โรค

th-noun

โรค • (rôok)

From Sanskrit रोग (roga, “disease”). Compare Khmer រោគ (rook), Lao ໂລກ (lōk).


ปรอท

ปรอท • (bpà-rɔ̀ɔt)

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/

From Pali pārada (“mercury”) or Sanskrit पारद (pārada, idem); possibly via Old Khmer paraṭta (idem). Cognate with Modern Khmer បារត (baarɑɑt).

พระ พระ#Thai

(pathology, of a royal person) (พระ~) fever.


ไข้

From Proto-Tai *k.rajꟲ (“illness; fever”). Cognate with Northern Thai ᨡᩱ ᩶, Lao ໄຂ້ (khai), Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²), Shan ၶႆႈ (khāi), Ahom 𑜁𑜩 (khay).

cog

Lü ᦺᦃᧉ (ẋay²)

คนไข้ คนไข้#Thai

เจ็บไข้ เจ็บไข้#Thai

ป่วยไข้ ป่วยไข้#Thai

sickness; illness (as in คนไข้ (kon-kâi), เจ็บไข้ (jèp-kâi), ป่วยไข้).


ห่า

From Proto-Tai *raːᴮ (“epidemic”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ, Lao ຮ່າ (hā), Shan ႁႃႈ (hāa), Phake ꩭႃ (hā), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zhuang raq, Zuojiang Zhuang haq.

โรค โรค#Thai

โรค โรค#Thai

(veterinary pathology, vulgar) (โรค~) rinderpest.


ไข้เลือดออก

th-noun

ไข้เลือดออก • (kâi-lʉ̂ʉat-ɔ̀ɔk)

/kʰaj˥˩.lɯa̯t̚˥˩.ʔɔːk̚˨˩/


เรื้อน

เรื้อน • (rʉ́ʉan)

Cognate with Lao ເຮຶ້ອນ (hưan), Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²), Tai Dam ꪹꪭ꫁ꪙ, Shan ႁိူၼ်ႉ (hô̰en, “itch”), Tai Nüa ᥞᥫᥢᥳ (hȯen).

cog

Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²)

โรค โรค#Thai


เรื้อน

th-verb

เรื้อน • (rʉ́ʉan)

cog

Lü ᦵᦣᦲᧃᧉ (hoen²)

(slang) to behave badly or madly when drunk.


ปอดบวม

From ปอด (bpɔ̀ɔt, “lung”) + บวม (buuam, “to swell”); literally "swollen lung".


ทองแดง

th-noun

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


แสนปม

th-noun

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


เบาหวาน

th-noun

เบาหวาน • (bao-wǎan)

From เบา (bao, “urine”) + หวาน (wǎan, “sweet”).

compound

โรค โรค#Thai


โรคบิด

th-noun

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


สมองฝ่อ

th-noun

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).


หัด

โรค โรค#Thai


ลมพิษ

From ลม (lom, “wind”) + พิษ (pít, “poison”); literally "poisonous wind" or "wind of poison".


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)


มะเร็ง

th-noun

มะเร็ง • (má-reng)

→ Lao: ມະເຮັງ (ma heng)

Possibly from common Tai derived compound words หมาก (màak, “blister; rash”) + เรง (reeng, “small”) in the sense of inflaming skin rash. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩁᩮ᩠ᨦ (“inflaming tumor on skin”) and Shan မၢၵ်ႇႁဵင်း (màak háeng, “cancerous tumor”). Or, possibly Semi-learned borrowing from Malay merengsa (“irritant; incurable, obstinate, unhealable”). Compare Khmer ម្រេញ (mrɨñ, “cancer; ulcer”).


ทรพิษ

th-noun

ทรพิษ • (tɔɔ-rá-pít)

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

ทร (tɔɔn, “bad; difficult; ill; wicked; etc”) + พิษ (pít, “poison”).

prefix

โรค โรค#Thai

ไข้ ไข้#Thai


สังคัง

/saŋ˩˩˦.kʰaŋ˧/

(pathology and colloquial) tinea cruris.


ร้อนใน

th-noun

ร้อนใน • (rɔ́ɔn-nai)

From ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ใน (nai, “internal; inside”).


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(pathology, sometimes derogatory and offensive) psychosis.


ต้อ

th-noun

ต้อ • (dtɔ̂ɔ)


หวัด

wàt (romanization)
ความหวัด (abstract-noun)

carelessly; hastily; briefly; sketchily.


หืด

หืด • (hʉ̀ʉt)

Compare Lao ຫືດ (hư̄t), Lü ᦠᦹᧆᧈ (ḣued¹), Khmer ហឺត (həɨt, “to suck in; asthma”), Vietnamese hút (“to suck in; to inhale”).

cog

Lü ᦠᦹᧆᧈ (ḣued¹)

โรค โรค#Thai


ติดเชื้อ

th-verb

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa) (abstract noun การติดเชื้อ)

dtìt-chʉ́ʉa (romanization)
การติดเชื้อ (abstract-noun)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


อัมพฤกษ์

th-noun

อัมพฤกษ์ • (am-má-prʉ́k)

From อัม (am, “sickness”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”); literally "tree of sickness" or "tree sickness".


อัมพาต

From อัม (am, “sickness”) + พาต (pâat, “wind”); literally "wind of sickness" or "wind sickness".
Compare Lao ອຳມະພາດ (ʼam ma phāt).


อัมพาต

th-verb

อัมพาต • (am-má-pâat) (abstract noun การอัมพาต)

am-má-pâat (romanization)
การอัมพาต (abstract-noun)


เริม

th-noun

เริม • (rəəm)


กามโรค

กาม (gaam, “lust”) + โรค (rôok, “disease”).


หัดเยอรมัน

th-noun

หัดเยอรมัน • (hàt-yəə-rá-man)

โรค โรค#Thai

th:โรคหัดเยอรมัน


บ้าหมู

บ้าหมู • (bâa-mǔu)

/baː˥˩.muː˩˩˦/


ฝีดาษ

ฝีดาษ • (fǐi-dàat)

/fiː˩˩˦.daːt̚˨˩/

From ฝี (fǐi, “pox”) + ดาษ (dàat, “pox”).


ขี้เรื้อน

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

From ขี้ (kîi, used as a prefix to indicate an unfavourable tendency or condition) + เรื้อน (rʉ́ʉan, “leprosy”).


ขี้เรื้อน

th-adj

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan) (abstract noun ความขี้เรื้อน)

kîi-rʉ́ʉan (romanization)
ความขี้เรื้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

(pathology, of a canine, can be considered derogatory or offensive if applied to a human) affected by leprosy.


เอดส์

th-noun

เอดส์ • (èet)


โรคติดต่อ

โรคติดต่อ • (rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ) (classifier โรค)

rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ (romanization)
โรค (classifier)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.tɔː˨˩/

From โรค (rôok, “disease”) + ติดต่อ (dtìt-dtɔ̀ɔ, “to contact; to connect; to communicate”); perhaps calque of English communicable disease.

com

มาตรา ๓๔ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ เมื่อเกิดโรคติดต่ออันตรายหรือโรคระบาด หรือมีเหตุสงสัยว่า ได้เกิดโรคติดต่ออันตรายหรือโรคระบาดในเขตพื้นที่ใด ให้เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อในพื้นที่นั้นมีอำนาจที่จะดำเนินการเองหรือออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้ใดดำเนินการดังต่อไปนี้...
mâat-dtraa · sǎam-sìp sìi · pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan-bpɔ̂ng-gan lɛ́ kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ · mʉ̂ʉa gə̀ət rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai rʉ̌ʉ rôok-rá-bàat · rʉ̌ʉ mii hèet sǒng-sǎi wâa · dâai gə̀ət rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai rʉ̌ʉ rôok-rá-bàat nai kèet pʉ́ʉn-tîi dai · hâi jâao-pá-nák-ngaan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ nai pʉ́ʉn-tîi nán mii am-nâat tîi jà dam-nəən gaan eeng rʉ̌ʉ ɔ̀ɔk kam-sàng bpen nǎng-sʉ̌ʉ hâi pûu dai dam-nəən gaan dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi ...
Section 34 For the purpose of preventing and controlling communicable diseases, when there occurs a hazardous communicable disease or epidemic or [when] there is a cause to suspect that a hazardous communicable disease or epidemic has occurred in the territory of any district, the communicable disease control officer in that district shall have the power to carry out the following acts himself or issue an order in writing directing anyone to carry [them] out...
มาตรา ๔๒ ในกรณีที่พบว่า ผู้เดินทางเป็น หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า เป็นโรคติดต่ออันตราย โรคระบาด หรือพาหะนำโรค ให้เจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อประจำด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศมีอำนาจสั่งให้บุคคลดังกล่าวถูกแยกกัก กักกัน คุมไว้สังเกต หรือได้รับการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
mâat-dtraa · sìi-sìp sɔ̌ɔng · nai gà-rá-nii tîi póp wâa · pûu-dəən-taang bpen · rʉ̌ʉ mii hèet an kuuan sǒng-sǎi wâa · bpen rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ an-dtà-raai · rôok-rá-bàat · rʉ̌ʉ paa-hà-nam-rôok · hâi jâao-pá-nák-ngaan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ bprà-jam dàan kûuap-kum rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ rá-wàang bprà-têet mii am-nâat sàng hâi bùk-kon dang-glàao tùuk yɛ̂ɛk-gàk · gàk-gan · kum wái sǎng-gèet · rʉ̌ʉ dâai ráp gaan-sâang-sə̌əm-puum-kúm-gan-rôok

2015 August 10, “พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2015-09-09, archived from the original on 2021-01-31

Section 42 In the event where [it is] found that a traveller is or [where] there is a reasonable cause to suspect that [he] is infected with a hazardous communicable disease [or] epidemic or [is] a disease carrier, the communicable disease control officer in charge of the [responsible] international communicable disease control checkpoint shall have the power to order the said person to be isolated, quarantined, [or] detained for observation or to receive immunisation.

communicable disease
communicable disease


โรคระบาดทั่ว

th-noun

โรคระบาดทั่ว • (rôok-rá-bàat-tûua)

From โรคระบาด (rôok-rá-bàat) + ทั่ว (tûua).

th:โรคระบาดทั่ว


โควิด-19

From translingual COVID-19 via English, whence the alternative pronunciation of 19 following English nineteen.

2020 March 17, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “อนุพงษ์เห็นด้วยปิดเมือง ๑๔ วัน ลดเคลื่อนย้ายคน ผู้ว่าฯ มีอำนาจเต็ม”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ทีวี, retrieved 2020-03-17:
รมว.มหาดไทย เห็นด้วยปิดเมือง ลดการเคลื่อนย้ายคน-การชุมนุม 14 วันบล็อกการกระจายของโควิด-19
rɔɔ-mɔɔ-wɔɔ má-hàat-tai · hěn-dûai bpìt mʉʉang · lót gaan-klʉ̂ʉan-yáai kon - gaan-chum-num · sìp sìi · wan blɔ́k gaan-grà-jaai kɔ̌ɔng koo-wìt-sìp-gâao
The interior minister concurs with [the idea of] shutting down cities [and] reducing human movements [and] gatherings [for] 14 days to block the spread of COVID-19.


หอบหืด

หอบหืด • (hɔ̀ɔp-hʉ̀ʉt)

/hɔːp̚˨˩.hɯːt̚˨˩/

com

หอบ (hɔ̀ɔp) + หืด (hʉ̀ʉt)

โรค โรค#Thai