ดาบ

th-noun

ดาบ • (dàap)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdaːpᴰᴸ³ (“sword”). Cognate with Northern Thai ᨯᩣ᩠ᨷ, Khün ᨯᩣ᩠ᨷ, Lao ດາບ (dāp), Lü ᦡᦱᧇ (ḋaab), Tai Dam ꪒꪱꪚ, Shan လၢပ်ႇ (làap), Tai Nüa ᥘᥣᥙᥱ (lǎap), Phake ꩫပ် (nap), Ahom 𑜃𑜆𑜫 (nap).

inh

Song of Solomon 3:8, KJV:
ทุกคนเหน็บดาบไว้ที่ต้นขาของตนเพราะเกรงภัยในราตรีกาล
túk-kon nèp dàap wái tîi dtôn-kǎa kɔ̌ɔng dton prɔ́ greeng pai nai raa-dtrii-gaan
every man hath his sword upon his thigh because of fear in the night.

Isaiah 49:2, KJV:
พระองค์ทรงทำปากของข้าพเจ้าเหมือนดาบคม พระองค์ทรงซ่อนข้าพเจ้าไว้ในร่มพระหัตถ์ของพระองค์ พระองค์ทรงทำข้าพเจ้าให้เป็นลูกศรขัดมัน พระองค์ทรงซ่อนข้าพเจ้าไว้เสียในแล่งของพระองค์
prá-ong song tam bpàak kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao mʉ̌ʉan dàap kom · prá-ong song sɔ̂ɔn kâa-pá-jâao wái nai rôm prá hàt kɔ̌ɔng prá-ong · prá-ong song tam kâa-pá-jâao hâi bpen lûuk sɔ̌ɔn kàt man · prá-ong song sɔ̂ɔn kâa-pá-jâao wái sǐia nai lɛ̂ng kɔ̌ɔng prá-ong
And he hath made my mouth like a sharp sword; in the shadow of his hand hath he hid me, and made me a polished shaft; in his quiver hath he hid me;

ขอให้ชั่วโมงนี้เราชูดาบสู้ด้วยกัน จงประสบผล ลบรอยแค้น ล้างรอยพ่าย และอรุณสีเลือด
kɔ̌ɔ hâi chûua-moong níi rao chuu dàap sûu dûai gan · jong bprà-sòp pǒn · lóp rɔɔi kɛ́ɛn · láang rɔɔi pâai · lɛ́ à-run sǐi lʉ̂ʉat
Let this be the hour when we draw swords together. Fell deeds awake. Now for wrath, now for ruin, and the red dawn!

เล่ม เล่ม#Thai

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) cutlassfish: any of the sea fish of the family Trichiuridae.

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) giant sword minnow: the fish Macrochirichthys macrochirus of the family Cyprinidae.

(military, law enforcement) (classifier คน) senior sergeant major.


ธนู

From Pali dhanu (“bow”) or Sanskrit धनु (dhanu, “bow”); probably via Old Khmer ធ្នូវ (dhnūva, “bow”). Cognate with Lao ທະນູ (tha nū), Modern Khmer ធ្នូ (thnuu).

คัน คัน#Thai

(classifier คัน) (คัน~) bow: strip for shooting arrows


ธนู

ราศี ราศี#Thai

(ราศี~) (astrology, astronomy) Sagittarius.


ทหาร

tá-hǎan (romanization)
คน (classifier)
นาย (classifier)

→ Pattani Malay: tahang

Possibly from ท (tá, “person”) + หาญ (hǎan, “brave”), or from Ahom 𑜑𑜃𑜫 (han, “warrior”).

2020 February 13, “บิ๊กป้อมปัดตอบปมวิจารณ์ทหารเกษียณใช้บ้านหลวง โยนถามบิ๊กแดงปฏิรูปกองทัพ”, in แนวหน้า, Bangkok: แนวหน้า, retrieved 2020-03-07:
บิ๊กป้อมปัดตอบปมวิจารณ์ทหารเกษียณใช้บ้านหลวง
bík bpɔ̂m bpàt dtɔ̀ɔp bpom wí-jaan tá-hǎan gà-sǐian chái bâan lǔuang
Big Pom refuses to answer [as to] criticised issue [of] retired officers using government[-funded] homes

2019 September 18, “อนาคต ใหม่ เสนอ ๒ ร่าง กม. ยกเลิกเกณฑ์ทหาร ใช้ระบบสมัครใจ ยึดหลักสิทธิมนุษยชน”, in Laws Monitoring, Bangkok: iLaw, retrieved 2020-03-07:
ร่างกฎหมายของพรรคอนาคตใหม่มีอย่างน้อยสองฉบับ ทั้งสองฉบับเปลี่ยนระบบเกณฑ์ทหารไปเป็นระบบสมัครใจ
râang gòt-mǎai kɔ̌ɔng pák à-naa-kót mài mii yàang-nɔ́ɔi sɔ̌ɔng chà-bàp · táng sɔ̌ɔng chà-bàp bplìian rá-bòp geen tá-hǎan bpai bpen rá-bòp sà-màk-jai
The draft law of Future Forward [literally "New Future"] Party consists of two versions at least. Both versions [would] change the system [in which] officers [are] conscripted, into a voluntary system.

2019 June 7, สุรชาติ บำรุงสุข, “แนวทางปฏิรูปกองทัพ โมเดลลดอำนาจทหารสเปน”, in มติชนสุดสัปดาห์, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-03-07:
ข้อเสนอที่สำคัญของเขาก็คือการปฏิรูปกองทัพเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่จำเป็นต่อกระบวนการสร้างความเข้มแข็งของระบอบประชาธิปไตย...และเสนออีกว่า การปฏิรูปทหารจะสำเร็จได้ต้องลดอำนาจกองทัพในการแทรกแซงการเมือง
kɔ̂ɔ-sà-nə̌ə tîi sǎm-kan kɔ̌ɔng kǎo gɔ̂ kʉʉ gaan-bpà-dtì-rûup gɔɔng-táp bpen ong-bprà-gɔ̀ɔp pʉ́ʉn-tǎan tîi jam-bpen dtɔ̀ɔ grà-buuan-gaan sâang kwaam-kêem-kɛ̌ng kɔ̌ɔng rá-bɔ̀ɔp bprà-chaa-tí-bpà-dtai ... lɛ́ sà-nə̌ə ìik wâa · gaan-bpà-dtì-rûup tá-hǎan jà sǎm-rèt dâai dtɔ̂ng lót am-nâat gɔɔng-táp nai gaan-sɛ̂ɛk-sɛɛng gaan-mʉʉang
An important proposal of his is [that] reforming the armed forces is a fundamental element which is necessary for the process of creating the strength of a democratic regime... and [he] also proposed that, [in order] to be able to implement the reform of the military, [it] needs to reduce the power of the armed forces in intervening [in] politics.

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “๑๘”, in ราชาธิราช, Bangkok: สำนักพิมพ์บริการ, published 1946:
ฝ่ายพระเจ้ากรุงต้าฉิงซึ่งเสวยราชสมบัติอยู่ในกรุงจีนนั้นมีทหารเอกคนหนึ่งชื่อกามะนี
fàai prá-jâao grung dtâa chǐng sʉ̂ng sà-wə̌əi râat-chá-sǒm-bàt yùu nai grung jiin nán mii tá-hǎan èek kon nʉ̀ng chʉ̂ʉ gaa-má-nii
Speaking of the Divine Lord of the Ta Ching Kingdom, who was enjoying [his] kingship in the land of Cathay, [he] had one excellent warrior called Kamani.

the military; military or military-like body, armed force, armed body; member thereof, person in military service, or military person, as soldier, warrior, servicemember, military officer, naval officer, etc.


หมู่

th-noun

หมู่ • (mùu)

From Proto-Tai *ʰmuːᴮ. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩪ᩵, Lao ໝູ່ (mū), Lü ᦖᦴᧈ (ṁuu¹), Tai Dam ꪢꪴ꪿, Shan မူႇ (mùu), Tai Nüa ᥛᥧᥱ (mǔ), Phake မူ (mū), Ahom 𑜉𑜥 (mū), Zhuang muq, Tày mú.

cog

Lü ᦖᦴᧈ (ṁuu¹)

(slang, military, law enforcement) squad leader.


รถถัง

th-noun

รถถัง • (rót-tǎng)

/rot̚˦˥.tʰaŋ˩˩˦/

รถ (rót, “car, vehicle, carriage”) + ถัง (tǎng, “bucket, tank, tub, drum, cask”)


ลูกศร

ลูกศร • (lûuk-sɔ̌ɔn)

/luːk̚˥˩.sɔːn˩˩˦/


จ่า

Cognate with Lao ຈ່າ (chā), Northern Thai ᨧ᩵ᩣ, Khün ᨧ᩵ᩣ, Lü ᦈᦱᧈ (ṫsaa¹).

cog

Lü ᦈᦱᧈ (ṫsaa¹)


ตรีศูล

dtrii-sǔun (romanization)
เล่ม (classifier)

From Sanskrit त्रिशूल (triśūla, “trident”); probably via Old Khmer triśūla (“trident; three-pronged finial at the top of a temple tower.”). Compare Modern Khmer ត្រីសូល៍ (treisol៍), ត្រៃសូរ (traysou).


ค่าย

th-noun

ค่าย • (kâai)


เสนาบดี

เสนาบดี • (sěe-naa-bɔɔ-dii) (classifier คน)

sěe-naa-bɔɔ-dii (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Pali senāpati (literally “army chief”), from senā (“army”) + pati (“chief”); ultimately from Sanskrit सेनापति (senāpati), from सेना (senā) + पति (pati). By surface analysis, เสนา (sěe-naa) + บดี (bɔɔ-dii).
Cognate with Old Khmer senāpāti (“army general”), Modern Khmer សេនាបតី (seeniəptəy, “army general”), Old Javanese senāpati (“army general”), Modern Javanese ꦱꦺꦤꦥꦠꦶ (sénapati, “army general”), Lao ເສນາບໍດີ (sē nā bǭ dī, “army commander”).


ทัพชัย

From ทัพ (táp, “military body”) + ชัย (chai, “victory”).

com

(archaic) military body assembled and organised at a strategic location before going to war.


ปืน

th-noun

ปืน • (bpʉʉn)

Compare Northern Thai ᨸᩨ᩠ᨶ, Lao ປືນ (pư̄n), Lü ᦔᦹᧃ (ṗuen), Shan ပိုၼ် (pǔen), Zhuang bwn.

ปืนยา

weapon, as bow, crossbow, etc., from which poisoned arrows are shot

(archaic) weapon from which arrows or the like are shot, as bow, crossbow, blowgun, etc.

กระบอก กระบอก#Thai

weapon from which projectiles are shot, as rifle, shotgun, pistol, revolver, cannon, etc.

กระบอก กระบอก#Thai

device for shooting something, as paint gun, staple gun, etc.

ยวนพ่าย:
ปืนอยาอย่าเบื่อง้วน ขืนเขม แต่งแฮ หอกดาบแหลนหลาวหลาย ส่ำแกล้ว ปืนไฟร่อรูเตม ตับอยู่ อำมรารยงร้อยแล้ว เขื่อนขนัน
bpʉʉn yaa yàa-bʉ̀ʉa ngúuan · kʉ̌ʉn kěm · dtɛ̀ng hɛɛ · hɔ̀ɔk dàap lɛ̌ɛn lǎao lǎai · sàm glɛ̂ɛo · bpʉʉn-fai rɔ̂ɔ ruu dtem · dtàp yùu · am-raa riiang-rɔ́ɔi lɛ́ɛo · kʉ̀ʉan kà-nǎn
Set ready were poisoned arrows, drugs, venoms, stingers, javelins. Abundant were spears, swords, darts, lances, and brave men. Bastions were filled with firearms arranged in lines. Orderly lined were cannon for defending the fort.

discharge of such a weapon or device; anything discharged or intended to be discharged from such a weapon or device, as arrow, bullet, etc.


น้อยหน่า

nɔ́ɔi-nàa (romanization)
ลูก (classifier)

/nɔːj˦˥.naː˨˩/

Semi-learned borrowing from Malay nona, from Spanish anona.


วันทยาวุธ

From วันทย (“respectable; venerable”) + อาวุธ (aa-wút, “weapon; arms”).


วันทยาวุธ

th-verb

วันทยาวุธ • (wan-tá-yaa-wút) (abstract noun การวันทยาวุธ)

wan-tá-yaa-wút (romanization)
การวันทยาวุธ (abstract-noun)


วันทยหัตถ์

th-noun

วันทยหัตถ์ • (wan-tá-yá-hàt)

From วันทย (“respectable; venerable”) + หัตถ์ (“hand”).


วันทยหัตถ์

th-verb

วันทยหัตถ์ • (wan-tá-yá-hàt) (abstract noun การวันทยหัตถ์)

wan-tá-yá-hàt (romanization)
การวันทยหัตถ์ (abstract-noun)


เรียบอาวุธ

th-noun

เรียบอาวุธ • (rîiap-aa-wút)

From เรียบ (rîiap, “to flat”) + อาวุธ (aa-wút, “weapon; arms”).


เรียบอาวุธ

th-verb

เรียบอาวุธ • (rîiap-aa-wút) (abstract noun การเรียบอาวุธ)

rîiap-aa-wút (romanization)
การเรียบอาวุธ (abstract-noun)

(military) to assume the position of order arms.


คทา

ká-taa (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Borrowed from Sanskrit गदा (gadā, “mace”); probably via Old Khmer គទា (gadā, “mace”). Compare Modern Khmer គទា (kɔɔkɔtiə).

staff or stick used as a weapon or used for any other purpose, such as baton, bludgeon, club, cudgel, mace, sceptre, truncheon, wand, etc.


แสง

th-noun

แสง • (sɛ̌ɛng)

From Old Khmer សេង៑ (seṅ, “to carry on the shoulder; to wear over the shoulder; etc”). Cognate with Modern Khmer សែង (saeng, “to carry on the shoulder; weapon; etc”), Lao ແສງ (sǣng).

cog

พระ พระ#Thai

(when referring to a royal one: พระ~) weapon.


กองทัพบก

th-noun

กองทัพบก • (gɔɔng-táp-bòk)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.bok̚˨˩/

From กองทัพ (gɔɔng-táp, “army”) + บก (bòk, “land”).

compound

army (military force for fighting on land).


ทัพ

From Old Khmer ទប្ប (dâppa, “armed force”); ultimate origin undetermined. Cognate with Modern Khmer ទ័ព (tŏəp), Mon ဒပ်.

troops; armed force; military body; body of fighting men.


กองทัพ

th-noun

กองทัพ • (gɔɔng-táp)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥/

From กอง (gɔɔng, “division; heap; pile”) + ทัพ (táp, “military body”); literally "pile of military bodies".


พยุหบาตรา

From พยุห (“military body; military force”) + บาตร (bàat, “command; direction”).

com

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระไชยราชาธิราช จุลศักราช ๘๗๖–๘๘๙”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา ภาค ๑, กรุงเทพฯ: โบราณคดีสโมสร, published 1912, page 16:
ยกพยุหบาตราทัพไปเมืองเชียงใหม่
yók pá-yú-hà-bàat-dtraa táp bpai mʉʉang chiiang-mài
marched [his] army [in] formation to the town of Chiang Mai


หอศาสตราคม

หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + ศาสตราคม (sàat-dtraa-kom, “weaponry treatise; weapon-related magic”)

(archaic, military) armory; arsenal; magazine; plant


พลขับ

(military) vehicle driver; driving officer; military officer whose duty is to drive a vehicle.


สงครามกลางเมือง

th-noun

สงครามกลางเมือง • (sǒng-kraam-glaang-mʉʉang)

From สงคราม (sǒng-kraam) + กลาง (glaang) + เมือง (mʉʉang).


สงครามประสาท

From สงคราม (sǒng-kraam, “war”) + ประสาท (bprà-sàat, “nerve”); calque of English war of nerves.


เหตุแห่งสงคราม

th-noun

เหตุแห่งสงคราม • (hèet-hɛ̀ɛng-sǒng-kraam)

/heːt̚˨˩.hɛːŋ˨˩.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From เหตุ (hèet, “cause; factor; etc.”) + แห่ง (hɛ̀ng, “belonging to; of; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war”).


สงครามจิตวิทยา

th-noun

สงครามจิตวิทยา • (sǒng-kraam-jìt-dtà-wít-tá-yaa)

/soŋ˩˩˦.kʰraːm˧.t͡ɕit̚˨˩.ta˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + จิตวิทยา (jìt-dtà-wít-tá-yaa, “psychology”).

compound

psychological warfare
psychological warfare


อาชญากรสงคราม

th-noun

อาชญากรสงคราม • (àat-yaa-gɔɔn-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากร (àat-yaa-gɔɔn, “criminal; offender”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war criminal.


ผู้กระหายสงคราม

th-noun

ผู้กระหายสงคราม • (pûu-grà-hǎai-sǒng-kraam)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + กระหาย (grà-hǎai, “to crave; to lust; to thirst; to yearn; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”).


สงครามเย็น

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + เย็น (yen, “cold; cool”).


อาชญากรรมสงคราม

th-noun

อาชญากรรมสงคราม • (àat-yaa-gam-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kam˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากรรม (àat-yaa-gam, “crime; offence”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war crime.


สงครามตัวแทน

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + ตัวแทน (dtuua-tɛɛn, “agent; proxy; representative”).


ดอกไม้ไฟ

th-noun

ดอกไม้ไฟ • (dɔ̀ɔk-máai-fai)

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + ไฟ (fai, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

ดอกไม้เพลิง ดอกไม้เพลิง#Thai

Alternative form of ดอกไม้เพลิง (dɔ̀ɔk-máai-pləəng): firework


ดอกไม้เพลิง

th-noun

ดอกไม้เพลิง • (dɔ̀ɔk-máai-pləəng)

/dɔːk̚˨˩.maːj˦˥.pʰlɤːŋ˧/

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + เพลิง (pləəng, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

1934, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด และดอกไม้เพลิง พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๕ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่อาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด หรือดอกไม้เพลิง ซึ่งเจ้าพนักงานได้รับมาจากรัฐบาลเพื่อทำการตามหน้าที่ หรือที่รัฐบาลสั่งเข้ามา นำเข้ามา ส่งออกไป ทำขึ้น ได้มา ขาย หรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น
mâat-dtraa hâa prá-râat-chá-ban-yàt níi mí-hâi chái-bang-káp gɛ̀ɛ aa-wút-bpʉʉn krʉ̂ʉang-gà-sǔn-bpʉʉn wát-tù-rá-bə̀ət rʉ̌ʉ dɔ̀ɔk-máai-pləəng sʉ̂ng jâao-pá-nák-ngaan dâai-ráp maa jàak rát-tà-baan pʉ̂ʉa tam gaan dtaam nâa-tîi rʉ̌ʉ tîi rát-tà-baan sàng kâo maa sòng ɔ̀ɔk bpai tam kʉ̂n dâai maa kǎai rʉ̌ʉ jam-nàai dooi wí-tii ʉ̀ʉn
Section 5 This Act shall not apply to firearms, ammunition, explosive devices, or fireworks which a public officer obtains from the government for the execution of his duty or which the government orders to be imported, imports, exports, produces, obtains, sells, or by any other means disposes of.

1947, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. ๒๔๙๐:
มาตรา ๔๗ ห้ามมิให้ผู้ใดทำ สั่ง นำเข้า หรือค้าซึ่งดอกไม้เพลิง เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนท้องที่
mâat-dtraa sìi-sìp jèt hâam-mí-hâi pûu dai tam sàng nam-kâo rʉ̌ʉ káa sʉ̂ng dɔ̀ɔk-máai-pləəng wén-dtɛ̀ɛ jà dâai-ráp bai-à-nú-yâat jàak naai-tá-biian tɔ́ɔng-tîi
Section 47 No person may produce, order, import, or trade in fireworks, save where he has obtained a license from the local registrar.


จัดแถว

th-verb

จัดแถว • (jàt-tɛ̌ɛo) (abstract noun การจัดแถว)

jàt-tɛ̌ɛo (romanization)
การจัดแถว (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.tʰɛːw˩˩˦/

From จัด (jàt, “to arrange; to organise; etc”) + แถว (tɛ̌o, “line”).


แถวตรง

/tʰɛːw˩˩˦.troŋ˧/

From แถว (tɛ̌o, “line”) + ตรง (dtrong, “direct; straight”); literally "Line, be straight!" or "straight line".

(military, often used as a command) attention.


แถวตรง

/tʰɛːw˩˩˦.troŋ˧/

(military) to assume the position of attention.


กลับหลังหัน

th-noun

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn)

From กลับ (glàp, “to reverse; to turn”) + หลัง (lǎng, “back; rear”) + หัน (hǎn, “to turn round”); literally "to turn back and turn round".

com

(military, often used as a command) about-face.


กลับหลังหัน

th-verb

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn) (abstract noun การกลับหลังหัน)

glàp-lǎng-hǎn (romanization)
การกลับหลังหัน (abstract-noun)


หมวด

th-noun

หมวด • (mùuat)

Uncertain. Possibly from aphaeresis of ขมวด (kà-mùuat).


เชลยศึก

เชลยศึก • (chá-ləəi-sʉ̀k) (classifier คน)

chá-ləəi-sʉ̀k (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧.sɯk̚˨˩/

From เชลย (chá-ləəi, “person captured or held: captive, hostage, etc”) + ศึก (sʉ̀k, “war”); probably calque of English prisoner of war.


ขวาก

th-noun

ขวาก • (kwàak)

Cognate with Lao ຂວາກ (khuāk), Shan ၶႂၢၵ်ႇ (khwàak).


ประตัก

ประตัก • (bprà-dtàk) (classifier เล่ม or อัน)

bprà-dtàk (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Uncertain. Compare Sanskrit प्रतोद (pratoda, “long whip”); Pali patoda (“driving stick”); Old Khmer khdyac (“goad”); Persian [script needed] (katak), [script needed] (kutak), [script needed] (kutk, “pestle; club; stick for chastisement; etc”).


บ.

เครื่องบิน เครื่องบิน#Thai

(military) Initialism of เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin).


ตะพด

ตะพด • (dtà-pót) (classifier เล่ม or อัน)

dtà-pót (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Jeremiah 1:11, KJV:
ข้าพระองค์เห็นไม้ตะพดอัลมันด์อันหนึ่ง
kâa-prá-ong hěn máai-dtà-pót al-mân an nʉ̀ng
I see a rod of an almond tree.

ไม้ ไม้#Thai

(ไม้~) staff used as a weapon, symbol of authority, or walking cane, sometimes incorporating a concealed blade similar to a swordstick.


ปืนใหญ่

ปืนใหญ่ • (bpʉʉn-yài) (classifier กระบอก or บอก)

bpʉʉn-yài (romanization)
กระบอก (classifier)
บอก (classifier)

ปืน (bpʉʉn, “gun”) + ใหญ่ (yài, “great; big”). Compare Lao ປືນໃຫຍ່ (pư̄n nyai); Chinese 大炮 (dàpào); Japanese 大砲(たいはう) (taihau).


หน้าไม้

th-noun

หน้าไม้ • (nâa-máai)

หน้า (nâa) + ไม้ (máai). This "หน้า" is from Proto-Tai *ʰnwɯə (“crossbow”), from Old Chinese 弩 (OC *naːʔ, “crossbow”). Cognate with Lao ໜ້າໄມ້ (nā mai), Lü ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (ṅaa²may²), Zhuang naq (“arrow”).

cog

Lü ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (ṅaa²may²)


หอก

th-adv

หอก • (hɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *kroːkᴰ (“spear”). Cognate with Northern Thai ᩉᩬᨠ, Lao ຫອກ, Khün ᩉᩬᨠ, Tai Dam ꪬꪮꪀ, Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹), Shan ႁွၵ်ႇ (hàuk), Ahom 𑜍𑜨𑜀𑜫 (rok), Zhuang rok or kyok.

cog

Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹)

ทำหอกอะไร

(slang, vulgar, offensive) used as an intensifier: the heck; the hell; the fuck; etc.


สลุต

(military) salute: discharge of a gun as a sign of respect or celebration.


ศร

th-noun

ศร • (sɔ̌ɔn)

Sanskrit शर (śara, “arrow; shaft”). Compare Pali sara (“arrow; shaft”), from which Old Khmer sara (“arrow; shaft”) and Modern Khmer សរ (sɑɑ) were probably derived.

(classifier คัน) (คัน~) bow: strip for shooting arrows;

คัน คัน#Thai


ง้าว

Compare Lao ງ້າວ (ngāo), Khmer ង៉ាវ (ngaaw).

เล่าปี่จึงขอบคุณพ่อค้าม้าทั้งสองคน แล้วหานายช่างมาตีเป็นกระบี่สองเล่มสำหรับถือ ซึ่งกวนอูจะถือนั้นให้นายช่างตีเป็นง้าวเล่มหนึ่งยาวสิบเอ็ดศอกหนักแปดสิบสองชั่ง เตียวหุยถือนั้นให้ตีเป็นทวนเล่มหนึ่งยาวสิบศอกหนักแปดสิบห้าชั่ง
lâo-bpìi jʉng kɔ̀ɔp-kun pɔ̂ɔ-káa máa táng sɔ̌ɔng kon · lɛ́ɛo hǎa naai châang maa dtii bpen grà-bìi sɔ̌ɔng lêm sǎm-ràp tʉ̌ʉ · sʉ̂ng guuan-uu jà tʉ̌ʉ nán hâi naai châang dtii bpen ngáao lêm nʉ̀ng yaao sìp-èt sɔ̀ɔk nàk bpɛ̀ɛt-sìp sɔ̌ɔng châng · dtiao-hǔi tʉ̌ʉ nán hâi dtii bpen tuuan lêm nʉ̀ng yaao sìp sɔ̀ɔk nàk bpɛ̀ɛt-sìp hâa châng
Liu Bei then expressed his gratitude to the two horse merchants and summoned blacksmiths to forge a pair of swords for him to carry. For Guan Yu to hold, the blacksmiths fashioned a long-handled, curve blade which stood eleven cubits and weighed eighty-two catties; and for Zhang Fei to hold, they created a lance which had the length of ten cubits and the weight of eighty-five catties.
กวนอูเห็นจึงขับม้าผ่านหน้าม้าเตียวหุยออกจะมารบ เทียอ้วนจี้เห็นรูปกวนอูก็ตกใจเสียที กวนอูเอาง้าวฟันถูกเทียอ้วนจี้ตัวขาดเป็นสองท่อน
guuan-uu hěn jʉng kàp máa pàan nâa máa dtiao-hǔi ɔ̀ɔk jà maa róp · tiia-ûuan-jîi hěn rûup guuan-uu gɔ̂ dtòk-jai sǐia-tii · guuan-uu ao ngáao fan tùuk tiia-ûuan-jîi dtuua kàat bpen sɔ̌ɔng tɔ̂n

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๑

Having seen that, Guan Yu rode his horse out before Zhang Fei's horse to engage in the fight. At the sight of Guan Yu, fear seized upon Cheng Yuanzhi who was thus deprived of the upper hand, as Guan Yu struck him with the blade, cutting his body in halves.


เสนา

From Pali senā (“army”) or Sanskrit सेना (senā, “army”). Cognate with Old Khmer senā, seṇā° (“armed force, army; army commander”); Modern Khmer សេនា (seenaa, “officer; commanding officer; soldiers; army”).

cog

(archaic) soldier; military officer; serviceperson.


ปีกกา

(historical, military) the left or right wing of a troop that is formed into a crow-like shape.


ม้าเร็ว

th-noun

ม้าเร็ว • (máa-reo)

From ม้า (máa, “horse”) + เร็ว (reo, “quick”). Compare Chinese 快馬／快马.

com

(military and historical) horse-mounted dispatch rider.


ไรเฟิล

rai-fə̂l (romanization)
กระบอก (classifier)


ปืนกล

bpʉʉn-gon (romanization)
กระบอก (classifier)


รุก

rúk (romanization)
การรุก (abstract-noun)

From Old Khmer *រុក៑ (*ruk) or Angkorian Old Khmer រុក៑ (ruk, “to invade; to force (one's way into); to thrust (into); to penetrate; to pierce; etc”). Cognate with Modern Khmer រុក (ruk).

bor

(military, sports, etc) to attack; to make an offensive; to make an aggressive move or movement; to carry out an attacking campaign.


จเร

From Old Khmer ចារេ (cāre, “court of justice agent; investigator; inspector”); ultimately from Sanskrit चर (cara, “secret emissary, spy, agent; wandering, walking, roaming; etc”). Doublet of จร (jɔɔn).

der

(government, now chiefly used in military and law enforcement) inspector; inspector general.


ฉมวก

chà-mùuak (romanization)
เล่ม (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.mua̯k̚˨˩/

Job 41:7, KJV:
เจ้าเอาฉมวกปักหนังของมันหรือเอาหลาวแทงหัวของมันได้หรือ
jâao ao chà-mùuak bpàk nǎng kɔ̌ɔng man rʉ̌ʉ ao lǎao tɛɛng hǔua kɔ̌ɔng man dâai rʉ̌ʉ
Canst thou fill his skin with barbed irons? or his head with fish spears?


พลเรือเอก

th-noun

พลเรือเอก • (pon-rʉʉa-èek)

From พลเรือ (“admiral”) + เอก (èek, “first; primary; etc”).

com

the highest rank of naval officer. Abbreviation: พล.ร.อ. (pon-rɔɔ-ɔɔ)


เกณฑ์

geen (romanization)
การเกณฑ์ (abstract-noun)

From Pre-Angkorian Old Khmer *ken (“to levy, conscript, impress, recruit”), whence Modern Khmer កែន (kaen) ~ កេណ្ឌ (keendɔɔ, “to draft, to mobilise; requisition, commandeer, levy, muster”), which is augmented as កំណែន (kɑmnaen, “mobilization; reinforcement, recruiting; requisitioning; levy”).
Further etymology remains unclear despite the Indic spelling; perhaps ultimately a corruption of Pali kaṇḍa (“portion; chapter; section”), from Sanskrit काण्ड (kāṇḍa, “section; part; branch; division; etc.”). Cognate with Lao ເກນ (kēn).

der

ทหารเกณฑ์

เกณฑ์ทหาร


เรือโท

th-noun

เรือโท • (rʉʉa-too)


สิบเอก

สิบเอก • (sìp-èek)

/sip̚˨˩.ʔeːk̚˨˩/


กองหนุน

กองหนุน • (gɔɔng-nǔn)

/kɔːŋ˧.nun˩˩˦/

com

กอง (gɔɔng) + หนุน (nǔn)


ปืนพก

bpʉʉn-pók (romanization)
กระบอก (classifier)


ปืนสั้น

th-noun

ปืนสั้น • (bpʉʉn-sân) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-sân (romanization)
กระบอก (classifier)

com

ปืน (bpʉʉn) + สั้น (sân)


เรือบรรทุกอากาศยาน

th-noun

เรือบรรทุกอากาศยาน • (rʉʉa-ban-túk-aa-gàat-sà-yaan) (classifier ลำ)

rʉʉa-ban-túk-aa-gàat-sà-yaan (romanization)
ลำ (classifier)

/rɯa̯˧.ban˧.tʰuk̚˦˥.ʔaː˧.kaːt̚˨˩.sa˨˩.jaːn˧/

From เรือ (rʉʉa) + บรรทุก (ban-túk) + อากาศยาน (aa-gàat-sà-yaan).


ผู้บัญชาการ

th-noun

ผู้บัญชาการ • (pûu-ban-chaa-gaan) (classifier คน)

pûu-ban-chaa-gaan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + บัญชา (ban-chaa, “to direct; to command”) + การ (gaan, “activity; affair; business”).

com

ผู้บัญชาการทหารบก

Chief of the Army; Chief of the Land Staff; Chief of the Land Force

ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล

ผู้บัญชาการทหารอากาศ

Chief of the Air Force; Chief of the Air Staff

(especially of a police or military body) chief; leader; commander. Abbreviation: ผบ. (pɔ̌ɔ-bɔɔ)


ฐานทัพ

th-noun

ฐานทัพ • (tǎan-táp)

/tʰaːn˩˩˦.tʰap̚˦˥/


พลเอก

From clipping of นายพลเอก, from นายพล (“general”) + เอก (èek, “first; top; principal; primary; etc”); first used on 8 December 1942.

com

2017 February 16, กองบรรณาธิการ วอยซ์ทีวี, “วีระข้องใจปรีชาลางานร่วม ๔๐๐ วันไม่ถูกปลดจาก สนช.”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-04-17:
ไอลอว์เผยแพร่ ๗ รายชื่อสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติที่ลงมติต่อที่ประชุม สนช. ไม่ครบ โดยปรากฏชื่อ พลเอก ปรีชา จันทร์โอชา...น้องชายนายกรัฐมนตรี ที่ลาการประชุม ๓๙๔ วัน มาลงมติเพียง ๖ วัน แต่รับเงินเดือน ๑๒๐,๐๐๐ บาททุกเดือน
ai-lɔɔ pə̌əi-prɛ̂ɛ · jèt · raai-chʉ̂ʉ sà-maa-chík sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng-châat tîi long-má-dtì dtɔ̀ɔ tîi-bprà-chum · sɔ̌ɔ-nɔɔ-chɔɔ · mâi króp · dooi bpraa-gòt chʉ̂ʉ · pon-èek · bprii-chaa · jan oo-chaa ... nɔ́ɔng-chaai naa-yók-rát-tà-mon-dtrii · tîi laa gaan-bprà-chum · sǎam-rɔ́ɔi gâao-sìp sìi · wan · maa long-má-dtì piiang · hòk · wan · dtɛ̀ɛ ráp ngən-dʉʉan · nʉ̀ng-sɛ̌ɛn 20 , sɔ̌ɔng-mʉ̀ʉn · bàat túk dʉʉan
iLaw publishes a list of seven members [of] the National Legislative Assembly who failed to attend the casting of votes at every meeting of the NLA, with the name of General Preecha Chan-o-cha,...a younger brother of the Prime Minister, appearing [as the person] who took leave [from] the meeting [for] 394 days [and] only attended the casting of votes [on] six days but [still] received the 120,000 baht salary every month.

the highest rank of officer in the army. Abbreviation: พล.อ. (pon-ɔɔ)

(classifier คน) officer holding such rank.


ไอโอ

From English IO, for information operations.

2020 February 27, “กอ.รมน. รับเอกสารไอโอสามจังหวัดใต้ของจริง แจงแค่ต้องการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-02-27:
กอ.รมน. รับเอกสารไอโอสามจังหวัดใต้ของจริง แจงแค่ต้องการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง
gɔɔ-ɔɔ-rɔɔ-mɔɔ-nɔɔ · ráp èek-gà-sǎan ai-oo sǎam jang-wàt dtâai kɔ̌ɔng-jing · jɛɛng kɛ̂ɛ dtɔ̂ng-gaan sâang kwaam-kâo-jai tîi tùuk-dtɔ̂ng
The ISOC admits [that] the documents [concerning] IOs [in] the three southern provinces are genuine, [but] explains [that the military] just wanted to create correct understanding.

2020 February 26, The Standard Team, “วิโรจน์เปิดหลักฐานใช้งบรัฐปฏิบัติการไอโออวยรัฐบาล สร้างมลทินฝ่ายตรงข้าม”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2020-02-27:
วิโรจน์เปิดหลักฐานใช้งบรัฐปฏิบัติการไอโออวยรัฐบาล สร้างมลทินฝ่ายตรงข้าม
wí-rôot bpə̀ət làk-tǎan chái ngóp rát bpà-dtì-bàt-gaan ai-oo uai rát-tà-baan · sâang mon-tin fàai dtrong-kâam
Wirot unveils evidence [about] the use of state funds to carry out IOs for praising government [and] fabricating scandals [on] the opposite parties.

2020 February 26, “มทภ.๒ ปัดเป็นอวตารสร้างไอโอ ยันไม่มีใบสั่งกลาโหม”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2020-02-27:
มทภ.๒ ปัดเป็นอวตารสร้างไอโอ ยันไม่มีใบสั่งกลาโหม
mɔɔ-tɔɔ-pɔɔ-sɔ̌ɔng · bpàt bpen à-wá-dtaan sâang ai-oo · yan mâi mii bai-sàng gà-laa-hǒom
2-AACG denies being avatar [that] creates IOs, insisting [there's] no mandate [from] defence ministry

(slang, politics) information operations: integrated employment of information and communications technology to support the military or state; information operator: person who carries out such an operation.


ยุทธวิธี

th-noun

ยุทธวิธี • (yút-tá-wí-tii)


กฎอัยการศึก

กฎ (gòt) + อัยการ (ai-yá-gaan) + ศึก (sʉ̀k).


กองพัน

th-noun

กองพัน • (gɔɔng-pan)


สัสดี

sàt-sà-dii (romanization)
คน (classifier)

→ Lao: ສັດສະດີ (sat sa dī)

From corruption of สุรัสวดี (sù-rát-sà-wá-dii), the name of a historical military department.

th-l

สุ-รัด-สะ-วะ-ดี

public officer in charge of military enlistment.


อาวุธนิวเคลียร์

th-noun

อาวุธนิวเคลียร์ • (aa-wút-niu-kliia)

อาวุธ (aa-wút) + นิวเคลียร์ (niu-kliia).

th:อาวุธนิวเคลียร์


สงครามนิวเคลียร์

สงครามนิวเคลียร์ • (sǒng-kraam-niu-kliia)

สงคราม (sǒng-kraam) + นิวเคลียร์ (niu-kliia).


แนวหน้า

th-noun

แนวหน้า • (nɛɛo-nâa)

แนว (nɛɛo) + หน้า (nâa)

com

แนว (nɛɛo) + หน้า (nâa)


นิวเคลียร์

th-adj

นิวเคลียร์ • (niu-kliia)

อาวุธนิวเคลียร์


จอมพล

From จอม (jɔɔm, “top; peak; chief”) + พล (pon, “forces”).


ระเบิดนิวเคลียร์

th-noun

ระเบิดนิวเคลียร์ • (rá-bə̀ət-niu-kliia)

ระเบิด (rá-bə̀ət) + นิวเคลียร์ (niu-kliia).


ตอร์ปิโด

th-noun

ตอร์ปิโด • (dtɔɔ-bpì-doo) (classifier ลูก)

dtɔɔ-bpì-doo (romanization)
ลูก (classifier)


ผู้บัญชาการทหาร

ผู้บัญชาการทหาร • (pûu-ban-chaa-gaan-tá-hǎan)

/pʰuː˥˩.ban˧.t͡ɕʰaː˧.kaːn˧.tʰa˦˥.haːn˩˩˦/

ผู้ (pûu) + บัญชาการ (ban-chaa-gaan) + ทหาร (tá-hǎan).

com

th:ผู้บัญชาการทหาร


อาวุธเคมี

th:อาวุธเคมี


พันเอก

th-noun

พันเอก • (pan-èek)


ฮิโรชิมะ

th-proper noun

ฮิโรชิมะ • (hí-roo-chí-má)

Hiroshima (the capital city of Hiroshima Prefecture, Japan)


กองร้อย

th-noun

กองร้อย • (gɔɔng-rɔ́ɔi)

/kɔːŋ˧.rɔːj˦˥/

กอง (gɔɔng) + ร้อย (rɔ́ɔi)

com

กอง (gɔɔng) + ร้อย (rɔ́ɔi)