ศพ

From Sanskrit शव (śava, “corpse”). Cognate with Khmer សព (sɑp). Compare Pali chava, from which Thai ฉวะ (chwà) is derived.

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-28, page 133:

มาตรา ๓๖๖/๑ ผู้ใดกระทำเพื่อสนองความใคร่ของตนโดยการใช้อวัยวะเพศของตนล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของศพ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hòk-sìp hòk / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam pʉ̂ʉa sà-nɔ̌ɔng kwaam-krâi kɔ̌ɔng dton dooi gaan-chái à-wai-yá-wá-pêet kɔ̌ɔng dton lûuang-lám à-wai-yá-wá-pêet · tá-waan-nàk · rʉ̌ʉ chɔ̂ng-bpàak kɔ̌ɔng sòp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sǎam bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən hòk mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp

Section 366/1 Anyone who commits [any act] in order to satisfy his own desire by penetrating the genital organ, anus, or oral cavity of a corpse using his own genital organ, shall be liable to imprisonment for not more than three years, or a fine of not exceeding sixty thousand baht, or both.

2015 February 13, สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-03-24, retrieved 2019-01-10:

มาตรา ๓๖๖/๒ ผู้ใดกระทำอนาจารแก่ศพต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hòk-sìp hòk / sɔ̌ɔng · pûu dai grà-tam à-naa-jaan gɛ̀ɛ sòp dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sɔ̌ɔng bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən sìi mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp

Section 366/2 Anyone who commits an act of indecency upon a corpse shall be liable to imprisonment for not more than two years, or a fine of not exceeding forty thousand baht, or both.

2008 February 7, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2016-12-15, retrieved 2019-02-06:

มาตรา ๒๔๔ ถ้าศาลหรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่เห็นจำเป็น...ที่จะต้องตรวจศพ แม้ว่าจะได้บรรจุหรือฝังแล้วก็ตาม ให้มีอำนาจสั่งให้เอาศพนั้นให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจได้ แต่การกระทำตามคำสั่งดังกล่าวจะต้องคำนึงถึงหลักทางศาสนาและไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงอย่างอื่น

mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp sìi · tâa sǎan rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-fàai-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ dtam-rùuat chán pûu-yài hěn jam-bpen ... tîi jà dtɔ̂ng dtrùuat sòp · mɛ́ɛ wâa jà dâai ban-jù rʉ̌ʉ fǎng lɛ́ɛo gɔ̂ɔ-dtaam · hâi mii am-nâat sàng hâi ao sòp nán hâi pûu-chîao-chaan dtrùuat dâai · dtɛ̀ɛ gaan-grà-tam dtaam kam-sàng dang glàao jà dtɔ̂ng kam-nʉng tʉ̌ng làk taang sàat-sà-nǎa lɛ́ mâi gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət an-dtà-raai ráai-rɛɛng yàang ʉ̀ʉn

Section 244 If the court or high-ranking administrative or police officer deems it necessary...to examine a corpse, even though [the corpse] has already been coffined or buried, [the court or officer] shall have the power to order that the corpse be sent to an expert for examination. But [in] executing the said order, regard must be paid to religious principles and no other serious danger shall be caused.

(of a human being) dead body: corpse, remains, cadaver, etc.


นรก

th-noun

นรก • (ná-rók)

Borrowed from Pali naraka or Sanskrit नरक (naraka); possibly via Old Khmer naraka, naroka, °narraka, °nāraka (“hell; purgatory”). Cognate with Burmese နရက် (na.rak), Modern Khmer នរក (nɔɔnɔrŭək), Lao ນະລົກ (na lok), Dhivehi ނަރަކަ (naraka).

(theology, mythology) hell; purgatory; underworld; realm of the dead.


กรรม

กรรม • (gam)

gam (romanization)
กรรม์ (alternative)
กำ (alternative archaic dated obsolete)
กำม์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali kamma (“action; activity”), probably via Old Khmer -កម្ម (-kamma, “action, deed”), probably with some input from Sanskrit कर्मन् (karman, “action; activity”); probably via Old Khmer -កម៌្ម (-karmma, “action, deed”). The regular derivative of the Sanskrit word is synonymous กรรม์ (gan).


สวรรคต

th-verb

สวรรคต • (sà-wǎn-kót) (abstract noun การสวรรคต)

sà-wǎn-kót (romanization)
การสวรรคต (abstract-noun)

Borrowed from Sanskrit स्वर्गगत (svargagata, literally “gone to heaven”). Related to สวรรค์ (sà-wǎn). Compare Lao ສະຫວັນລະຄົດ (sa huan la khot).

bor

(used of a high-ranking royal person, as a monarch, consort, crown prince, etc) to die.


มรณสัน

th-noun

มรณสัน • (mɔɔ-rá-ná-sǎn)

From either of the following:
# Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + संज्ञा (saṃjñā, “consciousness; meaning; perception; sign; signal; token; etc”); literally "death sign" or "death token".
# Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + आसन्न (āsanna, “death”).


มาร

Borrowed from Sanskrit मार (māra, “evil one; tempter; death personified”) or Pali māra (“idem”). Compare Old Khmer māra, māra°, °māra (“Buddhist Satan; death”); Modern Khmer មារ (miə); Northern Thai ᨾᩣ᩠ᩁ.


พิราลัย

From พิร (“brave (person; compare วีร (wii-rá-))”) + อาลัย (aa-lai, “abode”), literally “abode of the brave”, referring to heaven.


อนิจภาพ

th-noun

อนิจภาพ • (à-nít-jà-pâap)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕa˨˩.pʰaːp̚˥˩/

From Pali anicca (“changeable; impermanent; perishable; transient; etc.”) + bhāva (“condition; form; state; etc.”).

der

(archaic, used of a person of distinction) death.


มรณภาพ

th-noun

มรณภาพ • (mɔɔ-rá-ná-pâap)

From มรณ (mron, “death”) + ภาพ (pâap, “condition; emotion; manner; state”); literally "condition of death".


มรณกรรม

th-noun

มรณกรรม • (mɔɔ-rá-ná-gam)

From Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + कर्म (karma, “act; activity; action”); literally "action of death" or "act of dying".


ดับขันธ์

th-verb

ดับขันธ์ • (dàp-kǎn)

From ดับ (dàp, “to cease; to extinguish; to terminate”) + ขันธ์ (kǎn, “the five aggregates (physical form, sensation, perception, mental formation, consciousness)”); literally "to terminate one's aggregates".

compound

(used of a religious or royal personage, as a buddha, saint, high priest, monarchs, etc) to die.

saint; high priest; monarchs; etc; saint; high priest; monarchs; etc


ทิวงคต

th-verb

ทิวงคต • (tí-wong-kót) (abstract noun การทิวงคต)

tí-wong-kót (romanization)
การทิวงคต (abstract-noun)
ชีวงคต (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit दिवङ्गत (divaṅgata, literally “gone to heaven”); probably via Old Khmer divaṅgata (“to die”).

bor

(used of crown princes and other high-ranking royals) to die.


สุรคต

th-verb

สุรคต • (sù-rá-kót) (abstract noun การสุรคต)

sù-rá-kót (romanization)
การสุรคต (abstract-noun)

From สุร (“god, deity; gallant, warrior”) + คต (kót, “gone”); literally "gone to [the land of] gods" or "gone to [the land of] gallants".

com

(used of foreign monarchs, archaic) to die.


วายปราณ

th-verb

วายปราณ • (waai-bpraan) (abstract noun การวายปราณ)

waai-bpraan (romanization)
การวายปราณ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ปราณ (bpraan, “breath”).

af

แต่พระเจ้าสเตฟาน ยังทรงกลัวพระธิดาจะวายปราณ จึงทรงมีบัญชาให้เครื่องปั่นฝ้ายทั้งมวลในอาณาจักรถูกเผาทิ้งไปในวันนั้น และก็เป็นไปตามพระประสงค์

dtɛ̀ɛ prá-jâao sà-tee-faan · yang song gluua prá-tí-daa jà waai-bpraan · jʉng song mii ban-chaa hâi krʉ̂ʉang-bpàn-faai tang-muuan nai aa-naa-jàk tùuk pǎo tíng bpai nai wan nán · lɛ́ gɔ̂ɔ bpeen-bpaii dtaam prá-bprà-sǒng

But King Stefan, still fearful of his daughter's life, did then and there decree that every spinning wheel in the kingdom should on that very day be burnt. So it was done.
(Literally) But King Stefan still feared that his divine daughter might perish. So he issued a command that all the spinning wheels in the kingdom be burnt away on that very day. And it happened in accordance with his divine desire.


เสียชีวิต

th-verb

เสียชีวิต • (sǐia-chii-wít) (abstract noun การเสียชีวิต)

sǐia-chii-wít (romanization)
การเสียชีวิต (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ชีวิต (chii-wít, “life”); literally "to lose one's life".


หมดลม

th-verb

หมดลม • (mòt-lom) (abstract noun การหมดลม)

mòt-lom (romanization)
การหมดลม (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to have no more; to run out of”) + ลม (lom, “breath”).


สิ้นชีวิต

th-verb

สิ้นชีวิต • (sîn-chii-wít) (abstract noun การสิ้นชีวิต)

sîn-chii-wít (romanization)
การสิ้นชีวิต (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to come to an end; to lose; to have no more”) + ชีวิต (chii-wít, “life”).


ปรโลก

From ปร (bpɔɔn, “different; other”) + โลก (lôok, “world”); ultimately from Sanskrit परलोक (paraloka, literally “other world”). Cognate with Khmer បរលោក (bɑɑlook).


เด๊ดสะมอเร่

th-verb

เด๊ดสะมอเร่ • (déet-sà-mɔɔ-rêe)

From "That's Amore", a song recorded by Dean Martin. The first word is corrupted into English dead. The rest is Italian amore (“love”).


อสัญกรรม

th-noun

อสัญกรรม • (à-sǎn-yá-gam)

From อสัญ (“unconscious”) + กรรม (gam, “act; action; deed; etc”).


อนิจกรรม

th-noun

อนิจกรรม • (à-nít-jà-gam)

From Pali anicca (“changeful; impermanent”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; deed”); literally "act of being impermanent" (or "state of being impermanent" = "impermanence").


ตายโหง

th-verb

ตายโหง • (dtaai-hǒong) (abstract noun การตายโหง)

dtaai-hǒong (romanization)
การตายโหง (abstract-noun)

From ตาย (dtaai, “to die”) + โหง (hǒong, “early; quickly; soon”).


สัปเหร่อ

th-noun

สัปเหร่อ • (sàp-bpà-rə̀ə) (classifier คน)

sàp-bpà-rə̀ə (romanization)
คน (classifier)

From Mon သပ္ပရိုဟ် (“good man”), corrupted from သပ္ပုရိဟ်, from Pali sappurisa (“good man”).
Duke Anumanratchathon (Yong Sathiankoset) presumed that it was probably from Old Khmer សប្បរុស (sapparusa), °សប្បរស (°sapparasa), សប្បរស្ស (sapparassa, “good man; moral man; wise man; worthy man; etc”), which were hybrids of Pali sappurisa (“righteous man; true man; etc”) and Sanskrit सत्पुरुष (satpuruṣa, “good man; wise man; etc”) and correspond to Modern Khmer សប្បុរស (sâbbŏrsâ).

cog

funeral director; mortician; undertaker.


ใบไม้ร่วง

From ใบไม้ (bai-máai, “tree leaf”) + ร่วง (rûuang, “to fall”).

com

คนตายเป็นใบไม้ร่วง

(literally) People die like leaves falling / People die like falling leaves.

(idiomatic) used to describe a great many deaths.


นิพพาน

níp-paan (romanization)
นฤพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิรพาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิรวาณ (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิฤๅพาร (alternative archaic dated obsolete)
เนียรพาน (alternative archaic dated obsolete)
นยรพาน (alternative archaic dated obsolete)
นิรพาน (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Pali nibbāna (“nirvana”), ultimately from Sanskrit निर्वाण (nirvāṇa, “idem”). Cognate with Old Khmer nibbāna, Modern Khmer និព្វាន (nɨppiən), Lao ນິພານ (ni phān), Burmese နိဗ္ဗာန် (nibban), Mon နဳဗာန်, Vietnamese nát bàn.

c. 18th century, “พระราชพงษาวดารกรุงเก่า ฉบับพระจักรพรรดิพงษ์เจ้ากรม (จาด)”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 8, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, published 1917, pages 77–78:

พระเจ้าอยู่หัวทรงพระประชวรอยู่บ้านป่าเมืองดอน...เพลา ๑๐ ทุ่มเสด็จนิพพาน

prá jâao-yùu-hǔua song-prá-bprà-chuuan yùu bâan-bpàa-mʉʉang-dɔɔn ... pee-laa · sìp · tûm sà-dèt níp-paan

His Majesty the King fell sick in wilderness. […] [At] the time of ten thum, [he] went [into] nirvana.

(obsolete, of a high priest, arhat, monarch, or high-ranking royal person) death

monarch; or high-ranking royal person; monarch; or high-ranking royal person


ตรีทูต

From ตรี (dtrii, “third”) + ทูต (tûut, “agent; envoy; representative”); literally "third agent", etc. Compare Khmer ត្រីទូត (trəytuut).
There are several suggestions regarding the origin of the first sense of the noun:
* It was from the traditional belief that the underworld bureaucracy will send four officials to bring the soul of a dead person down to the underworld court for judgment. The visitation of the third official means a person's death is approaching.
* It was from the traditional belief that everyone has in his body four spirits called เจตภูต (jèet-dtà-pûut). When anyone is about to die, the spirits will leave his body one by one. As the third spirit has left, it means his condition is extremely worse and his death is impending.
* It is a corruption of the term ตรีโทษ (dtrii-tôot, “condition of being heavily ill that death is imminent”, literally “three penalties”).

af

2008, สารคดี, สารคดี (ฉบับ ๒๗๗–๒๘๘), สารคดี:
เป็นดังความเจ็บป่วยขั้นตรีทูตที่ยากเกินเยียวยา
bpen dang kwaam-jèp-bpùai kân dtrii-tûut tîi yâak gəən yiao-yaa
It was like an illness at its terminal stage which was too difficult to cure.

1992, ชัชวาลย์ จันทร์เรือง, อนุสรณ์งานฌาปนกิจศพ นางชัชวาลย์ (ศิลปบรรเลง) จันทร์เรือง, พรศิวการพิมพ์:
ท่านป่วยเป็นวัณโรคเรื้อรังและมีนิวมอเนียแทรกซ้อนเข้ามา ร่างกายที่ชราแล้วทนไม่ไหว เข้าขั้นตรีทูต ขณะนั้น นาวาเอก นายแพทย์ประสบ วรมิตร นายแพทย์ประจำตัว ได้ตรวจดูชีพจรของคนไข้แล้วกระซิบบอกผมซึ่งอยู่ใกล้ ๆ ว่า ให้เตรียมพิธีศพได้
tân bpùai bpen wan-ná-rôok rʉ́ʉa-rang lɛ́ mii niu-mɔɔ-niia sɛ̂ɛk-sɔ́ɔn kâo maa râang-gaai tîi chá-raa lɛ́ɛo ton mâi wǎi kâo kân dtrii-tûut kà-nà nán naa-waa-èek naai-pɛ̂ɛt bprà-sòp wɔɔ-rá-mít naai-pɛ̂ɛt bprà-jam-dtuua dâai dtrùuat-duu chîip-pá-jɔɔn kɔ̌ɔng kon-kâi lɛ́ɛo grà-síp bɔ̀ɔk pǒm sʉ̂ng yùu glâi glâi wâa hâi dtriiam pí-tii sòp dâai
She had suffered chronic tuberculosis with intervention of pneumonia. Her aged body could no longer bear it, as she reached the moribund point. At that time, Captain Doctor Prasop Wǭramit, a private physician, examined the pulse of the patient and whispered to me who was nearby, telling me that a funeral could now be arranged.

สังฆมณฑลเชียงใหม่, สารและความศรัทธาต่อพระเมตตา, page 62:
พระองค์ทรงอยู่ในตรีทูตถึงสามชั่วโมงบนไม้กางเขน
prá-ong song yùu nai dtrii-tûut tʉ̌ng sǎam chûua-moong bon máai-gaang-kěen
He remained in the terminal state for three hours on the cross.

(medicine) moribundity: state of being on the verge of death.


มัจจุราช

th-noun

มัจจุราช • (mát-jù-râat)

Borrowed from Pali maccurāja, from maccu (“death”) + rāja (“king”), literally "king of death", equivalent to มัจจุ + ราช (râat).

com

มัจจุ + ราช (râat)


ถึงแก่กรรม

th-verb

ถึงแก่กรรม • (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam) (abstract noun การถึงแก่กรรม)

tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam (romanization)
การถึงแก่กรรม (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kam˧/

From ถึง (tʉ̌ng, “to reach; to arrive”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”) + กรรม (gam, “karma”).


การถึงแก่กรรม

th-noun

การถึงแก่กรรม • (gaan-tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam)

/kaːn˧.tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kam˧/

From การ (gaan) + ถึงแก่กรรม (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam).

prefix

ถึงแก่กรรม ถึงแก่กรรม#Thai

(humble, of commoners) abstract noun of ถึงแก่กรรม (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-gam)


ถึงแก่ความตาย

th-verb

ถึงแก่ความตาย • (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai) (abstract noun การถึงแก่ความตาย)

tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai (romanization)
การถึงแก่ความตาย (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kʰwaːm˧.taːj˧/

From ถึง (tʉ̌ng, “to reach; to arrive”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”) + ความตาย (kwaam-dtaai, “death”).

com

1943, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:
มาตรา ๑๖๐๒ เมื่อบุคคลใดต้องถือว่าถึงแก่ความตายตามความในมาตรา ๖๒ แห่งประมวลกฎหมายนี้ มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาท
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hòk rɔ́ɔi sɔ̌ɔng · mʉ̂ʉa bùk-kon dai dtɔ̂ng tʉ̌ʉ wâa tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai dtaam kwaam nai mâat-dtraa · hòk-sìp sɔ̌ɔng · hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai níi · mɔɔ-rá-dòk kɔ̌ɔng bùk-kon nán dtòk-tɔ̂ɔt gɛ̀ɛ taa-yâat
Section 1602 When any person is deemed to have died by virtue of Section 62 of the present Code, the estate of such person devolves upon his heirs.

มาตรา ๖๒ บุคคลซึ่งศาลได้มีคำสั่งให้เป็นคนสาบสูญให้ถือว่าถึงแก่ความตายเมื่อครบกำหนดระยะเวลาดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๖๑
mâat-dtraa · hòk-sìp sɔ̌ɔng · bùk-kon sʉ̂ng sǎan dâai mii kam-sàng hâi bpen kon-sàap-sǔun hâi tʉ̌ʉ wâa tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai mʉ̂ʉa króp gam-nòt rá-yá-wee-laa dang tîi rá-bù wái nai mâat-dtraa · hòk-sìp èt
Section 62 A person adjudged by the court to be a missing person shall be deemed to have died upon expiry of the period of time mentioned in Section 61.
มาตรา ๑๗๕...ถ้าบุคคลผู้ทำนิติกรรมอันเป็นโมฆียะถึงแก่ความตายก่อนมีการบอกล้างโมฆียะกรรม ทายาทของบุคคลดังกล่าวอาจบอกล้างโมฆียะกรรมนั้นได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp hâa ... tâa bùk-kon pûu tam ní-dtì-gam an bpen moo-kii-yá tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai gɔ̀ɔn mii gaan-bɔ̀ɔk-láang moo-kii-yá-gam · taa-yâat kɔ̌ɔng bùk-kon dang glàao àat bɔ̀ɔk-láang moo-kii-yá-gam nán dâai

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

Section 175...If the person who has conducted a juristic act which is voidable dies before the voidable act is avoided, the heir of the said person may avoid such voidable act.

2017, ประมวลกฎหมายอาญา:
มาตรา ๒๓๘ ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๒๒๖ ถึงมาตรา ๒๓๗ เป็นเหตุให้บุคคลอื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท
mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt · tâa gaan-grà-tam kwaam-pìt dtaam mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi yîi-sìp hòk · tʉ̌ng mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt · bpen hèet hâi bùk-kon ʉ̀ʉn tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai · pûu-grà-tam dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít · rʉ̌ʉ jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ hâa bpii tʉ̌ng yîi-sìp bpii · lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat tʉ̌ng sìi sɛ̌ɛn bàat
(literally) Section 238 If the commission of the offence under Section 226 to Section 237 is the cause by which another person arrives at death, the committing person must be liable to the penalty of imprisonment for life or imprisonment from five years to twenty years and a fine from one hundred thousand baht to four hundred thousand baht.

(very formal, used of commoners, now chiefly used in law) to die.


การถึงแก่ความตาย

th-noun

การถึงแก่ความตาย • (gaan-tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai)

From การ (gaan) + ถึงแก่ความตาย (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai).

prefix

ถึงแก่ความตาย

ถึงแก่ความตาย ถึงแก่ความตาย#Thai

(very formal, used of commoners, now chiefly used in law) abstract noun of ถึงแก่ความตาย (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai)


วายชนม์

th-verb

วายชนม์ • (waai-chon) (abstract noun การวายชนม์)

waai-chon (romanization)
การวายชนม์ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ชนม์ (chon, “life”).

com

(elegant, humble, used of commoners) to die.


การวายชนม์

วายชนม์ วายชนม์#Thai

(elegant, humble, used of commoners) abstract noun of วายชนม์ (waai-chon)


สิ้นบุญ

th-verb

สิ้นบุญ • (sîn-bun) (abstract noun การสิ้นบุญ)

sîn-bun (romanization)
การสิ้นบุญ (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to run out (of); to expire; to cease”) + บุญ (bun, “merit; virtue; moral excellence”).


หมดบุญ

th-verb

หมดบุญ • (mòt-bun) (abstract noun การหมดบุญ)

mòt-bun (romanization)
การหมดบุญ (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to run out (of); to have no more”) + บุญ (bun, “merit; virtue; moral excellence”).


การหมดบุญ

หมดบุญ หมดบุญ#Thai

(humble) abstract noun of หมดบุญ (mòt-bun)


การสิ้นบุญ

สิ้นบุญ สิ้นบุญ#Thai

(humble) abstract noun of สิ้นบุญ (sîn-bun)


อสุภ

th-noun

อสุภ • (à-sùp)


ปรินิพพาน

From Pali parinibbāna (literally “going out around; going out totally”), from pari (literally “around”) + nibbāna (literally “going out; cessation”); equivalent to Thai ปริ (bpà-rí) + นิพพาน (níp-paan). Compare Sanskrit परिनिर्वाण (parinirvāṇa). Cognate with Khmer បរិនិព្វាន (baʼrinɨppiən).

bor

(Buddhism) death (of a buddha or arhat).


ขาดใจ

th-verb

ขาดใจ • (kàat-jai) (abstract noun การขาดใจ)

kàat-jai (romanization)
การขาดใจ (abstract-noun)

From ขาด (kàat, “to lack; to be deprived (of)”) + ใจ (jai, “heart; mind; soul; feeling; emotion; etc”).


สิ้นใจ

th-verb

สิ้นใจ • (sîn-jai) (abstract noun การสิ้นใจ)

sîn-jai (romanization)
การสิ้นใจ (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to cease; to have no more”) + ใจ (jai, “heart; mind; soul; feeling; emotion; etc”).


ตราสัง

th-verb

ตราสัง • (dtraa-sǎng) (abstract noun การตราสัง)

dtraa-sǎng (romanization)
การตราสัง (abstract-noun)

From ตรา (dtraa, “to seal; to secure”) + สัง (sǎng), probably a corrupted form of สาง (sǎang, “dead body”).

to deal with (a dead body) by shrouding it with white cloth and binding it with unbleached cotton yarn.


มรณบัตร

th-noun

มรณบัตร • (mɔɔ-rá-ná-bàt)


ม่อง

th-verb

ม่อง • (mɔ̂ng)

From Cantonese 亡 (mong4). Possibly influenced by imported Hong Kong movies.


นอนคุยกับรากมะม่วง

นอนคุยกับรากมะม่วง • (nɔɔn-kui-gàp-râak-má-mûuang)

/nɔːn˧.kʰuj˧.kap̚˨˩.raːk̚˥˩.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/

From นอน (nɔɔn, “to lie”) + คุย (kui, “to talk”) + กับ (gàp, “with”) + ราก (râak, “root”) + มะม่วง (má-mûuang, “mango (tree, fruit)”); literally "to lie (down) talking with the root of a mango (tree)"; believed to have originated from old movies in which the bodies of murdered persons are often buried under mango trees.

com

2018 July 6, April, “ขออีกตอนจะนอนแล้ว! ๕ ซีรีส์เจ๋ง ๆ ดัดแปลงมาจากภาพยนตร์ที่ผู้ชายอย่างเราห้ามพลาด”, in Unlock Men, Whiteline Thaithayan, retrieved 2019-03-26:

เธอได้พบกับนอร์แมน เบตส์ ที่อาศัยอยู่กับแม่ของเขา แต่อยู่ได้ไม่นานก็ได้ไปนอนคุยกับรากมะม่วง

təə dâai póp gàp nɔɔ-mɛɛn · bêts · tîi aa-sǎi yùu gàp mɛ̂ɛ kɔ̌ɔng kǎo · dtɛ̀ɛ yùu dâai mâi naan gɔ̂ dâai bpai nɔɔn-kui-gàp-râak-má-mûuang

She had met with Norman Bates, who was living with his mother. But no so long after that, she got to lie down talking with a mango root.

2019 March 11, POCZ, “๖ เหตุผลว่าทำไม Apex Legends ถึงดังจนหยุดไม่อยู่”, in GG Community, Bangkok: GG Community, archived from the original on 2019-03-14:

หากตัวละครเราตายและเพื่อนในทีมยังไม่นอนคุยกับรากมะม่วงไปซะก่อน เพื่อนจะสามารถสแกนศพเราเพื่อส่งไปยังจุดเกิดให้กลับมาล้างแค้นแก้มือได้อีก

hàak dtuua-lá-kɔɔn rao dtaai lɛ́ pʉ̂ʉan nai tiim yang mâi nɔɔn-kui-gàp-râak-má-mûuang bpai sá gɔ̀ɔn · pʉ̂ʉan jà sǎa-mâat sà-gɛɛn sòp rao pʉ̂ʉa sòng bpai yang jùt gə̀ət hâi glàp maa láang-kɛ́ɛn gɛ̂ɛ-mʉʉ dâai ìik

If our character dies and a friend in our team has not yet gone to lie down talking with a mango root, the friend would be able to scan our corpse to send it to the birth point and have it come back again for taking vengeance or making a retry.


เข้าเฝ้ายมบาล

From เข้าเฝ้า (kâo-fâo, “to have an audience (with)”) + ยมบาล (“yamapāla, public officer in the underworld whose duty is to enforce the sentences given by the underworld court”, literally “protector of Yama”); literally "to have an audience with a yamapāla".

2012 August 28, “แบ่งกันอ่าน”, in เว็บแจ่มใส, Bangkok: แจ่มใส, archived from the original on 2019-03-26:

คนร้ายบ้าบอที่ไหนก็ไม่รู้มาจ้องทำร้ายชีวิตน้อย ๆ ของเธอให้มีอันต้องเกือบจะไปเข้าเฝ้ายมบาลก็หลายครั้ง

kon-ráai bâa-bɔɔ tîi-nǎi gɔ̂ mâi rúu maa jɔ̂ng tam-ráai chii-wít nɔ́ɔi nɔ́ɔi kɔ̌ɔng təə hâi mii an dtɔ̂ng gʉ̀ʉap jà bpai kâo-fâo-yom-má-baan gɔ̂ lǎai kráng

A crazy outlaw of an unknown origin has aimed to harm the little life of hers, making her almost have to lose her life for many times.

2017 May 15, Startyourway, “ผมมีเมียเป็นสาวประเภทสอง และเห็นใจเขาที่หลาย ๆ ครั้งถูกสังคมไม่ให้เกียรติ”, in Start Your Way, Bangkok: Startyourway.com, archived from the original on 2018-07-02:

อย่างน้อยภายใน ๑๐๐ ปี มนุษย์ทุกคนที่อยู่ในโลกนี้ก็ไปเข้าเฝ้ายมบาล

yàang-nɔ́ɔi paai-nai · rɔ́ɔi · bpii · má-nút túk kon tîi yùu nai lôok níi gɔ̂ bpai kâo-fâo-yom-má-baan

At least, within a hundred years, every human being living on this earth would die.

2025 July 27, “เที่ยวเชิงเกษตร เก็บผักเก็บไม้กินบ้าง...ไรบ้าง”, in go2askanne, Bangkok: go2askanne, archived from the original on 2019-01-25:

คนที่ปลูกและคนที่ทำงานในสวนส้มทยอยไปเข้าเฝ้ายมบาลกัน

kon tîi bplùuk lɛ́ kon tîi tam-ngaan nai sà-wá-ná-sôm tá-yɔɔi bpai kâo-fâo-yom-má-baan gan

Those who grew [oranges] and those who worked in orange gardens had passed away one after another.


ชันสูตรพลิกศพ

th-verb

ชันสูตรพลิกศพ • (chan-ná-sùut-plík-sòp) (abstract noun การชันสูตรพลิกศพ)

chan-ná-sùut-plík-sòp (romanization)
การชันสูตรพลิกศพ (abstract-noun)

From ชันสูตร (chan-ná-sùut, “to examine”) + พลิกศพ (“to examine (a dead body)”, literally “to turn over a dead body”).

com

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-29:

มาตรา ๑๕๓ ถ้าศพฝังไว้แล้ว ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพจัดให้ขุดศพขึ้นเพื่อตรวจดู เว้นแต่จะเห็นว่า ไม่จำเป็นหรือจะเป็นอันตรายแก่อนามัยของประชาชน

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hâa-sìp sǎam · tâa sòp fǎng wái lɛ́ɛo · hâi pûu chan-ná-sùut-plík-sòp jàt hâi kùt sòp kʉ̂n pʉ̂ʉa dtrùuat-duu · wén-dtɛ̀ɛ jà hěn wâa · mâi jam-bpen rʉ̌ʉ jà bpen an-dtà-raai gɛ̀ɛ à-naa-mai kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon

Section 153 If the corpse has already been buried, the person who conducts the postmortem examination shall arrange for the corpse to be dug up for inspection, save where he finds that it is not necessary or it would be detrimental to the health of the public.

(law) to carry out a postmortem examination; to carry out an autopsy.


การชันสูตรพลิกศพ

th-noun

การชันสูตรพลิกศพ • (gaan-chan-ná-sùut-plík-sòp)

/kaːn˧.t͡ɕʰan˧.na˦˥.suːt̚˨˩.pʰlik̚˦˥.sop̚˨˩/

From การ (gaan) + ชันสูตรพลิกศพ (chan-ná-sùut-plík-sòp).

prefix

ชันสูตรพลิกศพ

ชันสูตรพลิกศพ ชันสูตรพลิกศพ#Thai

(law) abstract noun of ชันสูตรพลิกศพ (chan-ná-sùut-plík-sòp)


ม่องเท่ง

th-verb

ม่องเท่ง • (mɔ̂ng-têng)

/mɔŋ˥˩.tʰeŋ˥˩/

ม่อง (mɔ̂ng) + (เท่ง, shortened from เท่งทึง (têng-tʉng)).


เท่งทึง

เท่งทึง • (têng-tʉng)

/tʰeŋ˥˩.tʰɯŋ˧/

Onomatopoeic, from drum sound in funeral.


ไปดี

ไปดี • (bpai-dii) (abstract noun การไปดี)

bpai-dii (romanization)
การไปดี (abstract-noun)

From ไป (bpai, “to go”) + ดี (dii, “well”); possibly influenced by or calque from Pali sugati (“happiness; happy state or condition”, literally “good course; good going”), from which Thai สุคติ is derived, or sugata (an epithet of the Budda, literally “(one who has) gone well”), from which Thai สุคต is derived.


สู่ขิต

สู่ขิต • (sùu-kìt)

Corrupted from สุขิต, which is borrowed from Northern Thai ᩈᩩᨡᩥ᩠ᨲ (sukhit, “to die”), from Pali sukhita (“happy”).

สู่ขิตในวันที่ดือ

(slang, humorous) to ascend to heaven, to be in heaven: to reach a state of bliss, to be blissful, to be extremely happy; to die, to rest in peace.


มีอันเป็นไป

มีอันเป็นไป • (mii-an-bpen-bpai) (abstract noun การมีอันเป็นไป)

mii-an-bpen-bpai (romanization)
การมีอันเป็นไป (abstract-noun)

From มี (mii, “to have”) + อัน (an, “that; which”) + เป็นไป (bpen-bpai, “to take place; to happen”).

com

(idiomatic) to die, especially a violent or miserable death.


ล่วงลับ

th-verb

ล่วงลับ • (lûuang-láp) (abstract noun การล่วงลับ or ความล่วงลับ)

lûuang-láp (romanization)
การล่วงลับ (abstract-noun)
ความล่วงลับ (abstract-noun)

From ล่วง (lûuang, “to pass”) + ลับ (láp, “to be gone”).

com

1973, กรมศิลปากร, “คำนำ”, in พระราชพงศาวดารกรุงธนุบรีสังเขป, พระนคร: อมรการพิมพ์, page 4:

อุทิศกุศลแด่ผู้ล่วงลับ

to dedicate the merit to the deceased ones

1941, บุญรับ พินิจชนคดี, หม่อมราชวงศ์, “ประวัติผู้วายชนม์”, in ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๗๐, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, page ฆ:

ยามท่านล่วงลับไปแล้ว

[at the] time she has already passed away

(idiomatic, polite, chiefly literary) to die; to be dead.


ไปสู่สรวงสวรรค์

th-verb

ไปสู่สรวงสวรรค์ • (bpai-sùu-sǔuang-sà-wǎn)


โรงเก็บศพ

th-noun

โรงเก็บศพ • (roong-gèp-sòp) (classifier แห่ง)

roong-gèp-sòp (romanization)
แห่ง (classifier)


ฆตต.

ฆตต. • (kɔɔ-dtɔɔ-dtɔɔ)

/kʰɔː˧.tɔː˧.tɔː˧/

ฆ่าตัวตาย ฆ่าตัวตาย#Thai

(informal, Internet slang) initialism of ฆ่าตัวตาย (kâa-dtuua-dtaai, “to commit suicide”)


ร่างไร้วิญญาณ

From ร่าง (râang, “body”) + ไร้ (rái, “without”) + วิญญาณ (win-yaan, “soul”); literally "soulless body".

com

(figuratively, euphemistic, colloquial, of a human being) corpse, dead body.


โทษประหารชีวิต

th-noun

โทษประหารชีวิต • (tôot-bprà-hǎan-chii-wít)

โทษ (tôot) + ประหารชีวิต (bprà-hǎan-chii-wít).

com

th:โทษประหารชีวิต


ถึงแก่พิราลัย

th-verb

ถึงแก่พิราลัย • (tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-pí-raa-lai) (abstract noun การถึงแก่พิราลัย)

tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-pí-raa-lai (romanization)
การถึงแก่พิราลัย (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.pʰi˦˥.raː˧.laj˧/

From ถึง (tʉ̌ng, “to reach”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”) + พิราลัย (pí-raa-lai, “heaven”, literally “to reach the abode of the brave”).


นิรยะ

th-noun

นิรยะ • (ní-rá-yá)

Borrowed from Pali niraya, ultimately Sanskrit निरय (niraya, “hell, going to destruction”).


เข้าโลง

th-verb

เข้าโลง • (kâo-loong) (abstract noun การเข้าโลง)

kâo-loong (romanization)
การเข้าโลง (abstract-noun)

Compound of เข้า (kâo, “to enter”) + โลง (loong, “coffin”)

com+

(idiomatic, often used of old persons, offensive) to die