เขียว

th-adj

เขียว • (kǐao) (abstract noun ความเขียว)

kǐao (romanization)
ความเขียว (abstract-noun)

From Proto-Tai *xiəwᴬ (“green”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᩅ, Lao ຂຽວ (khiāu), Khün ᨡ᩠ᨿᩴ, Lü ᦵᦃᧁ (ẋew), Tai Dam ꪵꪄꪫ, Shan ၶဵဝ် (khǎeo), Ahom 𑜁𑜢𑜈𑜫 (khiw), Zhuang heu. Compare Old Khmer khiava (“blue; green”), Modern Khmer ខៀវ (khiəw), Proto-Hlai *kʰiːw (“blue”).

cog

Lü ᦵᦃᧁ (ẋew)


ไฟ

From Proto-Tai *wɤjᴬ (“fire”). Cognate with Northern Thai ᨼᩱ (fai), Lao ໄຟ (fai), Lü ᦺᦝ (fay), Tai Dam ꪼꪡ, Tai Dón ꪼꪡ, Tai Daeng ꪼꪡ, Shan ၽႆး (phái) or ၾႆး (fái), Tai Nüa ᥜᥭᥰ (fäy), Phake ၸႝ (phay), Ahom 𑜇𑜩 (phay), Zhuang feiz, Bouyei fix, Saek วี๊. Compare Proto-Be *vəːjᴬ².


ฉิ่ง

th-noun

ฉิ่ง • (chìng)

→ Lao: ສິ່ງ (sing)

a pair of small cymbals used in the classical and folk music of Thailand.


เทียน

From Angkorian Old Khmer dyān, dyan (“candle”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer den. Cognate with Modern Khmer ទៀន (tiən); Lao ທຽນ (thīan); Northern Thai ᨴ᩠ᨿᩁ (tian).

Impatiens balsamina
Impatiens balsamina#Translingual

(botany) touch-me-not: the plant, Impatiens balsamina L., of the family Balsaminaceae.


แคน

แคน • (kɛɛn)

Cognate with Isan แคน, Lao ແຄນ (khǣn), Khün ᨣᩯ᩠ᨶ (kɛɛn⁴), Lü ᦶᦅᧃ (kaen), Tai Dam ꪵꪁꪙ (ꞌkén), Shan ၵႅၼ်း (kén).

cog

Khün ᨣᩯ᩠ᨶ (kɛɛn⁴)

(music) khene (traditional free reed mouth organ of Laos and northeast Thailand).


เงิน

th-noun

เงิน • (ngən)

From Proto-Southwestern Tai *ŋɯənᴬ⁴ (“silver”), from Old Chinese 銀 (OC *ŋrɯn), from Proto-Sino-Tibetan *ŋul ~ (d-)ŋur. Cognate with Lao ເງິນ (ngœn), Northern Thai ᨦᩮᩥ᩠ᨶ, Lü ᦇᦹᧃ (nguen), Tai Dam ꪹꪉꪷꪙ, Shan ငိုၼ်း (ngúen), Tai Nüa ᥒᥫᥢᥰ (ngöen), Phake ငိုꩫ် (ṅün), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (ṅün), Bouyei nganz, Zhuang ngaenz, Saek แญ๊น.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (ṅün)


กาล

From Sanskrit काल (kāla, “time”). Cognate with Lao ການ (kān). Compare Shan ၵႃႇလ.


ชนะ

th-noun

ชนะ • (chá-ná)

/t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/

กลอง กลอง#Thai

(กลอง~) a type of double-headed barrel drum, sounded with bent drumsticks, traditionally used as an emblem of royalty.


ฟ้า

fáa (romanization)
ความฟ้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *vaːꟲ (“sky; weather”). Cognate with Northern Thai ᨼ᩶ᩣ, Lao ຟ້າ (fā), Lü ᦝᦱᧉ (faa²), Shan ၽႃႉ (phâ̰a) or ၾႃႉ (fâ̰a), Ahom 𑜇𑜠 (pha), 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), 𑜇𑜨𑜡 (phoā) or 𑜇𑜞𑜠 (phra), Zhuang fax, Tày fạ. Compare Proto-Hlai *fʰaːʔ (“sky”).


ระนาด

ระนาด • (rá-nâat)

(music) generic term for traditional Thai keyboard percussion instruments (most often xylophones, but also including metallophones and crystallophones).


ดนตรี

From Sanskrit तन्त्री (tantrī, “lute”). Compare Lao ດົນຕີ (don tī) or ດົນຕຣີ (don trī) and Khmer តន្ត្រី (dɑɑntrəy).

ดนตรีคันทรี
don-dtrii kan-trîi
country music


ห้อง

From Proto-Southwestern Tai *ʰrɔːŋꟲ (“room; compartment; space”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩬ᩶ᨦ, Lao ຫ້ອງ, Shan ႁွင်ႈ (hāung), Tai Dam ꪬ꫁ꪮꪉ, Tai Nüa ᥞᥩᥒᥲ (hòang), Phake ꩭွင် (hoṅ), Ahom 𑜍𑜨𑜂𑜫 (roṅ) or 𑜑𑜨𑜂𑜫 (hoṅ).


ดำ

dam (romanization)
ความดำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.damᴬ (“black; dark”). Cognate with Lao ດຳ (dam), Northern Thai ᨯᩣᩴ, Khün ᨯᩣᩴ, Lü ᦡᧄ (ḋam), Shan လမ် (lǎm), Ahom 𑜃𑜪 (naṃ) or 𑜓𑜪 (daṃ), Zhuang ndaem. Compare Proto-Be *zamᴬ¹, Proto-Hlai *ɗəmʔ (“black”).


ม่วง

From Proto-Tai *mwɯːŋᴮ. Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Khün ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Lao ມ່ວງ (mūang), Lü ᦷᦙᧂᧈ (mong¹), Tai Dam ꪣ꪿ꪺꪉ, Tày muô̱ng.


เหลือง

th-adj

เหลือง • (lʉ̌ʉang) (abstract noun ความเหลือง)

lʉ̌ʉang (romanization)
ความเหลือง (abstract-noun)

→ Khmer: លឿង (lɨəng)

From Proto-Tai *ʰlɯəŋᴬ (“yellow”). Cognate with Lao ເຫຼືອງ (lư̄ang), Lü ᦵᦜᦲᧂ (l̇oeng), Shan လိူင် (lǒeng), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ), Zhuang lieng.

cog

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


ส้ม

sôm (romanization)
ความส้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *sɤmᶜ (“sour”). Cognate with Lao ສົ້ມ (som), Shan သူမ်ႈ (sūum), Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²), Tai Dam ꪶꪎ꫁ꪣ, Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ), Zhuang soemj. Compare Middle Chinese 酸 (MC swan, “sour”) and Proto-Malayo-Polynesian *qaləsəm (whence Malay asam and Toba Batak asom).

Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²)


ส้ม

Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²)


แดง

dɛɛng (romanization)
ความแดง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdɛːŋᴬ³ (“red”), from Proto-Tai *C̥.dwiːŋᴬ (“red”). Cognate with Northern Thai ᨯᩯ᩠ᨦ, Lao ແດງ (dǣng), Lü ᦶᦡᧂ (ḋaeng), Shan လႅင် (lěng), Tai Dam ꪵꪒꪉ, Tai Nüa ᥘᥦᥒ (laeng), Ahom 𑜓𑜢𑜂𑜫 (diṅ) or 𑜃𑜢𑜂𑜫 (niṅ), Tày đeng, Zhuang nding, Nong Zhuang ndiang, Nùng đéng, Saek รี๋ง. Compare Proto-Be *ziːŋᴬ¹ (“red; crimson”).


ขาว

kǎao (romanization)
ความขาว (abstract-noun)

From Proto-Tai *xaːwᴬ (“white”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᩅ (xāo), Lao ຂາວ (khāo),Lü ᦃᦱᧁ (ẋaaw), Tai Dam ꪄꪱꪫ, Shan ၶၢဝ် (khǎao), Tai Nüa ᥑᥣᥝᥴ (xáaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw) or 𑜁𑜧𑜨 (khawo), Zhuang hau, Bouyei haaul, Saek ห่าว. Compare Proto-Hlai *kʰaːw (“white”).


เทา

Cognate with Lao ເທົາ (thao). Possibly related to เถ้า (tâo, “ashes”).


น้ำตาล

From น้ำ (náam, “liquid”) + ตาล (dtaan, “palmyra palm”).

com

(by extension) any intoxicating beverage made from palm juice, as palm wine, toddy, etc.


ชมพู

From Sanskrit जम्बु (jambu) or जम्बू (jambū, “jambul”). Compare Old Khmer ជម្វូ (jamvū, “rose apple”); Modern Khmer ជម្ពូ (cɔɔmpuu, “rose apple”). Doublet of ชมพู่ (chom-pûu).

Syzygium cumini
Syzygium cumini#Translingual

(botany) Java plum (Syzygium cumini (L.) Skeels.), of the family Myrtaceae.


ชมพู

th-adj

ชมพู • (chom-puu) (abstract noun ความชมพู)

chom-puu (romanization)
ความชมพู (abstract-noun)

From Old Khmer ជុំពូវ (juṃbūva, “pink”), ultimately from Sanskrit जम्बु (jambu) or जम्बू (jambū, “jambul”). Compare Modern Khmer ជម្ពូ (cɔɔmpuu). Doublet of ชมพู่ (chom-pûu).


น้ำเงิน

น้ำเงิน (abstract noun ความน้ำเงิน)

From น้ำ (náam) + เงิน (ngən). Cognate with Lao ນ້ຳເງິນ (nam ngœn).


ทอง

th-noun

ทอง • (tɔɔng)

From Old Chinese 銅 (OC *doːŋ, “copper”). Cognate with Old Khmer daṅa, d̈aṅa, daṅṅa, daṃṅa, doṅa, duṅa; Modern Khmer ទង់ (tŭəng), ថង (thɑɑng), ទង (tɔɔng); Lao ທອງ (thǭng); Vietnamese đồng.

any metallic material, such as bronze, brass, copper, etc.


กาแฟ

กาแฟ • (gaa-fɛɛ)

From French café, borrowed from Italian caffè, first appearing as the form caveé, from Ottoman Turkish قهوه (kahve) (Turkish kahve), from Arabic قَهْوَة (qahwa, “coffee”). Cognate with Lao ກາເຟ (kā fē).

coffee (beverage, tree, bean, or color).


เปียโน

From English piano, from Italian pianoforte.


ไวโอลิน

From English violin, from Italian violino.


กีตาร์

gii-dtâa (romanization)
ตัว (classifier)


นักดนตรี

Compound of นัก (nák, “-er”) + ดนตรี (don-dtrii, “music”).


นักเปียโน

From นัก (nák, agentive prefix) + เปียโน (bpiia-noo, “piano”).


กระจับปี่

th-noun

กระจับปี่ • (grà-jàp-bpìi) (classifier คัน)

grà-jàp-bpìi (romanization)
คัน (classifier)

Borrowed from Javanese kecapi, kacapi. Compare Indonesian kecapi, Sundanese kacapi, Maguindanaon kutiyapi, Maranao kotyapi, Subanon kotapi, Bukidnon kudyapi, and Palawan kusyapi. Ultimately from Sanskrit कच्छपी (kacchapī), a kind of lute (so named because it is similar in shape to the tortoise; compare तेस्तुदो (testudo)).

(music) A plucked, long-necked fretted lute used in the classical music of Central Thailand.


พิณ

Borrowed from Sanskrit वीणा (vīṇā) or Pali vīṇā. Cognate with Northern Thai ᨻᩥ᩠ᨱ, ᩅᩦᨱᩣ, Lao ພິນ (phin), ວີນາ (wī nā), Khmer ពិណ (pɨn).

phin, a string instrument of Northeastern Thailand.


ซึง

ซึง • (sʉng)

Cognate with Northern Thai ᨪᩧ᩠ᨦ (sueng), Khün ᨪᩥ᩠ᨦ (sing), Isan ซุง (sung), Lao ຊຶງ (sưng) and ຊຸງ (sung), Lü ᦌᦹᧂ (sueng). Compare Burmese စောင်း (caung:), Mon စံၚ်, Classical Persian چنگ (čang).

(music) sueng, a lute of Northern Thailand


ปี่

From Proto-Southwestern Tai *piːᴮ¹ (“flute”). Cognate with Lao ປີ່ (pī), Northern Thai ᨸᩦ᩵, Khün ᨸᩦ᩵, Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹), Shan ပီႇ (pìi), Tai Dam ꪜꪲ꪿, Tai Nüa ᥙᥤᥱ (pǐ), Phake ပီ (pī), Ahom 𑜆𑜣 (pī).

cog

Lü ᦔᦲᧈ (ṗii¹)

(music) Thai pi (any of a variety of quadruple-reed Thai oboes); wind instrument.


ปี่จุม

(music) a set of 4-5 flutes/pipes playing together, of northern Thailand


ฟลุต

th-noun

ฟลุต • (flút)


ขลุ่ย

Compare Old Khmer ក្លុយ៑ (kluy, “flute”); Modern Khmer ខ្លុយ (khloy).

(music) khlui, a traditional vertical duct flute made of bamboo, hardwood, or plastic.


กลองแขก

กลองแขก • (glɔɔng-kɛ̀ɛk)

/klɔːŋ˧.kʰɛːk̚˨˩/

(music) glong khaek, or Indian drum, a double-headed barrel drum of Malay origin, used in Thai music.


กลองสองหน้า

กลองสองหน้า • (glɔɔng-sɔ̌ɔng-nâa)

/klɔːŋ˧.sɔːŋ˩˩˦.naː˥˩/

(music) glong songna, a two-headed or Thai barrel drum.


กลอง

กลอง • (glɔɔng)

From Proto-Tai *kloːŋᴬ (“drum”). Cognate with Lao ກອງ (kǭng), Lü ᦂᦸᧂ (k̇oang), Tai Nüa ᥐᥩᥒ (koang), Shan ၵွင် (kǎung), Ahom 𑜀𑜨𑜂𑜫 (koṅ), Nong Zhuang zong, Zhuang gyong. Compare Vietnamese trống.


จะเข้

/t͡ɕa˨˩.kʰeː˥˩/

ក្រពើ ក្រពើ#Khmer

(music) jakhe, a plucked, three-stringed zither in the shape of a crocodile used in Central Thai classical music; similar to the Cambodian ក្រពើ (krapeu).


ขิม

From Middle Chinese 琴 (MC gim, “Chinese lute”). Cognate with Lao ຂິມ (khim), Zhuang gimz or ginz, Zuojiang Zhuang gimz, Khmer ឃឹម (khɨm).

(music) a hammered dulcimer used in Central Thai classical music.


ตะโพน

From Mon ဒဗိုန် or ဗဗိုန်, from Burmese ပတ်ဘုံ (patbhum).

(music) taphon, a two-headed barrel drum played with the hands and used in Central Thai classical music


โปงลาง

(music) pong lang, a log xylophone used in the folk music of the Isan region of northeast Thailand


ซอสามสาย

ซอสามสาย • (sɔɔ-sǎam-sǎai)

/sɔː˧.saːm˩˩˦.saːj˩˩˦/

(music) saw sam sai, a three-stringed fiddle played with a bow, used in Central Thai classical music


ซอ

Compare Northern Thai ᨪᩬᩴ, Lao ຊໍ (sǭ), Khmer ទ្រ (trɔɔ).

(music) generic term referring to any of several vertical Thai fiddles.


ซอด้วง

ซอด้วง • (sɔɔ-dûuang)

/sɔː˧.dua̯ŋ˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + ด้วง (dûuang, “wooden trap”) (referring to ด้วงดักแย้ (dûang dàk yáe, “lizard trap”)).

com

(music) saw duang, a Thai two-string vertical fiddle played with a bow. It has a round hardwood soundbox covered with a python skin.


ซออู้

th-noun

ซออู้ • (sɔɔ-ûu)

/sɔː˧.ʔuː˥˩/

Compound of ซอ (sɔɔ, “fiddle”) + อู้ (ûu, probably related to Chinese 胡 (hú, “foreign”)) (referring to 胡琴 (húqín, “huqin, fiddle of the Hu people”)).

com

probably related to Chinese 胡 (<i>hú</i>, “foreign”)

(music) saw u, a low-pitched Thai two-stringed vertical fiddle played with a bow. Its soundbox is made from a coconut shell covered by cowskin.


ซอปี๊บ

th-noun

ซอปี๊บ • (sɔɔ-bpíip)

/sɔː˧.piːp̚˦˥/

(music) saw peep, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. It is found in the Isan region of Northeastern Thailand.


ซอบั้ง

ซอบั้ง • (sɔɔ-bâng)

/sɔː˧.baŋ˥˩/

(music) saw bong, a Thai fiddle found in the Isan region of Northeast Thailand.


ซอกระป๋อง

ซอกระป๋อง • (sɔɔ-grà-bpɔ̌ng)

/sɔː˧.kra˨˩.pɔŋ˩˩˦/

ซอปีบ ซอปีบ#Thai

(music) saw krapawng, a Thai two-string fiddle with the body made from a metal can and played with a bow. A little smaller than the ซอปีบ, it is used in the Isan region of Northeastern Thailand.


ปี๊บ

ปี๊บ • (bpíip)

the cry of a tiger, found in traditional literature.


ปี่พาทย์

ปี่พาทย์ • (bpìi-pâat)

/piː˨˩.pʰaːt̚˥˩/

(music) piphat, an ensemble of wind and percussion instruments in central Thai classical music.


รำมะนา

(music) rammana, a one-sided frame drum, played with the hand.


โหวด

โหวด • (wòot)

(music) wot, a circular panpipe used in the pong lang ensemble music of Isan (northeast Thailand).


ฉาบ

/t͡ɕʰaːp̚˨˩/


กลองตุ้ม

กลองตุ้ม • (glɔɔng-dtûm)

กลอง (glɔɔng, “drum”) + ตุ้ม (dtûm, “small”)

compound

(music) a single-headed bass drum similar to a Western marching bass drum but that is played with one hand rather than a stick, used in the Isan region of northeast Thailand


กาเมลัน

Learned borrowing from Indonesian gamelan, from Javanese gamelan.


ลูกทุ่ง

th-adj

ลูกทุ่ง • (lûuk-tûng) (abstract noun ความลูกทุ่ง)

lûuk-tûng (romanization)
ความลูกทุ่ง (abstract-noun)

/luːk̚˥˩.tʰuŋ˥˩/

(music) of or pertaining to the music popular amongst the countrypersons, for instance, เพลงลูกทุ่ง or luk thung music, a popular style of country music in Thailand.


ลูกกรุง

เพลง เพลง#Thai

(music) (เพลง~) luk krung, a popular style of music in Thailand.


โคม

From Proto-Mon-Khmer *ɡom.
Compare with Khmer គោម (koom).

ดวง ดวง#Thai

ลูก ลูก#Thai

(classifiers: ดวง, ใบ, ลูก) lamp; lantern.


เปิงมางคอก

th-noun

เปิงมางคอก • (bpəəng-maang-kɔ̂ɔk)

/pɤːŋ˧.maːŋ˧.kʰɔːk̚˥˩/

(music) poeng mang khog, a set of tuned, double-headed drums suspended inside a circular frame and used in the piphat Mon ensemble of Thai classical music.


กลองทัด

กลองทัด • (glɔɔng-tát)

/klɔːŋ˧.tʰat̚˦˥/

(music) glong thad; a large, deep barrel drum used in Thai classical music, played with large sticks and usually played in pairs; usually used in piphat ensembles.


โทน

(drum): → Khmer: ថូន (thoun)

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

(music) a type of traditional Thai music.

กลอง กลอง#Thai

(music) (กลอง~) a type of traditional Thai hand drum, similar to goblet drum.


ระนาดเอกเหล็ก

th-noun

ระนาดเอกเหล็ก

ระนาดเอกเหล็ก • (rá-nâat-èek-lèk)

(music) ranat ek lek, one of two sizes of metallophone used in Thai classical music.

th:ระนาดเอกเหล็ก


ระนาดเอก

ระนาดเอก • (rá-nâat-èek)

/ra˦˥.naːt̚˥˩.ʔeːk̚˨˩/

(music) ranad ek, a high-pitched alto xylophone used in Thai music.


แบนโจ

แบนโจ • (bɛɛn-joo)

/bɛːn˧.t͡ɕoː˧/


มโหรี

→ Khmer: មហោរី (mĕəʼhaorii)

Possibly from Sanskrit मनोहर (manohara, “fascinating, attractive, charming, beautiful”) + -ई (-ī, “feminine suffix”).

der

ปี่พาทย์ ปี่พาทย์#Thai

วงเครื่องสาย วงเครื่องสาย#Thai

(music) Thai classical ensemble (medium or large) meant for entertainment rather than ritual, which combines instruments from the piphat (ปี่พาทย์, percussion and flute) with those of the khruang sai (วงเครื่องสาย, or string ensemble); Thai grand orchestra.


กันตรึม

(music) kantrum, a type of folk music played by the Khmer in the Isan region near Cambodia.


ลิเก

Semi-learned borrowing from Classical Persian ذکر (zikr, “mention”), from Arabic ذِكْر (ḏikr, “remembrance”).
Compare Lao ລິເກ (li kē).

slbor

(music) likay, a form of traditional Thai musical folk opera.


ทับทิม

th-noun

ทับทิม • (táp-tim)

From Sanskrit दाडिम (dāḍima, “pomegranate”).


เพลงเพื่อชีวิต

th-proper noun

เพลงเพื่อชีวิต

เพลงเพื่อชีวิต • (pleeng-pʉ̂ʉa-chii-wít)

/pʰleːŋ˧.pʰɯa̯˥˩.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

(music) Phleng pheua chiwit, "Songs for Life" (a popular subgenre of Thai rock songs that deals with spirituality, social issues, criticism, and hardship of the working class people)

th:เพลงเพื่อชีวิต


เพลง

From Middle Khmer ភ្លេង (bhleṅa, “playing music; music; music ensemble”), from prefix ព- (b-) + លេង (leṅa, “to play”), the latter likely related to Thai เล่น (lên, “to play”). Compare Modern Khmer ភ្លេង (phleing), Lao ເພງ (phēng), Northern Thai ᨻᩖᩮᨦ.

der

ร้องเพลง

เพลงกล่อมเด็ก


คลาริเน็ต

th-noun

คลาริเน็ต • (klaa-rí-nèt)


เครื่องสาย

เครื่องสาย • (krʉ̂ʉang-sǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.saːj˩˩˦/

khrueang sai, an ensemble of stringed instruments, flute, and percussion instruments in Central Thai classical music

th:เครื่องสาย


ขลุ่ยหลิบ

ขลุ่ยหลิบ • (klùi-lìp)

(music) khlui lib, a small-sized vertical flute used in traditional Thai music

th:ขลุ่ยหลิบ


ขลุ่ยอู้

ขลุ่ยอู้ • (klùi-ûu)

(music) khlui u, a large-sized vertical flute used in traditional Thai music


พาทย์

พาทย์ • (pâat)

From Sanskrit वाद्य (vādya, “musical instrument”). Cognate with Khmer ពាទ្យ (piət).


อาทิตย์

th-proper noun

อาทิตย์ • (aa-tít)

/ʔaː˧.tʰit̚˦˥/

From Sanskrit आदित्य (āditya, “belonging to or coming from Aditi; offspring of Aditi”); probably via Old Khmer ʼāditya, °ditya, ʼādita, ʼādīta (“sun; Sunday”). Cognate with Modern Khmer អាទិត្យ (ʼaatɨt), Lao ອາທິດ (ʼā thit), Shan ဢႃတိတ်ႉ (ʼǎa tḭ̂t). Compare Pali adicca.

cog

Shan ဢႃတိတ်ႉ (ʼǎa tḭ̂t)

ดวง ดวง#Thai

พระ พระ#Thai


เนื้อ

th-noun

เนื้อ • (nʉ́ʉa)

From Proto-Tai *n.mɤːꟲ (“meat, flesh”). Cognate with Lao ເນື້ອ (nư̄a) or ເນຶ້ອ (nưa), Northern Thai ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (nɯa⁶), Khün ᨶᩮᩨ᩶ᩬ, Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²), Tai Dam ꪹꪙ꫁ (ꞌnựa), Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e), Tai Nüa ᥘᥫᥳ (lȯe), Ahom 𑜃𑜢𑜤𑜰𑜫 (nü0), Bouyei noh, Zhuang noh, Nong Zhuang nowx or nwx, Saek หมร้อ.

cog

Lao ເນື້ອ (nư̄a)

Lü ᦵᦓᦲᧉ (noe²)

Shan ၼိူဝ်ႉ (nô̰e)

เนื้องอก

nʉ́ʉa-ngɔ̂ɔk

เนื้อร้อง

nʉ́ʉa-rɔ́ɔng


กู่ฉิน

th-noun

กู่ฉิน • (gùu-chǐn)

/kuː˨˩.t͡ɕʰin˩˩˦/

From Mandarin 古琴 (gǔqín, “ancient stringed instrument”).


สะโพน

ตะโพน ตะโพน#Thai

(music, obsolete) taphon (an old form of ตะโพน (dtà-poon)).


ขยว

th-adj

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-noun

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-verb

ขยว • (kǐao)

ไปทันเจ้าหล้าหลั่ง พลพฤนท ถึงนา น่านแพร่ขยวออกถึง นอกต้าย
Pai than chao la lang · phon phruen · thueng na · nan phrae khiao ok thueng · nok tai. [RTGS]
[päj˧ tʰä̃n˧ t͡ɕäːw˥˩ läː˥˩ lä̃ŋ˨˩ · pʰõn˧ pʰrɯ̃n˧ · tʰɯ̃ŋ˩˥ näː˧ · nä̃ːn˥˩ pʰrɛː˥˩ kʰiːäw˩˥ ʔɔːk̚˨˩ tʰɯ̃ŋ˩˥ · nɔːk̚˥˩ täːj˥˩] [IPA]

Before the Lord of the Realm could come with his numerous troops, the rulers of Nan and Phrae quickly marched their men out and arrived outside the city dike.

เขียว เขียว#Thai


การเวก

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(music) a type of traditional Thai songs.


ทองแดง

th-noun

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).

com

(slang) the speaking in the Southern Thai dialect mixed with the Central Thai dialect.


เหมียว

th-interj

เหมียว • (mǐao)


เหมียว

th-noun

เหมียว • (mǐao)


เพลิง

เพลิง • (pləəng)

From Old Khmer bhlēṅa, bhlœṅa, or phleṅa (“fire”). Compare Pre-Angkorian and Angkorian Old Khmer vleṅ. Cognate with Modern Khmer ភ្លើង (phləəng).

2019 January 21, “พระเพลิงพิโรธ โหมที่ทำการกองร้อย อส. สุรินทร์”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-05-31:
พระเพลิงพิโรธ โหมที่ทำการกองร้อย อส. สุรินทร์
prá pləəng pí-rôot · hǒom tîi-tam-gaan gɔɔng-rɔ́ɔi · ɔɔ-sɔ̌ɔ · sù-rin
God of fire in wrath devours Surin VDC office

2018 March 18, “พระเพลิงพิโรธ โกดังเก็บอุปกรณ์และชุดกีฬาชื่อดังย่านฝั่งธนวอด ควันท่วมท้องฟ้า”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-05-31:
พระเพลิงพิโรธ โกดังเก็บอุปกรณ์และชุดกีฬาชื่อดังย่านฝั่งธนวอด ควันท่วมท้องฟ้า
prá pləəng pí-rôot · goo-dang gèp ù-bpà-gɔɔn lɛ́ chút gii-laa chʉ̂ʉ dang yâan fàng ton wɔ̂ɔt · kwan tûuam tɔ́ɔng-fáa
God of fire kindles ire: Well-known godown storing sports equipment and clothing on Thon bank razed to ground, fumes engulf heavens

พระ พระ#Thai

(พระ~) god of fire; (figuratively or royal) fire itself.


โคมไฟ

โคมไฟ • (koom-fai) (classifier ดวง or ใบ or ลูก)

koom-fai (romanization)
ดวง (classifier)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

Compound of โคม (koom, “lamp”) + ไฟ (fai, “fire; light”). Cognate to Lao ໂຄມໄຟ (khōm fai).


ออร์เคสตรา

th-noun

ออร์เคสตรา • (ɔɔ-kées-dtrâa)

/ʔɔː˧.kʰeːs˦˥.traː˥˩/


หิ่งห้อย

หิ่งห้อย • (hìng-hɔ̂i)

Uncertain. Compare Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui); Mandarin 螢火 /萤火 (yínghuǒ); Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ, ຫິ່ງຫ້ອຽ, Tày hinh hỏi.

cog

Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ

หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:

Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̂ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ-hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi

2008, ประกาศิต ศิริวนา, "หิ่งห้อยน้อย", in รวมบทกวีนิพนธ์จากหมออนามัย หิ่งห้อย: ร้อยเรียงจากใจคนทํางานเพื่อสุขภาพของชาวชนบทไทย, โครงการวารสารหมออนามัย, page 7:
ฉันอยากเห็นเธอเป็นหิ่งห้อยตัวนั้น ผู้เชื่อมั่นในแสงตนทุกหนแห่ง แต่เวลาเปลี่ยนไปเธอเปลี่ยนแปลง เป็นแมลงปีกแข็งธรรมดา
chǎn yàak hěn təə bpen hìng-hɔ̂i dtuua nán · pûu chʉ̂ʉa-mân nai sɛ̌ɛng dton túk hǒn-hɛ̀ng · dtɛ̀ɛ wlao bplìian bpai təə bplìian-bplɛɛng · bpen má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng tam-má-daa
I had always wanted you to be like that firefly, who confided in its own light wherever it flew. But as time went by, you just changed — changed into an ordinary beetle.

หิ่งห้อยนับร้อยนับพัน ส่องแสงระยิบระยับกัน สว่างไสวไปทั้งต้นลำพู

2003, ประภาส ชลศรานนท์, นิทานหิ่งห้อย:

Fireflies as many as hundreds or thousands emit glittering lights, illuminating the entire mangrove apple tree.

hìng-hɔ̂i náp rɔ́ɔi náp pan · sɔ̀ng sɛ̌ɛng rá-yíp-rá-yáp gan · sà-wàang-sà-wǎi bpai táng dtôn lam-puu

โคลงโลกนิติ:
อย่าหมิ่นของเล็กนั้น สี่สถาน เล็กพริกพระกุมาร จีดจ้อย งูเล็กเท่าสายพาน พิษยิ่ง ไฟเล็กเท่าหิ่งห้อย อย่าได้ดูแคลน
yàa mìn kɔ̌ɔng lék nán · sìi sà-tǎan · lék prík prá-gù-maan · jìit jɔ̂i · nguu lék tâo sǎai-paan · pĺt yîng · fai lék tâo hìng-hɔ̂i · yàa dâai duu-klɛɛn
There are four types of little things that should not be belittled: a small pepper; a little child; a venomous serpent, though as tiny as a serpentine belt; and a light, though as tiny as a firefly. Belittle them not.


ครีม

(colloquial) any creamy substance, as lotion.


คายกคณะ

From Sanskrit गायक (gāyaka, “musician; singer”) + गण (gaṇa, “band; council; group; etc.”).


รุ้ง

th-noun

รุ้ง • (rúng)

Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung), Shan ႁုင်ႉ (hṵ̂ng). In ancient times, "รุ้ง" was believed that it was a mythical creature.

(zoology) (นก~, อี~) crested serpent eagle.


อังศุมาลิน

From Sanskrit अंशुमालिन् (aṃśumālin, literally “one who is garlanded with rays; one who wears a garland of rays”), from अंशु (aṃśu, “ray”) + मालिन् (mālin, “garlanded”); equivalent to Thai อังศุ + มาลิน.

com

อังศุ + มาลิน


แสงเหนือ

th-noun

แสงเหนือ • (sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa)

/sɛːŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “northern”).


แสงใต้

th-noun

แสงใต้ • (sɛ̌ɛng-dtâai)

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa

/sɛːŋ˩˩˦.taːj˥˩/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + ใต้ (dtâai, “southern”).


อัญชัน

From Old Khmer ʼañjan (“the vine Clitoria ternatea (Leguminosae)”). Compare Modern Khmer អញ្ជ័ន (ʼañcŏən).

cog

Khmer អញ្ជ័ន (ʼañcŏən)

(botany) butterfly pea, the vine Clitoria ternatea L. of the family Leguminosae.

the deep blue colour like the flower of this vine.


ไฟฉาย

From ไฟ (fai, “fire; flame; light source; electricity”) + ฉาย (chǎai, “to flash; to shine”).


นิล

From Sanskrit नील (nīla, “dark blue”); possibly via Old Khmer nīla, nila (“blue sapphire; shiny black, dark blue”). Cognate with Modern Khmer នឹល (nɨl); Lao ນິນ (nin), ນິລະ (ni la).
The last sense was coined by King Bhumibol Adulyadej around 1965 due to the fact that the term sounds like the first syllable of the fish's name in English, Nile tilapia, and that it reflects the colour of the fish's skin as well.


ฮาร์ป

th-noun

ฮาร์ป • (háap)


ประทีป

ประทีป • (bprà-tîip)

Borrowed from Sanskrit प्रदीप (pradīpa, “candle; lam; lantern; light”). Cognate with Khmer ប្រទីប (prɑɑtiip).

bor

Exodus 27:20, KJV:
เจ้าจงสั่งชนชาติอิสราเอลให้นำน้ำมันมะกอกเทศบริสุทธิ์ที่คั้นไว้นั้นมาสำหรับเติมประทีปเพื่อจะให้ประทีปนั้นส่องสว่างอยู่เสมอ
jâo jong sàng chon-châat ìs-raa-eel hâi nam náam-man-má-gɔ̀ɔk-têet bɔɔ-rí-sùt tîi kán wái nán maa sǎm-ràp dtəəm bprà-tîip pʉ̂ʉa jà hâi bprà-tîip nán sɔ̀ng-sà-wàang yùu sà-mə̌ə
And thou shalt command the children of Israel, that they bring thee pure oil olive beaten for the light, to cause the lamp to burn always.

(elegant) light; any light source, as candle, fire, flame, lamp, lantern, etc.


ซิงเกิล

th-noun

ซิงเกิล • (sing-gə̂n)


เปลว

From Proto-Tai *pleːwᴬ (“flame”), from Middle Chinese 熛 (MC pjiew, “leaping flame”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩮᩅ or ᨸ᩠ᩃᩮᩅ, Khün ᨸ᩠ᨿᩴ, Isan แปว, Lao ແປວ (pǣu), Lü ᦵᦔᧁ (ṗew), Shan ပဵဝ် (pǎeo), Phake ပိဝ် (piw), Ahom *𑜆𑜢𑜈𑜫 (*piw), Zuojiang Zhuang bieu.

cog

Lü ᦵᦔᧁ (ṗew)


หงสบาท

หงส (“swan”) + บาท (bàat, “foot”). Compare Khmer ហង្សបាទ (hɑɑngsɑɑbaat).

ลิลิตพระลอ:
ปีกสลับเบญจรงค์ เลื่อมลายยงหงส์สิบบาท
bpìik sà-làp ben-jà-rong, lʉ̂ʉam laai yong hǒng-sìp-bàat
The wings [of a hen] are variegated by the five prime colours, with glorious, glittering stripes in [the colour of] a swan foot.

colour like that of a foot of a mythological swan, which varies according to scriptures, often depicted as yellowish red, pale red, reddish orange, or orange.


ฟ้าร้อง

th-noun

ฟ้าร้อง • (fáa-rɔ́ɔng)

/faː˦˥.rɔːŋ˦˥/

From ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng). Cognate with Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng), Northern Thai ᨼ᩶ᩣᩁᩬ᩶ᨦ (faa⁶ hɔɔŋ⁶), Lü ᦝᦱᧉᦣᦸᧂᧉ (faa²hoang²).

com

ฟ้า (fáa) + ร้อง (rɔ́ɔng)

cog

Lao ຟ້າຮ້ອງ (fā hǭng)

เสียง เสียง#Thai


ขจี

kà-jii (romanization)
ความขจี (abstract-noun)

/kʰa˨˩.t͡ɕiː˧/

Borrowed from Old Khmer ក្ចី (kcī), ក្ចិ (kci, “green, unripe, young; fresh; raw; inexperienced, immature; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចី (khcəy).

(used to describe the colour green) freshly; richly.


หมอลำ

th-noun

หมอลำ • (mɔ̌ɔ-lam)

(music) mor lam, a style of traditional folk music from Laos and Isan.


บรเทศ

บรเทศ • (bɔɔ-rá-têet)

/bɔː˧.ra˦˥.tʰeːt̚˥˩/

From Sanskrit परदेश (paradeśa, “other country; foreign country; hostile country”, literally “other country”), from पर (para, “other”) + देश (deśa, “country; region; etc”), equivalent to Thai บร (bɔɔn, “different; other”) + เทศ (têet, “country; region; locality; etc”); perhaps via Pre-Angkorian Old Khmer or Angkorian Old Khmer paradeśa (“foreign land; foreigner; to be foreign, to be from another land”). Cognate with Modern Khmer បរទេស (bɑɑrĕəʼteih). Compare Pali paradesa; Old Khmer paradesa.

der

แขก แขก#Thai

บรเทศ บรเทศ#Thai

พม่า พม่า#Thai

(Thailand music) a type of traditional music, as แขกบรเทศ (kɛ̀ɛk-bɔɔ-rá-têet), พม่าบรเทศ (pá-mâa-bɔɔ-rá-têet), etc.


ชาร์ป

th-noun

ชาร์ป • (cháap)

/t͡ɕʰaːp̚˦˥/


กุ๊ก

th-interj

กุ๊ก • (gúk)


อู๊ด

อู๊ด • (úut)


ก้าบ

ก้าบ • (gâap)


นวล

nuuan (romanization)
ความนวล (abstract-noun)

Uncertain. Perhaps cognate with Modern Khmer នួន (nuən, “(of women) fine, fair, sweet; soft; tender; etc”). Compare Zuojiang Zhuang nuenh.

cog

(of physical beauty) shining bright; having an aura; glowingly beautiful


นวล

(cooking) flour sprinkled on a dough to prevent it from sticking to a surface, such as farina.


ออร์แกน

th-noun

ออร์แกน • (ɔɔ-gɛɛn)

/ʔɔː˧.kɛːn˧/


ไม้แข็ง

ไม้แข็ง • (máai-kɛ̌ng)

/maːj˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

Compound of ไม้ (máai, “stick”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”), literally “hard stick”.

com+

(music) wooden stick wrapped at one end with pieces of cloth coated with Gluta usitata rasin, used to play the musical instrument ranat ek.


คู

kuu (romanization)
การคู (abstract-noun)


แสด

th-noun

แสด • (sɛ̀ɛt)


แสด

sɛ̀ɛt (romanization)
ความแสด (abstract-noun)


คีย์บอร์ด

คีย์บอร์ด • (kii-bɔ̀ɔt) (classifier อัน)

kii-bɔ̀ɔt (romanization)
อัน (classifier)

/kʰiː˧.bɔːt̚˨˩/


บานเย็น

From บาน (baan, “to bloom”) + เย็น (yen, “evening”), literally “Blooming in the Evening”.


คอร์ด

th-noun

คอร์ด • (kɔ̀ɔt)


วิโอลา

วิโอลา • (wí-oo-lâa)


หย่อง

หย่อง • (yɔ̀ng)


ทิวากร

ทิวากร • (tí-waa-gɔɔn)

From Pali divākara (“sun”, literally “one who makes the day; source of the day”), from divā (“day; daytime”) + kara (“maker; doer”) or diva (“day; sky, heaven”) + ākara (“source; origin”); or from Sanskrit दिवाकर (divākara, “idem”); equivalent to Thai ทิวา (tí-waa) + กร (gɔɔn) or ทิว (tiu) + อากร (aa-gɔɔn).


ไถง

/tʰa˨˩.ŋaj˩˩˦/

From Old Khmer thṅai, thṅaiy, thṅay, thṅāy, thṅgaiy (“sun; day”). Cognate with Modern Khmer ថ្ងៃ (thngay).


เลือดหมู

th-noun

เลือดหมู • (lʉ̂ʉat-mǔu)

/lɯa̯t̚˥˩.muː˩˩˦/

From เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”) + หมู (mǔu, “pig”).


เลือดนก

th-noun

เลือดนก • (lʉ̂ʉat-nók)

From เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”) + นก (nók, “bird”).


กากี

Semi-learned borrowing from Hindi ख़ाकी (xākī, “khaki”), from Classical Persian خاکی (xākī, idem).


ลิ่มนิ้ว

th-noun

ลิ่มนิ้ว • (lîm-níu)

com

ลิ่ม (lîm) + นิ้ว (níu)


ร็อก

th-noun

ร็อก • (rɔ́k)


โคมระย้า

โคมระย้า • (koom-rá-yáa)

com

โคม (koom) + ระย้า


สถานีดับเพลิง

th-noun

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


เขบ็ต

th-noun

เขบ็ต • (kà-bèt)

(music) eighth note or less (that has flags).


กุญแจซอล

กุญแจซอล • (gun-jɛɛ-sɔn)

From กุญแจ (gun-jɛɛ, “clef”) + ซอล (sɔɔl, “sol”).


หีบเพลงชัก

/hiːp̚˨˩.pʰleːŋ˧.t͡ɕʰak̚˦˥/

หีบ (hìip) + เพลง (pleeng) + ชัก (chák).


แอกคอร์เดียน

th-noun

แอกคอร์เดียน • (ɛ́k-kɔɔ-dîian)

/ʔɛk̚˦˥.kʰɔː˧.dia̯n˥˩/


แจ๊ส

แจ๊ส • (jɛ́ɛt)


แจซซ์

แจซซ์ • (jɛ́ɛt)


เสียงแตก

เสียงแตก • (sǐiang-dtɛ̀ɛk)

/sia̯ŋ˩˩˦.tɛːk̚˨˩/

From เสียง (sǐiang, “sound”) + แตก (dtɛ̀ɛk, “to crack”).


มิวสิกวิดีโอ

th:มิวสิกวิดีโอ


กองดับเพลิง

th-noun

กองดับเพลิง • (gɔɔng-dàp-pləəng) (classifier กอง)

gɔɔng-dàp-pləəng (romanization)
กอง (classifier)

/kɔːŋ˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

กอง (gɔɔng) + ดับ (dàp) + เพลิง (pləəng).


วาทยกร

วาทย + กร (gɔɔn).

วาทย + กร (gɔɔn)

conductor (person who conducts an orchestra, choir or other music ensemble)


ผู้อำนวยเพลง

ผู้ (pûu) + อำนวย (am-nuai) + เพลง (pleeng).


คอนดักเตอร์

th-noun

คอนดักเตอร์ • (kɔn-dák-dtə̂ə)

/kʰɔn˧.dak̚˦˥.tɤː˥˩/