ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

(anatomy) the lower part of the pelvis that would touch the seat when sitting.

(anatomy, zoology) pectoral fin of a fish.

(anatomy, zoology) pair of cartilages at the buttock of a bird (any vertebrate of the class Aves).


หลัง

th-noun

หลัง • (lǎng)

From Proto-Tai *ʰlaŋᴬ (“back”). Cognate with Lao ຫຼັງ (lang), Northern Thai ᩉᩖᩢᨦ, Lü ᦜᧂ (l̇ang), Tai Dam ꪨꪰꪉ, Shan လင် (lǎng), Aiton လင် (laṅ), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ), Bouyei langl, Zhuang laeng.


บาท

บาท • (bàat)

From Pali pāda (“foot”) or Sanskrit पाद (pāda, “foot”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“foot (as body organ, or as emblematic of sacred persons or things)”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, elegant) (classifer ข้าง or คู่) foot.


ผม

From Proto-Tai *prɤmᴬ (“head hair”). Cognate with Northern Thai ᨹᩫ᩠ᨾ, Lao ຜົມ (phom), Lü ᦕᦳᧄ (ṗhum), Shan ၽူမ် (phǔum), Ahom 𑜇𑜪𑜤 (phaṃu), Nùng phỏhm, Zhuang byoem, Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, Saek ผรั่ม. Compare Sui byaml.


ตา

dtaa (romanization)
ดวง (classifier)
ตา (classifier)

From Proto-Tai *p.taːᴬ (“eye”). Cognate with Northern Thai ᨲᩣ, Lao ຕາ (tā), Lü ᦎᦱ (ṫaa), Tai Dam ꪔꪱ, Shan တႃ (tǎa), Aiton တႃ (tā), Ahom 𑜄𑜠 (ta) or 𑜄𑜡 (tā), Bouyei dal, Zhuang da. Within Kra-Dai, compare Sui ndal, Southern Kam dal, Hlai [ʈʂʰaː¹] and Lingao [ɗa¹]. Compare Old Chinese 睹 (OC *taːʔ, “to see”), Proto-Austronesian *mata (“eye”).


ลิ้น

ลิ้น • (lín)

From Proto-Tai *liːnꟲ (“tongue”). Cognate with Lao ລີ້ນ (līn), Lü ᦟᦲᧃᧉ (liin²), Shan လိၼ်ႉ (lḭ̂n), Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin), Bouyei linx, Zhuang linx, Saek ลีน. Compare Proto-Be *liːnᴮꟲ².


ม้า

Possibly from Hokkien 媽 /妈 (má, “mother”).

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:28 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้า สายแล้วม้า ม้ายังไม่ตื่นอีกหรอ
máa · sǎai lɛ́ɛo máa · máa yang mâi dtʉ̀ʉn ìik rɔ̌ɔ
Ma! [It's] late [in the morning] now, Ma! Why haven't you got up yet?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 1:21 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
นี่ม้าไม่ได้ฝันไปใช่ไหม
nîi máa mâi dâai fǎn bpai châi mǎi
I am not dreaming, right?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:43 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้าอยากคุยกับแกสองคนนะ
máa yàak kui gàp gɛɛ sɔ̌ɔng kon ná
I want to talk with you two.

(colloquial, used amongst Chinese people) mother; also used as a term of address to or title for such person, and used by such person to refer to oneself.


ถุงยาง

ถุงยาง • (tǔng-yaang) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

/tʰuŋ˩˩˦.jaːŋ˧/

Clipping of ถุงยางอนามัย (tǔng-yaang-à-naa-mai).

clipping

ถุงยางอนามัย


ภมุ

th-noun

ภมุ • (pá-mú)


ขนตา

kǒn-dtaa (romanization)
เส้น (classifier)

From ขน (kǒn, “body hair”) + ตา (dtaa, “eye”). Cognate with Lao ຂົນຕາ (khon tā).


ศอก

th-noun

ศอก • (sɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *C̬.swoːkᴰ. Cognate with Lao ສອກ (sǭk), Lü ᦉᦸᧅ (ṡoak) or ᦉᦸᧅᧈ (ṡoak¹), Shan သွၵ်ႇ (sàuk), Tai Dam ꪎꪮꪀ, Ahom 𑜏𑜨𑜀𑜫 (sok), Zhuang sok (as in doegsok).


ปาก

From Proto-Tai *paːkᴰ (“mouth”). Cognate with Northern Thai ᨸᩣ᩠ᨠ, Lao ປາກ (pāk), Shan ပၢၵ်ႇ (pàak), Lü ᦔᦱᧅ (ṗaak), Tai Dam ꪜꪱꪀ, Ahom 𑜆𑜀𑜫 (pak), Saek ป̄าก, Nong Zhuang baeg, Tai Nüa ᥙᥣᥐᥱ (pǎak), Zhuang bak. Compare Southern Kam bags (“mouth”), Proto-Be *ɓaːkᴰ¹ (“mouth”) (whence ɓak⁷ in modern lects). Compare also Proto-Malayo-Polynesian *baqbaq (whence Cebuano baba, Eastern Cham ꨚꨝꩍ (pabah), Hawaiian waha).

1918, พิทยาลงกรณ์, พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่น, “ลักษณะเวตาล”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์ไท, page 2:
จมูกยาวเปนขอเหมือนปากเหยี่ยว
jà-mùuk yaao bpen kɔ̌ɔ mʉ̌ʉan bpàak yìao
[His] long, hooklike nose resembles the beak of a falcon.

1934, จรูญชวนะพัฒน์ (ทองสุก อินทรรัสมี), พระ, and, วิศาลดรุณกร (อั้น สาริกบุตร), หลวง, วิธีทำศพ, พระนคร: โรงพิมพ์หว่าเชียง, page 6:
เงินใส่ไว้ในปากศพ
ngən sài wái nai bpàak sòp
Coins were placed in the mouth of the corpse.


ตูด

(informal, colloquial) anus, rectum; buttocks.


คอ

From Proto-Southwestern Tai *ɣɔːᴬ² (“neck”), from Proto-Tai *ɣoːᴬ (“neck”), from Middle Chinese 喉 (MC huw, “larynx; throat”). Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩴ, Khün ᨤᩳ, Lao ຄໍ (khǭ), Tai Dam ꪁꪷ, Shan ၶေႃး (kháu), Tai Nüa ᥑᥨᥝᥰ (xöw), Phake ၵေႃ (khō), Ahom 𑜁𑜦𑜡 (khō) or 𑜁𑜞𑜦𑜡 (khrō), Zhuang hoz, Saek กฺ๊อ.


ยิ้ม

ยิ้ม • (yím)

Cognate with Northern Thai ᨿᩥ᩠᩶ᨾ, Lao ຍິ້ມ (nyim), Lü ᦍᦲᧄᧉ (yiim²). Compare Shan ယုမ်ႉ (yṵ̂m), Ahom 𑜐𑜤𑜉𑜫 (ñum), Zhuang nyumx, Zuojiang Zhuang yumx.


ยิ้ม

yím (romanization)
การยิ้ม (abstract-noun)

Ella Wheeler Wilcox, Worth While, translated into Thai by Luang Wichitwathakan:
เป็นการง่ายยิ้มได้ไม่ต้องฝืน เมื่อชีพชื่นเหมือนบรรเลงเพลงสวรรค์ แต่คนที่ควรชมนิยมกัน ต้องใจมั่นยิ้มได้เมื่อภัยมา
bpen gaan ngâai yím dâai mâi dtɔ̂ng fʉ̌ʉn · mʉ̂ʉa chîip chʉ̂ʉn mʉ̌ʉan ban-leeng pleeng sà-wǎn · dtɛ̀ɛ kon tîi kuuan chom ní-yom gan · dtɔ̂ng jai mân yím dâai mʉ̂ʉa pai maa
It is easy enough to be pleasant, when life flows by like a song, but the man worth while is one who will smile, when everything goes dead wrong.


แข้ง

kɛ̂ng (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)
แฃ้ง (alternative)
แค่ง (alternative)
แฅ่ง (alternative)

From Proto-Tai *ɣeːŋᴮ (“shin; lower leg”), from Middle Chinese 脛 (MC hengX|hengH, “shin”). Cognate with Northern Thai ᨤᩯ᩠᩵ᨦ (as in ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨤᩯ᩠᩵ᨦ), Lao ແຄ່ງ (khǣng) or ແຂ້ງ (khǣng), Lü ᦶᦆᧂᧈ (xaeng¹), Tai Dón ꪵꪅꪉꫀ, Shan ၶႅင်ႈ (khēng), Tai Nüa ᥑᥦᥒ (xaeng), Phake ၵိင် (khiṅ), Ahom *𑜁𑜢𑜂𑜫 (*khiṅ), Zhuang hengh.

cog

Tai Dón ꪵꪅꪉꫀ


เหงื่อ

th-noun

เหงื่อ • (ngʉ̀ʉa)

ngʉ̀ʉa (romanization)
เหื่อ (alternative)

From Proto-Tai *r.tɯəᴮ (“sweat”). The expected form is เหื่อ /hɯa̯˨˩/, which undergone spontaneous nasalization to become เหงื่อ /ŋɯa̯˨˩/. Cognate with Lao ເຫື່ອ (hư̄a), Northern Thai ᩉᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Shan ႁိူဝ်ႇ (hòe), Lü ᦵᦠᦲᧈ (ḣoe¹), Tai Nüa ᥞᥫᥱ (hǒe), Ahom 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (rüw), Nong Zhuang towq or tuiq. Compare Khmer ញើស (ñəəh).

cog

Lao ເຫື່ອ (hư̄a)

Lü ᦵᦠᦲᧈ (ḣoe¹)

sweat: watery fluid secreted by sweat glands.


หู

From Proto-Tai *krwɯːᴬ (“ear”). Cognate with Northern Thai ᩉᩪ, Lao ຫູ (hū), Lü ᦠᦴ (ḣuu), Shan ႁူ (hǔu), Tai Dam ꪬꪴ, Tai Nüa ᥞᥧᥴ (hú), Aiton ꩭူ (hū), Ahom 𑜍𑜥 (rū), Zhuang rwz. Compare Proto-Kra *k.raᴬ and Sui kkal.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy) (classifier ข้าง for a single one or คู่ for a pair) ear.


ฟัน

fan (romanization)
การฟัน (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *vanᴬ (“to slash”), from Proto-Tai *walᴬ (“to slash”). Cognate with Lao ຟັນ (fan), Shan ၽၼ်း (phán) or ၾၼ်း (fán), Ahom 𑜇𑜃𑜫 (phan) or 𑜇𑜞𑜃𑜫 (phran), Saek วั๋น.


ลึงค์

th-noun

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


อัณฑะ

อัณฑะ • (an-tá) (classifier ลูก or ข้าง)

an-tá (romanization)
ลูก (classifier)
ข้าง (classifier)

ลูกอัณฑะ

ถุงอัณฑะ


อุรา

อุรา • (ù-raa)

Borrowed from Sanskrit उरस् (uras, “chest”).


หัวใจ

From หัว (hǔua, “head; bulb; etc”) + ใจ (jai, “heart”). Cognate with Lao ຫົວໃຈ (hūa chai), Shan ႁူဝ်ၸႂ် (hǒ tsǎue), and Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay). Compare the literal meaning of Chinese 心頭 /心头 (xīntóu).

cog

Lü ᦷᦠᦺᦈ (ḣoṫsay)

ดวง ดวง#Thai


ดวงใจ

From ดวง (duuang, “orb”) + ใจ (jai, “heart”).


เลือด

th-noun

เลือด • (lʉ̂ʉat)

From Proto-Tai *lɯətᴰ (“blood”). Cognate with Isan เลือด, Lao ເລືອດ (lư̄at), Northern Thai ᩃᩮᩬᩥᨯ (lɯat⁵), Khün ᩃᩮᩨ᩠ᨯ, Lü ᦵᦟᦲᧆ (loed), Tai Dam ꪹꪩꪒ (ꞌlượt), Tai Dón ꪩꪷꪒ, Shan လိူတ်ႈ (lōet), Tai Nüa ᥘᥫᥖ (loet), Aiton လိုတ် (lüt), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜄𑜫 (lüt), Bouyei liad, Zhuang lwed, Nong Zhuang lowd, Saek หล้วด.


นม

Cognate with Northern Thai ᨶᩫ᩠ᨾ, Lao ນົມ (nom), Lü ᦓᦳᧄ (num), Shan ၼူမ်း (núum), Tai Dam ꪶꪙꪣ, Ahom 𑜃𑜤𑜪 (nuṃ), Zhuang noemz.

น้ำ น้ำ#Thai

แม่ แม่#Thai

พระ พระ#Thai


นม

th-proper noun

นม • (nɔɔ-mɔɔ)

นครราชสีมา นครราชสีมา#Thai

Initialism of นครราชสีมา (ná-kɔɔn-râat-chá-sǐi-maa).


หัว

th-noun

หัว • (hǔua)

hǔua (romanization)
หวว (alternative)
หวัว (alternative)

From Proto-Tai *truəᴬ (“head”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩫ, Lao ຫົວ (hūa), Lü ᦷᦠ (ḣo), Tai Dam ꪬꪺ, Shan ႁူဝ် (hǒ), Ahom 𑜑𑜥 (hū), 𑜍𑜥 (rū) or 𑜍𑜤𑜈𑜫 (ruw), Zhuang hu [Longzhou], Zuojiang Zhuang hue or vue.

หัว หัว#Thai

(anatomy) the upper part of the body. (Classifier: หัว)


หน้า

หน้า • (nâa)

From Proto-Tai *ʰnaːᶜ (“face”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ, Lao ໜ້າ (nā), Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²), Tai Dam ꪘ꫁ꪱ, Tai Dón ꪘꪱꫂ, Tày nả, Shan ၼႃႈ (nāa), Tai Nüa ᥘᥣᥲ (làa) or ᥢᥣᥲ (nàa), Ahom 𑜃𑜠 (na) or 𑜃𑜡 (nā), Zhuang naj. Compare Proto-Be *naːᴮꟲ¹, whence Lingao na³.
Compare also Burmese နှာ (hna).

cog

Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²)


ปรอท

th-noun

ปรอท • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

From Pali pārada (“mercury”) or Sanskrit पारद (pārada, idem); possibly via Old Khmer paraṭta (idem). Cognate with Modern Khmer បារត (baarɑɑt).

พระ พระ#Thai

(pathology, of a royal person) (พระ~) fever.


โสม

โสม • (sǒom)

From Sanskrit सोम (soma, “soma plant; a kind of boiled vine from Vedic India, made from the plant soma, drunk as medicine and offered to gods; also associated with the moon after the Vedic period”). Cognate with Old Khmer soma°; Modern Khmer សោម (saom).

bor

(botany) Jewels of Opar, flameflower (Talinum paniculatum, family Portulacaceae)

(botany) sweetheart (Talinum fruticosum, family Portulacaceae).

(botany) any of the various plants of the genus Panax (family Araliaceae).

(figurative, elegant) alcoholic beverage; intoxicating beverage.


น้ำตาล

From น้ำ (náam, “liquid”) + ตาล (dtaan, “palmyra palm”).

com

(by extension) any intoxicating beverage made from palm juice, as palm wine, toddy, etc.


ขา

From Proto-Southwestern Tai *qaːᴬ (“leg”), from Proto-Tai *p.qaːᴬ (“leg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ, Lao ຂາ (khā), Lü ᦃᦱ (ẋaa), Shan ၶႃ (khǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā), Bouyei gal, Zhuang ga. Within Kra-Dai, compare Sui bal and ggal (“leg”) and Proto-Kra *C-kaᴬ. Compare also Old Chinese 骹 (OC *kʰraːw, “leg”), Min languages 跤 (“leg, foot”), Proto-Austronesian *paqa (“thigh”).


กระจก

→ Lao: ກະຈົກ (ka chok)

From Sanskrit काचक (kācaka, “glass”). Compare Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk).

cog

Khmer កញ្ចក់ (kɑɑkɑñcɑk)

ต้อ ต้อ#Thai

(ophthalmology) (ต้อ~) cataract: eye abnormality.


กระดูกอ่อน

th-noun

กระดูกอ่อน • (grà-dùuk-ɔ̀ɔn)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

com

กระดูก (grà-dùuk) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระดูกเชิงกราน

th-noun

กระดูกเชิงกราน

กระดูกเชิงกราน • (grà-dùuk chəəng-graan)


จมูก

จมูก • (jà-mùuk)

jà-mùuk (romanization)
จรมูก (alternative)

/t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

From Angkorian Old Khmer ច្រមុះ (cramuḥ, “nose”) (whence Modern Khmer ច្រមុះ (crɑɑmoh)). Displaced native Tai ดั้ง (dâng) (from earlier ดัง (dang)), which now means “nose bridge”.


ยาบรรเทาปวด

From ยา (yaa, “drug”) + บรรเทา (ban-tao, “to relieve”) + ปวด (bpùuat, “pain”); literally "pain-relieving drug".


ยาแก้ปวด

th-noun

ยาแก้ปวด • (yaa-gɛ̂ɛ-bpùuat)

From ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix”) + ปวด (bpùuat, “pain”); literally "pain-fixing drug".


คาง

From Proto-Tai *ɢaːŋᴬ (“chin; jaw”). Cognate with Northern Thai ᨣᩤ᩠ᨦ, Lao ຄາງ (khāng), Lü ᦅᦱᧂ (kaang), Tai Dam ꪁꪱꪉ, Shan ၵၢင်း (káang), Ahom 𑜀𑜂𑜫 (kaṅ), Zhuang hangz, Bouyei haangz, Tày càng. Compare Proto-Hlai *ɦaːŋ (“chin”), Proto-Mon-Khmer *kaaŋʔ (“chin; jaw”), Muong cáng.


ตีน

From Proto-Tai *tiːnᴬ (“foot”). Cognate with Tai Nüa ᥖᥤᥢ (tin), Lao ຕີນ (tīn), Northern Thai ᨲᩦ᩠ᨶ, Lü ᦎᦲᧃ (ṫiin), Shan တိၼ် (tǐn), Tai Dam ꪔꪲꪙ, Ahom 𑜄𑜢𑜃𑜫 (tin), Bouyei dinl, Zhuang din.

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, of an animal, vulgar and offensive if applied to a human being) (classifer ข้าง for a single one or คู่ for a pair) foot.


ทวารหนัก

th-noun

ทวารหนัก • (tá-waan-nàk)


เพศ

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


ปัสสาวะ

th-noun

ปัสสาวะ • (bpàt-sǎa-wá)

From Pali passāva (“urine; flowing out”).


หมอยา

หมอยา • (mɔ̌ɔ-yaa)

/mɔː˩˩˦.jaː˧/

(medicine) doctor of pharmacy; pharmacist.


รักแร้

รักแร้ • (rák-rɛ́ɛ)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/


น้ำแข็ง

น้ำแข็ง • (nám-kɛ̌ng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”).

com

ไอซ์ ไอซ์#Thai

(colloquial, slang) Synonym of ไอซ์ (“ice (drug)”).


น้ำกาม

น้ำ (náam, “liquid”) + กาม (gaam, “lust”).


ตับ

dtàp (romanization)
อัน (classifier)
ชิ้น (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *tapᴰ (“liver”), from Proto-Tai *tapᴰ (“liver”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨷ, Lao ຕັບ (tap), Lü ᦶᦎᧇ (ṫaeb) or ᦎᧇ (ṫab), Tai Nüa ᥖᥙᥴ (táp), Shan တပ်း (táp), Aiton တပ် (tap), Tai Dam ꪔꪚꪾ or ꪔꪾꪚ, Zhuang daep, Saek ตั๊บ.


วิสกี้

th-noun

วิสกี้ • (wís-gîi)


วอดก้า

วอดก้า • (wɔ́t-gâa)

/wɔt̚˦˥.kaː˥˩/


บลัดดีแมรี

th-proper noun

บลัดดีแมรี • (blát-dîi-mɛɛ-rîi)


หลุม

th-noun

หลุม • (lǔm)


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


มัตถลุงค์

th-noun

มัตถลุงค์ • (mát-tà-lung)

พระ พระ#Thai


เท้า

เท้า • (táao)

From Proto-Tai *dawꟲ (“walking cane”).
Cognate with Lao ເທົ້າ (thao), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Khün ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Lü ᦑᧁᧉ (taw²), Shan တဝ်ႉ (tâ̰o), Zhuang daeux (“to support; walking cane”), Zuojiang Zhuang taeux.

cog

ข้าง ข้าง#Thai

คู่ คู่#Thai

(anatomy, polite) (classifer ข้าง or คู่) foot: the terminal part of the leg.


ไส้ติ่ง

th-noun

ไส้ติ่ง • (sâi-dtìng)


เบียร์

เบียร์ • (biia)


ผิวหนัง

ผิวหนัง • (pǐu-nǎng)

/pʰiw˩˩˦.naŋ˩˩˦/

From ผิว (pǐu, “skin”) + หนัง (nǎng, “skin”).


จุดสุดยอดทางเพศ

จุดสุดยอดทางเพศ

จุดสุดยอดทางเพศ • (jùt-sùt-yɔ̂ɔt-taang-pêet)

/t͡ɕut̚˨˩.sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩.tʰaːŋ˧.pʰeːt̚˥˩/

จุดสุดยอด (jùt-sùt-yɔ̂ɔt, “peak; climax”) + ทางเพศ (taang-pêet, “sexual”).

compound

th:จุดสุดยอดทางเพศ


การแข็งตัวขององคชาต

th-noun

การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต • (gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat)

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat (romanization)

/kaːn˧.kʰɛŋ˩˩˦.tua̯˧.kʰɔːŋ˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

การแข็งตัว (gaan-kɛ̌ng-dtuua, “hardening”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + องคชาต (ong-ká-châat, “penis”)

compound

การแข็งตัวขององคชาตเป็นปรากฏการณ์ด้านสรีระ ที่องคชาตขยายใหญ่และแข็งขึ้น
gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat bpen bpraa-gòt-dtà-gaan dâan sà-rii-rá · tîi ong-ká-châat kà-yǎai yài lɛ́ kɛ̌ng-kʉ̂n
An erection is a physiological phenomenon where the penis expands and hardens.

th:การแข็งตัวขององคชาต


สุรา

Borrowed from Sanskrit सुरा (súrā, “spirituous beverage”).

bor

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก:
บ้านเมืองจะเป็นอันตรายอยู่แล้ว พระองค์ยังมาเสวยสุราอยู่อีกเล่า
baan-mʉʉang jà bpen an-dtà-raai yùu-lɛ́ɛo prá-ong yang maa sà-wə̌əi sù-raa yùu ìik lâo
The world is crashing down upon us, and yet Your Majesty is enjoying wine with the eunuchs!


น้ำเชื้อ

th-noun

น้ำเชื้อ • (náam-chʉ́ʉa)

/naːm˦˥.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

น้ำ (náam) + เชื้อ (chʉ́ʉa).

compound

น้ำ (náam) + เชื้อ (chʉ́ʉa)


มันสมอง

th-noun

มันสมอง • (man-sà-mɔ̌ɔng)

From มัน (man, “fat (greasy substance; tissue containing such substance)”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”); literally "brain fat".


สมอง

th-noun

สมอง • (sà-mɔ̌ɔng)

sà-mɔ̌ɔng (romanization)
ขมอง (alternative)
หมอง (alternative)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

Compare Khmer ខ្មង (khmɑɑng, “marrow (of a bone)”).


ช่องคลอด

th-noun

ช่องคลอด • (chɔ̂ng-klɔ̂ɔt)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰlɔːt̚˥˩/


แขน

แขน • (kɛ̌ɛn)

→ Nyah Kur: แคน

From Proto-Tai *qeːnᴬ (“arm”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨶ, Lao ແຂນ (khǣn), Lü ᦶᦃᧃ (ẋaen), Tai Dam ꪵꪄꪙ, Shan ၶႅၼ် (khěn), Phake ၵိၺ် (khiñ), Ahom *𑜁𑜢𑜐𑜫 (*khiñ), Zhuang gen. Compare Proto-Kam-Sui *k-xiːn¹ (“arm”), Middle Chinese 肩 (MC ken).


เหล้า

เหล้า • (lâo)

From Proto-Tai *ʰlawꟲ. Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩮᩢ᩶ᩣ, Lao ເຫຼົ້າ (lao), Lü ᦜᧁᧉ (l̇aw²), Tai Dam ꪹꪨ꫁ꪱ, Shan လဝ်ႈ (lāo), Tai Nüa ᥘᥝᥲ (làw), Phake လွ် (law), Ahom 𑜎𑜨𑜧 (low), Bouyei lauc, Zhuang laeuj, Saek เล̂า. Compare Middle Chinese 醪 (MC law, “liquor”).

cog

Lü ᦜᧁᧉ (l̇aw²)


มือ

From Proto-Southwestern Tai *mɯːᴬ⁴ (“hand”), from Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”). Cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Tai Dón ꪝꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw), Zhuang mwz, Saek มื๊อ, Tày mừ. Compare Sui myal (“hand”), Proto-Be *məːᴬ², Proto-Hlai *C-mɯː (“hand”) (whence mɯɰ¹~mɯɰ⁴ across the different lects), Proto-Austronesian *qalima (“hand”).

ข้าง ข้าง#Thai


กัญชา

From Khmer កញ្ឆា (kɑɑkɑñchaa, “the narcotic plant Cannabis indica or Cannabis sativa”), ultimately from Western Cham kačha; or from Sanskrit गञ्जा (gañjā, “hemp”). Compare Malay ganja.

bor

Cannabis indica
Cannabis indica#Translingual

(botany) the plant Cannabis indica of the family Cannabaceae.


ผ่าตัด

th-verb

ผ่าตัด • (pàa-dtàt) (abstract noun การผ่าตัด)

pàa-dtàt (romanization)
การผ่าตัด (abstract-noun)

From ผ่า (pàa, “to cut open”) + ตัด (dtàt, “to cut off”).


โยนี

From Sanskrit योनि (yoni) or Pali yoni. Compare Khmer យោនី (yoonii), Lao ໂຍນີ (nyō nī).

(anatomy, literary, poetic) vagina, vulva, clitoris


บ่า

From Proto-Tai *C̥.baːᴮ (“shoulder”).
Cognate with Northern Thai ᨷ᩵ᩤ, Lao ບ່າ (bā), Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹), Shan မႃႇ (màa) or ဝႃႇ (wàa), Tai Nüa ᥛᥣᥱ (mǎa), Tai Dam ꪚ꪿ꪱ, Ahom 𑜈𑜡 (bā), Zhuang mbaq, Tày bá. Compare Proto-Austronesian *qabaʀa (“shoulder”).

cog

Lü ᦢᦱᧈ (ḃaa¹)


ห่า

From Proto-Tai *raːᴮ (“epidemic”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ, Lao ຮ່າ (hā), Shan ႁႃႈ (hāa), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang raq, Zuojiang Zhuang haq.

โรค โรค#Thai

โรค โรค#Thai

(veterinary pathology, vulgar) (โรค~) rinderpest.


ไส้

From Proto-Tai *sajꟲ (“intestine”). Cognate with Lao ໄສ້ (sai), Northern Thai ᩈᩱ᩶, Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²), Shan သႆႈ (sāi), Aiton ꩬႝ (say), Phake ꩬႝ (say), Ahom 𑜏𑜩 (say), Tai Dam ꪼꪎ꫁, Zhuang saej. Compare Proto-Be *tseːᴮꟲ².

Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²)

ลูกในไส้

(literally) child in womb (= biological child)

someone or something that fills or is inside another, as food filling, pencil lead, candle wick, lamp mantle, etc.


ไส้

(astrology, now dialect) Year of the Snake: the sixth year in a cycle of twelve years under the lunar calendar.


ไต

Inherited from Proto-Southwestern Tai *taɰᴬ² (“gizzard; kidney”), from Proto-Tai *p.taɰᴬ (“gizzard”). Cognate with Lao ໃຕ (tai), ໄຕ (tai), or ເຕີ (tœ̄, “gizzard; kidney”), Lü ᦺᦎ (ṫay, “gizzard; kidney”), Tai Dam ꪻꪔ (“gizzard”), Tai Dón ꪻꪔ (“gizzard”), Phake တၞ် (taü, “kidney”), Zhuang daw (“gizzard”), Saek เต๋อ (“gizzard; kidney”). Compare Shan တႂ် (tǎue, “induration or callous caused by friction of the skin”) for sense 2.


ไหล่

th-noun

ไหล่ • (lài)


เข่า

เข่า • (kào)

From Proto-Tai *χowᴮ (“knee”). Cognate with Lao ເຂົ່າ (khao), Tai Nüa ᥑᥝᥱ (xǎw), Shan ၶဝ်ႇ (khào), Ahom 𑜁𑜧𑜈𑜫 (khaww) or 𑜁𑜧 (khaw).


เกล้า

th-verb

เกล้า • (glâao) (abstract noun การเกล้า)

glâao (romanization)
การเกล้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *klawꟲ (“hair knot”). Cognate with Lao ເກົ້າ (kao), Tai Nüa ᥐᥝᥲ (kàw).


ยาบ้า

→ Bengali: ইয়াবা (iẏaba)

→ Burmese: ယာဘ (yabha.) / ရာဘ (rabha.)

→ Chinese: 雅巴

→ Japanese: ヤーバー (yābā)

→ Khmer: យ៉ាបា (yaabaa)

→ Korean: 야바 (yaba)

desc

→ Lao: ຢາບ້າ (yā bā)

→ Lao: ຢາບ້າ (yā bā)

From ยา (yaa, “drug”) + บ้า (bâa, “crazy; mad; insane; wild”); coined in 1996 by minister of public health Sanoh Thienthong; formerly known as ยาม้า (yaa-máa) and ยาขยัน.

com

ya ba, a type of addictive drug containing a mixture of methamphetamine and caffeine, often found in tablet form.


เรื้อน

th-noun

เรื้อน • (rʉ́ʉan)

Cognate with Isan เฮื้อน, Lao ເຮື້ອນ (hư̄an), Northern Thai ᩁᩮᩬᩥ᩶ᩁ, Khün ᩁᩮᩨ᩠᩶ᨶ, Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²), Tai Dam ꪹꪭ꫁ꪙ, Shan ႁိူၼ်ႉ (hô̰en, “itch”), Tai Nüa ᥞᥫᥢᥳ (hȯen)

cog

Lao ເຮື້ອນ (hư̄an)

Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²)

โรค โรค#Thai


เนื้อ

th-noun

เนื้อ • (nʉ́ʉa)

From Proto-Tai *n.mɤːꟲ (“meat, flesh”). Cognate with Lao ເນື້ອ (nư̄a) or ເນຶ້ອ (nưa), Northern Thai ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (nɯa⁶), Khün ᨶᩮᩨ᩶ᩬ, Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²), Tai Dam ꪹꪙ꫁ (ꞌnựa), Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e), Tai Nüa ᥘᥫᥳ (lȯe), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜰𑜫 (nü0), Bouyei noh, Zhuang noh, Nong Zhuang nowx or nwx, Saek หมร้อ.

cog

Lao ເນື້ອ (nư̄a)

Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²)

Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e)

เนื้องอก

nʉ́ʉa-ngɔ̂ɔk

เนื้อร้อง

nʉ́ʉa-rɔ́ɔng

(of certain substances, as gold, silver, etc.) quality.


สาหร่าย

th-noun

สาหร่าย • (sǎa-ràai)

From Khmer សារាយ (saaraay, “algae; ornamental wood valance around house eaves”).


หูฟัง

hǔu-fang (romanization)
อัน (classifier)

(headphone; ear bud): → Lü: ᦠᦴᦝᧂ (ḣuufang)

From หู (hǔu, “ear”) + ฟัง (fang, “to hear; to listen”).


กล้าม

th-noun

กล้าม • (glâam) (classifier มัด or ชิ้น)

glâam (romanization)
มัด (classifier)
ชิ้น (classifier)

Cognate with Lao ກ້າມ (kām), Lü ᦂᦱᧄᧉ (k̇aam²).

cog

Lü ᦂᦱᧄᧉ (k̇aam²)


ส้น

From Proto-Tai *sɤnꟲ. Cognate with Lao ສົ້ນ (son), Shan သူၼ်ႈ (sūun), Phake ꩬုꩫ် (sun), Ahom *𑜏𑜤𑜃𑜫 (*sun).


ศก

From Old Khmer saka (“headhair”). Cognate with Modern Khmer សក់ (sɑk).


ทารกในครรภ์

ทารก (taa-rók, “infant”) + ใน (nai, “in”) + ครรภ์ (kan, “womb”).


หน้าม้า

th-noun

หน้าม้า • (nâa-máa)

From หน้า (nâa, “face; front; etc.”) + ม้า (máa, “horse”), literally “horse front”, referring to the hair between the horse's ears that falls onto the forehead.

compound

fringe (section of the front hair cut short over the forehead).


ปัญญาอ่อน

th-adj

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn) (abstract noun ความปัญญาอ่อน)

bpan-yaa-ɔ̀ɔn (romanization)
ความปัญญาอ่อน (abstract-noun)

From ปัญญา (bpan-yaa, “intellect; intelligence; wisdom; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “low; weak; etc”).

compound

intellectually disabled
intellectual disability


ปัญญาอ่อน

th-noun

ปัญญาอ่อน • (bpan-yaa-ɔ̀ɔn)

intellectual disability
intellectual disability


แพทยศาสตร์

แพทยศาสตร์ • (pɛ̂ɛt-tá-yá-sàat)

/pʰɛːt̚˥˩.tʰa˦˥.ja˦˥.saːt̚˨˩/

/pʰɛːt̚˥˩.saːt̚˨˩/

แพทย (“medical”) + ศาสตร์ (sàat, “science”). See also แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner; physician”).

th-l

medicine: the art or science of diagnosis, treatment, and prevention of disease.


พระเจ้า

th-noun

พระเจ้า • (prá-jâao)

From พระ (prá, an honorific for gods, priests, royal persons, etc, literally “divine; excellent; holy; sacred; etc”) + เจ้า (jâao, “chief; lord; master; etc”).

com

พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔
prá-jâao lǔi tîi · sìp sìi
King Louis XIV

พระเจ้าเสือ

พระเจ้าเกียเข่ง

พระเจ้ากรุงเวียดนาม

พระเจ้าเชียงใหม่

พระเจ้าป้า
prá-jâao bpâa
princess aunt; queen aunt; etc
(literally) phrachao aunt

พระเจ้าย่า
prá-jâao yâa
princess grandmother; queen grandmother; etc
(literally) phrachao paternal grandmother

used as a title for or term of address to a high god, priest, male monarch, or high-ranking royal person.


ปอดบวม

From ปอด (bpɔ̀ɔt, “lung”) + บวม (buuam, “to swell”); literally "swollen lung".


วินิจฉัย

th-verb

วินิจฉัย • (wí-nít-chǎi) (abstract noun การวินิจฉัย)

wí-nít-chǎi (romanization)
การวินิจฉัย (abstract-noun)

From Pali vinicchaya (“award; finding; settlement; adjudgment”). Compare Sanskrit विनिश्चय (viniścaya), from which Thai พินิศจัย is derived.

cog

Thai พินิศจัย

(medicine) to diagnose; to make diagnosis.


ทองแดง

th-noun

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).


ดังโงะ

/daŋ˧.ŋoʔ˨˩/


หางม้า

th-noun

หางม้า • (hǎang-máa)

/haːŋ˩˩˦.maː˦˥/

From หาง (hǎang, “tail”) + ม้า (máa, “horse”); literally "horse tail".


น้ำอำพัน

From น้ำ (náam, “beverage, drink; liquid; water”) + อำพัน (am-pan, “amber”); literally "amber water".


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ซาลาเปา

Uncertain. The final syllable being from Chinese 包 (bāo, “bun”).


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิต

From ความดัน (kwaam-dan, “pressure”) + โลหิต (loo-hìt, “blood”), a calque of English blood pressure.


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


มองแรง

th-noun

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/

From มอง (mɔɔng, “to look; to see; to watch; etc”) + แรง (rɛɛng, “powerfully; seriously; severely; strongly; etc”).


ยิ้มอ่อน

th-noun

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

From ยิ้ม (yím, “a smile; to smile; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “mild; mildly; weak; weakly; etc”).

com

(slang) thin smile: smile without sincere effort, or weak and forced smile.


ยิ้มอ่อน

th-verb

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn) (abstract noun การยิ้มอ่อน)

yím-ɔ̀ɔn (romanization)
การยิ้มอ่อน (abstract-noun)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

(slang) to give a thin smile; to smile thinly.


หมอย

th-adj

หมอย • (mɔ̌ɔi)

mɔ̌ɔi (romanization)
หม็อย (alternative)

From Proto-Tai *ʰmwuːjᴬ (“pubic hair”). Cognate with Lao ໝອຍ (mǭi), Shan မွႆ (mǎui), Aiton မွႝ (moy), Phake မွႝ (moy), Ahom 𑜉𑜨𑜩 (moy), Zhuang mi, moi. Compare Proto-Austronesian *kumiS (whence Thao kumish (“beard, pubic hair”)).

หัวหมอย
hǔua mɔ̌ɔi
curlyhead (person with curly hair)
(literally) pube head


หมอย

th-noun

หมอย • (mɔ̌ɔi)


แสนปม

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


ทันตแพทย์

th-noun

ทันตแพทย์ • (tan-dtà-pɛ̂ɛt)

From ทันต (tan-dtà-, “dental”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”).


บวก

From Old Khmer បូក (pūka, “to heap up; to accumulate; to total”). Cognate with Modern Khmer បូក (bouk), Lao ບວກ (būak).

bor

(medicine) used of blood, affected tissue, etc.

positive:
used of blood, affected tissue, etc.


หี

From Proto-Tai *hiːᴬ (“vagina”). Cognate with Northern Thai ᩉᩦ, Lao ຫີ (hī), Khün ᩉᩦ, Lü ᦠᦲ (ḣii), Shan ႁီ (hǐi), Tai Nüa ᥞᥤᥴ (hí) or ᥕᥤᥴ (yí), Aiton ꩭီ (hī), Phake ꩭီ (hī), Ahom 𑜑𑜣 (hī), Cantonese 閪 /𲈹 (hai1). Compare Proto-Austronesian *bahi (“female”) or *puki (“vulva, vagina”) (Norquest, 2013).


เล็บ

th-noun

เล็บ • (lép)

From Proto-Tai *C̬.lepᴰ (“fingernail; toenail”). Cognate with Lao ເລັບ (lep), Shan ၼဵပ်ႉ (nâ̰ep), Ahom 𑜎𑜢𑜆𑜫 (lip), Saek หลี้บ.


ท้อง

th-noun

ท้อง • (tɔ́ɔng)

From Proto-Tai *dwuːŋᶜ (“belly”). Cognate with Lao ທ້ອງ (thǭng), Northern Thai ᨴ᩶ᩬᨦ, Lü ᦑᦸᧂᧉ (toang²), Shan တွင်ႉ (tâ̰ung), Nong Zhuang dongx, Zhuang dungx.


เต้า

dtâo (romanization)
การเต้า (abstract-noun)

(slang, used of information, data, news, etc) to forge; to invent; to make up.


เปลือก

เปลือก • (bplʉ̀ʉak)

From Proto-Tai *plɯəkᴰ. Cognate with Lao ເປືອກ (pư̄ak), Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹), Shan ပိူၵ်ႇ (pòek), Phake ပိုက် (pük), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (pük), Zhuang byuk, , Nong Zhuang beg, Zuojiang Zhuang bweg.

cog

Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹)

(anatomy) cortex (as of a brain or kidney).


ผิว

From Middle Chinese 膚 (MC pju, “skin”). Cognate with Northern Thai ᨹᩥ᩠ᩅ, Lao ຜິວ (phiu), Lü ᦕᦲᧁ (ṗhiiw), Shan ၽိဝ် (phǐo), Tai Nüa ᥚᥤᥝᥴ (phíw), Phake ၸိဝ် (phiw).


สะบ้า

th-noun

สะบ้า • (sà-bâa)


คลอง

คลอง • (klɔɔng) (classifier สาย or เส้น)

klɔɔng (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

→ English: khlong

Borrowed from Angkorian Old Khmer *គ្លង៑ (*gloṅ), *ឃ្លង៑ (*ghloṅ, “passage, way; waterway”). Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩬᨦ, ᨣᩬᨦ, Isan คลอง, คอง, Lao ຄອງ (khǭng), Lü ᦅᦸᧂ (koang). Also extended as Thai ครรลอง.
Schuessler (2007) relates this word to Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; valley”), whence 江 (OC *kroːŋ, “river”), 谷 (OC *kloːɡ, “valley”), Tibetan ཀླུང (klung, “river”), Burmese ချောင်း (hkyaung:, “stream”). STEDT notes that this does not account for the *-n coda.

cog

2023, “ศูนย์ทันตกรรม”, in medparkhospital.com:
รักษาคลองรากฟันอักเสบ
rák-sǎa klɔɔng râak-fan àk-sèep
to treat a root canal infection


นิ้ว

th-noun

นิ้ว • (níu)

From Proto-Tai *niːwꟲ (“finger; toe”). Cognate with Lao ນິ້ວ (niu) or ນີ້ວ (nīu), Northern Thai ᨶᩥ᩠᩶ᩅ, Lü ᦓᦲᧁᧉ (niiw²), Tai Dam ꪙꪲ꫁ꪫ, Tai Dón ꪙꪲꪫꫂ, Shan ၼိဝ်ႉ (nḭ̂o), Tai Nüa ᥘᥥᥝᥳ (lėw) or ᥢᥥᥝᥳ (nėw), Phake ꩫိဝ် (niw), Ahom 𑜃𑜢𑜈𑜫 (niw) or 𑜐𑜢𑜈𑜫 (ñiw), Zuojiang Zhuang niux, Zhuang niux.

cog

Tai Dón ꪙꪲꪫꫂ

นิ้ว นิ้ว#Thai


หัวนม

From หัว (hǔua, “head”) + นม (nom, “breast”).


แก้ม

th-noun

แก้ม • (gɛ̂ɛm)

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”).
Cognate with Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Tai Nüa ᥐᥦᥛᥲ (kàem), Tai Dam ꪵꪀ꫁ꪣ, Ahom 𑜀𑜪𑜧 (kaṃw), Bouyei jeemc, Zhuang gemj.

cog

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


โอษฐ์

th-noun

โอษฐ์ • (òot)


ริมฝีปาก

From ริม (rim) + ฝี (fǐi) + ปาก (bpàak). Compare Lao ຮິມຝີປາກ (him fī pāk).


ลำคอ

ลำคอ • (lam-kɔɔ)


เปลือกตา

เปลือกตา • (bplʉ̀ʉak-dtaa)

From เปลือก (bplʉ̀ʉak, “peel, bar”) + ตา (dtaa, “eye”).


หนังตา

From หนัง (nǎng, “skin”) + ตา (dtaa, “eye”). Cognate with Lao ໜັງຕາ (nang tā).


ปอด

th-noun

ปอด • (bpɔ̀ɔt)

From Proto-Tai *pwɤtᴰ (“lung”), from Old Chinese 肺 (OC *pʰobs, “lung”), from Proto-Sino-Tibetan *p-wap (“lung”). Cognate with Lao ປອດ (pǭt), Shan ပွတ်ႇ (pàut), Phake ပွတ် (pot), Ahom *𑜆𑜨𑜄𑜫 (*pot), Zhuang bwt.


กะโหลก

กะโหลก • (gà-lòok)

Compare Khmer ត្រឡោក (trɑɑlaok, skull; water dipper made of a coconut shell), Malay gelok (“water vessel made of coconut shell”).


เล็บมือ

th-noun

เล็บมือ • (lép-mʉʉ)

From เล็บ (lép, “nail”) + มือ (mʉʉ, “hand”).


ข้อศอก

ข้อศอก • (kɔ̂ɔ-sɔ̀ɔk)

/kʰɔː˥˩.sɔːk̚˨˩/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + ศอก (sɔ̀ɔk, “elbow”).


ข้อ

th-cls

ข้อ • (kɔ̂ɔ)

From Proto-Tai *χoːꟲ (“joint”). Cognate with Northern Thai ᨡᩬᩴ᩶ or ᨢᩬᩴ᩶, Lao ຂໍ້ (khǭ).

Classifier for joints, nodes, items, clauses, points (e.g. in a contract or formal statement).


ข้อมือ

th-noun

ข้อมือ • (kɔ̂ɔ-mʉʉ)

/kʰɔː˥˩.mɯː˧/


ศอ

Uncertain. Perhaps cognate with Lao ສໍ (sǭ).


ซี่โครง

กระดูก กระดูก#Thai


ก้น

From Proto-Southwestern Tai *konꟲ² (“anus; buttocks”), from Proto-Tai *konꟲ (“buttock(s)”). Cognate with Northern Thai ᨠᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ກົ້ນ (kon), Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²), Shan ၵူၼ်ႈ (kūun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥲ (kòn), Phake ကုꩫ် (kun), Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Sapa kunꟲ¹.

cog

Lü ᦂᦳᧃᧉ (k̇un²)


หน้าผาก

th-noun

หน้าผาก • (nâa-pàak)

/naː˥˩.pʰaːk̚˨˩/

หน้า (nâa, “face”) + ผาก (pàak, “forehead”). Cognate with Lao ໜ້າຜາກ (nā phāk), Shan ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak).


ผาก

th-noun

ผาก • (pàak)

From Proto-Tai *praːkᴰ (“forehead”). Cognate with Lao ຜາກ (phāk), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) (as in ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak)).


ส้นเท้า

ส้นเท้า • (sôn-táao)


โรคบิด

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


ถุงยางอนามัย

th-noun

ถุงยางอนามัย • (tǔng-yaang-à-naa-mai) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang-à-naa-mai (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

From ถุง (tǔng) + ยาง (yaang) + อนามัย (à-naa-mai).


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


สมองฝ่อ

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).


สมองตาย

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.taːj˧/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ตาย (dtaai, “to die”).


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

(medicine) ankylosed (of hand and foot).


แป

(medicine) ankylosis (of hand and foot).


ร้านขายยา

ร้าน (ráan, “shop”) + ขาย (kǎai, “sell”) + ยา (yaa, “medicine”)


ขนาด

kà-nàat (romanization)
ขนาด (classifier)

From Khmer ខ្នាត (khnaat, “size; magnitude; limits”). Cognate with Lao ຂະໜາດ (kha nāt).


แตด

th-noun

แตด • (dtɛ̀ɛt)

Cognate with Lao ແຕດ (tǣt), Shan တႅတ်ႇ (tèt), Tai Nüa ᥖᥦᥖᥱ (tǎet).


ปฏิกิริยา

From ปฏิ (bpà-dtì, “against, opposite; in response, back; etc”) + กิริยา (gì-rí-yaa, “action”); calque of English reaction.


เข็ม

th-noun

เข็ม • (kěm)

From Proto-Tai *qemᴬ (“needle”), from Old Chinese 針 (OC *t.[k]əm). Cognate with Lao ເຂັມ (khem), Lü ᦃᦲᧄ (ẋiim), Tai Dam ꪹꪄꪸꪣ, Shan ၶဵမ် (khǎem), Tai Nüa ᥑᥥᥛᥴ (xém) or ᥔᥥᥛᥴ (sém), Ahom 𑜁𑜢𑜉𑜫 (khim), Zhuang cim or caemz, Nong Zhuang chaem. Compare Vietnamese kim.


ยาแดง

/jaː˧.dɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red drug".

ยาเขียว

traditional Thai drug for treating fevers, measles, varicella, etc.; green drug


หัด

โรค โรค#Thai


เลนส์สัมผัส

เลนส์สัมผัส • (leen-sǎm-pàt)

From เลนส์ (len, “lens”) + สัมผัส (sǎm-pàt, “to contact; to touch”), a calque of English contact lens.


ยาม้า

→ Burmese: ယာမ (yama.), ရာမ (rama.)

From ยา (yaa, “drug”) + ม้า (máa, “horse”); literally "horse drug"; renamed ยาบ้า (yaa-bâa, literally “mad drug”) in 1996.

(informal and obsolete) ya ma, a type of addictive drug containing a mixture of methamphetamine and caffeine, often found in tablet form.


ยาเสพติด

yaa-sèep-dtìt (romanization)
ยาเสพย์ติด (alternative)

From ยา (yaa, “drug”) + เสพ (sèep, “to consume”) + ติด (dtìt, “to be addicted”); literally "drug [that is] consumed [and will be] addicted to".

com

addictive drug; narcotic drug; habit-forming drug.


ยาเสพย์ติด

th-noun

ยาเสพย์ติด • (yaa-sèep-dtìt)

From ยา (yaa, “drug”) + เสพย์ (sèep, “to eat”) + ติด (dtìt, “to be addicted”).

com

ยาเสพติด ยาเสพติด#Thai

Obsolete form of ยาเสพติด (yaa-sèep-dtìt).


แอนติบอดี

th-noun

แอนติบอดี • (ɛɛn-dtì-bɔɔ-dîi)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.bɔː˧.diː˥˩/


เอ็มบริโอ

เอ็มบริโอ • (em-brì-oo)


วิทยาการเอ็มบริโอ

วิทยาการเอ็มบริโอ • (wít-tá-yaa-gaan-em-brì-ôo)

/wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.kaːn˧.ʔem˧.bri˨˩.ʔoː˥˩/

From วิทยาการ (“knowledge; science; technology”) + เอ็มบริโอ (em-brì-oo, “embryo”).


คัพภวิทยา

From Pali gabbha (“womb”) + Sanskrit विद्या (vidyā, “knowledge; learning”).


ยาดม

From ยา (yaa, “drug”) + ดม (dom, “to smell”).


ยาชา

/jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

From ยา (yaa, “drug”) + ชา (chaa, “numb”).


วันนั้นของเดือน

th-noun

วันนั้นของเดือน

วันนั้นของเดือน • (wan-nán-kɔ̌ɔng-dʉʉan)

วัน (wan, “day”) + นั้น (nán, “that”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + เดือน (dʉʉan, “month”); literally "that day of the month".


เชิงกราน

/t͡ɕʰɤːŋ˧.kraːn˧/


ทันตแพทยศาสตร์

th-noun

ทันตแพทยศาสตร์ • (tan-dtà-pɛ̂ɛt-tá-yá-sàat)

/tʰan˧.ta˨˩.pʰɛːt̚˥˩.tʰa˦˥.ja˦˥.saːt̚˨˩/

From ทันตแพทย์ (tan-dtà-pɛ̂ɛt, “dentist”) + ศาสตร์ (sàat, “knowledge; science”).


หลอดเลือดฝอย

th-noun

หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/

(anatomy) capillary (small blood vessel)


เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย • (sêen-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/seːn˥˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/


ลมพิษ

From ลม (lom, “wind”) + พิษ (pít, “poison”); literally "poisonous wind" or "wind of poison".


เหงือก

เหงือก • (ngʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Proto-Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Old Chinese 顎 (OC *ŋaːɡ, “jaw”).
Cognate with Lao ເຫງືອກ (ngư̄ak), Lü ᦵᦄᦲᧅ (ṅgoek), Shan ႁိူၵ်ႇ (hòek), Ahom 𑜀𑜢𑜤𑜀𑜫 (kük) Khün ᩉᩮᩥ᩠ᨦᨠ, Northern Thai ᩉ᩠ᨦᩮᩬᩥᨠ.


ไขกระดูก

th-noun

ไขกระดูก • (kǎi-grà-dùuk)


เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง • (sên-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/sen˥˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)


สะดือ

สะดือ • (sà-dʉʉ)

→ Lao: ສະດື (sa dư̄) / ສະດີ (sa dī)

desc

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

th-l

สายดือ (sǎai-dʉʉ)


กล้ามเนื้อ

th-noun

กล้ามเนื้อ • (glâam-nʉ́ʉa) (classifier มัด or ชิ้น)

glâam-nʉ́ʉa (romanization)
มัด (classifier)
ชิ้น (classifier)

com

กล้าม (glâam) + เนื้อ (nʉ́ʉa)


มื้อ

th-noun

มื้อ • (mʉ́ʉ)

From Proto-Tai *mwɯːꟲ (“day”). Cognate with Isan มื้อ, Lao ມື້ (mư̄), Northern Thai ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶), Lü ᦙᦹᧉ (mue²), Tai Dam ꪣꪳ꫁ (ꞌmự), Tai Dón ꪝꪳꫂ, Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e), Saek มือ, Tày mự.

cog

Khün ᨾᩨ᩶ (mɯɯ⁶)

Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e)

(medicine) dose: quantity of medicine taken at a time.


ทรพิษ

th-noun

ทรพิษ • (tɔɔ-rá-pít)

tɔɔ-rá-pít (romanization)
ธระพิศม์ (alternative)

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit दुर्विष (durviṣa, “malignant”, literally “evil poison”), from दुर् (dur, “bad; evil”) + विष (viṣa, “poison; venom”). By surface analysis, ทร (tɔɔn) + พิษ (pít).

surf

ไข้ ไข้#Thai


คลิตอริส

th-noun

คลิตอริส • (klí-dtɔɔ-rís)


หนวด

หนวด • (nùuat)

Cognate with Lao ໜວດ (nūat), Lü ᦷᦐᧆᧈ (ṅod¹, “mustache; beard”), Shan ၼူတ်ႇ (nùut, “mustache; beard”), Tai Nüa ᥘᥨᥖᥱ (lǒt, “mustache; beard”), Phake ꩫုတ် (nut, “mustache; beard”), Ahom 𑜃𑜤𑜄𑜫 (nut, “beard”).


ขนเพชร

ขนเพชร • (kǒn-pét)

From ขน (kǒn, “hair”) + เพชร (pét, “diamond”); literally "diamond hair".


หน้าอก

th-noun

หน้าอก • (nâa-òk)

/naː˥˩.ʔok̚˨˩/

com

หน้า (nâa) + อก (òk)


ผีอำ

/pʰiː˩˩˦.ʔam˧/

From ผี (pǐi, “ghost”) + อำ (am, “to visit someone during his or her sleep and disturb him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her”). Compare Lao ຜີອຳ (phī ʼam). Also compare Chinese 鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng).

zh-l

鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng)


หัวเข่า

th-noun

หัวเข่า • (hǔua-kào)


สันดาน

From Pali santāna (“continuity; succession”) or Sanskrit संतान (saṃtāna, idem); probably via Old Khmer santāna, santāṇa, sāntāna (“family; generation; posterity; etc”). Cognate with Modern Khmer សន្តាន (sɑɑsɑntaan, “kinship, relationship; consciousness, feeling; etc”).

cog

(traditional medicine) (ลม~) stroke that causes continuous or chronic angina or colic.


ตุ๊กตา

dtúk-gà-dtaa (romanization)
ตุกตา (alternative)
ตุ๊กกะตา (alternative)

Possibly from Old Khmer តុក្តរ៑ (tuktar), តុក្តរ (tuktara, “doll”). Cognate with Khmer តុក្កតា (tokkaʼtaa), Lao ຕຸກກະຕາ (tuk ka tā), Lü ᦅᦎ (kṫ).


ศัลยกรรม

th-noun

ศัลยกรรม • (sǎn-yá-gam)

From ศัลย (sǎn-lá-yá-, “surgical”, literally “arrow; knife; spear; etc”) + กรรม (gam, “act; activity; action; deed; etc”); ultimately from Sanskrit शल्यकर्म (śalyakarma, “operation”, literally “act of knife”), from शल्य (śalya, “arrow; knife; spear; etc”) + कर्म (karma, “act; activity; action; deed; etc”). Compare Khmer សល្យកម្ម (salyĕəʼkam) and Lao ສັນລະຍະກຳ (san la nya kam) or ສັນຍະກຳ (san nya kam).


สังคัง

/saŋ˩˩˦.kʰaŋ˧/

(pathology and colloquial) tinea cruris.


นิติเวชศาสตร์

th-noun

นิติเวชศาสตร์

นิติเวชศาสตร์ • (ní-dtì-wêet-chá-sàat)

From นิติ (ní-dtì, “law; legal”) + เวชศาสตร์ (wêet-chá-sàat, “medicine; medical science”).


อุ้มบุญ

th-verb

อุ้มบุญ • (ûm-bun) (abstract noun การอุ้มบุญ)

ûm-bun (romanization)
การอุ้มบุญ (abstract-noun)

From อุ้ม (ûm, “to carry; to hold”) + บุญ (bun, “merit; virtue”); literally "to carry for merit".


การอุ้มบุญ

th-noun

การอุ้มบุญ • (gaan-ûm-bun)

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + อุ้มบุญ (ûm-bun, “to act as a surrogate mother”, literally “to carry for merit”).

prefix

อุ้มบุญ อุ้มบุญ#Thai

(slang) abstract noun of อุ้มบุญ (ûm-bun).


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


ไดร์

dai (romanization)
การไดร์ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from English dryer.


แอสไพริน

th-noun

แอสไพริน • (ɛ́ɛs-pai-rin)

From English aspirin, from the German trademark Aspirin.


แคม

แคม • (kɛɛm)

Uncertain. Cognate with Isan แคม, Lao ແຄມ (khǣm), Northern Thai ᨤᩯ᩠ᨾ, Khün ᨤᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦆᧄ (xaem), Tai Dam ꪵꪁꪣ, Khmer គែម (kɛɛm).

(anatomy) labium: part of female genitalia.


พารา

Shortened from พาราเซตามอล (paa-raa-see-dtaa-mɔ̂n, “paracetamol”).


น่อง

น่อง • (nɔ̂ng)

Cognate with Lao ນ່ອງ (nǭng), Northern Thai ᨶ᩵ᩬᨦ, Lü ᦓᦸᧂᧈ (noang¹), Shan ၼွင်ႈ (nāung).


หัวโปก

From หัว (hǔua, “head”) + โปก (bpòok, “scrotum”); literally "scrotum head".

com

(LGBTQ slang) effeminate boy who wears a crew cut.


หัวเห็ด

th-noun

หัวเห็ด • (hǔua-hèt)

From หัว (hǔua, “head”) + เห็ด (hèt, “mushroom”); literally "mushroom head".


ดั้ง

th-noun

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”). Cognate with Isan ดัง, Lao ດັງ (dang), Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴), Lü ᦡᧂ (ḋang), Tai Dam ꪒꪰꪉ (đăng), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) (in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng)), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ), Bouyei ndangl, Zhuang ndaeng.

cog

Khün ᨯᩢ᩠ᨦ (daŋ⁴)


ระดมพล

From ระดม (rá-dom, “to mobilise”) + พล (pon, “force, strength; armed force; soldier”).

com

โกฐทั้งเจ็ด โกฐทั้งเจ็ด#Thai

ดีเกลือฝรั่ง ดีเกลือฝรั่ง#Thai

เทียนทั้งเก้า เทียนทั้งเก้า#Thai

สลัดได สลัดได#Thai

ข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นเหนือ#Thai

ข้าวเย็นใต้ ข้าวเย็นใต้#Thai

(traditional medicine) a strong laxative made from โกฐทั้งเจ็ด, ดีเกลือฝรั่ง, เทียนทั้งเก้า, สลัดได, and tubers of ข้าวเย็นเหนือ and ข้าวเย็นใต้, amongst other things.


ร้อนใน

th-noun

ร้อนใน • (rɔ́ɔn-nai)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ใน (nai, “internal; inside”).


สาวแว่น

th-noun

สาวแว่น • (sǎao-wɛ̂n)

สาว (sǎao, “girl”) + แว่น (wɛ̂n, “eyeglasses”).


ตรีทูต

From ตรี (dtrii, “third”) + ทูต (tûut, “agent; envoy; representative”); literally "third agent", etc. Compare Khmer ត្រីទូត (trəytuut).
There are several suggestions regarding the origin of the first sense of the noun:
* It was from the traditional belief that the underworld bureaucracy will send four officials to bring the soul of a dead person down to the underworld court for judgment. The visitation of the third official means a person's death is approaching.
* It was from the traditional belief that everyone has in his body four spirits called เจตภูต (jèet-dtà-pûut). When anyone is about to die, the spirits will leave his body one by one. As the third spirit has left, it means his condition is extremely worse and his death is impending.
* It is a corruption of the term ตรีโทษ (dtrii-tôot, “condition of being heavily ill that death is imminent”, literally “three penalties”).

af

2008, สารคดี, สารคดี (ฉบับ ๒๗๗–๒๘๘), สารคดี:
เป็นดังความเจ็บป่วยขั้นตรีทูตที่ยากเกินเยียวยา
bpen dang kwaam-jèp-bpùai kân dtrii-tûut tîi yâak gəən yiao-yaa
It was like an illness at its terminal stage which was too difficult to cure.

1992, ชัชวาลย์ จันทร์เรือง, อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นางชัชวาลย์ (ศิลปบรรเลง) จันทร์เรือง, พรศิวการพิมพ์:
ท่านป่วยเป็นวัณโรคเรื้อรังและมีนิวมอเนียแทรกซ้อนเข้ามา ร่างกายที่ชราแล้วทนไม่ไหว เข้าขั้นตรีทูต ขณะนั้น นาวาเอก นายแพทย์ประสบ วรมิตร นายแพทย์ประจำตัว ได้ตรวจดูชีพจรของคนไข้แล้วกระซิบบอกผมซึ่งอยู่ใกล้ ๆ ว่า ให้เตรียมพิธีศพได้
tân bpùai bpen wan-ná-rôok rʉ́ʉa-rang lɛ́ mii niu-mɔɔ-niia sɛ̂ɛk-sɔ́ɔn kâo maa râang-gaai tîi chá-raa lɛ́ɛo ton mâi wǎi kâo kân dtrii-tûut kà-nà nán naa-waa-èek naai-pɛ̂ɛt bprà-sòp wɔɔ-rá-mít naai-pɛ̂ɛt bprà-jam-dtuua dâai dtrùuat-duu chîip-pá-jɔɔn kɔ̌ɔng kon-kâi lɛ́ɛo grà-síp bɔ̀ɔk pǒm sʉ̂ng yùu glâi glâi wâa hâi dtriiam pí-tii sòp dâai
She had suffered chronic tuberculosis with intervention of pneumonia. Her aged body could no longer bear it, as she reached the moribund point. At that time, Captain Doctor Prasop Wǭramit, a private physician, examined the pulse of the patient and whispered to me who was nearby, telling me that a funeral could now be arranged.

สังฆมณฑลเชียงใหม่, สารและความศรัทธาต่อพระเมตตา, page 62:
พระองค์ทรงอยู่ในตรีทูตถึงสามชั่วโมงบนไม้กางเขน
prá-ong song yùu nai dtrii-tûut tʉ̌ng sǎam chûua-moong bon máai-gaang-kěen
He remained in the terminal state for three hours on the cross.

(medicine) moribundity: state of being on the verge of death.


กายกรรม

From Sanskrit कायकर्म (kāyakarma, literally “act of body”), from काय (kāya, “body”) + कर्म (karma, “act; action; activity”); equivalent to Thai กาย (gaai) + กรรม (gam).


ฝ่า

Cognate with Northern Thai ᨺ᩵ᩣ, Lao ຝ່າ (fā), Tai Dón ꪠꪱꫀ, Shan ၽႃႇ (phàa), Ahom 𑜇𑜡 (phā).

(anatomy) palm of the hand; sole of the foot


คลื่นไส้

th-verb

คลื่นไส้ • (klʉ̂ʉn-sâi) (abstract noun การคลื่นไส้ or ความคลื่นไส้)

klʉ̂ʉn-sâi (romanization)
การคลื่นไส้ (abstract-noun)
ความคลื่นไส้ (abstract-noun)

compound

คลื่น (klʉ̂ʉn) + ไส้ (sâi)


ยาหม่อง

th-noun

ยาหม่อง • (yaa-mɔ̀ng)

/jaː˧.mɔŋ˨˩/

From ยา (yaa, “drug”) + หม่อง (mɔ̀ng, “Burmese man”), literally “Burmese man's drug”; believed to be from the fact that the drug was originally imported into Thailand from Yangon, Burma.


ยาแก้ไอ

th-noun

ยาแก้ไอ • (yaa-gɛ̂ɛ-ai)

ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix; to mend; to remedy; to solve; etc”) + ไอ (ai, “cough”).


ภายนอก

th-adj

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

เถ้าภายนอก
tâo paai-nɔ̂ɔk
extrinsic ash

เซลล์ภายนอก


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(pathology, sometimes derogatory and offensive) psychosis.


อักเสบ

th-adj

อักเสบ • (àk-sèep)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).

slbor

สมองอักเสบ


อักเสบ

th-verb

อักเสบ • (àk-sèep) (abstract noun การอักเสบ)

àk-sèep (romanization)
การอักเสบ (abstract-noun)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


เปีย

From Teochew 辦／办 (bang⁷, poin⁷, bain⁷) or Hokkien 辦／办 (pān), according to SEAlang. Compare Chinese 編／编 (biān), 辮／辫 (biàn). Cognate with Lao ເປັຽ (pīa).

thread; garland; etc; thread; garland; etc


เปีย

bpiia (romanization)
การเปีย (abstract-noun)

(of hair, thread, garland, etc) to braid.


เปีย

Egretta garzetta
Egretta garzetta#Translingual

(zoology) little egret: the bird Egretta garzetta of the family Ardeidae.

Aythya fuligula
Aythya fuligula#Translingual

(zoology) tufted duck: the bird Aythya fuligula of the family Anatidae.

(zoology) falcated duck: the bird Anas falcata of the family Anatidae.


ปลูก

bplùuk (romanization)
การปลูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pluːkᴰ¹ᴸ (“to plant”), from Proto-Tai *plwɯːkᴰ (“to plant”). Cognate with Lao ປູກ (pūk), Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹) or ᦔᦴᧅ (ṗuuk), Tai Dam ꪜꪴꪀ, Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Aiton ပုက် (puk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk), Saek ปร̄อก.

cog

Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹)


ตะคริว

dtà-kriu (romanization)
ตะคิว (alternative)


มดลูก

th-noun

มดลูก • (mót-lûuk)


ม้าม

ม้าม • (máam)

From Proto-Tai *maːmꟲ. Cognate with Lao ມ້າມ (mām), Lü ᦶᦙᧄᧉ (maem²), Shan မၢမ်ႉ (mâ̰am), Zhuang mamx.


สันนิบาต

สันนิบาต • (sǎn-ní-bàat)

From Pali sannipāta (“assembly; gathering”). Cognate with Modern Khmer សន្និបាត (sɑnnibaat).

(traditional medicine) a fever characterised by tremours, convulsion, and delirium.


โป้ง

Clipping of นิ้วโป้ง (níu-bpôong), from นิ้ว (níu, “finger”) + โป้ง (bpôong, “large”).


ตับอ่อน

ตับอ่อน • (dtàp-ɔ̀ɔn)

/tap̚˨˩.ʔɔːn˨˩/

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)

com

ตับ (dtàp) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


กระเพาะอาหาร

th-noun

กระเพาะอาหาร • (grà-pɔ́-aa-hǎan)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”).


หัวไส้

th-noun

หัวไส้ • (hǔua-sâi)


กระเพาะปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะ • (grà-pɔ́-bpàt-sǎa-wá)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From กระเพาะ (grà-pɔ́, “stomach”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ติ่ง

th-noun

ติ่ง • (dtìng)

Sense 5 and verb sense 1 the fact that Thai schoolgirls, who are statutorily compelled to wear shingle bob cuts, are often seen acting crazily towards celebrities. Compare เกรียน (griian) for a similar development.

small flesh or bodily organ that hangs down from, grows out of, protrudes from, or is connected to a larger organ, as a vermiform appendix or the lobe of an ear.

(slang) person that joins or accompanies a group as an additional and usually unwanted or unexpected member.


ติ่ง

(zoology) Himalayan mole: the mammal Talpa micrura of the family Talpidae.


ก้นกบ

ก้นกบ • (gôn-gòp)

From ก้น (gôn, “buttock”) + กบ (gòp, “frog”).


ดาม

daam (romanization)
การดาม (abstract-noun)

(medicine) to secure with a cast, splint, or the like.


หลอดเลือดดำ

หลอดเลือดดำ • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือดดำ

เส้นเลือดดำ • (sên-lʉ̂ʉat-dam)


เส้นเลือด

เส้นเลือด • (sên-lʉ̂ʉat) (classifier เส้น)

sên-lʉ̂ʉat (romanization)
เส้น (classifier)


หลอดเลือด

หลอดเลือด • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩/


หลอดลม

หลอดลม • (lɔ̀ɔt-lom)


กล่องเสียง

กล่องเสียง • (glɔ̀ng-sǐiang)

/klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

กล่อง (glɔ̀ng, “box”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”)


ลูกกระเดือก

th-noun

ลูกกระเดือก • (lûuk-grà-dʉ̀ʉak)


มองบน

th-verb

มองบน • (mɔɔng-bon) (abstract noun การมองบน)

mɔɔng-bon (romanization)
การมองบน (abstract-noun)

From มอง (mɔɔng, “to look”) + บน (bon, “up”).

(slang) to give an eye-roll as an expression of tiredness, fed-'upness, boredom, contempt, incredulity, etc.


ไหปลาร้า

From ไห (hǎi, “vase; jar; urn; etc”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a kind of fermented fish”).

com

Supraclavicular fossa
Supraclavicular fossa

กระดูก กระดูก#Thai


สันหลัง

th-noun

สันหลัง • (sǎn-lǎng)

กระดูก กระดูก#Thai

(กระดูก~) (anatomy) spine; vertebra; vertebral column.


เสย

sə̌əi (romanization)
การเสย (abstract-noun)

From Old Khmer *sey (“to lift, to raise; to relieve, to alleviate; to reveal, to show; etc”). Cognate with Modern Khmer សើយ (saəy).

bor

to lift up something by placing another thing under that thing and pushing it up, like prying up or levering up; to lift up, push up, raise, or elevate in a similar manner.


คอหอย

th-noun

คอหอย • (kɔɔ-hɔ̌i)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/

com

คอ (kɔɔ) + หอย (hɔ̌i)


หลอดอาหาร

th-noun

หลอดอาหาร • (lɔ̀ɔt-aa-hǎan)

/lɔːt̚˨˩.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)

com

หลอด (lɔ̀ɔt) + อาหาร (aa-hǎan)


ฝากล่องเสียง

th-noun

ฝากล่องเสียง • (fǎa-glɔ̀ng-sǐiang)

/faː˩˩˦.klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

th:ฝากล่องเสียง


เส้นเสียง

เส้นเสียง • (sêen-sǐiang)


กัลบก

gan-lá-bòk (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Sanskrit कल्पक (kalpaka, “barber”)


กระดูกสันอก

th-noun

กระดูกสันอก • (grà-dùuk-sǎn-òk)

th:กระดูกสันอก


ติดเชื้อ

th-verb

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa) (abstract noun การติดเชื้อ)

dtìt-chʉ́ʉa (romanization)
การติดเชื้อ (abstract-noun)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ผลิตภัณฑ์นม

From ผลิตภัณฑ์ (pà-lìt-dtà-pan, “products”) + นม (nom, “dairy”).

com

dairy products; foodstuffs produced from milk.


ม่านตา

From ม่าน (mâan, “curtain”) + ตา (dtaa, “eye”).


จอตา

/t͡ɕɔː˧.taː˧/

From จอ (jɔɔ, “screen”) + ตา (dtaa, “eye”).


แก้วตา

th-noun

แก้วตา • (gɛ̂ɛo-dtaa)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


กระจกตา

From กระจก (grà-jòk, “pane of glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


รูม่านตา

From รู (ruu, “hole”) + ม่านตา (mâan-dtaa, “iris”).


ท่อปัสสาวะ

th-noun

ท่อปัสสาวะ • (tɔ̂ɔ-bpàt-sǎa-wá)

/tʰɔː˥˩.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ท่อไต

th-noun

ท่อไต • (tɔ̂ɔ-dtai)

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ไต (dtai, “kidney”).


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


โรคระบาด

th-noun

โรคระบาด • (rôok-rá-bàat)


แก้วหู

แก้วหู • (gɛ̂ɛo-hǔu)

/kɛːw˥˩.huː˩˩˦/

com

แก้ว (gɛ̂ɛo) + หู (hǔu)


ติ่งหู

th-noun

ติ่งหู • (dtìng-hǔu)

/tiŋ˨˩.huː˩˩˦/


กระดูกค้อน

กระดูกค้อน • (grà-dùuk-kɔ́ɔn)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ค้อน (kɔ́ɔn, “hammer”).


กระดูกทั่ง

th-noun

กระดูกทั่ง • (grà-dùuk-tâng)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ทั่ง (tâng, “anvil”).


กระดูกโกลน

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + โกลน (gloon, “stirrup”).

th:กระดูกโกลน


ช่องคอ

th-noun

ช่องคอ • (chɔ̂ng-kɔɔ)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɔː˧/


เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว

เนื้อเยื่อบุผิว • (nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa-bù-pǐu)

/nɯa̯˦˥.jɯa̯˥˩.bu˨˩.pʰiw˩˩˦/

th:เนื้อเยื่อบุผิว


ช่องท้อง

ช่องท้อง • (chɔ̂ng-tɔ́ɔng)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥/

com

ช่อง (chɔ̂ng) + ท้อง (tɔ́ɔng)


กระเดือก

th-noun

กระเดือก • (grà-dʉ̀ʉak)


ศักย์

ศักย์ • (sàk)

From Sanskrit शक्य (śakya, “able”). Cognate with Thai ศักย (sàk-gà-yá-), ศักยะ.

ศักย์ออสโมซิส

ศักย์เมทริกซ์

ฟังก์ชันศักย์

ชลศักย์

ศักย์ลม

(mathematics, electricity, energy, botany, medicine) potential.


กระดูกต้นขา

กระดูกต้นขา • (grà-dùuk-dtôn-kǎa)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ต้น (dtôn, “beginning”) + ขา (kǎa, “leg”).


กระดูกแข้ง

th-noun

กระดูกแข้ง • (grà-dùuk-kɛ̂ng)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.kʰɛŋ˥˩/

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + แข้ง (kɛ̂ng, “shin”).


กระดูกน่อง

th-noun

กระดูกน่อง • (grà-dùuk-nɔ̂ng)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + น่อง (nɔ̂ng, “calf”).


นัยน์

th-noun

นัยน์ • (nai)

From Pali nayana (“eye”) or Sanskrit नयन (nayana, “eye”). Cognate with Khmer នយនៈ (nɔɔynĕəʼ).


อัมพาต

From อัม (am, “sickness”) + พาต (pâat, “wind”); literally "wind of sickness" or "wind sickness".
Compare Lao ອຳມະພາດ (ʼam ma phāt).


อัมพาต

th-verb

อัมพาต • (am-má-pâat) (abstract noun การอัมพาต)

am-má-pâat (romanization)
การอัมพาต (abstract-noun)


อัมพฤกษ์

th-noun

อัมพฤกษ์ • (am-má-prʉ́k)

From อัม (am, “sickness”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”); literally "tree of sickness" or "tree sickness".

com

(medicine and archaic) a line on the surface of the belly, believed to be the diametre of the body.


หนังกำพร้า

th-noun

หนังกำพร้า • (nǎng-gam-práa)


ก้านสมอง

ก้านสมอง • (gâan-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ก้าน (gâan, “stalk”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


กามโรค

กาม (gaam, “lust”) + โรค (rôok, “disease”).


เริม

th-noun

เริม • (rəəm)


อวัยวะเพศ

อวัยวะเพศ • (à-wai-yá-wá-pêet)

From อวัยวะ (à-wai-yá-wá, “organ”) + เพศ (pêet, “sex”); literally "sex organ"; possibly calque of English sex organ.
Compare with Lao ອະໄວຍະວະເພດ (ʼa wai nya wa phēt).

com

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-28, page 133:
มาตรา ๓๖๖/๑ ผู้ใดกระทำเพื่อสนองความใคร่ของตนโดยการใช้อวัยวะเพศของตนล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของศพ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hòk-sìp hòk / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam pʉ̂ʉa sà-nɔ̌ɔng kwaam-krâi kɔ̌ɔng dton dooi gaan-chái à-wai-yá-wá-pêet kɔ̌ɔng dton lûuang-lám à-wai-yá-wá-pêet · tá-waan-nàk · rʉ̌ʉ chɔ̂ng-bpàak kɔ̌ɔng sòp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sǎam bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən hòk mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp
Section 366/1 Anyone who commits [any act] in order to satisfy his own desire by penetrating the genital organ, anus, or oral cavity of a corpse using his own genital organ, shall be liable to imprisonment for not more than three years, or a fine of not exceeding sixty thousand baht, or both.


อวัยวะสืบพันธุ์

th-noun

อวัยวะสืบพันธุ์ • (à-wai-yá-wá-sʉ̀ʉp-pan)

From อวัยวะ (à-wai-yá-wá, “organ”) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan, “to reproduce”); literally "reproducing organ"; perhaps calque of English reproductive organ.

com

(formal, chiefly used in sciences) reproductive organ.


หัดเยอรมัน

th-noun

หัดเยอรมัน • (hàt-yəə-rá-man)

โรค โรค#Thai

th:โรคหัดเยอรมัน


พร้อมมูล

th-adj

พร้อมมูล • (prɔ́ɔm-muun) (abstract noun ความพร้อมมูล)

prɔ́ɔm-muun (romanization)
ความพร้อมมูล (abstract-noun)

From พร้อม (prɔ́ɔm, “all; complete; perfect; full”) + มูล (muun, “all; complete; perfect; full”).

com

การบริบาลทันตกรรมพร้อมมูล

ทันตกรรมพร้อมมูล


บ้าหมู

th-noun

บ้าหมู • (bâa-mǔu)

/baː˥˩.muː˩˩˦/


สายสะดือ

สายสะดือ • (sǎai-sà-dʉʉ)

สาย (sǎai) + สะดือ (sà-dʉʉ).

th-l

สะดือ (sà-dʉʉ)


ฝีดาษ

th-noun

ฝีดาษ • (fǐi-dàat)

/fiː˩˩˦.daːt̚˨˩/

From ฝี (fǐi, “pox”) + ดาษ (dàat, “pox”).


เยื่อเมือก

เยื่อเมือก • (yʉ̂ʉa-mʉ̂ʉak)

/jɯa̯˥˩.mɯa̯k̚˥˩/

th:เยื่อเมือก


กล้ามเนื้อโครงร่าง

กล้ามเนื้อโครงร่าง • (glâam-nʉ́ʉa-kroong-râang)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + โครงร่าง (kroong-râang, “framework; structure”).


กล้ามเนื้อเรียบ

th-noun

กล้ามเนื้อเรียบ • (glâam-nʉ́ʉa-rîiap)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + เรียบ (rîiap, “smooth”).


กล้ามเนื้อหัวใจ

th-noun

กล้ามเนื้อหัวใจ • (glâam-nʉ́ʉa-hǔua-jai)

From กล้ามเนื้อ (glâam-nʉ́ʉa, “muscle”) + หัวใจ (hǔua-jai, “heart”).


ไขสันหลัง

th-noun

ไขสันหลัง • (kǎi-sǎn-lǎng)

th:ไขสันหลัง


เยื่อหุ้มสมอง

เยื่อหุ้มสมอง

เยื่อหุ้มสมอง • (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng)

/jɯa̯˥˩.hum˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

th:เยื่อหุ้มสมอง


ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง • (dtuua-gân-rá-wàang-lʉ̂ʉat-gàp-sà-mɔ̌ɔng)

/tua̯˧.kan˥˩.ra˦˥.waːŋ˨˩.lɯa̯t̚˥˩.kap̚˨˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

th:ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง

en-ตัวกั้นระหว่างเลือดกับสมอง-th-noun-J8PFF3vI


เยื่อเลือกผ่าน

เยื่อเลือกผ่าน

เยื่อเลือกผ่าน • (yʉ̂ʉa-lʉ̂ʉak-pàan)

/jɯa̯˥˩.lɯa̯k̚˥˩.pʰaːn˨˩/

th:เยื่อเลือกผ่าน


สารภูมิต้านทาน

From สาร (sǎan) + ภูมิต้านทาน (puum-dtâan-taan).


กะเอว

th-noun

กะเอว • (gà-eeo)


สะเอว

สะเอว • (sà-eeo)


ขี้เรื้อน

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

From ขี้ (kîi, used as a prefix to indicate an unfavourable tendency or condition) + เรื้อน (rʉ́ʉan, “leprosy”).


ขี้เรื้อน

th-adj

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan) (abstract noun ความขี้เรื้อน)

kîi-rʉ́ʉan (romanization)
ความขี้เรื้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

(pathology, of a canine, can be considered derogatory or offensive if applied to a human) affected by leprosy.


กระดูกโอบอก

th-noun

กระดูกโอบอก • (grà-dùuk-òop-òk)

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔoːp̚˨˩.ʔok̚˨˩/

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + โอบ (òop, “to encircle; to surround”) + อก (òk, “chest”).


กระดูกต้นแขน

th-noun

กระดูกต้นแขน • (grà-dùuk-dtôn-kɛ̌ɛn)

From กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ต้น (dtôn, “beginning”) + แขน (kɛ̌ɛn, “arm”).


กระดูกสะบัก

th-noun

กระดูกสะบัก • (grà-dùuk-sà-bàk)

com

กระดูก (grà-dùuk) + สะบัก


ลิ้นหัวใจ

th-noun

ลิ้นหัวใจ • (lín-hǔua-jai)

th:ลิ้นหัวใจ


กายวิภาคศาสตร์

กายวิภาคศาสตร์ • (gaai-yá-wí-pâak-ká-sàat)

/kaːj˧.ja˦˥.wi˦˥.pʰaːk̚˥˩.kʰa˦˥.saːt̚˨˩/

กาย (gaai) + วิภาค (wí-pâak) + ศาสตร์ (sàat)


โลหิตวิทยา

โลหิต (loo-hìt, “blood”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science”)


ท้ายทอย

th-noun

ท้ายทอย • (táai-tɔɔi)

/tʰaːj˦˥.tʰɔːj˧/


เสนียด

เสนียด • (sà-nìiat)

Perhaps from corruption of กระเหนียด, from Old Khmer krañes (“thin (of hair); unluck, unfortunate; ugly, uncharming; etc”).

bor

(botany) Malabar nut: the plant Justicia adhatoda of the family Acanthaceae.


ลำไส้เล็ก

th-noun

ลำไส้เล็ก • (lam-sâi-lék)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + เล็ก (lék, “small”).


ลำไส้ใหญ่

th-noun

ลำไส้ใหญ่ • (lam-sâi-yài)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + ใหญ่ (yài, “big; large”).


เยื่อตา

th-noun

เยื่อตา • (yʉ̂ʉa-dtaa)

From เยื่อ (yʉ̂ʉa, “membrane”) + ตา (dtaa, “eye”).


ตายทั้งกลม

From ตาย (dtaai, “to die”) + ทั้งกลม (táng-glom, “all”).

2018, คณิตยา/คีตฌาณ์, สาปรัก, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
คุณเคยบังคับให้ผู้หญิงคนหนึ่งไปทำแท้งแต่ผู้หญิงคนนั้นแอบเก็บลูกไว้ คุณรู้เข้าก็เลยซ้อมเธอและผลคือ...เธอตกเลือดตาย เธอตายทั้งกลม และตอนนี้วิญญาณของเธอก็อยู่ในห้องนี้
kun kəəi bang-káp hâi pûu-yǐng kon nʉ̀ng bpai tam-tɛ́ng dtɛ̀ɛ pûu-yǐng kon nán ɛ̀ɛp gèp lûuk wái · kun rúu kâo gɔ̂ɔ-ləəi sɔ́ɔm təə lɛ́ pǒn kʉʉ ... təə dtòk-lʉ̂ʉat dtaai · təə dtaai-táng-glom · lɛ́ dtɔɔn-níi win-yaan kɔ̌ɔng təə gɔ̂ yùu nai hɔ̂ng níi
You once forced a woman to undertake abortion, but that woman secretly kept [her] womb. You came to know [it, you] then bashed her up, and the result was...she died [from obstetrical] bleeding. She died together with the child in her womb. And now, the ghost of hers is being in this room.

2014, ดอน ท่าศาลา, เปิดป่าช้าล่าผีไทย, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 32:
นางนาคคลอดยาก ทำอย่างไรเด็กก็ไม่ยอมออกมา...นางนาคก็ต้องตายทั้งกลม
naang nâak klɔ̂ɔt yâak · tam yàang-rai dèk gɔ̂ mâi yɔɔm ɔ̀ɔk maa ... naang nâak gɔ̂ dtɔ̂ng dtaai-táng-glom
Nang Nak had a difficulty giving birth. [No matter] how [they] did, the child would not come out easily... Nang Nak thus ended up dying together with the child in her womb.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
วันนี้ (๒๐ กุมภาพันธ์) ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งจาก...หัวหน้าเจ้าหน้าที่กู้ภัย สภ.วิเศษชัยชาญว่า กำลังจะเดินทางไปรับศพหญิงตายทั้งกลมที่วัดเกศทอง...เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
wan-níi · (yîi sìp · gum-paa-pan) · pûu-sʉ̀ʉ-kàao dâai-ráp jɛ̂ɛng jàak ... hǔua-nâa jâao-nâa-tîi gûu-pai · sɔ̌ɔ-pɔɔ wí-sèet-chai-chaan wâa · gam-lang jà dəən-taang bpai ráp sòp yǐng dtaai-táng-glom tîi wát gèet tɔɔng ... pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
Today (20 February), reporters had received information from...the Head of the Wiset Chai Chan PPS Rescue Officials that [he] was about to go out to pick at Wat Ket Thong the body of a woman [who] died together with the child in her womb...to [further] take the [deceased] baby out of the corpse's womb.

(of a pregnant woman) to die together with the child or children in her womb.


ยาดอง

/jaː˧.dɔːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug; medicine”) + ดอง (dɔɔng, “to pickle; to steep; to infuse”).

(traditional medicine) a drink made from herbs or things believed to be of medical properties steeped in liquor.


กำเดา

From Angkorian Old Khmer khtau or Pre-Angkorian Old Khmer kto, kaṭo (“hot; warm”). Cognate with Thai เขดา, Modern Khmer ក្ដៅ (kdaw).

ไข้ ไข้#Thai

(traditional medicine, archaic) (ไข้~) a kind of fever occurring as a result of common cold.


โรคติดต่อ

th-noun

โรคติดต่อ • (rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ) (classifier โรค)

rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ (romanization)
โรค (classifier)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.tɔː˨˩/

From โรค (rôok, “disease”) + ติดต่อ (dtìt-dtɔ̀ɔ, “to contact; to connect; to communicate”); perhaps calque of English communicable disease.

com

มาตรา ๓๔ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ เมื่อเกิดโรคติดต่ออันตรายหรือโรคระบาด หรือมีเหตุสงสัยว่า ได้เกิดโรคติดต่ออันตรายหรือโรคระบาดในเขตพื้นที่ใด ให้เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อในพื้นที่นั้นมีอำนาจที่จะดำเนินการเองหรือออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้ใดดำเนินการดังต่อไปนี้...
mâat-dtraa · sǎam-sìp sìi · pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan-bpɔ̂ng-gan lɛ́ kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ · mʉ̂ʉa gə̀ət rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai rʉ̌ʉ rôok-rá-bàat · rʉ̌ʉ mii hèet sǒng-sǎi wâa · dâai gə̀ət rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai rʉ̌ʉ rôok-rá-bàat nai kèet pʉ́ʉn-tîi dai · hâi jâao-pá-nák-ngaan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ nai pʉ́ʉn-tîi nán mii am-nâat tîi jà dam-nəən gaan eeng rʉ̌ʉ ɔ̀ɔk kam-sàng bpen nǎng-sʉ̌ʉ hâi pûu dai dam-nəən gaan dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi ...
Section 34 For the purpose of preventing and controlling communicable diseases, when there occurs a hazardous communicable disease or epidemic or [when] there is a cause to suspect that a hazardous communicable disease or epidemic has occurred in the territory of any district, the communicable disease control officer in that district shall have the power to carry out the following acts himself or issue an order in writing directing anyone to carry [them] out...
มาตรา ๔๒ ในกรณีที่พบว่า ผู้เดินทางเป็น หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า เป็นโรคติดต่ออันตราย โรคระบาด หรือพาหะนำโรค ให้เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อประจำด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศมีอำนาจสั่งให้บุคคลดังกล่าวถูกแยกกัก กักกัน คุมไว้สังเกต หรือได้รับการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
mâat-dtraa · sìi-sìp sɔ̌ɔng · nai gà-rá-nii tîi póp wâa · pûu-dəən-taang bpen · rʉ̌ʉ mii hèet an kuuan sǒng-sǎi wâa · bpen rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai · rôok-rá-bàat · rʉ̌ʉ paa-hà-nam-rôok · hâi jâao-pá-nák-ngaan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ bprà-jam dàan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ rá-wàang bprà-têet mii am-nâat sàng hâi bùk-kon dang-glàao tùuk yɛ̂ɛk-gàk · gàk-gan · kum wái sǎng-gèet · rʉ̌ʉ dâai ráp gaan-sâang-sə̌əm-puum-kúm-gan-rôok

2015 August 10, “พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2015-09-09, archived from the original on 2021-01-31

Section 42 In the event where [it is] found that a traveller is or [where] there is a reasonable cause to suspect that [he] is infected with a hazardous communicable disease [or] epidemic or [is] a disease carrier, the communicable disease control officer in charge of the [responsible] international communicable disease control checkpoint shall have the power to order the said person to be isolated, quarantined, [or] detained for observation or to receive immunisation.

communicable disease
communicable disease


โรคระบาดทั่ว

th-noun

โรคระบาดทั่ว • (rôok-rá-bàat-tûua)

From โรคระบาด (rôok-rá-bàat) + ทั่ว (tûua).

th:โรคระบาดทั่ว


มหาดไทย

má-hàat-tai (romanization)
มหาดไท (alternative)

Uncertain. Compare Khmer មហាផ្ទៃ (mɔɔhaaphtɨy), from មហា (mĕəʼhaa, “great”) + ផ្ទៃ (phtɨy, “land; territory”), equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ไผท (pà-tai); and compare Khmer មហាតថៃ (mɔɔhaatthay), of uncertain origin. Perhaps first used officially around 2006 Buddhist Era (1463/64 Common Era).

ทรง ทรง#Thai

(historical) (ทรง~) a crew cut like style of hair worn by men, originally worn by male commoners.


โควิด-19

From translingual COVID-19 via English, whence the alternative pronunciation of 19 following English nineteen.

2020 March 17, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “อนุพงษ์เห็นด้วยปิดเมือง ๑๔ วัน ลดเคลื่อนย้ายคน ผู้ว่าฯ มีอำนาจเต็ม”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-03-17:
รมว.มหาดไทย เห็นด้วยปิดเมือง ลดการเคลื่อนย้ายคน-การชุมนุม 14 วันบล็อกการกระจายของโควิด-19
rɔɔ-mɔɔ-wɔɔ má-hàat-tai · hěn-dûai bpìt mʉʉang · lót gaan-klʉ̂ʉan-yáai kon - gaan-chum-num · sìp sìi · wan blɔ́k gaan-grà-jaai kɔ̌ɔng koo-wìt-sìp-gâao
The interior minister concurs with [the idea of] shutting down cities [and] reducing human movements [and] gatherings [for] 14 days to block the spread of COVID-19.


แอนติเจน

แอนติเจน • (ɛɛn-dtì-jên)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.t͡ɕen˥˩/


สารก่อภูมิต้านทาน

สารก่อภูมิต้านทาน • (sǎan-gɔ̀ɔ-puum-dtâan-taan)

From สาร (sǎan) + ก่อ (gɔ̀ɔ) + ภูมิต้านทาน (puum-dtâan-taan).


พังผืด

th-noun

พังผืด • (pang-pʉ̀ʉt)

pang-pʉ̀ʉt (romanization)
พั้งผืด (alternative)
ภังผืด (alternative)

/pʰaŋ˧.pʰɯːt̚˨˩/


ระลอก

rá-lɔ̂ɔk (romanization)
ลูก (classifier)

/ra˦˥.lɔːk̚˥˩/

(traditional medicine) a disease or symptom characterised by boil-like inflammation or eruption.


วิตกกังวล

th-verb

ความวิตกกังวล

วิตกกังวล • (wí-dtòk-gang-won) (abstract noun ความวิตกกังวล)

wí-dtòk-gang-won (romanization)
ความวิตกกังวล (abstract-noun)

From วิตก (wí-dtòk, “concerned, worried”) + กังวล (gang-won, “worried, anxious”). The nominalized form ความวิตกกังวล was translated from the English word "anxiety" by the Royal Society of Thailand in 2001.

com

(intransitive, psychiatry) be anxious, have an anxiety disorder.


เศียร

th-noun

เศียร • (sǐian)

From Sanskrit शिर (śira, “head”); possibly via Old Khmer śira, śir (“head”). Cognate with Modern Khmer សិរ (see).

องค์ องค์#Thai

พระ พระ#Thai

(anatomy, royal) (classifier องค์) (พระ~) head.

(anatomy, elegant, poetic, literary) head.


ฟันปลอม

ฟันปลอม • (fan-bplɔɔm)

From ฟัน (fan, “tooth”) + ปลอม (bplɔɔm, “fake”); possibly calque of English false teeth.


แชมเปญ

/t͡ɕʰɛːm˧.peːn˧/


เยื่อพรหมจารี

เยื่อ (yʉ̂ʉa) + พรหมจารี (prom-má-jaa-rii).

hymen (membrane which occludes the vagina)

th:เยื่อพรหมจารี


จิตเวชศาสตร์

th-noun

จิตเวชศาสตร์ • (jìt-dtà-wêet-chá-sàat)

/t͡ɕit̚˨˩.ta˨˩.weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.saːt̚˨˩/


ไส้ติ่งอักเสบ

ไส้ติ่งอักเสบ • (sâi-dtìng-àk-sèep)

th:ไส้ติ่งอักเสบ


แทมพอน

แทมพอน • (tɛm-pɔ̂n)

/tʰɛm˧.pʰɔn˥˩/


แถบเอ็น

แถบเอ็น • (tɛ̀ɛp-en)

/tʰɛːp̚˨˩.ʔen˧/

แถบ (tɛ̀ɛp) + เอ็น (en)

com

แถบ (tɛ̀ɛp) + เอ็น (en)


เส้นเอ็น

th-noun

เส้นเอ็น • (sêen-en)

เส้น (sên) + เอ็น (en), cognate with Lao ເສັ້ນເອັນ (sen ʼen).

com

เส้น (sên) + เอ็น (en)

cog

Lao ເສັ້ນເອັນ (sen ʼen)


ศัลยศาสตร์

th-noun

ศัลยศาสตร์ • (sǎn-lá-yá-sàat)

th:ศัลยศาสตร์


แกละ

แกละ • (glɛ̀)


น้ำลำไย

Beverage made of these dried longan boiled in water and added sugar, served cool.


หูชั้นกลาง

/huː˩˩˦.t͡ɕʰan˦˥.klaːŋ˧/

หู (hǔu, “ear”) + ชั้น (chán, “layer”) + กลาง (glaang, “middle”).


ท่อหู

th-noun

ท่อหู • (tɔ̂ɔ-hǔu)

/tʰɔː˥˩.huː˩˩˦/


หนังแท้

หนังแท้ • (nǎng-tɛ́ɛ)

/naŋ˩˩˦.tʰɛː˦˥/

com

หนัง (nǎng) + แท้ (tɛ́ɛ)


ต่อมเหงื่อ

th-noun

ต่อมเหงื่อ • (dtɔ̀m-ngʉ̀ʉa)

/tɔm˨˩.ŋɯa̯˨˩/

From ต่อม (dtɔ̀m) + เหงื่อ (ngʉ̀ʉa)

com

ต่อม (dtɔ̀m) + เหงื่อ (ngʉ̀ʉa)


ท่อนำไข่

th-noun

ท่อนำไข่ • (tɔ̂ɔ-nam-kài)

ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + นำ (nam, “to lead, bring”) + ไข่ (kài, “egg”).


ไข้ป่า

th-noun

ไข้ป่า • (kâi-bpàa)

From ไข้ (kâi, “fever”) + ป่า (bpàa, “wild”).


หัวองคชาต

/hua̯˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

Compound of หัว (hǔua) + องคชาต (ong-ká-châat).