แม่น้ำ

th-noun

แม่น้ำ • (mɛ̂ɛ-náam)

→ Chinese:

→ Cantonese: 湄南河 (mei⁴ naam⁴ ho⁴)

→ Mandarin: 湄南河 (Méinán Hé)

/mɛː˥˩.naːm˦˥/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “river”) + น้ำ (náam, “water”). Cognate with Lao ແມ່ນ້ຳ (mǣ nam), Shan မႄႈၼမ်ႉ (māae nâ̰m), Lü ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ (mae¹nam²).

cog

Lü ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ (mae¹nam²)

ลุ่มแม่น้ำ


ทะเล

→ Lao: ທະເລ (tha lē)

→ Lü: ᦒᦰᦵᦟ (th!le)

From Pre-Angkorian Old Khmer ទន្លេ ~ ទន្លេយ (danle ~ danley, “large body of water”) or Angkorian Old Khmer *ធ្លេ (*dhle, “larger river, lake, sea”). Cognate with Modern Khmer ទន្លេ (tɔɔtŭənlei).

bor

ទន្លេ ~ ទន្លេយ

(now chiefly in combination or figurative) any large body of water.

อาหารทะเล อาหารทะเล#Thai

(in compounds) Clipping of อาหารทะเล (aa-hǎan-tá-lee, “seafood”), meal or dish with several kinds of seafood.


อ่าวไทย

th-proper noun

อ่าวไทย • (àao-tai)


มหาสมุทร

th-noun

มหาสมุทร • (má-hǎa-sà-mùt)

From Sanskrit महासमुद्र (mahāsamudra, “ocean”, literally “great sea”). Equivalent to มหา (má-hǎa) + สมุทร (sà-mùt). Cognate with Lao ມະຫາສະມຸດ (ma hā sa mut).

bor

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร ไม่สิ้นสุดความรักสมัครสมาน
tʉ̌ng múuai din sîn fáa má-hǎa-sà-mùt · mâi sîn-sùt kwaam-rák sà-màk-sà-mǎan
Though the earth ends, the heaven falls, and the ocean is no more, our love and union shall never cease.


แม่

th-noun

แม่ • (mɛ̂ɛ)

From Proto-Tai *meːᴮ (“mother”). Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩵, Lao ແມ່ (mǣ), Lü ᦶᦙᧈ (mae¹), Shan မႄႈ (māae), Ahom 𑜉𑜦𑜧 (mē), Bouyei meeh, Zhuang meh.

แม่สื่อแม่ชัก ไม่ได้เจ้าตัวเอาวัวพันหลัก

2019 October 17, admin06, “สยาม ธีรวุฒิ: จากลูกชายของแม่ สู่ 'ศัตรูของชาติ' และการเดินทางเพื่อตามหาความยุติธรรม”, in ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, Bangkok: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, retrieved 2020-05-09:
แม่ไปขอความช่วยเหลือจากกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ เจ้าหน้าที่พูดกับแม่ว่า เรื่องยังอยู่ระหว่างคัดกรอง...อย่าพูดเรื่องสยามหายไป เดี๋ยวประเทศจะเสียชื่อเสียง...น้ำตาแม่ตกเลย ห่วงภาพลักษณ์ประเทศ แล้วลูกของฉันที่หายไปล่ะ
mɛ̂ɛ bpai kɔ̌ɔ kwaam-chûai-lʉ̌ʉa jàak grom kúm-krɔɔng sìt-tí lɛ́ sěe-rii-pâap · jâao-nâa-tîi pûut gàp mɛ̂ɛ wâa · rʉ̂ʉang yang yùu rá-wàang kát-grɔɔng ... yàa pûut rʉ̂ʉang sà-yǎam hǎai bpai · dǐao bprà-têet jà sǐia chʉ̂ʉ-sǐiang ... nám-dtaa mɛ̂ɛ dtòk ləəi · hùuang pâap-lák bprà-têet · lɛ́ɛo lûuk kɔ̌ɔng chǎn tîi hǎai bpai lâ
I went to seek help from the Rights and Liberties Protection Department. [Its] officials spoke to me that [my] case was pending review...[and told me] not to speak [to the foreign media] about Sayam going missing, otherwise the country would lose its face... My tears dropped at that instant. [They] cared about the image of the country. And what about my child that went missing?

used as a term of address to or title for a female parent, mother-in-law, or person regarded as a female parent, and used by such person to refer to oneself.

แม่สาย

แม่ปิง

แม่โขง

used as a title for a body of water, as river, canal, etc.


แม่น้ำโขง

th-proper noun

แม่น้ำโขง • (mɛ̂ɛ-náam-kǒong)

/mɛː˥˩.naːm˦˥.kʰoːŋ˩˩˦/

com

แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam) + โขง (kǒong)


แม่โขง

th-proper noun

แม่โขง • (mɛ̂ɛ-kǒong)

/mɛː˥˩.kʰoːŋ˩˩˦/

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + โขง (kǒong)


ดานูบ

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai


แคว

th-proper noun

แคว • (kwɛɛ)


ทะเลสาบ

From ทะเล (tá-lee, “sea; any large body of water”) + สาบ (sàap, “idem”). Compare Lao ທະເລສາບ (tha lē sāp), Modern Khmer ទន្លេសាប (tɔɔtŭənlei saap).


เจ้าพระยา

th-proper noun

เจ้าพระยา • (jâao-prá-yaa)

→ Chinese: 昭披耶

→ English: Chao Phraya

→ Japanese: チャオプラヤー

Compound of เจ้า (jâao, “chief; lord; master”) + พระยา (prá-yaa, “idem”). Compare Khmer ចៅព្រះយា (cawprĕəhyiə); Lao ເຈົ້າພະຍາ (chao pha nyā).

com+

Chao Phraya, a river in Central Thailand.


ท่าเรือ

th-noun

ท่าเรือ • (tâa-rʉʉa)

/tʰaː˥˩.rɯa̯˧/

From ท่า (tâa) + เรือ (rʉʉa, “boat”). Compare Lao ທ່າເຮືອ (thā hư̄a), Lü ᦑᦱᧈᦵᦣᦲ (taa¹hoe).

cog

Lao ທ່າເຮືອ (thā hư̄a)


พอร์ต

th-noun

พอร์ต • (pɔ̂ɔt)


คลอง

คลอง • (klɔɔng) (classifier สาย or เส้น)

klɔɔng (romanization)
สาย (classifier)
เส้น (classifier)

→ English: khlong

Borrowed from Angkorian Old Khmer *គ្លង៑ (*gloṅ), *ឃ្លង៑ (*ghloṅ, “passage, way; waterway”). Cognate with Northern Thai ᨣᩖᩬᨦ, ᨣᩬᨦ, Isan คลอง, คอง, Lao ຄອງ (khǭng), Lü ᦅᦸᧂ (koang). Also extended as Thai ครรลอง.
Schuessler (2007) relates this word to Proto-Sino-Tibetan *kl(j)u(ŋ/k) (“river; valley”), whence 江 (OC *kroːŋ, “river”), 谷 (OC *kloːɡ, “valley”), Tibetan ཀླུང (klung, “river”), Burmese ချောင်း (hkyaung:, “stream”). STEDT notes that this does not account for the *-n coda.

cog

2023, “ศูนย์ทันตกรรม”, in medparkhospital.com:
รักษาคลองรากฟันอักเสบ
rák-sǎa klɔɔng râak-fan àk-sèep
to treat a root canal infection


สระว่ายน้ำ

th-noun

สระว่ายน้ำ • (sà-wâai-náam) (classifier สระ)

sà-wâai-náam (romanization)
สระ (classifier)

com

สระ (sà) + ว่ายน้ำ (wâai-náam)


สระ

From Pali sara (“pond”). Compare Sanskrit सरस् (saras, “pond”).


สมุทร

th-noun

สมุทร • (sà-mùt)

Learned borrowing from Sanskrit समुद्र (samudra, “sea”). Cognate with Old Khmer samudra, sramaddha; Modern Khmer សមុទ្រ (saʼmot). Compare Pali samudda; Modern Khmer សមុទ្ទ (saʼmot).

lbor

พระ พระ#Thai

โคลงโลกนิติ:
พระสมุทรสุดลึกล้น คณนา สายดิ่งทิ้งทอดมา หยั่งได้ เขาสูงอาจวัดวา กำหนด จิตมนุษย์นี้ไซร้ ยากแท้หยั่งถึง
prá-sà-mùt sùt lʉ́k-lón · ká-ná-naa · sǎai-dìng tíng tɔ̂ɔt maa · yàng dâi · kǎo sǔung àat wát-waa · gam-nòt · jìt má-nút níi sái · yâak tɛ́ɛ yàng tʉ̌ng
The sea seems so deep and beyond measure; yet its depth may be estimated by throwing a plumb line into it. The height of a high mount may also be measured or determined. But it is, indeed, hard to ascertain the limit of a human's heart.

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ, พาหุงคำฉันท์:
แสร้งเสกสราวุธประดิษฐ์ กลคิดจะรอนราน รุมพลพหลพยุหะปาน พระสมุทรทะนองมา
sɛ̂ɛng sèek sà-raa-wú-tá bprà-dít · gà-lá kít jà rɔɔn-raan · rum pon pá-hǒn pá-yú-hà bpaan · prá-sà-mùt tá-nɔɔng maa
The demon lord designedly employed his magical power to create splendid weapons as if to start war. He sent in a great many soldiers, like wild waves crushed in by the sea.

พระ พระ#Thai


คองโก

/kʰɔŋ˧.koː˧/

/kʰɔŋ˧.koː˥˩/

Republic of the Congo
Republic of the Congo

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Congo (a country in Central Africa, smaller and to the west of the Democratic Republic of the Congo)

Congo (a large river in Africa, which flows for about 4,380 km (2,720 miles) to the Atlantic Ocean in the Democratic Republic of Congo)

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

สาธารณรัฐคองโก

แม่น้ำคองโก


เดดซี

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


น่าน

th-proper noun

น่าน • (nâan)

จังหวัด จังหวัด#Thai


น่าน

th-noun

น่าน • (nâan)


จันทบุรี

Traditionally believed to be from Pali candapurī (literally “moon town”), from canda (“moon”) + purī (“town”); equivalent to Thai จันท + บุรี (bù-rii). Argued by modern scholar Sujit Wongthes to be from Pali candanapurī (literally “sandal town”), from candana (“sandal”, Asian trees of the genus Santalum) + purī (“town”); equivalent to Thai จันทน + บุรี (bù-rii) which -น- is dropped. Compare Old Khmer candapūrī, from which the archaic form จันทบูรี was possibly derived.

com

จันท + บุรี (bù-rii)

com

จันทน + บุรี (bù-rii)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Chanthaburi (a river in Thailand)


บ่อน้ำ

th-noun

บ่อน้ำ • (bɔ̀ɔ-náam)

/bɔː˨˩.naːm˦˥/


สระน้ำ

สระน้ำ • (sà-náam)


โอไฮโอ

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Ohio River (a river in the United States)


โคโลราโด

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Colorado River (a river in the United States)


เคนทักกี

th-proper noun

เคนทักกี • (ken-ták-gîi)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Kentucky River (a river in the United States)


ไอโอวา

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Iowa River (a river in the United States)


แอละแบมา

แอละแบมา • (ɛɛ-lá-bɛɛ-mâa)

/ʔɛː˧.la˦˥.bɛː˧.maː˥˩/

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Alabama River (a river in the United States)


วิสคอนซิน

วิสคอนซิน • (wís-kɔn-sîn)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Wisconsin River (a river in the United States)


เดลาแวร์

เดลาแวร์ • (dee-laa-wɛɛ)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Delaware River (a river in the United States)


คอนเนทิคัต

คอนเนทิคัต • (kɔn-nee-tí-kát)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Connecticut (a state of the United States)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Connecticut (a river in the United States)


แคนซัส

แคนซัส • (kɛn-sás)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Kansas River (a river in the United States)


สาบ

th-noun

สาบ • (sàap)

facings around the edges of a coat on which buttons are sewn or buttonholes cut.


อ่าว

อ่าว • (àao)

Compare Middle Chinese 澳 (MC 'awH|'juwk, “inlet, bay”), Khmer អាវ (ʼaaw), Burmese အော် (au), Mon ဩ. Cognate with Lao ອ່າວ (ʼāo).

cog

Lao ອ່າວ (ʼāo)


ไนเจอร์

th-proper noun

ไนเจอร์ • (nai-jə̂ə)

/naj˧.t͡ɕɤː˥˩/

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Niger (a major river in West Africa)


ชาด

/t͡ɕʰaːt̚˦˥/

ทะเลสาบ ทะเลสาบ#Thai

(ทะเลสาบ~) Lake Chad, Chad (a freshwater lake at the junction of Nigeria, Niger, Chad and Cameroon in Central Africa)


ลี้

Cognate with Lao ລີ້ (lī), Northern Thai ᩃᩦ᩶, Khün ᩃᩦ᩶, Lü ᦟᦲᧉ (lii²).

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Li River (a river in Lamphun province)


เพชรบุรี

เพชรบุรี • (pét-bù-rii)

From เพชร (pét, “diamond; thunderbolt; vajra, a weapon of the Hindu god Indra”) + บุรี (bù-rii, “city; town”).

com

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Phet Buri (a river in Thailand)


ตาปี

th:แม่น้ำตาปี th:แม่น้ำทัปตี

Tapti River, Tapi River (a river in India)


คงคา

From Pali gaṅgā or Sanskrit गङ्गा (gaṅgā, literally “one who goes swiftly; one who flows rapidly”). Cognate with Khmer គង្គ (kɔɔkŭəngkĕəʼ), គង្គា (kŭəngkiə); Lao ຄົງຄາ (khong khā), ກັງກາ (kang kā); Burmese ဂင်္ဂါ (gangga).

bor

พระ พระ#Thai

พระแม่ พระแม่#Thai

แม่ แม่#Thai

แม่พระ แม่พระ#Thai

(Hinduism) (พระ~, พระแม่~, แม่~, แม่พระ~) Gaṅgā: the river Ganges personified as a goddess.


ช่องแคบ

th-noun

ช่องแคบ • (chɔ̂ng-kɛ̂ɛp)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰɛːp̚˥˩/

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp).

com

ช่อง (chɔ̂ng) + แคบ (kɛ̂ɛp)


อาร์คันซอ

th-proper noun

อาร์คันซอ • (aa-kan-sɔɔ)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Arkansas River (a river in the United States)


อิลลินอยส์

อิลลินอยส์ • (in-lí-nɔɔi)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Illinois River (a river in the United States)


มินนิโซตา

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Minnesota River (a river in the United States)


มิสซิสซิปปี

มิสซิสซิปปี • (mít-sít-síp-bpîi)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

Mississippi River
Mississippi River#English

(แม่น้ำ~) Mississippi River (a river in the United States)


มิสซูรี

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Missouri (a river in the United States)


เทนเนสซี

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Tennessee River (a river in the United States)


ฟยอร์ด

th-noun

ฟยอร์ด • (fà-yɔ́ɔt)

/fa˨˩.jɔːt̚˦˥/


มหาสมุทรอาร์กติก

th-proper noun

มหาสมุทรอาร์กติก • (má-hǎa-sà-mùt-áak-dtìk)

/ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩.ʔaːk̚˦˥.tik̚˨˩/

มหาสมุทร (má-hǎa-sà-mùt) + อาร์กติก (áak-dtìk)

com

th:มหาสมุทรอาร์กติก


มหาสมุทรใต้

th-proper noun

มหาสมุทรใต้ • (má-hǎa-sà-mùt-dtâi)

th:มหาสมุทรใต้


มหาสมุทรแอตแลนติก

มหาสมุทรแอตแลนติก • (má-hǎa-sà-mùt-ɛ́t-lɛɛn-dtìk)

/ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩.ʔɛt̚˦˥.lɛːn˧.tik̚˨˩/

มหาสมุทร (má-hǎa-sà-mùt) + แอตแลนติก (ɛ́ɛt-lɛɛn-dtìk)

com

th:มหาสมุทรแอตแลนติก


มหาสมุทรอินเดีย

th-proper noun

มหาสมุทรอินเดีย • (má-hǎa-sà-mùt-in-diia)

มหาสมุทร (má-hǎa-sà-mùt) + อินเดีย (in-diia)

com

th:มหาสมุทรอินเดีย


มหาสมุทรแปซิฟิก

th-proper noun

มหาสมุทรแปซิฟิก • (má-hǎa-sà-mùt-bpɛɛ-sí-fìk)

/ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩.pɛː˧.si˦˥.fik̚˨˩/

มหาสมุทร (má-hǎa-sà-mùt) + แปซิฟิก

com

มหาสมุทร (má-hǎa-sà-mùt) + แปซิฟิก

th:มหาสมุทรแปซิฟิก


ชี

th-noun

ชี • (chii) (classifier คน or ตน or รูป)

chii (romanization)
คน (classifier)
ตน (classifier)
รูป (classifier)

From Sanskrit jī (“an honorific title”), according to the Royal Institute Dictionary 2011; but more likely to be from Old Khmer jī, jīha, jiha, jīya, jiya, ji (“grandfather, elderly person; forefather, ancestor; patriarch; venerable woman, religieuse; etc”), or from Pre-Angkorian Old Khmer ʼaji, ʼajī, ʼji, ji, jī (“idem”), or from Angkorian Old Khmer ʼji, ʼjī, ji, jī (“idem”), and thus cognate with Modern Khmer ជី (cii). Perhaps cognate with or borrowed as Lao ຊີ (sī).

แม่ แม่#Thai

นาง นาง#Thai

ยาย ยาย#Thai

ศีลแปด ศีลแปด#Thai

(Buddhism) (แม่~, นาง~, ยาย~) female lay renunciant: laywoman who has her own hair and eyebrows shaved, vows to adhere to ศีลแปด (“Eight Precepts”), and is often seen wearing a white robe.


โก-ลก

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Golok (a river in Thailand and Malaysia)


ทะเลจีนใต้

ทะเล (tá-lee) + จีน (jiin) + ใต้ (dtâai).


ป่าตอง

th-proper noun

ป่าตอง • (bpàa-dtɔɔng)

/paː˨˩.tɔːŋ˧/

Patong (a beach in Phuket province, Thailand)