ตัว

Ultimately from Chinese 頭 (OC *[m-t]ˁo). Cognate with Northern Thai ᨲ᩠ᩅᩫ, Lao ໂຕ (tō) or ຕົວ (tūa), Lü ᦷᦎ (ṫo), Tai Dam ꪶꪔ (to1), Tai Dón ꪔꪺ (to1), Shan တူဝ် (tǒ), Tai Nüa ᥖᥨᥝ (tow), Ahom 𑜄𑜥 (tū) or 𑜄𑜤 (tu), Zhuang duz, Saek ทั๊ว and Khmer តួ (tuə). Compare also Japanese 頭 (tō, “counter for certain animals”).


บาท

th-noun

บาท • (bàat)

→ Arabic: بَات (bāt)

→ Burmese: ဘတ် (bhat)

→ English: baht

→ French: baht

→ Greek: μπατ (bat)

→ Hindi: बात (bāt)

→ Hungarian: bát

→ Japanese: バーツ (bātsu)

→ Khmer: បាត (baat)

→ Korean: 밧 (bat)

→ Lao: ບາດ (bāt)

→ Persian: بات (bât)

→ Russian: бат (bat)

→ Urak Lawoi': บัยจ (bac)

→ Urdu: بات (bāt)

→ Vietnamese: bạt

→ Volapük: bagt

From Sanskrit पाद (pāda, “quarter”); perhaps via Old Khmer pāda, pādda, pada, padda (“quarter: unit of currency or measure”). Cognate with Modern Khmer បាទ (baat).

สลึง สลึง#Thai

baht: a Thai unit of currency, equal to 4 สลึง (sà-lʉ̌ng). Abbreviation: บ. (bɔɔ.)


นิรุกติศาสตร์

นิรุกติศาสตร์ • (ní-rúk-dtì-sàat)

From นิรุกติ (ní-rúk-dtì, “language; speech”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

philology: branch of study concerning the structure, historical development, and relationships of languages.


คุณ

From Pali guṇa (“cord; fibre; quality”) or from Sanskrit गुण (guṇa, “quality, feature, attribute; merit, virtue; etc”); probably via Old Khmer គុណ (guṇa, “attribute; excellence; interest; merit; property; quality; supernatural power; virtue”). Cognate with Lao ຄຸນ (khun); Khmer គុណ (kun); Old Javanese guṇa.

der

magic; black magic; black art; occult; supernatural power.


สุสาน

sù-sǎan (romanization)
แห่ง (classifier)

From Pali susāna (“cemetery; graveyard”), from Sanskrit श्मशान (śmaśāna, “idem”). Cognate with Khmer សុសាន (sosaan), Lao ສຸສານ (su sān).

สุสานรถ

สุสานหอย

place where obsolete or derelict objects are kept: graveyard, boneyard, cemetery, etc.


ม้า

From Proto-Tai *maːꟲ (“horse”), from Middle Chinese 馬 (MC maeX). Cognate with Northern Thai ᨾ᩶ᩣ, Khün ᨾ᩶ᩣ, Lao ມ້າ (mā), Lü ᦙᦱᧉ (maa²), Tai Dam ꪣ꫁ꪱ, Tai Dón ꪝꪱꫂ, Shan မႃႉ (mâ̰a), Tai Nüa ᥛᥣᥳ (mȧa), Aiton မႃ (mā), Phake မႃ (mā), Ahom 𑜉𑜠 (ma), 𑜉𑜡 (mā) or 𑜉𑜡𑜠 (māa), Zhuang max. Compare Proto-Be *maʔᴰ². Doublet of เบ๊ (bée).

ตัว ตัว#Thai

(ปู~) any of various crabs of the genus Portunus, the family Portunidae.


ปู่

From Proto-Tai *pɯwᴮ (“paternal grandfather”). Cognate with Northern Thai ᨸᩪ᩵, Lao ປູ່ (pū), Lü ᦔᦴᧈ (ṗuu¹), Tai Dam ꪜꪴ꪿, Shan ပူႇ (pùu), Tai Nüa ᥙᥧᥱ (pǔ), Ahom 𑜆𑜥 (pū), Bouyei baus, Zhuang baeuq, Nong Zhuang buq, Zuojiang Zhuang buq. Compare Proto-Hlai *pʰuːʔ (“grandfather; ancestor”), Proto-Austronesian *apu (“grandparent; grandchild”) (whence Hiligaynon apo, Tagalog apo).

cog

Lü ᦔᦴᧈ (ṗuu¹)

paternal grandfather
paternal grandfather


ยาย

From Proto-Tai *naːjᴬ (“maternal grandmother”). The /n-/ -> /j-/ transformation is due to contamination by ย่า (yâa, “paternal grandmother”), which is semantically similar. Compare Indonesian nyai; Khmer យាយ (yiəy); Lao ຍາຍ (nyāi), ຍາຽ (nyāi); Shan ၼၢႆး (náai).

inh

maternal grandmother
maternal grandmother

maternal grandmother; also used as a title for or term of address to one's maternal grandmother or woman respected as one's maternal grandmother, and used by such person to refer to herself.


หนู

From Proto-Tai *ʰnuːᴬ (“mouse; rat”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩪ, Lao ໜູ (nū), Lü ᦐᦴ (ṅuu), Tai Dam ꪘꪴ, Shan ၼူ (nǔu), Ahom 𑜃𑜥 (nū), Zhuang nou, Saek หนู่. Compare Sui hnoc (“mouse, rat”) and Southern Kam not (“mouse, rat”), Mon ကၞိ.

(slang) (อี~) woman who is a mistress, concubine, minor wife, or illicit lover of a much older man; comfort girl, kept woman, prostitute.


ดอก

th-noun

ดอก • (dɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *ɓloːkᴰ (“flower”). Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨠ, Lao ດອກ (dǭk), Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹), Tai Dam ꪚꪮꪀ, ꪒꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk), ဝွၵ်ႇ (wàuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Phake မွက် (mok), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (bok), Nong Zhuang ndog, Tày bjoóc. Doublet of กระบอก (grà-bɔ̀ɔk) and ตระบอก, both “flower”.

cog

Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹)


ดอก

th-noun

ดอก • (dɔ̀ɔk)

Clipping of ดอกเบี้ย (dɔ̀ɔk-bîia), from ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + เบี้ย (bîia, “money”). Compare to Malay bunga (“interest”, literally “flower”).


พ่อ

th-noun

พ่อ • (pɔ̂ɔ)

From Proto-Tai *boːᴮ (“father”).
Cognate with Northern Thai ᨻᩬᩴ᩵, Southern Thai ผอ, Lao ພໍ່ (phǭ), Lü ᦗᦸᧈ (poa¹), Shan ပေႃႈ (pāu), Tai Nüa ᥙᥨᥝ (pow), Aiton ပေႃ (pō), Ahom 𑜆𑜦𑜡 (pō) or 𑜆𑜨𑜦𑜡 (pwō), Zhuang boh, Bouyei boh, Saek ผ้อ.
Compare Middle Chinese 父 (MC pjuX|bjuX, “father”), Old Chinese 父 (OC *paʔ, *baʔ, “father”).

พ่อแม่พี่น้อง

pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng

2014, ชัยกร หาญไฟฟ้า, โลกสวยที่น้ำใส: ชุด นวนิยายสำหรับเยาวชนรางวัลแว่นแก้วครั้งที่ ๑๐, illustrated by หทัยชนก เชียงทอง, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 42:
วันคืนที่ผันผ่านไม่ได้ช่วยเยียวยาความโศกเศร้าให้พ่อสักเท่าไร พ่อหมกซ่อนความรู้สึกบอบช้ำไว้ลึก ๆ ในใจ
wan kʉʉn tîi pǎn-pàan mâi dâai chûai yiao-yaa kwaam-sòok-sâo hâi pɔ̂ɔ sàk tâo rai · pɔ̂ɔ mòk-sɔ̂ɔn kwaam-rúu-sʉ̀k bɔ̀ɔp-chám wái lʉ́k lʉ́k nai jai
The days and nights that had passed by did not help remedy the sadness of dad anyhow. Dad buried the wounded feelings deep within his heart.

1292, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (จารึกหลักที่ ๑)”, in วีระประจักษ์, ก่องแก้ว, et al, editors, ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 9:
พ่อกูตาย ยังพี่กู กูพร่ำบำเรอแก่พี่กูดั่งบำเรอแก่พ่อกู พี่กูตาย จี่งได้เมืองแก่กูทั้งกลม
pɔ̂ɔ guu dtaai · yang pîi guu · guu prâm bam-rəə gɛ̀ɛ pîi guu dàng bam-rəə gɛ̀ɛ pɔ̂ɔ guu · pîi guu dtaai · jʉ̀ng dâai mʉʉang gɛ̀ɛ guu táng-glom
Die did my sire; alive still was my elder brother. I kept making service unto my elder brother as if making service unto my sire. [Once] my elder brother died, the entire city then devolved upon me.

1292, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (จารึกหลักที่ ๑)”, in พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยสุโขทัย ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช หลักที่ ๑, 3rd edition, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, published 2013, →ISBN, page 17:
เมื่อกูขึ้นใหญ่ได้สิบเก้าเข้า ขุนสามชนเจ้าเมืองฉอดมาท่อเมืองตาก พ่อกูไปรบขุนสามชนหัวซ้าย ขุนสามชนขับมาหัวขวา ขุนสามชนเกลื่อนเข้า ไพร่ฟ้าหน้าใสพ่อกูหนีญญ่ายพายจแจ้น กูบ่หนี กูขี่ช้างเบกพล
mʉ̂ʉa guu kʉ̂n yài dâai sìp-gâao kâo · kǔn sǎam chon jâao-mʉʉang chɔ̀ɔt maa tɔ̂ɔ mʉʉang dtàak · pɔ̂ɔ guu bpai róp kǔn sǎam chon hǔua sáai · kǔn sǎam chon kàp maa hǔua kwǎa · kǔn sǎam chon glʉ̀ʉan kâo · prâi-fáa-nâa-sǎi pɔ̂ɔ guu nǐi yá-yâai-paai-jà-jɛ̂n · guu bɔ̀ɔ nǐi · guu kìi cháang bèek pon
Once I had grown up, attaining [the age of] nineteen years, Khun Sam Chom, lord of Chot Town, came to attack Tak Town. My sire went [in]to battle [with] Khun Sam Chon [from] the left quarter. Khun Sam Chon rode [his elephant] in [from] the right quarter. [As] Khun Sam Chon marched [his men] in, the men of my sire took flight in disorder. I fled not. I, mounted [upon] an elephant, led [my] host [forth].

male parent, father-in-law, or person regarded as a male parent.

พ่อแมว

พ่องู

(chiefly in combination or as modifier) male parent of an animal.

male head, lord, leader, or master; man in charge; man in authority.

2018 January 23, “พระบรมราโชวาท 'ร. ๕' ถึงลูกชายใหญ่”, in ไทยโพสต์, Bangkok: ไทยโพสต์, retrieved 2020-02-10:
พระบรมวงศานุวงศ์ผู้ใหญ่ซึ่งท่านเชื่อเป็นแน่ว่า พ่อเป็นแต่เจว็ด
prá bɔɔ-rom-má wong-sǎa-nú-wong pûu-yài sʉ̂ng tâan chʉ̂ʉa bpen nɛ̂ɛ wâa · pɔ̂ɔ bpen dtɛ̀ɛ jà-wèt
The senior members of the royal household who firmly believe that I am just a chawet

1871, มหินทรศักดิ์ธำรง (เพ็ง เพ็ญกุล), เจ้าพระยา, จดหมายเหตุ เรื่อง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประชวร ฉะบับเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ธำรง, Bangkok: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1947, page 17:
วันพฤหัสบดี เดือนสิบเอ็ด ขึ้นสิบห้าค่ำ เวลาเช้าสองโมง รับสั่งแก่พระยาบุรุษฯ ว่า วันนี้เป็นวันสำคัญ อย่าไปข้างไหนเลย ให้คอยดูใจพ่อ ข้ารู้เวลาตายของข้าแล้ว
wan prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii · dʉʉan sìp-èt · kʉ̂n sìp-hâa kâm · wee-laa cháao sɔ̌ɔng moong · ráp-sàng gɛ̀ɛ prá-yaa bù-rùt - · wâa · wan-níi bpen wan sǎm-kan · yàa bpai kâang nǎi ləəi · hâi kɔɔi duu-jai pɔ̂ɔ · kâa rúu wee-laa dtaai kɔ̌ɔng kâa lɛ́ɛo
[On] Thursday, the fifteenth day of the waxing moon [of] the eleventh month, [at] the time of two mong [in] the morning, [His Majesty] stated unto Phraya Burut, saying: "Today is a great day. [You] shall not go anywhere, [but] shall stay [here to] see me off. I have known the time of my death."

used as a term of address to or title for a male parent, father-in-law, or person regarded as a male parent, and used by such person to refer to oneself.

2017 January 1, “๔๕ ปีศูนย์เมอร์ซี่กับความทรงจำของคุณพ่อโจเซฟ ไมเออร์”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2020-02-10:
๔๕ ปีศูนย์เมอร์ซี่กับความทรงจำของคุณพ่อโจเซฟ ไมเออร์
sìi-sìp hâa · bpii sǔun məə-sîi gàp kwaam-song-jam kɔ̌ɔng kun pɔ̂ɔ joo-séep · mai-ə̂ə
Forty-five years of Mercy Centre and memories of Father Joseph Maier

(Christianity) (คุณ~) used as a respectful term of address to or title for a male priest.

คุณ คุณ#Thai


วลี

From Sanskrit वली (valī, “wrinkle”) or Pali valī (“wrinkle”). Cognate with Lao ວະລີ (wa lī).


กบ

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -p sound.


เงิน

เงิน • (ngən)

From Proto-Southwestern Tai *ŋɯənᴬ⁴ (“silver”), from Old Chinese 銀 (OC *ŋrɯn), from Proto-Sino-Tibetan *ŋul ~ (d-)ŋur. Cognate with Lao ເງິນ (ngœn), Northern Thai ᨦᩮᩥ᩠ᨶ, Lü ᦇᦹᧃ (nguen), Tai Dam ꪹꪉꪷꪙ, Shan ငိုၼ်း (ngúen), Tai Nüa ᥒᥫᥢᥰ (ngöen), Phake ငိုꩫ် (ṅün), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (ṅün), Bouyei nganz, Zhuang ngaenz, Saek แญ๊น.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (ṅün)

มีเงินเท่าไร


เพศชาย

/pʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


สหาย

th-noun

สหาย • (sà-hǎai)

First attested in the Inscription of Wat Si Chum (จารึกวัดศรีชุม), c. 1341-1367. Possibly borrowed from Middle Khmer សហាយ (sahāya), from Sanskrit सहाय (sahāya, “friend; follower”).


ประธาน

From Sanskrit प्रधान (pradhāna, “leading; presiding; etc”); possibly via Old Khmer pradhāna, pradāna, prathṭhāna, braḥ dhāna, braḥ dhāṇa, braḥ thāna (“chief, lord, master, leader; man of distinction, personage of note; supreme, most important; etc”). Cognate with Lao ປະທານ (pa thān), Modern Khmer ប្រធាន (prɑɑthiən).


นามสกุล

From นาม (naam) + สกุล (sà-gun).
Probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Family Names Act 1913 (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

ชื่อสกุล ชื่อสกุล#Thai


กาล

From Sanskrit काल (kāla, “time”). Cognate with Lao ການ (kān). Compare Shan ၵႃႇလ.


กด

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -t sound.


(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark marking the beginning of a new paragraph


ตาไก่

(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark ๏, marking the beginning of a new paragraph.


ขยาย

th-verb

ขยาย • (kà-yǎai) (abstract noun การขยาย)

kà-yǎai (romanization)
การขยาย (abstract-noun)

Uncertain. Possibly corruption of สยาย, from Old Khmer *សអាយ៑ (*saʼāy), *ស្អាយ៑ (*sʼāy), extended forms of Angkorian Old Khmer *សាយ៑ (*sāy, “to spread, to extend; to be spread, to be extended; etc”).


ฟองมัน

th-noun

ฟองมัน • (fɔɔng-man)


สุจิตรา

From Sanskrit सुचित्रा (sucitrā), from सु (su, “easy; good, fine, excellent”) + चित्रा (citrā, “illusion; unreality; etc”), equivalent to Thai สุ (sù) + จิตรา.

com

สุ (sù) + จิตรา

(Buddhist mythology) Sucitrā, one of the four chief wives of the god Indra.


กัลยาณี

Borrowed from Sanskrit कल्याणी (kalyāṇī, “beneficial one; beautiful one”) or Pali kalyāṇī (“idem”).


อา

From a merger of Proto-Tai *ʔaːᴬ (“father's younger sister”) and Proto-Tai *ʔaːwᴬ (“father's younger brother”) (hence the form อาว). Cognate with Lao ອາ (ʼā), Tày a.

น้า

younger brother or younger sister of one's mother

a title or term of address for any elderly person, especially that of relative age to a younger brother or younger sister of one's father.


ดิฉัน

th-pronoun

ดิฉัน • (dì-chǎn)

/di˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉันชื่อ...ค่ะ

(formal, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a commoner of equal or higher status.


ลึงค์

th-noun

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


แม่

แม่ • (mɛ̂ɛ)

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

1292, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง
pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong
My father is clept Si Inthrathit. My mother is clept Nang Sueang. My elder brother is clept Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women.

female parent, mother-in-law, or person regarded as a female parent.

(grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


หญิง

หญิง • (yǐng)

From Proto-Southwestern Tai *ʰɲiŋᴬ (“woman”). Cognate with Northern Thai ᨬᩥ᩠ᨦ or ᨿᩥ᩠ᨦ, Isan ญิง, Lao ຍິງ (nying), Lü ᦍᦲᧂ (yiing), Shan ယိင်း (yíng), Tai Nüa ᥕᥤᥒᥰ (yïng), Ahom 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ñiṅ).


ราชกุมารี

ราชกุมารี • (râat-chá-gù-maa-rii) (classifier องค์ or พระองค์)

râat-chá-gù-maa-rii (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

From ราช (râat, “royal”) + กุมารี (gù-maa-rii, “daughter; girl, lady, maiden”); ultimately from Sanskrit राजकुमारी (rājakumārī, “princess”), from राज (rāja, “king; sovereign”) + कुमारी (kumārī, “daughter; girl, lady, maiden”). Compare Khmer រាជកុមារី (riəckomiərii).


นาย

From Mon နဲာ (“master; person in charge”) or Old Khmer nāy (“leader”). Cognate with Lao ນາຍ (nāi), Lü ᦓᦻ (naay), Modern Khmer នាយ (niəy).

(archaic) a title given to any male commoner who is not a slave or convict.

(law) a legal title given to a man aged 15 years or more.

(colloquial) a familiar term of address to a male friend.


หลวง

→ Khmer: ហ្លួង (luəng)

From Proto-Tai *ʰluəŋᴬ (“big”); s.
Cognate with Northern Thai ᩉᩖ᩠ᩅᨦ, Lao ຫຼວງ (lūang), Lü ᦷᦜᧂ (l̇ong), Shan လူင် (lǔung), Ahom 𑜎𑜤𑜂𑜫 (luṅ), Zhuang lueng, Nong Zhuang long. Compare Proto-Hlai *C-luŋ (“big”).
Also cognate with Modern Khmer ហ្លួង (luəng).

ขุน ขุน#Thai

พระ พระ#Thai

(historical) the Thai noble rank above ขุน (kǔn) and below พระ (prá); holder of this rank.


ฐาน

th-noun

ฐาน • (tǎan)

Borrowed from Pali ṭhāna (“base”). Cognate with Lao ຖານ (thān), Northern Thai ᨮᩣᨶ, ᨮᩣ᩠ᨶ.

(statistics, marketing) basis, elementary level


โสเภณี

From clipping of นครโสเภณี (literally “beautiful woman of the city”). Compare Lao ໂສເພນີ (sō phē nī).

cog

Lao ໂສເພນີ (sō phē nī)

นาง นาง#Thai

หญิง หญิง#Thai


หลานชาย

/laːn˩˩˦.t͡ɕʰaːj˧/


พี่สาว

/pʰiː˥˩.saːw˩˩˦/

From พี่ (pîi) + สาว (sǎao). Cognate with Ahom 𑜆𑜣 𑜏𑜰𑜫 (Pi Sau).


พี่ชาย

pîi-chaai (romanization)
คน (classifier)

/pʰiː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

From พี่ (pîi) + ชาย (chaai). Cognate with Ahom 𑜆𑜣 𑜋𑜩 (pi chai).


น้องชาย

th-noun

น้องชาย • (nɔ́ɔng-chaai)

/nɔːŋ˦˥.t͡ɕʰaːj˧/

From น้อง (nɔ́ɔng, “younger person; younger sibling; etc”) + ชาย (chaai, “male”). Cognate with Ahom 𑜃𑜨𑜂𑜫 𑜋𑜩 (nong-chai).

com

younger brotherกนิษฐ์กนิษฐภาดาน้องบ่าวภราดรภราดาอนุชา

a term of address to a young or younger man.


นาง

From Proto-Southwestern Tai *naːŋᴬ⁴ (“lady”), from Proto-Tai *naːŋᴬ (“lady”), from Old Chinese 娘 (OC *naŋ, “young woman”). Cognate with Northern Thai ᨶᩣ᩠ᨦ, Lao ນາງ (nāng), Lü ᦓᦱᧂ (naang), Tai Dam ꪙꪱꪉ, Shan ၼၢင်း (náang), Tai Nüa ᥘᥣᥒᥰ (läang) or ᥢᥣᥒᥰ (näang), Aiton ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Tày nàng. Cognate via Old Chinese: Old Khmer នាង (nāṅa, nāṅ°), nâ, nõ (“courtesy title for females”), Khmer នាង (niəng), Vietnamese nàng, Burmese နန်း (nan:).

(fiction, literature, etc) heroine; female protagonist; leading lady.


สาว

th-noun

สาว • (sǎao)

From Proto-Tai *saːwᴬ (“unmarried woman”). Cognate with Lao ສາວ (sāo), Lü ᦉᦱᧁ (ṡaaw), Tai Nüa ᥔᥣᥝᥲ (sàaw), Shan သၢဝ် (sǎao), Tai Dam ꪎꪱꪫ, Ahom 𑜏𑜧 (saw), 𑜏𑜨𑜧 (sow), 𑜏𑜧𑜤 (sawu), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (saww), or 𑜏𑜦𑜡 (sō), Zhuang sau, Tày slao.


ศรี

From Sanskrit श्री (śrī, “wealth; goddess of wealth, that is, Lakṣmī”); possibly via Old Khmer śrī, śri, śrīya, srī, srīya, sri, sriya, siri, sī, si, sīya, siya, se (“beauty, splendor, radiance, glory, majesty, etc; also used as an honorific headword”). Cognate with Modern Khmer ស្រី (srəy).
Compare Pali siri (“idem”), from which Thai สิริ (sì-rì) was derived.

bor

พระ พระ#Thai

(Hinduism) (พระ~) Lakṣmī, goddess of wealth.


อุทาน

th-noun

อุทาน • (ù-taan)


สรรพนาม

From Sanskrit सर्वनामन् (sarvanāman, “pronoun”). Equivalent to สรรพ (sàp, “all; entire; whole; every”) + นาม (naam, “name; noun”).


ฌาปนสถาน

th-noun

ฌาปนสถาน • (chaa-bpà-ná-sà-tǎan) (classifier แห่ง)

chaa-bpà-ná-sà-tǎan (romanization)
แห่ง (classifier)

From ฌาปน (chaa-bpà-ná-, “cremation”) + สถาน (sà-tǎan, “place”).

com

(formal, elegant) place for cremation of the dead: cremation ground, crematory, crematorium, etc.


ภรรยา

From Sanskrit भार्या (bhāryā, “wife”). Doublet of ภารย (paa-rá-yá-).


เมีย

Inherited from Proto-Southwestern Tai *miəᴬ⁴ (“wife”), from Proto-Tai *miəᴬ (“wife”). Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᨿᩮ, Khün ᨾᩮ, Isan เมีย, Lao ເມຍ (mīa), Lü ᦵᦙ (me), Tai Dam ꪣꪸ, Tai Dón ꪝꪸ, Shan မေး (mée), Ahom 𑜉𑜣 (mī), Zuojiang Zhuang meh, Zhuang meh/maex.

inh+

(chiefly used of animals, can be offensive if applied to humans) female.


กรรม

th-noun

กรรม • (gam)

From Pali kamma (“action; activity”), probably via Old Khmer -កម្ម (-kamma, “action, deed”), probably with some input from Sanskrit कर्मन् (karman, “action; activity”); probably via Old Khmer -កម៌្ម (-karmma, “action, deed”). The regular derivative of the Sanskrit word is synonymous กรรม์ (gan).


กีบ

th-noun

กีบ • (gìip)

The unit of currency in Laos, divided into 100 att, symbol ₭;kip.


ขา

From Proto-Southwestern Tai *qaːᴬ (“leg”), from Proto-Tai *p.qaːᴬ (“leg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ, Lao ຂາ (khā), Lü ᦃᦱ (ẋaa), Shan ၶႃ (khǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā), Bouyei gal, Zhuang ga. Within Kra-Dai, compare Sui bal and ggal (“leg”) and Proto-Kra *C-kaᴬ. Compare also Old Chinese 骹 (OC *kʰraːw, “leg”), Min languages 跤 (“leg, foot”), Proto-Austronesian *paqa (“thigh”).


ก๋ง

ก๋ง • (gǒng)

Borrowed from Teochew 公 (gang¹ / gong¹, “respectful man”).

bor

maternal grandfather
maternal grandfather


กก

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -k sound.


กง

Compare with Lü ᦷᦂᧂ (k̇ong), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨦ, Lao ກົງ (kong).

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -ŋ sound.


ฤชา

/rɯ˦˥.t͡ɕʰaː˧/

Possibly from Pali ijjā (“sacrifice; offering”) or Sanskrit इज्या (ijyā, “idem”).

ค่า ค่า#Thai

(archaic) (ค่า~) fee; cost; charge; duty.


เศรษฐศาสตร์

th-noun

เศรษฐศาสตร์ • (sèet-tà-sàat)

desc

សេដ្ឋសាស្ត្រ

→ Khmer: សេដ្ឋសាស្ត្រ (seetthaʼsaah)

From เศรษฐ (sèet-tà-, “wealth”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).


จิตวิทยา

From Sanskrit चित्त (citta, “heart; mind; psyche; etc.”) + विद्या (vidyā, “knowledge; learning; science; etc.”).


เพศ

th-noun

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


การแปลภาษาอัตโนมัติ

th-noun

การแปลภาษาอัตโนมัติ

การแปลภาษาอัตโนมัติ • (gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát)

gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát (romanization)

/kaːn˧.plɛː˧.pʰaː˧.saː˩˩˦.ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mat̚˦˥/

การ (gaan) + แปล (bplɛɛ, “translation”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”) + อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”)

affix

(translation studies) machine translation


คณะ

th-noun

คณะ • (ká-ná)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ
ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam
The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


สังคมนิยม

สังคม (sǎng-kom, “social”) + นิยม (ní-yom, “theory, doctrine”). Compare Lao ສັງຄົມນິຍົມ (sang khom ni nyom), Khmer សង្គមនិយម (sɑngkumniyum).

compound

th:สังคมนิยม


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


บุรุษ

th-noun

บุรุษ • (bù-rùt)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


หล่อน

th-pronoun

หล่อน • (lɔ̀n)

(archaic) a second or third person pronoun applicable to anyone, irrespective of the sex or status.


ยก

(printing, bookbinding) folio; signature.


อัยกี

From modification of Pali ayyikā (“grandmother”), from which Thai อัยยิกา was derived.

cog

Thai อัยยิกา

พระ พระ#Thai


อี

(sometimes considered vulgar and offensive) used as a title for a female animal.


สำเนียง

→ Khmer: សំនៀង (sɑmniəng) / សំណៀង (sɑmniəng)

→ Lao: ສຳນຽງ (sam nīang)

→ Northern Thai: ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ


ไวยากรณ์

Borrowed from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa), which is derived from व्याकरण (vyākaraṇa). Cognate with Pali veyyākaraṇa, Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ), Lao ໄວຍາກອນ (wai nyā kǭn). Doublet of พยากรณ์ (pá-yaa-gɔɔn) and วยากรณ์

cog

Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ)

doublet

ไวยากรณ์อังกฤษ
wai-yaa-gɔɔn ang-grìt
English grammar


ตลาด

→ Chinese: 噠叻／哒叻

→ Lao: ຕະຫຼາດ (ta lāt)

→ Southern Thai: ลาด, หลาด

desc

→ Saek: ตะล̄าด

→ Saek: ตะล̄าด

Possibly corrupted from กาด (gàat), which Tai people in the north usually use.


เสียง

sǐiang (romanization)
เสียง (classifier)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siəŋᴬ¹ (“sound”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 聲 (MC syeng, “sound”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨦ, Lao ສຽງ (sīang), Lü ᦵᦉᧂ (ṡeng), Tai Dam ꪎꪸꪉ, Tai Dón ꪎꪸꪉ, Shan သဵင် (sǎeng), Tai Nüa ᥔᥥᥒᥴ (séng), Aiton ꩬိင် (siṅ), Phake ꩬိင် (siṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).


เด็กชาย

From เด็ก (dèk, “child”) + ชาย (chaai, “male”).

com

(law) a formal title which a man under 15 years of age is required to use. Abbreviation: ด.ช. (dɔɔ-chɔɔ)


หนุ่ม

th-noun

หนุ่ม • (nùm)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnumᴮ¹ (“young”). Cognate with Lao ໜຸ່ມ (num), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Khün ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹), Tai Dam ꪘꪴ꪿ꪣ, Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ or ꪶꪘꪝꫀ, Shan ၼုမ်ႇ (nùm), Tai Nüa ᥘᥧᥛᥱ (lǔm) or ᥢᥧᥛᥱ (nǔm), Ahom 𑜃𑜤𑜉𑜫 (num). Compare Javanese nom. Likely underwent semantic narrowing as the cognates in other Tai languages can be used to describe either gender.

cog

Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹)

Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ

Proverbs 7:7, KJV:
หนุ่มคนหนึ่งไร้ความเข้าใจ
nùm kon nʉ̀ng rái kwaam-kâo-jai
A young man void of understanding.

Psalm 78:63, KJV:
ไฟผลาญหนุ่ม ๆ ของเขาเสีย และสาว ๆ ของเขาก็ไม่ได้แต่งงาน
fai plǎan nùm nùm kɔ̌ɔng kǎo sǐia lɛ́ sǎao sǎao kɔ̌ɔng kǎo gɔ̂ɔ mâi dâai dtɛ̀ng-ngaan
The fire consumed their young men; and their maidens were not given to marriage.

young man, especially one aged between 15–30 years.


ค้า

káa (romanization)
การค้า (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨣ᩶ᩤ, Lao ຄ້າ (khā), Lü ᦅᦱᧉ (kaa²), Khün ᨣ᩶ᩤ, Shan ၵႃႉ (kâ̰a), Ahom 𑜀𑜠 (ka).


ผัว

th-noun

ผัว • (pǔua)

From Proto-Southwestern Tai *pʰuəᴬ (“husband”), from Middle Chinese 夫 (MC pju). Cognate with Ahom 𑜇𑜥 (phū), Lao ຜົວ (phūa), Lü ᦷᦕ (ṗho), Northern Thai ᨹ᩠ᩅᩫ, Khün ᨹ᩠ᩅᩫ, Shan ၽူဝ် (phǒ).


ไอ้

(sometimes considered vulgar) used as a title for a male animal.

(archaic, sometimes considered vulgar, derogatory and offensive) used as a term of address to or title for a male commoner.


ไส

sǎi (romanization)
การไส (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩈᩱ, Isan ไส, Lao ໄສ (sai), Lü ᦺᦉ (ṡay), Khün ᩈᩱ, Shan သႆ (sǎi), Ahom 𑜏𑜩 (say).

to move or cause to move (as by driving, pushing, shoving, etc) along an even floor.


ท้าว

th-noun

ท้าว • (táao)

Uncertain. Compare Lao ທ້າວ (thāo, “nobleman; royal person; honorific for persons of royal and noble birth; etc”), Phake တွ် (taw); Mon ဒဴ (“nobleman; royal entourage member; courtier”).
Wilainan Khanittanan (2003) proposed that it is from Chinese 道 (“Short for 道士 “Taoist priest””). Compare Vietnamese đạo sĩ (“Taoist priest”), đạo (“historical village ruler in Mường area”), tạo (“historical village ruler in Thái area”), phìa tạo (“Tai hereditary rulers”), Tày tạo (“religious practitioner similar to Taoist priest”).

cog

(historical) a senior rank of a king's wife or of a woman of noble birth appointed to take charge of certain administrative affairs within the royal harem.


แลกเปลี่ยน

th-verb

แลกเปลี่ยน • (lɛ̂ɛk-bplìian) (abstract noun การแลกเปลี่ยน)

lɛ̂ɛk-bplìian (romanization)
การแลกเปลี่ยน (abstract-noun)

แลก (lɛ̂ɛk) + เปลี่ยน (bplìian).

compound

แลก (lɛ̂ɛk) + เปลี่ยน (bplìian)


ความตกลง

From ความ (kwaam, “case; clause; matter; text; etc.”) + ตกลง (dtòk-long, “to agree; to consent; etc.”); literally "agreed matter" or "agreed clause".


สามี

From Pali sāmī (“husband; lord; owner; master; a courtesy title for a man: mister, signor, etc”).
Perhaps cognate with Thai สมี (sà-mǐi).
Compare Lao ສາມີ (sā mī).

bor

(elegant) high priest; chief priest; senior priest.


ภริยา

From Pali bhariyā. Compare Modern Khmer ភរិយា (phĕəʼriyiə).

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความใน (๑) ของมาตรา ๑๕๑๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(๑) สามีหรือภริยาอุปการะ เลี้ยงดู หรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้"
mâat-dtraa hâa hâi yók-lə̂ək kwaam nai à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng kɔ̌ɔng mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa ùp-bpà-gaa-rá líiang-duu rʉ̌ʉ yók-yɔ̂ng pûu ʉ̀ʉn chǎn pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii bpen-chúu rʉ̌ʉ mii-chúu rʉ̌ʉ rûuam-bprà-wee-nii gàp pûu ʉ̀ʉn bpen-aa-jin ìik fàai nʉ̀ng fɔ́ɔng yàa dâai"
Section 5 The provision of (1) of Section 1516 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "(1) When either the husband or wife supports, maintains, or honours another person as his own wife or her own husband, when he engages in adultery or she commits adultery, or when either of them habitually has intercourse with another person, the other may enter a claim for divorce."

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๔๖๕ ถ้าสามีภริยามิได้ทำสัญญากันไว้ในเรื่องทรัพย์สินเป็นพิเศษก่อนสมรส ความสัมพันธ์ระหว่างสามีภริยาในเรื่องทรัพย์สินนั้นให้บังคับตามบทบัญญัติในหมวดนี้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hòk-sìp hâa tâa sǎa-mii pá-rí-yaa mí-dâai tam sǎn-yaa gan wái nai rʉ̂ʉang sáp-sǐn bpen pí-sèet gɔ̀ɔn sǒm-rót kwaam-sǎm-pan rá-wàang sǎa-mii pá-rí-yaa nai rʉ̂ʉang sáp-sǐn nán hâi bang-káp dtaam bòt-ban-yàt nai mùuat níi
Section 1465 If the husband and wife have, prior to their marriage, not adopted any special agreement regarding their property, the relationship between the husband and wife in relation to their property shall be governed by the provisions of the present Chapter.


แม่หยัวเมือง

th-noun

แม่หยัวเมือง • (mɛ̂ɛ-yǔua-mʉʉang)

/mɛː˥˩.jua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/

Uncertain. Possibly from contraction or corruption of แม่อยู่หัว (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua, literally “lady above heads”) + เมือง (mʉʉang, literally “city, town; nation”); literally "lady above all heads in the nation".

compound

(historical) an honorific given to a chief concubine of a monarch.


แม่อยู่หัว

th-noun

แม่อยู่หัว • (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua)

/mɛː˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “lady; mother; mistress; woman; etc”) + อยู่ (yùu, “to be at, in, on, etc; to remain, to stay; etc”) + หัว (hǔua, “head”); literally "lady above [all/our] heads", "lady at [our] heads", etc.

compound

(historical) an honorific given to a female monarch, queen consort, or the like.


ธาตุ

th-noun

ธาตุ • (tâat)

From Sanskrit धातु (dhātu, “component, element; mineral; root; semen; etc”); perhaps via Old Khmer dhātu (“material, matter, substance; relics, remains”). Cognate with Lao ທາດ (thāt), Modern Khmer ធាតុ (thiət).


มเหสี

th-noun

มเหสี • (má-hěe-sǐi) (classifier พระองค์ or องค์)

má-hěe-sǐi (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

Borrowed from Pali mahesī (“queen”), from maha (“great”) + īsī (“female lord; female ruler; woman in authority”); probably via Old Khmer mahesi, mahiṣī (“queen”); equal to Thai มห (má-hà-) + อีสี. Compare Sanskrit महिषी (mahiṣī). Cognate with Modern Khmer មហេសី (mĕəʼheesəy).

com

มห (má-hà-) + อีสี

/ma˦˥.heː˩˩˦.siː˩˩˦/

1 Kings 11:3, KJV:
พระองค์ทรงมีมเหสีเจ็ดร้อย คือ เจ้าหญิงและนางห้ามสามร้อย และบรรดามเหสีของพระองค์ก็ทรงหันพระทัยของพระองค์ไปเสีย
prá-ong song mii má-hěe-sǐi jèt-rɔ́ɔi · kʉʉ · jâao-yǐng lɛ́ naang-hâam sǎam-rɔ́ɔi · lɛ́ ban-daa má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong gɔ̂ song hǎn prá-tai kɔ̌ɔng prá-ong bpai sǐia
And he had seven hundred wives, princesses, and three hundred concubines: and his wives turned away his heart.

Song of Solomon 6:8, KJV:
มีมเหสีหกสิบองค์ และนางห้ามแปดสิบคน พวกหญิงพรหมจารีอีกมากเหลือจะคณนา
mii má-hěe-sǐi hòk-sìp ong · lɛ́ naang-hâam bpɛ̀ɛt-sìp kon · pûuak yǐng prom-má-jaa-rii ìik mâak lʉ̌ʉa jà ká-ná-naa
There are threescore queens, and fourscore concubines, and virgins without number.

1 Kings 14:17, KJV:
แล้วมเหสีของเยโรโบอัมทรงลุกขึ้นเสด็จออกไปและมาถึงเมืองทีรซาห์ และเมื่อพระนางเสด็จถึงธรณีทวาร กุมารก็ถึงแก่มรณา
lɛ́ɛo má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng yee-roo-boo-am song lúk kʉ̂n sà-dèt ɔ̀ɔk bpai lɛ́ maa tʉ̌ng mʉʉang tii-rá-saa · lɛ́ mʉ̂ʉa prá-naang sà-dèt tʉ̌ng tɔɔ-rá-nii-tá-waan · gù-maan gɔ̂ tʉ̌ng gɛ̀ɛ mɔɔ-rá-naa
And Jeroboam's wife arose, and departed, and came to Tirzah: and when she came to the threshold of the door, the child died;

Genesis 20:17, KJV:
อับราฮัมก็อธิษฐานต่อพระเจ้า พระเจ้าทรงรักษาอาบีเมเลค และมเหสีของพระองค์ และทาสหญิง ให้หาย และเขาเหล่านั้นก็มีบุตร
àp-raa-ham gɔ̂ à-tít-tǎan dtɔ̀ɔ prá-jâao · prá-jâao song rák-sǎa aa-bii-mee-lèk · lɛ́ má-hěe-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong · lɛ́ tâat yǐng · hâi hǎai · lɛ́ kǎo lào-nán gɔ̂ mii bùt
So Abraham prayed unto God: and God healed Abimelech, and his wife, and his maidservants; and they bare children.

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

(พระ~, สมเด็จพระ~) wife of a king; wife of a male monarch; queen consort; empress consort.


ชำระ

th-verb

ชำระ • (cham-rá) (abstract noun การชำระ)

cham-rá (romanization)
การชำระ (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer jaṃraḥ, jaṃras, jaṃrās (“to clarify; to clean; to clear up; etc”). Compare Old Khmer juṃraḥ; Modern Khmer ជំរះ (cumrĕəh).

(transitive, business) to settle (an account, the affairs of a company, etc).


สะใภ้

th-noun

สะใภ้ • (sà-pái)

From elision of สาวใภ้ (sǎao-pái), from สาว (sǎao) + ใภ้ (pái).

th-l

สาวใภ้ (sǎao-pái)


ศาลา

sǎa-laa (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); perhaps via Old Khmer śālā, śāla (“court; hall; house; covered shelter; workshop; large building; large room; etc”). Cognate with Lü ᦉᦱᦟᦱ (ṡaalaa), Modern Khmer សាលា (saalaa). Doublet of ศาล (sǎan).

bor

(colloquial, Buddhism) hall or pavilion at a temple, especially one used as a funeral venue.


เงินตรา

Compare Lao ເງິນຕາ (ngœn tā). Literally "legislated money".


ประกัน

From Khmer ប្រកាន់ (prɑɑkan, “to hold; to uphold; to adhere; to maintain; etc”), from ប្រ (prɑɑ, prefix indicating mutual repetition and others) + កាន់ (kan, “to hold, to handle, to carry; to be responsible for, to be in charge of, etc”), the latter being from Pre-Angkorian Old Khmer kan, kān (“to secure, to make fast; to hold, to carry, to wield; to exercise, to use; etc”); equivalent to Thai ประ (bprà) + กัน (gan). Cognate with Lao ປະກັນ (pa kan). Compare Old Khmer ផ្កន៑ (phkan).


ลูกชาย

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

From ลูก (lûuk, “child”) + ชาย (chaai, “man; male”). Cognate with Zhuang lwgsai.


เด็กหญิง

th-noun

เด็กหญิง • (dèk-yǐng)

From เด็ก (dèk, “child”) + หญิง (yǐng, “female”).

com

(law) a formal title which an unmarried woman under 15 years of age is required to use. Abbreviation: ด.ญ. (dɔɔ-yɔɔ)


สตางค์

→ Urak Lawoi': ตัง (tang)

From สต (sòt, “one hundred”) + องค์ (ong, “body, embodiment; component, constituent, element”).

a Thai unit of currency, being ¹⁄₁₀₀ of a baht. Abbreviation: สต. (sɔ̌ɔ-dtɔɔ)


จัดการ

th-verb

จัดการ • (jàt-gaan) (abstract noun การจัดการ)

jàt-gaan (romanization)
การจัดการ (abstract-noun)

From จัด (jàt, “to set; to arrange; etc”) + การ (gaan, “affair; activity; etc”).


อำแดง

th-noun

อำแดง • (am-dɛɛng)

/ʔam˧.dɛːŋ˧/

Derived from Pre-Angkorian Old Khmer ʼanteṅ (“an unidentified title: person of distinction, woman of distinction, etc”) or Angkorian Old Khmer ʼaṃteṅ (idem).

der+

(historical) a formal title for a married female commoner or for the wife of a male commoner entitled 400 or lesser fiefs who is not a convict, slave, or captive.


การันต์

From Pali kāranta (“final letter”). Cognate with Lao ກາລັນ (kā lan), ກາຣັນ (kā ran).

ทัณฑฆาต ทัณฑฆาต#Thai

(grammar) letter or group of letters affected by the diacritical mark ทัณฑฆาต (tan-tá-kâat).


อัธยาตมวิทยา

th-noun

อัธยาตมวิทยา • (àt-tá-yâat-dtà-má-wít-tá-yaa)

/ʔat̚˨˩.tʰa˦˥.jaːt̚˥˩.ta˨˩.ma˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From Sanskrit अध्यात्म (adhyātma, “own; self; etc.”) + विद्या (vidyā, “knowledge; learning; science; etc.”).


ทัณฑฆาต

From Sanskrit दण्डाघात (daṇḍāghāta, literally “striking with a stick”), from दण्ड (daṇḍa, “stick; bar; rod”) + घात (ghāta, “strike; stroke”); or from Pali daṇḍaghāta (idem), from daṇḍa (idem) + ghāta (idem); equivalent to Thai ทัณฑ + ฆาต (kâat). Cognate with Khmer ទណ្ឌឃាដ (tŏəndĕəʼkhiət).

com

ทัณฑ + ฆาต (kâat)

diacritical mark
diacritical mark#English

(typography) the name of the diacritical mark ◌์, chiefly used to kill or silence a letter.


นารี

From Sanskrit नारी (nārī, “woman”), possibly through Pali nārī (“idem”). Cognate with Khmer នារី (niərii).


ป่าช้า

bpàa-cháa (romanization)
แห่ง (classifier)

/paː˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ป่า (bpàa, “forest, jungle; district, region; etc”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).

place for burial or cremation of the dead: burial ground, cremation ground, etc.


สระ

th-noun

สระ • (sà-rà) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

sà-rà (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)

From Pali sara (“vowel”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “vowel”).


ป้า

From Proto-Tai *paːꟲ (“parent's older sister”). Cognate with Lao ປ້າ (pā), Lü ᦔᦱᧉ (ṗaa²), Shan ပႃႈ (pāa), Tai Dam ꪜ꫁ꪱ, Ahom 𑜆𑜡 (pā), Zhuang baj, Saek ป̂า.

cog

Lü ᦔᦱᧉ (ṗaa²)

อา

younger brother or younger sister of one's father

(sometimes derogatory or offensive) a title or term of address for any elderly woman, especially that of relative age to an elder sister of one's parent.


ราชินี

From Pali rājinī (“queen”). Compare Sanskrit राज्ञी (rājñī).

พระ พระ#Thai

พระ พระ#Thai

(entomology) fertile female ant, bee, termite, or wasp.


แม่เล้า

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เล้า (láo, “coop; pen; stable”), literally “mother of the coop”.


มาม่าซัง

th-noun

มาม่าซัง • (maa-mâa-sang) (classifier คน)

maa-mâa-sang (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Japanese ママさん (mama-san). Compare English mamasan.


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


รายการ

รายการ • (raai-gaan) (classifier รายการ)

raai-gaan (romanization)
รายการ (classifier)

ไม่สามารถทำรายการได้


ลุง

From Proto-Tai *luŋᴬ (“parent's older brother”). Cognate with Lao ລຸງ (lung), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Shan လုင်း (lúng), Tai Nüa ᥘᥧᥒᥰ (lüng), Zhuang lungz, Nong Zhuang lungz, Saek ลุ๊ง.

inh

a familiar title or term of address for any elderly man.

(sometimes derogatory, offensive) a title or term of address for any man.

(slang, sometimes derogatory) person who acts like an elderly man, such as one who loves flirting with young girls.


ธนบัตร

tá-ná-bàt (romanization)
ใบ (classifier)

From Sanskrit धनपत्र (dhanapatra, “currency note”). Same as ธน (ton) + บัตร (bàt).


เหรียญ

th-noun

เหรียญ • (rǐian) (classifier เหรียญ or อัน)

rǐian (romanization)
เหรียญ (classifier)
อัน (classifier)

Semi-learned borrowing from Portuguese real (“former currency of Portugal”) with adaptation to be similar with Pali hirañña. Cognate with Khmer រៀល (riəl). Doublet of เรียล (riial).


ตุ่มมังกร

th-noun

ตุ่มมังกร • (dtùm-mang-gɔɔn)

From ตุ่ม (dtùm, “jar”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”); literally "dragon jar".

compound

(slang, derogatory, offensive) obese female.


ดอกทอง

th-noun

ดอกทอง • (dɔ̀ɔk-tɔɔng)

→ Khmer: ដកទង (dâkâtngô)

/dɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

From ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + ทอง (tɔɔng, “gold; golden”); literally "golden flower".

com

(botany) the plant Curcuma spp. of the family Zingiberaceae, traditionally used to make a very strong aphrodisiac.


หรีด

th-noun

หรีด • (rìit)

Semi-learned borrowing from English wreath.

slbor

พวง พวง#Thai


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


กะหรี่

th-noun

กะหรี่ • (gà-rìi)

Semi-learned borrowing from Tamil கறி (kaṟi, “curry”).

slbor

แกง แกง#Thai

pungent dish of vegetables, meat or fish, etc, flavoured with various spices or curry powder.


ดอลลาร์

th-noun

ดอลลาร์ • (dɔn-lâa)


ขื่อ

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


สลึง

th-noun

สลึง • (sà-lʉ̌ng)

/sa˨˩.lɯŋ˩˩˦/

From Old Khmer sliṅ (“unidentified weight”). Cognate with Modern Khmer ស្លឹង (sləng).

a Thai unit of currency, equal to 25 satangs or ¹⁄₄ of a baht.


ส่วย

ส่วย • (sùai)

→ Northern Thai: ᩈ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ

→ Lao: ສ່ວຍ (suāi)

desc

→ Lü: ᦉᦽᧈ (ṡoy¹)

→ Lü: ᦉᦽᧈ (ṡoy¹)


โลลิ

From apocope of Japanese ロリコン (rorikon, “lolicon”).


ฉมบ

From Old Khmer chmap (“midwife”) or Pre-Angkorian Old Khmer cmap (“idem”). Cognate with Modern Khmer ឆ្មប (chmɑɑp, “midwife”).

/t͡ɕʰa˨˩.mop̚˦˥/

a type of spirit in Thai folklore, believed to be the ghost of a woman that dwells at the place of her death, especially in a forest.


เงินเดือน

th-noun

เงินเดือน • (ngən-dʉʉan)

From เงิน (ngən, “money”) + เดือน (dʉʉan, “month”); literally "month money".
Cognate with Lao ເງິນເດືອນ (ngœn dư̄an).

cog

Lao ເງິນເດືອນ (ngœn dư̄an)


บ.

ภาษาเบงกาลี ภาษาเบงกาลี#Thai

(dictionary) Initialism of ภาษาเบงกาลี (beeng-gaa-lii). (used to describe etymology)


ผู้หญิงยิงเรือ

th-noun

ผู้หญิงยิงเรือ • (pûu-yǐng-ying-rʉʉa)

/pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦.jiŋ˧.rɯa̯˧/

th-l

ผู้หญิงริงเรือ

ผู้หญิงริงเรือ


วันนั้นของเดือน

th-noun

วันนั้นของเดือน

วันนั้นของเดือน • (wan-nán-kɔ̌ɔng-dʉʉan)

วัน (wan, “day”) + นั้น (nán, “that”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + เดือน (dʉʉan, “month”); literally "that day of the month".


นักมานุษยวิทยา

th-noun

นักมานุษยวิทยา • (nák-maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)

/nak̚˦˥.maː˧.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From นัก- (nák-, agent noun prefix) + มานุษยวิทยา (maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa, “anthropology”).


มานุษยวิทยา

th-noun

มานุษยวิทยา • (maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)

/maː˧.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From Sanskrit मानुष्य (mānuṣya, “human”) + विद्या (vidyā, “learning; knowledge”).


เฟื้อง

เฟื้อง • (fʉ́ʉang)

Possibly from Old Khmer bhvīṅa (“a weight of silver equivalent to half a sliṅ; a coin of this equivalence”).

bor

(historical) a traditional Thai unit of currency, equal to ⅛ of a baht.


เสาวนีย์

th-noun

เสาวนีย์ • (sǎo-wá-nii)

From Pali savanīya (literally “pleasant to hear”).

bor

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(of a god or royal person) (พระ~, พระราช~, ราช~) word, utterance, speech, statement; command, order.


สีกา

From shortening and corruption of อุบาสิกา.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a laywoman.


ธรณี

From Pali dharaṇī (“earth”) or Sanskrit धरणी (dharaṇī, “earth”); perhaps via Old Khmer dharaṇī (“earth”). Cognate with Modern Khmer ធរណី (thɔɔrĕəʼnəy).

นาง นาง#Thai

พระ พระ#Thai

แม่ แม่#Thai

(นาง~, พระ~, พระแม่~, แม่~) earth goddess.


นางพยาบาล

th-noun

นางพยาบาล • (naang-pá-yaa-baan) (classifier คน)

naang-pá-yaa-baan (romanization)
คน (classifier)

From นาง (naang, “female agent noun prefix”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “nurse”).


ตำลึง

From Old Khmer តំលិង (taṃliṅa), តំលីង (taṃlīṅa), តំម្លិង (taṃmliṅa), តំម្លីង (taṃmlīṅa), តម្លិង (tamliṅa, “weight for precious metals; coin, probably of silver”). Cognate with Modern Khmer តំឡឹង (tɑmləng), Lao ຕຳລຶງ (tam lưng).

บาท บาท#Thai

a traditional Thai unit of currency, equal to 4 บาท (bàat).


การบัญชี

From การ (gaan, “affair, matter; duty, mission, task, work; etc”) + บัญชี (ban-chii, “account”).


คณิกา

th-noun

คณิกา • (ká-ní-gaa) (classifier คน or นาง)

ká-ní-gaa (romanization)
คน (classifier)
นาง (classifier)

From Pali gaṇikā (“prostitute”, literally “she who belongs to groups; she who is familiar with groups”) or from Sanskrit गणिका (gaṇikā, idem). Cognate with Burmese ဂဏိကာ (ga.ni.ka); Khmer គណិកា (kɔɔnekaa).

bor

นาง นาง#Thai

หญิง หญิง#Thai

(elegant, chiefly literary or poetic) (นาง~, หญิง~) prostitute.


มาตรา

From Old Khmer mātrā, māttrā, mātatrā, mādatra, mtrā (“dimension; measure; proportion; provision; etc”); ultimately from Sanskrit मात्रा (mātrā, “amount; degree”). Cognate with Khmer មាត្រា (miətraa).

der

(Thailand grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


ประเทียบ

th-noun

ประเทียบ • (bprà-tîiap)


สนมเอก

สนมเอก • (sà-nǒm-èek)

From สนม (sà-nǒm, “royal concubine”) + เอก (èek, “chief; first; first class; primary; etc”). Compare Modern Khmer ស្នំឯក (snâmʼékâ).


แบงก์

th-noun

แบงก์ • (bɛ́ng)

(colloquial) bank (financial institution).


สนม

สนม • (sà-nǒm)

From Old Khmer ស្នំ (snaṃ, “female palace attendant; royal concubine”). Cognate with Modern Khmer ស្នំ (snɑm) or ស្នម (snɑɑm).


อักษรต่ำ

th-noun

อักษรต่ำ • (àk-sɔ̌ɔn-dtàm)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.tam˨˩/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

com

(linguistics) low-class consonant (in Thai)


อักษรสูง

th-noun

อักษรสูง • (àk-sɔ̌ɔn-sǔung)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + สูง (sǔung, “high”).

com

(linguistics) high-class consonant (in Thai)


อักษรกลาง

th-noun

อักษรกลาง • (àk-sɔ̌ɔn-glaang)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.klaːŋ˧/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + กลาง (glaang, “middle”).

com

(linguistics) mid-class consonant (in Thai)


ฝ่ายหน้า

th-noun

ฝ่ายหน้า • (fàai-nâa)

From ฝ่าย (fàai, “sector; section”) + หน้า (nâa, “front”).

com

(historical) man who is a member thereof; nobleman; male courtier.


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


ชื่อสกุล

th-noun

ชื่อสกุล • (chʉ̂ʉ-sà-gun)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sa˨˩.kun˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + สกุล (sà-gun, “family”); calque of English family name; probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Law on Designation of Family Names, 2456 Buddhist Era (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.

2005 January 19, “พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-26, archived from the original on 2020-08-05:
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงด้วยความตาย ให้ฝ่ายซึ่งยังมีชีวิตอยู่และใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิใช้ชื่อสกุลนั้นได้ต่อไป
mʉ̂ʉa gaan-sǒm-rót sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai · hâi fàai sʉ̂ng yang mii chii-wít yùu lɛ́ chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun nán dâai dtɔ̀ɔ-bpai
When the marriage comes to an end due to the death [of either party], the party that is still alive and uses the family name of the other party shall have the right to continue using such family name.

(formal, now chiefly found in law, rare elsewhere) family name.

now chiefly found in law; rare elsewhere; now chiefly found in law; rare elsewhere


กรมธรรม์

From กรม (grom, “law; regulation; rule”) + ธรรม์ (“law; regulation; rule”).
The second sense was probably first used on 11 November 1925, when the third book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

มาตรา ๘๖๗...กรมธรรม์ประกันภัยต้องลงลายมือชื่อของผู้รับประกันภัยและมีรายการดังต่อไปนี้ (๑) วัตถุที่เอาประกันภัย (๒) ภัยใดซึ่งผู้รับประกันภัยรับเสี่ยง (๓) ราคาแห่งมูลประกันภัย ถ้าหากได้กำหนดกันไว้ (๔) จำนวนเงินซึ่งเอาประกันภัย (๕) จำนวนเบี้ยประกันภัยและวิธีส่งเบี้ยประกันภัย (๖) ถ้าหากสัญญาประกันภัยมีกำหนดเวลา ต้องลงเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุดไว้ด้วย (๗) ชื่อหรือยี่ห้อของผู้รับประกันภัย (๘) ชื่อหรือยี่ห้อของผู้เอาประกันภัย (๙) ชื่อของผู้รับประโยชน์ ถ้าจะพึงมี (๑๐) วันทำสัญญาประกันภัย (๑๑) สถานที่และวันที่ได้ทำกรมธรรม์ประกันภัย

Section 867...The insurance policy must be signed by the insurer and contain the following items: (1) the subject of the insurance; (2) the risk taken by the insurer; (3) the value of the insurable interest, if fixed; (4) the sum insured; (5) the amount of the premium and the methods of its payment; (6) the commencing time and terminating time of the insurance contract, if it is governed by a time limit; (7) the name or trade name of the insurer; (8) the name or trade name of the insured; (9) the name of the beneficiary, if any; (10) the date of conclusion of the insurance contract; (11) the place and date of making of the insurance policy.

mâat-dtraa bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi hòk-sìp jèt...grom-má-tan bprà-gan-pai dtɔ̂ng long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-gan-pai lɛ́ mii raai-gaan dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng wát-tù tîi ao bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa sɔ̌ɔng pai dai sʉ̂ng pûu-ráp-bprà-gan-pai ráp sîiang · à-nú-mâat-dtraa sǎam raa-kaa hɛ̀ng muun-bprà-gan-pai tâa-hàak dâai gam-nòt gan wái · à-nú-mâat-dtraa sìi jam-nuuan ngəən sʉ̂ng ao bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa hâa jam-nuuan bîia-bprà-gan-pai lɛ́ wí-tii sòng bîia-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa hòk tâa-hàak sǎn-yaa bprà-gan-pai mii gam-nòt-wee-laa dtɔ̂ng long wee-laa rə̂əm-dtôn lɛ́ wee-laa sîn-sùt wái dûai · à-nú-mâat-dtraa jèt chʉ̂ʉ rʉ̌ʉ yîi-hɔ̂ɔ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa bpɛ̀ɛt chʉ̂ʉ rʉ̌ʉ yîi-hɔ̂ɔ kɔ̌ɔng pûu-ao-bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa gâao chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng pûu-ráp-bprà-yòot tâa jà pʉng mii · à-nú-mâat-dtraa sìp wan tam sǎn-yaa bprà-gan-pai · à-nú-mâat-dtraa sìp-èt sà-tǎan-tîi lɛ́ wan tîi dâai tam grom-má-tan bprà-gan-pai

(law) policy: document embodying a contract of insurance.


คุณนาย

From คุณ (kun, “honorific”) + นาย (naai, “chief; lord; master”).

สัญญาบัตร สัญญาบัตร#Thai

a polite term of address to the wife of a public officer holding a royal letter of appointment known as สัญญาบัตร, when the wife is without noble rank or title.


แหม่ม

th-noun

แหม่ม • (mɛ̀m)

Semi-learned borrowing from English ma'am, short for madam.

slbor

(dated, sometimes derogatory) western woman.

(dated, sometimes derogatory) a term of address to a western woman.


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

สามานย + นาม (naam)


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


บุรุษสรรพนาม

th-noun

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


บุพบท

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


ประพันธสรรพนาม

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


ประโยคหลัก

th-noun

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


มุขยประโยค

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


ประโยคย่อย

th-noun

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


อนุประโยค

th-noun

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) Synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


บุรพบท

บุรพบท • (bù-rá-pá-bòt)

บุรพ + บท (bòt).

compound

บุรพ + บท (bòt)


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


เอกรรถประโยค

th-noun

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


อุปสรรค

th-noun

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


คุณานุประโยค

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


อนิยมสรรพนาม

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


ท่านผู้หญิง

th-noun

ท่านผู้หญิง • (tân-pûu-yǐng)

/tʰan˥˩.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/

From ท่าน (tâan, “honorific”) + ผู้หญิง (pûu-yǐng, “female; woman”).

com

a noble title given to a married woman possessing the royal decoration of Chula Chom Klao in the special second class or higher.


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความซ้อน

th-noun

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


ประโยคความเดียว

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)


ลักษณนาม

ลักษณ + นาม (naam). Cognate with Lao ລັກສະນະນາມ (lak sa na nām).

ลักษณ + นาม (naam)

(grammar) (คำ~) classifier; counter; measure word.


ประโยค

th-noun

ประโยค • (bprà-yòok)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Lao ປະໂຫຍກ (pa nyōk), Khmer ប្រយោគ (prɑɑyook).


คุณหญิง

คุณหญิง • (kun-yǐng)

From คุณ (kun, “honorific”) + หญิง (yǐng, “female; woman”).


ปัจจัย

From Pali paccaya (“cause; suffix; etc”); possibly via Old Khmer pracai, pracaiya (“(1) source of livelihood; (2) monetary support; (3) requisites for monastic life, that is, clothing, food, shelter, medicine; etc”). Cognate with Modern Khmer បច្ច័យ (paccay). Compare Sanskrit प्रत्यय (pratyaya), from which Thai ปัตยัย is derived.


วิเศษณานุประโยค

th-noun

วิเศษณานุประโยค • (wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok).

compound

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)


สกรรมกริยา

ส (sɔ̌ɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


กริยานุเคราะห์

th-noun

กริยานุเคราะห์ • (grì-yaa-nú-krɔ́)

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์

compound

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์


อักขรวิธี

th-noun

อักขรวิธี • (àk-kà-rà-wí-tii)

อักขร + วิธี (wí-tii).

compound

อักขร + วิธี (wí-tii)


กริยาวิเศษณานุประโยค

th-noun

กริยาวิเศษณานุประโยค • (grì-yaa-wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/kri˨˩.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

/ka˨˩.ri˦˥.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

กริยา (grì-yaa) + วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)

compound

en-กริยาวิเศษณานุประโยค-th-noun-TXmpR3yA


วรรณยุกต์

th-noun

วรรณยุกต์ • (wan-ná-yúk) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

wan-ná-yúk (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)


พ่อตา

พ่อตา • (pɔ̂ɔ-dtaa)

/pʰɔː˥˩.taː˧/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ตา (dtaa, “mother's father”).


เจ้าหญิง

th-noun

เจ้าหญิง • (jâao-yǐng)

/t͡ɕaːw˥˩.jiŋ˩˩˦/

/t͡ɕaw˥˩.jiŋ˩˩˦/

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master”) + หญิง (yǐng, “female”).

com

Psalm 45:13, KJV:
เจ้าหญิงประดับพระกายในห้องของพระนางเธอด้วยเสื้อผ้ายกทองคำ
jâao-yǐng bprà-dàp prá-gaai nai hɔ̂ng kɔ̌ɔng prá-naang-təə dûai sʉ̂ʉa-pâa yók tɔɔng-kam
The king's daughter is all glorious within: her clothing is of wrought gold.


อัฐิ

th-noun

อัฐิ • (àt-tì)

/ʔat̚˨˩.tʰiʔ˨˩/

From Pali aṭṭhi (“stone; bone”). Compare Sanskrit अस्थि (asthi). Cognate with Khmer អដ្ឋិ (ʼattheʼ).


รัฐศาสตร์

รัฐศาสตร์ • (rát-tà-sàat)

From รัฐ (rát, “state”) + ศาสตร์ (sàat, “science”); believed to be a calque of German Staatswissenschaft.


ศัพทมูล

From ศัพท (“word; vocabulary”) + มูล (muun, “origin; source”).


อุ้มบุญ

th-verb

อุ้มบุญ • (ûm-bun) (abstract noun การอุ้มบุญ)

ûm-bun (romanization)
การอุ้มบุญ (abstract-noun)

From อุ้ม (ûm, “to carry; to hold”) + บุญ (bun, “merit; virtue”); literally "to carry for merit".


การอุ้มบุญ

th-noun

การอุ้มบุญ • (gaan-ûm-bun)

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + อุ้มบุญ (ûm-bun, “to act as a surrogate mother”, literally “to carry for merit”).

prefix

อุ้มบุญ อุ้มบุญ#Thai

(slang) abstract noun of อุ้มบุญ (ûm-bun).


ศัพทมูลวิทยา

From ศัพทมูล (sàp-tá-muun, “etymology”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science”).

com

etymology: study of the origin of words.


อิฉัน

th-pronoun

อิฉัน • (ì-chǎn)

/ʔi˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉัน ดิฉัน#Thai

(formal and archaic, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a person of equal or higher status, as opposed to the male pronoun ดิฉัน (dì-chǎn).

(formal, somewhat dated, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a commoner of equal or higher status.


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


เพศหญิง

เพศหญิง • (pêet-yǐng)

/pʰeːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/


ตัวเชื่อม

ตัวเชื่อม • (dtuua-chʉ̂ʉam)

/tua̯˧.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


ฮูหยิน

ฮูหยิน • (huu-yǐn)

(in ancient China) furen: lady, madam, mistress, royal consort, etc.


สัปเหร่อ

สัปเหร่อ • (sàp-bpà-rə̀ə) (classifier คน)

sàp-bpà-rə̀ə (romanization)
คน (classifier)

From Mon သပ္ပရိုဟ် (“good man”), corrupted from သပ္ပုရိဟ်, from Pali sappurisa (“good man”).
Duke Anumanratchathon (Yong Sathiankoset) presumed that it was probably from Old Khmer សប្បរុស (sapparusa), °សប្បរស (°sapparasa), សប្បរស្ស (sapparassa, “good man; moral man; wise man; worthy man; etc”), which were hybrids of Pali sappurisa (“righteous man; true man; etc”) and Sanskrit सत्पुरुष (satpuruṣa, “good man; wise man; etc”) and correspond to Modern Khmer សប្បុរស (sâbbŏrsâ).

cog

funeral director; mortician; undertaker.


ชาติพันธุ์วรรณนา

th-noun

ชาติพันธุ์วรรณนา

ชาติพันธุ์วรรณนา • (châat-dtì-pan-wan-ná-naa)

From ชาติพันธุ์ (châat-dtì-pan, “ethnicity”) + วรรณนา (“description”).


รูเบิล

th-noun

รูเบิล • (ruu-bə̂l)


นางสาว

From นาง (naang, “woman; female title”) + สาว (sǎao, “young female adult; young”).

com

นางสาวไทย

(chiefly in compounds) maiden; miss; young woman.


สมภารกินไก่วัด

Compound of สมภาร (sǒm-paan, “abbot”) + กิน (gin, “to eat”) + ไก่ (gài, “hen”) + วัด (wát, “temple”), literally “abbot who eats a hen of his own temple”.

com+

2015 April 26, “ท้าสาบาน ผบ.ตร. ยันไม่เป็นสมภารกินไก่วัด ชี้ตำรวจฆ่าเมียวิตก คิดไปเอง ไม่ได้โยกย้าย”, in sanook.com:
ผบ.ตร. ยันไม่เป็นสมภารกินไก่วัด...ไม่มีเรื่องชู้สาวกับผู้ใต้บังคับบัญชา
pɔ̌ɔ-bɔɔ-dtɔɔ-rɔɔ · yan mâi bpen sǒm-paan-gin-gài-wát ... mâi mii rʉ̂ʉang chúu-sǎao gàp pûu dtâai bang-káp-ban-chaa
Police chief insists [he] is not an abbot eating a hen of his own temple...[saying he] has no romantic affair with a subordinate

2017 January 4, “สะเทือนวงการ ลือสนั่น อ. เบียร์ สบายพุง เป็นสมภารกินไก่วัด แอบกินเด็กในสังกัด”, in teenee.com:
ลือสนั่น อ. เบียร์ สบายพุง เป็นสมภารกินไก่วัด แอบกินเด็กในสังกัด
lʉʉ sà-nàn · ɔɔ · biia · sà-baai pung · bpen sǒm-paan-gin-gài-wát · ɛ̀ɛp gin dèk nai sǎng-gàt
Widespread rumours [accuse] Instructor Bia Sabaiphung [of] being an abbot eating a hen of his own temple, [saying he] secretly has sex [with] a child in [his] agency.

(idiomatic) man who has sexual relationships with a person under his care.


ชั่ง

th-noun

ชั่ง • (châng)

From Proto-Tai *ɟaŋᴮ, probably from Middle Chinese 秤 (MC tsyhingH, “scales”) or 稱 (MC tsyhing|tsyhingH, “to weigh”). Cognate with Lao ຊັ່ງ (sang), Lü ᦋᧂᧈ (tsang¹), Shan ၸင်ႈ (tsāng), Zhuang caengh.

บาท บาท#Thai

ตำลึง ตำลึง#Thai

a traditional Thai unit of currency, equal to 80 บาท (bàat) or 20 ตำลึง (dtam-lʉng).


เคาน์เตส

เคาน์เตส • (káo-dtés)


ดัชเชส

ดัชเชส • (dát-chés)


แกรนด์ดัชเชส

แกรนด์ดัชเชส • (grɛɛn-dát-chés) (classifier พระองค์ or องค์)

grɛɛn-dát-chés (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)


อาร์ชดัชเชส

อาร์ชดัชเชส • (áach-dát-chés) (classifier พระองค์ or องค์)

áach-dát-chés (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

/ʔaːt͡ɕʰ˦˥.dat̚˦˥.t͡ɕʰes˦˥/

/ʔaːt͡ɕʰ˦˥.dat̚˦˥.t͡ɕʰes˥˩/


พยางค์

pá-yaang (romanization)
พยางค์ (classifier)

From Pali byāṅga. Cognate with Lao ພະຍາງ (pha nyāng), Khmer ព្យាង្គ (pyiəng).


สนธิ

สนธิ • (sǒn-tí)

From Sanskrit सन्धि (sandhi, “union; connection”) or Pali sandhi (“union; connection”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords with vowel gliding.


อักษรนำ

th-noun

อักษรนำ • (àk-sɔ̌ɔn-nam)

แหน แหน#Thai

อยู่ อยู่#Thai

(linguistics) the leading consonant of an initial-consonant cluster (double consonant), such as silent ห (hɔ̌ɔ) (หอ นำ) in the word แหน (hɛ̌ɛn), silent อ (ɔɔ) (ออ นำ) in the word อยู่ (yùu), or the leading mid- or high-class consonant in words that follow the clustered consonant tone rule


พหูพจน์

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


ลัทธิคอมมิวนิสต์

th-noun

ลัทธิคอมมิวนิสต์

ลัทธิคอมมิวนิสต์ • (lát-tí-kɔm-miu-nít)


ทุนนิยม

Calque of English capitalism. Same as ทุน (tun) + นิยม (ní-yom). Compare Lao ທຶນນິຍົມ (thưn ni nyom), Khmer មូលធននិយម (muulĕəʼthŭən niyum).

เขาตอบว่า "ของกล้วย ๆ ก็ต้องคอสต์โคสิ เป็นหนึ่งในสถาบันทุนนิยมที่น่ายกย่องที่สุดในโลก

2013, Rebecca R. Merrill, Greg Link, Stephen M.R. Covey, ความไว้ใจ กลยุทธ์สู่ความสำเร็จขั้นสูงสุด, Nation Books, →ISBN, page 178:

ลัทธิ ลัทธิ#Thai

(politics, economics) (ลัทธิ~) capitalism.


วรรค

วรรค • (wák)

From Sanskrit वर्ग (varga, “class; division; group; section; etc”). Cognate with Khmer វគ្គ (vĕək), Lao ວັກ (wak). Doublet of พรรค (pák).

bor

(in writing, printing, computing, etc) space; blank; pause.


อร

Uncertain. Perhaps from:
* Old Khmer *ʼār (“childless woman”), corresponding to Modern Khmer អារ (ʼaa, “married but childless; barren, infertile, sterile; etc”);
* clipping of อรทัย (“maiden; damsel”), which was possibly derived from Old Khmer ʼārttai (“childless woman”);
* clipping of อรไท or อ่อนไท้ (“noble woman; woman in authority; etc”); or
* corruption of อ่อน (ɔ̀ɔn, “gentle; soft; young; etc”).

th-l

(literary, poetic) maiden; damsel; lass.


คอมมิวนิสต์

th-noun

คอมมิวนิสต์ • (kɔm-miu-nít)


คอมมิวนิสต์

th-adj

คอมมิวนิสต์ • (kɔm-miu-nít)


โอรส

th-noun

โอรส • (oo-rót) (classifier พระองค์ or องค์)

oo-rót (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

From Pali orasa (“begotten; legitimate; inborn, innate; own; etc”, literally “produced from one's breast; belonging to one's breast”), from urasa (“idem”).
Cognate with Lao ໂອຣົດ (ʼō rot), ໂອລົດ (ʼō lot), Khmer ឱរស (ʼaôrôs).

bor

1 Chronicles 28:1, KJV:
ณ เยรูซาเล็ม ดาวิดได้ทรงเรียกประชุมบรรดาเจ้านายทั้งสิ้นของอิสราเอล คือ เจ้านายของตระกูล และผู้บัญชาการกองทัพที่รับราชการตามเวร นายพันนายร้อย และพนักงานทั้งสิ้นผู้ดูแลทรัพย์สมบัติและฝูงสัตว์ของกษัตริย์และโอรสของพระองค์ พร้อมกับพนักงานราชสำนัก ทแกล้วทหาร และวีรบุรุษทั้งสิ้น
ná · yee-ruu-saa-lem · daa-wìt dâai song rîiak bprà-chum ban-daa jâo-naai táng-sîn kɔ̌ɔng ìs-raa-eel · kʉʉ · jâo-naai kɔ̌ɔng dtrà-guun · lɛ́ pûu-ban-chaa-gaan gɔɔng-táp tîi ráp râat-chá-gaan dtaam ween · naai-pan naai-rɔ́ɔi · lɛ́ pá-nák-ngaan táng-sîn pûu-duu-lɛɛ sáp-sǒm-bàt lɛ́ fǔung sàt kɔ̌ɔng gà-sàt lɛ́ oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong · prɔ́ɔm gàp pá-nák-ngaan râat-chá-sǎm-nák · tá-glɛ̂ɛo-tá-hǎan · lɛ́ wii-rá-bù-rùt táng-sîn
And David assembled all the princes of Israel, the princes of the tribes, and the captains of the companies that ministered to the king by course, and the captains over the thousands, and captains over the hundreds, and the stewards over all the substance and possession of the king, and of his sons, with the officers, and with the mighty men, and with all the valiant men, unto Jerusalem.

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(พระ~, พระราช~, ราช~) son.


เมรุมาศ

th-noun

เมรุมาศ • (mee-rú-mâat) (classifier องค์)

mee-rú-mâat (romanization)
องค์ (classifier)

From เมรุ (meen, “mythological mountain Meru; crematorium built to represent this mount”) + มาศ (mâat, “gold”).

com

พระ พระ#Thai

(royal) (พระ~) temporary crematorium built to represent the mythological mountain Meru.

th:พระเมรุมาศ


กษัตรี

From Sanskrit क्षत्री (kṣatrī), feminine form of क्षत्र (kṣatra, “kṣatriya: member of the warrior caste, the caste itself”); perhaps via Old Khmer ខ្សត្រី (khsatrī, “female of the kṣatriya or warrior caste: queen, princess, etc”). Cognate with Modern Khmer ក្សត្រី (ksɑɑtrəy), Lao ກະສັດຕີ (ka sat tī).

der

(elegant, literary, poetic) woman in authority, royal woman, or noblewoman: queen, empress, princess, mistress, etc.


จิตกาธาน

From Pali citaka (“funeral pyre”) + ādhāna (“container, receiver, support; placing, placement, receipt; etc”).


เมรุ

meen (romanization)
เมรุ (classifier)
หลัง (classifier)

From Pali meru (“Meru, a mythological mountain”). Cognate with Lao ເມນ (mēn), Khmer មេរុ (meiruʼ), មេន (mein).


โกศ

gòot (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)

From Sanskrit कोश (kośa, “container; case; pocket”); perhaps via Pre-Angkorian Old Khmer kośa (“urn, vase; goblet, chalice; coffer, casket, chest”). Compare Old Khmer koṣa, koṣaṇa, kosa; and compare Pali koṭṭha (“closet; cabinet”), from which Modern Khmer កោដ្ឋ (kaot, “royal funerary urn”) was derived.

cog

พระ พระ#Thai

บรม บรม#Thai


ลอยตัว

th-verb

ลอยตัว • (lɔɔi-dtuua) (abstract noun การลอยตัว)

lɔɔi-dtuua (romanization)
การลอยตัว (abstract-noun)

From ลอย (lɔɔi, “to float”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

(numismatics, economics, finance) to float.


กษาปณ์

th-noun

กษาปณ์ • (gà-sàap)

From Sanskrit कार्षापण (kārṣāpaṇa, “kārṣāpaṇa, a type of ancient coin”).

bor

เหรียญ เหรียญ#Thai

(formal, numismatics) (เหรียญ~) currency coin, especially one made of metal.


นวล

Uncertain. Perhaps cognate with Modern Khmer នួន (nuən, “(of women) fine, fair, sweet; soft; tender; etc”). Compare Zuojiang Zhuang nuenh.

cog

(literary, poetic) woman; beloved woman; fair woman.


แม่ผัว

mɛ̂ɛ-pǔua (romanization)
คน (classifier)

/mɛː˥˩.pʰua̯˩˩˦/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + ผัว (pǔua, “husband”).

com

(sometimes considered vulgar) mother of one's husband.


แม่สามี

th-noun

แม่สามี • (mɛ̂ɛ-sǎa-mii)

/mɛː˥˩.saː˩˩˦.miː˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + สามี (sǎa-mii, “husband”).


แม่ยาย

mɛ̂ɛ-yaai (romanization)
คน (classifier)

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + ยาย (yaai, “grandmother”).


ผู้ผลิต

th-noun

ผู้ผลิต • (pûu-pà-lìt)


งบ

ngóp (romanization)
การงบ (abstract-noun)

(accounting, usually of an amount of money) to settle; to summarise.


ผัน

pǎn (romanization)
การผัน (abstract-noun)

Possibly from Old Chinese 翻 (OC *pʰan) or 番 (OC *pʰan). Likely a Doublet of ผวน (pǔuan, “to turn around, to reverse”). Cognate with Lao ຜັນ (phan).


ควง

kuuang (romanization)
การควง (abstract-noun)

(printing) to connect, link, enclose, or hold together, as with a curly bracket.


โทรม

soom (romanization)
ความโทรม (abstract-noun)

From Old Khmer jrom (“to crouch, to kneel, to bow; to sink, to subside, to collapse; to lie flat; etc”).

bor

decayed; rotten; ruined; worn; worn out; shabby; run-down; seedy; dilapidated.


นางแบบ

naang-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

/naːŋ˧.bɛːp̚˨˩/

Coordinate term: นายแบบ (naai-bɛ̀ɛp)


นายแบบ

naai-bɛ̀ɛp (romanization)
คน (classifier)

Coordinate term: นางแบบ (naang-bɛ̀ɛp)


อัฐ

(colloquial, somewhat archaic) money; currency.


เกย

th-noun

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


ออกเรือน

th-verb

ออกเรือน • (ɔ̀ɔk-rʉʉan) (abstract noun การออกเรือน)

ɔ̀ɔk-rʉʉan (romanization)
การออกเรือน (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.rɯa̯n˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “to move out (of, from, etc)”) + เรือน (rʉʉan, “house”), literally "to move out of the house", from the traditional practice in which a woman moves out of her family to her husband's family when she gets married.


เงินปี

From เงิน (ngən, “money”) + ปี (bpii, “year”).

(loosely or colloquial) civil list, Sovereign Grant, or similar payment.


บอลเชวิค

th-noun

บอลเชวิค • (bɔɔn-chee-wík)

/bɔːn˧.t͡ɕʰeː˧.wik̚˦˥/


หน่วยเสียง

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


หม่อม

Possibly shortened from กระหม่อม (grà-mɔ̀m). Compare Khmer ម៉ម (mɑɑm), Lao ຫມ່ອມ (mǭm).

th-l

กระหม่อม (grà-mɔ̀m)

(slang) female commoner who is a concubine of a royal person.


หยำฉ่า

th-noun

หยำฉ่า • (yǎm-chàa)

/jam˩˩˦.t͡ɕʰaː˨˩/

From Cantonese 飲茶／饮茶 (jam² caa⁴, literally “to drink tea”); originally referring to a place to drink tea or teahouse.

bor

(slang, sarcastic, derogatory) hostess; prostitute.


ทศ

ชั่ง ชั่ง#Thai

บาท บาท#Thai

(numismatics, historical) coin created in the reign of King Mongkut, worth 1/10 of a ชั่ง (châng), that is, 8 บาท (bàat).


หญิงงามเมือง

th-noun

หญิงงามเมือง • (yǐng-ngaam-mʉʉang)

/jiŋ˩˩˦.ŋaːm˧.mɯa̯ŋ˧/

From หญิง (yǐng, “woman”) + งาม (ngaam, “beautiful”) + เมือง (mʉʉang, “city”), literally "beautiful woman of the city; calque from Pali nagara sobhiṇī (“city's courtesan”, literally “city's beautiful woman”), from which Thai นครโสภิณี was derived.

cog

Thai นครโสภิณี


สมาส

th-noun

สมาส • (sà-màat)

From Sanskrit समास (samāsa, “compound; fusion”) or Pali samāsa (“compound; fusion”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords without vowel gliding.


สาวเสิร์ฟ

th-noun

สาวเสิร์ฟ • (sǎao-sə̀əp) (classifier คน)

sǎao-sə̀əp (romanization)
คน (classifier)

/saːw˩˩˦.sɤːp̚˨˩/

From สาว (sǎao, “girl”) + เสิร์ฟ (sə̀əp, “to serve”).


แม่นาง

th-noun

แม่นาง • (mɛ̂ɛ-naang)

/mɛː˥˩.naːŋ˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “a title for or term of address to a woman”) + นาง (naang, “idem”). Compare Khmer មេនាង (meiniəng); Lao ແມ່ນາງ (mǣ nāng). Cognate with Vietnamese mị nương, mỵ nương.

com

วินัย พงศ์ศรีเพียร, editor (1996), “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข ๒/ก๑๐๔ ต้นฉบับของหอพระสมุดวชิรญาณ”, in ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์ (in Thai), Bangkok: คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย, →ISBN, page 176
อันดับนั้น พระราชเทวีทูลแต่พระบรมราชาธิราชเจ้าด้วยจะย้อมหงอกแม่นางษาขามารดา
an-dàp nán · prá râat-chá tee-wii tuun dtɛ̀ɛ prá bɔɔ-rom raa-chaa-tí-râat jâao dûai jà yɔ́ɔm ngɔ̀ɔk mɛ̂ɛ-naang sǎa-kǎa maan-daa
On that occasion, the Holy Royal Consort stated unto His Majesty Borom Rachathirat the Lord that she would like to dye the silver hair of Maenang Sa-kha, her mother

วินัย พงศ์ศรีเพียร, editor (1996), “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข ๒/ก๑๐๔ ต้นฉบับของหอพระสมุดวชิรญาณ”, in ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์ (in Thai), Bangkok: คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย, →ISBN, page 181
แม่นางเทพธรณีแลแม่นางคงคาก็เขียนหนังสือใส่ในใบพลู
mɛ̂ɛ-naang têep tɔɔ-rá-nii lɛɛ mɛ̂ɛ-naang kong-kaa gɔ̂ kǐian nǎng-sʉ̌ʉ sài nai bai pluu
Maenang Thepthorani and Maenang Khongkha then wrote the letter onto betel leaves

(archaic) a title for or term of address to a woman, especially one of rank or of noble or royal birth.


สดับ

th-noun

สดับ • (sà-dàp)

From Old Khmer *stap, stapp, stāp, stāppa (“to listen; to hear”). Cognate with Modern Khmer ស្ដាប់ (sdap).

กลอน กลอน#Thai

รับ รับ#Thai

รอง รอง#Thai

ส่ง ส่ง#Thai

(prosody) the first of the four lines of a กลอน (glɔɔn); the other three being known as รับ (ráp), รอง (rɔɔng), and ส่ง (sòng), respectively.


เฒ่าหัวงู

From เฒ่า (tâo, “old person”) + หัว (hǔua, “head”) + งู (nguu, “snake”); literally "snake-headed oldie".


ตราสัง

th-verb

ตราสัง • (dtraa-sǎng) (abstract noun การตราสัง)

dtraa-sǎng (romanization)
การตราสัง (abstract-noun)

From ตรา (dtraa, “to seal; to secure”) + สัง (sǎng), probably a corrupted form of สาง (sǎang, “dead body”).

to deal with (a dead body) by shrouding it with white cloth and binding it with unbleached cotton yarn.


เมียน้อย

miia-nɔ́ɔi (romanization)
คน (classifier)

→ English: mia noi

From เมีย (miia, “wife”) + น้อย (nɔ́ɔi, “minor”).

com

(colloquial, amongst polygamous peoples) minor wife; secondary wife; wife of inferior rank; concubine.


เมียหลวง

th-noun

เมียหลวง • (miia-lǔuang) (classifier คน)

miia-lǔuang (romanization)
คน (classifier)

From เมีย (miia, “wife”) + หลวง (lǔuang, “principal”).

com

เมียน้อย เมียน้อย#Thai

(sometimes considered vulgar, amongst polygamous peoples) principal wife or chief wife, as opposed to เมียน้อย (miia-nɔ́ɔi, “minor wife; secondary wife; concubine”).

sometimes considered vulgar; amongst polygamous peoples; sometimes considered vulgar; amongst polygamous peoples


ภริยาน้อย

th-noun

ภริยาน้อย • (pá-rí-yaa-nɔ́ɔi) (classifier คน)

pá-rí-yaa-nɔ́ɔi (romanization)
คน (classifier)

From ภริยา (pá-rí-yaa, “wife”) + น้อย (nɔ́ɔi, “minor”).

com

“ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2017 April 7, archived from the original on 2019-01-12
มาตรา ๑๖๓๖ ถ้าเจ้ามรดกมีภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ หลายคนยังมีชีวิตอยู่ ภริยาเหล่านั้นทั้งหมดรวมกันมีสิทธิได้รับมรดกตามลำดับชั้นและส่วนแบ่งดังระบุไว้ในมาตรา ๑๖๓๕ แต่ในระหว่างกันเอง ให้ภริยาน้อยแต่ละคนมีสิทธิได้รับมรดกกึ่งส่วนที่ภริยาหลวงจะพึงได้รับ
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk · tâa jâao-mɔɔ-rá-dòk mii pá-rí-yaa tîi chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai gɔ̀ɔn chái bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít · bàp · hâa · lǎai kon yang mii chii-wít yùu · pá-rí-yaa lào nán táng-mòt ruuam-gan mii sìt-tí dâai ráp mɔɔ-rá-dòk dtaam lam-dàp chán lɛ́ sùuan bɛ̀ng dang rá-bù wái nai mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk-rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa · dtɛ̀ɛ nai rá-wàang gan eeng · hâi pá-rí-yaa-nɔ́ɔi dtɛ̀ɛ lá kon mii sìt-tí dâai ráp mɔɔ-rá-dòk gʉ̀ng sùuan tîi pá-rí-yaa-lǔuang jà pʉng dâai ráp
Section 1636 If the de cujus has several legitimate wives under the law prior to the coming into force of Book 5 of the Civil and Commercial Code who are still alive, all those wives have the right to jointly receive the inheritance according to the hierarchy and portions as mentioned in Section 1635. However, as between themselves, the minor wives shall each have the right to inherit one half of the portion which the principal wife ought to receive.

เมียน้อย เมียน้อย#Thai

(formal) Synonym of เมียน้อย (miia-nɔ́ɔi)


ภริยาหลวง

th-noun

ภริยาหลวง • (pá-rí-yaa-lǔuang) (classifier คน)

pá-rí-yaa-lǔuang (romanization)
คน (classifier)

From ภริยา (pá-rí-yaa, “wife”) + หลวง (lǔuang, “principal”).

com

เมียหลวง เมียหลวง#Thai

(formal) Synonym of เมียหลวง (miia-lǔuang)


กาลี

From Sanskrit काली (kālī, literally “dark(-skinned) woman”). Cognate with Lao ກາລີ (kā lī).

bor

(Hinduism) Kālī, a terrific form of the goddess Durgā.


กากี

From Pali kākī (“female crow”) or Sanskrit काकी (kākī, idem).


สายา

From corruption of Thai ชายา (chaa-yaa, “woman; beautiful woman”), ultimately from Pali jāyā (“wife”) or Sanskrit जाया (jāyā, idem).

cog

สายาอยู่ในถนน ถามข่าว เรียมฤๅ
sǎa-yaa yùu nai tà-nǒn · tǎam kàao · riiam rʉʉ
Lady, art thou in the streets to ask for tidings about me?
สายาบัวบ่าวเกลี้ย จักมา สาวสั่งอย่ามาวัน สู่น้อง
sǎa-yaa buua-bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng

2006, ล้อม เพ็งแก้ว, กำสรวลสมุทร หรือกำสรวลศรีปราชญ์ เป็นพระราชนิพนธ์ยุคต้นกรุงศรีอยุธยา, Bangkok: มติชน, page 60

The girl's man is about to come. The girl hath instructed him: "come not unto me in daytime".

2006, ล้อม เพ็งแก้ว, กำสรวลสมุทร หรือกำสรวลศรีปราชญ์ เป็นพระราชนิพนธ์ยุคต้นกรุงศรีอยุธยา, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 61:
สายารักอยู่เท้อญ อย่าไป
sǎa-yaa rák yùu tə́ən · yàa bpai
Damsel, stay in love, leave not.

(poetic and archaic) woman; beautiful woman.


ผีขนุน

pǐi-kà-nǔn (romanization)
ตน (classifier)

/pʰiː˩˩˦.kʰa˨˩.nun˩˩˦/

From ผี (pǐi, “ghost”) + ขนุน (kà-nǔn, “jack tree”); literally "jack tree ghost" or "ghost of jack tree"; from the fact that prostitutes in Bangkok often stood under jack trees along the Lot Canal at night.


ทดรอง

th-adj

ทดรอง • (tót-rɔɔng)

/tʰot̚˦˥.rɔːŋ˧/

From ทด (tót, “to substitute; as a substitute (for), in place (of)”) + รอง (rɔɔng, “to maintain; to support; to bear”).

com

2011 March 2, “ระเบียบสำนักงานอัยการสูงสุด ว่าด้วยเงินทดรองราชการ พ.ศ. ๒๕๕๔”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-04-05:
ให้กองคลังหรือสำนักงานภายในนำเงินทดรองราชการส่งคืนคลังภายในสิบห้าวันนับตั้งแต่วันที่หมดความจำเป็นต้องใช้เงินทดรองราชการ
hâi gɔɔng klang rʉ̌ʉ sǎm-nák-ngaan paai-nai nam ngən tót-rɔɔng râat-chá-gaan sòng kʉʉn klang paai-nai sìp hâa wan náp dtâng-dtɛ̀ɛ wan tîi mòt kwaam-jam-bpen dtɔ̂ng chái ngən tót-rɔɔng râat-chá-gaan
The Financial Division or Internal Office shall send the official advanced fund back to the Treasury within fifteen days reckoned from the date the need to use the official advanced fund comes to an end.

advanced: supplied or paid in expectation of reimbursement.


ตระกูลภาษา

From ตระกูล (dtrà-guun, “family”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).

Srijampa, S. (โสภนา ศรีจำปา) (2013) “ภาษาและวัฒนธรรมอาเซียนในยุคโลกาภิวัตน์: ความท้าทายของประเทศไทย”, in วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, volume 16

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

ตระกูลภาษาไท

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต


แม่สื่อ

th-noun

แม่สื่อ • (mɛ̂ɛ-sʉ̀ʉ)

/mɛː˥˩.sɯː˨˩/

From แม่ (mɛ̂ɛ, feminine prefix) + สื่อ (sʉ̀ʉ, “matchmaker”).


อดีตกาล

th-l

อดีต (à-dìit)


ราชญี

From Sanskrit राज्ञी (rājñī, “queen”). Compare Pali rājinī.

(archaic, poetic) queen:
female monarch;


เจ้าหญิงนิทรา

th-proper noun

เจ้าหญิงนิทรา • (jâo-yǐng-nít-traa)

From เจ้าหญิง (jâao-yǐng, “princess”) + นิทรา (nít-traa, “to sleep”), literally “sleeping princess”; calque of English Sleeping Beauty.


ศิลาจารึก

th-noun

ศิลาจารึก • (sì-laa-jaa-rʉ́k) (classifier หลัก)

sì-laa-jaa-rʉ́k (romanization)
หลัก (classifier)

From ศิลา (sì-laa, “stone”) + จารึก (jaa-rʉ́k, “inscription”).


ใส่ไฟ

th-verb

ใส่ไฟ • (sài-fai) (abstract noun การใส่ไฟ)

sài-fai (romanization)
การใส่ไฟ (abstract-noun)

From ใส่ (sài, “to put; to insert; to add”) + ไฟ (fai, “fire”).

com

(now rare) to cremate (a corpse); to set a fire for cremation (of a corpse); to start cremation (of a corpse).


อ้าย

th-adj

อ้าย • (âai)

(archaic, now dialect, of a male child) first; first-born.

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก
pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék
My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic, now dialect, of a brother) oldest; first-born.


จังกอบ

th-noun

จังกอบ • (jang-gɔ̀ɔp)

/t͡ɕaŋ˧.kɔːp̚˨˩/

From Pre-Angkorian Old Khmer caṃkop, caṃkap (“that which is collected”), extended forms of ckop, *chkop (“to collect, to gather; to impose, to levy”).

(historical) tax on imports and exports of goods through a pass, equivalent to modern customs tariff.


เถ้าแก่เนี้ย

เถ้าแก่เนี้ย • (tâo-gɛ̀ɛ-níia) (classifier คน)

tâo-gɛ̀ɛ-níia (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Teochew 頭家娘／头家娘 (tao5 gê1 niê/niô).

bor+

(used amongst Chinese people) landlady, proprietress; female owner of a business; bosslady, mistress; wealthy woman; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference.


เถ้าแก่

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/

Borrowed from Teochew 頭家／头家 (tao5 gê1). Cognate with Khmer ថៅកែ (thaw kae), Lao ເຖົ້າແກ່ (thao kǣ).

นาง นาง#Thai

คุณ คุณ#Thai

ท้าว ท้าว#Thai

โขลนทวารบาล โขลนทวารบาล#Thai

(historical) (นาง~, คุณ~) female official in the inner court of the palace (royal harem), next in rank to ท้าว (táao), responsible for supervising โขลนทวารบาล or for coordinating between the inner court and the outer court.

เจ้าจอม เจ้าจอม#Thai

(historical) (เจ้าจอม~) female official in the inner court of the palace (royal harem) who used to be เจ้าจอม, having the duties to train and educate new female officials in the inner court.


โชห่วย

From Teochew 粗貨／粗货 (cou1 huê3, “coarse/common goods”).

bor

ร้าน ร้าน#Thai

(colloquial) (ร้าน~) grocery store, especially one run by a Chinese.


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


ฟอนต์

th-noun

ฟอนต์ • (fɔ́n)


สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

สัญญาซื้อขายล่วงหน้า • (sǎn-yaa-sʉ́ʉ-kǎai-lûuang-nâa)

/san˩˩˦.jaː˧.sɯː˦˥.kʰaːj˩˩˦.lua̯ŋ˥˩.naː˥˩/

สัญญา (sǎn-yaa) + ซื้อ (sʉ́ʉ) + ขาย (kǎai) + ล่วงหน้า (lûuang-nâa).

com

(law, finance) futures contract; forward contract.

en-สัญญาซื้อขายล่วงหน้า-th-noun-YhE4Qu68


เบี้ยปรับ

th-noun

เบี้ยปรับ • (bîia-bpràp)

From เบี้ย (bîia, “money”) + ปรับ (bpràp, “to fine”).

com

(taxation law) fine imposed on a taxpayer as a penalty for his failure to comply with a tax law or regulation.


ตายทั้งกลม

From ตาย (dtaai, “to die”) + ทั้งกลม (táng-glom, “all”).

2018, คณิตยา/คีตฌาณ์, สาปรัก, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:
คุณเคยบังคับให้ผู้หญิงคนหนึ่งไปทำแท้งแต่ผู้หญิงคนนั้นแอบเก็บลูกไว้ คุณรู้เข้าก็เลยซ้อมเธอและผลคือ...เธอตกเลือดตาย เธอตายทั้งกลม และตอนนี้วิญญาณของเธอก็อยู่ในห้องนี้
kun kəəi bang-káp hâi pûu-yǐng kon nʉ̀ng bpai tam-tɛ́ng dtɛ̀ɛ pûu-yǐng kon nán ɛ̀ɛp gèp lûuk wái · kun rúu kâo gɔ̂ɔ-ləəi sɔ́ɔm təə lɛ́ pǒn kʉʉ ... təə dtòk-lʉ̂ʉat dtaai · təə dtaai-táng-glom · lɛ́ dtɔɔn-níi win-yaan kɔ̌ɔng təə gɔ̂ yùu nai hɔ̂ng níi
You once forced a woman to undertake abortion, but that woman secretly kept [her] womb. You came to know [it, you] then bashed her up, and the result was...she died [from obstetrical] bleeding. She died together with the child in her womb. And now, the ghost of hers is being in this room.

2014, ดอน ท่าศาลา, เปิดป่าช้าล่าผีไทย, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 32:
นางนาคคลอดยาก ทำอย่างไรเด็กก็ไม่ยอมออกมา...นางนาคก็ต้องตายทั้งกลม
naang nâak klɔ̂ɔt yâak · tam yàang-rai dèk gɔ̂ mâi yɔɔm ɔ̀ɔk maa ... naang nâak gɔ̂ dtɔ̂ng dtaai-táng-glom
Nang Nak had a difficulty giving birth. [No matter] how [they] did, the child would not come out easily... Nang Nak thus ended up dying together with the child in her womb.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:
วันนี้ (๒๐ กุมภาพันธ์) ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งจาก...หัวหน้าเจ้าหน้าที่กู้ภัย สภ.วิเศษชัยชาญว่า กำลังจะเดินทางไปรับศพหญิงตายทั้งกลมที่วัดเกศทอง...เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ
wan-níi · (yîi sìp · gum-paa-pan) · pûu-sʉ̀ʉ-kàao dâai-ráp jɛ̂ɛng jàak ... hǔua-nâa jâao-nâa-tîi gûu-pai · sɔ̌ɔ-pɔɔ wí-sèet-chai-chaan wâa · gam-lang jà dəən-taang bpai ráp sòp yǐng dtaai-táng-glom tîi wát gèet tɔɔng ... pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp
Today (20 February), reporters had received information from...the Head of the Wiset Chai Chan PPS Rescue Officials that [he] was about to go out to pick at Wat Ket Thong the body of a woman [who] died together with the child in her womb...to [further] take the [deceased] baby out of the corpse's womb.

(of a pregnant woman) to die together with the child or children in her womb.


ผู้ประกอบการ

th-noun

ผู้ประกอบการ • (pûu-bprà-gɔ̀ɔp-gaan)

From ผู้ (pûu) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp) + การ (gaan).


ชี

th-noun

ชี • (chii) (classifier คน or ตน or รูป)

chii (romanization)
คน (classifier)
ตน (classifier)
รูป (classifier)

From Sanskrit jī (“an honorific title”), according to the Royal Institute Dictionary 2011; but more likely to be from Old Khmer jī, jīha, jiha, jīya, jiya, ji (“grandfather, elderly person; forefather, ancestor; patriarch; venerable woman, religieuse; etc”), or from Pre-Angkorian Old Khmer ʼaji, ʼajī, ʼji, ji, jī (“idem”), or from Angkorian Old Khmer ʼji, ʼjī, ji, jī (“idem”), and thus cognate with Modern Khmer ជី (cii). Perhaps cognate with or borrowed as Lao ຊີ (sī).

แม่ แม่#Thai

นาง นาง#Thai

ยาย ยาย#Thai

(แม่~, นาง~, ยาย~) female priest; priestess; religieuse.


ไม้ไต่คู้

ไม้ไต่คู้ • (mái-dtài-kúu)

(linguistics) "mai tai khu" a Thai diacritical symbol ◌็, which shortens vowels


อนุชา

/ʔa˨˩.nu˦˥.t͡ɕʰaː˧/

From Pali anujā (“younger sister”, literally “one born subsequently”), from Sanskrit अनुजा (anujā, “idem”); possibly via Old Khmer ʼanuja (“younger brother”).
Compare Pali anuja (“younger brother”), from which Thai อนุช (“younger sister”) is derived.
Cognate with Modern Khmer អនុជា (ʼɑɑnuciə).

bor

(elegant, poetic) man born subsequently; man of a later generation; younger man; younger brother.


สตรีนิยม

สตรี (sà-dtrii, “woman”) + นิยม (ní-yom, “theory, doctrine”).


ดาวน์

daao (romanization)
การดาวน์ (abstract-noun)

(law, finance) To pay money amount for possession of property with not full price, which pay by installments the rest later.


เสี่ย

Borrowed from Teochew 舍 (sià, “residence”).

bor+

2020 March 20, “จำคุก ๘ ปีบรรยินคดีปลอมเอกสารโอนหุ้นเสี่ยชูวงษ์”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2020-05-23:
จำคุก ๘ ปีบรรยินคดีปลอมเอกสารโอนหุ้นเสี่ยชูวงษ์
jam-kúk · bpɛ̀ɛt · bpii ban-yin ká-dii bplɔɔm èek-gà-sǎan oon hûn sìia chuu wong
Eight-year imprisonment [for] Banyin in the case of counterfeiting stock transfer documents of Sia Chuwong

2020 January 9, “จับเสี่ยตลาดดัง ฆ่าโหดสาวไซด์ไลน์ ยัดศพใส่ถุง ฝังดินในบ้าน”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2020-05-23:
จับเสี่ยตลาดดัง ฆ่าโหดสาวไซด์ไลน์ ยัดศพใส่ถุง ฝังดินในบ้าน
jàp sìia dtà-làat dang · kâa hòot sǎao sái-laai · yát sòp sài tǔng · fǎng din nai bâan
[Authorities have] arrested the sia of a famous [wet] market [for] brutally killing a Sideline girl, stuffing [her] body into a sack, [and] burying [it] underground within [his own] house.

(colloquial, chiefly used amongst Chinese people) wealthy man; male owner (of a business); also used as a term of address to or title for such man, and used by the man to refer to himself.


เอื้อสังคม

th-adj

เอื้อสังคม • (ʉ̂ʉa-sǎng-kom)

/ʔɯa̯˥˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/

From เอื้อ (ʉ̂ʉa, “charitable”) + สังคม (sǎng-kom, “society”), Calque of English prosocial.

com

พฤติกรรมเอื้อสังคม


เจ้าชายนิทรา

th-noun

เจ้าชายนิทรา • (jâo-chaai-nít-traa) (classifier คน)

jâo-chaai-nít-traa (romanization)
คน (classifier)

From เจ้าชาย (jâao-chaai, “prince”) + นิทรา (nít-traa, “to sleep”); literally "sleeping prince"; after เจ้าหญิงนิทรา (jâo-yǐng-nít-traa, “Sleeping Beauty”, literally “sleeping princess”).


เกอว

th-noun

เกอว • (gəəo)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -w sound, except ones that spell with เ-า.


กน

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -n sound.


ก กา

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables without ending consonant, including ones that spell with -ำ, ใ-, ไ-, and เ-า.


กม

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -m sound, except ones that spell with -ำ.


นาสิก

Borrowed from Sanskrit नासिका (nāsikā). From Sanskrit नासा (nāsā), which makes the word an ultimately distant cognate with English nose


ปิตา

Borrowed from Pali pitā (“father”) or Sanskrit पिता (pitā).


นางเอก

naang-èek (romanization)
คน (classifier)

/naːŋ˧.ʔeːk̚˨˩/

From นาง (naang, “woman”) + เอก (èek, “first; principal, leading; etc”).

com

heroine; female protagonist; leading lady.


เป็นฝั่งเป็นฝา

From เป็น (bpen, “to be”) + ฝั่ง (fàng, “partition; section”) + เป็น (bpen, “to be”) + ฝา (fǎa, “partition; wall”), literally “to be section[ed], to be partition[ed]”; believed to refer to the condition in which a house is well sectioned or partitioned.

(idiomatic, often of a woman) to get married.


ลัทธิคุ้มครอง

th-noun

ลัทธิคุ้มครอง • (lát-tí-kúm-krɔɔng)

From ลัทธิ (lát-tí, “doctrine”) + คุ้มครอง (kúm-krɔɔng, “protect”); calque of English protectionism, from French protectionnisme.


ตลาดเสรี

From ตลาด (dtà-làat, “market”) + เสรี (sěe-rii, “free”); calque of English free market.


พส

th-noun

พส • (pɔɔ-sɔ̌ɔ)

/pʰɔː˧.sɔː˩˩˦/

เพื่อน เพื่อน#Thai

สาว สาว#Thai

(Internet slang, text messaging, humorous) Initialism of เพื่อนสาว (pʉ̂ʉan-sǎao, “girlfriend: female friend”).


การถอดเสียง

การถอดเสียง • (gaan-tɔ̀ɔt-sǐiang)

/kaːn˧.tʰɔːt̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/


อักษรตัวใหญ่

อักษรตัวใหญ่ • (àk-sɔ̌ɔn-dtuua-yài)

อักษร (àk-sɔ̌ɔn) + ตัว (dtuua) + ใหญ่ (yài).

com

(orthography, typography) capital letter, upper case, majuscule


ทำศพ

th-verb

ทำศพ • (tam-sòp) (abstract noun การทำศพ)

tam-sòp (romanization)
การทำศพ (abstract-noun)

From ทำ (tam, “to do; to make”) + ศพ (sòp, “corpse”).

com

(idiomatic) to dispose of or deal with a corpse, especially through a proper funeral rite.


เบี้ยประกัน

th-noun

เบี้ยประกัน • (bîia-bprà-gan)

From เบี้ย (bîia, “cowrie”) + ประกัน (bprà-gan, “insurance”).


เรียล

Learned borrowing from Khmer រៀល (riəl), from Portuguese real (“former currency of Portugal”). Doublet of เหรียญ (rǐian).


ธนิต

th-adj

ธนิต • (tá-nít)


ธนิต

th-noun

ธนิต • (tá-nít)


สิถิล

th-adj

สิถิล • (sì-tǐn)

From Pali sithila, from Sanskrit शिथिल, शिथिर (śithila, śithira).

der

शिथिल, शिथिर


สิถิล

th-noun

สิถิล • (sì-tǐn)

der

शिथिल, शिथिर

(phonology) unaspirated consonants, such as ป, ต, ก, จ in Thai


พ่อผัว

th-noun

พ่อผัว • (pɔ̂ɔ-pǔua)

/pʰɔː˥˩.pʰua̯˩˩˦/

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ผัว (pǔua)

com

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ผัว (pǔua)


ลัทธิมาร์กซ

th-noun

ลัทธิมาร์กซ • (lát-tí-mâak)

ลัทธิ (lát-tí) + มาร์กซ

com

ลัทธิ (lát-tí) + มาร์กซ

th:ลัทธิมาร์กซ


ลัทธิเลนิน

th:ลัทธิเลนิน


ลัทธิสตาลิน

th:ลัทธิสตาลิน


ผวน

pǔuan (romanization)
การผวน (abstract-noun)

Likely a Doublet of ผัน (pǎn, “to change, to transform”). Compare Lao ຜວນ (phūan), Khün ᨹ᩠ᩅᩁ, Shan ၽူၼ် (phǔun).

doublet

(transitive, linguistics) to switch rimes between syllables


ปัจฉบท

ปัจฉ + บท (bòt).

compound

ปัจฉ + บท (bòt)


ตัวแม่

th-noun

ตัวแม่ • (dtuua-mɛ̂ɛ)

From ตัว (dtuua, “figure; creature”) + แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”), literally “mother figure; mother creature”.

com

2023, KANt N., ““ตัวแม่จะแคร์เพื่อ” วาทกรรมตอกย้ำภาพลักษณ์ที่เปลี่ยนไปของสตรีและ LGBTQ+ ในโลกชายเป็นใหญ่”, in Harpers Bazaar:
ตัวแม่จะแคร์เพื่อ
dtuua-mɛ̂ɛ jà kɛɛ pʉ̂ʉa
[We're] queens! Why would [we] care?

2023 March 1, พนิดา ยุ่นประยงค์, “ศึกตัดสินตัวแม่มวยไทย “อัลลิเซีย vs เจเน็ต” มีหนึ่งคนต้องคืนเข็มขัด”, in One:
ศึกตัดสินตัวแม่มวยไทย
sʉ̀k dtàt-sǐn dtuua-mɛ̂ɛ muai tai
A fight to decide [who is] the queen of Thai boxing

2023 January 8, รัชกฤต เฉลิมแสน, “7 Things We Love About Naomi Campbell ซูเปอร์โมเดลตัวแม่ ผู้ผลักดันให้แฟชั่นหลากหลายมากยิ่งขึ้น”, in The Standard:
สามสาวซูเปอร์โมเดลตัวแม่
sǎam sǎao suu-bpə̂ə-moo-del dtuua-mɛ̂ɛ
Three girls [who are] the queens of supermodels

(slang, humorous) queen: woman who is pre-eminent in a certain field; woman who is fashionably fierce.


ยายทวด

yaai-tûuat (romanization)
คน (classifier)


ปู่ทวด

bpùu-tûuat (romanization)
คน (classifier)


ย่าทวด

yâa-tûuat (romanization)
คน (classifier)


ยายเทียด

yaai-tîiat (romanization)
คน (classifier)

From ยาย (yaai, “maternal grandmother”) + เทียด (tîiat, “great-great-grandparent”).


ปู่เทียด

bpùu-tîiat (romanization)
คน (classifier)

From ปู่ (bpùu, “paternal grandfather”) + เทียด (tîiat, “great-great-grandparent”).


แม่ย่า

th-noun

แม่ย่า • (mɛ̂ɛ-yâa)

/mɛː˥˩.jaː˥˩/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + ย่า (yâa, “maternal grandmother”).

com

(colloquial) female deity; female guardian angel.


ย่าเทียด

yâa-tîiat (romanization)
คน (classifier)

From ย่า (yâa, “paternal grandmother”) + เทียด (tîiat, “great-great-grandparent”).


ตาเทียด

dtaa-tîiat (romanization)
คน (classifier)

From ตา (dtaa, “maternal grandfather”) + เทียด (tîiat, “great-great-grandparent”).


พ่อปู่

th-noun

พ่อปู่ • (pɔ̂ɔ-bpùu)

/pʰɔː˥˩.puː˨˩/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ปู่ (bpùu, “paternal grandfather”).

com

(colloquial) male deity; male guardian angel.

(colloquial, dialect) father-in-law (husband's father).


ตาทวด

dtaa-tûuat (romanization)
คน (classifier)


ฝ่ายใน

From ฝ่าย (fàai, “sector; section”) + ใน (nai, “in; inner”).

(historical) woman who is a member thereof; female courtier.


เงินปันผล

th:เงินปันผล


เจ้าพ่อ

/t͡ɕaw˥˩.pʰɔː˥˩/

From เจ้า (jâao, “lord”) + พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”), literally “lord father”

2014, สุนทรภู่, “นิทานคำกลอนสุนทรภู่ เรื่อง จันทโครบ”, in วัชรญาณ:
เจ้าพ่อเอ๋ยพระบิดาชราแล้ว
jâo-pɔ̂ɔ ə̌əi prá bì-daa chá-raa lɛ́ɛo
[My] son, [your] father is now old.

(royal, archaic) a term of endearment used to address a young man of royal descent.

2022 August 8, “ฮือฮา! ผู้ใหญ่บ้านป้ายแดงจัดทำบุญใหญ่ศาลเจ้าพ่อไทรย้อย ศาลเก่าแก่ของชุมชนปากน้ำประแสร์ จุดประทัด 2 ครั้งบังเอิญเลขหางประทัดตรงกัน ชาวบ้านเชื่อเจ้าพ่อไทรย้อยมาให้โชค”, in ชลนิวส์:
ผู้ใหญ่บ้านป้ายแดงจัดทำบุญใหญ่ศาลเจ้าพ่อไทรย้อย ศาลเก่าแก่ของชุมชนปากน้ำประแสร์
pûu-yài-bâan bpâai-dɛɛng jàt tam-bun yài sǎan jâo-pɔ̂ɔ sai-yɔ́ɔi · sǎan gào-gɛ̀ɛ kɔ̌ɔng chum-chon bpàak-náam bprà-sɛ̌ɛ
The brand new village headman organised a big merit-making [event for] the shrine of Father Weeping Fig, an ancient shrine of the Prasae Estuary community.

2005 July 18, ทีมข่าวอาชญากรรม, “พลิกตำนานเล่าขาน “อาถรรพณ์ สน. บางเขน กับศาลเจ้าพ่อไทร””, in ผู้จัดการออนไลน์:
เจ้าพ่อจะคอยคุ้มครองตำรวจของ สน. บางเขน
jâo-pɔ̂ɔ jà kɔɔi kúm-krɔɔng dtam-rùuat kɔ̌ɔng · sɔ̌ɔ-nɔɔ · baang-kěen
Father will keep watching over the policemen of Bang Khen MPS.

male tutelary deity; also used as a term of address to or title for such deity.

2023 January 17, “ตำรวจอิตาลีรวบเจ้าพ่อมาเฟียชื่อดังหลังหนีคดี 30 ปี”, in พีพีทีวี:
ตำรวจอิตาลีรวบเจ้าพ่อมาเฟียชื่อดังหลังหนีคดี 30 ปี
dtam-rùuat ì-dtaa-lîi rûuap jâo-pɔ̂ɔ maa-fiia chʉ̂ʉ-dang lǎng nǐi-ká-dii · sǎam sìp · bpii
Italian police arrest a renowned mafia king after 30 years of fleeing from justice

(slang) male leader of a criminal body, such as a mafia.


พยางค์ปิด

th-noun

พยางค์ปิด • (pá-yaang-bpìt) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpìt (romanization)
พยางค์ (classifier)


พยางค์เปิด

พยางค์เปิด • (pá-yaang-bpə̀ət) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpə̀ət (romanization)
พยางค์ (classifier)

/pʰa˦˥.jaːŋ˧.pɤːt̚˨˩/


ระเบียงเศรษฐกิจ

head

ระเบียงเศรษฐกิจ

Compound of ระเบียง (rá-biiang, “corridor”) + เศรษฐกิจ (sèet-tà-gìt, “economy”); calque of English economic corridor.


นิกรอยด์

th-noun

นิกรอยด์ • (ní-grɔɔi)


คอเคซอยด์

คอเคซอยด์ • (kɔɔ-kee-sɔɔi)

/kʰɔː˧.kʰeː˧.sɔːj˧/


มองโกลอยด์

มองโกลอยด์ • (mɔng-goo-lɔɔi)

(anthropology) mongoloid, as racial classification