ด่วน

2021 December 15, “ด่วน! ประยุทธ์คุยกับปูขอให้ชาติหน้าเกิดเป็นคน”, in Catdumb, Bangkok: Catdumb, retrieved 2021-12-18:
ด่วน! ประยุทธ์คุยกับปูขอให้ชาติหน้าเกิดเป็นคน
dùuan! · bprà-yút kui gàp bpuu kɔ̌ɔ hâi châat nâa gə̀ət bpen kon
Breaking! Prayut talks to crabs, [saying he] wishes [them] to be born as humans [in their] next lives


พิทักษ์

th-verb

พิทักษ์ • (pí-ták) (abstract noun การพิทักษ์)

pí-ták (romanization)
การพิทักษ์ (abstract-noun)


แปลก

th-adj

แปลก • (bplɛ̀ɛk) (abstract noun ความแปลก)

bplɛ̀ɛk (romanization)
ความแปลก (abstract-noun)

Cognate with Lao ແປກ (pǣk), Shan ပႅၵ်ႇ (pèk), Tai Nüa ᥙᥦᥐᥱ (pǎek).


สมณะ

th-noun

สมณะ • (sà-má-ná)

From Pali samaṇa (“ascetic; mendicant; recluse”, literally “one who calms (passion, evil, etc)”).


องครักษ์

ong-ká-rák (romanization)
คน (classifier)

From องค (“body”) + รักษ์ (rák, “to guard”). Compare Khmer អង្គរក្ស (ʼɑngkĕəʼrĕək).

cog

Khmer អង្គរក្ស (ʼɑngkĕəʼrĕək)


องครักษ์

th-proper noun

องครักษ์ • (ong-ká-rák)

cog

Khmer អង្គរក្ស (ʼɑngkĕəʼrĕək)

Ongkharak (a district of Nakhon Nayok province, Thailand)


อนุกรม

th-noun

อนุกรม • (à-nú-grom)

From Sanskrit अनुक्रम (anukrama, “succession, order, sequence; arrangement; table of contents, index; etc.”); compare Pali anukkama (“order; turn; succession; etc”). Equivalent to อนุ (à-nú) + กรม (grom). Cognate with Lao ອະນຸກົມ (ʼa nu kom), Khmer អនុក្រម (ʼaʼnukrɑm).


จานบิน

Calque of English flying saucer. Same as จาน (jaan) + บิน (bin).


ตะวันออกกลาง

th-proper noun

ตะวันออกกลาง • (dtà-wan-ɔ̀ɔk-glaang)

Calque of English Middle East. Same as ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk) + กลาง (glaang).

ภูมิภาค ภูมิภาค#Thai


ยี่สิบห้า

head

ยี่สิบห้า • (yîi-sìp-hâa)


ยี่สิบห้า

th-noun

ยี่สิบห้า • (yîi-sìp-hâa)


ยี่สิบหก

head

ยี่สิบหก • (yîi-sìp-hòk)


ยี่สิบหก

th-noun

ยี่สิบหก • (yîi-sìp-hòk)


สามสิบสาม

th-num

สามสิบสาม • (sǎam-sìp-sǎam)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สาม (sǎam). Cognate with Lao ສາມສິບສາມ (sām sip sām) and Shan သၢမ်သိပ်းသၢမ် (sǎam síp sǎam).

cog

သၢမ်သိပ်းသၢမ်

Shan သၢမ်သိပ်းသၢမ် (sǎam síp sǎam)


สามสิบสาม

th-noun

สามสิบสาม • (sǎam-sìp-sǎam)

cog

သၢမ်သိပ်းသၢမ်

Shan သၢမ်သိပ်းသၢမ် (sǎam síp sǎam)


ยี่สิบเจ็ด

head

ยี่สิบเจ็ด • (yîi-sìp-jèt)


ยี่สิบเจ็ด

th-noun

ยี่สิบเจ็ด • (yîi-sìp-jèt)


ยี่สิบสี่

head

ยี่สิบสี่ • (yîi-sìp-sìi)


ยี่สิบสี่

th-noun

ยี่สิบสี่ • (yîi-sìp-sìi)


ยี่สิบเก้า

head

ยี่สิบเก้า • (yîi-sìp-gâo)


ยี่สิบเก้า

th-noun

ยี่สิบเก้า • (yîi-sìp-gâo)


ยี่สิบแปด

head

ยี่สิบแปด • (yîi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/jiː˥˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/


ยี่สิบแปด

th-noun

ยี่สิบแปด • (yîi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/jiː˥˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/


สามสิบเอ็ด

th-num

สามสิบเอ็ด • (sǎam-sìp-èt)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Lao ສາມສິບເອັດ (sām sip ʼet) and Shan သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း (sǎam síp ʼáet)

cog

Lao ສາມສິບເອັດ (sām sip ʼet)

သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း

Shan သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း (sǎam síp ʼáet)


สามสิบเอ็ด

th-noun

สามสิบเอ็ด • (sǎam-sìp-èt)

cog

Lao ສາມສິບເອັດ (sām sip ʼet)

သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း

Shan သၢမ်သိပ်းဢဵတ်း (sǎam síp ʼáet)


สามสิบห้า

th-num

สามสิบห้า • (sǎam-sìp-hâa)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + ห้า (hâa). Cognate with Lao ສາມສິບຫ້າ (sām sip hā) and Shan သၢမ်သိပ်းႁႃႈ (sǎam síp hāa).

cog

Lao ສາມສິບຫ້າ (sām sip hā)

သၢမ်သိပ်းႁႃႈ

Shan သၢမ်သိပ်းႁႃႈ (sǎam síp hāa)


สามสิบห้า

th-noun

สามสิบห้า • (sǎam-sìp-hâa)

cog

Lao ສາມສິບຫ້າ (sām sip hā)

သၢမ်သိပ်းႁႃႈ

Shan သၢမ်သိပ်းႁႃႈ (sǎam síp hāa)


สามสิบสี่

th-num

สามสิบสี่ • (sǎam-sìp-sìi)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สี่ (sìi). Cognate with Lao ສາມສິບສີ່ (sām sip sī) and Shan သၢမ်သိပ်းသီႇ (sǎam síp sìi).

cog

Lao ສາມສິບສີ່ (sām sip sī)

သၢမ်သိပ်းသီႇ

Shan သၢမ်သိပ်းသီႇ (sǎam síp sìi)


สามสิบสี่

th-noun

สามสิบสี่ • (sǎam-sìp-sìi)

cog

Lao ສາມສິບສີ່ (sām sip sī)

သၢမ်သိပ်းသီႇ

Shan သၢမ်သိပ်းသီႇ (sǎam síp sìi)


สามสิบสอง

th-num

สามสิบสอง • (sǎam-sìp-sɔ̌ɔng)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + สอง (sɔ̌ɔng). Cognate with Lao ສາມສິບສອງ (sām sip sǭng) and Shan သၢမ်သိပ်းသွင် (sǎam síp sǎung).

cog

သၢမ်သိပ်းသွင်

Shan သၢမ်သိပ်းသွင် (sǎam síp sǎung)


สามสิบสอง

th-noun

สามสิบสอง • (sǎam-sìp-sɔ̌ɔng)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

cog

သၢမ်သိပ်းသွင်

Shan သၢမ်သိပ်းသွင် (sǎam síp sǎung)


ผืน

th-cls

ผืน • (pʉ̌ʉn)

Cognate with Lao ຜືນ (phư̄n), Shan ၽိုၼ် (phǔen), Ahom 𑜇𑜢𑜤𑜃𑜫 (phün).

Classifier for various kinds of fabric material, and strips or sections of land. ⇒ all nouns using this classifier


พลับ

th-noun

พลับ • (pláp)


เดิม

th-adj

เดิม • (dəəm)

From Old Khmer tema.
Compare Lao ເດີມ (dœ̄m).


ถั่วงอก

th-noun

ถั่วงอก • (tùua-ngɔ̂ɔk)

/tʰua̯˨˩.ŋɔːk̚˥˩/

com

ถั่ว (tùua) + งอก (ngɔ̂ɔk)


เศร้าโศก

th-adj

เศร้าโศก • (sâo-sòok) (abstract noun ความเศร้าโศก)

sâo-sòok (romanization)
ความเศร้าโศก (abstract-noun)


สวะ

th-noun

สวะ • (sà-wà)

Compare Pali chava (“corpse; bad”) or savati (“to flow; to drip”).


สวะ

sà-wà (romanization)
ความสวะ (abstract-noun)


ด้าม

ด้าม • (dâam)

From Proto-Tai *ɗaːmꟲ (“handle (of a knife)”).


ด้าม

th-cls

ด้าม • (dâam)

Classifier for handles, pens, brushes, etc.


ควินซ์

th-noun

ควินซ์ • (kwíns)


แร็กคูน

rɛ́k-kuun (romanization)
ตัว (classifier)


เศร้า

th-verb

เศร้า • (sâo) (abstract noun การเศร้า or ความเศร้า)

sâo (romanization)
การเศร้า (abstract-noun)
ความเศร้า (abstract-noun)

desc

→ Khmer: សៅ (saw, “impure; unclean; muddy”)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩢ᩶ᩣ (“sad; dark; dusky”), Lao ເສົ້າ (sao), Shan သဝ်ႈ (sāo), Tai Nüa ᥔᥝᥲ (sàw, “dirty”), Phake ꩬွ် (saw, “gloomy (sky)”), Ahom 𑜏𑜧 (saw).

cog

(archaic) to be dirty; to be dusky; to be gloomy.


ซอง

th-noun

ซอง • (sɔɔng)

Cognate with Northern Thai ᨪᩬᨦ, Lao ຊອງ (sǭng), Lü ᦌᦸᧂ (soang).


ซอง

th-cls

ซอง • (sɔɔng)

Classifier for envelopes, packets (of cigarettes), etc. ⇒ all nouns using this classifier


ซอง

th-noun

ซอง • (sɔɔng)

From Proto-Southwestern Tai *zɔːŋᴬ². Cognate with Northern Thai ᨪᩬᨦ, Lü ᦌᦸᧂ (soang).


สามสิบหก

th-num

สามสิบหก • (sǎam-sìp-hòk)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + หก (hòk). Cognate with Lao ສາມສິບຫົກ (sām sip hok).


สามสิบหก

th-noun

สามสิบหก • (sǎam-sìp-hòk)


สามสิบแปด

th-num

สามสิบแปด • (sǎam-sìp-bpɛ̀ɛt)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + แปด (bpɛ̀ɛt). Cognate with Lao ສາມສິບແປດ (sām sip pǣt).


สามสิบแปด

th-noun

สามสิบแปด • (sǎam-sìp-bpɛ̀ɛt)

/saːm˩˩˦.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/


ควัก

kwák (romanization)
การควัก (abstract-noun)


บรม

From Sanskrit परम (parama, “most distant, last; highest, best, most excellent, greatest; chief, principal, supreme; etc”) or Pali parama (“idem”). Cognate with Khmer បរម (bɑɑbɑrom), Lao ບໍລົມ (bǭ lom), ບໍຣົມ (bǭ rom), Javanese ꦥꦫꦩ (parama).


สามสิบเจ็ด

th-num

สามสิบเจ็ด • (sǎam-sìp-jèt)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เจ็ด (jèt). Cognate with Lao ສາມສິບເຈັດ (sām sip chet).


สามสิบเจ็ด

th-noun

สามสิบเจ็ด • (sǎam-sìp-jèt)


อ้าง

âang (romanization)
การอ้าง (abstract-noun)

Cognate with Lao ອ້າງ (ʼāng), Lü ᦀᦱᧂᧉ (˙ʼaang²).

cog

Lü ᦀᦱᧂᧉ (˙ʼaang²)


ชัก

chák (romanization)
การชัก (abstract-noun)

to pull, draw, or drag (to a certain direction, as up, out, away, back and forth, etc).

(archaic) to extend; to enlarge; to prolong.

(archaic, of a string instrument) to play with a bow.

(archaic) to refer; to cite; to allude; to invoke.

(of an expression, emotion, attitude, etc, now chiefly in negative senses) to make; to express; to show; to assume.

emotion; attitude; etc; emotion; attitude; etc

to undergo a spasmodic muscular movement: to jerk, to twitch, to be cramped, to be convulsed, etc.

(auxiliary) to begin, to start; to become, to get.


ชัก

th-adv

ชัก • (chák)


ขั้วโลก

th-noun

ขั้วโลก • (kûua-lôok)


สามสิบเก้า

th-num

สามสิบเก้า • (sǎam-sìp-gâo)

Compounded from สาม (sǎam) + สิบ (sìp) + เก้า (gâao). Cognate with Lao ສາມສິບເກົ້າ (sām sip kao).


สามสิบเก้า

th-noun

สามสิบเก้า • (sǎam-sìp-gâo)


โศก

โศก • (sòok)

From Sanskrit शोक (śoka, “sorrow; grief; distress; affliction; etc”), possibly via Angkorian Old Khmer សោក (sok, “sorrow; affliction”) or Middle Khmer សោក (soka, “grief, affliction; sorrow, mourning; lamentation, regret”); compare Modern Khmer សោក (saok), Pali soka (“grief; sorrow; mourning”). Cognate with Lao ໂສກ (sōk), ໂສກາ (sō kā).


โศก

sòok (romanization)
ความโศก (abstract-noun)


โศก

th-noun

โศก • (sòok)

อโศก อโศก#Thai


โศก

(สี~) light green (like the colour of leaves of the Ashoka tree); chartreuse.


ที่สิบสาม

th-num

ที่สิบสาม • (tîi-sìp-sǎam)


ที่สิบสี่

ที่สิบสี่ • (tîi-sìp-sìi)


ที่สิบห้า

ที่สิบห้า • (tîi-sìp-hâa)


ที่สิบหก

ที่สิบหก • (tîi-sìp-hòk)


ที่สิบสอง

ที่สิบสอง • (tîi-sìp-sɔ̌ɔng)

/tʰiː˥˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/


ที่สิบเก้า

ที่สิบเก้า • (tîi-sìp-gâo)


ที่สิบเจ็ด

ที่สิบเจ็ด • (tîi-sìp-jèt)

/tʰiː˥˩.sip̚˨˩.t͡ɕet̚˨˩/


ที่สิบแปด

ที่สิบแปด • (tîi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/tʰiː˥˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/


ที่สิบเอ็ด

ที่สิบเอ็ด • (tîi-sìp-èt)

/tʰiː˥˩.sip̚˨˩.ʔet̚˨˩/


ที่ยี่สิบ

ที่ยี่สิบ • (tîi-yîi-sìp)


โชว์

choo (romanization)
การโชว์ (abstract-noun)

(colloquial) to show; to present; to reveal.

(colloquial) to show off; to brag; to boast.


โชว์

ทีวีโชว์


ฝึก

fʉ̀k (romanization)
การฝึก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຝຶກ (fưk) or ເຝິກ (fœk), Northern Thai ᨺᩧ᩠ᨠ or ᨺᩮᩥ᩠ᨠ, Khün ᨺᩧ᩠ᨠ, Lü ᦵᦚᦲᧅ (ḟoek), Shan ၽိုၵ်း (phúek) or ၾိုၵ်း (fúek), Tai Nüa ᥜᥫᥐᥱ (fǒek), Ahom 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (phük), and Zhuang faek.

cog

Lü ᦵᦚᦲᧅ (ḟoek)

นักเรียนใหม่คนนั้นฝึกอ่านภาษาไทยจนเก่ง

That new student practiced reading Thai until he is good at it.

nák-riian mài kon nán fʉ̀k àan paa-sǎa tai jon gèng

พ่ออยากฝึกลูกให้เป็นคนมีวินัย

I (the father) want to teach my kids self-discipline.

pɔ̂ɔ yàak fʉ̀k lûuk hâi bpen kon mii wí-nai

(intransitive, transitive) to practise; to drill; to train, to teach.


ริเริ่ม

th-verb

ริเริ่ม • (rí-rə̂əm) (abstract noun การริเริ่ม)

rí-rə̂əm (romanization)
การริเริ่ม (abstract-noun)

com

ริ (rí) + เริ่ม (rə̂əm)

ริเริ่มโครงการช่วยเหลือประชาชน

to initiate a program to aid the citizens

rí-rə̂əm kroong-gaan chûai-lʉ̌ʉa bprà-chaa-chon


ไพร่ฟ้า

th-noun

ไพร่ฟ้า • (prâi-fáa)

ไพร่ (prâi, “commoner; people; servant, slave; member”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

พระองค์ทรงสร้างความเท่าเทียมในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ให้แก่ไพร่ฟ้าประชาชนด้วยการเลิกทาส

His majesty brought equality in human dignity to the people by abolishing slavery.

prá-ong song sâang kwaam-tâo-tiiam nai sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút hâi gɛ̀ɛ prâi-fáa bprà-chaa-chon dûai gaan-lə̂ək tâat


ฝึกปรือ

th-verb

ฝึกปรือ • (fʉ̀k-bprʉʉ) (abstract noun การฝึกปรือ)

fʉ̀k-bprʉʉ (romanization)
การฝึกปรือ (abstract-noun)

/fɯk̚˨˩.prɯː˧/

ฝึกปรือฝีมือเพื่อเตรียมพร้อมที่จะนำไปใช้ในชีวิตการทำงาน

to work on one's skills to prepare for a job

fʉ̀k-bprʉʉ fǐi-mʉʉ pʉ̂ʉa dtriiam-prɔ́ɔm tîi jà nam bpai chái nai chii-wít gaan tam-ngaan


เครื่องขุด

th-noun

เครื่องขุด • (krʉ̂ʉang-kùt)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰut̚˨˩/


โมนาโก

ประเทศโมนาโก

ราชรัฐโมนาโก
râat-chá-rát moo-naa-goo
Principality of Monaco


คนไข้

From คน (kon, “person”) + ไข้ (kâi, “fever; sickness”).


ดูแล

th-verb

ดูแล • (duu-lɛɛ) (abstract noun การดูแล)

duu-lɛɛ (romanization)
การดูแล (abstract-noun)

to look after; to take care of; to tend to; to supervise.


ตุ้ม

th-adj

ตุ้ม • (dtûm)


ตุ้ม

th-noun

ตุ้ม • (dtûm)


มอด

mɔ̂ɔt (romanization)
การมอด (abstract-noun)


มอด

มอด • (mɔ̂ɔt)

name of many kinds of small insects, which bores into, and feeds on various plant or other material.


ชุบ

chúp (romanization)
การชุบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊຸບ (sup), Northern Thai ᨩᩩᨷ, Khün ᨩᩩᨷ, Lü ᦋᦳᧇ (tsub), and Shan ၸုပ်ႉ (tsṵ̂p).


ถ้ำ

→ Mon: ထီု

From Proto-Tai *cramꟲ (“cave”). Cognate with Lao ຖ້ຳ (tham), Northern Thai ᨳ᩶ᩣᩴ, Khün ᨳ᩶ᩣᩴ, Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²), Shan ထမ်ႈ (thām), Tai Nüa ᥗᥛᥲ (thàm), Phake ထံ (thaṃ), Tai Dam ꪖꪾ꫁, Ahom 𑜌𑜪 (thaṃ), Zhuang gamj.

cog

Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²)


ปรนนิบัติ

th-verb

ปรนนิบัติ • (bpron-ní-bàt) (abstract noun การปรนนิบัติ)

bpron-ní-bàt (romanization)
การปรนนิบัติ (abstract-noun)


คูหา

/kʰuː˧.haː˩˩˦/

From Pali guhā (“cave; den”), from Sanskrit गुहा (guhā, “idem”). Cognate with Old Khmer gohā, gūha, guhā; Pre-Angkorian Old Khmer guhā, guha, gūha; Angkorian Old Khmer guhā, guha, guhe; Modern Khmer គុហា (kuhiə).

ซุ้ม ซุ้ม#Thai

(traditional architecture) (ซุ้ม~) open chamber or aperture on a stupa, pagoda, or the like, for housing religious images.

(architecture) room or chamber (in an apartment, terraced house, or similar building).


ถล่ม

tà-lòm (romanization)
การถล่ม (abstract-noun)

Uncertain. Compare Khmer ទ្រោម (troom, “to sink; to subside; to collapse; to wilt; to droop; to sag”).

cog

Revelation 11:13, KJV:
และในเวลานั้นก็เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ และเมืองนั้นก็ถล่มลงเสียหนึ่งในสิบส่วน มีคนตายเพราะแผ่นดินไหวเจ็ดพันคน และคนที่เหลืออยู่นั้นมีความหวาดกลัวยิ่ง และได้ถวายพระเกียรติแด่พระเจ้าแห่งสวรรค์
lɛ́ nai wee-laa nán gɔ̂ɔ gə̀ət pɛ̀n-din-wǎi yài lɛ́ mʉʉang nán gɔ̂ɔ tà-lòm long sǐia nʉ̀ng-nai-sìp sùuan mii kon dtaai prɔ́ pɛ̀n-din-wǎi jèt-pan kon lɛ́ kon tîi lʉ̌ʉa yùu nán mii kwaam-wàat-gluua yîng lɛ́ dâai tà-wǎai prá-gìiat dɛ̀ɛ prá-jâao hɛ̀ng sà-wǎn
And the same hour was there a great earthquake, and the tenth part of the city fell, and in the earthquake were slain of men seven thousand: and the remnant were affrighted, and gave glory to the God of heaven.


ท่อน

th-noun

ท่อน • (tɔ̂n)


พาณิชย์

พาณิชย์ • (paa-nít)

From Sanskrit वाणिज्य (vāṇijya, “commerce; trade; etc.”) or Pali vaṇijjā (“trade; trading”).


ทบวง

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

รัฐมนตรี รัฐมนตรี#Thai

(Thailand government) agency of the central government that is superior to กรม (grom) and is equivalent or subject to กระทรวง (grà-suuang) or a like agency, often headed by รัฐมนตรี (rát-tà-mon-dtrii).

agency; bureau; department; organisation.


เสน่หา

th-noun

เสน่หา • (sà-nèe-hǎa)

From Sanskrit स्नेह (sneha, “affection; affection; etc”); possibly via Old Khmer snehā (idem). Cognate with Thai เสน่ห์ (sà-nèe). Compare Pali sineha, from which Thai สิเน่หา and its alternative forms are derived.

cog

Thai สิเน่หา

(elegant) love; affection; adoration; fondness.


น้ำหอม

th-noun

น้ำหอม • (náam-hɔ̌ɔm)

/naːm˦˥.hɔːm˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water; liquid”) + หอม (hɔ̌ɔm, “fragrant”).
Cognate with Lao ນ້ຳຫອມ, Lü ᦓᧄᧉᦠᦸᧄ (nam²ḣoam), Shan ၼမ်ႉႁွမ် (nâ̰m hǎum), Zhuang raemxhom.

cog

Lü ᦓᧄᧉᦠᦸᧄ (nam²ḣoam)

Shan ၼမ်ႉႁွမ် (nâ̰m hǎum)

cologne; perfume; aftershave; toilet water.


หูก

th-noun

หูก • (hùuk)

From Proto-Tai *trukᴰ (“loom”). Cognate with Northern Thai ᩉᩪᨠ, Lao ຫູກ (hūk), Lü ᦠᦳᧅᧈ (ḣuk¹), Khün ᩉᩪᨠ, Shan ႁုၵ်ႇ (hùk), Tai Nüa ᥞᥧᥐᥴ (húk), Ahom 𑜍𑜤𑜀𑜫 (ruk), Nong Zhuang tuk.

cog

Lü ᦠᦳᧅᧈ (ḣuk¹)


กัศมีร์

th-proper noun

กัศมีร์ • (gàt-sà-mǐi)

ภาษา ภาษา#Thai


ปู้อี

/puː˥˩.ʔiː˧/

ชาว ชาว#Thai

ภาษา ภาษา#Thai


ดัตช์

th-noun

ดัตช์ • (dát)

ภาษาดัตช์
paa-sǎa dát
Dutch language


ชวา

/t͡ɕʰa˦˥.waː˧/

From Javanese Jawa. Compare Indonesian Jawa.

ภาษา ภาษา#Thai


หมอน

หมอน • (mɔ̌ɔn)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmɔːnᴬ¹ (“cushion; pillow”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩬᩁ, Khün ᩉ᩠ᨾᩬᩁ, Lao ໝອນ (mǭn), Lü ᦖᦸᧃ (ṁoan), Tai Dam ꪢꪮꪙ, Tai Dón ꪢꪮꪙ, Tai Daeng ꪢꪮꪙ, Shan မွၼ် (mǎun), Phake မွꩫ် (mon), Ahom 𑜉𑜨𑜃𑜫 (mon), Nong Zhuang moan, Zuojiang Zhuang mon.


สาธารณะ

Learned borrowing from Pali sādhāraṇa (“general; common”); ultimately from Sanskrit साधारण (sādhāraṇa, “idem”). Doublet of สาธารณ์ (sǎa-taan). Cognate with Khmer សាធារណៈ (saathiərĕəʼnaʼ), Lao ສາທາຣະນະ (sā thā ra na).


สี่สิบเอ็ด

th-num

สี่สิบเอ็ด • (sìi-sìp-èt)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Lao ສີ່ສິບເອັດ (sī sip ʼet).

compound

สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt)

cog

Lao ສີ່ສິບເອັດ (sī sip ʼet)


สี่สิบเอ็ด

th-noun

สี่สิบเอ็ด • (sìi-sìp-èt)

compound

สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เอ็ด (èt)

cog

Lao ສີ່ສິບເອັດ (sī sip ʼet)


บริหาร

th-verb

บริหาร • (bɔɔ-rí-hǎan) (abstract noun การบริหาร)

bɔɔ-rí-hǎan (romanization)
การบริหาร (abstract-noun)

From Pali parihāra (“attention, care, protection; honour, privilege, dignity; etc”) or Sanskrit परिहार (parihāra, “reserve; objection; repetition (of a word); etc”); perhaps via Old Khmer parihāra, parihār, paribhāra (“to have charge (of); to manage; to administer; etc”). Cognate with Modern Khmer បរិហារ (bɑɑrihaa); Lao ບໍຣິຫານ (bǭ ri hān).

bor

to exercise: to go through bodily or mental exertion for training or health improving.


บริหาร

th-noun

บริหาร • (bɔɔ-rí-hǎan)

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(archaic, of a god, high priest, or royal person) (พระ~, พระราช~, ราช~) command, order, decree, edict; utterance, statement, declaration.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ตั๊กแตน

ตั๊กแตน • (dták-gà-dtɛɛn)

2005, ไพฑูรย์ ธัญญา, เป็นสร้อยโสภิศพ้น อุปรมา, Bangkok: มติชน, →ISBN, pages 50–51:
สามโลกยนี้ใคร และจะอาจมาดูแคลน ใคร่สรวลแก่ตั๊กแตน มาวิ่งไฟบ่เกรงกลัว
sǎam lôok-yá níi krai · lɛ́ jà àat maa duu-klɛɛn · krâi sǔuan gɛ̀ɛ dták-dtɛɛn · maa wîng fai bɔ̀ɔ greeng-gluua
And who throughout these Three Realms would dare look down upon me? I'd like to laugh at the grasshopper that runs into fire without fear!


สี่สิบสี่

th-num

สี่สิบสี่ • (sìi-sìp-sìi)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สี่ (sìi). Cognate with Lao ສີ່ສິບສີ່ (sī sip sī).

cog

Lao ສີ່ສິບສີ່ (sī sip sī)


สี่สิบสี่

th-noun

สี่สิบสี่ • (sìi-sìp-sìi)

cog

Lao ສີ່ສິບສີ່ (sī sip sī)


สี่สิบสอง

th-num

สี่สิบสอง • (sìi-sìp-sɔ̌ɔng)

/siː˨˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สอง (sɔ̌ɔng). Cognate with Lao ສີ່ສິບສອງ (sī sip sǭng).


สี่สิบสอง

th-noun

สี่สิบสอง • (sìi-sìp-sɔ̌ɔng)

/siː˨˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/


ดิ้น

dîn (romanization)
การดิ้น (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨯᩥ᩠᩶ᨶ, Lao ດີ້ນ (dīn) or ດິ້ນ (din), Lü ᦡᦲᧃᧉ (ḋiin²), Shan လိၼ်ႈ (līn).

cog

Lü ᦡᦲᧃᧉ (ḋiin²)

(slang) to express annoyance or vexation.

(slang) to dance, especially to dance music.

(slang) to escape, as from an arrest, criminal charge, criminal penalty, etc.


ดิ้น

dîn (romanization)
ความดิ้น (abstract-noun)

Lü ᦡᦲᧃᧉ (ḋiin²)

(slang) flexible; inconclusive; unfixed; unsettled.


ดิ้น

th-noun

ดิ้น • (dîn)

→ Khmer: ឌិន (dɨn)

lace: ornamental thread of copper, gold, silver, etc, used to decorate needlework, uniforms, etc.


สี่สิบสาม

th-num

สี่สิบสาม • (sìi-sìp-sǎam)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + สาม (sǎam). Cognate with Lao ສີ່ສິບສາມ (sī sip sām).

cog

Lao ສີ່ສິບສາມ (sī sip sām)


สี่สิบสาม

th-noun

สี่สิบสาม • (sìi-sìp-sǎam)

cog

Lao ສີ່ສິບສາມ (sī sip sām)


สี่สิบห้า

th-num

สี่สิบห้า • (sìi-sìp-hâa)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + ห้า (hâa). Cognate with Lao ສີ່ສິບຫ້າ (sī sip hā).

cog

Lao ສີ່ສິບຫ້າ (sī sip hā)


สี่สิบห้า

th-noun

สี่สิบห้า • (sìi-sìp-hâa)

cog

Lao ສີ່ສິບຫ້າ (sī sip hā)


ห่ม

hòm (romanization)
การห่ม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *homᴮ¹ (“to cover up”), from Proto-Tai *hɤmᴮ (“to cover (with cloth)”). Cognate with Northern Thai ᩉᩫ᩠᩵ᨾ, Lao ຫົ່ມ (hom), Lü ᦠᦳᧄᧈ (ḣum¹), Shan ႁူမ်ႇ (hùum), Ahom 𑜑𑜤𑜪 (huṃ), Zhuang hoemq.

cog

Lü ᦠᦳᧄᧈ (ḣum¹)

to cover; to clothe; to wrap; to enclose; to dress.


ละติน

ภาษาละติน


ละตินอเมริกา

th-proper noun

ละตินอเมริกา


อเมริกาเหนือ

อเมริกาเหนือ • (à-mee-rí-gaa-nʉ̌ʉa)

อเมริกา (à-mee-rí-gaa) + เหนือ (nʉ̌ʉa). Compare Lao ອາເມລິກາເໜືອ (ʼā mē li kā nư̄a), Lao ອາເມຣິກາເໜືອ (ʼā mē ri kā nư̄a).

com

อเมริกา (à-mee-rí-gaa) + เหนือ (nʉ̌ʉa)

cog

ອາເມລິກາເໜືອ

Lao ອາເມລິກາເໜືອ (ʼā mē li kā nư̄a)

ອາເມຣິກາເໜືອ

Lao ອາເມຣິກາເໜືອ (ʼā mē ri kā nư̄a)


อเมริกาใต้

อเมริกา (à-mee-rí-gaa) + ใต้ (dtâai). Compare Lao ອາເມລິກາໃຕ້ (ʼā mē li kā tai), Lao ອາເມຣິກາໃຕ້ (ʼā mē ri kā tai).

Lao ອາເມລິກາໃຕ້ (ʼā mē li kā tai)

Lao ອາເມຣິກາໃຕ້ (ʼā mē ri kā tai)


หลวงพ่อ

th-noun

หลวงพ่อ • (lǔuang-pɔ̂ɔ)

/lua̯ŋ˩˩˦.pʰɔː˥˩/

From หลวง (lǔuang, “great; grand”) + พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”).

com

(colloquial) a term of address to or title for (1) a male priest of relatively the same age as one's father, (2) an image of the Buddha, or (3) an image of a male deity.

(Buddhism) a title used to address senior monks


ผู้อพยพ

th-noun

ผู้อพยพ • (pûu-òp-pá-yóp)

/pʰuː˥˩.ʔop̚˨˩.pʰa˦˥.jop̚˦˥/


เข้าเมือง

th-verb

เข้าเมือง • (kâo-mʉʉang) (abstract noun การเข้าเมือง)

kâo-mʉʉang (romanization)
การเข้าเมือง (abstract-noun)


การเข้าเมือง

th-noun

การเข้าเมือง

การเข้าเมือง • (gaan-kâo-mʉʉang)


ลำใย

ลำไย ลำไย#Thai


ลำใส้

ลำไส้ ลำไส้#Thai


ใส้

ไส้ ไส้#Thai


คลื่นใส้

th-verb

คลื่นใส้ • (klʉ̂ʉn-sâi)

คลื่นไส้ คลื่นไส้#Thai


เตรียมพร้อม

เตรียมพร้อม • (dtriiam-prɔ́ɔm) (abstract noun การเตรียมพร้อม)

dtriiam-prɔ́ɔm (romanization)
การเตรียมพร้อม (abstract-noun)


ฝีมือ

th-noun

ฝีมือ • (fǐi-mʉʉ)

/fiː˩˩˦.mɯː˧/

From ฝี (fǐi) + มือ (mʉʉ).
Cognate with Lao ຝີມື (fī mư̄).

com

ฝี (fǐi) + มือ (mʉʉ)

cog

Lao ຝີມື (fī mư̄)


ระยะ

th-noun

ระยะ • (rá-yá)

space; interval or separation (as in punctuation); period; stage; distance; time.


คลื่นไส้

th-verb

คลื่นไส้ • (klʉ̂ʉn-sâi) (abstract noun การคลื่นไส้ or ความคลื่นไส้)

klʉ̂ʉn-sâi (romanization)
การคลื่นไส้ (abstract-noun)
ความคลื่นไส้ (abstract-noun)

compound

คลื่น (klʉ̂ʉn) + ไส้ (sâi)


ซาฮาลิน

Sakhalin (a large island in Eastern Russia)


เสื้อยืด

th-noun

เสื้อยืด • (sʉ̂ʉa-yʉ̂ʉt)

/sɯa̯˥˩.jɯːt̚˥˩/


ระยะห่าง

ระยะห่าง • (rá-yá-hàang)


ปรือ

bprʉʉ (romanization)
ความปรือ (abstract-noun)


ปรือ

bprʉʉ (romanization)
การปรือ (abstract-noun)


หงสบาท

หงส (“swan”) + บาท (bàat, “foot”). Compare Khmer ហង្សបាទ (hɑɑngsɑɑbaat).

ลิลิตพระลอ:
ปีกสลับเบญจรงค์ เลื่อมลายยงหงส์สิบบาท
bpìik sà-làp ben-jà-rong, lʉ̂ʉam laai yong hǒng-sìp-bàat
The wings [of a hen] are variegated by the five prime colours, with glorious, glittering stripes in [the colour of] a swan foot.

colour like that of a foot of a mythological swan, which varies according to scriptures, often depicted as yellowish red, pale red, reddish orange, or orange.


บัตรประชาชน

Clipping of บัตรประจำตัวประชาชน (“national ID card”).

clipping

บัตรประจำตัวประชาชน


เชียงราย

From เชียง (chiiang, “city”, especially one walled or fortified) + ราย (raai, referring to King Mang Rai); literally “Rai('s) City”; after King Mang Rai (1239–1317 CE), who founded in the city in 1805 BE (1262/63 CE); coined and given to the city in that year.

com

เมือง เมือง#Thai

(เมือง~) Chiang Rai (a city in Thailand)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Chiang Rai (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Chiang Rai
w:Mueang Chiang Rai District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chiang Rai (a district of Chiang Rai province, Thailand)


มัลแวร์

th-noun

มัลแวร์ • (mal-wɛɛ)


ขมา

Borrowed from Pali khamā (“forbearance; forgiveness”), from Sanskrit क्षमा (kṣamā). Cognate with Khmer ខមា (khɑɑkhɑmiə). Doublet of กษมา and ษมา.

bor+

(elegant) forbearance (from taking offence or giving punishment); disposition (to show clemency, forbearance, or mercy in punishing).


ขมา

kà-maa (romanization)
การขมา (abstract-noun)

(elegant) to beg forgiveness; to beg pardon; to offer an apology.

(Buddhism) to express an apology to a dead person by reciting a certain formula.


บัตรประจำตัว

th-noun

บัตรประจำตัว


ฟ้าร้อง

ฟ้าร้อง • (fáa-rɔ́ɔng)

/faː˦˥.rɔːŋ˦˥/

From ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng). Cognate with Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng), Northern Thai ᨼ᩶ᩣᩁᩬ᩶ᨦ (faa⁶ hɔɔŋ⁶), Lü ᦝᦱᧉᦣᦸᧂᧉ (faa²hoang²).

com

ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng)

cog

Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng)

เสียง เสียง#Thai


อสนีบาต

From Pali asanipāta, from asani (“thunderbolt”) + pāta (“falling; dropping”); equivalent to Thai อสนี (à-sà-nii) + บาต (bàat).

(elegant, Hindu mythology) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.

(elegant, mythology) similar weapon, as that of Zeus in the Greek mythology.


บรรยากาศ

From Sanskrit पर्याकाश (paryākāśa). Compare Lao ບັນຍາກາດ (ban nyā kāt).


เหมาะสม

th-adj

เหมาะสม • (mɔ̀-sǒm) (abstract noun ความเหมาะสม)

mɔ̀-sǒm (romanization)
ความเหมาะสม (abstract-noun)

/mɔʔ˨˩.som˩˩˦/

com

เหมาะ (mɔ̀) + สม (sǒm)


เครื่องปรุงรส

th-noun

เครื่องปรุงรส

เครื่องปรุงรส • (krʉ̂ʉang-bprung-rót)


ปริมาณ

From Sanskrit परिमाण (parimāṇa) or Pali parimāṇa.


เครื่องเทศ

เครื่องเทศ • (krʉ̂ʉang-têet)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tʰeːt̚˥˩/

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เทศ (têet)

th:เครื่องเทศ


หลาก

làak (romanization)
ความหลาก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຫຼາກ (lāk), ຫລາກ (lāk).


ปรุง

bprung (romanization)
การปรุง (abstract-noun)

Possibly from Old Khmer ប្រុង (“to get ready; to prepare”). Cognate with Lao ປຸງ (pung).

bor

to combine (ingredients); to put together; to compound.


พเยีย

Borrowed from Old Khmer bhñiya, bhñī, bhñi, phñīha (“artistically arranged flowers; floral arrangement”). Cognate with Modern Khmer ភ្ញី (phñii). Compare Pre-Angkorian Old Khmer vṅe, vaṅe, vṅya; Angkorian Old Khmer vṅya, vṅi, vṅe.


หลากหลาย

th-adj

หลากหลาย • (làak-lǎai) (abstract noun ความหลากหลาย)

làak-lǎai (romanization)
ความหลากหลาย (abstract-noun)


รูหนู

From รู (ruu, “hole”) + หนู (nǔu, “rat”); possibly calque of English rathole.

(informal, figurative) rathole: cramped and squalid place, room, etc.


ใบขับขี่

th-noun

ใบขับขี่ • (bai-kàp-kìi) (classifier ใบ)

bai-kàp-kìi (romanization)
ใบ (classifier)

From ใบ (bai, “paper”) + ขับขี่ (kàp-kìi, “to drive”). Compare Lao ໃບຂັບຂີ່ (bai khap khī).

com

ใบอนุญาตขับขี่ ใบอนุญาตขับขี่#Thai

(colloquial) Clipping of ใบอนุญาตขับขี่ (bai-à-nú-yâat-kàp-kìi).


ใบอนุญาตขับขี่

th-noun

ใบอนุญาตขับขี่ • (bai-à-nú-yâat-kàp-kìi) (classifier ใบ)

bai-à-nú-yâat-kàp-kìi (romanization)
ใบ (classifier)

From ใบอนุญาต (“licence; permit”, literally “permission paper”) + ขับขี่ (kàp-kìi, “to drive”); possibly calque of English driving licence.


ฉีด

chìit (romanization)
การฉีด (abstract-noun)

/t͡ɕʰiːt̚˨˩/


เครื่องลายคราม

th-noun

เครื่องลายคราม • (krʉ̂ʉang-laai-kraam)


จุด

jùt (romanization)
การจุด (abstract-noun)

Cognate with Isan จูด, Lao ຈູດ (chūt), Northern Thai ᨧᩪᨯ (cuut²), Khün ᨧᩪᨯ (cuut²), Lü ᦈᦳᧆᧈ (ṫsud¹), Shan ၸုတ်ႇ (tsùt).

cog

Lü ᦈᦳᧆᧈ (ṫsud¹)


จุด

Compare Isan จุด, Lao ຈຸດ (chut), Khün ᨧᩩᨯ (cut⁴).


มหัพภาค

th-noun

มหัพภาค • (má-hàp-pâak)


การสวมเขา

สวมเขา สวมเขา#Thai

(idiomatic) abstract noun of สวมเขา (sǔuam-kǎo)


สวมเขา

th-verb

สวมเขา • (sǔuam-kǎo) (abstract noun การสวมเขา)

sǔuam-kǎo (romanization)
การสวมเขา (abstract-noun)

From สวม (sǔuam, “to put on”) + เขา (kǎo, “horn”); possibly calque of English put horns on. Compare Vietnamese cắm sừng.

com

(idiomatic) to put horns on; to cuckold.


หมาวัด

th-noun

หมาวัด • (mǎa-wát)

หมา (mǎa, “dog”) + วัด (wát, “monastery; temple”); literally "temple's dog".

com

(idiomatic, derogatory) man of low status who wishes for a woman of high status as his lover.


ผีเน่ากับโลงผุ

th-noun

ผีเน่ากับโลงผุ • (pǐi-nâo-gàp-loong-pù)

From ผี (pǐi, “corpse; dead body”) + เน่า (nâo, “decayed; decomposed; putrid; rotten”) + กับ (gàp, “and; with”) + โลง (loong, “casket; coffin”) + ผุ (pù, “decayed; decomposed; rotten; ruined”); literally "rotten corpse and ruined coffin".

com

(idiomatic, derogatory) bad or low persons deserving each other.


ใข่

ไข่ ไข่#Thai


ฝิ่น

th-noun

ฝิ่น • (fìn)

Persian افیون (afyun), Arabic أَفْيُون (ʔafyūn). Cognate with Lao ຝິ່ນ (fin), Northern Thai ᨺᩥ᩠᩵ᨶ, Lü ᦚᦲᧃᧈ (ḟiin¹), Shan ၽိၼ်ႇ (phìn) or ၾိၼ်ႇ (fìn), Tamil அபினி (apiṉi).

cog

Lü ᦚᦲᧃᧈ (ḟiin¹)


กอปร

th-verb

กอปร • (gɔ̀ɔp)

ด้วย ด้วย#Thai

(poetic, elegant) (~ด้วย) to comprise; to be composed (of); to consist (of); to contain; to be made up (of).


การโอน

โอน โอน#Thai


คำรบ

Borrowed from Old Khmer គំរប្ប (gaṃrappa), គំម្មរុព្ភ (gaṃmmarubbha), គុំរុព្ភ (guṃrubbha), គុំម្រុព្ភ (guṃmrubbha), គុម្រុព្ភ (gumrubbha, “to bring to a successful conclusion; to complete; to fulfill; to finish off”), extended forms of គ្រប (grapa), គ្រប្ប (grappa), គ្រុប (grupa), គ្រុប្ប (gruppa), គ្រោព (groba), គោរោព្វ (gorobva, “complete; full; perfect; replete; etc”), from which Thai ครบ (króp) was derived.
Compare Modern Khmer គំរប់ (kumrup), an extended form of គ្រប់ (krup).

Jonah 3:1, KJV:
แล้วพระวจนะของพระเยโฮวาห์มาถึงโยนาห์เป็นคำรบสองว่า
lɛ́ɛo prá wá-jà-ná kɔ̌ɔng prá yee-hoo-waa maa tʉ̌ng yoo-naa bpen kam-róp sɔ̌ɔng wâa
And the word of the LORD came unto Jonah the second time, saying,


โอน

oon (romanization)
การโอน (abstract-noun)

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๗๐๒...ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญ มิพักต้องพิเคราะห์ว่า กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือหาไม่
mâat-dtraa jèt rɔ́ɔi sɔ̌ɔng...pûu-ráp-jam-nɔɔng chɔ̂ɔp tîi jà dâai-ráp cham-rá nîi jàak sáp-sǐn tîi jam-nɔɔng gɔ̀ɔn jâao-nîi-sǎa-man mí pák dtɔ̂ng pí-krɔ́ wâa gam-má-sìt nai sáp-sǐn jà dâai oon bpai yang bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk lɛ́ɛo rʉ̌ʉ hǎa-mâi
Section 702...The mortgagee is entitled to receive the performance of an obligation made out of the mortgaged property before ordinary creditors, without having to consider whether or not the ownership over the property has been transferred to a third party.

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:
มาตรา ๑๔๓๗ การหมั้นจะสมบูรณ์เมื่อฝ่ายชายได้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินอันเป็นของหมั้นให้แก่หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่า จะสมรสกับหญิงนั้น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt gaan-mân jà sǒm-buun mʉ̂ʉa fàai-chaai dâai sòng-mɔ̂ɔp rʉ̌ʉ oon sáp-sǐn an bpen kɔ̌ɔng-mân hâi gɛ̀ɛ yǐng pʉ̂ʉa bpen làk-tǎan wâa jà sǒm-rót gàp yǐng nán
Section 1437 An engagement shall be complete when the man side has delivered or transferred the property which is the engagement gift to the woman as evidence that the man will marry the woman.

to give up; to relinquish; to surrender; to yield.

to bend down; to curve downwards; to lean down; to lower.

to make or become humble, meek, or soft.


สเกตบอร์ด

th-noun

สเกตบอร์ด • (sà-gét-bɔ̀ɔt)


ดำเนิน

ดำเนิน • (dam-nəən)

From Old Khmer tanmer (“hike, march; journey or travel on foot”), an extended form of ter (“to go on foot; to march; to walk; etc”), from which Thai เดิน (dəən) was derived. Cognate with Modern Khmer ដំណើរ (dɑmnaə).

bor

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(royal) (พระ~, พระราช~, ราช~) walk; walking; step; pedestrian movement.


ดำเนิน

th-verb

ดำเนิน • (dam-nəən) (abstract noun การดำเนิน)

dam-nəən (romanization)
การดำเนิน (abstract-noun)

(elegant) to walk; to step; to go or move on or as if on foot.

(formal) to carry out; to carry on; to conduct; to execute; to perform.


ดำเนิน

th-adj

ดำเนิน • (dam-nəən)

(of fruit) unripe; underripe; nearly ripe.


สัตว์ประหลาด

th-noun

สัตว์ประหลาด

สัตว์ประหลาด • (sàt-bprà-làat)


ประหลาด

th-adj

ประหลาด • (bprà-làat) (abstract noun ความประหลาด)

bprà-làat (romanization)
ความประหลาด (abstract-noun)

Possibly from Pali pallāsa, shortened from vipallāsa.

strange; odd; weird; peculiar; wonderful; marvelous


อสุรกาย

th-noun

อสุรกาย • (à-sù-rá-gaai)

Borrowed from Pali asurakāya (literally “body of asuras; assemblage of asuras”), from asura (“asura”) + kāya (“body”); equivalent to Thai อสุร + กาย (gaai). Cognate with Khmer អសុរកាយ (ʼɑɑsokaay).

com

อสุร + กาย (gaai)

(Buddhism) a class of malevolent creatures born in the realm of Apāya.

(loosely or figuratively) monster; monstrosity.


ซ้ำ

sám (romanization)
ความซ้ำ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *zamꟲ⁴ (“to repeat; again”), from Proto-Tai *zamꟲ (“to repeat”). Cognate with Northern Thai ᨪ᩶ᩣᩴ, Khün ᨪ᩶ᩣᩴ, Lao ຊ້ຳ (sam), Shan သမ်ႉ (sâ̰m), Tai Nüa ᥔᥛᥳ (sȧm), Phake ꩬံ (saṃ), Ahom 𑜏𑜪 (saṃ).


ซ้ำ

sám (romanization)
การซ้ำ (abstract-noun)


กว้างใหญ่

th-adj

กว้างใหญ่ • (gwâang-yài) (abstract noun ความกว้างใหญ่)

gwâang-yài (romanization)
ความกว้างใหญ่ (abstract-noun)


ตำหนัก

th-noun

ตำหนัก • (dtam-nàk) (classifier หลัง or องค์)

dtam-nàk (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

From Old Khmer tāka, tâka, tāk, tak, takk (“to establish; to locate; to place”).

1 Kings, 14:12, KJV:
เพราะฉะนั้น ขอเชิญเสด็จกลับไปยังพระตำหนักของพระนาง เมื่อพระบาทของพระองค์เข้าเมือง กุมารนั้นก็จะถึงแก่มรณา
prɔ́-chà-nán · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt glàp bpai yang prá dtam-nàk kɔ̌ɔng prá-naang · mʉ̂ʉa prá bàat kɔ̌ɔng prá-ong kâo mʉʉang · gù-maan nán gɔ̂ jà tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
Arise thou therefore, get thee to thine own house: and when thy feet enter into the city, the child shall die.

2 Samuel 4:5, KJV:
ฝ่ายบุตรชาย...ได้ออกเดินทาง พอแดดออกจัดก็มาถึงตำหนักของอิชโบเชทขณะเมื่อพระองค์กำลังบรรทมพักเที่ยง
fàai bùt-chaai ... dâai ɔ̀ɔk dəən-taang · pɔɔ dɛ̀ɛt ɔ̀ɔk jàt gɔ̂ maa tʉ̌ng dtam-nàk kɔ̌ɔng ích-boo-chét kà-nà mʉ̂ʉa prá-ong gam-lang ban-tom pák tîiang
And the sons...went, and came about the heat of the day to the house of Ishbosheth, who lay on a bed at noon.

1 Kings 7:2, KJV:
พระองค์ทรงสร้างพระตำหนักพนาเลบานอน ยาวหนึ่งร้อยศอก กว้างห้าสิบศอก และสูงสามสิบศอก อยู่บนเสาไม้สนสีดาร์สี่แถว มีคานไม้สนสีดาร์อยู่บนเสา
prá-ong song sâang prá dtam-nàk pá-naa lee-baa-nɔn · yaao nʉ̀ng-rɔ́ɔi sɔ̀ɔk · gwâang hâa-sìp sɔ̀ɔk · lɛ́ sǔung sǎam-sìp sɔ̀ɔk · yùu bon sǎo máai sǒn sǐi-daa sìi tɛ̌o · mii kaan máai sǒn sǐi-daa yùu bon sǎo
He built also the house of the forest of Lebanon; the length thereof was a hundred cubits, and the breadth thereof fifty cubits, and the height thereof thirty cubits, upon four rows of cedar pillars, with cedar beams upon the pillars.

พระ พระ#Thai

(of a royal person or high priest) (พระ~) house; residence.

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์


ถีบหัวส่ง

th-verb

ถีบหัวส่ง • (tìip-hǔua-sòng) (abstract noun การถีบหัวส่ง)

tìip-hǔua-sòng (romanization)
การถีบหัวส่ง (abstract-noun)

/tʰiːp̚˨˩.hua̯˩˩˦.soŋ˨˩/

ถีบ (tìip, “to kick; to give a forceful shove with the foot”) + หัว (hǔua, “head”) + ส่ง (sòng, “to see off; to send off”); literally "to kick someone's head to send him off" or "to send someone's off by kicking his head".

com

(idiomatic) to expel, drive out, or sever relations with someone, especially when that one is of no more use.


กำขี้ดีกว่ากำตด

th-proverb

กำขี้ดีกว่ากำตด • (gam-kîi-dii-gwàa-gam-dtòt)

From กำ (gam, “to grasp; to hold (in the hand); to grip”) + ขี้ (kîi, “excrement”) + ดี (dii, “good”) + กว่า (gwàa, “more; over; than”) + กำ (gam, idem) + ตด (dtòt, “fart”); literally "having shit in the grip is better than having fart in the grip".

com

half a loaf is better than none
half a loaf is better than none

(idiomatic) something is better than nothing; half a loaf is better than none.


โครต

th-noun

โครต • (kôot)

โคตร โคตร#Thai


โครต

th-adj

โครต • (kôot)

โคตร โคตร#Thai


โครต

th-adv

โครต • (kôot)

โคตร โคตร#Thai


ผีไม่มีศาล

ผี (pǐi, “ghost; spirit”) + ไม่ (mâi, “not”) + มี (mii, “to have; to possess”) + ศาล (sǎan, “shrine”); literally "ghost without shrine".

com

(idiomatic, derogatory) homeless person.


สาง

Uncertain. Compare Lao ສາງ (sāng, “ghost, spirit”), Ahom 𑜏𑜂𑜫 (saṅ, “creator, Brahma, god”), Tai Nüa ᥔᥣᥒᥴ (sáang, “deity, god”), Shan သၢင် (sǎang, “creator, Brahma, god”). Sathiankoset (1960) also compared it with Chinese 聖／圣 (shèng, “holy, sacred”)


สาง

sǎang (romanization)
การสาง (abstract-noun)

Uncertain. Compare Old Khmer *rāṅ, rāṅ, rāṅṅ (“to grow light, to dawn; to rise up; auroral, dim”); Old Khmer slāṅ (“colourless; pale; pallid”); Modern Khmer ស្រាង (sraang, “auroral; dim; early”); Modern Khmer ស្លាំង (slang, “colourless; pale”), ស្រាំង (srang, “colourless; pale”).

(of a charge, accusation, problem, error, etc) to make clear; to clear up; to explain; to solve.

accusation; problem; error; etc; accusation; problem; error; etc

(of hair) to make less messy by (or as if by) combing.

ดนุพล แก้วกาญจน์, หมดห่วง:
ก่อนที่เธอจะไปเป็นของคนอื่น เราจะคุยกันทั้งคืนจนจวบฟ้าสาง
gɔ̀ɔn tîi təə jà bpai bpen kɔ̌ɔng kon ʉ̀ʉn · rao jà kui gan táng kʉʉn jon-jùuap fáa sǎang
Before you leave me to become someone else's lover, we will talk together all night till the dawn breaks.

(of a dawn, morning, etc) to break; to crack; to begin to grow light in the morning.


สาง

พระ พระ#Thai


สาง

Uncertain. Perhaps corruption of ช้าง (cháang).


สาง

(mythology) mythological creature, said to be like a tiger or lion.


ก้าวก่าย

th-verb

ก้าวก่าย • (gâao-gàai) (abstract noun การก้าวก่าย)

gâao-gàai (romanization)
การก้าวก่าย (abstract-noun)


เนื้อเยื่อ

th-noun

เนื้อเยื่อ • (nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa)

/nɯa̯˦˥.jɯa̯˥˩/

From เนื้อ (nʉ́ʉa) + เยื่อ (yʉ̂ʉa).

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + เยื่อ (yʉ̂ʉa)

th:เนื้อเยื่อ


น้ำเสีย

th-noun

น้ำเสีย • (náam-sǐia)


บำรุง

th-verb

บำรุง • (bam-rung) (abstract noun การบำรุง)

bam-rung (romanization)
การบำรุง (abstract-noun)


เยื่อ

th-noun

เยื่อ • (yʉ̂ʉa)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩶ᩋ, Khün ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩶ᩋ, Lao ເຫຍື້ອ (nyư̄a), Lü ᦵᦊᦲᧉ (ẏoe²), Shan ယိူဝ်ႈ (yōe).

cog

Khün ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩶ᩋ

Lao ເຫຍື້ອ (nyư̄a)

Lü ᦵᦊᦲᧉ (ẏoe²)


นิสัย

th-noun

นิสัย • (ní-sǎi)

From Pali nissaya (“that on which anything depends; support, help, protection; endowment, resource, requisite, supply; foundation”); compare Sanskrit निश्रय (niśraya, “refuge; resource”). Cognate with Lao ນິໄສ (ni sai), ນິດໄສ (nit sai), ນິດໃສ (nit sai), Khmer និស្ស័យ (nihsay).


มาห์

th-noun

มาห์ • (maa)


ผู้ป่วย

ผู้ป่วย • (pûu-bpùai)


ปิศาจ

ปิศาจ • (bpì-sàat)

devil, ghost; monster; demon; evil spirit


แทตย์

แทตย์ • (tɛ̂ɛt)

daitya; devil; fiend; demon; ghost; giant; monster; imp; vampire; incubus


โต๊ะหมู่

From โต๊ะ (dtó, “table”) + หมู่ (mùu, “group”).

com

group of small tables in a hill-like arrangement, used to contain items of worship.


รหัสผ่าน

th-noun

รหัสผ่าน • (rá-hàt-pàan)

Calque of English password. Same as รหัส (rá-hàt) + ผ่าน (pàan)


ชื่อผู้ใช้

ชื่อผู้ใช้ • (chʉ̂ʉ-pûu-chái)

/t͡ɕʰɯː˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/

Calque of English username. Same as ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)

compound

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + ผู้ใช้ (pûu-chái)


ข้าวแดงแกงร้อน

th-noun

ข้าวแดงแกงร้อน • (kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn)

/kʰaːw˥˩.dɛːŋ˧.kɛːŋ˧.rɔːn˦˥/

From ข้าวแดง (“red rice”) + แกง (gɛɛng, “curry”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”); literally "red rice, hot curry", originally referring to meals provided to other people out of sympathy.

com

2016, ยิปซี, ไฟรักมารร้าย, Bangkok: eReader (Thailand), page 122:
กลัวว่าชื่อเสียงที่ดีงามของภิรมย์วงศ์จะเสียหายเพราะเด็กที่อาศัยชายคาข้าวแดงแกงร้อนคนนี้
gluua wâa chʉ̂ʉ-sǐiang tîi dii-ngaam kɔ̌ɔng pí-rom wong jà sǐia-hǎai prɔ́ dèk tîi aa-sǎi chaai-kaa kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn kon níi
Fearing that the good name of Phiromwong would be injured by this child who was depending on them for lodging and board,

2014, นายอนาถ ระนาดทุ้ม, ฆาตกรบ้ากาม: วีรบุรุษ...ลูกทุ่ง, Bangkok: Sawasdee Online Publishing, page 33:
ค่าแรงอั๊วก็จ่ายให้ลื้อวันละสามร้อยบาทตามมาตรฐานรัฐบาลเขากำหนดไว้แล้ว ลื้อเอาแต่อู้งาน ไม่สำนึกบุญคุณข้าวแดงแกงร้อน
kâa-rɛɛng úua gɔ̂ jàai hâi lʉ́ʉ wan lá sǎam rɔ́ɔi bàat dtaam mâat-dtrà-tǎan rát-tà-baan kǎo gam-nòt wái lɛ́ɛo · lʉ́ʉ ao dtɛ̀ɛ ûu ngaan · mâi sǎm-nʉ́k bun-kun kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn
As for the wages, I've paid you 300 baht a day per the standard the government has set up. All you do is goofing off. You've never recognised my favour and support.

(Can we date this quote?), ล้อมเดือน, จารกรรมหัวใจชีค, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
"ก็ดี สำนึกบุญคุณข้าวแดงแกงร้อนบ้างก็ดี" "พิมพ์ไม่เคยลืมค่ะ"
“gɔ̂ɔ-dii · sǎm-nʉ́k bun-kun kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn bâng gɔ̂ dii” · “pim mâi kəəi lʉʉm kâ”
"Well, it'd then be good if you somehow recognise my favour and support." "I've never forgotten, sir."

2016, อัญญาณี, พิศวาสทาสคนเถื่อน, Bangkok: eReader (Thailand), page 24:
รับไว้เถอะค่ะแม่ วุ้นยินดีและเต็มใจเพื่อแม่... ถือว่า เป็นการตอบแทนข้าวแดงแกงร้อนที่แม่เลี้ยงวุ้นมา
ráp wái tə̀ kâ mɛ̂ɛ · wún yin-dii lɛ́ dtem-jai pʉ̂ʉa mɛ̂ɛ ... · tʉ̌ʉ wâa · bpen gaan-dtɔ̀ɔp-tɛɛn kâao-dɛɛng-gɛɛng-rɔ́ɔn tîi mɛ̂ɛ líiang wún maa
Please have it, mother. I am happy and willing [to do it] for you... Take it as my repayment of the kindness with which you've raised me.

(idiomatic) favour; kindness; benevolence; support.


ต่างประเทศ

ต่าง (dtàang, “different”) + ประเทศ (bprà-têet, “country, land”).


อะลาดิน

Borrowed from Arabic عَلَاء الدِّين (ʕalāʔ ad-dīn).

bor

عَلَاء الدِّين

Arabic عَلَاء الدِّين (ʕalāʔ ad-dīn)


เน่าหนอน

th-adj

เน่าหนอน • (nâo-nɔ̌ɔn) (abstract noun ความเน่าหนอน)

nâo-nɔ̌ɔn (romanization)
ความเน่าหนอน (abstract-noun)

From เน่า (nâo, “putrid; rotten; etc”) + หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”).

com

(figurative) morally, socially, or politically corrupt or despicable to an extreme degree.


ระบบปฏิบัติการ

th-noun

ระบบปฏิบัติการ • (rá-bòp-bpà-dtì-bàt-gaan)

Calque of English operating system. Same as ระบบ (rá-bòp) + ปฏิบัติการ (bpà-dtì-bàt-gaan)


แทรกแซง

th-verb

แทรกแซง • (sɛ̂ɛk-sɛɛng) (abstract noun การแทรกแซง)

sɛ̂ɛk-sɛɛng (romanization)
การแทรกแซง (abstract-noun)

/sɛːk̚˥˩.sɛːŋ˧/

From แทรก (sɛ̂ɛk, “to insert (between); to come (between); etc”) + แซง (sɛɛng, “to cut (in line, in front of, etc); to pull ahead; etc”).

com

2017 August 11, "๙ ศาสตราจารย์ – นักวิชาการ ๒๖๐ คน ลงชื่อคัดค้านใช้ ม. ๔๔ แทรกแซงการบริหารมหา'ลัย", in matichon.co.th, มติชนออนไลน์:
เครือข่ายคณาจารย์และบุคลากรอุดมศึกษาไทยได้ออกแถลงการณ์คัดค้านใช้มาตรา ๔๔ แทรกแซงการบริหารมหาวิทยาลัย
krʉʉa-kàai ká-naa-jaan lɛ́ bùk-ká-laa-gɔɔn ù-dom-má-sʉ̀k-sǎa tai dâai ɔ̀ɔk tà-lɛ̌ɛng-gaan kát-káan chái mâat-dtraa · sìi-sìp-sìi · sɛ̂ɛk-sɛɛng gaan-bɔɔ-rí-hǎan má-hǎa-wít-tá-yaa-lai
The network of higher education teaching faculties and personnel has issued a statement opposing the invocation of Section 44 to interfere with the administration of universities.


ฝรั่งเศษ

th-proper noun

ฝรั่งเศษ • (fà-ràng-sèet)

ฝรั่งเศส ฝรั่งเศส#Thai


สินบน

สิน (sǐn, “asset; money; property; etc”) + บน (bon, “to ask for help, with the promise of giving something in return”).

com

(archaic) property given in return for a favour received.

reward for someone's capture, killing, etc: bounty, head money, etc.


ปีมะโว้

From ปี (bpii, “year”) + มะโว้ (má-wóo), perhaps corruption of ละโว้ (lá-wóo, “ancient kingdom of Lavo”), according to Khun Wichitmattra (Sa-nga Kanchanakkhaphan).


เขื่อน

th-noun

เขื่อน • (kʉ̀ʉan)

Cognate with Lao ເຂື່ອນ (khư̄an), Northern Thai ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (xɯan²), Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²), Lü ᦵᦃᦲᧃᧈ (ẋoen¹, “gate”), Shan ၵိူၼ်ႇ (kòen).

cog

Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²)

ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทยสมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 145
ทีนั้นไท้ทาษด้าว แดนชยง ชื่นแฮ ชํบัญชาโดยดาล กล่าวกล้า แหนหับประตูวยง วางเขื่อน หวังว่าพระเจ้าหล้า หลั่งพล
tii nán tái-tâat dâao · dɛɛn chiiang · chʉ̂ʉn hɛɛ · chom ban-chaa dooi daan · glàao glâa · hɛ̌ɛn hàp bprà-dtuu wiiang · waang kʉ̀ʉan · wǎng wâa prá-jâao-lâa · làng pon
On that occasion, the Overlord of the Land of Chiang Chuen was pleased to order and was encouraged to declare boldly that the city gates be altogether shut and the bars [locking the gates] be set in place whilst waiting for the Sacred Lord of the Realm to march his men in.

(archaic) bar; barrier; barricade; blockade.


กระแต

th-noun

กระแต • (grà-dtɛɛ)


น้ำมนต์

น้ำมนต์ • (náam-mon)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนต์ (mon, “mantra”).

com+

น้ำมนตร์ น้ำมนตร์#Thai


น้ำมนตร์

th-noun

น้ำมนตร์ • (náam-mon)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนตร์ (mon, “mantra”), literally “mantra water”.


ครอบคลุม

th-verb

ครอบคลุม • (krɔ̂ɔp-klum) (abstract noun การครอบคลุม)

krɔ̂ɔp-klum (romanization)
การครอบคลุม (abstract-noun)


เสื้อขนสัตว์

th-noun

เสื้อขนสัตว์

เสื้อขนสัตว์ • (sʉ̂ʉa-kǒn-sàt)

fur top: fur garment for the upper part of the body.


เกือกแตะ

เกือกแตะ • (gʉ̀ʉak-dtɛ̀)

/kɯa̯k̚˨˩.tɛʔ˨˩/


สลิปเปอร์

สลิปเปอร์ • (sà-líp-bpə̂ə)


ตระกร้า

ตระกร้า • (dtrà-grâa)

ตะกร้า ตะกร้า#Thai


ตระกร้อ

ตระกร้อ • (dtrà-grɔ̂ɔ)

ตะกร้อ ตะกร้อ#Thai


ยาหม่อง

ยาหม่อง • (yaa-mɔ̀ng)

/jaː˧.mɔŋ˨˩/

From ยา (yaa, “drug”) + หม่อง (mɔ̀ng, “Burmese man”), literally “Burmese man's drug”; believed to be from the fact that the drug was originally imported into Thailand from Yangon, Burma.


กัลปังหา

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha.

slbor

กะละปังหา กะละปังหา#Thai

Alternative form of กะละปังหา (gà-lá-bpang-hǎa)


กะละปังหา

th-noun

กะละปังหา • (gà-lá-bpang-hǎa) (classifier กิ่ง or ต้น)

gà-lá-bpang-hǎa (romanization)
กิ่ง (classifier)
ต้น (classifier)

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha, from kalam (“pen; reed pen; word, saying, discourse, speech, utterance; flaw, as in a gem, metal, etc”) + pangha (“?”).


จุมพต

จุมพฏ จุมพฏ#Thai


จุมพฏ

Borrowed from Pali cumbaṭa (“coil; pad”).

(elegant) coaster or saucer made from woven grasses or leaves.

เทริด เทริด#Thai

รัดเกล้า รัดเกล้า#Thai

(elegant) เทริด (sə̂ət); รัดเกล้า.

เทริด (sə̂ət); รัดเกล้า.


เทริด

เทริด • (sə̂ət) (classifier ศีรษะ or หัว)

sə̂ət (romanization)
ศีรษะ (classifier)
หัว (classifier)

crown-like headdress, often worn by performers of certain types of traditional dance.


สมชาย

a male given name (one of the most repetitious Thai's name)


ราหู

Learned borrowing from Pali rāhu (“Rāhu”) or Sanskrit राहु (rāhu, “Rāhu”). Cognate with Khmer រាហុ (riəhoʼ).

lbor

th:วัดมหาธาตุวรวิหาร (จังหวัดเพชรบุรี)

พระ พระ#Thai

(Hindu and Buddhist mythology) (พระ~) Rāhu: the demon that devours the sun and moon and thus causes eclipses, often depicted to have dark skin and to be without the lower part of the body due to it having been severed by God Viṣṇu, who caught him stealing a divine nectar.

(slang, derogatory, offensive) dark-skinned person.

ดาว ดาว#Thai

พระ พระ#Thai

(Hindu astrology) (ดาว~, ดาวพระ~, พระ~) Rāhu: the seventh of the nine influential stars navagraha.

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) any of the various marine fish of the genus Mobula (syn. Manta) in the family Mobulidae or subfamily Mobulinae.


อธิฐาน

th-verb

อธิฐาน • (à-tí-tǎan)

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.tʰaːn˩˩˦/

อธิษฐาน อธิษฐาน#Thai

อธิฏฐาน อธิฏฐาน#Thai

Misspelling of อธิษฐาน (à-tít-tǎan). or อธิฏฐาน


อับดุลเลาะ

th-proper noun

อับดุลเลาะ • (àp-dun-lɔ́)

Borrowed from Arabic عَبْدُ ٱللّٰه (ʕabdu llāh, “servant of God”), from عَبْد (ʕabd, “servant”) + اللّٰه (allāh, “God”).

bor

عَبْدُ ٱللّٰه

a male given name from Arabic. (one of the most repetitious Thai's name)


สารท

th-noun

สารท • (sàat)

From Pali sārada (“autumn”). Compare Old Khmer sarāda (“autumn”).

(Buddhism) the festival at the end of the tenth lunar month, in which corps derived from the harvest are cooked and presented to priests.


ศารท

ศารท • (sàat)

สารท สารท#Thai


ภาพถ่าย

ภาพถ่าย • (pâap-pá-tàai)

/pʰaːp̚˥˩.pʰa˦˥.tʰaːj˨˩/


เทอร์มอมิเตอร์

เทอร์มอมิเตอร์ • (təə-mɔɔ-mí-dtə̂ə) (classifier อัน)

təə-mɔɔ-mí-dtə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/tʰɤː˧.mɔː˧.mi˦˥.tɤː˥˩/

เทอร์โมมิเตอร์ เทอร์โมมิเตอร์#Thai

Alternative form of เทอร์โมมิเตอร์ (təə-moo-mí-dtə̂ə).


เครื่องวัดอุณหภูมิ

เครื่องวัดอุณหภูมิ

เครื่องวัดอุณหภูมิ • (krʉ̂ʉang-wát-un-hà-puum)

temperature measurement tool, as thermistor, thermocouple, thermometer, etc


หีบห่อ

หีบห่อ • (hìip-hɔ̀ɔ)

/hiːp̚˨˩.hɔː˨˩/


จิ๋ม

จิ๋ม • (jǐm)


เครื่องคิดเลข

เครื่องคิดเลข • (krʉ̂ʉang-kít-lêek) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-kít-lêek (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰit̚˦˥.leːk̚˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + คิด (kít) + เลข (lêek).


ก็ได้

th-interj

ก็ได้ • (gɔ̂ɔ-dâai)

/kɔː˥˩.daːj˥˩/

used to express agreement, allowance, or approval: well; very well; all right; good; fine; okay; etc.


ก็ได้

th-phrase

ก็ได้ • (gɔ̂ɔ-dâai)

/kɔː˥˩.daːj˥˩/

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ [Constitution of the Kingdom of Thailand, 2560 Buddhist Era]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2020-07-08:
ในการนี้ จะเสนอพระนามพระราชธิดาก็ได้
nai gaan níi · jà sà-nə̌ə prá naam prá-râat-chá tí-daa gɔ̂ɔ-dâai
In this respect, the name of a royal daughter may be submitted.

2015 July 17, “พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘ [Thammasat University Act, 2558 BE]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2020-07-08:
มาตรา ๓๕ ให้มีอธิการบดีเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด...ของมหาวิทยาลัย และอาจมีรองอธิการบดี...เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่อธิการบดีมอบหมายก็ได้
mâat-dtraa · sǎam-sìp hâa · hâi mii à-tí-gaan-bɔɔ-dii bpen pûu-bang-káp-ban-chaa sǔung-sùt ... kɔ̌ɔng má-hǎa-wít-tá-yaa-lai · lɛ́ àat mii rɔɔng à-tí-gaan-bɔɔ-dii ... pʉ̂ʉa tam nâa-tîi lɛ́ ráp-pìt-chɔ̂ɔp dtaam tîi à-tí-gaan-bɔɔ-dii mɔ̂ɔp-mǎai gɔ̂ɔ-dâai
Section 35 There shall be a Rector to serve as the chief executive officer...of the University, and there may be Vice Rectors...to take charge of the duties and responsibilities as assigned by the Rector.

1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา [Penal Code]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2020-07-08:
ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้ หรือจะไม่ลงโทษเลยก็ได้
sǎan jà long tôot nɔ́ɔi gwàa tîi gòt-mǎai gam-nòt wái sǎm-ràp kwaam-pìt nán piiang dai gɔ̂ɔ-dâai · rʉ̌ʉ jà mâi long tôot ləəi gɔ̂ɔ-dâai
The court may give less punishment than that which is provided by the law for such offence to whatever extent, or may give no punishment at all.

used at the end of an expression of agreement, allowance, or approval.


เชน

ศาสนา ศาสนา#Thai


แม่กุญแจ

th-noun

แม่กุญแจ • (mɛ̂ɛ-gun-jɛɛ)

/mɛː˥˩.kun˧.t͡ɕɛː˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + กุญแจ (gun-jɛɛ, “key”); possibly calque of English master key.

com

ดอก ดอก#Thai

แม่ แม่#Thai

ตัว ตัว#Thai

(classifier แม่ or ตัว) lock (that will be opened with a key).


บักกุ๊ดเต๋

th-noun

บักกุ๊ดเต๋ • (bàk-gút-dtěe)

th:บักกุ๊ดเต๋


ดรัมเมเยอร์

ดรัมเมเยอร์ • (dram-mee-yə̂ə) (classifier คน)

dram-mee-yə̂ə (romanization)
คน (classifier)


พุทธะ

พุทธะ • (pút-tá)

/pʰut̚˦˥.tʰaʔ˦˥/


พุทธะ

th-proper noun

พุทธะ • (pút-tá)

/pʰut̚˦˥.tʰaʔ˦˥/

พุทธ พุทธ#Thai

Alternative form of พุทธ (pút, “Buddha”)


นโยบาย

→ Khmer: នយោបាយ (nĕəʼyoobaay)

→ Lao: ນະໂຍບາຍ (na nyō bāi)

From นย + อุบาย (ù-baai), coined by Wan Waithayakon.

com

นย + อุบาย (ù-baai)


ปม

(figurative) complex of problems; complicated problem; mystery; perplexing difficulty; conundrum.


ความหมาย

th-noun

ความหมาย • (kwaam-mǎai) (classifier ความหมาย)

kwaam-mǎai (romanization)
ความหมาย (classifier)

From ความ (kwaam, abstract noun prefix) + หมาย (mǎai, “to intend; to mean”).

com

1939, ธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล), เจ้าพระยา, “คำนำ”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 2:
ขอผลแห่งการกุศล...บันดาลให้ท้าววรคณานันต์...สมดังความหมายทุกประการ
kɔ̌ɔ pǒn hɛ̀ng gaan gù-sǒn ... ban-daan hâi táao wɔɔ-rá ká-naa-nan ... sǒm dang kwaam-mǎai túk bprà-gaan
May the outcome of the charitable activity ... cause Thao Worakhananan to ... accomplish [her] wishes in every respect.

1909 July 18, “สัญญาว่าด้วยอำนาจศาลในกรุงสยามสำหรับใช้แก่คนในบังคับอังกฤษ ลงวันที่ ๑๐ มีนาคม ร.ศ. ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 26, number 0A, page 718:
รัฐบาลของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินอังกฤษมีความหมายแต่ที่จะอุดหนุนรัฐบาลของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยาม
rát-tà-baan kɔ̌ɔng sǒm-dèt prá jâao-pɛ̀n-din ang-grìt mii kwaam-mǎai dtɛ̀ɛ tîi jà ùt-nǔn rát-tà-baan kɔ̌ɔng sǒm-dèt prá jâao-pɛ̀n-din sà-yǎam
The government of His Majesty the King of England only has the intention to support the government of His Majesty the King of Siam.

2015 February 13, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 132, number 10A, page 47:
มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับความหมายของคำว่า "เจ้าพนักงาน" สมควรกำหนดบทนิยามคำว่า "เจ้าพนักงาน"
mii kɔ̂ɔ-dtôo-yɛ́ɛng gìao-gàp kwaam-mǎai kɔ̌ɔng kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan” · sǒm-kuuan gam-nòt bòt-ní-yaam kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan”
There arise disputes as to the meaning of the term "public officer". [It is therefore] appropriate to designate a definition [for] the term "public officer".


เบอร์รี

th-noun

เบอร์รี • (bəə-rîi)

/bɤː˧.riː˥˩/


ช่างแต่งผม

ช่างแต่งผม • (châang-dtɛ̀ɛng-pǒm)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.tɛːŋ˨˩.pʰom˩˩˦/


ประปา

From Sanskrit प्रपा (prapā, “fountain; well”).

bor

(slang) waterworks agency or agent; plumber.


เครื่องดนตรี

th-noun

เครื่องดนตรี


อดุลยเดช

อดุลยเดช • (à-dun-yá-dèet)

อดุลย (“incomparable; matchless; unbalanceable”) + เดช (dèech, “authority; power”).


มหิตลาธิเบศร

th-noun

มหิตลาธิเบศร • (má-hì-dtà-laa-tí-bèet)

มหิตล (“earth; ground; land; soil; etc”) + อธิบ (“chief; lord; master”) + อิศร (“independent; sovereign”); literally "sovereign lord of the land".

com

(elegant) title of the king of Siam/Thailand.


เวิ้ง

th-noun

เวิ้ง • (wə́əng)

2000, วิเชียร ตันติพิมลพันธ์, หงส์เหนือมังกร:
ตราบใดใจยังไม่ท้อ ขอบินไปบนเวิ้งฟ้า ฝ่าฟันโพยภัยนานา ให้ถึงปลายทางสักวัน
dtràap dai jai yang mâi tɔ́ɔ · kɔ̌ɔ bin bpai bon wə́əng fáa · fàa-fan pooi-pai naa-naa · hâi tʉ̌ng bplaai-taang sàk wan
As long as I am not disheartened, I shall fly up to the great expanse, the sky, struggling against all the fears and perils till reaching my destination one day.


สิบแปดมงกุฏ

สิบแปดมงกุฏ • (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)

สิบแปดมงกุฎ สิบแปดมงกุฎ#Thai

Misspelling of สิบแปดมงกุฎ (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt).


สิบแปดมงกุฎ

สิบแปดมงกุฎ • (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)

From สิบแปด (sìp-bpɛ̀ɛt, “eighteen”) + มงกุฎ (mong-gùt, “monkey”); after the eighteen chief monkey soldiers in the Hindu epic Rāmāyaṇa.

com

(idiomatic) conman; crook; fraud; swindler.


ไอดอล

From English idol, perhaps via Japanese アイドル.

2017 June 4, "วงไอดอลเชื้อสายไทย BNK48 เปิดการแสดงทางการครั้งแรก", in thaipbs.or.th, Thai PBS News:
วงไอดอลเชื้อสายไทย BNK48 เปิดการแสดงทางการครั้งแรก
wong ai-dɔ̂l chʉ́ʉa-sǎai tai bii-en-kee-foo-dtîi-êet bpə̀ət gaan-sà-dɛɛng taang-gaan kráng rɛ̂ɛk
The idol group of Thai origin, BNK48, makes its official performance for the first time.

2017 March 1, "รู้จักกับ BNK48", in daily.rabbit.co.th, Rabbit Daily:
ใครที่ติดตามทวิตเตอร์หรือ...เรื่องราวจากดินแดนปลาดิบ...ก็คงพอจะคุ้นชื่อคุ้นหู...กับวงไอดอลอันดับหนึ่งของญี่ปุ่นอย่าง AKB48
krai tîi dtìt-dtaam tá-wít-dtə̂ə rʉ̌ʉ...rʉ̂ʉang-raao jàak din-dɛɛn-bplaa-dìp...gɔ̂ɔ kong pɔɔ jà kún chʉ̂ʉ kún hǔu...gàp wong ai-dɔ̂l an-dàp-nʉ̀ng kɔ̌ɔng yîi-bpùn yàang ee-kee-bii-foo-dtîi-êet
Those who have followed Twitters or...articles from the Land of Raw Fish...must somewhat be familiar with the name or songs...of Japan's number-one idol group like AKB48.

idol: highly promoted and merchandised entertainer.

2017 June 6, "'เปรี้ยว' ฆาตกรฆ่าหั่นศพ กลายเป็นไอดอลของเด็กหลาย ๆ คนไปแล้วหรอ???", in pantip.com, Pantip:
เปรี้ยว ฆาตกรฆ่าหั่นศพ กลายเป็นไอดอลของเด็กหลาย ๆ คนไปแล้วหรอ
bprîao kâat-dtà-gɔɔn kâa hàn sòp glaai bpen ai-dɔ̂l kɔ̌ɔng dèk lǎai lǎai kon bpai lɛ́ɛo rɔ̌ɔ
Torso-butchering murderer Priao has really become an idol of many kids?

2016 December 30, "หกเหตุผลที่ทำให้เสก โลโซ เป็นไอดอลชาวร็อกไม่เปลี่ยนแปลง", in music.sanook.com, S! Music:
หกเหตุผลที่ทำให้เสก โลโซ เป็นไอดอลชาวร็อกไม่เปลี่ยนแปลง
hòk hèet-pǒn tîi tam-hâi sèek loo soo bpen ai-dɔ̂l chaao rɔ́k mâi bplìian-bplɛɛng
[Here are] six reasons which make Sek Loso still remain as an idol for the rockers.

(colloquial) idol: highly admired or adored person; role model.


เน็ตไอดอล

th-noun

เน็ตไอดอล • (nèt-ai-dɔ̂l) (classifier คน)

nèt-ai-dɔ̂l (romanization)
คน (classifier)

From English net idol, equivalent to เน็ต (nèt, “internet”) + ไอดอล (ai-dɔ̂l, “idol”).


ห้าร้อย

th-noun

ห้าร้อย • (hâa-rɔ́ɔi)

ห้า (hâa, “five”) + ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”).

com

/haː˥˩.rɔːj˦˥/


ห้าร้อย

hâa-rɔ́ɔi (romanization)
คน (classifier)

Clipping of โจรห้าร้อย (joon-hâa-rɔ́ɔi, “five hundred robbers”).

clipping of

/haː˥˩.rɔːj˦˥/

(idiomatic) criminal, offender, outlaw; bandit, burglar, robber, thief, pirate; cheater, conman, crook, fraud, swindler.

(idiomatic) bad person; wicked person; delinquent person; mischievous person.


เกาะชายกระโปรง

th-verb

เกาะชายกระโปรง

เกาะชายกระโปรง • (gɔ̀-chaai-grà-bproong) (abstract noun การเกาะชายกระโปรง)

gɔ̀-chaai-grà-bproong (romanization)
การเกาะชายกระโปรง (abstract-noun)

เกาะ (gɔ̀, “to grab; to hold”) + ชาย (chaai, “edge”) + กระโปรง (grà-bproong, “skirt”); literally "to grab the edge of a skirt".

com

(idiomatic, derogatory, used of a man) to depend on a woman for livelihood.


ลอดช่อง

th-noun

ลอดช่อง • (lɔ̂ɔt-chɔ̂ng)

desc

မုန့်လက်ဆောင်း

→ Burmese: မုန့်လက်ဆောင်း (mun.lakhcaung:)

/lɔːt̚˥˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩/

From ลอด (lɔ̂ɔt, “to pass; to penetrate”) + ช่อง (chɔ̂ng, “cavity; channel; hole”); literally "passing through holes", referring to the traditional process of making the dessert, in which warm doughs are pressed through a sieve into a container of cold water.


โจรห้าร้อย

th-noun

โจรห้าร้อย • (joon-hâa-rɔ́ɔi)

/t͡ɕoːn˧.haː˥˩.rɔːj˦˥/

โจร (joon, “robber; thief”) + ห้าร้อย (hâa-rɔ́ɔi, “five hundred”); literally "five hundred robbers", referring to the five hundred persons who conspired to assassinate the Buddhist monk Moggallāna.

com

2016, ดาหลา, ปล้นรักนางฟ้า, บงกช, →ISBN, page 29:
"กรี๊ด ปล่อยฉันนะ ไอ้โจรห้าร้อย" เธอดิ้นสุดแรง วงแขนแข็งแรงก็กอดรัดแน่นขึ้น
"gríit, bplɔ̀ɔi chǎn ná âi joon hâa rɔ́ɔi", təə dîn sùt rɛɛng, wong-kɛ̌ɛn kɛ̌ng-rɛɛng gɔ̂ gɔ̀ɔt-rát nɛ̂n kʉ̂n
"Jeez, let go of me, you low bandit!", said she, trying to fling him away with all her strength. But the strong embrace enfolded her tighter.

2016, พิมพ์ชนก, นายหัวรอรัก, บงกช, →ISBN, pages 73–74:
หน้าตาผิวพรรณดำด่างอย่างกับพวกโจรห้าร้อยหรือนักโทษที่เพิ่งพ้นออกมาจากเรือนจำยังแต่งตัวด้วยชุดดำราวกับจะไปงานศพ
nâa-dtaa pǐu-pan dam-dàang yàang gàp pûuak joon-hâa-rɔ́ɔi rʉ̌ʉ nák-tôot tîi pə̂ng pón ɔ̀ɔk maa jàak rʉʉan-jam yang dtɛ̀ng-dtuua dûai chút dam raao gàp jà bpai ngaan-sòp
Their face and skin are so blemished like some crude outlaws or prisoners that have just been released from a penal facility... They are even clad in black as if to attend a funeral.

2015, ไอริส, บำเรอสวาทแดนทราย, eReader (Thailand):
"สงสารไอ้โจรห้าร้อย แค่ถูกด่าก็เจ็บหนักกว่าถูกซัดด้วยกระบองซะอีก"
“sǒng-sǎan âi joon-hâa-rɔ́ɔi · kɛ̂ɛ tùuk dàa gɔ̂ jèp nàk gwàa tùuk sát dûai grà-bɔɔng sá ìik”
"Alas for that desperado! Just being scolded casts a severer hurt upon him than being hit with a club."

(idiomatic) bold, reckless criminal or outlaw.


มิจฉาทิฐิ

th-noun

มิจฉาทิฐิ • (mít-chǎa-tít-tì)

/mit̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦.tʰit̚˦˥.tʰiʔ˨˩/

Borrowed from Pali micchādiṭṭhi (“heresy”, literally “wrong view”), from micchā (“wrong”) + diṭṭhi (“view”), equivalent to Thai มิจฉา (mít-chǎa, “wrong”) + ทิฐิ (tít-tì, “view”). Compare Sanskrit मिथ्यादृष्टि (mithyādṛṣṭi). Cognate with Khmer មិច្ឆាទិដ្ឋិ (micchaatɨttheʼ); Lao ມິດສາທິດຖິ (mit sā thit thi).

cog

मिथ्यादृष्टि

មិច្ឆាទិដ្ឋិ

heresy, misbelief; heretic, misbeliever.

คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม:
ดำรัสสั่งให้ตั้งกฎพิกัดห้ามปรามมิให้ฆ่าเป็ดไก่ขายแก่ฝ่ายคนที่นับถือพุทธศาสนา แต่พวกมิจฉาทิฐิจะฆ่าก็ตามยถากรรมแห่งสัตว์
dam-ràt sàng hâi dtâng gòt-pí-gàt hâam-bpraam mí hâi kâa bpèt-gài kǎai gɛ̀ɛ fàai kon tîi náp-tʉ̌ʉ pút-tá-sàat-sà-nǎa · dtɛ̀ɛ pûuak mít-chǎa-tít-tì jà kâa gɔ̂ dtaam yá-tǎa-gam hɛ̀ng sàt
[His Majesty has] pronounced a decree that a regulation be established prohibiting the slaughter of ducks and fowls for sale to those who uphold the religion of Buddhism. But if the heretics want to kill [those animals], then let the animals be at the mercy of their own fate.

(archaic and derogatory) other religion or belief than Buddhism; member or upholder of such religion or belief.


ยาแก้ไอ

th-noun

ยาแก้ไอ • (yaa-gɛ̂ɛ-ai)

ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix; to mend; to remedy; to solve; etc”) + ไอ (ai, “cough”).


ปากท้อง

th-noun

ปากท้อง • (bpàak-tɔ́ɔng)

/paːk̚˨˩.tʰɔːŋ˦˥/

ปาก (bpàak, “mouth”) + ท้อง (tɔ́ɔng, “stomach”).

com

(idiomatic) livelihood; living; subsistence; survival; sustenance.


เดลี

Delhi (a megacity and union territory of India, containing the national capital New Delhi)


สี่สิบเก้า

th-num

สี่สิบเก้า • (sìi-sìp-gâo)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เก้า (gâao). Cognate with Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao).

cog

Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao)


สี่สิบเก้า

th-noun

สี่สิบเก้า • (sìi-sìp-gâo)

cog

Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao)


สี่สิบแปด

th-num

สี่สิบแปด • (sìi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/siː˨˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + แปด (bpɛ̀ɛt). Cognate with Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt).

cog

Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt)


สี่สิบแปด

th-noun

สี่สิบแปด • (sìi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/siː˨˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

cog

Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt)


สี่สิบหก

th-num

สี่สิบหก • (sìi-sìp-hòk)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + หก (hòk). Cognate with Lao ສີ່ສິບຫົກ (sī sip hok).


สี่สิบหก

th-noun

สี่สิบหก • (sìi-sìp-hòk)


สี่สิบเจ็ด

th-num

สี่สิบเจ็ด • (sìi-sìp-jèt)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เจ็ด (jèt). Cognate with Lao ສີ່ສິບເຈັດ (sī sip chet).


สี่สิบเจ็ด

th-noun

สี่สิบเจ็ด • (sìi-sìp-jèt)


ผิดพลาด

th-adj

ผิดพลาด • (pìt-plâat) (abstract noun ความผิดพลาด)

pìt-plâat (romanization)
ความผิดพลาด (abstract-noun)


ข้อผิดพลาด

th-noun

ข้อผิดพลาด • (kɔ̂ɔ-pìt-plâat)

/kʰɔː˥˩.pʰit̚˨˩.pʰlaːt̚˥˩/

error; mistake; blunder; failing; bungle


ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

th-verb

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา • (dtàk-náam-sài-gà-lòok-chá-ngôok-duu-ngao) (abstract noun การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา)

การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา (abstract-noun)

/tak̚˨˩.naːm˦˥.saj˨˩.ka˨˩.loːk̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ŋoːk̚˥˩.duː˧.ŋaw˧/

ตัก (dtàk, “to scoop”) + น้ำ (náam, “water”) + ใส่ (sài, “into”) + กะโหลก (gà-lòok, “(coconut) shell”) + ชะโงก (“to crane forwards”) + ดู (duu, “to look; to see; to watch”) + เงา (ngao, “reflection”); literally "scoop water into a shell and crane forwards to see your reflection in there".

com

(idiomatic and derogatory) to know one's place.

en-ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา-th-verb-AmASZ~yL


มีดโกน

th-noun

มีดโกน • (mîit-goon) (classifier เล่ม or อัน)

mîit-goon (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)


ช่างเครื่อง

ช่างเครื่อง • (châang-krʉ̂ʉang)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.kʰrɯa̯ŋ˥˩/

From ช่าง (châang, “skilled person”) + เครื่อง (krʉ̂ʉang, “device; machine; engine”).


มโนธรรม

รางวัลทูตแห่งมโนธรรมสำนึก

raang-wan tûut hɛ̀ng má-noo-tam sǎm-nʉ́k


สหภาพแรงงาน

/sa˨˩.ha˨˩.pʰaːp̚˥˩.rɛːŋ˧.ŋaːn˧/

From สหภาพ (sà-hà-pâap) + แรงงาน (rɛɛng-ngaan), Compare Lao ສະຫະພາບແຮງງານ (sa ha phāp hǣng ngān).

cog

ສະຫະພາບແຮງງານ


ทิชชู่

th-noun

ทิชชู่ • (tít-chûu)

/tʰit̚˦˥.t͡ɕʰuː˥˩/

ทิชชู ทิชชู#Thai


จงอาง

jong-aang (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕoŋ˧.ʔaːŋ˧/

Uncertain. Compare Lao ຈົງອາງ (chong ʼāng).


พรรคการเมือง

พรรคการเมือง • (pák-gaan-mʉʉang) (classifier พรรค)

pák-gaan-mʉʉang (romanization)
พรรค (classifier)


ช่วยเหลือ

th-verb

ช่วยเหลือ • (chûai-lʉ̌ʉa) (abstract noun การช่วยเหลือ or ความช่วยเหลือ)

chûai-lʉ̌ʉa (romanization)
การช่วยเหลือ (abstract-noun)
ความช่วยเหลือ (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯j˥˩.lɯa̯˩˩˦/

com

ช่วย (chûai) + เหลือ (lʉ̌ʉa)


เรื่องมาก

th-adj

เรื่องมาก • (rʉ̂ʉang-mâak) (abstract noun ความเรื่องมาก)

rʉ̂ʉang-mâak (romanization)
ความเรื่องมาก (abstract-noun)

/rɯa̯ŋ˥˩.maːk̚˥˩/

เรื่อง (rʉ̂ʉang, “affair; matter; subject”) + มาก (mâak, “many; much”).


สโลแกน

th-noun

สโลแกน • (sà-loo-gɛɛn)


งานเลี้ยง

งานเลี้ยง • (ngaan-líiang) (classifier งาน)

ngaan-líiang (romanization)
งาน (classifier)

From งาน (ngaan, “event”) + เลี้ยง (líiang, “to treat; to feast; to banquet”).

com

social gathering where meals are provided to guests: banquet, feast, party, etc.


คมนาคม

คมน (ká-má-ná-, “going”) + อาคม (aa-kom, “coming”).

communication; conveyance; transport; transportation.

(colloquial) government agency or authority responsible therefor.


พรรค

th-noun

พรรค • (pák)

→ Pattani Malay: ڤ̲اء, พะ

From Sanskrit वर्ग (varga, “class; division; group; section”). Doublet of วรรค (wák).

bor

side, part: one of two or more contesting groups, parties, etc.

(colloquial) kind, type, or class (of people).

พรรคการเมือง พรรคการเมือง#Thai

(colloquial) Clipping of พรรคการเมือง (pák-gaan-mʉʉang, “political party”).


อเนก

th-adj

อเนก • (à-nèek) (abstract noun ความอเนก)

à-nèek (romanization)
ความอเนก (abstract-noun)

/ʔa˨˩.neːk̚˨˩/

From Sanskrit अनेक (aneka, “not one; more than one; many; several; diverse”) or Pali aneka (“not one; many; various; countless; numberless”). Cognate with Khmer អនេក (ʼɑɑʼɑneik), Lao ອະເນກ (ʼa nēk). Equivalent to อน- (on-, “not”) + เอก (èek, “one”).


เหลือ

th-verb

เหลือ • (lʉ̌ʉa) (abstract noun การเหลือ)

lʉ̌ʉa (romanization)
การเหลือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰlɯəᴬ (“to be left over”). Cognate with Lao ເຫຼືອ (lư̄a), Lü ᦵᦜᦲ (l̇oe), Shan လိူဝ် (lǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜈𑜫 (lüw), Zhuang lw, Nong Zhuang low.

cog

Lao ເຫຼືອ (lư̄a)

เหลือเชื่อ

lʉ̌ʉa-chʉ̂ʉa

to be in excess; to be available beyond need.


เพลงชาติ

th-noun

เพลงชาติ • (pleeng-châat) (classifier เพลง)

pleeng-châat (romanization)
เพลง (classifier)

/pʰleːŋ˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From เพลง (pleeng, “song”) + ชาติ (châat, “nation”); literally, "nation's song" or "national song".

com

2020 June 12, วิทวัส ปัญญาเลิศวุฒิ, “‘I Will Survive’ เพลงชาติเกย์ที่คนฝรั่งเศสเอาไว้ “เชียร์ฟุตบอล””, in The People, Bangkok: The People, retrieved 2021-08-17:
เพลงชาติเกย์ที่คนฝรั่งเศสเอาไว้เชียร์ฟุตบอล
pleeng-châat gee tîi kon fà-ràng-sèet ao wái chiia fút-bɔn
A gay anthem which the French people use for cheering football [teams]

2018 January 29, Siripoj Laomanacharoen, “ความเป็นไทยที่แท้ทรูอยู่ตรงไหนใน ‘เพลงชาติ’ ของ BNK48?”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2021-08-17:
ความเป็นไทยที่แท้ทรูอยู่ตรงไหนในเพลงชาติของ BNK48
kwaam-bpen-tai tîi-tɛ́ɛ-truu yùu dtrong nǎi nai pleeng-châat kɔ̌ɔng · BNK foo-dtîi-êet
At which point of the anthem of BNK48 does the true Thainess lie?


เรือนไฟ

th-noun

เรือนไฟ • (rʉʉan-fai)


เรือนตะเกียง

เรือนตะเกียง

เรือนตะเกียง • (rʉʉan-dtà-giiang)


ประภาคาร

ประภาคาร • (bprà-paa-kaan) (classifier หลัง)

bprà-paa-kaan (romanization)
หลัง (classifier)

From ประภา (“light”) + อาคาร (aa-kaan, “building”); possibly calque of English lighthouse.


ธรรมาสน์

tam-mâat (romanization)
หลัง (classifier)

From ธรรม (tam, “dharma”) + อาสน์ (àat, “seat”); literally "seat of dharma".

pulpit: preacher's platform (irrespective of the religion).


ก้ม

gôm (romanization)
การก้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *kɤmꟲ (“to bend over”). Cognate with Lao ກົ້ມ (kom), Shan ၵူမ်ႈ (kūum), Ahom 𑜀𑜤𑜪 (kuṃ), Zhuang gumx.


ตะเกียง

ดวง ดวง#Thai


พีอาร์

/pʰiː˧.ʔaː˧/

From English PR, initialism of public relations.

(colloquial) public relations agent or agency.


พีอาร์

th-verb

พีอาร์ • (pii-aa) (abstract noun การพีอาร์)

pii-aa (romanization)
การพีอาร์ (abstract-noun)

/pʰiː˧.ʔaː˧/

(colloquial) to advertise; to boost; to promote; to publicise.


รูเล็ตต์

th-noun

รูเล็ตต์ • (ruu-lèt)

Borrowed from English roulette, from French roulette (“small wheel”).


เออออ

th-verb

เออออ • (əə-ɔɔ) (abstract noun การเออออ)

əə-ɔɔ (romanization)
การเออออ (abstract-noun)

com

เออ (əə) + ออ (ɔɔ)

เออออห่อหมก

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk


ยิ่ง

yîng (romanization)
ความยิ่ง (abstract-noun)


พจน

พจน์ พจน์#Thai


ทำมาหากิน

th-verb

ทำมาหากิน • (tam-maa-hǎa-gin) (abstract noun การทำมาหากิน)

tam-maa-hǎa-gin (romanization)
การทำมาหากิน (abstract-noun)


มั่นคง

th-adj

มั่นคง • (mân-kong) (abstract noun ความมั่นคง)

mân-kong (romanization)
ความมั่นคง (abstract-noun)


อดทน

th-verb

อดทน • (òt-ton) (abstract noun การอดทน or ความอดทน)

òt-ton (romanization)
การอดทน (abstract-noun)
ความอดทน (abstract-noun)

From อด (òt) + ทน (ton). Cognate with Lao ອົດທົນ (ʼot thon).


ลัก

lák (romanization)
การลัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.lakᴰ (“to steal”), from Old Chinese 掠 (OC *ɡ·raŋs, *ɡ·raɡ). Cognate with Northern Thai ᩃᩢ᩠ᨠ, Lao ລັກ (lak), Lü ᦟᧅ (lak), Shan လၵ်ႉ (lâ̰k), Ahom 𑜎𑜀𑜫 (lak), Saek ลั̄ก.


การเลิก

th-noun

การเลิก • (gaan-lə̂ək)

การ (gaan, abstract noun prefix) + เลิก (lə̂ək).

af

เลิก เลิก#Thai


ตน

Cognate with Northern Thai ᨲᩫ᩠ᨶ, Lao ຕົນ (ton), Khün ᨲᩫ᩠ᨶ, Lü ᦎᦳᧃ (ṫun), Shan တူၼ် (tǔun).

cog

Lü ᦎᦳᧃ (ṫun)


ตน

Lü ᦎᦳᧃ (ṫun)

Classifier for giants, demons, hermits, ascetics, and the like.


พฤกษ

th-noun

พฤกษ • (prʉ́k-sà-)

พฤกษ์ พฤกษ์#Thai

Alternative form of พฤกษ์ (prʉ́k, “plant”)


เปลือย

th-adj

เปลือย • (bplʉai) (abstract noun ความเปลือย)

bplʉai (romanization)
ความเปลือย (abstract-noun)


ห้อ

th-verb

ห้อ • (hɔ̂ɔ)

Compare Teochew 飛／飞 (hui1, “to fly”) (as in 飛馳／飞驰 (“to run at high speed”)).


ห้อ

ห้อ • (hɔ̂ɔ)


พฤกษ์

th-noun

พฤกษ์ • (prʉ́k)

From Sanskrit वृक्ष (vṛkṣa, “tree”); compare Pali rukkha.


ความเท่าเทียม

From ความ (kwaam) + เท่าเทียม (tâo-tiiam).

เท่าเทียม เท่าเทียม#Thai

abstract noun of เท่าเทียม (tâo-tiiam, “equality”)


พหูพจน์

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


ศักดิ์ศรี

th-noun

ศักดิ์ศรี • (sàk-sǐi)

From ศักดิ์ (sàk, “status; rank”) + ศรี (sǐi, “glory; honour”).

com

2015 October 25, “พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 139, number 66 ก, page 44:
ย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
yâm-yii sàk-sǐi kwaam-bpen-má-nút
to trample upon human dignity


ภายนอก

th-prep

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

ทั้งภายในและภายนอกอาคาร

both within and without a building; both inside and outside a building


ภายนอก

th-adj

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

ตกแต่งภายนอก

ปัจจัยภายนอก

สำหรับใช้ภายนอก

การเผาไหม้ภายนอก

บุคคลภายนอก

เถ้าภายนอก
tâo paai-nɔ̂ɔk
extrinsic ash

เซลล์ภายนอก


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


ภายใน

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + ใน (nai, “in”).

ภายในสามวัน

ภายในหนึ่งชั่วโมง

ภายในประเทศ

ภายในอาคาร


ภายใน

ตกแต่งภายใน

ปัจจัยภายใน

อวัยวะภายใน

กฎหมายภายใน

การค้าภายใน


พฤกษศาสตร์

th-noun

พฤกษศาสตร์ • (prʉ́k-sà-sàat)

From Sanskrit वृक्ष (vṛkṣa, “tree”) + शास्त्र (śāstra, “science”); equivalent to พฤกษ (prʉ́k-sà-) + ศาสตร์ (sàat).

com

พฤกษ (prʉ́k-sà-) + ศาสตร์ (sàat)

สวนพฤกษศาสตร์

th:พฤกษศาสตร์


ตุล

ราศี ราศี#Thai


เท่าเทียม

th-adj

เท่าเทียม • (tâo-tiiam) (abstract noun ความเท่าเทียม)

tâo-tiiam (romanization)
ความเท่าเทียม (abstract-noun)

From เท่า (tâo, “equal (to); equivalent (to)”) + เทียม (tiiam, idem).

com

equal: like or alike, in terms of rank, status, right, opportunity, ability, merit, etc; equitable; impartial; evenly or fairly balanced.


ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

th-noun

ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ • (sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút)

From ศักดิ์ศรี (sàk-sǐi, “dignity”) + ความเป็นมนุษย์ (“humanity; humanhood”, literally “state of being a human”); calque of English human dignity.

com

ความเป็นมนุษย์

2019 May 15, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, Voice TV, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-05-15:
โรงพยาบาลศิริราชรวบรวมเอกสารข้อมูลคำพิพากษาศาลและข้อมูลการศึกษาร่างซีอุยของคณะแพทย์หลังโลกออนไลน์ตั้งแคมเปญล่ารายชื่อให้ถอดร่างซีอุยออกจากพิพิธภัณฑ์ศิริราชเพื่อคืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และล้างฉายามนุษย์กินคน
roong-pá-yaa-baan sì-rì râat rûuap-ruuam èek-gà-sǎan kɔ̂ɔ-muun kam-pí-pâak-sǎa sǎan lɛ́ kɔ̂ɔ-muun gaan-sʉ̀k-sǎa râang sii-ui kɔ̌ɔng ká-ná pɛ̂ɛt lǎng lôok ɔɔn-laai dtâng kɛm-bpeen lâa-raai-chʉ̂ʉ hâi tɔ̀ɔt râang sii-ui ɔ̀ɔk jàak pí-pít-tá-pan sì-rì râat pʉ̂ʉa kʉʉn sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút lɛ́ láang chǎa-yaa má-nút gin kon
Siriraj Hospital is collecting documents [for] information [about] the court judgments [in the case of] and information [about] the medical faculty's studies [on] the corpse of Si Ui, after the online world launched a campaign petitioning for taking the corpse of Si Ui out of Siriraj Museum to return the human dignity [to Si Ui] and clear up the [notorious] epithet "man-eating man" [for him].

en-ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์-th-noun-tcc0tZSc


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


หน้าร้อน

th-noun

หน้าร้อน • (nâa-rɔ́ɔn)

/naː˥˩.rɔːn˦˥/


เดือนเย็น

เดือนเย็น • (dʉʉan-yen)


แผนที่เล่ม

แผนที่เล่ม • (pɛ̌ɛn-tîi-lêm)

/pʰɛːn˩˩˦.tʰiː˥˩.lem˥˩/


สอบถาม

th-verb

สอบถาม • (sɔ̀ɔp-tǎam) (abstract noun การสอบถาม)

sɔ̀ɔp-tǎam (romanization)
การสอบถาม (abstract-noun)

/sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/


เครื่องกรอง

th-noun

เครื่องกรอง • (krʉ̂ʉang-grɔɔng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.krɔːŋ˧/


จำเป็น

th-adj

จำเป็น • (jam-bpen) (abstract noun ความจำเป็น)

jam-bpen (romanization)
ความจำเป็น (abstract-noun)

Cognate with Lao ຈຳເປັນ (cham pen), Northern Thai ᨧᩣᩴᨸᩮ᩠ᨶ.


อือออ

th-verb

อือออ • (ʉʉ-ɔɔ) (abstract noun การอือออ)

ʉʉ-ɔɔ (romanization)
การอือออ (abstract-noun)


กรอง

grɔɔng (romanization)
การกรอง (abstract-noun)

From Old Khmer ត្រង (traṅa, “to screen; to strain; to filter”). Cognate with Khmer ត្រង (trɑɑng).


กรอง

th-noun

กรอง • (grɔɔng)


เออออห่อหมก

th-verb

เออออห่อหมก • (əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk) (abstract noun การเออออห่อหมก)

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk (romanization)
การเออออห่อหมก (abstract-noun)

/ʔɤː˧.ʔɔː˧.hɔː˨˩.mok̚˨˩/

From เออออ (əə-ɔɔ, “to agree; to concur”) + ห่อหมก (hɔ̀ɔ-mòk, “amok, a Thai dish”).
The second component, hɔ̀ɔ-mòk, has no special meaning here; it is just added to rhyme with the first component, əə-ɔɔ.

com

(colloquial) to agree; to go along with; to approve.


ฤดูร้อน

th-noun

ฤดูร้อน • (rʉ́-duu-rɔ́ɔn)

/rɯ˦˥.duː˧.rɔːn˦˥/

com

ฤดู (rʉ́-duu) + ร้อน (rɔ́ɔn)


อื่น ๆ

th-pronoun

อื่น ๆ • (ʉ̀ʉn-ʉ̀ʉn)

/ʔɯːn˨˩.ʔɯːn˨˩/


โน้ตบุ๊ก

th-noun

โน้ตบุ๊ก • (nóot-búk)


สามเหลี่ยม

สามเหลี่ยม • (sǎam-lìiam) (classifier รูป)

sǎam-lìiam (romanization)
รูป (classifier)

From สาม (sǎam, “three”) + เหลี่ยม (lìiam, “angle”).

com

รูป รูป#Thai

th:สามเหลี่ยม


หิมะถล่ม

th-noun

หิมะถล่ม • (hì-má-tà-lòm)

com

หิมะ (hì-má) + ถล่ม (tà-lòm)


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(pathology, sometimes derogatory and offensive) psychosis.

(sometimes derogatory and offensive) mental disorder; mental illness; psychiatric disorder.

(slang, derogatory) sexual assaulter; sexual harasser; sexual molester.


เทือก

th-noun

เทือก • (tʉ̂ʉak)


เทือกเขา

เทือกเขา • (tʉ̂ʉak-kǎo)

/tʰɯa̯k̚˥˩.kʰaw˩˩˦/

com

เทือก (tʉ̂ʉak) + เขา (kǎo)


นายิกา

naa-yí-gaa (romanization)
คน (classifier)

From Pali nāyikā, a feminine form of nāyaka (“chief; lord; master; etc”), or from Sanskrit नायिका (nāyikā), a feminine form of नायक (nāyaka, “chief; lord; master; etc”). Cognate with Lao ນາຍິກາ (nā nyi kā).

นายก นายก#Thai


ซาเกร็บ

th-proper noun

ซาเกร็บ • (saa-grép)

Zagreb (the capital and largest city of Croatia)


พื้นเมือง

th-adj

พื้นเมือง • (pʉ́ʉn-mʉʉang) (abstract noun ความพื้นเมือง)

pʉ́ʉn-mʉʉang (romanization)
ความพื้นเมือง (abstract-noun)

/pʰɯːn˦˥.mɯa̯ŋ˧/

com

พื้น (pʉ́ʉn) + เมือง (mʉʉang)

คนพื้นเมือง

สัตว์พื้นเมือง

ภาษาพื้นเมือง


เฉพาะ

th-adj

เฉพาะ • (chà-pɔ́) (abstract noun ความเฉพาะ)

chà-pɔ́ (romanization)
ความเฉพาะ (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.pʰɔʔ˦˥/

From Old Khmer ឆ្ពោះ (chboḥ), ចពោះហ (caboḥha), ឈ្មោះ (jhmoḥ, “to move or make straight for, to proceed directly to; to direct or address to”); compare Modern Khmer ឆ្ពោះ (chpŭəh, “to move towards; to, towards, facing”). Related to จำเพาะ (jam-pɔ́).


ฮ่อ

Uncertain. Probably from:
* Hokkien 河 (hô, “river”), from 河蠻 (“river barbarian”) or 西洱河蠻 (“Western Ear-Shaped River barbarian”), the archaic pejorative terms used to refer to people from Yunnan in the far southwest of China, recorded in the 9th century document Book on Barbarians (蠻書) by Fan Chuo (樊綽);
* Hokkien 胡 (hô͘, “barbarian”);
* Hokkien 華／华 (hôa, “China”).
Cognate with Lao ຫໍ້ (hǭ), Northern Thai ᩉᩬᩴ᩶, Khün ᩉ᩷᩶, Lü ᦠᦸᧉ (ḣoa²).

cog

Lü ᦠᦸᧉ (ḣoa²)


ฮ่อ

decorative line written around the eyebrows and lips of a mask used in the Khon performance.

decorative line on a traditional painting, shaped like a waving ribbon, used to divide pictures into sections.


ข่าย

th-noun

ข่าย • (kàai)


เครือข่าย

เครือข่าย • (krʉʉa-kàai)

network: group or system of things or people that are interconnected or have common interests or concerns, as computer network, radio network, telecommunications network, railway network, criminal network, network of researchers, etc.


การปั้น

ปั้น ปั้น#Thai


จุงเบย

th-adv

จุงเบย • (jung-bəəi)

/t͡ɕuŋ˧.bɤːj˧/

From corruption of จัง (jang) + เลย (ləəi).

(childish, slang, Internet slang) quite; very; so; really; actually.


สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น

th-proverb

สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น

สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น • (sìp-bpàak-wâa-mâi-tâo-dtaa-hěn)

/sip̚˨˩.paːk̚˨˩.waː˥˩.maj˥˩.tʰaw˥˩.taː˧.hen˩˩˦/

สิบ (sìp, “ten”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + ว่า (wâa, “to say”) + ไม่ (mâi, “not”) + เท่า (tâo, “equal”) + ตา (dtaa, “eye”) + เห็น (hěn, “to see”).

com

Seeing is believing.
seeing is believing

en-สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น-th-proverb-z7~1~EjI


ลงทุน

th-verb

ลงทุน • (long-tun) (abstract noun การลงทุน)

long-tun (romanization)
การลงทุน (abstract-noun)


ปั้น

th-noun

ปั้น • (bpân)

Possibly from Hokkien 瓶 (pân) or Teochew 瓶 (bang⁵). Compare Khmer ប៉ាន់ (pan).


ปั้น

bpân (romanization)
การปั้น (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *panꟲ² (“to mold (clay); to clench; to wring; to fist”). Cognate with Southern Thai ปั้น (“to shape; to squeeze”), Lao ປັ້ນ (pan), Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²), Shan ပၼ်ႈ (pān, “to grasp; to squeeze”), Phake ပꩫ် (pan), Ahom 𑜆𑜃𑜫 (pan, “to grasp; to squeeze”).

cog

Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²)

(used of soft or malleable things, as clay, plasticine, wax, dough, etc) to shape or form by kneading, massaging, pressing, squeezing, or the like.

(used negatively) to concoct; to create; to devise; to fabricate; to invent.

(figurative) to train: to guide or teach, as by subjecting to exercises or experiences.


ปั้น

th-cls

ปั้น • (bpân)

cog

Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²)

a classifier for soft or malleable things worked into round shapes by kneading, massaging, pressing, squeezing, etc.


สวัสติกะ

th-noun

สวัสติกะ • (sà-wàt-dtì-gà)

Borrowed from Sanskrit स्वस्तिक (svastika).


คุกกี้

คุกกี้ • (kúk-gîi)

2020 May 9, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “เนติวิทย์เผยขายคุกกี้หมุดคณะราษฎรหมดแล้ว ชิ้นละ ๒๔.๗๕ บ.”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์, retrieved 2020-05-09:
เนติวิทย์เผยขายคุกกี้หมุดคณะราษฎรหมดแล้ว ชิ้นละ ๒๔.๗๕ บ.
nee-dtì wít pə̌əi kǎai kúk-gîi mùt ká-ná râat-sà-dɔɔn mòt lɛ́ɛo · chín lá · yîi-sìp sìi . jèt hâa · bɔɔ
Netiwit reveals [that] the People's Party Plaque cookies, ฿24.75 each, have been sold out already.


สหบาทา

From สห (sà-hà-, “united”) + บาทา (baa-taa, “foot”); literally "united feet".

com

(slang, humorous) mob action in which someone is attacked with stamps or thrusts of feet as punishment.

นักข่าวน่วม โดนตำรวจใช้โล่ดันล้ม แล้วรุมกระทืบสหบาทา

News reporter was knocked down by police who used shields. Then they gang up and attacked with united feet.

(slang, humorous, figurative) joint attacks, irrespective of the means.


สหบาทา

รวบหนุ่ม 17 ถูกสหบาทา ชักมีดกะซวกขาอริเสียชีวิต

A 17-year-old young man was arrested who was "attacked with united feet." and pulled a knife and stabbed an enemy's leg to died.

(slang, humorous) to subject to such an action; to so attack (with feet or not).


ทว่า

th-con

ทว่า • (tá-wâa)

Corruption of ถ้าว่า (tâa-wâa, “if to say”).


กินหญ้า

th-verb

กินหญ้า • (gin-yâa)

Fom กิน (gin, “to eat”) + หญ้า (yâa, “grass”); from the behaviour of water buffaloes, the animal representing stupidity in the Thai culture.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


กินแกลบ

th-verb

กินแกลบ • (gin-glɛ̀ɛp)

From กิน (gin, “to eat”) + แกลบ (glɛ̀ɛp, “rice hull”); literally "to eat rice hulls".

com

(idiomatic, figuratively referring to the situation in which a person has to consume rice hulls instead of actual rice) to be impoverished; to be in poverty.

(idiomatic, obsolete, from the behaviour of pigs) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


หน้าใบไม้ผลิ

th-noun

หน้าใบไม้ผลิ

หน้าใบไม้ผลิ • (nâa-bai-máai-plì)


ชอปปิ้ง

ชอปปิ้ง • (chɔ́p-bpîng)

/t͡ɕʰɔp̚˦˥.piŋ˥˩/


เรอ

rəə (romanization)
การเรอ (abstract-noun)


หงอก

th-adj

หงอก • (ngɔ̀ɔk) (abstract noun ความหงอก)

ngɔ̀ɔk (romanization)
ความหงอก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰŋwuːkᴰ (“grey-haired”). Cognate with Lao ຫງອກ (ngǭk), Shan ႁွၵ်ႇ (hàuk), Ahom 𑜀𑜨𑜀𑜫 (kok). Compare Proto-Hlai *hŋuːk (“white hair”).

(of hair, especially because of aging) gray; silver; white.

ถอนหงอก

tɔ̌ɔn-ngɔ̀ɔk


หอก

From Proto-Tai *kroːkᴰ (“spear”). Cognate with Northern Thai ᩉᩬᨠ, Lao ຫອກ, Khün ᩉᩬᨠ, Tai Dam ꪬꪮꪀ, Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹), Shan ႁွၵ်ႇ (hàuk), Ahom 𑜍𑜨𑜀𑜫 (rok), Zhuang rok or kyok.

cog

Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹)


หอก

th-adv

หอก • (hɔ̀ɔk)

cog

Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹)

ทำหอกอะไร

(slang, vulgar, offensive) used as an intensifier: the heck; the hell; the fuck; etc.


หน้าใบไม้ร่วง

th-noun

หน้าใบไม้ร่วง


ความหวัง

หวัง หวัง#Thai

abstract noun of หวัง (wǎng): hope; expectation; desire.


ตัก

dtàk (romanization)
การตัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *takᴰ (“to scoop”). Cognate with Lao ຕັກ (tak), Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨠ, Lü ᦎᧅ (ṫak), Shan တၵ်း (ták), Zhuang daek, Bouyei dagt.

to ladle out; to dip out; to scoop (with a dipper).


ตัก

Cognate with Lao ຕັກ (tak), Shan တၵ်း (ták), Ahom 𑜄𑜀𑜫 (tak).

lap: flat area between the waist and knees of a seated person.


เลื่อย

Cognate with Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay), Shan လိူဝ်ႈ (lōe). Compare Burmese လွှ (hlwa.).

cog

Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay)


เลื่อย

th-verb

เลื่อย • (lʉ̂ai) (abstract noun การเลื่อย)

lʉ̂ai (romanization)
การเลื่อย (abstract-noun)

cog

Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay)


น้ำใสใจคอ

th-noun

น้ำใสใจคอ • (náam-sǎi-jai-kɔɔ)

น้ำ (náam, “water; liquid; river”) + ใส (sǎi, “transparent; clear”) + ใจ (jai, “heart; mind”) + คอ (kɔɔ, “neck; throat”); literally "clear water, heart, and throat".

com

(idiomatic) true nature; true characteristic; unpretending mind; actual attitude; actual disposition.


ตะไบ

th-verb

ตะไบ • (dtà-bai) (abstract noun การตะไบ)

dtà-bai (romanization)
การตะไบ (abstract-noun)


สะดวก

th-adj

สะดวก • (sà-dùuak) (abstract noun ความสะดวก)

sà-dùuak (romanization)
ความสะดวก (abstract-noun)

friendly: easy to use, operate, understand, etc.


สะดวก

in a friendly manner: in a manner easy to use, operate, understand, etc.


การแต่งงาน

/kaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


ตรงข้าม

ตรงข้าม • (dtrong-kâam) (abstract noun ความตรงข้าม)

dtrong-kâam (romanization)
ความตรงข้าม (abstract-noun)


อ้อย

th-noun

อ้อย • (ɔ̂i)

From Proto-Tai *ʔoːjꟲ (“sugar cane”). Cognate with Isan อ้อย, Lao ອ້ອຍ (ʼǭi), Northern Thai ᩋᩬ᩠᩶ᨿ, Khün ᩋᩭ᩶, Lü ᦀᦾᧉ (˙ʼoay²), Tai Dam ꪮ꫁ꪮꪥ, Tai Dón ꪮꪮꪥꫂ, Shan ဢွႆႈ (ʼāui), Bouyei oix, Zhuang oij. Compare Sui uic (“sugar cane”).

cog

Lao ອ້ອຍ (ʼǭi)

Lü ᦀᦾᧉ (˙ʼoay²)

Tai Dón ꪮꪮꪥꫂ

Saccharum officinarum
Saccharum officinarum#Translingual


มกุฎ

th-noun

มกุฎ • (má-gùt)


มงกุฎ

From Pali makuṭa (“crown”). Cognate with Lao ມົງກຸດ (mong kut).


ซาโมวาร์

Borrowed from Russian самова́р (samovár).


อินโดจีน

Calque of English Indochina, from French Indochine.


งง

th-verb

งง • (ngong) (abstract noun การงง or ความงง)

ngong (romanization)
การงง (abstract-noun)
ความงง (abstract-noun)

Cognate with Lao ງົງ (ngong). Compare เง็ง (ngeng).

to be stunned; to be stupefied; to be dazed.

to be confused; to be puzzled; to be addled.


จ๊ะเอ๋

th-interj

จ๊ะเอ๋ • (já-ěe)

/t͡ɕa˦˥.ʔeː˩˩˦/


ดุก

From Proto-Tai *C̥.dokᴰ (“catfish”). Cognate with Lao ດຸກ (duk), Northern Thai ᨯᩩᨠ, Khün ᨯᩩᨠ, Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk), Shan လုၵ်း (lúk).

cog

Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk)

ปลา ปลา#Thai


คีรี

Borrowed from Pali giri (“mountain”), from Sanskrit गिरि (giri, “mountain”).


ดึก

dʉ̀k (romanization)
ความดึก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdɯkᴰˢ³ (“asleep; late (at night)”), from Proto-Tai *ɗɯkᴰ (“late (at night)”). Cognate with Lao ເດິກ (dœk), Shan လိုၵ် (lǔek), Nong Zhuang ndaek.


ลูกโลก

lûuk-lôok (romanization)
ลูก (classifier)


อาร์ทิโชก

th-noun

อาร์ทิโชก • (aa-tí-chóok)

/ʔaː˧.tʰi˦˥.t͡ɕʰoːk̚˦˥/


ปากว่าตาขยิบ

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ว่า (wâa, “to say; to speak; to utter”) + ตา (dtaa, “eye”) + ขยิบ (kà-yìp, “to wink”); literally "the mouth says, the eye winks".


ปากว่าตาขยิบ

(idiomatic) to say something whilst thinking or intending otherwise; to say something which is not in line with one's actual thought or intention.


จม

jom (romanization)
การจม (abstract-noun)

From Proto-Tai *cɤmᴬ (“to sink”). Cognate with Northern Thai ᨧᩫ᩠ᨾ, Lao ຈົມ (chom), Lü ᦈᦳᧄ (ṫsum), Shan ၸူမ် (tsǔum), Ahom 𑜋𑜤𑜉𑜫 (chum), Zhuang caem.


เต้าน้ำ

th-noun

เต้าน้ำ • (dtâo-náam)


ฅืน

ฅืน • (kʉʉn)

คืน คืน#Thai


ฅืน

th-verb

ฅืน • (kʉʉn)

คืน คืน#Thai


เหยือก

th-noun

เหยือก • (yʉ̀ʉak)


กระปุก

กระปุก • (grà-bpùk)


กุมภ

กุมภ • (gum)

กุมภ์ กุมภ์#Thai


คนที

from Sanskrit कुण्डी (kuṇḍī) or Pali kuṇḍī.


กุณฑี

From Sanskrit कुण्डी (kuṇḍī) or Pali kuṇḍī.


กระปุกหมู

กระปุกหมู • (grà-bpùk-mǔu)


กระติก

กระติก • (grà-dtìk) (classifier ใบ or ลูก)

grà-dtìk (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)


คนโท

From Sanskrit कुण्डो (kuṇḍo) or Pali kuṇḍo.


โหล

ชื่อโหล
chʉ̂ʉ lǒo
common name

หน้าโหล

(slang, sometimes offensive) belonging to or shared by many: common, general, generic, etc.

(slang, often used of a product, sometimes offensive) of low quality.


โหล

ขวด ขวด#Thai


จุลชีพ

/t͡ɕun˧.la˦˥.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


แบบแผน

แบบแผน • (bɛ̀ɛp-pɛ̌ɛn)

/bɛːp̚˨˩.pʰɛːn˩˩˦/


จารีต

/t͡ɕaː˧.riːt̚˥˩/

From Pali cāritta. Compare Sanskrit चारित्र (cāritra).


ตั้งไข่

th-verb

ตั้งไข่ • (dtâng-kài) (abstract noun การตั้งไข่)

dtâng-kài (romanization)
การตั้งไข่ (abstract-noun)

From ตั้ง (dtâng, “to set up; to place up”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to set up an egg".

com

(idiomatic) to teach (a toddler) to stand or walk.


ซาร์

th-noun

ซาร์ • (saa)


ปาน

as far as; as much as; comparable to; on a par with; to the degree of; to the extent of.


ปาน

Borrowed from Pali pāna (“drink”) or Sanskrit पान (pāna, “drink; drinking; drinking of saliva, that is, kissing; draught; etc”).


อธิการบดี

th-noun

อธิการบดี • (à-tí-gaan-bɔɔ-dii) (classifier คน)

à-tí-gaan-bɔɔ-dii (romanization)
คน (classifier)

From อธิการ (“monastery chief: abbot, rector, etc; authority, command, direction; right, title; etc”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief, lord, master; owner, possessor; husband; etc”).

com

(education) head of a university, as chancellor, president, rector, etc.


ด่าน

th-noun

ด่าน • (dàan)

Cognate with Lao ດ່ານ (dān), Northern Thai ᨯ᩵ᩣ᩠ᨶ.

pass: way through a barrier or river mouth, for example.

checkpoint; inspection station; quarantine.


วงการ

วง (wong, “circle”) + การ (gaan, “activity; affair; business; enterprise; etc”).

com

(slang) entertainment circle; show business circle.


ชลประทาน

From Sanskrit जलप्रदान (jalapradāna, literally “water offering”), from जल (jala, “water”) + प्रदान (pradāna, “donation; gift; offering; etc”), equivalent to Thai ชล (chon, “water”) + ประทาน (bprà-taan, “to give; to grant”).

com

(colloquial) government agency responsible for irrigation.


หัวแถว

hǔua-tɛ̌o (romanization)
คน (classifier)

/hua̯˩˩˦.tʰɛw˩˩˦/

หัว (hǔua, “head”) + แถว (tɛ̌o, “line; row”); literally "head of the line", referring to the first person in a line of people.

(idiomatic) commander; leader; head; person in charge.


ล่าช้า

th-adv

ล่าช้า • (lâa-cháa) (abstract noun ความล่าช้า)

lâa-cháa (romanization)
ความล่าช้า (abstract-noun)

/laː˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/


แวววาว

th-verb

แวววาว • (wɛɛo-waao) (abstract noun การแวววาว)

wɛɛo-waao (romanization)
การแวววาว (abstract-noun)


ปรกติ

th-adj

ปรกติ • (bpròk-gà-dtì) (abstract noun ความปรกติ)

bpròk-gà-dtì (romanization)
ความปรกติ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Sanskrit प्रकृति (prakṛti, “nature; character; constitution; etc.”).

slbor

ปกติ ปกติ#Thai


ความช่วยเหลือ

th-noun

ความช่วยเหลือ

ความช่วยเหลือ • (kwaam-chûai-lʉ̌ʉa)

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰua̯j˥˩.lɯa̯˩˩˦/

af

ความ (kwaam) + ช่วยเหลือ (chûai-lʉ̌ʉa)


ยิงกระต่าย

th-verb

ยิงกระต่าย • (ying-grà-dtàai) (abstract noun การยิงกระต่าย)

ying-grà-dtàai (romanization)
การยิงกระต่าย (abstract-noun)

From ยิง (ying, “to shoot”) + กระต่าย (grà-dtàai, “rabbit”), referring to a male urinating at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a male) to urinate.


กาลักน้ำ

From กา (gaa, “crow”) + ลัก (lák, “to steal”) + น้ำ (náam, “water”).


แกงป่า

th-noun

แกงป่า • (gɛɛng-bpàa)

/kɛːŋ˧.paː˨˩/

From แกง (gɛɛng, “curry”) + ป่า (bpàa, “forest; jungle”).

com

kaeng pa (“jungle curry”), a variety of Thai curry which is usually spicy and not containing coconut milk.


เก็บดอกไม้

th-verb

เก็บดอกไม้ • (gèp-dɔ̀ɔk-máai) (abstract noun การเก็บดอกไม้)

gèp-dɔ̀ɔk-máai (romanization)
การเก็บดอกไม้ (abstract-noun)

From เก็บ (gèp, “to pick”) + ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”), referring to a female urinating in the bushes at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a female) to urinate.


เย็นชา

th-adj

เย็นชา • (yen-chaa) (abstract noun ความเย็นชา)

yen-chaa (romanization)
ความเย็นชา (abstract-noun)

เย็น (yen, “cold; cool”) + ชา (chaa, “numb”).

com

(of attitude, behaviour, characteristic, manner, etc) cold; heartless, inconsiderate, merciless; apathetic, indifferent.

behaviour; characteristic; etc; behaviour; characteristic; etc


สุขุม

th-adj

สุขุม • (sù-kǔm) (abstract noun ความสุขุม)

sù-kǔm (romanization)
ความสุขุม (abstract-noun)

Borrowed from Pali sukhuma (“deep, profound; delicate, fine; keen”).

bor

(of wisdom, intelligence, etc) deep, profound; delicate, fine.

careful; cautious; discreet; judicious; prudent.


เยือกเย็น

th-adj

เยือกเย็น • (yʉ̂ʉak-yen) (abstract noun ความเยือกเย็น)

yʉ̂ʉak-yen (romanization)
ความเยือกเย็น (abstract-noun)

เยือก (yʉ̂ʉak, “chilling; shivering”) + เย็น (yen, “cold; cool”).

com

(of temperature, weather, etc) frigid; gelid; glacial.

(of attitude, behaviour, characteristic, manner, etc) calm; cool; composed; serene.


ตอง

th-noun

ตอง • (dtɔɔng)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tɔːŋᴬ² (“banana leaf”), from Proto-Tai *k.toːŋᴬ (“big leaf for wrapping”). Cognate with Northern Thai ᨲᩬᨦ, Lao ຕອງ (tǭng), Shan တွင် (tǎung), Tai Nüa ᥖᥩᥒ (toang), Phake တွင် (toṅ), Ahom 𑜄𑜨𑜂𑜫 (toṅ).

inh

a number that has 3 same adjacent digits.


ความเฉียบ

เฉียบ เฉียบ#Thai


เฉียบ

th-adv

เฉียบ • (chìiap) (abstract noun ความเฉียบ)

chìiap (romanization)
ความเฉียบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯p̚˨˩/

(used to describe slimness, thinness, sharpness, or cold weather) quite; very; extremely.

thinness; sharpness; or cold weather; thinness; sharpness; or cold weather


เฉียบ

/t͡ɕʰia̯p̚˨˩/

(slang, used to describe a remark, satire, etc) sharp; keen; biting; piercing.


น้ำไหลไฟดับ

น้ำไหลไฟดับ • (náam-lǎi-fai-dàp)

น้ำ (náam, “water”) + ไหล (lǎi, “to flow”) + ไฟ (fai, “fire; electricity”) + ดับ (dàp, “to go out; to put out”); literally "water flows, fire ceases" or "water flows, power goes out".

com

(idiomatic, used to describe speaking or talking, implying talkativeness) a great deal; incessantly; nonstop.


ปากกาคมกว่าดาบ

th-proverb

ปากกาคมกว่าดาบ • (bpàak-gaa-kom-gwàa-dàap)

From ปากกา (bpàak-gaa, “pen”) + คม (kom, “sharp”) + กว่า (gwàa, “than”) + ดาบ (dàap, “sword”); literally "pen is sharper than sword"; calque of English the pen is mightier than the sword.

calque

the pen is mightier than the sword
the pen is mightier than the sword

(idiomatic, metonymically) the pen is mightier than the sword.


แบดเจอร์

th-noun

แบดเจอร์ • (bɛ́ɛt-jə̂ə)

/bɛːt̚˦˥.t͡ɕɤː˥˩/


ปากคนยาวกว่าปากกา

th-proverb

ปากคนยาวกว่าปากกา • (bpàak-kon-yaao-gwàa-bpàak-gaa)

/paːk̚˨˩.kʰon˧.jaːw˧.kwaː˨˩.paːk̚˨˩.kaː˧/

From ปาก (bpàak, “mouth”) + คน (kon, “human”) + ยาว (yaao, “long”) + กว่า (gwàa, “than”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + กา (gaa, “crow”); literally "the mouth of a man is longer than the beak of a crow".

com

(idiomatic) gossip is louder than earshot.

en-ปากคนยาวกว่าปากกา-th-proverb-PZa7d4yH


สัญลักษณ์

th-noun

สัญลักษณ์ • (sǎn-yá-lák)

com

สัญ (sǎn) + ลักษณ์ (lák)


เกรียงไกร

th-adj

เกรียงไกร • (griiang-grai) (abstract noun ความเกรียงไกร)

griiang-grai (romanization)
ความเกรียงไกร (abstract-noun)

เกรียง (griiang, “great”) + ไกร (grai, “great”).

com

Job 26:14, HCSB:
ใครจะเข้าใจถึงฤทธิ์กัมปนาทอันเกรียงไกรของพระองค์ได้
krai jà kâo-jai tʉ̌ng rít gam-bpà-nâat an griiang-grai kɔ̌ɔng prá-ong dâai
Who can understand His mighty thunder?

1 Chronicles 17:24, KJV:
ขอพระนามของพระองค์สถาปนาไว้และเกรียงไกรอยู่เป็นนิตย์
kɔ̌ɔ prá-naam kɔ̌ɔng prá-ong sà-tǎa-bpà-naa wái lɛ́ griiang-grai yùu bpen-nít
Let it even be established, that thy name may be magnified for ever,

(elegant) great; mighty; potent; powerful.


เกริก

th-adj

เกริก • (grə̀ək) (abstract noun ความเกริก)

grə̀ək (romanization)
ความเกริก (abstract-noun)

(elegant) resounding; ringing; roaring; thundering.


ขจี

kà-jii (romanization)
ความขจี (abstract-noun)

/kʰa˨˩.t͡ɕiː˧/

Borrowed from Old Khmer ក្ចី (kcī), ក្ចិ (kci, “green, unripe, young; fresh; raw; inexperienced, immature; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចី (khcəy).

(used to describe the colour green) freshly; richly.


ขจร

kà-jɔɔn (romanization)
การขจร (abstract-noun)

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/

From Sanskrit खचर (khacara, “moving in the air; flying”) or Pali khacara. cognate with Khmer ខ្ចរ (khcɑɑ)

der

(elegant) to circulate; to diffuse; to pervade; to reek; to spread.


ขจร

th-noun

ขจร • (kà-jɔɔn)

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/

Chinese violet the plant Telosma cordata of the family Apocynaceae.


ขจาย

From Old Khmer ក្ជាយ (kjāya), ខ្ចាយ (khcāya, “to disperse; to scatter; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចាយ (khcaay).

(dated, poetic) to circulate; to disseminate; to distribute; to propagate; to spread.

(dated, poetic) to dissipate; to disperse; to scatter.


บันดาล

th-verb

บันดาล • (ban-daan) (abstract noun การบันดาล)

ban-daan (romanization)
การบันดาล (abstract-noun)

From Old Khmer pantāla, pānatāla (“to scatter, to spread; to enlarge, to expand; to develop; to bring about, to cause, to engender, to produce; etc”). Cognate with Modern Khmer បណ្ដាល (bɑɑbɑndaal).

Matthew 8:2, KJV:
ดูเถิด มีคนโรคเรื้อนมานมัสการพระองค์แล้วทูลว่า "พระองค์เจ้าข้า เพียงแต่พระองค์จะโปรด ก็จะทรงบันดาลให้ข้าพระองค์สะอาดได้"
duu tə̀ət · mii kon rôok rʉ́ʉan maa ná-mát-sà-gaan prá-ong lɛ́ɛo tuun wâa · “prá-ong-jâao-kâa · piiang-dtɛ̀ɛ prá-ong jà bpròot · gɔ̂ jà song ban-daan hâi kâa-prá-ong sà-àat dâai”
And, behold, there came a leper and worshipped him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean.

(especially by supernatural power or as an emotional effect) to bring about; to cause; to create; to give rise (to); to engender; to make; to produce.


อัฐยายซื้อขนมยาย

อัฐยายซื้อขนมยาย • (àt-yaai-sʉ́ʉ-kà-nǒm-yaai)

อัฐ (àt, “money”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”) + ซื้อ (sʉ́ʉ, “to buy; to purchase”) + ขนม (kà-nǒm, “sweet food; snack”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”); literally "to buy grannie's snack (using) grannie's money".

com

(idiomatic) to pay the bride price using money from the bride's family.

(idiomatic) to buy a product using money from the seller.


สถุล

th-adj

สถุล • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุล)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุล (abstract-noun)

From Sanskrit स्थूल (sthūla, “bulky; fat; obese; thick”).

bor

(derogatory, very offensive) bad; base; low; crude; coarse; gross; vulgar; common; inferior.


สถุน

th-adj

สถุน • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุน)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุน (abstract-noun)

สถุล สถุล#Thai


เกรี้ยวกราด

เกรี้ยวกราด • (grîao-gràat) (abstract noun ความเกรี้ยวกราด)

grîao-gràat (romanization)
ความเกรี้ยวกราด (abstract-noun)

เกรี้ยว (grîao, “fuming; furious”) + กราด (gràat, “in all directions; sweepingly; indiscriminately”).

com

livid; furiously angry; madly angry; wildly enraged; driven crazy; frenzied.


ระบอบนาซี

th-noun

ระบอบนาซี • (rá-bɔ̀ɔp-naa-sii)


ระบอบ

ระบอบ • (rá-bɔ̀ɔp)

/ra˦˥.bɔːp̚˨˩/

From Old Khmer rapap. Doublet of ระบบ (rá-bòp).

regime; rule; administrative method; governmental system.


มนุษย์หมาป่า

มนุษย์หมาป่า • (má-nút-mǎa-bpàa) (classifier ตน)

má-nút-mǎa-bpàa (romanization)
ตน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + หมาป่า (mǎa-bpàa, “wolf”); possibly calque of English werewolf


เพื่อนกิน

th-noun

เพื่อนกิน • (pʉ̂ʉan-gin) (classifier คน)

pʉ̂ʉan-gin (romanization)
คน (classifier)

เพื่อน (pʉ̂ʉan, “friend”) + กิน (gin, “to eat”); literally "friend that eats" or "eating friend", referring to a friend who is only present during meals; probably from or influenced by the 403rd stanza of the 19th century poetic series Khlong Lokkanit ("Law of the World") by Prince Mang (1793–1859), inscribed on the corridor walls of Wat Pho:
:: pʉ̂ʉan-gin sîn sáp lɛ́ɛo · nɛ̌ɛng-nǐi
:: hǎa ngâai lǎai mʉ̀ʉn mii · mâak lón
:: pʉ̂ʉan-dtaai tàai tɛɛn chii · waa àat
:: hǎa yâak fàak-pǐi-kâi · yâak tɛ́ɛ jàk hǎa
: A friend that eats leaves you when you have no more wealth.
: They are easy to find, for they exist in abundance, in ten thousands of thousands, in countless numbers.
: But a friend that dies for you and substitutes himself for you for the sake of your life and limb
: is not easy to find. Hard indeed is to find someone you can depend upon in the time of illness or following your death.

lang

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

หาง่าย หลายหมื่นมี

หาง่าย หลายหมื่นมี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

หายาก ฝากผีไข้

หายาก ฝากผีไข้

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร

th:โคลงโลกนิติ


ว๊าย

th-interj

ว๊าย • (wáai)

ว้าย ว้าย#Thai


น็อก

nɔ́k (romanization)
การน็อก (abstract-noun)

หมวกกันน็อก

to hit the solid object (used with head).

to be unconscious (because one's head is hit or other causes).

to unusually stop running/working on its own (used with engine or machine).


โค้ด

th-noun

โค้ด • (kóot)


คงเส้นคงวา

th-adj

คงเส้นคงวา • (kong-sên-kong-waa) (abstract noun ความคงเส้นคงวา)

kong-sên-kong-waa (romanization)
ความคงเส้นคงวา (abstract-noun)

From คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + เส้น (sên, “rope, a traditional unit of length”) + คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + วา (waa, “fathom, a traditional unit of length”).

com

(idiomatic) constant: consistent, invariable; unswerving, unwavering.


ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก

th-adj

ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก • (dtɔ̀ɔ-nâa-má-pláp-láp-lǎng-dtà-goo)

/tɔː˨˩.naː˥˩.ma˦˥.pʰlap̚˦˥.lap̚˦˥.laŋ˩˩˦.ta˨˩.koː˧/

From ต่อหน้า (“in (someone's) presence”) + มะพลับ (“persimmon”) + ลับหลัง (láp-lǎng, “in (someone's) absence”) + ตะโก (dtà-goo, “ebony”).

com

(idiomatic) hypocritical; insincere; pretentious; two-faced.

en-ต่อหน้ามะพลับ_ลับหลังตะโก-th-adj-lUh6Jlcf


ทอน

tɔɔn (romanization)
การทอน (abstract-noun)


หรูหรา

th-adj

หรูหรา • (rǔu-rǎa) (abstract noun ความหรูหรา)

rǔu-rǎa (romanization)
ความหรูหรา (abstract-noun)

/ruː˩˩˦.raː˩˩˦/

Compare Min Nan 豪華／豪华 (hô-hôa / hâu-hôa / hô-hoa) with similar reading.


สุภาพ

th-adj

สุภาพ • (sù-pâap) (abstract noun ความสุภาพ)

sù-pâap (romanization)
ความสุภาพ (abstract-noun)


ขรุขระ

ขรุขระ • (krù-krà) (abstract noun ความขรุขระ)

krù-krà (romanization)
ความขรุขระ (abstract-noun)

ถนนขรุขระ


กร่อน

th-verb

กร่อน • (grɔ̀n) (abstract noun การกร่อน)

grɔ̀n (romanization)
การกร่อน (abstract-noun)


สะสวย

th-adj

สะสวย • (sà-sǔai) (abstract noun ความสะสวย)

sà-sǔai (romanization)
ความสะสวย (abstract-noun)

From reduced reduplication of สวย (sǔai).


สง่า

สง่า • (sà-ngàa) (abstract noun ความสง่า)

sà-ngàa (romanization)
ความสง่า (abstract-noun)

/sa˨˩.ŋaː˨˩/


โอ่อ่า

โอ่อ่า • (òo-àa) (abstract noun ความโอ่อ่า)

òo-àa (romanization)
ความโอ่อ่า (abstract-noun)

/ʔoː˨˩.ʔaː˨˩/


สาวใช้

th-noun

สาวใช้ • (sǎao-chái)

/saːw˩˩˦.t͡ɕʰaj˦˥/


แจ๋ว

jɛ̌o (romanization)
ความแจ๋ว (abstract-noun)


ครอบ

krɔ̂ɔp (romanization)
การครอบ (abstract-noun)

From Old Khmer ករប៑ (karap), គរោប៑ (garop), °គរោប (°garopa), គរៅប៑ (garaup, “cover”). Cognate with Modern Khmer គ្រប (krɔɔp).


ทิป

ให้ทิป

tip: small amount of money given as a token of appreciation.


ทิป

típ (romanization)
การทิป (abstract-noun)


กำเนิด

กำเนิด • (gam-nə̀ət)

From Old Khmer kamฺneta (“to originate; birth; source; origin”), an infixed derivative of កើត (kaət, “to be born; to be created”), which is related to Thai เกิด (gə̀ət, “to be born”).


กำเนิด

th-verb

กำเนิด • (gam-nə̀ət) (abstract noun การกำเนิด)

gam-nə̀ət (romanization)
การกำเนิด (abstract-noun)


แฮมสเตอร์

th-noun

แฮมสเตอร์ • (hɛms-dtə̂ə) (classifier ตัว)

hɛms-dtə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)