in the Hindu epic Rāmāyaṇa.

movable castle in reduced size, used for ceremonial purposes, such as housing or carrying a sacred object.

Ayutthaya Kingdom
Galyani Vadhana
Louis XIV of France
Narai
Ramayana
Ravana


บพิตร

th-noun

บพิตร • (bɔɔ-pít)

/bɔː˧.pʰit̚˦˥/

From Middle Khmer បពិត្រ (pabitra), បពិត (pabita), បពិទ (pabida), បុពិត្រ (pubitra), បុពិត (pubita), បុពីត្រ (pubītra), បុព្វិត្រ (pubvitra), បូពិត្រ (pūbitra), បូពិត (pūbita, “epithet of members of royalty and ranking ecclesiastics; honorific following names of royalty and ranking ecclesiastics”), ultimately from Sanskrit पवित्र (pavitra, “pure, sinless, holy, saintly; beneficent; etc”). Cognate with Modern Khmer បពិត្រ (bɑɑbɑpɨt). Compare Pali pavitta.

der

an epithet of, honorific for, or term of address to gods, high priests, and royal persons.


บพิตร

th-pronoun

บพิตร • (bɔɔ-pít)

/bɔː˧.pʰit̚˦˥/

a second or third person pronoun, used by priests to address royal persons.


ศุภมัสดุ

th-phrase

ศุภมัสดุ • (sùp-pá-mát-sà-dù)

From Sanskrit शुभमस्तु (śubhamastu, “let good happen; let there be good things; etc”). Cognate with Khmer សុភមស្តុ (sophĕəʼ-mɔɔmŭəhtoʼ).

bor

ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๕๕๐ พรรษา ปัจจุบันสมัย จันทรคตินิยม สูกรสมพัตสร สาวนมาส ชุณหปักษ์ เอกาทสีดิถี สุริยคติกาล สิงหาคมมาส จตุวีสติมสุรทิน ศุกรวาร

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐:

(archaic, elegant) an opening phrase used in sacred or legal texts.


กลบบัตร

th-noun

กลบบัตร • (glòp-bàt)

Shortened from กลบบัตรสุมเพลิง (glòp-bàt-sǔm-pləəng).

กลบบัตรสุมเพลิง กลบบัตรสุมเพลิง#Thai

Alternative form of กลบบัตรสุมเพลิง (glòp-bàt-sǔm-pləəng)


พฤฒิบาศ

พฤฒิบาศ • (prʉ́t-tí-bàat)

/pʰrɯt̚˦˥.tʰi˦˥.baːt̚˨˩/

From Sanskrit वृद्धि (vṛddhi, “growth, prosperity”) + पाश (pāśa, “rope”); equivalent to พฤฒิ + บาศ (bàat).

com

พฤฒิ + บาศ (bàat)

Brahmin priest responsible for carrying out ceremonies concerning elephants and ceremonies of driving out evil spirits.


กลบบัตรสุมเพลิง

th-noun

กลบบัตรสุมเพลิง

กลบบัตรสุมเพลิง • (glòp-bàt-sǔm-pləəng)

* กลบ (glòp) + บัตร (bàt) + สุม (sǔm) + เพลิง (pləəng)

compound

The name of a ceremony for removing evil from a place, done by constructing a shrine at that place, making a bonfire pit before the shrine, throwing offerings into the fire while chanting curses, and covering the pit with earth.


มักจะ

th-adv

มักจะ • (mák-jà)

/mak̚˦˥.t͡ɕaʔ˨˩/


แฟน

th-noun

แฟน • (fɛɛn)

(colloquial) fan: admirer, devotee, supporter, etc.

(slang, first attested around 1947) lover: person in love affair, as boyfriend, girlfriend, husband, wife, spouse, partner, etc.


เกี่ยวกับ

th-prep

เกี่ยวกับ • (gìao-gàp)

From เกี่ยว (gìao, “to hook”) + กับ (gàp, “with”).

com

2022 August 11, iLaw, “วาระนายกฯ 8 ปี ของ พล.อ. ประยุทธ์ บทพิสูจน์รัฐธรรมนูญปราบโกง”, in iLaw, iLaw, retrieved 2022-08-18:
การตีความของศาลรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับวาระนายกฯ8 ปี
gaan-dtii-kwaam kɔ̌ɔng sǎan-rát-tà-tam-má-nuun gìao-gàp waa-rá naa-yók bpɛ̀ɛt · bpii
The interpretation by the Constitutional Court as to the 8-year term of the Prime Minister

2015 February 13, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 132, number 10A, page 47:
มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับความหมายของคำว่า "เจ้าพนักงาน" สมควรกำหนดบทนิยามคำว่า "เจ้าพนักงาน"
mii kɔ̂ɔ-dtôo-yɛ́ɛng gìao-gàp kwaam-mǎai kɔ̌ɔng kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan” · sǒm-kuuan gam-nòt bòt-ní-yaam kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan”
There are disputes as to the meaning of the term "public officer". [It is therefore] appropriate to designate a definition [for] the term "public officer".


เกี่ยวกับ

th-verb

เกี่ยวกับ • (gìao-gàp) (abstract noun การเกี่ยวกับ)

gìao-gàp (romanization)
การเกี่ยวกับ (abstract-noun)

เกี่ยว เกี่ยว#Thai

กับ กับ#Thai

Used other than figuratively or idiomatically: see เกี่ยว (gìao), กับ (gàp).


หมัน

th-noun

หมัน • (mǎn)

a plant, Cordia cochinchinensis, of the family Ehretiaceae.

cotton yarn mixed with dammar gum and rubber seed oil, used as a plug for a hole in a boat.


หมัน

mǎn (romanization)
ความหมัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmanᴬ (“sterile”). Cognate with Lao ໝັນ (man), Zhuang maen.

incapable of producing offspring; not producing offspring; infertile; sterile.

fruitless, unproductive, unprofitable, useless or purposeless.


ตรีศก

From ตรี (dtrii, “third; three”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is three, as 1113, 1123, 1133, etc., being the third year in the decennial cycle.


นพศก

From นพ (nóp, “nine; ninth”) + ศก (sòk, “year”).

Lesser Era year whose final figure is nine, as 1119, 1129, 1139, etc., being the ninth year in the decennial cycle.


ตรีนิศก

ตรีศก ตรีศก#Thai

(archaic) Alternative form of ตรีศก (dtrii-sòk)


อัฐศก

th-noun

อัฐศก • (àt-tà-sòk)

From อัฐ (àt, “eight; eighth”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is eight, as 1118, 1128, 1138, etc., being the eighth year in the decennial cycle.


เอกศก

th-noun

เอกศก • (èek-gà-sòk)

From เอก (èek, “first; one”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is one, as 1111, 1121, 1131, etc., being the first year in the decennial cycle.


สัมฤทธิศก

th-noun

สัมฤทธิศก • (sǎm-rít-tí-sòk)

From สัมฤทธิ์ (“accomplishment; completion; ending; finishing”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is zero, as 1110, 1120, 1130, etc., being the last year in the decennial cycle.


สัปตศก

th-noun

สัปตศก • (sàp-dtà-sòk)

From สัปต (“seven; seventh”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is seven, as 1117, 1127, 1137, etc., being the seventh year in the decennial cycle.


ฉศก

th-noun

ฉศก • (chɔ̌ɔ-sòk)

/t͡ɕʰɔː˩˩˦.sok̚˨˩/

From ฉ (chɔ̌ɔ, “six; sixth”) + ศก (sòk, “year”).

compound

Lesser Era year whose final figure is six, as 1116, 1126, 1136, etc., being the sixth year in the decennial cycle.


จัตวาศก

From จัตวา (“four; fourth”) + ศก (sòk, “year”).

Lesser Era year whose final figure is four, as 1114, 1124, 1134, etc., being the fourth year in the decennial cycle.


เบญจศก

From เบญจ (“fifth; five”) + ศก (sòk, “year”).

Lesser Era year whose final figure is five, as 1115, 1125, 1135, etc., being the fifth year in the decennial cycle.


กุญแจ

th-noun

กุญแจ • (gun-jɛɛ)

Semi-learned borrowing from Malay kunci, from Sanskrit कुञ्चिका (kuñcikā, “key”) or Pali kuñcikā (“key”). Cognate with Lao ກະແຈ (ka chǣ), Khmer កុញ្ចែ (koñcae), Malay kunci.

ดอก ดอก#Thai

ลูก ลูก#Thai

ดอก ดอก#Thai


โทศก

From โท (too, “two”) + ศก (sòk, “year”), literally “year two”.

com

จุลศักราช จุลศักราช#Thai

(archaic) year that ends with the numeral "2" under the จุลศักราช (jun-lá-sàk-gà-ràat) calendar, such as the year 1112, 1122, or 1132.


ซื้อ

sʉ́ʉ (romanization)
การซื้อ (abstract-noun)

From Proto-Tai *z.ɟɯːꟲ (“to buy”). Cognate with Lao ຊື້ (sư̄), Lü ᦌᦹᧉ (sue²), Shan သိုဝ်ႉ (sṵ̂e), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw), Nong Zhuang swx, Zhuang cawx, Bouyei xex.

cog

Shan သိုဝ်ႉ (sṵ̂e)


แปรพักตร์

th-verb

แปรพักตร์ • (bprɛɛ-pák) (abstract noun การแปรพักตร์)

bprɛɛ-pák (romanization)
การแปรพักตร์ (abstract-noun)

From แปร (bprɛɛ, “to alter; to change; to turn”) + พักตร์ (pák, “face”); literally, "to change face".

compound

(idiomatic) to betray; to break allegiance; to become disloyal or insubordinate.


ล่ำซำ

th-adj

ล่ำซำ • (lâm-sam) (abstract noun ความล่ำซำ)

lâm-sam (romanization)
ความล่ำซำ (abstract-noun)

After Bancha Lamsam (บัญชา ล่ำซำ; 1925–1992), a Thai millionaire.

(slang) extremely rich; extremely wealthy; possessing a very large amount of financial wealth.

th:บัญชา ล่ำซำ


สวะสังคม

From สวะ (sà-wà) + สังคม (sǎng-kom), literally “society's floating weeds”.

A person who is of no practical good and also causes trouble to the public.


อีสัตว์

th-noun

อีสัตว์ • (ii-sàt)

(vulgar) a despicable or disagreeable person, often female.


อีสัตว์

th-interj

อีสัตว์ • (ii-sàt)

(vulgar) an expression of anger, discontent, displeasure, or surprise.


สัตว์เลี้ยงลูกด้วยเงิน

th-noun

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยเงิน • (sàt-líiang-lûuk-dûai-ngən)

สัตว์ (sàt) + เลี้ยง (líiang) + ลูก (lûuk) + ด้วย (dûai) + เงิน (ngən), literally "animal that feeds money to its young"
: mocking the term สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (sàt-líiang-lûuk-dûai-nom) which literally means "animal that feeds milk to its young" (mammal)

compound

A parent who does not take care of his or her own child but only gives money to the child, spoiling the child as a result.

en-สัตว์เลี้ยงลูกด้วยเงิน-th-noun-aj9ztKAo


สัส

สัตว์ สัตว์#Thai

(Internet slang, vulgar) Alternative form of สัตว์ (sàt)


สัส

สัตว์ สัตว์#Thai


สัส

สัตว์ สัตว์#Thai


โคตร

th-noun

โคตร • (kôot)

From Sanskrit गोत्र (gotra, “clan; family; kin; tribe; etc”); probably via Old Khmer គោត្រ (gotra), គោត្ត្រ (gottra, “family; family member; lineage; house”). Cognate with Modern Khmer គោត្រ (kootrɑɑ).

bor

ancestry; clan; family; generation; lineage.


โคตร

th-adj

โคตร • (kôot)

โคตรเพชร

โคตรไอ้เคี่ยม

(slang, sometimes considered vulgar) very large (in amount, number, size, quantity, etc).


โคตร

th-adv

โคตร • (kôot)

โคตรน่ารัก

โคตรฮา

โคตรอร่อย
kôot à-rɔ̀i
So yummy!

โคตรเหี้ย

แพงโคตร

สอบโคตรยาก

(slang, sometimes considered vulgar) extremely; very.


ชักแม่น้ำทั้งห้า

th-verb

ชักแม่น้ำทั้งห้า • (chák-mɛ̂ɛ-náam-táng-hâa)

/t͡ɕʰak̚˦˥.mɛː˥˩.naːm˦˥.tʰaŋ˦˥.haː˥˩/

Aciravati
Ganges
Vessantara Jataka
Yamuna

From ชัก (chák, “to draw (in); to allude (to); etc”) + แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam, “river”) + ทั้ง (táng, “with; all; etc”) + ห้า (hâa, “five”); literally "to allude to all the five rivers"; originated from the Buddhist tale of Prince Vessantara, in which a beggar, Jūjaka, persuades the prince to give his children to him as slaves by uttering lengthy stories about the five great rivers, Gaṇga, Yamunā, Aciravati, Sarabhū, and Mahi, and comparing them with the generous mind of the prince.

com

(idiomatic, now rare) to cajole; to coax; to wheedle.

(idiomatic) to cite lengthy or various reasons which, however, do not directly concern the subject matter of the discussion.


สัตว์

th-noun

สัตว์ • (sàt)

From Sanskrit सत्त्व (sattva, “animal; living being, creature; demon, ghost, spirit; life; energy; etc”); probably via Old Khmer សត្វ (satva, “idem”). Cognate with Modern Khmer សត្វ (sat), សត្ត (sɑɑsɑttɑɑ); Lao ສັດ (sat); Northern Thai ᩈᩢᨲ᩠ᩅ᩺; Lü ᦶᦉᧆ (ṡaed); Shan သတ်ႉတဝႃႇ (sâ̰t tǎ wàa); Burmese သတ္တဝါ (satta.wa).

cog

Shan သတ်ႉတဝႃႇ (sâ̰t tǎ wàa)

(figurative) brutish or beastlike person; inhuman person.

ไอ้ ไอ้#Thai

(slang, derogatory, offensive) (อี~, ไอ้~) despicable person; disagreeable person; contemptible person.

สัตว์การเมือง

animal.
a particular type of person or thing.

สัตว์โลก
sàt lôok
world creature(s); worldly being(s)

โพธิสัตว์
poo-tí sàt
bodhisattva
(literally) enlightened being


สัตว์

th-adv

สัตว์ • (sàt)

cog

Shan သတ်ႉတဝႃႇ (sâ̰t tǎ wàa)

น่ารักสัตว์

ฮาสัตว์

ร้อนสัตว์

(slang, vulgar, offensive) extremely; very.


สัตว์

th-interj

สัตว์ • (sàt)

cog

Shan သတ်ႉတဝႃႇ (sâ̰t tǎ wàa)

ไอ้ ไอ้#Thai

(slang, vulgar, offensive) (อี~, ไอ้~) an exclamation of anger, contempt, disapproval, discontent, disgust, dismay, rejection, or surprise.


กระเทย

th-noun

กระเทย • (grà-təəi)

ครั้นว่าพ้นจากนรกขึ้นมา...เป็นกระเทยได้พันชาติ

2011, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ไตรภูมิกถา, ราชบัณฑิตยสถาน, pages 103, 277

Having been discharged from the hell... he will be reborn as an invert for a thousand times.

krán pón jàak ná-rók kʉ̂n maa...bpeen grà-təəi dâai pan châat

กะเทย กะเทย#Thai


ผู้หญิง

/pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/

From ผู้ (pûu, “person”) + หญิง (yǐng, “female”).


สัปดศก

th-noun

สัปดศก • (sàp-dà-sòk)

สัปตศก สัปตศก#Thai

(archaic) Alternative form of สัปตศก (sàp-dtà-sòk)


สัมเรทธิศก

สัมเรทธิศก • (sǎm-rêet-tí-sòk)

สัมฤทธิศก สัมฤทธิศก#Thai

(archaic) Alternative form of สัมฤทธิศก (sǎm-rít-tí-sòk)


กลบบาตร

กลบบาตร • (glòp-bàat)

Clipping of กลบบาตรสุมเพลิง (glòp-bàat-sǔm-pləəng).

clipping

กลบบาตรสุมเพลิง

กลบบัตรสุมเพลิง กลบบัตรสุมเพลิง#Thai

(archaic) Alternative form of กลบบัตรสุมเพลิง (glòp-bàt-sǔm-pləəng)


พราหมณ์

th-noun

พราหมณ์ • (praam)


กลบบาตรสุมเพลิง

กลบบาตรสุมเพลิง

กลบบาตรสุมเพลิง • (glòp-bàat-sǔm-pləəng)

กลบ (glòp) + บาตร (bàat) + สุม (sǔm) + เพลิง (pləəng)

compound

กลบบัตรสุมเพลิง กลบบัตรสุมเพลิง#Thai

Archaic spelling of กลบบัตรสุมเพลิง (glòp-bàt-sǔm-pləəng).