วัด

th-noun

วัด • (wát) (classifier วัด or หลัง or แห่ง)

wát (romanization)
วัด (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ English: wat

→ Malay: wat

→ Pattani Malay: واء / วะ

→ Urak Lawoi': วัยจ (wac)

From Old Khmer វត្ត (vatta), វត (vata), វ័ត (vâta), វត្យ (vatya), វត្រ (vatra), វត្ថ (vattha), -វាត (°vāta, “Buddhist temple compound; monastery”). Possibly related to Old Khmer វត្ត៑ (“to encircle; to enclose > enceinte”). Cognate with Modern Khmer វត្ត (voat); Lao ວັດ (wat); Lü ᦞᧆ (vad); Shan ဝတ်ႉ (wâ̰t).

cog

1908 August 30, “แจ้งความกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๒๔ สิงหาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, retrieved 2019-10-31, page 633:
ด้วยในศก ๑๒๗ บาดหลวงอีกอลอมเบต์วัดอาซัมชั่นกรุงเทพฯได้ออกเงินเกื้อกูลแก่อาไศรยสถานณะตำบลอ่างศิลา...
dûai nai sòk · rɔ́ɔi yîi-sìp jèt · bàat-lǔuang ii-gɔɔ-lɔɔm-bee wát aa-sam-chân grung-têep dâai ɔ̀ɔk ngən gʉ̂ʉa-guun gɛ̀ɛ aa-sǎi-sà-tǎan ná dtam-bon àang-sì-laa ...
Whereas, in the year 127, the priest I-ko-lom-be of Bangkok Assumption Cathedral had provided support money for the housing at Ang Sila Subdistrict...

(irrespective of the religion) religious compound or place of worship, as temple, sanctuary, monastery, etc.


ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

(architecture) pair of poles fixed into the ground for the purpose of bracing another pole.


บ้าน

th-noun

บ้าน • (bâan) (classifier ที่ or บ้าน or หลัง or แห่ง)

bâan (romanization)
ที่ (classifier)
บ้าน (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From Proto-Tai *ɓaːnꟲ (“village”).
Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ, Lao ບ້ານ (bān), Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙ, Shan မၢၼ်ႈ (māan) or ဝၢၼ်ႈ (wāan), Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲ (màan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang mbanj, Tày bản. Compare Sui qbaanc.

cog

Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²)

place of habitationคฤห์คฤหะคฤหาคหะคามเคหสถานเคหะเคหาสน์ฆระที่กินที่นอนที่ซุกหัวที่ซุกหัวนอนที่หลับที่นอนที่อยู่ที่อยู่ที่กินที่อยู่อาศัยที่อาศัยนิวาสนิวาสสถานนิเวศนิเวศสถานบริคณห์เรือนโรงวสนะวาสวาสะเวศม์เวสน์เวสม์สำนักเสนาสนะเหย้าอธิวาสอาลัย

householdครอบครัวครัวตระกูลเผ่าพงศ์เผ่าพงศ์วงศ์วานพงศ์พงศ์พันธุ์พันธุ์พงศ์วงศ์วงศ์ตระกูลวงศ์วานวงศ์วานว่านเครือวงศ์สกุลสกุลสกุลวงศ์เหย้า

building for any purposeกว้านตึกเรือนโรงสิ่งก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างหออาคาร


โรงเรียน

th-noun

โรงเรียน • (roong-riian) (classifier แห่ง)

roong-riian (romanization)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + เรียน (riian, “to learn”).


ปราสาท

From Sanskrit प्रासाद (prāsāda, “palace; terrace”); perhaps via Old Khmer *prāsāda, prāsādda, prāsātra, prāsādha, °prāsāddha, braḥ sādha (“temple or sanctuary having a high pinnacle”). Cognate with Burmese ပြာသာဒ် (prasad), Modern Khmer ប្រាសាទ (praasaat), Lao ຜາສາດ (phā sāt), Northern Thai ᨷᩕᩣᩈᩣ᩠ᨴ (phǎa sàat), Lü ᦕᦱᦉᦱᧆ (ṗhaaṡaad), Mon ပြါသာတ်, Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat). Compare Pali pāsāda (“mansion; palace”).

cog

Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat)

Grand Palace
Neuschwanstein Castle
th:พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

หลัง หลัง#Thai

(by extension) (classifier หลัง) any similar structure, such as castle, fortress, etc.


แขวน

th-noun

แขวน • (kwɛ̌ɛn)

เต้า เต้า#Thai

จันทัน จันทัน#Thai

(carpentry, architecture) a type of traditional roof framing which connects เต้า (dtâo) with จันทัน (jan-tan).


เจดีย์

jee-dii (romanization)
องค์ (classifier)

→ English: chedi

Borrowed from Pali cetiya. Cognate with Lao ເຈດີ (chē dī), Shan ၸေႇတီႇ (tsèe tìi).


วิหาร

วิหาร • (wí-hǎan)

From Pali vihāra (“monastery”) or Sanskrit विहार (vihāra, “academy; sanctuary; temple”); perhaps via Old Khmer vihāra (“monastery”). Compare Modern Khmer វិហារ (vihiə); Lao ວິຫານ (wi hān); Burmese ဝိဟာရ (wi.hara.).

der

1 Chronicles 10:10, KJV:
เขาเอาเครื่องอาวุธของพระองค์ไปไว้ในวิหารพระของเขา
kǎo ao krʉ̂ʉang-aa-wút kɔ̌ɔng prá-ong bpai wái nai wí-hǎan prá kɔ̌ɔng kǎo
And they put his armour in the house of their gods,

1 Corinthians 3:17, KJV:
ถ้าผู้ใดทำลายวิหารของพระเจ้า พระเจ้าจะทรงทำลายผู้นั้น เพราะวิหารของพระเจ้าเป็นที่บริสุทธิ์ และท่านทั้งหลายเป็นวิหารนั้น
tâa pûu-dai tam-laai wí-hǎan kɔ̌ɔng prá-jâao prá-jâao jà song tam-laai pûu nán prɔ́ wí-hǎan kɔ̌ɔng prá-jâao bpen tîi bɔɔ-rí-sùt lɛ́ tân táng-lǎai bpen wí-hǎan nán
If any man defile the temple of God, him shall God destroy; for the temple of God is holy, which temple ye are.

religious compound; monastery; place of worship.


คฤหาสน์

th-noun

คฤหาสน์ • (ká-rʉ́-hàat) (classifier หลัง)

ká-rʉ́-hàat (romanization)
หลัง (classifier)

/kʰa˦˥.rɯ˦˥.haːt̚˨˩/

From คฤห (krʉ́, “house”) + อาสน์ (àat, “seat”).

com

large, stately house: mansion, manor, castle, etc.


ห้องเรียน

th-noun

ห้องเรียน • (hɔ̂ng-riian) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-riian (romanization)
ห้อง (classifier)

ห้อง (hɔ̂ng, “room”) + เรียน (riian, “to study”).


โรงเรียนอนุบาล

th-noun

โรงเรียนอนุบาล • (roong-riian-à-nú-baan)

From โรงเรียน (roong-riian, “school”) + อนุบาล (à-nú-baan, “of or pertaining to the kindergarten-level, preschool, or early childhood education”).


อนุบาล

th-noun

อนุบาล • (à-nú-baan)

From Sanskrit अनु (anu, “following; further; inferior; next; towards; under; etc.”) + पाल (pāla, “guard; keeper; protector; etc.”).

der

(colloquial) kindergarten-level, preschool, or early childhood education.


อุจจาระ

th-noun

อุจจาระ • (ùt-jaa-rá)

/ʔut̚˨˩.t͡ɕaː˧.raʔ˦˥/

From Sanskrit उच्चार (uccāra, “feces”). Compare Lao ອຸດຈາຣະ (ʼut chā ra).


กลอน

glɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)
อัน (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *klɔːnᴬ² (“latch of door; rafter”). Compare Old Chinese 關 (OC *kroːn). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩬᩁ, Lao ກອນ (kǭn), Lü ᦂᦸᧃ (k̇oan), Shan ၵွၼ် (kǎun, “rafter”), Phake ကွꩫ် (kon, “rafter”), Ahom 𑜀𑜨𑜃𑜫 (kon, “rafter”), Zhuang gyon, Zuojiang Zhuang gyon.


นักโทษ

th-noun

นักโทษ • (nák-tôot) (classifier คน or ราย or นาย)

nák-tôot (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)
นาย (classifier)

From นัก (nák, agent noun prefix) + โทษ (tôot, “punishment; penalty”).

com

(formal) person imprisoned for a crime: prisoner, inmate, etc.


ร้าน

th-noun

ร้าน • (ráan)

Compare Khmer រាន (riən, “stand; stage; (Surin) shop; store”), Lao ຮ້ານ (hān, “shop; store; platform; scaffold; shelf”).

cog

แตง แตง#Thai

ต้น ต้น#Thai

Cucumis sativus
Cucumis sativus#Translingual

(classifier ต้น) cucumber: the plant Cucumis sativus of the gourd family


อำเภอ

th-noun

อำเภอ • (am-pəə) (classifier แห่ง or อำเภอ)

am-pəə (romanization)
แห่ง (classifier)
อำเภอ (classifier)

According to the Royal Society of Thailand, borrowed from Mon အပံၚ်အကြာ (“space, area”).

bor+

/ʔam˧.pʰɤː˧/


โรงพยาบาล

th-noun

โรงพยาบาล • (roong-pá-yaa-baan) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-pá-yaa-baan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building; hall”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “medical care; medical treatment”).


โรงภาพยนตร์

th-noun

โรงภาพยนตร์ • (roong-pâap-pá-yon) (classifier โรง)

roong-pâap-pá-yon (romanization)
โรง (classifier)

From โรง (roong) + ภาพยนตร์ (pâap-pá-yon).


โรง

Perhaps derived from Malay ruang. Cognate with Northern Thai ᩁᩰᩫ᩠ᨦ, Lao ໂຮງ (hōng), Lü ᦷᦣᧂ (hong), Shan ႁူင်း (húung). Compare Khmer រោង (roong), Mon ရိုၚ်, Burmese ရုံ (rum).


โรงแรม

From โรง (roong, “building”) + แรม (rɛɛm, “to stay overnight”).


โรงงาน

th-noun

โรงงาน • (roong-ngaan) (classifier แห่ง or ที่ or โรง)

roong-ngaan (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)
โรง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + งาน (ngaan, “work”). Compare Lao ໂຮງງານ (hōng ngān), Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ.

cog

Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ


สุเหร่า

th-noun

สุเหร่า • (sù-rào)

Semi-learned borrowing from Malay surau.


มัสยิด

มัสยิด • (mát-sà-yít)


โบสถ์

โบสถ์ • (bòot) (classifier โบสถ์ or หลัง or แห่ง)

bòot (romanization)
โบสถ์ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

A contraction of อุโบสถ (ù-boo-sòt), from Pali uposatha. Compare Lao ໂບດ (bōt).

Phra Nakhon Si Ayutthaya Province
Wat Benchamabophit

สีมา สีมา#Thai

(Buddhism) monastic auditorium marked by boundary stones called สีมา (sǐi-maa), occupied by priests for conduct of religious services, as ordination, recital of Prātimokṣa, etc.

any similar place for religious service.


สาหร่าย

สาหร่าย • (sǎa-ràai)

From Khmer សារាយ (saaraay, “algae; ornamental wood valance around house eaves”).

der

(architecture) ornamental valance around the eaves of a traditional building.


สถานี

→ Urak Lawoi': ทานี (thani)

From Sanskrit स्थानीय (sthānīya, “topic, subject; spot, locality; etc”). Cognate with Khmer ស្ថានីយ (sthaanii), Lao ສະຖານີ (sa thā nī).

bor

(archaic, elegant, poetic) topic; subject; theme; issue; point.

สถานีตำรวจ

สถานีอนามัย

สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง

สถานี สถานี#Thai

แห่ง แห่ง#Thai

(classifier สถานี or แห่ง) station: base, stopping place.

position (of a ship whilst in a procession, formation, etc).


เง่หมึง

th-noun

เง่หมึง • (ngêe-mʉ̌ng)

/ŋeː˥˩.mɯŋ˩˩˦/


จำคุก

th-verb

จำคุก • (jam-kúk) (abstract noun การจำคุก)

jam-kúk (romanization)
การจำคุก (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine”) + คุก (kúk, “jail; prison”); literally "to confine in prison".


พิพิธภัณฑ์

th-noun

พิพิธภัณฑ์ • (pí-pít-tá-pan) (classifier ที่ or หลัง or แห่ง)

pí-pít-tá-pan (romanization)
ที่ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ์ (pan, “item; thing”); shortened from พิพิธภัณฑสถาน (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan, “museum”, literally “place of various items”).


พิพิธภัณฑสถาน

th-noun

พิพิธภัณฑสถาน • (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan)

/pʰi˦˥.pʰit̚˦˥.tʰa˦˥.pʰan˧.tʰa˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ (pan-tá-, “item; thing”) + สถาน (sà-tǎan, “place”); literally "place of various items".


ภัตตาคาร

th-noun

ภัตตาคาร • (pát-dtaa-kaan) (classifier หลัง or ร้าน or แห่ง)

pát-dtaa-kaan (romanization)
หลัง (classifier)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

From Pali bhatta (“food; meal”) + agāra (“house”); literally "food house". Cognate with Lao ພັດຕະຄານ (phat ta khān).


ร้านอาหาร

ร้านอาหาร • (ráan-aa-hǎan) (classifier ร้าน or แห่ง)

ráan-aa-hǎan (romanization)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

ร้าน (ráan, “shop”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”). Cognate with Lao ຮ້ານອາຫານ (hān ʼā hān).

cog

Lao ຮ້ານອາຫານ (hān ʼā hān)


บัว

Cognate with Isan บัว, Lao ບົວ (būa), Northern Thai ᨷ᩠ᩅᩫ, Khün ᨷ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦢ (ḃo), Tai Dam ꪚꪺ, Shan မူဝ် (mǒ), ဝူဝ် (wǒ), Tai Nüa ᥛᥨᥝ (mow), Phake မုဝ် (muw), Ahom 𑜈𑜥 (bū), Tày bưa.

(carpentry) a type of plane (woodworking instrument).


บัลลังก์

From Pali pallaṅka (“couch; sofa”); probably via Old Khmer °pallaṅa, pālaṃṅa (“throne”). Compare Lao ບັນລັງ (ban lang), Modern Khmer បល្លង្ក (pallang), បល្ល័ង្ក (pallang); Sanskrit पल्यङ्क (palyaṅka), पर्यङ्क (paryaṅka).


ศาลา

sǎa-laa (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); perhaps via Old Khmer śālā, śāla (“court; hall; house; covered shelter; workshop; large building; large room; etc”). Cognate with Lü ᦉᦱᦟᦱ (ṡaalaa), Modern Khmer សាលា (saalaa). Doublet of ศาล (sǎan).

bor

pavilion: open building used for any purpose, traditionally used as a place of gathering or meeting.


ปลี

From Proto-Tai *pliːᴬ (“banana blossom”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩦ, Lao ປີ (pī), Shan ပီ (pǐi), Phake ပီ (pī). Sagart (2020) compared this word with Proto-Austronesian *punti (“banana”).


ห้องน้ำ

th-noun

ห้องน้ำ • (hɔ̂ng-náam)

/hɔŋ˥˩.naːm˦˥/

ห้อง (hɔ̂ng, “chamber; room”) + น้ำ (náam, “liquid; water”); literally "water room"; perhaps calque of English water closet.

com

เธออยู่ในห้องน้ำ

bathroom: room for taking a bath or shower.


ส้วม

th-noun

ส้วม • (sûuam)

From Proto-Southwestern Tai *suəmꟲ (“room; compartment”). Cognate with Isan ส้วม (“bedroom”), Lao ສ້ວມ (sūam, “room; bedroom”), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥳ (su̇m, “room”).

inh

toilet: place, usually a room, for defecation or urination.


สุขา

th-noun

สุขา • (sù-kǎa)

/su˨˩.kʰaː˩˩˦/

From clipping of สุขาภิบาล (sù-kǎa-pí-baan), the name of a now-defunct government agency in charge of sanitation, established in 2440 BE (1897/98 CE).

2020 February 26, “องค์การ นศ. ธรรมศาสตร์ เสนอมหาวิทยาลัยเปลี่ยนป้ายชื่อจุดพักขยะ ห้องสุขา เป็น อนาวิล”, in Sanook Reporter, Bangkok: เทนเซนต์ (ประเทศไทย), retrieved 2020-02-27:
องค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เสนอเปลี่ยนชื่อจุดพักขยะบริเวณหน้าอาคารเคียงโดม ๖ และห้องสุขาเป็นชื่ออนาวิล อดีต ส.ส. พรรคอนาคตใหม่ ชี้ทรยศคะแนนเสียงหลังย้ายไปซบภูมิใจไทย
ong-gaan nák-sʉ̀k-sǎa má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat sà-nə̌ə bplìian chʉ̂ʉ jùt pák kà-yà bɔɔ-rí-ween nâa aa-kaan kiiang doom · hòk · lɛ́ hɔ̂ng sù-kǎa bpen chʉ̂ʉ à-naa-win · à-dìit · sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ · pák à-naa-kót mài · chíi tɔɔ-rá-yót ká-nɛɛn-sǐiang lǎng yáai bpai sóp puum-jai tai
Thammasat University Students' Organisation proposes the replacing of the names of garbage resting spots around the front of Khiang Dom Building 6 and [the names of] toilet rooms with the name of Anawin, former Future Forward Party MP, pointing out [that he] betrays the votes [from the students] after [he] moved [out] to affiliate with Bhumjaithai [Party].


โฮเต็ล

1928, Civil and Commercial Code of Thailand, section 674:
เจ้าสำนักโรงแรม หรือโฮเต็ล หรือสถานที่อื่นทำนองเช่นว่านั้น จะต้องรับผิดเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดแก่ทรัพย์สินซึ่งคนเดินทางหรือแขกอาศัยหากได้พามา
jâao-sǎm-nák roong-rɛɛm rʉ̌ʉ hoo-dtel rʉ̌ʉ sà-tǎan-tîi ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán jà dtɔ̌ng ráp-pìt pʉ̂ʉa kwaam-sǔun-hǎai rʉ̌ʉ bùp-sà-lǎai yàang dai dai an gə̀ət gɛ̀ɛ sáp-sǐin sʉ̂ng kon-dəən-taang rʉ̌ʉ kɛ̀ɛk-aa-sǎi hàak dâai paa maa
The keeper of an inn, hotel, or other such place is liable for any loss or damage to the property brought in by a traveller or guest.


คุก

Compare Old Chinese 牿 (OC *kuːɡ) or Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Lao ຄຸກ (khuk), Tai Dam ꪅꪴꪀ, Khmer គុក (kuk). Possibly doublet of คอก (kɔ̂ɔk).


จุฬา

Clipping of จุฬาลงกรณ, after King Chulalongkorn, from จุฬา (jù-laa, “topknot”) + อลงกรณ (“ornament”).

com

Chulalongkorn University
w:Chulalongkorn University

(colloquial) Chulalongkorn University (a university in Bangkok, Thailand).


สถาปัตยกรรม

สถาปัตย + กรรม (gam)

สถาปัตย + กรรม (gam)


เชลย

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧/

From Old Khmer ជ្លេយ៑ (jley, “one who is carried off: transportee, deportee; captive; etc”), which was probably derived from Western Cham [script needed] (jalơy); or from Old Mon jlūy (“one carried off during military operations”). Cognate with Modern Khmer ឈ្លើយ (chləəy, “captive”), Lao ຊະເລີຍ (sa lœ̄i, “captive”).

bor

(archaic) person removed from his land to another after a war: transportee, deportee, etc.


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


ขื่อ

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

From Proto-Southwestern Tai *pɛːᴬ² (“joist”). Cognate with Khün ᨸᩯ, Isan แป, Lao ແປ (pǣ), Lü ᦶᦔ (ṗae), Shan ပႄ (pǎae), Phake ပေ (pe), Ahom 𑜆𑜦𑜧 (pē).


เชลยศึก

th-noun

เชลยศึก • (chá-ləəi-sʉ̀k) (classifier คน)

chá-ləəi-sʉ̀k (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧.sɯk̚˨˩/

From เชลย (chá-ləəi, “person captured or held: captive, hostage, etc”) + ศึก (sʉ̀k, “war”); probably calque of English prisoner of war.


แล็บ

th-noun

แล็บ • (lɛ̀p)


คุ้ม

คุ้ม • (kúm)

Phrae Province
th:คุ้มวงศ์บุรี
th:คุ้มเจ้าหลวง นครแพร่


ปูนปลาสเตอร์

ปูนปลาสเตอร์ • (bpuun-bpláas-dtə̂ə)

From ปูน (bpuun, “lime; mortar; etc.”) + ปลาสเตอร์ (“plaster”).


สนม

th-noun

สนม • (sà-nǒm)

From Old Khmer ស្នំ (snaṃ, “female palace attendant; royal concubine”). Cognate with Modern Khmer ស្នំ (snɑm) or ស្នម (snɑɑm).


สนม

th-noun

สนม • (sà-nǒm)

From Old Khmer ស្នុំ (snuṃ, “one who stacks combustibles into a pyre; one who shrouds a corpse prior to cremation”). Cognate with Modern Khmer ស្នុំ (snom).

bor

(archaic) officer responsible for funeral affairs in a palace, such as arranging funerals, shrouding corpses, taking care of pyres and coffins, etc.

(archaic) palace area under the responsibility of these officers, often used to detain or imprison high-ranking members of the royal family or government.


โรงบาล

From contraction of โรงพยาบาล (roong-pá-yaa-baan, “hospital”).


วังหน้า

th-noun

วังหน้า • (wang-nâa)

From วัง (wang, “palace”) + หน้า (nâa, “front”); literally "front palace", from the fact that the official residence occupied by heirs apparent of Ayutthaya was actually located in front of the grand palace, the official residence of the monarch.

compound

(historical) official residence of an heir to the throne.


จวน

juuan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈວນ (chūan)

Compare Lao ຈວນ (chūan), Chinese 官 (guān).

(historical) enclosure containing the residence and office of a public officer, especially the ruler of a town.


วัง

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Cognate with Modern Khmer វាំង (vĕəng), ពាំង (pĕəng), Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨦ, Khün ᩅᩤ᩠ᨦ, Lao ວັງ (wang), Lü ᦞᧂ (vang). Doublet of วง (wong) and เวียง (wiiang).

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, เพลงยาวบางบท:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
My Whitest Chinese Rosebay, you are of wealth, I am of worth. Though you are despised by the people throughout the palace, I shall be the only one who loves you.

Exodus 7:23, KJV:
ฟาโรห์เสด็จกลับเข้าในวัง มิได้เอาพระทัยใส่ในเหตุการณ์ครั้งนี้เหมือนกัน
faa-roo sà-dèt glàp kâo nai wang · mí dâai ao prá-tai sài nai hèet-gaan kráng níi mʉ̌ʉan gan
And Pharaoh turned and went into his house, neither did he set his heart to this also.

Job 21:28, KJV:
เพราะท่านว่า วังของเจ้านายอยู่ที่ไหน เต็นท์ซึ่งคนชั่วอาศัยนั้นอยู่ที่ไหน
prɔ́ tâan wâa · wang kɔ̌ɔng jâo-naai yùu tîi nǎi · dtén sʉ̂ng kon chûua aa-sǎi nán yùu tîi nǎi
For ye say, Where is the house of the prince? and where are the dwelling places of the wicked?

พระบรมมหาราช พระบรมมหาราช#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(พระบรมมหาราช, พระบรมราช, พระราช, ราช~) royal residence; palace.


ศาลเจ้า

sǎan-jâao (romanization)
ที่ (classifier)

/saːn˩˩˦.t͡ɕaːw˥˩/

Chinese folk religion
Chinese folk religion

shrine (especially in Chinese folk religion, Shinto, Vietnamese folk religion, folk religions in Thailand and Laos).


สถานพินิจ

th-noun

สถานพินิจ • (sà-tǎan-pí-nít) (classifier แห่ง or ที่)

sà-tǎan-pí-nít (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)

From สถาน (sà-tǎan, “place”) + พินิจ (“to observe”).

com

youth detention centre
youth detention centre


วิมาน

From Pali vimāna (“divine mansion; palace”) or Sanskrit विमान (vimāna, “flying chariot; airplane, aircraft”); probably via Old Khmer vimāna (“celestial palace, abode in heaven; palace; temple”). Cognate with Lao ວິມານ (wi mān), Modern Khmer វិមាន (vimiən).

bor

(mythology) flying boat; flying castle; flying chariot.

(slang) elegant or luxurious building, as castle, mansion, etc.


บุ้ง

bûng (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)


คูหา

/kʰuː˧.haː˩˩˦/

From Pali guhā (“cave; den”), from Sanskrit गुहा (guhā, “idem”). Cognate with Old Khmer gohā, gūha, guhā; Pre-Angkorian Old Khmer guhā, guha, gūha; Angkorian Old Khmer guhā, guha, guhe; Modern Khmer គុហា (kuhiə).

ซุ้ม ซุ้ม#Thai

(traditional architecture) (ซุ้ม~) open chamber or aperture on a stupa, pagoda, or the like, for housing religious images.

(architecture) room or chamber (in an apartment, terraced house, or similar building).


ตำหนัก

th-noun

ตำหนัก • (dtam-nàk) (classifier หลัง or องค์)

dtam-nàk (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

From Old Khmer tāka, tâka, tāk, tak, takk (“to establish; to locate; to place”).

1 Kings, 14:12, KJV:
เพราะฉะนั้น ขอเชิญเสด็จกลับไปยังพระตำหนักของพระนาง เมื่อพระบาทของพระองค์เข้าเมือง กุมารนั้นก็จะถึงแก่มรณา
prɔ́-chà-nán · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt glàp bpai yang prá dtam-nàk kɔ̌ɔng prá-naang · mʉ̂ʉa prá bàat kɔ̌ɔng prá-ong kâo mʉʉang · gù-maan nán gɔ̂ jà tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
Arise thou therefore, get thee to thine own house: and when thy feet enter into the city, the child shall die.

2 Samuel 4:5, KJV:
ฝ่ายบุตรชาย...ได้ออกเดินทาง พอแดดออกจัดก็มาถึงตำหนักของอิชโบเชทขณะเมื่อพระองค์กำลังบรรทมพักเที่ยง
fàai bùt-chaai ... dâai ɔ̀ɔk dəən-taang · pɔɔ dɛ̀ɛt ɔ̀ɔk jàt gɔ̂ maa tʉ̌ng dtam-nàk kɔ̌ɔng ích-boo-chét kà-nà mʉ̂ʉa prá-ong gam-lang ban-tom pák tîiang
And the sons...went, and came about the heat of the day to the house of Ishbosheth, who lay on a bed at noon.

1 Kings 7:2, KJV:
พระองค์ทรงสร้างพระตำหนักพนาเลบานอน ยาวหนึ่งร้อยศอก กว้างห้าสิบศอก และสูงสามสิบศอก อยู่บนเสาไม้สนสีดาร์สี่แถว มีคานไม้สนสีดาร์อยู่บนเสา
prá-ong song sâang prá dtam-nàk pá-naa lee-baa-nɔn · yaao nʉ̀ng-rɔ́ɔi sɔ̀ɔk · gwâang hâa-sìp sɔ̀ɔk · lɛ́ sǔung sǎam-sìp sɔ̀ɔk · yùu bon sǎo máai sǒn sǐi-daa sìi tɛ̌o · mii kaan máai sǒn sǐi-daa yùu bon sǎo
He built also the house of the forest of Lebanon; the length thereof was a hundred cubits, and the breadth thereof fifty cubits, and the height thereof thirty cubits, upon four rows of cedar pillars, with cedar beams upon the pillars.

พระ พระ#Thai

(of a royal person or high priest) (พระ~) house; residence.

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์


ดุสิต

th-proper noun

ดุสิต • (dù-sìt)

From Pali tusita (literally “contented; gratified; joyed; pleased; satisfied”); perhaps via Old Khmer tusita, tussidda. Cognate with Modern Khmer តុសិត (tosət). Compare Sanskrit तुषित (tuṣita), from which Thai ดุษิต was derived.

bor

Dusit Palace
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

พระราช พระราช#Thai

วัง วัง#Thai

(พระราชวัง~) Dusit Palace, a compound of royal residences in Bangkok, Thailand.


เมรุมาศ

th-noun

เมรุมาศ • (mee-rú-mâat) (classifier องค์)

mee-rú-mâat (romanization)
องค์ (classifier)

From เมรุ (meen, “mythological mountain Meru; crematorium built to represent this mount”) + มาศ (mâat, “gold”).

com

พระ พระ#Thai

(royal) (พระ~) temporary crematorium built to represent the mythological mountain Meru.

th:พระเมรุมาศ


เมรุ

meen (romanization)
เมรุ (classifier)
หลัง (classifier)

From Pali meru (“Meru, a mythological mountain”). Cognate with Lao ເມນ (mēn), Khmer មេរុ (meiruʼ), មេន (mein).


หับเผย

th-noun

หับเผย • (hàp-pə̌əi)

/hap̚˨˩.pʰɤːj˩˩˦/

หับ (hàp, “to shut”) + เผย (pə̌əi, “to open; to reveal”).

com

(archaic) similar structure, as drawbridge.

(historical, by extension) prison, especially one for petty criminals.


สิ่ว

sìu (romanization)
เล่ม (classifier)
ปาก (classifier)

From Proto-Tai *siəwᴮ. Cognate with Lao ສິ່ວ (siu), Shan သိဝ်ႇ (sìo), Nong Zhuang seuq.


เถียง

th-noun

เถียง • (tǐiang)

Cognate with Lao ຖຽງ (thīang), Shan ထဵင် (thǎeng), Ahom 𑜌𑜢𑜂𑜫 (thiṅ).

(~นา) temporary lodging in or near a paddy, usually found in the form of a hut or shack, typically used by a person entrusted with watching rice, guarding a granary, etc.


สถาบก

th-verb

สถาบก • (sà-tǎa-bòk) (abstract noun การสถาบก)

sà-tǎa-bòk (romanization)
การสถาบก (abstract-noun)

From Sanskrit स्थापक (sthāpaka, “builder; creator; establisher; constructor”).

bor

(archaic) to build; to create; to establish; to construct.


ถบดี

From Pali thapati (literally “master of building”), from tha (“building; establishing”) + pati (“chief; lord; master”); equivalent to Thai ถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

(elegant) architect; carpenter; builder; construction worker.


สถาปนิก

th-noun

สถาปนิก • (sà-tǎa-bpà-ník) (classifier คน)

sà-tǎa-bpà-ník (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit स्थापनिक (sthāpanika, “establisher; builder; constructor; creator; etc”).


สถบดี

From Sanskrit स्थपति (sthapati, literally “master of building”), from स्थ (stha, “building; establishing”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai สถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

ถบดี ถบดี#Thai

(elegant) Alternative form of ถบดี (tà-bɔɔ-dii)


เรือนจำ

rʉʉan-jam (romanization)
แห่ง (classifier)

From เรือน (rʉʉan, “house”) + จำ (jam, “to imprison”).


มหาธาตุ

th-noun

มหาธาตุ • (má-hǎa-tâat)

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰaːt̚˥˩/

From Pali mahādhātu (literally “great element (that is, gold)”), from mahā (“great”) + dhātu (“element”); or from Sanskrit महाधातु (mahādhātu, literally “idem”), from महा (mahā) + धातु (dhātu); possibly via Old Khmer mahādhātu (“great relic (of the Buddha)”); equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ธาตุ (tâat).

bor

พระ พระ#Thai

ศรี ศรี#Thai

รัตน รัตน#Thai

(Buddhism) (พระ~, พระศรี~, พระศรีรัตน~) place, such as temple, stupa, or pagoda, where a relic of the Buddha is enshrined or housed.


โรงตึ๊ง

/roːŋ˧.tɯŋ˦˥/


ทวย

คัน คัน#Thai


กุฏิ

th-noun

กุฏิ • (gùt)

Probably from Tamil கூடு (kūṭu, “nest”).

birdhouse or birdbox, especially one for hill mynas.


อาศรม

อาศรม • (aa-sǒm) (classifier หลัง or แห่ง)

aa-sǒm (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From Sanskrit आश्रम (āśrama, “asylum; retreat; hermitage; etc”). Cognate with Modern Khmer អាស្រម (ʼaasrɑɑm).


โรงสี

th-noun

โรงสี • (roong-sǐi) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-sǐi (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

/roːŋ˧.siː˩˩˦/

From โรง (roong, “house; hall”) + สี (sǐi, “to husk (rice)”).

com

rice mill: building or factory for husking rice with a husking machine.


ศาลพระภูมิ

th-noun

ศาลพระภูมิ • (sǎan-prá-puum) (classifier หลัง)

sǎan-prá-puum (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาล (sǎan, “shrine”) + พระ (prá, “used as a prefix to a noun concerning a god, priest, or royal person”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + ภูมิ (puum, “spirit believed to guard a plot of land or place”).

com

th:ศาลพระภูมิ

spirit house. A shrine, often in a reduced size, erected in a plot of land or place and dedicated to a spirit believed to guard the land or place.


สถานีดับเพลิง

th-noun

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


หลังคาแดง

th-noun

หลังคาแดง • (lǎng-kaa-dɛɛng)

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧.dɛːŋ˧/

From หลังคา (lǎng-kaa, “roof”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red-roof(ed)"; after the notable red-roofed building, opened in 1911, of the "Hospital for Persons of Unsound Mind" (โรงพยาบาลคนเสียจริต), the first modern mental hospital of Thailand, established in 1889, now known as the Somdet Chaopraya Institute of Psychiatry.

com

(Can we date this quote?), Verawat Kanoknukroh, น้ำค้างหยดเก่า, Bangkok: Lulu.com, →ISBN:
คิดว่าท่านหลุดมาจากหลังคาแดงจริง ๆ เหมือนกัน
kít wâa tâan lùt maa jàak lǎng-kaa-dɛɛng jing jing mʉ̌ʉan-gan
[I] also thought that you really had broken out of the red-roofed.

2018 October 27, ขุนเดชวิทยายุทธ, “Untitled”, in Trendsmap, Bangkok: ขุนเดชวิทยายุทธ, archived from the original on 2019-08-31:
สมัยก่อน ใครไล่ให้ไปหลังคาแดง หมายความว่า กำลังถูกด่าว่า เป็นบ้า
sà-mǎi gɔ̀ɔn · krai lâi hâi bpai lǎng-kaa-dɛɛng · mǎai-kwaam wâa · gam-lang tùuk dàa wâa · bpen-bâa
[In] former times, [if] anyone told [you] to go to the red-roofed, [it] means [you're] being called as lunatic.

2010, ฉลบชลัยย์ พลางกูร, อัตชีวประวัติภาคปฐมวัย, 2nd edition, Bangkok: n.p., archived from the original on 2019-07-16, page 188:
คนทั่วไปมักจะล้อเลียนเพื่อนฝูงที่มีความคิดแปลก ๆ ทำอะไรแปลก ๆ ว่า ต้องไปหาคุณหลวงวิเชียรฯแล้ว หรือต้องไปหลังคาแดงแล้ว
kon tûua-bpai mák jà lɔ́ɔ-liian pʉ̂ʉan-fǔung tîi mii kwaam-kít bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · tam à-rai bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · wâa · dtɔ̂ng bpai hǎa kun-lǔuang-wí-chiian lɛ́ɛo · rʉ̌ʉ dtɔ̂ng bpai lǎng-kaa-dɛɛng lɛ́ɛo
People in general tend to make fun of [their] friends who have strange ideas [or] do something strange, [by telling them] that [they] need to go see Khun Luang Wichian now or [that they] must now go to the red-roofed.

psychiatric hospital
psychiatric hospital

(slang and dated) lunatic asylum; mental asylum; mental institution; psychiatric hospital.


กบไสไม้

th-noun

กบไสไม้ • (gòp-sǎi-máai)


มหาวิหาร

มหาวิหาร • (má-hǎa-wí-hǎan)


อาสนวิหาร

อาสนวิหาร • (àat-sà-ná-wí-hǎan)

th:อาสนวิหาร


เกษตรศาสตร์

th-proper noun

เกษตรศาสตร์ • (gà-sèet-sàat)

From เกษตร (gà-sèet, “agriculture”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย#Thai

Kasetsart University
w:Kasetsart University

(มหาวิทยาลัย~) Kasetsart University (a university in Bangkok, Thailand)


ธรรมศาสตร์

th-proper noun

ธรรมศาสตร์ • (tam-má-sàat)

From Sanskrit धर्मशास्त्र (dharmaśāstra, literally “science of dharma”), from धर्म (dharma, “dharma”) + शास्त्र (śāstra, “science”), equivalent to Thai ธรรม (tam) + ศาสตร์ (sàat). Cognate with Burmese ဓမ္မသတ် (dhamma.sat).

com

ธรรม (tam) + ศาสตร์ (sàat)

2021 March 15, Kwanchai Dumrongkwan, ““เราเชื่อว่าสังคมไทยไม่มีทางกลับไปเหมือนเดิมอีกแล้ว” รักชนก ศรีนอก”, in The Matter:
เราเรียนธรรมศาสตร์ก็ต้องใช้รถตู้บ่อย
rao riian tam-má-sàat gɔ̂ dtɔ̂ng chái rót-dtûu bɔ̀i
I studied [at] Thammasat. [I] then had to use a van often.

2020 August 11, “มธ. เคลื่อนไหวหลังม็อบใหญ่คนเรือนหมื่น”, in ข่าวสด:
รองอธิการบดีธรรมศาสตร์ระบุให้เสรีภาพการแสดงออกของนักศึกษา
rɔɔng à-tí-gaan-bɔɔ-dii tam-má-sàat rá-bù hâi sěe-rii-pâap gaan-sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng nák-sʉ̀k-sǎa
Thammasat vice rector states, [the university] offers freedom of expression to students.

2020 February 21, “ชาวธรรมศาสตร์จุดเทียนไว้อาลัยแด่ความยุติธรรมไทย”, in เดลินิวส์:
ชาวธรรมศาสตร์จุดเทียนไว้อาลัยแด่ความยุติธรรมไทย
chaao tam-má-sàat jùt tiian wái-aa-lai dɛ̀ɛ kwaam-yút-dtì-tam tai
Thammasat people light candles to mourn for justice [in] Thailand

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย#Thai

Thammasat University
w:Thammasat University

(มหาวิทยาลัย~) Thammasat University (a university in Thailand).


สักการสถาน

From สักการะ + สถาน (sà-tǎan).

สักการะ + สถาน (sà-tǎan)


อุนจิ

th-noun

อุนจิ • (un-jì)

/ʔun˧.t͡ɕiʔ˨˩/


อุโบสถ

อุโบสถ • (ù-boo-sòt) (classifier หลัง or แห่ง)

ù-boo-sòt (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)


สถานเลี้ยงเด็ก

สถานเลี้ยงเด็ก • (sà-tǎan-líiang-dèk)

สถาน (sà-tǎan) + เลี้ยง (líiang) + เด็ก (dèk).

com

nursery (a school for pre-school children)