นิรุกติศาสตร์

th-noun

นิรุกติศาสตร์ • (ní-rúk-dtì-sàat)

From นิรุกติ (ní-rúk-dtì, “language; speech”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

philology: branch of study concerning the structure, historical development, and relationships of languages.


วลี

From Sanskrit वली (valī, “wrinkle”) or Pali valī (“wrinkle”). Cognate with Lao ວະລີ (wa lī).


กบ

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -p sound.


เพศชาย

/pʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


ประธาน

From Sanskrit प्रधान (pradhāna, “leading; presiding; etc”); possibly via Old Khmer pradhāna, pradāna, prathṭhāna, braḥ dhāna, braḥ dhāṇa, braḥ thāna (“chief, lord, master, leader; man of distinction, personage of note; supreme, most important; etc”). Cognate with Lao ປະທານ (pa thān), Modern Khmer ប្រធាន (prɑɑthiən).


กาล

From Sanskrit काल (kāla, “time”). Cognate with Lao ການ (kān). Compare Shan ၵႃႇလ.


นามสกุล

From นาม (naam) + สกุล (sà-gun).
Probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Family Names Act 1913 (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

ชื่อสกุล ชื่อสกุล#Thai


กด

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -t sound.


ขยาย

th-verb

ขยาย • (kà-yǎai) (abstract noun การขยาย)

kà-yǎai (romanization)
การขยาย (abstract-noun)

Uncertain. Possibly corruption of สยาย, from Old Khmer *សអាយ៑ (*saʼāy), *ស្អាយ៑ (*sʼāy), extended forms of Angkorian Old Khmer *សាយ៑ (*sāy, “to spread, to extend; to be spread, to be extended; etc”).


ลึงค์

th-noun

ลึงค์ • (lʉng)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga.


แม่

แม่ • (mɛ̂ɛ)

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

(grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


อุทาน

อุทาน • (ù-taan)


สรรพนาม

From Sanskrit सर्वनामन् (sarvanāman, “pronoun”). Equivalent to สรรพ (sàp, “all; entire; whole; every”) + นาม (naam, “name; noun”).


กรรม

th-noun

กรรม • (gam)

From Pali kamma (“action; activity”), probably via Old Khmer -កម្ម (-kamma, “action, deed”), probably with some input from Sanskrit कर्मन् (karman, “action; activity”); probably via Old Khmer -កម៌្ម (-karmma, “action, deed”). The regular derivative of the Sanskrit word is synonymous กรรม์ (gan).


กก

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -k sound.


กง

Compare with Lü ᦷᦂᧂ (k̇ong), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨦ, Lao ກົງ (kong).

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -ŋ sound.


เพศ

th-noun

เพศ • (pêet)

From Sanskrit वेष (veṣa, “dress, ornament; appearance, look”). Compare Pali vesa (“clothing; costume; dress”); Modern Khmer ភេទ (pheit).


การแปลภาษาอัตโนมัติ

th-noun

การแปลภาษาอัตโนมัติ

การแปลภาษาอัตโนมัติ • (gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát)

gaan-bplɛɛ paa-sǎa àt-dtà-noo-mát (romanization)

/kaːn˧.plɛː˧.pʰaː˧.saː˩˩˦.ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mat̚˦˥/

การ (gaan) + แปล (bplɛɛ, “translation”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”) + อัตโนมัติ (àt-dtà-noo-mát, “automatic”)

affix

(translation studies) machine translation


คณะ

th-noun

คณะ • (ká-ná)

From Sanskrit गण (gaṇa, “band; class; group; herd; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇa, gana, gaṇā, ganā; Angkorian Old Khmer gaṇa, gana, gan, gann; Modern Khmer គណៈ (kĕəʼnaʼ), គណ (kŭən), គ្នា (kniə).

der

คณะของกาพย์ยานี คือ ๑ บทมี ๒ บาท ๑ บาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ
ká-ná kɔ̌ɔng gàap-yaa-nii kʉʉ nʉ̀ng bot mii sɔ̌ɔng bàat nʉ̀ng bàat mii sɔ̌ɔng wák wák nâa mii hâa kam wák lǎng mii hòk kam
The structure of gàap-yaa-nii is as follows: Each stanza contains two lines. Each lines contains two parts. The first part has five words. The second, six words.

(prosody) structure of poetry, especially in terms of units or words required for each form or type of poetry.


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


บุรุษ

th-noun

บุรุษ • (bù-rùt)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


สำเนียง

→ Khmer: សំនៀង (sɑmniəng) / សំណៀង (sɑmniəng)

→ Lao: ສຳນຽງ (sam nīang)

→ Northern Thai: ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ


ไวยากรณ์

Borrowed from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa), which is derived from व्याकरण (vyākaraṇa). Cognate with Pali veyyākaraṇa, Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ), Lao ໄວຍາກອນ (wai nyā kǭn). Doublet of พยากรณ์ (pá-yaa-gɔɔn) and วยากรณ์

cog

Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ)

doublet

ไวยากรณ์อังกฤษ
wai-yaa-gɔɔn ang-grìt
English grammar


เสียง

sǐiang (romanization)
เสียง (classifier)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siəŋᴬ¹ (“sound”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 聲 (MC syeng, “sound”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨦ, Lao ສຽງ (sīang), Lü ᦵᦉᧂ (ṡeng), Tai Dam ꪎꪸꪉ, Tai Dón ꪎꪸꪉ, Shan သဵင် (sǎeng), Tai Nüa ᥔᥥᥒᥴ (séng), Aiton ꩬိင် (siṅ), Phake ꩬိင် (siṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).


ธาตุ

th-noun

ธาตุ • (tâat)

From Sanskrit धातु (dhātu, “component, element; mineral; root; semen; etc”); perhaps via Old Khmer dhātu (“material, matter, substance; relics, remains”). Cognate with Lao ທາດ (thāt), Modern Khmer ធាតុ (thiət).


การันต์

From Pali kāranta (“final letter”). Cognate with Lao ກາລັນ (kā lan), ກາຣັນ (kā ran).

ทัณฑฆาต ทัณฑฆาต#Thai

(grammar) letter or group of letters affected by the diacritical mark ทัณฑฆาต (tan-tá-kâat).


สระ

th-noun

สระ • (sà-rà) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

sà-rà (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)

From Pali sara (“vowel”). Compare Sanskrit स्वर (svara, “vowel”).


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


มาตรา

From Old Khmer mātrā, māttrā, mātatrā, mādatra, mtrā (“dimension; measure; proportion; provision; etc”); ultimately from Sanskrit मात्रा (mātrā, “amount; degree”). Cognate with Khmer មាត្រា (miətraa).

der

(Thailand grammar) category assigned to a syllable based on its ending sound:

the category กก (gòk) for a syllable ended by the sound [k], which is represented by the letter ก (gɔɔ), ข (kɔ̌ɔ), ฃ (kɔ̌ɔ), ค (kɔɔ), ฅ (kɔɔ), or ฆ (kɔɔ);

the category กง (gong) for a syllable ended by the sound [ŋ], which is represented by the letter ง (ngɔɔ);

the category กด (gòt) for a syllable ended by the sound [t], which is represented by the letter จ (jɔɔ), ฉ (chɔ̌ɔ), ช (chɔɔ), ซ (sɔɔ), ฌ (chɔɔ), ฎ (dɔɔ), ฏ (dtɔɔ), ฐ (tɔ̌ɔ), ฑ (tɔɔ), ฒ (tɔɔ), ด (dɔɔ), ต (dtɔɔ), ถ (tɔ̌ɔ), ท (tɔɔ), ธ (tɔɔ), ศ (sɔ̌ɔ), ษ (sɔ̌ɔ), or ส (sɔ̌ɔ);

the category กน (gon) for a syllable ended by the sound [n], which is represented by the letter ญ (yɔɔ), ณ (nɔɔ), น (nɔɔ), ร (rɔɔ), ล (lɔɔ), or ฬ (lɔɔ);

the category กบ (gòp) for a syllable ended by the sound [p], which is represented by the letter บ (bɔɔ), ป (bpɔɔ), พ (pɔɔ), ฟ (fɔɔ), or ภ (pɔɔ);

the category กม (gom) for a syllable ended by the sound [m], which is represented by the letter ม (mɔɔ);

เกย เกย#Thai

the category เกย (gəəi) for a syllable ended by the sound [j], which is represented by the letter ย (yɔɔ);

เกอว เกอว#Thai

the category เกอว (gəəo) for a syllable ended by the sound [w], which is represented by the letter ว (wɔɔ);

ก กา
ก กา#Thai

the category ก กา (gɔɔ gaa) for an open syllable.


อักษรสูง

th-noun

อักษรสูง • (àk-sɔ̌ɔn-sǔung)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + สูง (sǔung, “high”).

com

(linguistics) high-class consonant (in Thai)


อักษรต่ำ

th-noun

อักษรต่ำ • (àk-sɔ̌ɔn-dtàm)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.tam˨˩/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

com

(linguistics) low-class consonant (in Thai)


อักษรกลาง

th-noun

อักษรกลาง • (àk-sɔ̌ɔn-glaang)

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.klaːŋ˧/

อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; consonant”) + กลาง (glaang, “middle”).

com

(linguistics) mid-class consonant (in Thai)


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


ชื่อสกุล

th-noun

ชื่อสกุล • (chʉ̂ʉ-sà-gun)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sa˨˩.kun˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + สกุล (sà-gun, “family”); calque of English family name; probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Law on Designation of Family Names, 2456 Buddhist Era (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.

2005 January 19, “พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-26, archived from the original on 2020-08-05:
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงด้วยความตาย ให้ฝ่ายซึ่งยังมีชีวิตอยู่และใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิใช้ชื่อสกุลนั้นได้ต่อไป
mʉ̂ʉa gaan-sǒm-rót sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai · hâi fàai sʉ̂ng yang mii chii-wít yùu lɛ́ chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun nán dâai dtɔ̀ɔ-bpai
When the marriage comes to an end due to the death [of either party], the party that is still alive and uses the family name of the other party shall have the right to continue using such family name.

(formal, now chiefly found in law, rare elsewhere) family name.

now chiefly found in law; rare elsewhere; now chiefly found in law; rare elsewhere


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

compound

สามานย + นาม (naam)


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


ลักษณนาม

ลักษณ + นาม (naam). Cognate with Lao ລັກສະນະນາມ (lak sa na nām).

ลักษณ + นาม (naam)

(grammar) (คำ~) classifier; counter; measure word.


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


บุพบท

th-noun

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


บุรุษสรรพนาม

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


ประพันธสรรพนาม

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


ประโยคหลัก

th-noun

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


บุรพบท

บุรพบท • (bù-rá-pá-bòt)

บุรพ + บท (bòt).

compound

บุรพ + บท (bòt)


อนุประโยค

th-noun

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ประโยคย่อย

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) Synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


คุณานุประโยค

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


อนิยมสรรพนาม

th-noun

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


เอกรรถประโยค

th-noun

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความซ้อน

th-noun

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


ประโยคความเดียว

th-noun

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)


อุปสรรค

th-noun

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


ประโยค

ประโยค • (bprà-yòok)

From Sanskrit प्रयोग (prayoga, “recitation”). Compare Pali payoga. Cognate with Lao ປະໂຫຍກ (pa nyōk), Khmer ប្រយោគ (prɑɑyook).


มุขยประโยค

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


อักขรวิธี

th-noun

อักขรวิธี • (àk-kà-rà-wí-tii)

อักขร + วิธี (wí-tii).

compound

อักขร + วิธี (wí-tii)


ปัจจัย

From Pali paccaya (“cause; suffix; etc”); possibly via Old Khmer pracai, pracaiya (“(1) source of livelihood; (2) monetary support; (3) requisites for monastic life, that is, clothing, food, shelter, medicine; etc”). Cognate with Modern Khmer បច្ច័យ (paccay). Compare Sanskrit प्रत्यय (pratyaya), from which Thai ปัตยัย is derived.


วิเศษณานุประโยค

th-noun

วิเศษณานุประโยค • (wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok).

compound

วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)


สกรรมกริยา

ส (sɔ̌ɔ) + กรรม (gam) + กริยา (grì-yaa).


กริยานุเคราะห์

th-noun

กริยานุเคราะห์ • (grì-yaa-nú-krɔ́)

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์

compound

กริยา (grì-yaa) + อนุเคราะห์


กริยาวิเศษณานุประโยค

th-noun

กริยาวิเศษณานุประโยค • (grì-yaa-wí-sěe-sà-naa-nú-bprà-yòok)

/kri˨˩.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

/ka˨˩.ri˦˥.jaː˧.wi˦˥.seː˩˩˦.sa˨˩.naː˧.nu˦˥.pra˨˩.joːk̚˨˩/

กริยา (grì-yaa) + วิเศษณ + อนุประโยค (à-nú-bprà-yòok)

compound

en-กริยาวิเศษณานุประโยค-th-noun-TXmpR3yA


วรรณยุกต์

th-noun

วรรณยุกต์ • (wan-ná-yúk) (classifier เสียง or รูป or ตัว)

wan-ná-yúk (romanization)
เสียง (classifier)
รูป (classifier)
ตัว (classifier)


ศัพทมูลวิทยา

From ศัพทมูล (sàp-tá-muun, “etymology”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science”).

com

etymology: study of the origin of words.


ศัพทมูล

From ศัพท (“word; vocabulary”) + มูล (muun, “origin; source”).


ลิงค์

th-noun

ลิงค์ • (ling)

From Sanskrit लिङ्ग (liṅga) or Pali liṅga. Cognate with Lao ລິງ (ling).


เพศหญิง

เพศหญิง • (pêet-yǐng)

/pʰeːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/


ตัวเชื่อม

ตัวเชื่อม • (dtuua-chʉ̂ʉam)

/tua̯˧.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/


พยางค์

pá-yaang (romanization)
พยางค์ (classifier)

From Pali byāṅga. Cognate with Lao ພະຍາງ (pha nyāng), Khmer ព្យាង្គ (pyiəng).


สนธิ

สนธิ • (sǒn-tí)

From Sanskrit सन्धि (sandhi, “union; connection”) or Pali sandhi (“union; connection”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords with vowel gliding.


อักษรนำ

th-noun

อักษรนำ • (àk-sɔ̌ɔn-nam)

แหน แหน#Thai

อยู่ อยู่#Thai

(linguistics) the leading consonant of an initial-consonant cluster (double consonant), such as silent ห (hɔ̌ɔ) (หอ นำ) in the word แหน (hɛ̌ɛn), silent อ (ɔɔ) (ออ นำ) in the word อยู่ (yùu), or the leading mid- or high-class consonant in words that follow the clustered consonant tone rule


พหูพจน์

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


ผัน

pǎn (romanization)
การผัน (abstract-noun)

Possibly from Old Chinese 翻 (OC *pʰan) or 番 (OC *pʰan). Likely a Doublet of ผวน (pǔuan, “to turn around, to reverse”). Cognate with Lao ຜັນ (phan).


เกย

th-noun

เกย • (gəəi)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -j sound, except ones that spell with ใ- and ไ-.


หน่วยเสียง

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


สมาส

สมาส • (sà-màat)

From Sanskrit समास (samāsa, “compound; fusion”) or Pali samāsa (“compound; fusion”).

bor

(linguistics) compound word made by joining two or more Pali/Sanskrit loanwords without vowel gliding.


สดับ

th-noun

สดับ • (sà-dàp)

From Old Khmer *stap, stapp, stāp, stāppa (“to listen; to hear”). Cognate with Modern Khmer ស្ដាប់ (sdap).

กลอน กลอน#Thai

รับ รับ#Thai

รอง รอง#Thai

ส่ง ส่ง#Thai

(prosody) the first of the four lines of a กลอน (glɔɔn); the other three being known as รับ (ráp), รอง (rɔɔng), and ส่ง (sòng), respectively.


ตระกูลภาษา

From ตระกูล (dtrà-guun, “family”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).

com

Srijampa, S. (โสภนา ศรีจำปา) (2013) “ภาษาและวัฒนธรรมอาเซียนในยุคโลกาภิวัตน์: ความท้าทายของประเทศไทย”, in วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, volume 16

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก

ตระกูลภาษาไท

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต


อดีตกาล

th-l

อดีต (à-dìit)


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


ไม้ไต่คู้

th-noun

ไม้ไต่คู้ • (mái-dtài-kúu)

(linguistics) "mai tai khu" a Thai diacritical symbol ◌็, which shortens vowels


กน

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -n sound.


เกอว

เกอว • (gəəo)

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -w sound, except ones that spell with เ-า.


ก กา

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables without ending consonant, including ones that spell with -ำ, ใ-, ไ-, and เ-า.


กม

แม่ แม่#Thai

มาตรา มาตรา#Thai

(grammar) (แม่~, มาตรา~) a group of words/syllables ending with -m sound, except ones that spell with -ำ.


นาสิก

Borrowed from Sanskrit नासिका (nāsikā). From Sanskrit नासा (nāsā), which makes the word an ultimately distant cognate with English nose


การถอดเสียง

การถอดเสียง • (gaan-tɔ̀ɔt-sǐiang)

/kaːn˧.tʰɔːt̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/


ธนิต

th-adj

ธนิต • (tá-nít)


ธนิต

th-noun

ธนิต • (tá-nít)


สิถิล

th-adj

สิถิล • (sì-tǐn)

From Pali sithila, from Sanskrit शिथिल, शिथिर (śithila, śithira).

der

शिथिल, शिथिर


สิถิล

th-noun

สิถิล • (sì-tǐn)

der

शिथिल, शिथिर

(phonology) unaspirated consonants, such as ป, ต, ก, จ in Thai


ผวน

pǔuan (romanization)
การผวน (abstract-noun)

Likely a Doublet of ผัน (pǎn, “to change, to transform”). Compare Lao ຜວນ (phūan), Khün ᨹ᩠ᩅᩁ, Shan ၽူၼ် (phǔun).

doublet

(transitive, linguistics) to switch rimes between syllables


ปัจฉบท

ปัจฉ + บท (bòt).

compound

ปัจฉ + บท (bòt)


พยางค์ปิด

th-noun

พยางค์ปิด • (pá-yaang-bpìt) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpìt (romanization)
พยางค์ (classifier)


พยางค์เปิด

พยางค์เปิด • (pá-yaang-bpə̀ət) (classifier พยางค์)

pá-yaang-bpə̀ət (romanization)
พยางค์ (classifier)

/pʰa˦˥.jaːŋ˧.pɤːt̚˨˩/