วัด

th-noun

วัด • (wát) (classifier วัด or หลัง or แห่ง)

wát (romanization)
วัด (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ English: wat

→ Malay: wat

→ Pattani Malay: واء / วะ

→ Urak Lawoi': วัยจ (wac)

From Old Khmer វត្ត (vatta), វត (vata), វ័ត (vâta), វត្យ (vatya), វត្រ (vatra), វត្ថ (vattha), -វាត (°vāta, “Buddhist temple compound; monastery”). Possibly related to Old Khmer វត្ត៑ (“to encircle; to enclose > enceinte”). Cognate with Modern Khmer វត្ត (voat); Lao ວັດ (wat); Lü ᦞᧆ (vad); Shan ဝတ်ႉ (wâ̰t).

cog

1908 August 30, “แจ้งความกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๒๔ สิงหาคม รัตนโกสินทรศก ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, retrieved 2019-10-31, page 633:
ด้วยในศก ๑๒๗ บาดหลวงอีกอลอมเบต์วัดอาซัมชั่นกรุงเทพฯได้ออกเงินเกื้อกูลแก่อาไศรยสถานณะตำบลอ่างศิลา...
dûai nai sòk · rɔ́ɔi yîi-sìp jèt · bàat-lǔuang ii-gɔɔ-lɔɔm-bee wát aa-sam-chân grung-têep dâai ɔ̀ɔk ngən gʉ̂ʉa-guun gɛ̀ɛ aa-sǎi-sà-tǎan ná dtam-bon àang-sì-laa ...
Whereas, in the year 127, the priest I-ko-lom-be of Bangkok Assumption Cathedral had provided support money for the housing at Ang Sila Subdistrict...

(irrespective of the religion) religious compound or place of worship, as temple, sanctuary, monastery, etc.


ตะเกียบ

th-noun

ตะเกียบ • (dtà-gìiap)

Possibly from Khmer តង្កៀប (tɑɑtɑngkiəp, “pliers; tongs”) or Mon သ္ကေပ်. Compare another Khmer ថ្កៀប (thkiəp), Lao ຕະຂຽບ (ta khīap), Lü ᦑᦰᦵᦆᧇ (t!xeb), Hlai tiep.

bor

(architecture) pair of poles fixed into the ground for the purpose of bracing another pole.


ผีเสื้อ

th-noun

ผีเสื้อ • (pǐi-sʉ̂ʉa)

/pʰiː˩˩˦.sɯa̯˥˩/

From ผี (pǐi, “spirit”) + เสื้อ (sʉ̂ʉa, “tutelar”).
As for the second sense, the insects got their name due to the old belief that they embody ancestral or tutelar spirits.
As for the third sense, the fish got their name probably due to their appearance or colours that look like butterflies.

com

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) butterfly: insect of the order Lepidoptera.

ตัว ตัว#Thai

โนรี โนรี#Thai

(zoology) (classifier ตัว) butterflyfish: fish of the family Chaetodontidae, except โนรี (noo-rii), Heniochus spp.


จิงโจ้

→ Lao: ຈິງໂຈ້ (ching chō)

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/

The noun originated from the cry of the bird, and was later applied to the marsupial (first attested around 1896), the bug, etc.
The adjective was from wordplay on จริงใจ (jing-jai, “sincere; faithful; truthful”).

th-l

(mythology and archaic) half-bird, half-man monster.


บ้าน

th-noun

บ้าน • (bâan) (classifier ที่ or บ้าน or หลัง or แห่ง)

bâan (romanization)
ที่ (classifier)
บ้าน (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From Proto-Tai *ɓaːnꟲ (“village”).
Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ, Lao ບ້ານ (bān), Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙ, Shan မၢၼ်ႈ (māan) or ဝၢၼ်ႈ (wāan), Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲ (màan), Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang mbanj, Tày bản. Compare Sui qbaanc.

cog

Lü ᦢᦱᧃᧉ (ḃaan²)

place of habitationคฤห์คฤหะคฤหาคหะคามเคหสถานเคหะเคหาสน์ฆระที่กินที่นอนที่ซุกหัวที่ซุกหัวนอนที่หลับที่นอนที่อยู่ที่อยู่ที่กินที่อยู่อาศัยที่อาศัยนิวาสนิวาสสถานนิเวศนิเวศสถานบริคณห์เรือนโรงวสนะวาสวาสะเวศม์เวสน์เวสม์สำนักเสนาสนะเหย้าอธิวาสอาลัย

householdครอบครัวครัวตระกูลเผ่าพงศ์เผ่าพงศ์วงศ์วานพงศ์พงศ์พันธุ์พันธุ์พงศ์วงศ์วงศ์ตระกูลวงศ์วานวงศ์วานว่านเครือวงศ์สกุลสกุลสกุลวงศ์เหย้า

building for any purposeกว้านตึกเรือนโรงสิ่งก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างหออาคาร


ฉิ่ง

th-noun

ฉิ่ง • (chìng)

→ Lao: ສິ່ງ (sing)

a pair of small cymbals used in the classical and folk music of Thailand.


โรงเรียน

โรงเรียน • (roong-riian) (classifier แห่ง)

roong-riian (romanization)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + เรียน (riian, “to learn”).


มังกร

mang-gɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

From corruption of มกร (má-gɔɔn). Cognate with Lao ມັງກອນ (mang kǭn).


วลี

From Sanskrit वली (valī, “wrinkle”) or Pali valī (“wrinkle”). Cognate with Lao ວະລີ (wa lī).


แคน

th-noun

แคน • (kɛɛn)

Cognate with Isan แคน, Lao ແຄນ (khǣn), Khün ᨣᩯ᩠ᨶ (kɛɛn⁴), Lü ᦶᦅᧃ (kaen), Tai Dam ꪵꪁꪙ (ꞌkén), Shan ၵႅၼ်း (kén).

cog

Khün ᨣᩯ᩠ᨶ (kɛɛn⁴)

(music) khene (traditional free reed mouth organ of Laos and northeast Thailand).


บุษบา

Borrowed from Sanskrit पुष्प (puṣpa, “flower”).


ศิลปะ

th-noun

ศิลปะ • (sǐn-lá-bpà)

Derived from Sanskrit शिल्प (śilpa, “art”). Compare Khmer សិល្ប (səlləpaʼ), Lao ສິນລະປະ (sin la pa), Northern Thai ᩆᩥᩃ᩠ᨷ.


ปราสาท

From Sanskrit प्रासाद (prāsāda, “palace; terrace”); perhaps via Old Khmer *prāsāda, prāsādda, prāsātra, prāsādha, °prāsāddha, braḥ sādha (“temple or sanctuary having a high pinnacle”). Cognate with Burmese ပြာသာဒ် (prasad), Modern Khmer ប្រាសាទ (praasaat), Lao ຜາສາດ (phā sāt), Northern Thai ᨷᩕᩣᩈᩣ᩠ᨴ (phǎa sàat), Lü ᦕᦱᦉᦱᧆ (ṗhaaṡaad), Mon ပြါသာတ်, Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat). Compare Pali pāsāda (“mansion; palace”).

cog

Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat)

Grand Palace
Neuschwanstein Castle
th:พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

หลัง หลัง#Thai

(by extension) (classifier หลัง) any similar structure, such as castle, fortress, etc.


อัมพร

th-noun

อัมพร • (am-pɔɔn)

From Sanskrit अम्बर (ambara, “sky”) or Pali ambara (“sky”).
Compare Lao ອຳພອນ (ʼam phǭn).


ชนะ

ชนะ • (chá-ná)

/t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/

กลอง กลอง#Thai

(กลอง~) a type of double-headed barrel drum, sounded with bent drumsticks, traditionally used as an emblem of royalty.


กุมาร

From Sanskrit कुमार (kumāra, “boy; child; groom; heir apparent; prince; son; young man; etc”, literally “one who easily dies”); probably via Old Khmer កុមារ៑ (kumār) or Pre-Angkorian Old Khmer កុមារ (kumāra, “boy; son; youth; prince, heir apparent, crown prince (found only as a personal name, slave name, and toponym)”).
Cognate with Modern Khmer កុមារ (komaa), Lao ກຸມານ (ku mān).

bor

(slang) child ghost servant, created by surgically removing an unborn baby from the womb of its mother, roasting the baby until its body dries during a rite held at a graveyard, and covering the dry-roasted corpse with gold leaf. The corpse is carried by someone who believes that the ghost dwelling in it may be employed.


สิงห์

th-noun

สิงห์ • (sǐng)

From Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”); probably via Old Khmer siṅha, siṅ (“lion; Leo”). Cognate with Modern Khmer សិង្ហ (senghɑɑ), Lao ສິງ (sing). Compare Pali sīha, from which Thai สีหะ was derived.

ราช ราช#Thai

(mythology) (ราช~) siṃha, lion-like mythological animal.


สิงห์

th-proper noun

สิงห์ • (sǐng)

ราศี ราศี#Thai


บังคับ

From Khmer បង្គាប់ (bɑɑbɑngkŏəp, “to command”).

der

(poetry) requirement or rule for writing a poem, such as that governing tones or rhymes.


แขวน

th-noun

แขวน • (kwɛ̌ɛn)

เต้า เต้า#Thai

จันทัน จันทัน#Thai

(carpentry, architecture) a type of traditional roof framing which connects เต้า (dtâo) with จันทัน (jan-tan).


เจดีย์

jee-dii (romanization)
องค์ (classifier)

→ English: chedi

Borrowed from Pali cetiya. Cognate with Lao ເຈດີ (chē dī), Shan ၸေႇတီႇ (tsèe tìi).


วิหาร

วิหาร • (wí-hǎan)

From Pali vihāra (“monastery”) or Sanskrit विहार (vihāra, “academy; sanctuary; temple”); perhaps via Old Khmer vihāra (“monastery”). Compare Modern Khmer វិហារ (vihiə); Lao ວິຫານ (wi hān); Burmese ဝိဟာရ (wi.hara.).

der

1 Chronicles 10:10, KJV:
เขาเอาเครื่องอาวุธของพระองค์ไปไว้ในวิหารพระของเขา
kǎo ao krʉ̂ʉang-aa-wút kɔ̌ɔng prá-ong bpai wái nai wí-hǎan prá kɔ̌ɔng kǎo
And they put his armour in the house of their gods,

1 Corinthians 3:17, KJV:
ถ้าผู้ใดทำลายวิหารของพระเจ้า พระเจ้าจะทรงทำลายผู้นั้น เพราะวิหารของพระเจ้าเป็นที่บริสุทธิ์ และท่านทั้งหลายเป็นวิหารนั้น
tâa pûu-dai tam-laai wí-hǎan kɔ̌ɔng prá-jâao prá-jâao jà song tam-laai pûu nán prɔ́ wí-hǎan kɔ̌ɔng prá-jâao bpen tîi bɔɔ-rí-sùt lɛ́ tân táng-lǎai bpen wí-hǎan nán
If any man defile the temple of God, him shall God destroy; for the temple of God is holy, which temple ye are.

religious compound; monastery; place of worship.


ยักษ์

th-noun

ยักษ์ • (yák)

From Sanskrit यक्ष (yakṣa, “yakṣa”). Cognate with យក្ស (yĕək); Lao ຍັກ (nyak) and Burmese ယက္ခ (yakhka.). Compare Pali yakkha, from which Thai ยักข์ (yák) is derived.

(mythology) (classifier ตน) similar being, as giant, ogre, etc.


นางเงือก

นางเงือก • (naang-ngʉ̂ʉak) (classifier ตัว)

naang-ngʉ̂ʉak (romanization)
ตัว (classifier)

/naːŋ˧.ŋɯa̯k̚˥˩/

From นาง (naang, feminine prefix) + เงือก (ngʉ̂ʉak, “merperson”).


สิงโต

Eye dialect spelling of the obsolete สิงห์โต, from สิงห์ (sǐng, “siṃha, lion-like mythological animal”) + โต (dtoo, “lion-like mythological animal”).

com

(mythology) siṃha, lion-like mythological animal.


ระนาด

th-noun

ระนาด • (rá-nâat)

(music) generic term for traditional Thai keyboard percussion instruments (most often xylophones, but also including metallophones and crystallophones).


เงือก

เงือก • (ngʉ̂ʉak)

From Proto-Tai *ŋɯəkᴰ (“crocodile”); Cognate with Lao ເງືອກ (ngư̄ak), Tai Dam ꪹꪉꪀ, Shan ငိူၵ်ႈ (ngōek), Tai Nüa ᥒᥫᥐ (ngoek), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük), Nong Zhuang ngowg, Zuojiang Zhuang ngweg. According to Pittayaporn (2009-2010:16) from Middle Chinese 鱷 (MC ngak, “crocodile”). Vovin (2021:113) contends that the loan direction is from Tai to Later Han Chinese.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük)

(archaic, mythology, literature) nāga; dragon; serpent.

(archaic, mythology, literature) malevolent creature having a snake- or crocodile-like appearance and associated with water.

2016 May 18, “ยุสร่า มาร์ดินี่ เงือกสาวผู้แหวกว่ายหนีสงครามสู่โอลิมปิกเกมส์”, in มติชน, Bangkok: มติชน, archived from the original on 2016-08-23:
ยุสร่า มาร์ดินี่ เงือกสาวผู้แหวกว่ายหนีสงครามสู่โอลิมปิกเกมส์
yús-râa · maa-dì-nîi · ngʉ̂ʉak sǎao pûu wɛ̀ɛk-wâai nǐi sǒng-kraam sùu oo-lim-bpìk-geem
Yusra Mardini, a young mermaid who swam away from war into Olympic Games.


นาง

From Proto-Southwestern Tai *naːŋᴬ⁴ (“lady”), from Proto-Tai *naːŋᴬ (“lady”), from Old Chinese 娘 (OC *naŋ, “young woman”). Cognate with Northern Thai ᨶᩣ᩠ᨦ, Lao ນາງ (nāng), Lü ᦓᦱᧂ (naang), Tai Dam ꪙꪱꪉ, Shan ၼၢင်း (náang), Tai Nüa ᥘᥣᥒᥰ (läang) or ᥢᥣᥒᥰ (näang), Aiton ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Tày nàng. Cognate via Old Chinese: Old Khmer នាង (nāṅa, nāṅ°), nâ, nõ (“courtesy title for females”), Khmer នាង (niəng), Vietnamese nàng, Burmese နန်း (nan:).

(fiction, literature, etc) heroine; female protagonist; leading lady.


พ่อมด

th-noun

พ่อมด • (pɔ̂ɔ-mót)

/pʰɔː˥˩.mot̚˦˥/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “male prefix”) + มด (mót, “person of occult knowledge; person who practices magic or sorcery”).
Compare Lao ພໍ່ມົດ (phǭ mot).

compound

2002, จิระนันท์ พิตรปรีชา, ศึกหอคอยคู่กู้พิภพ:
ไม้เท้านั่น ข้าสั่งแล้วให้ริบไม้เท้าพ่อมด
máai-táo nân kâa sàng lɛ́ɛo hâi ríp máai-táo pɔ̂ɔ-mót
His staff! I told you to take the wizard's staff!


คฤหาสน์

th-noun

คฤหาสน์ • (ká-rʉ́-hàat) (classifier หลัง)

ká-rʉ́-hàat (romanization)
หลัง (classifier)

/kʰa˦˥.rɯ˦˥.haːt̚˨˩/

From คฤห (krʉ́, “house”) + อาสน์ (àat, “seat”).

com

large, stately house: mansion, manor, castle, etc.


นางฟ้า

From นาง (naang, “woman”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”). Cognate with Lao ນາງຟ້າ (nāng fā).


ดนตรี

From Sanskrit तन्त्री (tantrī, “lute”). Compare Lao ດົນຕີ (don tī) or ດົນຕຣີ (don trī) and Khmer តន្ត្រី (dɑɑntrəy).

ดนตรีคันทรี
don-dtrii kan-trîi
country music


โสม

th-noun

โสม • (sǒom)

From Sanskrit सोम (soma, “soma plant; a kind of boiled vine from Vedic India, made from the plant soma, drunk as medicine and offered to gods; also associated with the moon after the Vedic period”). Cognate with Old Khmer soma°; Modern Khmer សោម (saom).

bor

(botany) Jewels of Opar, flameflower (Talinum paniculatum, family Portulacaceae)

(botany) sweetheart (Talinum fruticosum, family Portulacaceae).

(botany) any of the various plants of the genus Panax (family Araliaceae).

(Hinduism) a kind of beverage made from the juice of an ivy plant mixed with clarified butter, traditionally offered to Indra and other gods.


อสูร

th-noun

อสูร • (à-sǔun)

/ʔa˨˩.suːn˩˩˦/

2001, สุธี แสงเสรีชน, ทายาทอสูร:
ค่ำคืนที่ไร้ดวงดาวเมฆดำครอบคลุมนภา กลิ่นอายอสูรกระจายอยู่ในความมืดมัวหม่น
kâm-kʉʉn tîi rái duuang-daao mêek dam klɔ̂ɔp-klum ná-paa · glìn-aai à-sǔun grà-jaai yùu nai kwaam-mʉ̂ʉt muua-mòn
On this starless night when the sky is completely covered with dark clouds, the vapours of a devil are sensible everywhere in the darkness.

1991, ธานี พูนสุวรรณ, อสูรและโฉมงาม:
แน่นอนดังแสงทอง ส่องประกายยามเช้า คือเรื่องในนิทาน เพลงขับขานครั้งเก่า อสูรและโฉมงาม
nɛ̂ɛ-nɔɔn dang sɛ̌ɛng tɔɔng · sɔ̀ng bprà-gaai yaam cháao · kʉʉ rʉ̂ʉang nai ní-taan · pleeng kàp-kǎan kráng gào · à-sǔun lɛ́ chǒom ngaam
Certain as the sun rising in the east. Tale as old as time. Song as old as rhyme. Beauty and the beast.

(mythology) malevolent or dangerous and fearsome creature: demon, devil, monster, etc.


ห้องเรียน

ห้องเรียน • (hɔ̂ng-riian) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-riian (romanization)
ห้อง (classifier)

ห้อง (hɔ̂ng, “room”) + เรียน (riian, “to study”).


ดินสอ

th-noun

ดินสอ • (din-sɔ̌ɔ)

ดิน (din, “soil”) + สอ (sɔ̌ɔ, “white”). In ancient times, people used white "ดินสอ" (marl, that is now called ดินสอพอง) to write on slate. Later, western traders brought graphite sticks to write on paper. Therefore, the graphite sticks are called "ดินสอ" as well.


ห้อง

From Proto-Southwestern Tai *ʰrɔːŋꟲ (“room; compartment; space”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩬ᩶ᨦ, Lao ຫ້ອງ, Shan ႁွင်ႈ (hāung), Tai Dam ꪬ꫁ꪮꪉ, Tai Nüa ᥞᥩᥒᥲ (hòang), Phake ꩭွင် (hoṅ), Ahom 𑜍𑜨𑜂𑜫 (roṅ) or 𑜑𑜨𑜂𑜫 (hoṅ).


โรงเรียนอนุบาล

th-noun

โรงเรียนอนุบาล • (roong-riian-à-nú-baan)

From โรงเรียน (roong-riian, “school”) + อนุบาล (à-nú-baan, “of or pertaining to the kindergarten-level, preschool, or early childhood education”).


อนุบาล

th-noun

อนุบาล • (à-nú-baan)

From Sanskrit अनु (anu, “following; further; inferior; next; towards; under; etc.”) + पाल (pāla, “guard; keeper; protector; etc.”).

der

(colloquial) kindergarten-level, preschool, or early childhood education.


อุจจาระ

th-noun

อุจจาระ • (ùt-jaa-rá)

/ʔut̚˨˩.t͡ɕaː˧.raʔ˦˥/

From Sanskrit उच्चार (uccāra, “feces”). Compare Lao ອຸດຈາຣະ (ʼut chā ra).


กลอน

glɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)
อัน (classifier)

From Proto-Southwestern Tai *klɔːnᴬ² (“latch of door; rafter”). Compare Old Chinese 關 (OC *kroːn). Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩬᩁ, Lao ກອນ (kǭn), Lü ᦂᦸᧃ (k̇oan), Shan ၵွၼ် (kǎun, “rafter”), Phake ကွꩫ် (kon, “rafter”), Ahom 𑜀𑜨𑜃𑜫 (kon, “rafter”), Zhuang gyon, Zuojiang Zhuang gyon.


กลอน

Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩬᩁ, Lao ກອນ (kǭn), Lü ᦂᦸᧃ (k̇oan).

(loosely) any kind of poem, poetic work, or piece of poetry.


กระสือ

th-noun

กระสือ • (grà-sʉ̌ʉ)

/kra˨˩.sɯː˩˩˦/

(botany) a type of turmeric that resembles zedoary, traditionally believed to be of a supernatural power to possess a woman like the said spirit.


ไวโอลิน

From English violin, from Italian violino.


กีตาร์

gii-dtâa (romanization)
ตัว (classifier)


เปียโน

From English piano, from Italian pianoforte.


นักดนตรี

Compound of นัก (nák, “-er”) + ดนตรี (don-dtrii, “music”).


นักเปียโน

From นัก (nák, agentive prefix) + เปียโน (bpiia-noo, “piano”).


นักโทษ

th-noun

นักโทษ • (nák-tôot) (classifier คน or ราย or นาย)

nák-tôot (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)
นาย (classifier)

From นัก (nák, agent noun prefix) + โทษ (tôot, “punishment; penalty”).

com

(formal) person imprisoned for a crime: prisoner, inmate, etc.


กระจับปี่

th-noun

กระจับปี่ • (grà-jàp-bpìi) (classifier คัน)

grà-jàp-bpìi (romanization)
คัน (classifier)

Borrowed from Javanese kecapi, kacapi. Compare Indonesian kecapi, Sundanese kacapi, Maguindanaon kutiyapi, Maranao kotyapi, Subanon kotapi, Bukidnon kudyapi, and Palawan kusyapi. Ultimately from Sanskrit कच्छपी (kacchapī), a kind of lute (so named because it is similar in shape to the tortoise; compare तेस्तुदो (testudo)).

(music) A plucked, long-necked fretted lute used in the classical music of Central Thailand.


พิณ

Borrowed from Sanskrit वीणा (vīṇā) or Pali vīṇā. Cognate with Northern Thai ᨻᩥ᩠ᨱ, ᩅᩦᨱᩣ, Lao ພິນ (phin), ວີນາ (wī nā), Khmer ពិណ (pɨn).

phin, a string instrument of Northeastern Thailand.


ร้าน

ร้าน • (ráan)

Compare Khmer រាន (riən, “stand; stage; (Surin) shop; store”), Lao ຮ້ານ (hān, “shop; store; platform; scaffold; shelf”).

cog

แตง แตง#Thai

ต้น ต้น#Thai

Cucumis sativus
Cucumis sativus#Translingual

(classifier ต้น) cucumber: the plant Cucumis sativus of the gourd family


ซึง

th-noun

ซึง • (sʉng)

Cognate with Northern Thai ᨪᩧ᩠ᨦ (sueng), Khün ᨪᩥ᩠ᨦ (sing), Isan ซุง (sung), Lao ຊຶງ (sưng) and ຊຸງ (sung), Lü ᦌᦹᧂ (sueng). Compare Burmese စောင်း (caung:), Mon စံၚ်, Classical Persian چنگ (čang).

(music) sueng, a lute of Northern Thailand


ปี่

From Proto-Southwestern Tai *piːᴮ¹ (“flute”). Cognate with Lao ປີ່ (pī), Northern Thai ᨸᩦ᩵, Khün ᨸᩦ᩵, Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹), Shan ပီႇ (pìi), Tai Dam ꪜꪲ꪿, Tai Nüa ᥙᥤᥱ (pǐ), Phake ပီ (pī), Ahom 𑜆𑜣 (pī).

cog

Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹)

(music) Thai pi (any of a variety of quadruple-reed Thai oboes); wind instrument.


ฟลุต

th-noun

ฟลุต • (flút)


ปี่จุม

(music) a set of 4-5 flutes/pipes playing together, of northern Thailand


กลองแขก

กลองแขก • (glɔɔng-kɛ̀ɛk)

/klɔːŋ˧.kʰɛːk̚˨˩/

(music) glong khaek, or Indian drum, a double-headed barrel drum of Malay origin, used in Thai music.


ขลุ่ย

Compare Old Khmer ក្លុយ៑ (kluy, “flute”); Modern Khmer ខ្លុយ (khloy).

(music) khlui, a traditional vertical duct flute made of bamboo, hardwood, or plastic.


กลองสองหน้า

กลองสองหน้า • (glɔɔng-sɔ̌ɔng-nâa)

/klɔːŋ˧.sɔːŋ˩˩˦.naː˥˩/

(music) glong songna, a two-headed or Thai barrel drum.


กลอง

กลอง • (glɔɔng)

From Proto-Tai *kloːŋᴬ (“drum”). Cognate with Lao ກອງ (kǭng), Lü ᦂᦸᧂ (k̇oang), Tai Nüa ᥐᥩᥒ (koang), Shan ၵွင် (kǎung), Ahom 𑜀𑜨𑜂𑜫 (koṅ), Nong Zhuang zong, Zhuang gyong. Compare Vietnamese trống.


โปงลาง

(music) pong lang, a log xylophone used in the folk music of the Isan region of northeast Thailand


ตะโพน

From Mon ဒဗိုန် or ဗဗိုန်, from Burmese ပတ်ဘုံ (patbhum).

(music) taphon, a two-headed barrel drum played with the hands and used in Central Thai classical music


จะเข้

/t͡ɕa˨˩.kʰeː˥˩/

ក្រពើ ក្រពើ#Khmer

(music) jakhe, a plucked, three-stringed zither in the shape of a crocodile used in Central Thai classical music; similar to the Cambodian ក្រពើ (krapeu).


ขิม

From Middle Chinese 琴 (MC gim, “Chinese lute”). Cognate with Lao ຂິມ (khim), Zhuang gimz or ginz, Zuojiang Zhuang gimz, Khmer ឃឹម (khɨm).

(music) a hammered dulcimer used in Central Thai classical music.


ซอสามสาย

ซอสามสาย • (sɔɔ-sǎam-sǎai)

/sɔː˧.saːm˩˩˦.saːj˩˩˦/

(music) saw sam sai, a three-stringed fiddle played with a bow, used in Central Thai classical music


ซอ

Compare Northern Thai ᨪᩬᩴ, Lao ຊໍ (sǭ), Khmer ទ្រ (trɔɔ).

(music) generic term referring to any of several vertical Thai fiddles.


ซอด้วง

ซอด้วง • (sɔɔ-dûuang)

/sɔː˧.dua̯ŋ˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + ด้วง (dûuang, “wooden trap”) (referring to ด้วงดักแย้ (dûang dàk yáe, “lizard trap”)).

com

(music) saw duang, a Thai two-string vertical fiddle played with a bow. It has a round hardwood soundbox covered with a python skin.


ซอปี๊บ

th-noun

ซอปี๊บ • (sɔɔ-bpíip)

/sɔː˧.piːp̚˦˥/

(music) saw peep, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. It is found in the Isan region of Northeastern Thailand.


ซออู้

ซออู้ • (sɔɔ-ûu)

/sɔː˧.ʔuː˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + อู้ (ûu, probably related to Chinese 胡 (hú, “foreign”)) (referring to 胡琴 (húqín, “huqin, fiddle of the Hu people”)).

com

probably related to Chinese 胡 (<i>hú</i>, “foreign”)

(music) saw u, a low-pitched Thai two-stringed vertical fiddle played with a bow. Its soundbox is made from a coconut shell covered by cowskin.


ซอกระป๋อง

th-noun

ซอกระป๋อง • (sɔɔ-grà-bpɔ̌ng)

/sɔː˧.kra˨˩.pɔŋ˩˩˦/

ซอปีบ ซอปีบ#Thai

(music) saw krapawng, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. A little smaller than the ซอปีบ, it is used in the Isan region of Northeastern Thailand.


ซอบั้ง

ซอบั้ง • (sɔɔ-bâng)

/sɔː˧.baŋ˥˩/

(music) saw bong, a Thai fiddle found in the Isan region of Northeast Thailand.


ปี่พาทย์

ปี่พาทย์ • (bpìi-pâat)

/piː˨˩.pʰaːt̚˥˩/

(music) piphat, an ensemble of wind and percussion instruments in central Thai classical music.


กาลครั้งหนึ่ง

th-phrase

กาลครั้งหนึ่ง • (gaa-lá-kráng-nʉ̀ng)

From กาล (gaan, “time”) + ครั้ง (kráng, classifier for time) + หนึ่ง (nʉ̀ng, “one”).

com

(used at the beginnings of fairytales) once upon a time.


รำมะนา

(music) rammana, a one-sided frame drum, played with the hand.


อำเภอ

th-noun

อำเภอ • (am-pəə) (classifier แห่ง or อำเภอ)

am-pəə (romanization)
แห่ง (classifier)
อำเภอ (classifier)

According to the Royal Society of Thailand, borrowed from Mon အပံၚ်အကြာ (“space, area”).

bor+

/ʔam˧.pʰɤː˧/


โหวด

th-noun

โหวด • (wòot)

(music) wot, a circular panpipe used in the pong lang ensemble music of Isan (northeast Thailand).


กลองตุ้ม

กลองตุ้ม • (glɔɔng-dtûm)

กลอง (glɔɔng, “drum”) + ตุ้ม (dtûm, “small”)

compound

(music) a single-headed bass drum similar to a Western marching bass drum but that is played with one hand rather than a stick, used in the Isan region of northeast Thailand


ฉาบ

/t͡ɕʰaːp̚˨˩/


กาเมลัน

Learned borrowing from Indonesian gamelan, from Javanese gamelan.


ลูกกรุง

เพลง เพลง#Thai

(music) (เพลง~) luk krung, a popular style of music in Thailand.


ลูกทุ่ง

th-adj

ลูกทุ่ง • (lûuk-tûng) (abstract noun ความลูกทุ่ง)

lûuk-tûng (romanization)
ความลูกทุ่ง (abstract-noun)

/luːk̚˥˩.tʰuŋ˥˩/

(music) of or pertaining to the music popular amongst the countrypersons, for instance, เพลงลูกทุ่ง or luk thung music, a popular style of country music in Thailand.


เปิงมางคอก

th-noun

เปิงมางคอก • (bpəəng-maang-kɔ̂ɔk)

/pɤːŋ˧.maːŋ˧.kʰɔːk̚˥˩/

(music) poeng mang khog, a set of tuned, double-headed drums suspended inside a circular frame and used in the piphat Mon ensemble of Thai classical music.


ระนาดเอก

ระนาดเอก • (rá-nâat-èek)

/ra˦˥.naːt̚˥˩.ʔeːk̚˨˩/

(music) ranad ek, a high-pitched alto xylophone used in Thai music.


ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก • (rá-nâat-èek-lèk)

(music) ranat ek lek, one of two sizes of metallophone used in Thai classical music.

th:ระนาดเอกเหล็ก


กลองทัด

กลองทัด • (glɔɔng-tát)

/klɔːŋ˧.tʰat̚˦˥/

(music) glong thad; a large, deep barrel drum used in Thai classical music, played with large sticks and usually played in pairs; usually used in piphat ensembles.


โทน

(drum): → Khmer: ថូន (thoun)

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

(music) a type of traditional Thai music.

กลอง กลอง#Thai

(music) (กลอง~) a type of traditional Thai hand drum, similar to goblet drum.


แบนโจ

th-noun

แบนโจ • (bɛɛn-joo)

/bɛːn˧.t͡ɕoː˧/


กันตรึม

(music) kantrum, a type of folk music played by the Khmer in the Isan region near Cambodia.


มโหรี

→ Khmer: មហោរី (mĕəʼhaorii)

Possibly from Sanskrit मनोहर (manohara, “fascinating, attractive, charming, beautiful”) + -ई (-ī, “feminine suffix”).

der

ปี่พาทย์ ปี่พาทย์#Thai

วงเครื่องสาย วงเครื่องสาย#Thai

(music) Thai classical ensemble (medium or large) meant for entertainment rather than ritual, which combines instruments from the piphat (ปี่พาทย์, percussion and flute) with those of the khruang sai (วงเครื่องสาย, or string ensemble); Thai grand orchestra.


ลิเก

Semi-learned borrowing from Classical Persian ذکر (zikr, “mention”), from Arabic ذِكْر (ḏikr, “remembrance”).
Compare Lao ລິເກ (li kē).

slbor

(music) likay, a form of traditional Thai musical folk opera.


เพลงเพื่อชีวิต

th-proper noun

เพลงเพื่อชีวิต

เพลงเพื่อชีวิต • (pleeng-pʉ̂ʉa-chii-wít)

/pʰleːŋ˧.pʰɯa̯˥˩.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

(music) Phleng pheua chiwit, "Songs for Life" (a popular subgenre of Thai rock songs that deals with spirituality, social issues, criticism, and hardship of the working class people)

th:เพลงเพื่อชีวิต


เพลง

From Middle Khmer ភ្លេង (bhleṅa, “playing music; music; music ensemble”), from prefix ព- (b-) + លេង (leṅa, “to play”), the latter likely related to Thai เล่น (lên, “to play”). Compare Modern Khmer ភ្លេង (phleing), Lao ເພງ (phēng), Northern Thai ᨻᩖᩮᨦ.

der

ร้องเพลง

เพลงกล่อมเด็ก


คลาริเน็ต

th-noun

คลาริเน็ต • (klaa-rí-nèt)


เครื่องสาย

เครื่องสาย • (krʉ̂ʉang-sǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.saːj˩˩˦/

khrueang sai, an ensemble of stringed instruments, flute, and percussion instruments in Central Thai classical music

th:เครื่องสาย


โรงพยาบาล

โรงพยาบาล • (roong-pá-yaa-baan) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-pá-yaa-baan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building; hall”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “medical care; medical treatment”).


ฝ่าบาท

th-noun

ฝ่าบาท • (fàa-bàat)

From contraction of ฝ่าพระบาท (fàa-prá-bàat).

th-l

ฝ่าพระบาท (fàa-prá-bàat)

(only found in fiction) used as a title or term of address for a monarch or high-ranking royal person.


มัจฉา

th-noun

มัจฉา • (mát-chǎa)

/mat̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦/

From Pali macchā, nominative plural form of maccha (“fish”).


สุวาน

From Pali suvāna (“dog”). Compare with Lao ສຸວານ (su wān).

(Buddhism) clerk of the Naraka hell, bearing the duty to keep records about living beings, such as births and deaths, merits and sins, etc.


โรงละคร

โรงละคร • (roong-lá-kɔɔn) (classifier โรง or แห่ง)

roong-lá-kɔɔn (romanization)
โรง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “hall”) + ละคร (lá-kɔɔn, “play; dramatic play”).

compound

theatre: place housing theatrical performances.


โรงภาพยนตร์

th-noun

โรงภาพยนตร์ • (roong-pâap-pá-yon) (classifier โรง)

roong-pâap-pá-yon (romanization)
โรง (classifier)

From โรง (roong) + ภาพยนตร์ (pâap-pá-yon).


เสื้อ

th-adj

เสื้อ • (sʉ̂ʉa)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ, Lao ເສື້ອ (sư̄a), Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²), Tai Dam ꪹꪎ꫁, Shan သိူဝ်ႈ (sōe), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜥 (sū).

cog

Lao ເສື້ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²)


เสื้อ

Lao ເສື້ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²)

เสื้อแสง

sʉ̂ʉa-sɛ̌ɛng


ขลุ่ยหลิบ

th-noun

ขลุ่ยหลิบ • (klùi-lìp)

(music) khlui lib, a small-sized vertical flute used in traditional Thai music

th:ขลุ่ยหลิบ


ขลุ่ยอู้

ขลุ่ยอู้ • (klùi-ûu)

(music) khlui u, a large-sized vertical flute used in traditional Thai music


โรง

Perhaps derived from Malay ruang. Cognate with Northern Thai ᩁᩰᩫ᩠ᨦ, Lao ໂຮງ (hōng), Lü ᦷᦣᧂ (hong), Shan ႁူင်း (húung). Compare Khmer រោង (roong), Mon ရိုၚ်, Burmese ရုံ (rum).


โรงแรม

From โรง (roong, “building”) + แรม (rɛɛm, “to stay overnight”).


โรงงาน

th-noun

โรงงาน • (roong-ngaan) (classifier แห่ง or ที่ or โรง)

roong-ngaan (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)
โรง (classifier)

From โรง (roong, “building”) + งาน (ngaan, “work”). Compare Lao ໂຮງງານ (hōng ngān), Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ.

cog

Tai Dam ꪶꪭꪉꪉꪱꪙ


พาทย์

th-noun

พาทย์ • (pâat)

From Sanskrit वाद्य (vādya, “musical instrument”). Cognate with Khmer ពាទ្យ (piət).


สุเหร่า

th-noun

สุเหร่า • (sù-rào)

Semi-learned borrowing from Malay surau.


มัสยิด

มัสยิด • (mát-sà-yít)


โบสถ์

โบสถ์ • (bòot) (classifier โบสถ์ or หลัง or แห่ง)

bòot (romanization)
โบสถ์ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

A contraction of อุโบสถ (ù-boo-sòt), from Pali uposatha. Compare Lao ໂບດ (bōt).

Phra Nakhon Si Ayutthaya Province
Wat Benchamabophit

สีมา สีมา#Thai

(Buddhism) monastic auditorium marked by boundary stones called สีมา (sǐi-maa), occupied by priests for conduct of religious services, as ordination, recital of Prātimokṣa, etc.

any similar place for religious service.


เนื้อ

เนื้อ • (nʉ́ʉa)

From Proto-Tai *n.mɤːꟲ (“meat, flesh”). Cognate with Northern Thai ᨶᩮᩬᩨ᩶ᩋ, Lao ເນຶ້ອ (nưa), Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²), Khün ᨶᩮᩨ᩶ᩬ, Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜰𑜫 (nü0), Bouyei noh, Zhuang noh, Nong Zhuang nowx or nwx, Saek หมร้อ.

cog

Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²)

Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e)

เนื้องอก

nʉ́ʉa-ngɔ̂ɔk

เนื้อร้อง

nʉ́ʉa-rɔ́ɔng


สาหร่าย

th-noun

สาหร่าย • (sǎa-ràai)

From Khmer សារាយ (saaraay, “algae; ornamental wood valance around house eaves”).

der

(architecture) ornamental valance around the eaves of a traditional building.


สถานี

→ Urak Lawoi': ทานี (thani)

From Sanskrit स्थानीय (sthānīya, “topic, subject; spot, locality; etc”). Cognate with Khmer ស្ថានីយ (sthaanii), Lao ສະຖານີ (sa thā nī).

bor

(archaic, elegant, poetic) topic; subject; theme; issue; point.

สถานีตำรวจ

สถานีอนามัย

สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง

สถานี สถานี#Thai

แห่ง แห่ง#Thai

(classifier สถานี or แห่ง) station: base, stopping place.

position (of a ship whilst in a procession, formation, etc).


พู่กัน

th-noun

พู่กัน • (pûu-gan) (classifier ด้าม or เล่ม)

pûu-gan (romanization)
ด้าม (classifier)
เล่ม (classifier)

From พู่ (pûu, “tuft; tassel; etc”) + กัน (gan, “to shave; to trim; etc”); literally "trimmed tuft".


เง่หมึง

th-noun

เง่หมึง • (ngêe-mʉ̌ng)

/ŋeː˥˩.mɯŋ˩˩˦/


จำคุก

th-verb

จำคุก • (jam-kúk) (abstract noun การจำคุก)

jam-kúk (romanization)
การจำคุก (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine”) + คุก (kúk, “jail; prison”); literally "to confine in prison".


พิพิธภัณฑ์

th-noun

พิพิธภัณฑ์ • (pí-pít-tá-pan) (classifier ที่ or หลัง or แห่ง)

pí-pít-tá-pan (romanization)
ที่ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ์ (pan, “item; thing”); shortened from พิพิธภัณฑสถาน (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan, “museum”, literally “place of various items”).


พิพิธภัณฑสถาน

th-noun

พิพิธภัณฑสถาน • (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan)

/pʰi˦˥.pʰit̚˦˥.tʰa˦˥.pʰan˧.tʰa˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ (pan-tá-, “item; thing”) + สถาน (sà-tǎan, “place”); literally "place of various items".


ภัตตาคาร

th-noun

ภัตตาคาร • (pát-dtaa-kaan) (classifier หลัง or ร้าน or แห่ง)

pát-dtaa-kaan (romanization)
หลัง (classifier)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

From Pali bhatta (“food; meal”) + agāra (“house”); literally "food house". Cognate with Lao ພັດຕະຄານ (phat ta khān).


ร้านอาหาร

ร้านอาหาร • (ráan-aa-hǎan) (classifier ร้าน or แห่ง)

ráan-aa-hǎan (romanization)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

ร้าน (ráan, “shop”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”). Cognate with Lao ຮ້ານອາຫານ (hān ʼā hān).

cog

Lao ຮ້ານອາຫານ (hān ʼā hān)


กู่ฉิน

th-noun

กู่ฉิน • (gùu-chǐn)

/kuː˨˩.t͡ɕʰin˩˩˦/

From Mandarin 古琴 (gǔqín, “ancient stringed instrument”).


บัว

Cognate with Isan บัว, Lao ບົວ (būa), Northern Thai ᨷ᩠ᩅᩫ, Khün ᨷ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦢ (ḃo), Tai Dam ꪚꪺ, Shan မူဝ် (mǒ), ဝူဝ် (wǒ), Tai Nüa ᥛᥨᥝ (mow), Phake မုဝ် (muw), Ahom 𑜈𑜥 (bū), Tày bưa.

(carpentry) a type of plane (woodworking instrument).


บัลลังก์

From Pali pallaṅka (“couch; sofa”); probably via Old Khmer °pallaṅa, pālaṃṅa (“throne”). Compare Lao ບັນລັງ (ban lang), Modern Khmer បល្លង្ក (pallang), បល្ល័ង្ក (pallang); Sanskrit पल्यङ्क (palyaṅka), पर्यङ्क (paryaṅka).


สะโพน

ตะโพน ตะโพน#Thai

(music, obsolete) taphon (an old form of ตะโพน (dtà-poon)).


การเวก

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(Buddhist mythology) (นก~) a mythical bird said to be immortal, living in the Himavanta Forest, having an enchanting melodious cry, having feathers that can turn into gold, and having a long flowing tail, also believed by the East Asians to have a human's head and a bird's torso.

(Can we date this quote?), กวั้นจง หลัว, สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เล่ม ๑, translated by เจ้าพระยาพระคลัง (หน), Bangkok: ดอกหญ้า, page 8:
มีคนหนึ่งรูปร่างโตใหญ่ขับเกวียนมาถึงหน้าร้านสุราเข้าไปเรียกผู้ขายสุราว่า เอาสุรามาขายจงเร็ว เรากินแล้วจะรีบไปอาสาแผ่นดิน เล่าปี่เห็นผู้นั้นสูงประมาณหกศอก หนวดยาวประมาณศอกเศษ หน้าแดงดังผลพุทราสุก ปากแดงดังชาดแต้ม คิ้วดังตัวไหม จักษุยาวดังนกการเวก เห็นกิริยาผิดประหลาดกว่าคนทั้งปวง
mii kon nʉ̀ng rûup-râang dtoo-yài kàp gwiian maa tʉ̌ng nâa ráan sù-raa kâo bpai rîiak pûu kǎai sù-raa wâa · ao sù-raa maa kǎai jong reo · rao gin lɛ́ɛo jà rîip bpai aa-sǎa pɛ̀n-din · lâo-bpìi hěn pûu nán sǔung bprà-maan hòk sɔ̀ɔk · nùuat yaao bprà-maan sɔ̀ɔk sèet · nâa dɛɛng dang pǒn pút-saa sùk · bpàak dɛɛng dang cháat dtɛ̂ɛm · kíu dang dtuua mǎi · jàk-sù yaao dang nók gaa-rá-wêek · hěn gì-rí-yaa pìt-bprà-làat gwàa kon táng-bpuuang
There was a certain man of a huge frame riding a cart in till reaching the front of the wine shop, which he entered to call the wine seller, saying: "Bring wine in for sale quickly! I shall drink it and rush to offer myself for the country!" Liu Bei looked over that man, [noting that] he was around six cubits tall, his beard was a bit over a cubit long approximately, his face was vivid like a ripe apple, his lips were red as if having been painted with cinnabar, his eyebrows were like silkworms, and his eyes were so long as [the eyes of] a phoenix. His whole appearance was seemingly more distinct than everyone.

(Chinese mythology, by extension) (นก~) fenghuang: Chinese phoenix.

(mythology, by extension) (นก~) phoenix.

(music) a type of traditional Thai songs.


เปรต

From Sanskrit प्रेत (preta, “dead body; dead person; ghost; etc”, literally “one who has gone; one who has departed; one who has passed away”). Cognate with English preta; Lao ເຜດ (phēt); Old Khmer preta; Modern Khmer ប្រេត (praet).

bor

(Buddhism, Hinduism) preta: a type of supernatural creature born to undergo punishment or suffering as a result of sinful deeds committed in previous lives.

preta: a type of ghost in the Thai folklore, believed to have a very tall and thin body, the mouth as small as the hole of a needle, the hands as large as palm leaves, and to consume blood and pus as food, as well as to scream at night.

(slang, vulgar, derogatory, offensive) annoying, disturbing, or bothersome person; troublemaker.


มาร

Borrowed from Sanskrit मार (māra, “evil one; tempter; death personified”) or Pali māra (“idem”). Compare Old Khmer māra, māra°, °māra (“Buddhist Satan; death”); Modern Khmer មារ (miə); Northern Thai ᨾᩣ᩠ᩁ.

any malevolent supernatural being; a demon.


ศาลา

sǎa-laa (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); perhaps via Old Khmer śālā, śāla (“court; hall; house; covered shelter; workshop; large building; large room; etc”). Cognate with Lü ᦉᦱᦟᦱ (ṡaalaa), Modern Khmer សាលា (saalaa). Doublet of ศาล (sǎan).

pavilion: open building used for any purpose, traditionally used as a place of gathering or meeting.


ปลี

From Proto-Tai *pliːᴬ (“banana blossom”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩦ, Lao ປີ (pī), Shan ပီ (pǐi), Phake ပီ (pī). Sagart (2020) compared this word with Proto-Austronesian *punti (“banana”).


ห้องน้ำ

th-noun

ห้องน้ำ • (hɔ̂ng-náam)

/hɔŋ˥˩.naːm˦˥/

ห้อง (hɔ̂ng, “chamber; room”) + น้ำ (náam, “liquid; water”); literally "water room"; perhaps calque of English water closet.

com

เธออยู่ในห้องน้ำ

bathroom: room for taking a bath or shower.


ส้วม

th-noun

ส้วม • (sûuam)

From Proto-Southwestern Tai *suəmꟲ (“room; compartment”). Cognate with Isan ส้วม (“bedroom”), Lao ສ້ວມ (sūam, “room; bedroom”), Tai Nüa ᥔᥧᥛᥳ (su̇m, “room”).

inh

toilet: place, usually a room, for defecation or urination.


สุขา

th-noun

สุขา • (sù-kǎa)

/su˨˩.kʰaː˩˩˦/

From clipping of สุขาภิบาล (sù-kǎa-pí-baan), the name of a now-defunct government agency in charge of sanitation, established in 2440 BE (1897/98 CE).

2020 February 26, “องค์การ นศ. ธรรมศาสตร์ เสนอมหาวิทยาลัยเปลี่ยนป้ายชื่อจุดพักขยะ ห้องสุขา เป็น อนาวิล”, in Sanook Reporter, Bangkok: เทนเซนต์ (ประเทศไทย), retrieved 2020-02-27:
องค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เสนอเปลี่ยนชื่อจุดพักขยะบริเวณหน้าอาคารเคียงโดม ๖ และห้องสุขาเป็นชื่ออนาวิล อดีต ส.ส. พรรคอนาคตใหม่ ชี้ทรยศคะแนนเสียงหลังย้ายไปซบภูมิใจไทย
ong-gaan nák-sʉ̀k-sǎa má-hǎa-wít-tá-yaa-lai tam-má-sàat sà-nə̌ə bplìian chʉ̂ʉ jùt pák kà-yà bɔɔ-rí-ween nâa aa-kaan kiiang doom · hòk · lɛ́ hɔ̂ng sù-kǎa bpen chʉ̂ʉ à-naa-win · à-dìit · sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ · pák à-naa-kót mài · chíi tɔɔ-rá-yót ká-nɛɛn-sǐiang lǎng yáai bpai sóp puum-jai tai
Thammasat University Students' Organisation proposes the replacing of the names of garbage resting spots around the front of Khiang Dom Building 6 and [the names of] toilet rooms with the name of Anawin, former Future Forward Party MP, pointing out [that he] betrays the votes [from the students] after [he] moved [out] to affiliate with Bhumjaithai [Party].


โฮเต็ล

1928, Civil and Commercial Code of Thailand, section 674:
เจ้าสำนักโรงแรม หรือโฮเต็ล หรือสถานที่อื่นทำนองเช่นว่านั้น จะต้องรับผิดเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดแก่ทรัพย์สินซึ่งคนเดินทางหรือแขกอาศัยหากได้พามา
jâao-sǎm-nák roong-rɛɛm rʉ̌ʉ hoo-dtel rʉ̌ʉ sà-tǎan-tîi ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán jà dtɔ̌ng ráp-pìt pʉ̂ʉa kwaam-sǔun-hǎai rʉ̌ʉ bùp-sà-lǎai yàang dai dai an gə̀ət gɛ̀ɛ sáp-sǐin sʉ̂ng kon-dəən-taang rʉ̌ʉ kɛ̀ɛk-aa-sǎi hàak dâai paa maa
The keeper of an inn, hotel, or other such place is liable for any loss or damage to the property brought in by a traveller or guest.


ล้าง

láang (romanization)
การล้าง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C.lwɤːŋꟲ (“to rinse”). Cognate with Isan ล้าง, Lao ລ້າງ (lāng), Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Lü ᦟᦱᧂᧉ (laang²), Tai Dam ꪩ꫁ꪱꪉ (ꞌlạng), Shan လၢင်ႉ (lâ̰ang), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ).

cog

Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶)


คุก

Compare Old Chinese 牿 (OC *kuːɡ) or Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Lao ຄຸກ (khuk), Tai Dam ꪅꪴꪀ, Khmer គុក (kuk). Possibly doublet of คอก (kɔ̂ɔk).


ผีดิบ

th-noun

ผีดิบ • (pǐi-dìp)

/pʰiː˩˩˦.dip̚˨˩/

From ผี (pǐi, “corpse; ghost; etc”) + ดิบ (dìp, “uncremated”).

com

(fiction) preternatural being believed to be a reanimated corpse, such as vampire, zombie, etc.


จุฬา

Clipping of จุฬาลงกรณ, after King Chulalongkorn, from จุฬา (jù-laa, “topknot”) + อลงกรณ (“ornament”).

Chulalongkorn University
w:Chulalongkorn University

(colloquial) Chulalongkorn University (a university in Bangkok, Thailand).


ดัง

From Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”). Cognate with Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ, Lao ດັງ (dang), Lü ᦡᧂ (ḋang), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) (as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng)), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Bouyei ndangl, Zhuang ndaeng. Compare also Proto-Austronesian *ujuŋ (“nose”).


สถาปัตยกรรม

สถาปัตย + กรรม (gam)

สถาปัตย + กรรม (gam)


ออร์เคสตรา

th-noun

ออร์เคสตรา • (ɔɔ-kées-dtrâa)

/ʔɔː˧.kʰeːs˦˥.traː˥˩/


เชลย

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧/

From Old Khmer ជ្លេយ៑ (jley, “one who is carried off: transportee, deportee; captive; etc”), which was probably derived from Western Cham [script needed] (jalơy); or from Old Mon jlūy (“one carried off during military operations”). Cognate with Modern Khmer ឈ្លើយ (chləəy, “captive”), Lao ຊະເລີຍ (sa lœ̄i, “captive”).

bor

(archaic) person removed from his land to another after a war: transportee, deportee, etc.


สีเทียน

From สี (sǐi, “colour”) + เทียน (tiian, “candle”).


สีชอล์ก

th-noun

สีชอล์ก • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

From สี (sǐi, “colour”) + ชอล์ก (chɔ́k, “chalk”).

com

pastel: chalklike crayon, especially oil pastel.


ดินสอสี

th-noun

ดินสอสี • (din-sɔ̌ɔ-sǐi)

/din˧.sɔː˩˩˦.siː˩˩˦/

From ดินสอ (din-sɔ̌ɔ, “pencil”) + สี (sǐi, “colour”).


สีไม้

th-noun

สีไม้ • (sǐi-máai)

From สี (sǐi, “colour”) + ไม้ (máai, “stick”).


สีน้ำ

th-noun

สีน้ำ • (sǐi-náam)

From สี (sǐi, “colour”) + น้ำ (náam, “water”); perhaps calque of English watercolour.


คายกคณะ

From Sanskrit गायक (gāyaka, “musician; singer”) + गण (gaṇa, “band; council; group; etc.”).


อมนุษย์

th-noun

อมนุษย์ • (à-má-nút)

Learned borrowing from Sanskrit अमनुष्य (amanuṣya, “demon”, literally “nonhuman”), from अ (a, “not”) + मनुष्य (manuṣya, “human”), equivalent to Thai อ (à) + มนุษย์ (má-nút). Cognate with Lao ອະມະນຸດ (ʼa ma nut).

com

อ (à) + มนุษย์ (má-nút)

(mythology) nonhuman being, as deity, demon, ghost, spirit, etc, especially malevolent one, but usually not including animals.


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


สฟิงซ์

th-proper noun

สฟิงซ์ • (sà-fíng)


ชักภาพ

th-verb

ชักภาพ • (chák-pâap) (abstract noun การชักภาพ)

chák-pâap (romanization)
การชักภาพ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull”) + ภาพ (pâap, “image; picture”).

compound

(historical) to take a photograph using a daguerreotype camera.


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

From Proto-Southwestern Tai *pɛːᴬ² (“joist”). Cognate with Khün ᨸᩯ, Isan แป, Lao ແປ (pǣ), Lü ᦶᦔ (ṗae), Shan ပႄ (pǎae), Phake ပေ (pe), Ahom 𑜆𑜦𑜧 (pē).


สาวดุ้น

th-noun

สาวดุ้น • (sǎao-dûn)

From สาว (sǎao, “girl”) + ดุ้น (dûn, “penis”); literally "dick girl".


เชลยศึก

th-noun

เชลยศึก • (chá-ləəi-sʉ̀k) (classifier คน)

chá-ləəi-sʉ̀k (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧.sɯk̚˨˩/

From เชลย (chá-ləəi, “person captured or held: captive, hostage, etc”) + ศึก (sʉ̀k, “war”); probably calque of English prisoner of war.


แล็บ

th-noun

แล็บ • (lɛ̀p)


ครุฑ

From Sanskrit गरुड (garuḍa, “eagle”); probably via Old Khmer គរុឌ (garuḍa), គុរុឌ (guruḍa, “garuda”). Cognate with Modern Khmer គ្រុឌ (krut).


นาค

th-proper noun

นาค • (nâak)

Probably from Sanskrit नाग (nāga, “cruel man”).

Naga: tribesman living near the Naga Hills.


ปอบ

th-noun

ปอบ • (bpɔ̀ɔp)

Cognate with Isan ปอบ, Lao ປອບ (pǭp), Northern Thai ᨸᩬᨷ, and Khün ᨸᩬᨷ.

a type of evil spirit in Thai folklore, believed to possess a person and devour his or her viscera before leaving, thus causing the person to die.


สมิง

สมิง • (sà-mǐng)

From Mon သၟီ (“king; prince”). Cognate with Burmese သမိန် (sa.min).

เสือ เสือ#Thai

(เสือ~) a type of evil spirit in Thai folklore, believed to be a person that turns into a tiger by the power of black magic or a tiger that can transform itself into a human due to being possessed by the ghosts of its human preys.


ฉมบ

From Old Khmer chmap (“midwife”) or Pre-Angkorian Old Khmer cmap (“idem”). Cognate with Modern Khmer ឆ្មប (chmɑɑp, “midwife”).

/t͡ɕʰa˨˩.mop̚˦˥/

a type of spirit in Thai folklore, believed to be the ghost of a woman that dwells at the place of her death, especially in a forest.


ดิสนีย์

th-proper noun

ดิสนีย์ • (dís-nîi)


ไม้เซลฟี

From ไม้ (máai, “stick”) + เซลฟี (seel-fîi, “selfie”), probably a calque of English selfie stick.


เซลฟี

th-verb

เซลฟี • (seel-fîi) (abstract noun การเซลฟี)

seel-fîi (romanization)
การเซลฟี (abstract-noun)


ทางสามแพร่ง

/tʰaːŋ˧.saːm˩˩˦.pʰrɛŋ˥˩/

From ทาง (taang, “path; road; way”) + สาม (sǎam, “three”) + แพร่ง (prɛ̂ng, “fork (of road, way, etc)”); literally "three-forked way".

com

T-junction, traditionally believed to be employed by the dead and thus deemed a very unholy spot.


คุ้ม

th-noun

คุ้ม • (kúm)

Phrae Province
th:คุ้มวงศ์บุรี
th:คุ้มเจ้าหลวง นครแพร่


ขอบ

th-verb

ขอบ • (kɔ̀ɔp)

(poetry) to repay; to answer; to receive.


แม่มด

th-noun

แม่มด • (mɛ̂ɛ-mót)

/mɛː˥˩.mot̚˦˥/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “female prefix”) + มด (mót, “person of occult knowledge; person who practices magic or sorcery”).
Cognate with Lao ແມ່ມົດ (mǣ mot, “witch”), Zhuang mehmoed (“female shaman”), Lü ᦶᦙᧈᦷᦙᧆ (mae¹mod, “witch”); Compared with Khmer មេមត់ (mei mŭət, “witch; medium”).

compound

Exodus 22:18, KJV:
เจ้าอย่าให้แม่มดมีชีวิตรอดอยู่เลย
jâo yàa hâi mɛ̂ɛ-mót mii chii-wít rɔ̂ɔt yùu ləəi
You shall not allow a witch to live.

Deuteronomy 18:10‑11, KJV:
จงอย่าให้มีคนหนึ่งคนใดในท่ามกลางพวกท่านซึ่งทำให้บุตรชายหรือบุตรสาวของเขาลุยไฟ หรือเป็นคนทำนาย เป็นหมอดู เป็นนักวิทยาคม หรือเป็นแม่มด เป็นหมอผี เป็นคนทรง เป็นพ่อมด หรือเป็นผู้มีเวทมนตร์
jong yàa hâi mii kon nʉ̀ng kon dai nai tâam-glaang pûuak tân sʉ̂ng tam hâi bùt-chaai rʉ̌ʉ bùt-sǎao kɔ̌ɔng kǎo lui fai rʉ̌ʉ bpen kon-tam-naai bpen mɔ̌ɔ-duu bpen nák-wít-tá-yaa-kom rʉ̌ʉ bpen mɛ̂ɛ-mót bpen mɔ̌ɔ-pǐi bpen kon-song bpen pɔ̂ɔ-mót rʉ̌ʉ bpen pûu-mii-wêet-mon
There shall not be found among you any one that maketh his son or his daughter to pass through the fire, or that useth divination, or an observer of times, or an enchanter, or a witch, or a charmer, or a consulter with familiar spirits, or a wizard, or a necromancer.


ยุทธจักร

th-noun

ยุทธจักร • (yút-tá-jàk)

From ยุทธ (yút-tá-, “fighting; martial”) + จักร (jàk, “realm”), probably a calque of Chinese 武林 (wǔlín).

af

(wuxia fiction) community of martial artists.


บู๊ลิ้ม

th-noun

บู๊ลิ้ม • (búu-lím)


ยุทธภพ

ยุทธภพ • (yút-tá-póp)

From ยุทธ (yút-tá-, “fighting; martial”) + ภพ (póp, “realm; world”), probably a calque of Chinese 武林 (wǔlín).


ปูนปลาสเตอร์

th-noun

ปูนปลาสเตอร์ • (bpuun-bpláas-dtə̂ə)

From ปูน (bpuun, “lime; mortar; etc.”) + ปลาสเตอร์ (“plaster”).


สนม

th-noun

สนม • (sà-nǒm)

From Old Khmer ស្នំ (snaṃ, “female palace attendant; royal concubine”). Cognate with Modern Khmer ស្នំ (snɑm) or ស្នម (snɑɑm).


สนม

th-noun

สนม • (sà-nǒm)

From Old Khmer ស្នុំ (snuṃ, “one who stacks combustibles into a pyre; one who shrouds a corpse prior to cremation”). Cognate with Modern Khmer ស្នុំ (snom).

bor

(archaic) officer responsible for funeral affairs in a palace, such as arranging funerals, shrouding corpses, taking care of pyres and coffins, etc.

(archaic) palace area under the responsibility of these officers, often used to detain or imprison high-ranking members of the royal family or government.


โรงบาล

From contraction of โรงพยาบาล (roong-pá-yaa-baan, “hospital”).


วังหน้า

th-noun

วังหน้า • (wang-nâa)

From วัง (wang, “palace”) + หน้า (nâa, “front”); literally "front palace", from the fact that the official residence occupied by heirs apparent of Ayutthaya was actually located in front of the grand palace, the official residence of the monarch.

compound

(historical) official residence of an heir to the throne.


โลกันตร์

th-proper noun

โลกันตร์ • (loo-gan)

From Pali lokantara (literally “interworld; another world”), from loka (“world”) + antara (“difference; gap; in between; space; etc”), equivalent to Thai โลก (lôok) + อันตร. Compare Sanskrit लोकान्तर (lokāntara). Cognate with Khmer លោកន្តរ (lookntɑɑ).

com

โลก (lôok) + อันตร

(Buddhism) the name of a realm in the hell where sinful beings are detained forever and given the most serious punishments for their sins.


อเวจี

/ʔa˨˩.weː˧.t͡ɕiː˧/

From Sanskrit अवीचि (avīci, literally “waveless: having no waves, without waves”). Cognate with Old Khmer *ʼavīci, ʼavici, ʼavaci, °ʼaviciya°; Pre-Angkorian Old Khmer ʼavīci°, ʼavicī°; Angkorian Old Khmer ʼavīci, ʼavicīya; Modern Khmer អវីចី (ʼaʼviicəy), Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii).

cog

Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii)

นรก นรก#Thai

มหา มหา#Thai

(Buddhism) (นรก~, ~นรก, ~มหานรก) one of the eight regions of the hell, being the lowest region to which the most sinful beings are sent for punishment.


เซเทอร์

th-noun

เซเทอร์ • (see-tə̂ə) (classifier ตน or ตัว)

see-tə̂ə (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

/seː˧.tʰɤː˥˩/


เมษปิศาจ

เมษปิศาจ • (mêet-sà-bpì-sàat) (classifier ตน or ตัว)

mêet-sà-bpì-sàat (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

From เมษ (mêet, “ram; sheep”) + ปิศาจ (bpì-sàat, “demon; ghost; evil spirit”).

com

Isaiah 13:21, KJV:
แต่สัตว์ป่าจะนอนลงที่นั่น และบ้านเรือนในนั้นจะเต็มไปด้วยนกทึดทือ นกเค้าแมวจะอาศัยที่นั่น เมษปิศาจจะเต้นรำอยู่ที่นั่น
dtɛ̀ɛ sàt bpàa jà nɔɔn long tîi-nân · lɛ́ bâan-rʉʉan nai nán jà dtem bpai dûai nók tʉ́t-tʉʉ · nók káo-mɛɛo jà aa-sǎi tîi-nân · mêet-sà-bpì-sàat jà dtên-ram yùu tîi-nân
But wild beasts of the desert shall lie there; and their houses shall be full of doleful creatures; and owls shall dwell there, and satyrs shall dance there.


มกร

th-noun

มกร • (má-gɔɔn)

From Sanskrit मकर (makara, “alligator; crocodile; dolphin”); probably via Old Khmer makara (“Capricorn”). Compare Modern Khmer មករ (môkâr), Lao ມັງກອນ (mang kǭn).


จวน

juuan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈວນ (chūan)

Compare Lao ຈວນ (chūan), Chinese 官 (guān).

(historical) enclosure containing the residence and office of a public officer, especially the ruler of a town.


ภุชงค์

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧/

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, idem); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”). Cognate with Modern Khmer ភុជង្គ (phucngkɔɔ).


อะนิเมะ

th-noun

อะนิเมะ • (à-ní-mé)

From Japanese アニメ. Cognate with Lao ອະນິເມະ (ʼa ni me).


วัง

From Old Khmer វាង៑ (vāṅ), វាង្ង៑ (vāṅṅ), វង៑ (vaṅ, “enclosure; citadel, fort, fortress, stronghold; palace; to encircle, to enclose, to surround; to bar, to block; to screen, to shield; etc”), from Proto-Mon-Khmer *wa(a)ŋ (“enclosure”). Cognate with Modern Khmer វាំង (vĕəng), ពាំង (pĕəng), Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨦ, Khün ᩅᩤ᩠ᨦ, Lao ວັງ (wang), Lü ᦞᧂ (vang). Doublet of วง (wong) and เวียง (wiiang).

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, เพลงยาวบางบท:
ขาวสุดพุดจีบจีน เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์ ทั้งวังเขาชังนัก แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
kǎao sùt pút-jìip jiin · jâao mii sǐin pîi mii sàk · táng wang kǎo chang nák · dtɛ̀ɛ pîi rák jâao kon diao
My Whitest Chinese Rosebay, you are of wealth, I am of worth. Though you are despised by the people throughout the palace, I shall be the only one who loves you.

Exodus 7:23, KJV:
ฟาโรห์เสด็จกลับเข้าในวัง มิได้เอาพระทัยใส่ในเหตุการณ์ครั้งนี้เหมือนกัน
faa-roo sà-dèt glàp kâo nai wang · mí dâai ao prá-tai sài nai hèet-gaan kráng níi mʉ̌ʉan gan
And Pharaoh turned and went into his house, neither did he set his heart to this also.

Job 21:28, KJV:
เพราะท่านว่า วังของเจ้านายอยู่ที่ไหน เต็นท์ซึ่งคนชั่วอาศัยนั้นอยู่ที่ไหน
prɔ́ tâan wâa · wang kɔ̌ɔng jâo-naai yùu tîi nǎi · dtén sʉ̂ng kon chûua aa-sǎi nán yùu tîi nǎi
For ye say, Where is the house of the prince? and where are the dwelling places of the wicked?

พระบรมมหาราช พระบรมมหาราช#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(พระบรมมหาราช, พระบรมราช, พระราช, ราช~) royal residence; palace.


ขงเบ้ง

th-proper noun

ขงเบ้ง • (kǒng-bêng)

/kʰoŋ˩˩˦.beŋ˥˩/

Borrowed from Hokkien 孔明 (Khóng-bêng). Compare Teochew 孔明 (khóng mêng).


ละครสัตว์

th-noun

ละครสัตว์ • (lá-kɔɔn-sàt)

→ Lao: ລະຄອນສັດ (la khǭn sat)

ละคร (lá-kɔɔn) + สัตว์ (sàt).

com

ละคร (lá-kɔɔn) + สัตว์ (sàt)


ศาลเจ้า

sǎan-jâao (romanization)
ที่ (classifier)

/saːn˩˩˦.t͡ɕaːw˥˩/

Chinese folk religion
Chinese folk religion

shrine (especially in Chinese folk religion, Shinto, Vietnamese folk religion, folk religions in Thailand and Laos).


ฮอบบิท

th-noun

ฮอบบิท • (hɔ́p-bìt)


กอลลัม

กอลลัม • (gɔn-lâm)

From English Gollum. Cognate with Lao ໂກລລຳ (kōn lam).


ฮาร์ป

ฮาร์ป • (háap)


ดั้ง

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).


สถานพินิจ

สถานพินิจ • (sà-tǎan-pí-nít) (classifier แห่ง or ที่)

sà-tǎan-pí-nít (romanization)
แห่ง (classifier)
ที่ (classifier)

From สถาน (sà-tǎan, “place”) + พินิจ (“to observe”).

com

youth detention centre
youth detention centre


ซิงเกิล

th-noun

ซิงเกิล • (sing-gə̂n)


สาวแว่น

สาวแว่น • (sǎao-wɛ̂n)

สาว (sǎao, “girl”) + แว่น (wɛ̂n, “eyeglasses”).


วิมาน

From Pali vimāna (“divine mansion; palace”) or Sanskrit विमान (vimāna, “flying chariot; airplane, aircraft”); probably via Old Khmer vimāna (“celestial palace, abode in heaven; palace; temple”). Cognate with Lao ວິມານ (wi mān), Modern Khmer វិមាន (vimiən).

bor

(mythology) flying boat; flying castle; flying chariot.

(slang) elegant or luxurious building, as castle, mansion, etc.


วาสุกี

Borrowed from Pali vāsukī. Compare Sanskrit वासुकि (vāsuki).

(mythology) Vāsukī, a nāga in Hindu mythology.


บุ้ง

bûng (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)


คูหา

/kʰuː˧.haː˩˩˦/

From Pali guhā (“cave; den”), from Sanskrit गुहा (guhā, “idem”). Cognate with Old Khmer gohā, gūha, guhā; Pre-Angkorian Old Khmer guhā, guha, gūha; Angkorian Old Khmer guhā, guha, guhe; Modern Khmer គុហា (kuhiə).

ซุ้ม ซุ้ม#Thai

(traditional architecture) (ซุ้ม~) open chamber or aperture on a stupa, pagoda, or the like, for housing religious images.

(architecture) room or chamber (in an apartment, terraced house, or similar building).


ตำหนัก

th-noun

ตำหนัก • (dtam-nàk) (classifier หลัง or องค์)

dtam-nàk (romanization)
หลัง (classifier)
องค์ (classifier)

From Old Khmer tāka, tâka, tāk, tak, takk (“to establish; to locate; to place”).

1 Kings, 14:12, KJV:
เพราะฉะนั้น ขอเชิญเสด็จกลับไปยังพระตำหนักของพระนาง เมื่อพระบาทของพระองค์เข้าเมือง กุมารนั้นก็จะถึงแก่มรณา
prɔ́-chà-nán · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt glàp bpai yang prá dtam-nàk kɔ̌ɔng prá-naang · mʉ̂ʉa prá bàat kɔ̌ɔng prá-ong kâo mʉʉang · gù-maan nán gɔ̂ jà tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
Arise thou therefore, get thee to thine own house: and when thy feet enter into the city, the child shall die.

2 Samuel 4:5, KJV:
ฝ่ายบุตรชาย...ได้ออกเดินทาง พอแดดออกจัดก็มาถึงตำหนักของอิชโบเชทขณะเมื่อพระองค์กำลังบรรทมพักเที่ยง
fàai bùt-chaai ... dâai ɔ̀ɔk dəən-taang · pɔɔ dɛ̀ɛt ɔ̀ɔk jàt gɔ̂ maa tʉ̌ng dtam-nàk kɔ̌ɔng ích-boo-chét kà-nà mʉ̂ʉa prá-ong gam-lang ban-tom pák tîiang
And the sons...went, and came about the heat of the day to the house of Ishbosheth, who lay on a bed at noon.

1 Kings 7:2, KJV:
พระองค์ทรงสร้างพระตำหนักพนาเลบานอน ยาวหนึ่งร้อยศอก กว้างห้าสิบศอก และสูงสามสิบศอก อยู่บนเสาไม้สนสีดาร์สี่แถว มีคานไม้สนสีดาร์อยู่บนเสา
prá-ong song sâang prá dtam-nàk pá-naa lee-baa-nɔn · yaao nʉ̀ng-rɔ́ɔi sɔ̀ɔk · gwâang hâa-sìp sɔ̀ɔk · lɛ́ sǔung sǎam-sìp sɔ̀ɔk · yùu bon sǎo máai sǒn sǐi-daa sìi tɛ̌o · mii kaan máai sǒn sǐi-daa yùu bon sǎo
He built also the house of the forest of Lebanon; the length thereof was a hundred cubits, and the breadth thereof fifty cubits, and the height thereof thirty cubits, upon four rows of cedar pillars, with cedar beams upon the pillars.

พระ พระ#Thai

(of a royal person or high priest) (พระ~) house; residence.

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์


สาง

(mythology) mythological creature, said to be like a tiger or lion.


แทตย์

แทตย์ • (tɛ̂ɛt)

daitya; devil; fiend; demon; ghost; giant; monster; imp; vampire; incubus


กรอง

กรอง • (grɔɔng)

From Old Khmer ត្រង (traṅa, “to screen; to strain; to filter”). Cognate with Khmer ត្រង (trɑɑng).


มนุษย์หมาป่า

th-noun

มนุษย์หมาป่า • (má-nút-mǎa-bpàa) (classifier ตน)

má-nút-mǎa-bpàa (romanization)
ตน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + หมาป่า (mǎa-bpàa, “wolf”); possibly calque of English werewolf


ดุสิต

th-proper noun

ดุสิต • (dù-sìt)

From Pali tusita (literally “contented; gratified; joyed; pleased; satisfied”); perhaps via Old Khmer tusita, tussidda. Cognate with Modern Khmer តុសិត (tosət). Compare Sanskrit तुषित (tuṣita), from which Thai ดุษิต was derived.

bor

Dusit Palace
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

พระราช พระราช#Thai

วัง วัง#Thai

(พระราชวัง~) Dusit Palace, a compound of royal residences in Bangkok, Thailand.


หมอลำ

th-noun

หมอลำ • (mɔ̌ɔ-lam)

(music) mor lam, a style of traditional folk music from Laos and Isan.


บรเทศ

บรเทศ • (bɔɔ-rá-têet)

/bɔː˧.ra˦˥.tʰeːt̚˥˩/

From Sanskrit परदेश (paradeśa, “other country; foreign country; hostile country”, literally “other country”), from पर (para, “other”) + देश (deśa, “country; region; etc”), equivalent to Thai บร (bɔɔn, “different; other”) + เทศ (têet, “country; region; locality; etc”); perhaps via Pre-Angkorian Old Khmer or Angkorian Old Khmer paradeśa (“foreign land; foreigner; to be foreign, to be from another land”). Cognate with Modern Khmer បរទេស (bɑɑrĕəʼteih). Compare Pali paradesa; Old Khmer paradesa.

der

แขก แขก#Thai

บรเทศ บรเทศ#Thai

พม่า พม่า#Thai

(Thailand music) a type of traditional music, as แขกบรเทศ (kɛ̀ɛk-bɔɔ-rá-têet), พม่าบรเทศ (pá-mâa-bɔɔ-rá-têet), etc.


ชาร์ป

th-noun

ชาร์ป • (cháap)

/t͡ɕʰaːp̚˦˥/


เมรุมาศ

เมรุมาศ • (mee-rú-mâat) (classifier องค์)

mee-rú-mâat (romanization)
องค์ (classifier)

From เมรุ (meen, “mythological mountain Meru; crematorium built to represent this mount”) + มาศ (mâat, “gold”).

com

พระ พระ#Thai

(royal) (พระ~) temporary crematorium built to represent the mythological mountain Meru.

th:พระเมรุมาศ


สกุล

Possibly extended from กุล (gun), from Pali kula (“clan, family; caste, class”), ultimately from Sanskrit कुल (kula, “idem”), or corrupted from ตระกูล (dtrà-guun), from Old Khmer ត្រកូល (trakūla, “idem”), that believed to be an aphaeresis of Sanskrit गोत्रकुल (gotrakula, “idem”). Cognate with Lao ສະກຸນ (sa kun).
In taxonomy, semantic loan from English genus.


เมรุ

meen (romanization)
เมรุ (classifier)
หลัง (classifier)

From Pali meru (“Meru, a mythological mountain”). Cognate with Lao ເມນ (mēn), Khmer មេរុ (meiruʼ), មេន (mein).


กระหนก

th-noun

กระหนก • (grà-nòk)

generic term for a kind of decorative pattern characteristic of Thai art.


หับเผย

หับเผย • (hàp-pə̌əi)

/hap̚˨˩.pʰɤːj˩˩˦/

หับ (hàp, “to shut”) + เผย (pə̌əi, “to open; to reveal”).

com

(archaic) similar structure, as drawbridge.

(historical, by extension) prison, especially one for petty criminals.


ช่องไฟ

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.faj˧/

From ช่อง (chɔ̂ng, “aperture”) + ไฟ (fai, “fire”).

(art) space (between elements in a picture).


ออร์แกน

th-noun

ออร์แกน • (ɔɔ-gɛɛn)

/ʔɔː˧.kɛːn˧/


พราย

From Old Khmer brāya, from Angkorian Old Khmer vrāy (“(1) a type of spirit, recognised by the light it emits; (2) to glitter, to sparkle; (3) to scatter, to spread; etc”). Cognate with Modern Khmer ព្រាយ (priəy), Lao ພາຍ (phāi), Shan ၽၢႆး (pháai), Phake ၸႝ (phay, “giant, monster”), Aiton ၸႝ (phay, “giant, monster”), Ahom 𑜇𑜩 (phay, “giant”). Compare Proto-Tai *praːiᴬ.

bor

(folklore, mythology, loosely) a type of imaginary creature, conceived of as inhabiting the rivers, mountains, trees, etc, as nymph, elf, naiad, etc.


ไม้แข็ง

th-noun

ไม้แข็ง • (máai-kɛ̌ng)

/maːj˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

Compound of ไม้ (máai, “stick”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”), literally “hard stick”.

com+

(music) wooden stick wrapped at one end with pieces of cloth coated with Gluta usitata rasin, used to play the musical instrument ranat ek.


คีย์บอร์ด

th-noun

คีย์บอร์ด • (kii-bɔ̀ɔt) (classifier อัน)

kii-bɔ̀ɔt (romanization)
อัน (classifier)

/kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/


เถียง

เถียง • (tǐiang)

Cognate with Lao ຖຽງ (thīang), Shan ထဵင် (thǎeng), Ahom 𑜌𑜢𑜂𑜫 (thiṅ).

(~นา) temporary lodging in or near a paddy, usually found in the form of a hut or shack, typically used by a person entrusted with watching rice, guarding a granary, etc.


ร่าย

ร่าย • (râai)


เบ๊

From Hokkien 馬／马 (bé/bée, “horse”). Doublet of ม้า (máa).

(archaic, chiefly found in old Chinese fiction) horse-mounted servant.


ยักข์

ยักข์ • (yák)

From Pali yakkha (“yakṣa”). Cognate with Old Khmer yakkha; Modern Khmer យក្ខ (yĕək).

ยักษ์ ยักษ์#Thai

(now rare) Alternative form of ยักษ์ (yák)


ยักษ์ปักหลั่น

ยักษ์ปักหลั่น • (yák-bpàk-làn)

From ยักษ์ (yák, “yakṣa, a malevolent mythological creature, depicted as having great strength and a very large body; here used as a title”) + ปักหลั่น (bpàk-làn, “the name of a yakṣa in the epic รามเกียรติ์”); after a character in the mentioned epic, being a deity who committed adultery and was then turned into a yakṣa creature and sent down to the Earth to guard a pond as punishment.

af

(idiomatic) person of extraordinarily large stature; person of extraordinary height.


คอร์ด

th-noun

คอร์ด • (kɔ̀ɔt)


ถบดี

From Pali thapati (literally “master of building”), from tha (“building; establishing”) + pati (“chief; lord; master”); equivalent to Thai ถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

bor

(elegant) architect; carpenter; builder; construction worker.


สถาบก

th-verb

สถาบก • (sà-tǎa-bòk) (abstract noun การสถาบก)

sà-tǎa-bòk (romanization)
การสถาบก (abstract-noun)

From Sanskrit स्थापक (sthāpaka, “builder; creator; establisher; constructor”).

bor

(archaic) to build; to create; to establish; to construct.


สถาปนิก

th-noun

สถาปนิก • (sà-tǎa-bpà-ník) (classifier คน)

sà-tǎa-bpà-ník (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit स्थापनिक (sthāpanika, “establisher; builder; constructor; creator; etc”).


สถบดี

From Sanskrit स्थपति (sthapati, literally “master of building”), from स्थ (stha, “building; establishing”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai สถ (tà) + บดี (bɔɔ-dii).

ถบดี ถบดี#Thai

(elegant) Alternative form of ถบดี (tà-bɔɔ-dii)


หย่อง

th-noun

หย่อง • (yɔ̀ng)


วิโอลา

วิโอลา • (wí-oo-lâa)


เรือนจำ

rʉʉan-jam (romanization)
แห่ง (classifier)

From เรือน (rʉʉan, “house”) + จำ (jam, “to imprison”).


มหาธาตุ

th-noun

มหาธาตุ • (má-hǎa-tâat)

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰaːt̚˥˩/

From Pali mahādhātu (literally “great element (that is, gold)”), from mahā (“great”) + dhātu (“element”); or from Sanskrit महाधातु (mahādhātu, literally “idem”), from महा (mahā) + धातु (dhātu); possibly via Old Khmer mahādhātu (“great relic (of the Buddha)”); equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ธาตุ (tâat).

bor

พระ พระ#Thai

ศรี ศรี#Thai

รัตน รัตน#Thai

(Buddhism) (พระ~, พระศรี~, พระศรีรัตน~) place, such as temple, stupa, or pagoda, where a relic of the Buddha is enshrined or housed.


เผ่ามังกรฟ้า

th-noun

เผ่ามังกรฟ้า • (pào-mang-gɔɔn-fáa)

From เผ่า (pào, “clan; tribe; group”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”) + ฟ้า (fáa, “heaven; sky”); calque from Japanese 天竜人 (tenryūbito, literally “heavenly dragon folk”), the name of a fictional institution in the One Piece series.

com

(slang, sarcastic, offensive) royal institution, royal family, or monarchy, especially when protected as untouchable, inviolable, or sacrosanct.


โรงตึ๊ง

/roːŋ˧.tɯŋ˦˥/


ดรุษัณฑ์

th-noun

ดรุษัณฑ์ • (dà-rú-sǎn)

com

ดรุ (dà-rú) + ษัณฑ์


ทวย

คัน คัน#Thai


กุฏิ

th-noun

กุฏิ • (gùt)

Probably from Tamil கூடு (kūṭu, “nest”).

birdhouse or birdbox, especially one for hill mynas.


โขมด

โขมด • (kà-mòot)

From Old Khmer ខ្មោច (khmoca), ក្មោច្ច៑ (kmocc), ខ្មោច៑ (khmoc, “corpse; ghost, spirit; ancestral spirit; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្មោច (khmaoc).

gleaming light seen at night, traditionally believed to be a type of nocturnal ghost that leads travellers astray, scientifically explained to be light naturally produced by methane.


สันดาป

th-proper noun

สันดาป • (sǎn-dàap)

From Pali santāpa (“heat; torment; mental agony; grief”) or Sanskrit संताप (saṃtāpa, “idem”). Cognate with Modern Khmer សន្តាប (sɑɑsɑntaap), សណ្ដាប (sɑɑsɑndaap).

bor

(Buddhist cosmology) the name of a region in the underworld, where beings are reborn to be punished for their sins.


บัญชีหนังหมา

/ban˧.t͡ɕʰiː˧.naŋ˩˩˦.maː˩˩˦/

From บัญชี (ban-chii, “account”) + หนัง (nǎng, “skin”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "dog-skin account"; from the Buddhist belief that the underworld court records the bad deeds of a living person on an account made of dog skin.

com

2018 May 9, A-na, “Bytecoin บทเรียนแสนเจ็บปวด หลายฝ่ายตั้งคำถามถึงมาตรฐานการลิสต์เหรียญของ Binance”, in Bitcoin Addict, Bangkok: Bitcoin Addict Thailand Team, retrieved 2019-03-31:
ออนเชนเอฟเอกซ์ก็ยังขึ้นบัญชีหนังหมาว่า บีซีเอ็นเป็นเหรียญต้มตุ๋นเช่นเดียวกับบิตคอนเนกต์
ɔɔn cheen êef èks gɔ̂ yang kʉ̂n ban-chii-nǎng-mǎa wâa · bii sii en bpen rǐian dtôm-dtǔn chên-diao gàp bìt-kɔɔn-nék
Even OnchainFX also listed BCN [in] the dog-skin account as being fraudulent coins in the same manner as Bitconnect.

2018 December 3, LogisticsTime, “คลี่ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างใหม่ ถึงคราวห้องแถว ข้าวแกง สะเทือน”, in Thailand & World Logistics Magazine, Bangkok: LogisticsTime, retrieved 2019-03-31:
รัฐบาล คสช. และ สนช. ชุดประวัติศาสตร์นี้ จะถูกบันทึกบัญชีหนังหมาว่า คือผู้อยู่เบื้องหลังปล้นผืนแผ่นดิน...ไปจากพี่น้องเกษตรกร
rát-tà-baan · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · lɛ́ · sɔ̌ɔ-nɔɔ-chɔɔ · chút bprà-wàt-dtì-sàat níi · jà tùuk ban-tʉ́k ban-chii-nǎng-mǎa wâa · kʉʉ pûu yùu bʉ̂ʉang-lǎng bplôn pʉ̌ʉn-pɛ̀n-din ... bpai jàak pîi-nɔ́ɔng gà-sèet-dtrà-gɔɔn
The NCPO government and this historic set [of] the NLA will be recorded [on] the dog-skin account as the persons [who] are behind the plundering of the land...from [our] agriculturist brothers [and] sisters.

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, illustrated by วิพรรณ สุขสบาย, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 22:
ใคร...คุยกัน เป็นโดนฉันจารึกชื่อลงบัญชีหนังหมา
krai ... kui gan · bpen doon chǎn jaa-rʉ́k chʉ̂ʉ long ban-chii-nǎng-mǎa
Whoever...talked [to] each other would sure have [their] names inscribed down onto the dog-skin account [by] me.

(slang) criminal record; record of misconduct; record of bad deeds; blacklist.


อาศรม

th-noun

อาศรม • (aa-sǒm) (classifier หลัง or แห่ง)

aa-sǒm (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From Sanskrit आश्रम (āśrama, “asylum; retreat; hermitage; etc”). Cognate with Modern Khmer អាស្រម (ʼaasrɑɑm).


เหรา

(mythology) an aquatic creature, said to be a hybrid of a serpent and a dragon.


กินนร

th-noun

กินนร • (gin-nɔɔn)

From Pali kinnara (“mythological being with the body of a human and the head of a horse or bird”); ultimately from Sanskrit किंनर (kiṃnara, idem); probably via Old Khmer កីនរ (kīnara, idem). Cognate with Modern Khmer កិន្នរ (kennɔɔ).


ลิ่มนิ้ว

th-noun

ลิ่มนิ้ว • (lîm-níu)

com

ลิ่ม (lîm) + นิ้ว (níu)


โรงสี

th-noun

โรงสี • (roong-sǐi) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-sǐi (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

/roːŋ˧.siː˩˩˦/

From โรง (roong, “house; hall”) + สี (sǐi, “to husk (rice)”).

com

rice mill: building or factory for husking rice with a husking machine.


เชียร์ลีดเดอร์

th-noun

เชียร์ลีดเดอร์ • (chiia-lìit-də̂ə) (classifier คน)

chiia-lìit-də̂ə (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰia̯˧.liːt̚˨˩.dɤː˥˩/


ร็อก

ร็อก • (rɔ́k)


ศาลพระภูมิ

ศาลพระภูมิ • (sǎan-prá-puum) (classifier หลัง)

sǎan-prá-puum (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาล (sǎan, “shrine”) + พระ (prá, “used as a prefix to a noun concerning a god, priest, or royal person”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + ภูมิ (puum, “spirit believed to guard a plot of land or place”).

com

th:ศาลพระภูมิ

spirit house. A shrine, often in a reduced size, erected in a plot of land or place and dedicated to a spirit believed to guard the land or place.


ฉันทลักษณ์

th-noun

ฉันทลักษณ์ • (chǎn-tá-lák)

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰa˦˥.lak̚˦˥/

ฉันท (“a kind of Thai verse or poem”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic, sign, mark”)


สถานีดับเพลิง

th-noun

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


หลังคาแดง

th-noun

หลังคาแดง • (lǎng-kaa-dɛɛng)

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧.dɛːŋ˧/

From หลังคา (lǎng-kaa, “roof”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red-roof(ed)"; after the notable red-roofed building, opened in 1911, of the "Hospital for Persons of Unsound Mind" (โรงพยาบาลคนเสียจริต), the first modern mental hospital of Thailand, established in 1889, now known as the Somdet Chaopraya Institute of Psychiatry.

com

(Can we date this quote?), Verawat Kanoknukroh, น้ำค้างหยดเก่า, Bangkok: Lulu.com, →ISBN:
คิดว่าท่านหลุดมาจากหลังคาแดงจริง ๆ เหมือนกัน
kít wâa tâan lùt maa jàak lǎng-kaa-dɛɛng jing jing mʉ̌ʉan-gan
[I] also thought that you really had broken out of the red-roofed.

2018 October 27, ขุนเดชวิทยายุทธ, “Untitled”, in Trendsmap, Bangkok: ขุนเดชวิทยายุทธ, archived from the original on 2019-08-31:
สมัยก่อน ใครไล่ให้ไปหลังคาแดง หมายความว่า กำลังถูกด่าว่า เป็นบ้า
sà-mǎi gɔ̀ɔn · krai lâi hâi bpai lǎng-kaa-dɛɛng · mǎai-kwaam wâa · gam-lang tùuk dàa wâa · bpen-bâa
[In] former times, [if] anyone told [you] to go to the red-roofed, [it] means [you're] being called as lunatic.

2010, ฉลบชลัยย์ พลางกูร, อัตชีวประวัติภาคปฐมวัย, 2nd edition, Bangkok: n.p., archived from the original on 2019-07-16, page 188:
คนทั่วไปมักจะล้อเลียนเพื่อนฝูงที่มีความคิดแปลก ๆ ทำอะไรแปลก ๆ ว่า ต้องไปหาคุณหลวงวิเชียรฯแล้ว หรือต้องไปหลังคาแดงแล้ว
kon tûua-bpai mák jà lɔ́ɔ-liian pʉ̂ʉan-fǔung tîi mii kwaam-kít bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · tam à-rai bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · wâa · dtɔ̂ng bpai hǎa kun-lǔuang-wí-chiian lɛ́ɛo · rʉ̌ʉ dtɔ̂ng bpai lǎng-kaa-dɛɛng lɛ́ɛo
People in general tend to make fun of [their] friends who have strange ideas [or] do something strange, [by telling them] that [they] need to go see Khun Luang Wichian now or [that they] must now go to the red-roofed.

psychiatric hospital
psychiatric hospital

(slang and dated) lunatic asylum; mental asylum; mental institution; psychiatric hospital.


ตายทั้งกลม

From ตาย (dtaai, “to die”) + ทั้งกลม (táng-glom, “all”).

2018, คณิตยา/คีตฌาณ์, สาปรัก, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
คุณเคยบังคับให้ผู้หญิงคนหนึ่งไปทำแท้งแต่ผู้หญิงคนนั้นแอบเก็บลูกไว้ คุณรู้เข้าก็เลยซ้อมเธอและผลคือ...เธอตกเลือดตาย เธอตายทั้งกลม และตอนนี้วิญญาณของเธอก็อยู่ในห้องนี้
kun kəəi bang-káp hâi pûu-yǐng kon nʉ̀ng bpai tam-tɛ́ng dtɛ̀ɛ pûu-yǐng kon nán ɛ̀ɛp gèp lûuk wái · kun rúu kâo gɔ̂ɔ-ləəi sɔ́ɔm təə lɛ́ pǒn kʉʉ ... təə dtòk-lʉ̂ʉat dtaai · təə dtaai-táng-glom · lɛ́ dtɔɔn-níi win-yaan kɔ̌ɔng təə gɔ̂ yùu nai hɔ̂ng níi
You once forced a woman to undertake abortion, but that woman secretly kept [her] womb. You came to know [it, you] then bashed her up, and the result was...she died [from obstetrical] bleeding. She died together with the child in her womb. And now, the ghost of hers is being in this room.

2014, ดอน ท่าศาลา, เปิดป่าช้าล่าผีไทย, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 32:
นางนาคคลอดยาก ทำอย่างไรเด็กก็ไม่ยอมออกมา...นางนาคก็ต้องตายทั้งกลม
naang nâak klɔ̂ɔt yâak · tam yàang-rai dèk gɔ̂ mâi yɔɔm ɔ̀ɔk maa ... naang nâak gɔ̂ dtɔ̂ng dtaai-táng-glom
Nang Nak had a difficulty giving birth. [No matter] how [they] did, the child would not come out easily... Nang Nak thus ended up dying together with the child in her womb.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
วันนี้ (๒๐ กุมภาพันธ์) ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งจาก...หัวหน้าเจ้าหน้าที่กู้ภัย สภ.วิเศษชัยชาญว่า กำลังจะเดินทางไปรับศพหญิงตายทั้งกลมที่วัดเกศทอง...เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
wan-níi · (yîi sìp · gum-paa-pan) · pûu-sʉ̀ʉ-kàao dâai-ráp jɛ̂ɛng jàak ... hǔua-nâa jâao-nâa-tîi gûu-pai · sɔ̌ɔ-pɔɔ wí-sèet-chai-chaan wâa · gam-lang jà dəən-taang bpai ráp sòp yǐng dtaai-táng-glom tîi wát gèet tɔɔng ... pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
Today (20 February), reporters had received information from...the Head of the Wiset Chai Chan PPS Rescue Officials that [he] was about to go out to pick at Wat Ket Thong the body of a woman [who] died together with the child in her womb...to [further] take the [deceased] baby out of the corpse's womb.

(of a pregnant woman) to die together with the child or children in her womb.


กบไสไม้

th-noun

กบไสไม้ • (gòp-sǎi-máai)


เขบ็ต

เขบ็ต • (kà-bèt)

(music) eighth note or less (that has flags).


กุญแจซอล

กุญแจซอล • (gun-jɛɛ-sɔn)

From กุญแจ (gun-jɛɛ, “clef”) + ซอล (sɔɔl, “sol”).


มหากาพย์

th-noun

มหากาพย์ • (má-hǎa-gàap)

มหา (má-hǎa) + กาพย์ (gàap), Sanskrit महाकाव्य (mahākāvya)


หีบเพลงชัก

/hiːp̚˨˩.pʰleːŋ˧.t͡ɕʰak̚˦˥/

หีบ (hìip) + เพลง (pleeng) + ชัก (chák).


แอกคอร์เดียน

แอกคอร์เดียน • (ɛ́k-kɔɔ-dîian)

/ʔɛk̚˦˥.kʰɔː˧.dia̯n˥˩/


แจซซ์

แจซซ์ • (jɛ́ɛt)


แจ๊ส

แจ๊ส • (jɛ́ɛt)


นางเอก

naang-èek (romanization)
คน (classifier)

/naːŋ˧.ʔeːk̚˨˩/

From นาง (naang, “woman”) + เอก (èek, “first; principal, leading; etc”).

com

heroine; female protagonist; leading lady.


มหาวิหาร

th-noun

มหาวิหาร • (má-hǎa-wí-hǎan)


อาสนวิหาร

อาสนวิหาร • (àat-sà-ná-wí-hǎan)

th:อาสนวิหาร


เกษตรศาสตร์

th-proper noun

เกษตรศาสตร์ • (gà-sèet-sàat)

From เกษตร (gà-sèet, “agriculture”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย#Thai

Kasetsart University
w:Kasetsart University

(มหาวิทยาลัย~) Kasetsart University (a university in Bangkok, Thailand)


ยักษิณี

th-noun

ยักษิณี • (yák-sì-nii)

From Sanskrit यक्षिणी (yakṣiṇī, “yakṣiṇi”).

(mythology) (classifier ตน) yakṣiṇi, a female being of great strength and size.


เสียงแตก

เสียงแตก • (sǐiang-dtɛ̀ɛk)

/sia̯ŋ˩˩˦.tɛːk̚˨˩/

From เสียง (sǐiang, “sound”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to crack”).


ธรรมศาสตร์

th-proper noun

ธรรมศาสตร์ • (tam-má-sàat)

From Sanskrit धर्मशास्त्र (dharmaśāstra, literally “science of dharma”), from धर्म (dharma, “dharma”) + शास्त्र (śāstra, “science”), equivalent to Thai ธรรม (tam) + ศาสตร์ (sàat). Cognate with Burmese ဓမ္မသတ် (dhamma.sat).

com

ธรรม (tam) + ศาสตร์ (sàat)

2021 March 15, Kwanchai Dumrongkwan, ““เราเชื่อว่าสังคมไทยไม่มีทางกลับไปเหมือนเดิมอีกแล้ว” รักชนก ศรีนอก”, in The Matter:
เราเรียนธรรมศาสตร์ก็ต้องใช้รถตู้บ่อย
rao riian tam-má-sàat gɔ̂ dtɔ̂ng chái rót-dtûu bɔ̀i
I studied [at] Thammasat. [I] then had to use a van often.

2020 August 11, “มธ. เคลื่อนไหวหลังม็อบใหญ่คนเรือนหมื่น”, in ข่าวสด:
รองอธิการบดีธรรมศาสตร์ระบุให้เสรีภาพการแสดงออกของนักศึกษา
rɔɔng à-tí-gaan-bɔɔ-dii tam-má-sàat rá-bù hâi sěe-rii-pâap gaan-sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng nák-sʉ̀k-sǎa
Thammasat vice rector states, [the university] offers freedom of expression to students.

2020 February 21, “ชาวธรรมศาสตร์จุดเทียนไว้อาลัยแด่ความยุติธรรมไทย”, in เดลินิวส์:
ชาวธรรมศาสตร์จุดเทียนไว้อาลัยแด่ความยุติธรรมไทย
chaao tam-má-sàat jùt tiian wái-aa-lai dɛ̀ɛ kwaam-yút-dtì-tam tai
Thammasat people light candles to mourn for justice [in] Thailand

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย#Thai

Thammasat University
w:Thammasat University

(มหาวิทยาลัย~) Thammasat University (a university in Thailand).


สักการสถาน

From สักการะ + สถาน (sà-tǎan).

สักการะ + สถาน (sà-tǎan)


มิวสิกวิดีโอ

th:มิวสิกวิดีโอ


อุนจิ

th-noun

อุนจิ • (un-jì)

/ʔun˧.t͡ɕiʔ˨˩/


อุโบสถ

อุโบสถ • (ù-boo-sòt) (classifier หลัง or แห่ง)

ù-boo-sòt (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)


วาทยกร

วาทย + กร (gɔɔn).

com

วาทย + กร (gɔɔn)

conductor (person who conducts an orchestra, choir or other music ensemble)


คอนดักเตอร์

th-noun

คอนดักเตอร์ • (kɔn-dák-dtə̂ə)

/kʰɔn˧.dak̚˦˥.tɤː˥˩/


ผู้อำนวยเพลง

ผู้ (pûu) + อำนวย (am-nuai) + เพลง (pleeng).