นิรุกติศาสตร์

th-noun

นิรุกติศาสตร์ • (ní-rúk-dtì-sàat)

From นิรุกติ (ní-rúk-dtì, “language; speech”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

philology: branch of study concerning the structure, historical development, and relationships of languages.


พม่า

th-proper noun

พม่า • (pá-mâa)

ภาษาพม่า


ฯ

ไปยาลน้อย ไปยาลน้อย#Thai

เปยยาลน้อย เปยยาลน้อย#Thai

an abbreviation marker (named ไปยาลน้อย or เปยยาลน้อย).


ดี

dii (romanization)
ความดี (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗɤjᴬ (“good”).
Cognate with Northern Thai ᨯᩦ (di), Lao ດີ (dī), Lü ᦡᦲ (ḋii), Shan လီ (lǐi), Tai Dam ꪒꪲ, Tai Dón ꪒꪲ, Ahom 𑜓𑜣 (dī), 𑜃𑜣 (nī) or 𑜑𑜣 (hī), Bouyei ndil, Zhuang ndei, Tày đây.
Compare Sui qdail (“good”), Southern Kam lail (“good”).

ภูมิหลังดี

well-behaved, well-mannered; educated, refined.

on good terms; on a friendly footing; having good relations.


ดี

The name of the Latin-script letter D/d.


วลี

From Sanskrit वली (valī, “wrinkle”) or Pali valī (“wrinkle”). Cognate with Lao ວະລີ (wa lī).


กบ

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -p sound.


โทรทัศน์

th-noun

โทรทัศน์ • (too-rá-tát)

From โทร (too-rá-, “far; remote”) + ทัศน์ (“view; vision”); phono-semantic matching from English and calque of English television; coined by Prince Narathip Phong Praphan (1891–1976), Royal Society president. Compare Lao ໂທລະທັດ (thō la that) and Hindi दूरदर्शन (dūrdarśan).


เพศชาย

/pʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


บุษบา

Borrowed from Sanskrit पुष्प (puṣpa, “flower”).


ประธาน

From Sanskrit प्रधान (pradhāna, “leading; presiding; etc”); possibly via Old Khmer pradhāna, pradāna, prathṭhāna, braḥ dhāna, braḥ dhāṇa, braḥ thāna (“chief, lord, master, leader; man of distinction, personage of note; supreme, most important; etc”). Cognate with Lao ປະທານ (pa thān), Modern Khmer ប្រធាន (prɑɑthiən).


กาล

From Sanskrit काल (kāla, “time”). Cognate with Lao ການ (kān). Compare Shan ၵႃႇလ.


นามสกุล

From นาม (naam) + สกุล (sà-gun).
Probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Family Names Act 1913 (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

ชื่อสกุล ชื่อสกุล#Thai


อัมพร

th-noun

อัมพร • (am-pɔɔn)

From Sanskrit अम्बर (ambara, “sky”) or Pali ambara (“sky”).
Compare Lao ອຳພອນ (ʼam phǭn).


บังคับ

From Khmer បង្គាប់ (bɑɑbɑngkŏəp, “to command”).

der

(poetry) requirement or rule for writing a poem, such as that governing tones or rhymes.


กุมาร

From Sanskrit कुमार (kumāra, “boy; child; groom; heir apparent; prince; son; young man; etc”, literally “one who easily dies”); probably via Old Khmer កុមារ៑ (kumār) or Pre-Angkorian Old Khmer កុមារ (kumāra, “boy; son; youth; prince, heir apparent, crown prince (found only as a personal name, slave name, and toponym)”).
Cognate with Modern Khmer កុមារ (komaa), Lao ກຸມານ (ku mān).

bor

(slang) child ghost servant, created by surgically removing an unborn baby from the womb of its mother, roasting the baby until its body dries during a rite held at a graveyard, and covering the dry-roasted corpse with gold leaf. The corpse is carried by someone who believes that the ghost dwelling in it may be employed.


โคมูตร โคมูตร#Thai

(archaic) the โคมูตร (koo-mûut), used to mark the end of a document.


กด

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -t sound.


(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark marking the beginning of a new paragraph


ฟองมัน

th-noun

ฟองมัน • (fɔɔng-man)

(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark ๏, marking the beginning of a new paragraph.


ฯลฯ

/lɛʔ˦˥.ʔɯːn˨˩.ʔɯːn˨˩/

/la˦˥.tʰɯŋ˩˩˦/


ขยาย

th-verb

ขยาย • (kà-yǎai) (abstract noun การขยาย)

kà-yǎai (romanization)
การขยาย (abstract-noun)

Uncertain. Possibly corruption of สยาย, from Old Khmer *សអាយ៑ (*saʼāy), *ស្អាយ៑ (*sʼāy), extended forms of Angkorian Old Khmer *សាយ៑ (*sāy, “to spread, to extend; to be spread, to be extended; etc”).


เยี่ยววัว

th-noun

เยี่ยววัว • (yîao-wuua)

From เยี่ยว (yîao, “urine”) + วัว (wuua, “cow”), literally “cow urine”.

com

th:เยี่ยววัว

โคมูตร โคมูตร#Thai

(archaic, now considered vulgar) Synonym of โคมูตร (koo-mûut)


ฮิบรู

ภาษา ภาษา#Thai


โคมูตร

Learned borrowing from Sanskrit गोमूत्र (gomūtra, “cow urine”), from गो (go, “cow”) + मूत्र (mūtra, “urine”); equivalent to Thai โค (koo) + มูตร (mûut).


แคชเมียร์

th-proper noun

แคชเมียร์ • (kɛ́ɛs-miia)

th:แคชเมียร์

ภาษา ภาษา#Thai


อูรดู

ภาษาอูรดู
paa-sǎa uu-rá-duu
Urdu language

th:ภาษาอูรดู


สินธี

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + สินธี (sǐn-tii, “Sindhi”).


โอริยา

ภาษาโอริยา
paa-sǎa oo-rí-yaa
Oriya language

th:ภาษาโอริยา


ภาษาจีนกวางตุ้ง

th-proper noun

ภาษาจีนกวางตุ้ง

ภาษา (paa-sǎa, “language”) + จีน (jiin, “China”) + กวางตุ้ง (gwaang-dtûng, “Guangdong”).

compound

th:ภาษาจีนกวางตุ้ง


อัสสัม

th-proper noun

อัสสัม • (àt-sǎm)

ภาษาอัสสัม
paa-sǎa àt-sǎm
Assamese language

รัฐอัสสัม

ชาอัสสัม

Assam (a state of India; capital: Dispur)


คุชราต

/kʰut̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.raːt̚˥˩/

From Gujarati ગુજરાત (gujrāt) or Hindi गुजरात (gujrāt).

ภาษาคุชราต
paa-sǎa kút-chá-râat
Gujarati language

รัฐคุชราต

Gujarat (a state of India; capital: Gandhinagar)


มณีปุระ

รัฐมณีปุระ

ภาษามณีปุระ
paa-sǎa má-nii-bpù-rá
Meitei language

อักษรมณีปุระ
àk-sɔ̌ɔn má-nii-bpù-rá
Meitei script

Manipur (a state of India; capital: Imphal)


ทมิฬ

Borrowed from Pali damiḷa, from Tamil தமிழ் (tamiḻ).


ปัญจาบ

From Hindi पंजाब (pañjāb) or Persian پنجاب (panjâb).

รัฐปัญจาบ

ภาษาปัญจาบ

ชาวปัญจาบ

Punjab (a state of India; capital: Chandigarh)


เบงกาลี

ภาษาเบงกาลี
paa-sǎa beeng-gaa-lii
Bengali language


ไอ

The name of the Latin-script letter I/i.


ยิ้ม

th-noun

ยิ้ม • (yím)

Cognate with Northern Thai ᨿᩥ᩠᩶ᨾ, Lao ຍິ້ມ (nyim), Lü ᦍᦲᧄᧉ (yiim²). Compare Shan ယုမ်ႉ (yṵ̂m), Ahom 𑜐𑜤𑜉𑜫 (ñum), Zhuang nyumx, Zuojiang Zhuang yumx.


ยิ้ม

yím (romanization)
การยิ้ม (abstract-noun)

Ella Wheeler Wilcox, Worth While, translated into Thai by Luang Wichitwathakan:
เป็นการง่ายยิ้มได้ไม่ต้องฝืน เมื่อชีพชื่นเหมือนบรรเลงเพลงสวรรค์ แต่คนที่ควรชมนิยมกัน ต้องใจมั่นยิ้มได้เมื่อภัยมา
bpen gaan ngâai yím dâai mâi dtɔ̂ng fʉ̌ʉn · mʉ̂ʉa chîip chʉ̂ʉn mʉ̌ʉan ban-leeng pleeng sà-wǎn · dtɛ̀ɛ kon tîi kuuan chom ní-yom gan · dtɔ̂ng jai mân yím dâai mʉ̂ʉa pai maa
It is easy enough to be pleasant, when life flows by like a song, but the man worth while is one who will smile, when everything goes dead wrong.


ลึงค์

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


แม่

แม่ • (mɛ̂ɛ)

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

(grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


กิจการ

Shortened from กิจการของอัครทูต (gìt-jà-gaan-kɔ̌ɔng-àk-krá-tûut, “Acts of the Apostles”).

th-l

กิจการของอัครทูต

(biblical) Acts: a book of the New Testament.


อังกฤษ

Semi-learned borrowing from French anglais.


นาง

From Proto-Southwestern Tai *naːŋᴬ⁴ (“lady”), from Proto-Tai *naːŋᴬ (“lady”), from Old Chinese 娘 (OC *naŋ, “young woman”). Cognate with Northern Thai ᨶᩣ᩠ᨦ, Lao ນາງ (nāng), Lü ᦓᦱᧂ (naang), Tai Dam ꪙꪱꪉ, Shan ၼၢင်း (náang), Tai Nüa ᥘᥣᥒᥰ (läang) or ᥢᥣᥒᥰ (näang), Aiton ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Tày nàng. Cognate via Old Chinese: Old Khmer នាង (nāṅa, nāṅ°), nâ, nõ (“courtesy title for females”), Khmer នាង (niəng), Vietnamese nàng, Burmese နန်း (nan:).

(fiction, literature, etc) heroine; female protagonist; leading lady.


เงือก

th-noun

เงือก • (ngʉ̂ʉak)

From Proto-Tai *ŋɯəkᴰ (“crocodile”); Cognate with Lao ເງືອກ (ngư̄ak), Tai Dam ꪹꪉꪀ, Shan ငိူၵ်ႈ (ngōek), Tai Nüa ᥒᥫᥐ (ngoek), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük), Nong Zhuang ngowg, Zuojiang Zhuang ngweg. According to Pittayaporn (2009-2010:16) from Middle Chinese 鱷 (MC ngak, “crocodile”). Vovin (2021:113) contends that the loan direction is from Tai to Later Han Chinese.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük)

(archaic, mythology, literature) nāga; dragon; serpent.

(archaic, mythology, literature) malevolent creature having a snake- or crocodile-like appearance and associated with water.


อุทาน

th-noun

อุทาน • (ù-taan)


สรรพนาม

From Sanskrit सर्वनामन् (sarvanāman, “pronoun”). Equivalent to สรรพ (sàp, “all; entire; whole; every”) + นาม (naam, “name; noun”).


สันสกฤต

th-noun

สันสกฤต • (sǎn-sà-grìt)

From Sanskrit संस्कृत (saṃskṛta, “perfected”).

der

ภาษาสันสกฤต

ภาษา ภาษา#Thai


โสม

th-noun

โสม • (sǒom)

From Sanskrit सोम (soma, “soma plant; a kind of boiled vine from Vedic India, made from the plant soma, drunk as medicine and offered to gods; also associated with the moon after the Vedic period”). Cognate with Old Khmer soma°; Modern Khmer សោម (saom).

bor

(botany) Jewels of Opar, flameflower (Talinum paniculatum, family Portulacaceae)

(botany) sweetheart (Talinum fruticosum, family Portulacaceae).

(botany) any of the various plants of the genus Panax (family Araliaceae).

(Hinduism) a kind of beverage made from the juice of an ivy plant mixed with clarified butter, traditionally offered to Indra and other gods.


ดินสอ

th-noun

ดินสอ • (din-sɔ̌ɔ)

ดิน (din, “soil”) + สอ (sɔ̌ɔ, “white”). In ancient times, people used white "ดินสอ" (marl, that is now called ดินสอพอง) to write on slate. Later, western traders brought graphite sticks to write on paper. Therefore, the graphite sticks are called "ดินสอ" as well.


ปากกา

From ปาก (bpàak, “mouth”) + กา (gaa, “crow”); literally "crow mouth". Compare Lao ປາກກາ (pāk kā), Khmer ប៉ាកកា (paakkaa).
Semantically, compare Chinese 鴉嘴筆／鸦嘴笔 (yāzuǐbǐ, “ruling pen”, literally “crow-mouth pen”), Japanese 烏口 (karasuguchi, “ruling pen”, literally “crow mouth”), Korean 가막부리 (gamakburi, “ruling pen”, literally “crow mouth”), 오구 (ogu, “ruling pen”, literally “crow mouth”).

cog

ด้าม ด้าม#Thai

(classifier ด้าม) pen: instrument for writing or drawing with ink or similar substance.


กระดาน

Extended from ขดาน (kà-daan), from Old Khmer ខ្តារ៑ (khtār).

แผ่น แผ่น#Thai

(colloquial) (classifier แผ่น) board for writing, drawing, etc, as slate, chalkboard, markerboard, etc.


กรรม

th-noun

กรรม • (gam)

From Pali kamma (“action; activity”), probably via Old Khmer -កម្ម (-kamma, “action, deed”), probably with some input from Sanskrit कर्मन् (karman, “action; activity”); probably via Old Khmer -កម៌្ម (-karmma, “action, deed”). The regular derivative of the Sanskrit word is synonymous กรรม์ (gan).


กลอน

Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩬᩁ, Lao ກອນ (kǭn), Lü ᦂᦸᧃ (k̇oan).

(loosely) any kind of poem, poetic work, or piece of poetry.


กก

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -k sound.


กระสือ

th-noun

กระสือ • (grà-sʉ̌ʉ)

/kra˨˩.sɯː˩˩˦/

(botany) a type of turmeric that resembles zedoary, traditionally believed to be of a supernatural power to possess a woman like the said spirit.


กง

Compare with Lü ᦷᦂᧂ (k̇ong), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨦ, Lao ກົງ (kong).

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -ŋ sound.


ปี๊บ

bpíip (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)


ปี๊บ

ปี๊บ • (bpíip)

the cry of a tiger, found in traditional literature.


สด

sòt (romanization)
ความสด (abstract-noun)

รายการสด


กาลครั้งหนึ่ง

th-phrase

กาลครั้งหนึ่ง • (gaa-lá-kráng-nʉ̀ng)

From กาล (gaan, “time”) + ครั้ง (kráng, classifier for time) + หนึ่ง (nʉ̀ng, “one”).

com

(used at the beginnings of fairytales) once upon a time.


เพศ

th-noun

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


การแปลภาษาอัตโนมัติ

th-noun

การแปลภาษาอัตโนมัติ

การแปลภาษาอัตโนมัติ • (gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát)

gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát (romanization)

/kaːn˧.plɛː˧.pʰaː˧.saː˩˩˦.ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mat̚˦˥/

การ (gaan) + แปล (bplɛɛ, “translation”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”) + อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”)

affix

(translation studies) machine translation


ผู้ไท

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Phu Thai language (a Tai language of Northeastern Thailand).


คณะ

th-noun

คณะ • (ká-ná)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ
ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam
The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


เอก

From Pali eka (“one”) or Sanskrit एक (eka, “one”).

sole; single; solitary; one; alone; lonely.


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


บุรุษ

th-noun

บุรุษ • (bù-rùt)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


สุวาน

From Pali suvāna (“dog”). Compare with Lao ສຸວານ (su wān).

(Buddhism) clerk of the Naraka hell, bearing the duty to keep records about living beings, such as births and deaths, merits and sins, etc.


อี

2020 May 25, ฮิมวัง, “ฆ่าชิงทรัพย์เด็กสมัยรัตนโกสินทร์ กับคดีหนูไก๋ ฆาตกรรมสุดอำมหิตในสมัยรัชกาลที่ ๕”, in ศิลปวัฒนธรรม, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-05-26:
อีดกเมืองขุขันบุรีหักคอเด็กตาย ถอดเอาสิ่งของแต่งตัวเด็ก เจ้าเมืองกรมการส่งอีดกมา ณ กรุงเทพฯให้ประหารชีวิต
ii dòk mʉʉang kù-kǎn bù-rii hàk kɔɔ dèk dtaai · tɔ̀ɔt ao sìng-kɔ̌ɔng dtɛ̀ng-dtuua dèk · jâo-mʉʉang grom-má-gaan sòng ii dòk maa · nɔɔ · grung-têep hâi bprà-hǎan-chii-wít
I Dok [of] Khukhan Buri Town broke a child's neck to death [and] took away the child's adornment items. The town's governor [and] commissioners [have] sent I Dok into Bangkok. [She] shall [now] be put to death.

1854, “๒๙๗ ประกาศห้ามมิให้ภิกษุสามเณรคบผู้หญิงมาพูดที่กุฎี (ณ วันศุกร เดือน ๑๐ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ปีขาล พ.ศ. ๒๓๙๗)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาคปกิรณกะ ส่วนที่ ๑, Bangkok: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, published 1924, retrieved 2019-05-29:
ตุลาการซักความต่อไป อีเพ็งรับเปนสัตยว่า เมื่ออ้ายหนูยังเปนสมีอยู่วัดพระเชตุพนนั้น อ้ายหนูกับอีเพ็งทำชำเรากันที่กุฎีอ้ายหนูสองสามครั้ง
dtù-laa-gaan sák kwaam dtɔ̀ɔ-bpai · ii peng ráp bpen-sàt wâa · mʉ̂ʉa âai nǔu yang bpen sà-mǐi yùu wát prá chêet-dtù-pon nán · âai nǔu gàp ii peng tam cham-rao gan tîi gù-dii âai nǔu sɔ̌ɔng sǎam kráng
[As] the judge further interrogated [her on] the matter, I Pheng confessed the truth, saying: When Ai Nu was still a sami at Wat Phra Chettuphon, Ai Nu and I Pheng engaged in intercourse with each other for two or three times at the monastic house of Ai Nu.

(archaic, vulgar, derogatory and offensive) used as a term of address to or title for a female commoner.

อีเข่า อีเข่า#Thai

อีงุ้ม อีงุ้ม#Thai

อีตัก อีตัก#Thai

used as a title for certain traditional Thai games and postures in those games, such as อีเข่า, อีงุ้ม, อีตัก, etc.


อี

2019 March 18, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:07 from the start, in พอหรือยังล่ะ...อาย้อย (กรงกรรม), spoken by หลักเซ้ง อัศวรุ่งเรืองกิจ (ปริญญ์ วิกรานต์), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
มันก็อาจจะเป็นเพราะว่าเวรกรรมที่ทำกันมาตั้งแต่ชาติไหนก็ไม่รู้นะอาย้อย ลื้อถึงได้เกลียดชังหน้าอี ด่าทออี ตั้งแต่เห็นหน้ากัน
man gɔ̂ àat jà bpen prɔ́ wâa ween-gam tîi tam gan maa dtâng-dtɛ̀ɛ châat nǎi gɔ̂ mâi rúu ná aa yɔ́ɔi · lʉ́ʉ tʉ̌ng dâai glìiat-chang nâa ii · dàa-tɔ̂ɔt ii · dtâng-dtɛ̀ɛ hěn nâa gan
It might also be because of vera or karma that [you two] had committed against each other since any [of your previous] lives, which is beyond [our] knowledge, A Yoi; you then hated her face [and] scolded her since [the very first time that you two] saw each other's face.

(colloquial, used amongst Chinese people) a third person pronoun: he, she, it, they, etc.


อี

The name of the Latin-script letter E/e.


ไม้เอก ไม้เอก#Thai

The diacritical mark called "mai ek" - ไม้เอก (mái-èek): it is the first of the Thai language's four tone marks. For the low initial consonant class (of syllables), the mai ek implies a falling tone. For the mid and the high initial consonant classes, the mai ek implies a low tone.


โรงภาพยนตร์

โรงภาพยนตร์ • (roong-pâap-pá-yon) (classifier โรง)

roong-pâap-pá-yon (romanization)
โรง (classifier)

From โรง (roong) + ภาพยนตร์ (pâap-pá-yon).


สำเนียง

→ Khmer: សំនៀង (sɑmniəng) / សំណៀង (sɑmniəng)

→ Lao: ສຳນຽງ (sam nīang)

→ Northern Thai: ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ


ไวยากรณ์

Borrowed from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa), which is derived from व्याकरण (vyākaraṇa). Cognate with Pali veyyākaraṇa, Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ), Lao ໄວຍາກອນ (wai nyā kǭn). Doublet of พยากรณ์ (pá-yaa-gɔɔn) and วยากรณ์

cog

Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ)

doublet

ไวยากรณ์อังกฤษ
wai-yaa-gɔɔn ang-grìt
English grammar


เสียง

sǐiang (romanization)
เสียง (classifier)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siəŋᴬ¹ (“sound”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 聲 (MC syeng, “sound”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨦ, Lao ສຽງ (sīang), Lü ᦵᦉᧂ (ṡeng), Tai Dam ꪎꪸꪉ, Tai Dón ꪎꪸꪉ, Shan သဵင် (sǎeng), Tai Nüa ᥔᥥᥒᥴ (séng), Aiton ꩬိင် (siṅ), Phake ꩬိင် (siṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).


โทรศัพท์สาธารณะ

th-noun

โทรศัพท์สาธารณะ • (too-rá-sàp-sǎa-taa-rá-ná)

/tʰoː˧.ra˦˥.sap̚˨˩.saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.naʔ˦˥/

From โทรศัพท์ (too-rá-sàp, “telephone”) + สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná, “public”).


โทรศัพท์

th-verb

โทรศัพท์ • (too-rá-sàp) (abstract noun การโทรศัพท์)

too-rá-sàp (romanization)
การโทรศัพท์ (abstract-noun)

→ Lao: ໂທລະສັບ (thō la sap)

→ Khmer: ទូរស័ព្ទ (tuurĕəʼsap)

From โทร (too-rá-, “far; remote”) + ศัพท์ (sàp, “term, word; sound; etc”); ultimately from Sanskrit दूर (dūra) + शब्द (śabda); calque of English telephone.

com

to make a telephone call; to call or contact through telephone; to talk or converse through telephone.


เอสเปรันโต

ภาษาเอสเปรันโต
paa-sǎa èes-bpee-ran-dtoo
Esperanto language


วิทยุ

From Sanskrit विद्युत् (vidyut, “flashing, shining”). Cognate with Lao ວິທະຍຸ (wi tha nyu), Khmer វិទ្យុ (vityuʼ).

der

วิทยุโทรเลข
wít-tá-yú too-rá-lêek
wireless telegraphy

ถนนวิทยุ


พงศาวดาร

From พงศ์ (pong, “family; genealogy”) + อวตาร (à-wá-dtaan, “avatar: divine descent to the earth”); ultimately from वंश (vaṃśa, “family; dynasty; genealogy”) + अवतार (avatāra, “avatar”); literally "avatar of (royal) family", based on the old belief that royals were gods incarnate. Cognate with Khmer ពង្សាវតារ (pɔɔngsaawtaa).

com

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(if related to a monarch or monarchy: พระราช~, ราช~) chronological account of historical events: chronicle, annals, etc.

(obsolete) branch of knowledge dealing with past events.


พงศาวดาร

(biblical) Chronicles: either of two books of the Old Testament.


ดินสอกด

th-noun

ดินสอกด • (din-sɔ̌ɔ-gòt) (classifier แท่ง)

din-sɔ̌ɔ-gòt (romanization)
แท่ง (classifier)

ดินสอ (din-sɔ̌ɔ, “pencil”) + กด (gòt, “to press”); literally "pressing pencil".


พู่กัน

th-noun

พู่กัน • (pûu-gan) (classifier ด้าม or เล่ม)

pûu-gan (romanization)
ด้าม (classifier)
เล่ม (classifier)

From พู่ (pûu, “tuft; tassel; etc”) + กัน (gan, “to shave; to trim; etc”); literally "trimmed tuft".


เอ็กซ์

th-noun

เอ็กซ์ • (ék)

The name of the Latin-script letter X/x.


โรฮีนจา

ภาษา ภาษา#Thai


ธาตุ

ธาตุ • (tâat)

From Sanskrit धातु (dhātu, “component, element; mineral; root; semen; etc”); perhaps via Old Khmer dhātu (“material, matter, substance; relics, remains”). Cognate with Lao ທາດ (thāt), Modern Khmer ធាតុ (thiət).


พระราชบัญญัติ

th-noun

พระราชบัญญัติ • (prá-râat-chá-ban-yàt) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-ban-yàt (romanization)
ฉบับ (classifier)

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + บัญญัติ (ban-yàt, “definition, determination; prescript, prescription”). Compare Khmer ព្រះរាជបញ្ញត្តិ (preăhréachbânhnhôttĕ).

cog

ព្រះរាជបញ្ញត្តិ

1932 June 27, “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published n.d., archived from the original on 2020-08-15:
มาตรา ๘ สภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจออกพระราชบัญญัติทั้งหลาย พระราชบัญญัตินั้นเมื่อกษัตริย์ได้ประกาศให้ใช้แล้วให้เป็นอันใช้บังคับได้
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn mii am-nâat ɔ̀ɔk prá-râat-chá-ban-yàt táng-lǎai · prá-râat-chá-ban-yàt nán mʉ̂ʉa gà-sàt dâai bprà-gàat hâi chái lɛ́ɛo hâi bpen an chái-bang-káp dâai
Section 8 The House of People's Representatives has the power to issue all acts. Those acts shall become applicable upon having been proclaimed by the King to come into force.

overthrow of the absolute monarchy
w:Siamese revolution of 1932

(Thailand law) act of parliament, probably first used on 27 June 1932 when an interim charter was enacted following the overthrow of the absolute monarchy. Abbreviation: พ.ร.บ. (pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ).

รัฐบัญญัติ รัฐบัญญัติ#Thai

act of parliament in a monarchical country; that in a republic or other state than a monarchy is called รัฐบัญญัติ (rát-tà-ban-yàt).

(biblical) law or regulation given by the God.


พระราชบัญญัติ

th-proper noun

พระราชบัญญัติ • (prá-râat-chá-ban-yàt)

cog

ព្រះរាជបញ្ញត្តិ

(biblical) Deuteronomy: the fifth book of the Old Testament.


เปรต

From Sanskrit प्रेत (preta, “dead body; dead person; ghost; etc”, literally “one who has gone; one who has departed; one who has passed away”). Cognate with English preta; Lao ເຜດ (phēt); Old Khmer preta; Modern Khmer ប្រេត (praet).

bor

(Buddhism, Hinduism) preta: a type of supernatural creature born to undergo punishment or suffering as a result of sinful deeds committed in previous lives.


เหมียว

th-interj

เหมียว • (mǐao)


เหมียว

th-noun

เหมียว • (mǐao)


อีเมล์

อีเมล อีเมล#Thai


มองแรง

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/

From มอง (mɔɔng, “to look; to see; to watch; etc”) + แรง (rɛɛng, “powerfully; seriously; severely; strongly; etc”).


ยิ้มอ่อน

th-noun

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

From ยิ้ม (yím, “a smile; to smile; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “mild; mildly; weak; weakly; etc”).

com

(slang) thin smile: smile without sincere effort, or weak and forced smile.


ยิ้มอ่อน

th-verb

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn) (abstract noun การยิ้มอ่อน)

yím-ɔ̀ɔn (romanization)
การยิ้มอ่อน (abstract-noun)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

(slang) to give a thin smile; to smile thinly.


ภาพพจน์

th-noun

ภาพพจน์ • (pâap-pót)

/pʰaːp̚˥˩.pʰot̚˦˥/

From ภาพ (pâap, “figure; form; image”) + พจน์ (pót, “speech; statement”); calque of English figure of speech, coined by Wan Waithayakon.


วิวรณ์

th-proper noun

วิวรณ์ • (wí-wɔɔn)

From Sanskrit विवरण (vivaraṇa, “opening; spreading out; uncovering; etc”).

der

(biblical) Revelation: the last book in the New Testament.


อพยพ

th-proper noun

อพยพ • (òp-pá-yóp)

From Sanskrit अवयव (avayava, “component; limb; member; organ; portion; etc”). Cognate with Lao ອົບພະຍົບ (ʼop pha nyop), Khmer អពយព (ʼɑppyup), អព្យព (ʼɑppyup). Doublet of อวัยวะ (à-wai-yá-wá).

der

(biblical) Exodus: the departure of the Israelites from Egypt under Moses.

(biblical) Exodus: the second book of the Bible, containing an account of the said departure.


โปรตุเกส

Semi-learned borrowing from Portuguese português.

slbor

ภาษาโปรตุเกส

ชาวโปรตุเกส

คนโปรตุเกส


บาลี

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Pali (a Middle Indo-Aryan language derived from Vedic Sanskrit).


ฮินดี

Borrowed from English Hindi or Hindi हिंदी (hindī).

ภาษาฮินดี

th:ภาษาฮินดี


เทวนาครี

Devanagari (abugida alphabet of India and Nepal)


ล้าง

láang (romanization)
การล้าง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C.lwɤːŋꟲ (“to rinse”). Cognate with Isan ล้าง, Lao ລ້າງ (lāng), Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Lü ᦟᦱᧂᧉ (laang²), Tai Dam ꪩ꫁ꪱꪉ (ꞌlạng), Shan လၢင်ႉ (lâ̰ang), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ).

cog

Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶)


การันต์

From Pali kāranta (“final letter”). Cognate with Lao ກາລັນ (kā lan), ກາຣັນ (kā ran).

ทัณฑฆาต ทัณฑฆาต#Thai

(grammar) letter or group of letters affected by the diacritical mark ทัณฑฆาต (tan-tá-kâat).


ทัณฑฆาต

From Sanskrit दण्डाघात (daṇḍāghāta, literally “striking with a stick”), from दण्ड (daṇḍa, “stick; bar; rod”) + घात (ghāta, “strike; stroke”); or from Pali daṇḍaghāta (idem), from daṇḍa (idem) + ghāta (idem); equivalent to Thai ทัณฑ + ฆาต (kâat). Cognate with Khmer ទណ្ឌឃាដ (tŏəndĕəʼkhiət).

com

ทัณฑ + ฆาต (kâat)

diacritical mark
diacritical mark#English

(typography) the name of the diacritical mark ◌์, chiefly used to kill or silence a letter.


ผีดิบ

th-noun

ผีดิบ • (pǐi-dìp)

/pʰiː˩˩˦.dip̚˨˩/

From ผี (pǐi, “corpse; ghost; etc”) + ดิบ (dìp, “uncremated”).

com

(fiction) preternatural being believed to be a reanimated corpse, such as vampire, zombie, etc.


ปัญญาจารย์

From ปัญญา (bpan-yaa, “intellect; knowledge; wisdom; etc”) + อาจารย์ (aa-jaan, “preceptor; teacher; etc”).

(biblical) Ecclesiastes: a book of the Bible.


เพลงคร่ำครวญ

From เพลง (pleeng, “melody; music; song; etc”) + คร่ำครวญ (krâm-kruuan, “to deplore; to grieve; to moan; etc”).

compound

(biblical) Lamentations: a book of the Bible.


กันดารวิถี

From กันดาร (gan-daan, “difficult; hard; wild; etc”) + วิถี (wí-tǐi, “road; path; street; etc”); literally "difficult path(s)".

com

(biblical) Numbers: the fourth book of the Old Testament.


กิจการของอัครทูต

th-proper noun

กิจการของอัครทูต • (gìt-jà-gaan-kɔ̌ɔng-àk-krá-tûut)

/kit̚˨˩.t͡ɕa˨˩.kaːn˧.kʰɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.kʰra˦˥.tʰuːt̚˥˩/

From กิจการ (gìt-jà-gaan, “affair; activity; business; etc”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + อัครทูต (“apostle”, literally “principal agent; principal envoy; etc”).

compound

Acts of the Apostles
Acts of the Apostles

(biblical) Acts of the Apostles: a book of the New Testament.


ดัง

From Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”). Cognate with Northern Thai ᨯᩢ᩠ᨦ, Lao ດັງ (dang), Lü ᦡᧂ (ḋang), Shan လင်/ၼင် (lǎng/nǎng) (as in ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (khūu lǎng/khūu nǎng)), Tai Nüa ᥘᥒ (lang), Aiton ဒင် (daṅ) or ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜓𑜂𑜫 (daṅ) or 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Bouyei ndangl, Zhuang ndaeng. Compare also Proto-Austronesian *ujuŋ (“nose”).


สระอะ

th-noun

สระอะ • (sà-rà-à)


วิสรรชนีย์

วิสรรชนีย์ • (wí-sǎn-chá-nii)

Borrowed from Sanskrit विसर्जनीय (visarjanīya).


ช่องบาดาล

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.baː˧.daːn˧/

From ช่อง (chɔ̂ng, “cavity; channel; hole; etc”) + บาดาล (baa-daan, “subterranean realm; underworld; etc”).

compound

Revelation 9:1, KJV:
พระเจ้าทรงประทานลูกกุญแจสำหรับช่องบาดาลให้แก่ดาวดวงนั้น
prá-jâao song bprà-taan lûuk-gun-jɛɛ sǎm-ràp chɔ̂ɔng-baa-daan hâi gɛ̀ɛ daao duuang nán
And to him was given the key of the bottomless pit.


สระ

th-noun

สระ • (sà-rà) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

sà-rà (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)

From Pali sara (“vowel”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “vowel”).


อาร์

The name of the Latin-script letter R/r.


พี

The name of the Latin-script letter P/p.


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)

(programming) region of code in a program that acts as a single unit.


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


ไม้ตรี

ไมตรี ไมตรี#Thai


รายการ

รายการ • (raai-gaan) (classifier รายการ)

raai-gaan (romanization)
รายการ (classifier)

รายการโทรทัศน์


ชักภาพ

th-verb

ชักภาพ • (chák-pâap) (abstract noun การชักภาพ)

chák-pâap (romanization)
การชักภาพ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull”) + ภาพ (pâap, “image; picture”).

compound

(historical) to take a photograph using a daguerreotype camera.


ละครน้ำเน่า

th-noun

ละครน้ำเน่า • (lá-kɔɔn-náam-nâo)

From ละคร (lá-kɔɔn, “drama; play; etc.”) + น้ำเน่า (náam-nâo, “inviting vomit; nonsensical; senseless”, literally “putrid water”).


น้ำเน่า

th-noun

น้ำเน่า • (náam-nâo)

From น้ำ (náam, “water”) + เน่า (nâo, “putrid; rotten”); literally "putrid water".


สัทอักษร

th-noun

สัทอักษร • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

From สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn) with irregular sandhi.

com

สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn)


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


ขดาน

kà-daan (romanization)
แผ่น (classifier)

From Old Khmer ខ្តារ៑ (khtār, “board; plank”). Cognate with Modern Khmer ក្ដារ (kdaa).

bor

อนิรุทธ์คำฉันท์:
จึงวาดนแน่งโฉม อนิรุทธราชา นางเอาขดานมา บันทับทรวงก็ไห้โหย อ้านี้แหละรูปท้าว อันมาชมมาชายโชย
jʉng wâat ná-nɛ̂ng chǒom · à-ní-rút-tá raa-chaa · naang ao kà-daan maa · ban-táp suuang gɔ̂ hâi hǒoi · âa níi hlɛ̀ rûup táao · an maa chɔɔ-mɔɔ maa chaai chooi
So they drew Anirut the fair lord [on a slate]. She took the slate up and pressed it against her chest, saying in tears: "Ah! This, indeed, is the picture of the prince who came to court and caress me!"

(archaic) board for writing, drawing, etc, as slate, chalkboard, etc.


เพลา

tissue paper made from paper mulberry, traditionally used in making puppets and as draft papers.


คัมภีร์

Borrowed from Old Khmer កាម្ពិ (kāmbi), កាំម្ពីយ (kāṃmbīya), កំពីយ (kaṃbīya), កុំម្ពិ (kuṃmbi), កុំម្ពីយ (kuṃmbīya, “sacred text; scripture; treatise”); ultimate origin undetermined.
Cognate with Modern Khmer គម្ពីរ (kɔɔkumpii).
Compare Old Khmer កាម្វិយ (kāmviya), កាំវីយ (kāṃvīya); Angkorian Old Khmer កំវី (kaṃvī), កំវិ (kaṃvi).

พระ พระ#Thai


ส่วย

th-proper noun

ส่วย • (sùai)

From Kuy Kui/Kuy/Kuay/Koay (“person”) by changing k- to s- in order to avoid vulgarity.


ปอบ

th-noun

ปอบ • (bpɔ̀ɔp)

Cognate with Isan ปอบ, Lao ປອບ (pǭp), Northern Thai ᨸᩬᨷ, and Khün ᨸᩬᨷ.

a type of evil spirit in Thai folklore, believed to possess a person and devour his or her viscera before leaving, thus causing the person to die.


สมิง

สมิง • (sà-mǐng)

From Mon သၟီ (“king; prince”). Cognate with Burmese သမိန် (sa.min).

เสือ เสือ#Thai

(เสือ~) a type of evil spirit in Thai folklore, believed to be a person that turns into a tiger by the power of black magic or a tiger that can transform itself into a human due to being possessed by the ghosts of its human preys.


ฉมบ

From Old Khmer chmap (“midwife”) or Pre-Angkorian Old Khmer cmap (“idem”). Cognate with Modern Khmer ឆ្មប (chmɑɑp, “midwife”).

/t͡ɕʰa˨˩.mop̚˦˥/

a type of spirit in Thai folklore, believed to be the ghost of a woman that dwells at the place of her death, especially in a forest.


ไม้เซลฟี

From ไม้ (máai, “stick”) + เซลฟี (seel-fîi, “selfie”), probably a calque of English selfie stick.


เซลฟี

th-verb

เซลฟี • (seel-fîi) (abstract noun การเซลฟี)

seel-fîi (romanization)
การเซลฟี (abstract-noun)


ทางสามแพร่ง

/tʰaːŋ˧.saːm˩˩˦.pʰrɛŋ˥˩/

From ทาง (taang, “path; road; way”) + สาม (sǎam, “three”) + แพร่ง (prɛ̂ng, “fork (of road, way, etc)”); literally "three-forked way".

com

T-junction, traditionally believed to be employed by the dead and thus deemed a very unholy spot.


ยิง

ying (romanization)
การยิง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲɯŋᴬ (“to shoot”). Cognate with Northern Thai ᨿᩥ᩠ᨦ, Lao ຍິງ (nying), Zhuang nyingz, Saek ญิ๊ง.

(slang, telephony) to beep (so as to request a call back, for example).


ขอบ

th-verb

ขอบ • (kɔ̀ɔp)

(poetry) to repay; to answer; to receive.


แอลฟา

th-noun

แอลฟา • (ɛɛl-fâa)

/ʔɛːl˧.faː˥˩/

/ʔɛl˧.faː˥˩/


ภาษาพ่อขุน

ภาษาพ่อขุน • (paa-sǎa-pɔ̂ɔ-kǔn)

/pʰaː˧.saː˩˩˦.pʰɔː˥˩.kʰun˩˩˦/

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + พ่อขุน (pɔ̂ɔ-kǔn, “high king”); literally "high kings' language", referring to the language used during the time of the Sukhothai Kingdom (13th century), whose monarchs were titled พ่อขุน (pɔ̂ɔ-kǔn, “high king”). Such language is now considered impolite.

compound

(humorous) impolite, offensive, or vulgar language or expression.


ยูทูบเบอร์

th-noun

ยูทูบเบอร์ • (yuu-túup-bə̂ə)

/juː˧.tʰuːp̚˦˥.bɤː˥˩/


ซี

The name of the Latin-script letter C/c.


ซี

(rare) The name of the Latin-script letter Z/z.


วาย

The name of the Latin-script letter Y/y.


วาย

From English Y, the first letter in yaoi, from the romaji of Japanese やおい (yaoi).

(slang) person interested in yaoi or bromance.


มาตรา

From Old Khmer mātrā, māttrā, mātatrā, mādatra, mtrā (“dimension; measure; proportion; provision; etc”); ultimately from Sanskrit मात्रा (mātrā, “amount; degree”). Cognate with Khmer មាត្រា (miətraa).

der

(Thailand grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


เจ

The name of the Latin-script letter J/j.


อักษรสูง

th-noun

อักษรสูง • (àk-sɔ̌ɔn-sǔung)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + สูง (sǔung, “high”).

com

(linguistics) high-class consonant (in Thai)


อักษรต่ำ

th-noun

อักษรต่ำ • (àk-sɔ̌ɔn-dtàm)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.tam˨˩/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

com

(linguistics) low-class consonant (in Thai)


อักษรกลาง

th-noun

อักษรกลาง • (àk-sɔ̌ɔn-glaang)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.klaːŋ˧/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + กลาง (glaang, “middle”).

com

(linguistics) mid-class consonant (in Thai)


โลกันตร์

th-proper noun

โลกันตร์ • (loo-gan)

From Pali lokantara (literally “interworld; another world”), from loka (“world”) + antara (“difference; gap; in between; space; etc”), equivalent to Thai โลก (lôok) + อันตร. Compare Sanskrit लोकान्तर (lokāntara). Cognate with Khmer លោកន្តរ (lookntɑɑ).

com

โลก (lôok) + อันตร

(Buddhism) the name of a realm in the hell where sinful beings are detained forever and given the most serious punishments for their sins.


อเวจี

/ʔa˨˩.weː˧.t͡ɕiː˧/

From Sanskrit अवीचि (avīci, literally “waveless: having no waves, without waves”). Cognate with Old Khmer *ʼavīci, ʼavici, ʼavaci, °ʼaviciya°; Pre-Angkorian Old Khmer ʼavīci°, ʼavicī°; Angkorian Old Khmer ʼavīci, ʼavicīya; Modern Khmer អវីចី (ʼaʼviicəy), Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii).

cog

Lü ᦀᦞᦲᦈᦲ (˙ʼviiṫsii)

นรก นรก#Thai

มหา มหา#Thai

(Buddhism) (นรก~, ~นรก, ~มหานรก) one of the eight regions of the hell, being the lowest region to which the most sinful beings are sent for punishment.


มหาราช

th-noun

มหาราช • (má-hǎa-râat)

From Pali mahārājan (literally “great king”), from mahā (“great”) + rājan (“king”); ultimately from Sanskrit महाराज (mahārāja, idem), from महा (mahā) + राज (rāja); probably via Old Khmer mahārāja, from mahā + rāja; equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ราช (râat). Cognate with Modern Khmer មហារាជ (mĕəʼhaariəc).

ครุฑ ครุฑ#Thai

(ธง~) the standard of the monarch of Thailand, being a yellow flag with the mythological bird ครุฑ (krút), possibly first used on 1 April 1897 when the Law on Flags of 116 Rattanakosin Era was enacted.


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


เมษปิศาจ

th-noun

เมษปิศาจ • (mêet-sà-bpì-sàat) (classifier ตน or ตัว)

mêet-sà-bpì-sàat (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

From เมษ (mêet, “ram; sheep”) + ปิศาจ (bpì-sàat, “demon; ghost; evil spirit”).

com

Isaiah 13:21, KJV:
แต่สัตว์ป่าจะนอนลงที่นั่น และบ้านเรือนในนั้นจะเต็มไปด้วยนกทึดทือ นกเค้าแมวจะอาศัยที่นั่น เมษปิศาจจะเต้นรำอยู่ที่นั่น
dtɛ̀ɛ sàt bpàa jà nɔɔn long tîi-nân · lɛ́ bâan-rʉʉan nai nán jà dtem bpai dûai nók tʉ́t-tʉʉ · nók káo-mɛɛo jà aa-sǎi tîi-nân · mêet-sà-bpì-sàat jà dtên-ram yùu tîi-nân
But wild beasts of the desert shall lie there; and their houses shall be full of doleful creatures; and owls shall dwell there, and satyrs shall dance there.


ชื่อสกุล

th-noun

ชื่อสกุล • (chʉ̂ʉ-sà-gun)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sa˨˩.kun˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + สกุล (sà-gun, “family”); calque of English family name; probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Law on Designation of Family Names, 2456 Buddhist Era (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.

2005 January 19, “พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-26, archived from the original on 2020-08-05:
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงด้วยความตาย ให้ฝ่ายซึ่งยังมีชีวิตอยู่และใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิใช้ชื่อสกุลนั้นได้ต่อไป
mʉ̂ʉa gaan-sǒm-rót sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai · hâi fàai sʉ̂ng yang mii chii-wít yùu lɛ́ chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun nán dâai dtɔ̀ɔ-bpai
When the marriage comes to an end due to the death [of either party], the party that is still alive and uses the family name of the other party shall have the right to continue using such family name.

(formal, now chiefly found in law, rare elsewhere) family name.

now chiefly found in law; rare elsewhere; now chiefly found in law; rare elsewhere


คริสตธรรม

th-proper noun

คริสตธรรม • (krít-dtà-tam)

คริสต (“Christ”) + ธรรม (tam, “dharma”).

พระ พระ#Thai


ไบเบิล

ไบเบิล • (bai-bə̂n)


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

compound

สามานย + นาม (naam)


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


ลักษณนาม

ลักษณ + นาม (naam). Cognate with Lao ລັກສະນະນາມ (lak sa na nām).

ลักษณ + นาม (naam)

(grammar) (คำ~) classifier; counter; measure word.


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


บุพบท

th-noun

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


บุรุษสรรพนาม

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


ประพันธสรรพนาม

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


ประโยคหลัก

th-noun

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


บุรพบท

บุรพบท • (bù-rá-pá-bòt)

บุรพ + บท (bòt).

compound

บุรพ + บท (bòt)


อนุประโยค

th-noun

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ประโยคย่อย

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) Synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


คุณานุประโยค

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


อนิยมสรรพนาม

th-noun

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


เอกรรถประโยค

th-noun

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความซ้อน

th-noun

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


ประโยคความเดียว

th-noun

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)


อุปสรรค

th-noun

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


ประโยค

ประโยค • (bprà-yòok)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Lao ປະໂຫຍກ (pa nyōk), Khmer ប្រយោគ (prɑɑyook).


มุขยประโยค

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


อักขรวิธี

th-noun

อักขรวิธี • (àk-kà-rà-wí-tii)

อักขร + วิธี (wí-tii).

compound

อักขร + วิธี (wí-tii)


ปัจจัย

From Pali paccaya (“cause; suffix; etc”); possibly via Old Khmer pracai, pracaiya (“(1) source of livelihood; (2) monetary support; (3) requisites for monastic life, that is, clothing, food, shelter, medicine; etc”). Cognate with Modern Khmer បច្ច័យ (paccay). Compare Sanskrit प्रत्यय (pratyaya), from which Thai ปัตยัย is derived.


วิเศษณานุประโยค

th-noun

วิเศษณานุประโยค • (wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok).

compound

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)


สกรรมกริยา

ส (sɔ̌ɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


กริยานุเคราะห์

th-noun

กริยานุเคราะห์ • (grì-yaa-nú-krɔ́)

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์

compound

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์


กริยาวิเศษณานุประโยค

th-noun

กริยาวิเศษณานุประโยค • (grì-yaa-wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/kri˨˩.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

/ka˨˩.ri˦˥.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

กริยา (grì-yaa) + วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)

compound

en-กริยาวิเศษณานุประโยค-th-noun-TXmpR3yA


วรรณยุกต์

th-noun

วรรณยุกต์ • (wan-ná-yúk) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

wan-ná-yúk (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)


ซีรีส์

(informal) series: serial programmes broadcast through television, radio, internet, etc.


ลูกน้ำ

ลูกน้ำ • (lûuk-náam)

ลูก (lûuk, “child”) + น้ำ (náam, “water”).


โรม

(biblical) Romans: the sixth book of the New Testament.


โฟโตชอป

/foː˧.toː˥˩.t͡ɕʰɔp̚˨˩/


นิเทศศาสตร์

th-noun

นิเทศศาสตร์ • (ní-têet-sàat)

From นิเทศ (“demonstration; explanation”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).


วารสารศาสตร์

th-noun

วารสารศาสตร์ • (waa-rá-sǎan-sàat)

From วารสาร (waa-rá-sǎan, “journal”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).


ศัพทมูลวิทยา

From ศัพทมูล (sàp-tá-muun, “etymology”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science”).

etymology: study of the origin of words.


ศัพทมูล

From ศัพท (“word; vocabulary”) + มูล (muun, “origin; source”).


วาทศาสตร์

th-noun

วาทศาสตร์ • (waa-tá-sàat)

From วาท (wâat, “speech; oral statement; utterance”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

rhetoric: study of the art of discourse.


วารสาร

th-noun

วารสาร • (waa-rá-sǎan) (classifier ฉบับ or เล่ม)

waa-rá-sǎan (romanization)
ฉบับ (classifier)
เล่ม (classifier)

From วาร (waan, “occasion”) + สาร (sǎan, “information, news; document, instrument, letter, message”).


วาทศิลป์

th-noun

วาทศิลป์ • (waa-tá-sǐn)

From วาท (wâat, “speech; oral statement; utterance”) + ศิลป์ (sǐn, “art”).


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


เพศหญิง

เพศหญิง • (pêet-yǐng)

/pʰeːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/


ตัวเชื่อม

ตัวเชื่อม • (dtuua-chʉ̂ʉam)

/tua̯˧.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


โยบ

th-proper noun

โยบ • (yóop)

(biblical) Job: a book of the Old Testament.


ขงเบ้ง

ขงเบ้ง • (kǒng-bêng)

/kʰoŋ˩˩˦.beŋ˥˩/

Borrowed from Hokkien 孔明 (Khóng-bêng). Compare Teochew 孔明 (khóng mêng).


ที

The name of the Latin-script letter T/t.


Adds a high tone to the syllable. Only used on mid-class consonants.


Adds a rising tone to the syllable. Only used on mid-class consonants.


อังคั่นคู่ อังคั่นคู่#Thai

(archaic) The angkhan kuu (อังคั่นคู่), used to mark the end of a chapter.


ฮอบบิท

th-noun

ฮอบบิท • (hɔ́p-bìt)


กอลลัม

กอลลัม • (gɔn-lâm)

From English Gollum. Cognate with Lao ໂກລລຳ (kōn lam).


เรื่องสั้น

เรื่องสั้น • (rʉ̂ʉang-sân)

From เรื่อง (rʉ̂ʉang, “story”) + สั้น (sân, “short”); Calque of English short story.


ดั้ง

th-noun

ดั้ง • (dâng)

Changed from ดัง (dang), from Proto-Tai *ɗaŋᴬ (“nose”).


ดัชต์

th-adj

ดัชต์ • (dách)


ดัชต์

th-noun

ดัชต์ • (dách)


พยางค์

pá-yaang (romanization)
พยางค์ (classifier)

From Pali byāṅga. Cognate with Lao ພະຍາງ (pha nyāng), Khmer ព្យាង្គ (pyiəng).


สนธิ

สนธิ • (sǒn-tí)

From Sanskrit सन्धि (sandhi, “union; connection”) or Pali sandhi (“union; connection”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords with vowel gliding.


อักษรนำ

th-noun

อักษรนำ • (àk-sɔ̌ɔn-nam)

แหน แหน#Thai

อยู่ อยู่#Thai

(linguistics) the leading consonant of an initial-consonant cluster (double consonant), such as silent ห (hɔ̌ɔ) (หอ นำ) in the word แหน (hɛ̌ɛn), silent อ (ɔɔ) (ออ นำ) in the word อยู่ (yùu), or the leading mid- or high-class consonant in words that follow the clustered consonant tone rule


ปู้อี

/puː˥˩.ʔiː˧/

ภาษา ภาษา#Thai


ชวา

/t͡ɕʰa˦˥.waː˧/

From Javanese Jawa. Compare Indonesian Jawa.

ภาษา ภาษา#Thai


สิบแปดมงกุฎ

สิบแปดมงกุฎ • (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)

From สิบแปด (sìp-bpɛ̀ɛt, “eighteen”) + มงกุฎ (mong-gùt, “monkey”); after the eighteen chief monkey soldiers in the Hindu epic Rāmāyaṇa.

com

(idiomatic) conman; crook; fraud; swindler.


พหูพจน์

th-noun

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


กรอง

th-noun

กรอง • (grɔɔng)

From Old Khmer ត្រង (traṅa, “to screen; to strain; to filter”). Cognate with Khmer ត្រង (trɑɑng).


จุลภาค

เศรษฐศาสตร์จุลภาค
microeconomics


บาดาล

From Pali pātāla (“hell; underworld”); ultimately from Sanskrit पाताल (pātāla, “idem”). Cognate with Modern Khmer បាតាល (baataal).


ทับทรวง

From ทับ (táp, “to top; to lie (upon); to overlay; etc”) + ทรวง (suuang, “chest; breast”).

com

Revelation 9:9, KJV:
มันมีทับทรวงเหมือนกับทับทรวงเหล็ก เสียงปีกมันเหมือนเสียงรถม้าเป็นอันมากกรูเข้ารบข้าศึก
man mii táp-suuang mʉ̌ʉan gàp táp-suuang lèk · sǐiang bpìik man mʉ̌ʉan sǐiang rót-máa bpen-an-mâak gruu kâo róp kâa-sʉ̀k
And they had breastplates, as it were breastplates of iron; and the sound of their wings was as the sound of chariots of many horses running to battle.

ชุด ชุด#Thai

ตัว ตัว#Thai

สำรับ สำรับ#Thai

(biblical) (classifier ชุด, ตัว, or สำรับ) breastplate.


อภิรัฐมนตรี

th-noun

อภิรัฐมนตรี • (à-pí-rát-tà-mon-dtrii) (classifier คน or ท่าน)

à-pí-rát-tà-mon-dtrii (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

From อภิ (à-pí, “greater; higher; superior; over”) + รัฐมนตรี (rát-tà-mon-dtrii, literally “counsellor of state”).

com

Daniel 6:7, KJV:
บรรดาอภิรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักร ทั้งข้าหลวงภาค และอุปราช มนตรี และผู้ว่าราชการเมืองทั้งหลายทั้งสิ้น ได้ตกลงกันว่า กษัตริย์สมควรจะได้ทรงตรากฎหมายและออกพระราชกฤษฎีกาว่า ในสามสิบวันนี้ ถ้าผู้หนึ่งผู้ใดทูลขอต่อพระเจ้าหรือมนุษย์นอกเหนือพระองค์ โอ ข้าแต่กษัตริย์ ก็ให้โยนผู้นั้นลงในถ้ำสิงโตเสีย
ban-daa à-pí-rát-tà-mon-dtrii hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk · táng kâa-lǔuang pâak · lɛ́ ùp-bpà-ràat · mon-dtrii · lɛ́ pûu-wâa-râat-chá-gaan mʉʉang táng-lǎai táng-sîn · dâai dtòk-long gan wâa · gà-sàt sǒm-kuuan jà dâai song dtraa gòt-mǎai lɛ́ ɔ̀ɔk prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa wâa · nai sǎam-sìp wan níi · tâa pûu-nʉ̀ng-pûu-dai tuun kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ prá-jâao rʉ̌ʉ má-nút nɔ̂ɔk-nʉ̌ʉa prá-ong · oo · kâa-dtɛ̀ɛ gà-sàt · gɔ̂ hâi yoon pûu nán long nai tâm sǐng-dtoo sǐia
All the presidents of the kingdom, the governors, and the princes, the counsellers, and the captains, have consulted together to establish a royal statute, and to make a firm decree, that whosoever shall ask a petition of any God or man for thirty days, save of thee, O king, he shall be cast into the den of lions.

(biblical) high or highest ranking administrator.


ปรัศนี

From Sanskrit प्रश्न (praśna, “question”).


อัศเจรีย์

From Sanskrit आश्चर्य (āścarya) with vowel changing.

th:อัศเจรีย์


กุ๊ก

th-interj

กุ๊ก • (gúk)


ปีกกา

(historical, military) the left or right wing of a troop that is formed into a crow-like shape.


อู๊ด

อู๊ด • (úut)


ก้าบ

ก้าบ • (gâap)


ผู้วินิจฉัย

th-proper noun

ผู้วินิจฉัย • (pûu-wí-nít-chǎi)

/pʰuː˥˩.wi˦˥.nit̚˦˥.t͡ɕʰaj˩˩˦/

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi, “to decide; to judge; to rule; to adjudicate”).

prefix

(Christianity) Judges: a book of the Bible.


พราย

From Old Khmer brāya, from Angkorian Old Khmer vrāy (“(1) a type of spirit, recognised by the light it emits; (2) to glitter, to sparkle; (3) to scatter, to spread; etc”). Cognate with Modern Khmer ព្រាយ (priəy), Lao ພາຍ (phāi), Shan ၽၢႆး (pháai), Phake ၸႝ (phay, “giant, monster”), Aiton ၸႝ (phay, “giant, monster”), Ahom 𑜇𑜩 (phay, “giant”). Compare Proto-Tai *praːiᴬ.

bor

(folklore, mythology, loosely) a type of imaginary creature, conceived of as inhabiting the rivers, mountains, trees, etc, as nymph, elf, naiad, etc.


อุปมา

From Pali upamā (“likeness; simile; parable; example”). Cognate with Khmer ឧបមា (ʼŏbâméa), Lao ອຸປະມາ (ʼu pa mā), Burmese ဥပမာ (u.pa.ma).


วี

wii (romanization)
การวี (abstract-noun)


วี

The name of the Latin-script letter V/v.


เฮช

(rare) The name of the Latin-script letter H/h.


เอช

th-noun

เอช • (éech)


จี

The name of the Latin-script letter G/g.

แรง แรง#Thai

(physics, colloquial) (แรง~) the Earth's gravity.


เอฟ

The name of the Latin-script letter F/f.


ยู

The name of the Latin-script letter U/u.


แอล

The name of the Latin-script letter L/l.


แซด

แซด • (sɛ̂t)

From English zed. Doublet of ซีตา (sii-dtâa).

The name of the Latin-script letter Z/z.


เอ็ม

The name of the Latin-script letter M/m.


ผัน

pǎn (romanization)
การผัน (abstract-noun)

Possibly from Old Chinese 翻 (OC *pʰan) or 番 (OC *pʰan). Likely a Doublet of ผวน (pǔuan, “to turn around, to reverse”). Cognate with Lao ຜັນ (phan).


เค

The name of the Latin-script letter K/k.


เค

Clipping of โอเค (oo-kee), from English OK


เอ็น

From Proto-Tai *ˀjenᴬ (“tendon”). Cognate with Lao ເອັນ (ʼen), Lü ᦀᦲᧃ (˙ʼiin), Shan ဢဵၼ် (ʼǎen), Tai Nüa ᥟᥥᥢ (ʼen), Ahom 𑜒𑜢𑜃𑜫 (ʼin), Saek อิ๋น.

cog

Lü ᦀᦲᧃ (˙ʼiin)


เอ็น

The name of the Latin-script letter N/n.


เอส

The name of the Latin-script letter S/s.


คิว

ไม้ ไม้#Thai

(ไม้~) cue, straight long stick for playing billiards and such.


คิว

The name of the Latin-script letter Q/q.


โอ

The name of the Latin-script letter O/o.


ติดตาม

th-verb

ติดตาม • (dtìt-dtaam) (abstract noun การติดตาม)

dtìt-dtaam (romanization)
การติดตาม (abstract-noun)

From ติด (dtìt, “to cling; to stick”) + ตาม (dtaam, “to follow; to go after; to come after”).


คู

kuu (romanization)
การคู (abstract-noun)


มองบน

th-verb

มองบน • (mɔɔng-bon) (abstract noun การมองบน)

mɔɔng-bon (romanization)
การมองบน (abstract-noun)

From มอง (mɔɔng, “to look”) + บน (bon, “up”).

(slang) to give an eye-roll as an expression of tiredness, fed-'upness, boredom, contempt, incredulity, etc.


เอ

The name of the Latin-script letter A/a.


เกย

th-noun

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


สำนวน

Borrowed from Old Khmer សំន្វរ៑ (saṃnvar).


ร่าย

th-noun

ร่าย • (râai)


หน่วยเสียง

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


สมาส

สมาส • (sà-màat)

From Sanskrit समास (samāsa, “compound; fusion”) or Pali samāsa (“compound; fusion”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords without vowel gliding.


เครื่องหมายตกใจ

th-noun

เครื่องหมายตกใจ • (krʉ̂ʉang-mǎai-dtòk-jai)

เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai) + ตกใจ (dtòk-jai)


จุดลูกน้ำ

th-noun

จุดลูกน้ำ • (jùt-lûuk-náam)

จุด (jùt, “point”) + ลูกน้ำ (lûuk-náam, “mosquito larva”).


เครื่องหมายคำถาม

th-noun

เครื่องหมายคำถาม • (krʉ̂ʉang-mǎai-kam-tǎam)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.kʰam˧.tʰaːm˩˩˦/

เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai) + คำถาม (kam-tǎam).


เครื่องหมายสงสัย

th-noun

เครื่องหมายสงสัย • (krʉ̂ʉang-mǎai-sǒng-sǎi)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.soŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai) + สงสัย (sǒng-sǎi).


สื่อมวลชน

Calque of English mass media. Same as สื่อ (sʉ̀ʉ) + มวลชน (muuan-chon).


อัฒภาค

th-noun

อัฒภาค • (àt-tá-pâak)

/ʔat̚˨˩.tʰa˦˥.pʰaːk̚˥˩/

เครื่องหมายอัฒภาค


ทวิภาค

ทวิภาค • (tá-wí-pâak)

From Sanskrit द्विभाग (dvibhāga). Same as ทวิ (tá-wí) + ภาค (pâak).


เดลตา

From English delta, from Greek δέλτα (délta).


แคปปา

แคปปา • (kɛ́p-bpâa)

/kʰɛp̚˦˥.paː˥˩/


เอปไซลอน

เอปไซลอน • (ép-sai-lɔ̂n)


ซิกมา

ซิกมา • (sík-mâa)


ซีตา

From English zeta. Doublet of แซด (sɛ̂t).


แกมมา

แกมมา • (gɛɛm-mâa)


แลมบ์ดา

แลมบ์ดา • (lɛɛm-dâa)


ดรุษัณฑ์

ดรุษัณฑ์ • (dà-rú-sǎn)

com

ดรุ (dà-rú) + ษัณฑ์


สดับ

th-noun

สดับ • (sà-dàp)

From Old Khmer *stap, stapp, stāp, stāppa (“to listen; to hear”). Cognate with Modern Khmer ស្ដាប់ (sdap).

กลอน กลอน#Thai

รับ รับ#Thai

รอง รอง#Thai

ส่ง ส่ง#Thai

(prosody) the first of the four lines of a กลอน (glɔɔn); the other three being known as รับ (ráp), รอง (rɔɔng), and ส่ง (sòng), respectively.


โขมด

โขมด • (kà-mòot)

From Old Khmer ខ្មោច (khmoca), ក្មោច្ច៑ (kmocc), ខ្មោច៑ (khmoc, “corpse; ghost, spirit; ancestral spirit; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្មោច (khmaoc).

gleaming light seen at night, traditionally believed to be a type of nocturnal ghost that leads travellers astray, scientifically explained to be light naturally produced by methane.


สันดาป

th-proper noun

สันดาป • (sǎn-dàap)

From Pali santāpa (“heat; torment; mental agony; grief”) or Sanskrit संताप (saṃtāpa, “idem”). Cognate with Modern Khmer សន្តាប (sɑɑsɑntaap), សណ្ដាប (sɑɑsɑndaap).

bor

(Buddhist cosmology) the name of a region in the underworld, where beings are reborn to be punished for their sins.


ลูกขุน

th-noun

ลูกขุน • (lûuk-kǔn)

From ลูก (lûuk, “subordinate”) + ขุน (kǔn, “chief; lord; master”); literally "lord's subordinate".

com

พวกปะโรหิตผู้ใหญ่ทั้งผู้เถ้าผู้แก่และบันดาลูกฃุนทั้งปวงหาพญานเทจ์สับปลับจะมาไส่ความแก่พระเยซู จะให้เปนโทษถึงตาย

1839, พระคฤษวงษโดยมัดซาย [The Gospel by Matthew], 2nd edition, J.T. Jones, page 11:

All the high priests and the elders as well as the umpires found false and deceitful evidence so as to blame the deed upon Jesus, intending to have him punished with death.

pûuak bpà-roo-hìt pûu-yài táng pûu-tâo-pûu-gɛ̀ɛ lɛ́ ban-daa lûuk-kǔn táng-bpuuang hǎa pá-yaan tét sàp-bplàp jà maa sài-kwaam gɛ̀ɛ prá yee-suu · jà hâi bpen tôot tʉ̌ng dtaai

1849, American and Foreign Bible Society, “โยฮัน”, in The Four Gospels and Acts, translated by John Taylor Jones, Union Press:
เขาจึ่งเอาพระเยซูภาไปจากกายะฟาไปถึงศาลาลูกขุน ครั้งนั้น เพลาก็จวนรุ่งแล้ว ฝ่ายคนทั้งหลายเขามิได้เข้าไปในศาลาลูกขุน กลัวจะเปนมลทิลไป แล้วจะกินปัศคามิได้
kǎo jʉ̀ng ao prá yee-suu paa bpai jàak gaa-yá-faa bpai tʉ̌ng sǎa-laa lûuk-kǔn · kráng nán · pee-laa gɔ̂ juuan rûng lɛ́ɛo · fàai kon táng-lǎai kǎo mí dâai kâo bpai nai sǎa-laa lûuk-kǔn · gluua jà bpen mon-tin bpai · lɛ́ɛo jà gin bpàt-sà-kaa mí dâai
Then led they Jesus from Caiaphas unto the hall of judgment: and it was early; and they themselves went not into the judgment hall, lest they should be defiled; but that they might eat the passover.

ศาลา ศาลา#Thai

(ศาลา~) place of a judge or tribunal; place where a judicial decision is rendered.


อะพอสทรอฟี

th-noun

อะพอสทรอฟี • (à-pɔ́ɔs-trɔɔ-fîi)

/ʔa˨˩.pʰɔːs˦˥.tʰrɔː˧.fiː˥˩/


ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์

ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ • (bprai-sà-nii-ì-lék-trɔɔ-nìk)

/praj˧.sa˨˩.niː˧.ʔi˨˩.lek̚˦˥.tʰrɔː˧.nik̚˨˩/

From ไปรษณีย์ (bprai-sà-nii, “mail; post”) + อิเล็กทรอนิกส์ (ì-lék-trɔɔ-nìk, “electronics”); calque of English electronic mail.

com

อิเล็กทรอนิกส์

2019 March 5, “ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครองทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 26 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-03-30, page 8:
ข้อ ๓ ในระเบียบนี้..."ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์" หมายความว่า ข้อความที่ได้สร้าง ส่ง รับ เก็บรักษา หรือประมวลผล ด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น วิธีการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อดิจิทัลอื่นใด
kɔ̂ɔ · sǎam · nai rá-bìiap níi ... “kɔ̂ɔ-muun ì-lék-trɔɔ-nìk” · mǎai-kwaam wâa · kɔ̂ɔ-kwaam tîi dâai sâang · sòng · ráp · gèp-rák-sǎa · rʉ̌ʉ bprà-muuan-pǒn · dûai wí-tii-gaan taang ì-lék-trɔɔ-nìk · chên · wí-tii-gaan lɛ̂ɛk-bplìian kɔ̂ɔ-muun taang ì-lék-trɔɔ-nìk · bprai-sà-nii-ì-lék-trɔɔ-nìk · rʉ̌ʉ sʉ̀ʉ dí-jì-tâl ʉ̀ʉn dai
Rule 3 In these Rules... "electronic data" refers to texts which have been created, sent, received, stored, or processed by electronic means, such as [by] means of exchanging information through electronics, electronic mail, or any other digital media;

en-ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์-th-noun-ZZE4MD-u


บัญชีหนังหมา

/ban˧.t͡ɕʰiː˧.naŋ˩˩˦.maː˩˩˦/

From บัญชี (ban-chii, “account”) + หนัง (nǎng, “skin”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "dog-skin account"; from the Buddhist belief that the underworld court records the bad deeds of a living person on an account made of dog skin.

2018 May 9, A-na, “Bytecoin บทเรียนแสนเจ็บปวด หลายฝ่ายตั้งคำถามถึงมาตรฐานการลิสต์เหรียญของ Binance”, in Bitcoin Addict, Bangkok: Bitcoin Addict Thailand Team, retrieved 2019-03-31:
ออนเชนเอฟเอกซ์ก็ยังขึ้นบัญชีหนังหมาว่า บีซีเอ็นเป็นเหรียญต้มตุ๋นเช่นเดียวกับบิตคอนเนกต์
ɔɔn cheen êef èks gɔ̂ yang kʉ̂n ban-chii-nǎng-mǎa wâa · bii sii en bpen rǐian dtôm-dtǔn chên-diao gàp bìt-kɔɔn-nék
Even OnchainFX also listed BCN [in] the dog-skin account as being fraudulent coins in the same manner as Bitconnect.

2018 December 3, LogisticsTime, “คลี่ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างใหม่ ถึงคราวห้องแถว ข้าวแกง สะเทือน”, in Thailand & World Logistics Magazine, Bangkok: LogisticsTime, retrieved 2019-03-31:
รัฐบาล คสช. และ สนช. ชุดประวัติศาสตร์นี้ จะถูกบันทึกบัญชีหนังหมาว่า คือผู้อยู่เบื้องหลังปล้นผืนแผ่นดิน...ไปจากพี่น้องเกษตรกร
rát-tà-baan · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · lɛ́ · sɔ̌ɔ-nɔɔ-chɔɔ · chút bprà-wàt-dtì-sàat níi · jà tùuk ban-tʉ́k ban-chii-nǎng-mǎa wâa · kʉʉ pûu yùu bʉ̂ʉang-lǎng bplôn pʉ̌ʉn-pɛ̀n-din ... bpai jàak pîi-nɔ́ɔng gà-sèet-dtrà-gɔɔn
The NCPO government and this historic set [of] the NLA will be recorded [on] the dog-skin account as the persons [who] are behind the plundering of the land...from [our] agriculturist brothers [and] sisters.

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, illustrated by วิพรรณ สุขสบาย, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 22:
ใคร...คุยกัน เป็นโดนฉันจารึกชื่อลงบัญชีหนังหมา
krai ... kui gan · bpen doon chǎn jaa-rʉ́k chʉ̂ʉ long ban-chii-nǎng-mǎa
Whoever...talked [to] each other would sure have [their] names inscribed down onto the dog-skin account [by] me.

(slang) criminal record; record of misconduct; record of bad deeds; blacklist.


ไฟร์ฟอกซ์

th-proper noun

ไฟร์ฟอกซ์ • (faai-fɔ́k)


ตระกูลภาษา

From ตระกูล (dtrà-guun, “family”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).

com

Srijampa, S. (โสภนา ศรีจำปา) (2013) “ภาษาและวัฒนธรรมอาเซียนในยุคโลกาภิวัตน์: ความท้าทายของประเทศไทย”, in วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, volume 16

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

ตระกูลภาษาไท

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต


ผู้กำกับ

th-noun

ผู้กำกับ • (pûu-gam-gàp) (classifier คน)

pûu-gam-gàp (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, agent noun prefix) + กำกับ (gam-gàp, “to supervise; to oversee; to superintend; etc”).

prefix

(cinematography, performing arts, etc) director, as film director, stage director, acting director, etc.

performing arts; etc; performing arts; etc


อดีตกาล

th-l

อดีต (à-dìit)


ดับเบิลยู

th-noun

ดับเบิลยู • (dàp-bə̂n-yuu)

The name of the Latin-script letter W/w.


ดับบลิว

ดับบลิว • (dàp-bliu)

(rare) The name of the Latin-script letter W/w.


เอกซ์

เอกซ์ • (ék)

The name of the Latin-script letter X/x.


เวทนา

From Pali vedanā (“ache; agony; misery; pain; soreness; suffering; etc”) or Sanskrit वेदना (vedanā, idem); possibly via Old Khmer veddanā (“feeling, sensation; ache, agony, misery, pain, soreness, suffering”). Cognate with Modern Khmer វេទនា (veittĕəʼniə).


อุปมานิทัศน์

th-noun

อุปมานิทัศน์ • (ùp-bpà-maa-ní-tát)

From อุปมา (ùp-bpà-maa, “to compare”) + นิทัศน์ (“illustration; exemplification”).

com

th:อุปมานิทัศน์


ฉันทลักษณ์

th-noun

ฉันทลักษณ์ • (chǎn-tá-lák)

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰa˦˥.lak̚˦˥/

ฉันท (“a kind of Thai verse or poem”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic, sign, mark”)


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


ตายทั้งกลม

From ตาย (dtaai, “to die”) + ทั้งกลม (táng-glom, “all”).

2018, คณิตยา/คีตฌาณ์, สาปรัก, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
คุณเคยบังคับให้ผู้หญิงคนหนึ่งไปทำแท้งแต่ผู้หญิงคนนั้นแอบเก็บลูกไว้ คุณรู้เข้าก็เลยซ้อมเธอและผลคือ...เธอตกเลือดตาย เธอตายทั้งกลม และตอนนี้วิญญาณของเธอก็อยู่ในห้องนี้
kun kəəi bang-káp hâi pûu-yǐng kon nʉ̀ng bpai tam-tɛ́ng dtɛ̀ɛ pûu-yǐng kon nán ɛ̀ɛp gèp lûuk wái · kun rúu kâo gɔ̂ɔ-ləəi sɔ́ɔm təə lɛ́ pǒn kʉʉ ... təə dtòk-lʉ̂ʉat dtaai · təə dtaai-táng-glom · lɛ́ dtɔɔn-níi win-yaan kɔ̌ɔng təə gɔ̂ yùu nai hɔ̂ng níi
You once forced a woman to undertake abortion, but that woman secretly kept [her] womb. You came to know [it, you] then bashed her up, and the result was...she died [from obstetrical] bleeding. She died together with the child in her womb. And now, the ghost of hers is being in this room.

2014, ดอน ท่าศาลา, เปิดป่าช้าล่าผีไทย, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 32:
นางนาคคลอดยาก ทำอย่างไรเด็กก็ไม่ยอมออกมา...นางนาคก็ต้องตายทั้งกลม
naang nâak klɔ̂ɔt yâak · tam yàang-rai dèk gɔ̂ mâi yɔɔm ɔ̀ɔk maa ... naang nâak gɔ̂ dtɔ̂ng dtaai-táng-glom
Nang Nak had a difficulty giving birth. [No matter] how [they] did, the child would not come out easily... Nang Nak thus ended up dying together with the child in her womb.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
วันนี้ (๒๐ กุมภาพันธ์) ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งจาก...หัวหน้าเจ้าหน้าที่กู้ภัย สภ.วิเศษชัยชาญว่า กำลังจะเดินทางไปรับศพหญิงตายทั้งกลมที่วัดเกศทอง...เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
wan-níi · (yîi sìp · gum-paa-pan) · pûu-sʉ̀ʉ-kàao dâai-ráp jɛ̂ɛng jàak ... hǔua-nâa jâao-nâa-tîi gûu-pai · sɔ̌ɔ-pɔɔ wí-sèet-chai-chaan wâa · gam-lang jà dəən-taang bpai ráp sòp yǐng dtaai-táng-glom tîi wát gèet tɔɔng ... pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
Today (20 February), reporters had received information from...the Head of the Wiset Chai Chan PPS Rescue Officials that [he] was about to go out to pick at Wat Ket Thong the body of a woman [who] died together with the child in her womb...to [further] take the [deceased] baby out of the corpse's womb.

(of a pregnant woman) to die together with the child or children in her womb.


ไม้ไต่คู้

th-noun

ไม้ไต่คู้ • (mái-dtài-kúu)

(linguistics) "mai tai khu" a Thai diacritical symbol ◌็, which shortens vowels


สระเอ

สระเอ • (sà-rà-ee)

(informal) the name of the Thai letter เ


ไม้หน้า

ไม้หน้า • (máai-nâa)


ปุโรหิต

bpù-roo-hìt (romanization)
คน (classifier)

From Pali purohita (“chaplain”); ultimately from Sanskrit पुरोहित (purohita, “domestic priest; family priest”); possibly via Old Khmer or Pre-Angkorian Old Khmer purohita, purohitta, pūrohita, pūrohitta (“chaplain”). Cognate with Modern Khmer បុរោហិត (boroohət).


งอมพระราม

From งอม (ngɔɔm, “poor; miserable; pitiful; uncomfortable; uneasy; etc”) + พระ (prá, a title for a god, high priest, or royal person, literally “divine; holy; blessed; etc”) + ราม (raam, “Rāma”, a character in the Hindu epic Rāmāyaṇa).

com

(idiomatic) in dire straits; experiencing great hardship; undergoing severe suffering.


บุหรี่พระราม

th-noun

บุหรี่พระราม • (bù-rìi-prá-raam)

From บุหรี่ (bù-rìi, “cigarette”) + พระ (prá, a title for a god, high priest, or royal person, literally “divine; holy; blessed; etc”) + ราม (raam, “Rāma”, a character in the Hindu epic Rāmāyaṇa); literally "cigarette of Divine Rāma".

com

(botany) the climber Neoalsomitra sarcophylla of the family Cucurbitaceae.


ราพณาสูร

From ราพณ (“Rāvaṇa”, a character in the Hindu epic Rāmāyaṇa) + อสูร (à-sǔun, “asura”, a class of malevolent beings); literally "the asura Rāvaṇa" or "Rāvaṇa the asura"; after Rāvaṇa, the king of the asura in the mentioned epic.

(slang) completely lost; completely ruined; completely destroyed; absolutely no more; no longer in existence.


อะ

สระ สระ#Thai

(Thai language) (สระ~) the vowel /a/, represented by –ั–, –ะ, –รร, or –รร–.


อะ

ก๋วยเตี๋ยวชามนึง / อะ
gǔai-dtǐao chaam nʉng · / · à
[May I have] a bowl of noodles? / Here you go.

ส่งนั่นให้หน่อย / อะ
sòng nân hâi nɔ̀i · / · à
[Could you please] send that to [me]? / Here it is.

ทำให้ดูหน่อย / อะ
tam hâi duu nɔ̀i · / · à
[Could you please] show [me how to] do [it]? / Of course!

said when giving or handing something to someone, or used to express agreement, allowance, or approval: here you go; here you are; here it is; here they are; okay; etc.

used to express various feelings or emotions, depending on the manner of utterance: ah; uh; oh; etc.


อะ

ทำไรอะ

ไม่กินอะ

น่ารักอะ

เลวอะ

จริงอะ

แบบนี้อะ

(childish) used at the end of an expression for emphasis.


มหากาพย์

th-noun

มหากาพย์ • (má-hǎa-gàap)

มหา (má-hǎa) + กาพย์ (gàap), Sanskrit महाकाव्य (mahākāvya)


กน

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -n sound.


เกอว

เกอว • (gəəo)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -w sound, except ones that spell with เ-า.


ก กา

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables without ending consonant, including ones that spell with -ำ, ใ-, ไ-, and เ-า.


กม

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -m sound, except ones that spell with -ำ.


นาสิก

Borrowed from Sanskrit नासिका (nāsikā). From Sanskrit नासा (nāsā), which makes the word an ultimately distant cognate with English nose


ปิดกล้อง

th-verb

ปิดกล้อง • (bpìt-glɔ̂ng) (abstract noun การปิดกล้อง)

bpìt-glɔ̂ng (romanization)
การปิดกล้อง (abstract-noun)

From ปิด (bpìt, “to close; to turn off”) + กล้อง (glɔ̂ng, “camera”).

com

(idiomatic, intransitive, cinematography) to wrap: to finish filming.


การถอดเสียง

th-noun

การถอดเสียง • (gaan-tɔ̀ɔt-sǐiang)

/kaːn˧.tʰɔːt̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/


เบื้องหลัง

th-adv

เบื้องหลัง • (bʉ̂ʉang-lǎng)

/bɯa̯ŋ˥˩.laŋ˩˩˦/

From เบื้อง (bʉ̂ʉang, “side; way”) + หลัง (lǎng, “back; rear”).

com

(television, film) behind the scenes: backstage; during production; etc.


เบื้องหลัง

th-noun

เบื้องหลัง • (bʉ̂ʉang-lǎng)

/bɯa̯ŋ˥˩.laŋ˩˩˦/

(television, film, sometimes attributive) behind-the-scenes material; behind-the-scenes footage; making-of.


อักษรตัวใหญ่

อักษรตัวใหญ่ • (àk-sɔ̌ɔn-dtuua-yài)

อักษร (àk-sɔ̌ɔn) + ตัว (dtuua) + ใหญ่ (yài).

com

(orthography, typography) capital letter, upper case, majuscule


ธนิต

th-adj

ธนิต • (tá-nít)


ธนิต

th-noun

ธนิต • (tá-nít)


สิถิล

th-adj

สิถิล • (sì-tǐn)

From Pali sithila, from Sanskrit शिथिल, शिथिर (śithila, śithira).

der

शिथिल, शिथिर


สิถิล

th-noun

สิถิล • (sì-tǐn)

der

शिथिल, शिथिर

(phonology) unaspirated consonants, such as ป, ต, ก, จ in Thai


หนังสือวลี

th-noun

หนังสือวลี • (nǎng-sʉ̌ʉ-wá-lii)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.wa˦˥.liː˧/

หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ) + วลี (wá-lii)

com

หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ) + วลี (wá-lii)


ภาษาต่างประเทศ

th-noun

ภาษาต่างประเทศ • (paa-sǎa-dtàang-bprà-têet)

/pʰaː˧.saː˩˩˦.taːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩/

ภาษา (paa-sǎa) + ต่างประเทศ (dtàang-bprà-têet)


พหุ

th-prefix

พหุ • (pá-hù-)


ผวน

pǔuan (romanization)
การผวน (abstract-noun)

Likely a Doublet of ผัน (pǎn, “to change, to transform”). Compare Lao ຜວນ (phūan), Khün ᨹ᩠ᩅᩁ, Shan ၽူၼ် (phǔun).

doublet

(transitive, linguistics) to switch rimes between syllables


จดหมายเสียง

th-noun

จดหมายเสียง • (jòt-mǎai-sǐiang)

/t͡ɕot̚˨˩.maːj˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/

th:จดหมายเสียง


เครื่องตอบรับโทรศัพท์

เครื่องตอบรับโทรศัพท์ • (krʉ̂ʉang-dtɔ̀ɔp-ráp-too-rá-sàp)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tɔːp̚˨˩.rap̚˦˥.tʰoː˧.ra˦˥.sap̚˨˩/

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ตอบรับ (dtɔ̀ɔp-ráp) + โทรศัพท์ (too-rá-sàp)

com

en-เครื่องตอบรับโทรศัพท์-th-noun-FZSgIGk3


คลื่นวิทยุ

th-noun

คลื่นวิทยุ • (klʉ̂ʉn-wít-tá-yú)

คลื่น (klʉ̂ʉn) + วิทยุ (wít-tá-yú)

com

คลื่น (klʉ̂ʉn) + วิทยุ (wít-tá-yú)

th:คลื่นวิทยุ


ช่องโทรทัศน์

th-noun

ช่องโทรทัศน์ • (chɔ̂ng-too-rá-tát)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.tʰoː˧.ra˦˥.tʰat̚˦˥/


ปัจฉบท

ปัจฉ + บท (bòt).

compound

ปัจฉ + บท (bòt)


ถือสาย

th-verb

ถือสาย • (tʉ̌ʉ-sǎai) (abstract noun การถือสาย)

tʉ̌ʉ-sǎai (romanization)
การถือสาย (abstract-noun)

/tʰɯː˩˩˦.saːj˩˩˦/

From ถือ (tʉ̌ʉ, “to hold”) + สาย (sǎai, “line”).

com

2023 March 22, “ผลลัพธ์สำหรับหมายเลข”, in UnknownPhone:
โทรมาแล้วมีเสียงบอกให้ถือสายสักครู่
too-rá-maa lɛ́ɛo mii sǐiang bɔ̀ɔk hâi tʉ̌ʉ-sǎai sàk krûu
[Someone] called me, and there's a voice telling me to hold up a second.

(telephony, intransitive) to hold the phone.


พยางค์ปิด

th-noun

พยางค์ปิด • (pá-yaang-bpìt) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpìt (romanization)
พยางค์ (classifier)


พยางค์เปิด

พยางค์เปิด • (pá-yaang-bpə̀ət) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpə̀ət (romanization)
พยางค์ (classifier)

/pʰa˦˥.jaːŋ˧.pɤːt̚˨˩/


คลื่นสั้น

คลื่นสั้น • (klʉ̂ʉn-sân)

คลื่น (klʉ̂ʉn) + สั้น (sân).

com

คลื่น (klʉ̂ʉn) + สั้น (sân)


บี

The name of the Latin-script letter B/b.


คลื่นยาว

th-noun

คลื่นยาว • (klʉ̂ʉn-yaao)


สื่อสังคม

สื่อสังคม • (sʉ̀ʉ-sǎng-kom)

/sɯː˨˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/

สื่อ (sʉ̀ʉ) + สังคม (sǎng-kom), calque of English social media.

com

สื่อ (sʉ̀ʉ) + สังคม (sǎng-kom)