รูป

th-pronoun

รูป • (rûup)

From Sanskrit रूप (rūpa, “form; appearance”). Cognate with Khmer រូប (ruup), Lao ຮູບ (hūp), Burmese ရူပ (rupa.).

(archaic) a first person pronoun employed by a priest.


ตัว

Ultimately from Chinese 頭 (OC *[m-t]ˁo). Cognate with Northern Thai ᨲ᩠ᩅᩫ, Lao ໂຕ (tō) or ຕົວ (tūa), Lü ᦷᦎ (ṫo), Tai Dam ꪶꪔ (to1), Tai Dón ꪔꪺ (to1), Shan တူဝ် (tǒ), Tai Nüa ᥖᥨᥝ (tow), Ahom 𑜄𑜥 (tū) or 𑜄𑜤 (tu), Zhuang duz, Saek ทั๊ว and Khmer តួ (tuə). Compare also Japanese 頭 (tō, “counter for certain animals”).

cog

(now considered colloquial) a second person pronoun, used to address a person of equal or lower status: you.


ผม

ผมชื่อ...ครับ

(slightly formal, men's speech) a first person pronoun employed by a male when addressing any commoner.

slightly formal; men's speech; slightly formal; men's speech


ฉัน

th-pronoun

ฉัน • (chǎn)

Shortened from ดิฉัน (dì-chǎn) or อิฉัน (ì-chǎn). Compare Khmer ឆាន់ (chan, “I; me; my”).

(informal) a first person pronoun employed by anyone when addressing a person of equal or lower status.


คุณ

From Pali guṇa (“cord; fibre; quality”) or from Sanskrit गुण (guṇa, “quality, feature, attribute; merit, virtue; etc”); probably via Old Khmer គុណ (guṇa, “attribute; excellence; interest; merit; property; quality; supernatural power; virtue”). Cognate with Lao ຄຸນ (khun); Khmer គុណ (kun); Old Javanese guṇa.

der

Chula Chom Klao
w:Order of Chula Chom Klao

a noble title given to an unmarried woman who has been conferred with the royal decoration of Chula Chom Klao (second class to fourth class).

(colloquial, polite) used as a title for or term of address to anyone out of respect.


คุณ

(colloquial, polite) a second or third person pronoun, used out of respect.


ธ

ลิลิตพระลอ:
เมื่อนั้นอนงค์เทพี ชนนีนาฏราชรันทด สลดหฤทัยดั่งจะหว่า ท้าว ธ ก็ว่าเจ้าลอลักษณ์ แม่รักเจ้าแม่นา รักยิ่งตายิ่งตัว รักยิ่งหัวยิ่งชีพ
mʉ̂ʉa-nán à-nong tee-pii · chon-ná-nii nâat râat ran-tót · sà-lòt hà-rʉ́-tai dàng jà wàa · táao tá gɔ̂ɔ wâa jâo lɔɔ lák · mɛ̂ɛ rák jâo mɛ̂ɛ naa · rák yîng dtaa yîng dtuua · rák yîng hǔua yîng chîip
At that time, Her Majesty the Queen Mother weeps and wails as if to die. She, the queen, then says: "Lo the beautiful son of mine, I do love you. I do love you more than my own eyes and body. I do love you even more than my own head and life."

ลิลิตพระลอ:
ส่วนสมเด็จดาราวดี พระชนนีรู้ข่าว...ธ ก็ทรงคานหาม ให้ตามเสด็จเดียรดาษ ถึงปราสาทสองศรี
sùuan sǒm-dèt daa-raa-wá-dii · prá-chon-ná-nii rúu kàao · ...tá gɔ̂ɔ song kaan-hǎam · hâi dtaam sà-dèt diia-rá-dàat · tʉ̌ng bpraa-sàat sɔ̌ɔng sǐi
As for Her Majesty Tārāvatī the Queen Mother, upon learning the news...she then proceeds in a palanquin, with a great many people following her till reaching the palace of the two princesses.

ยวนพ่าย:
บัดนั้นข้าผู้หื่น เหนกล แกว่นนา ธ สั่งใดตนตรา ถ่องถ้วน ยังชยงชื่นดลโดย คำราช เร็วแฮ เชองชอบเชองใดล้วน เลือกแถลง ฯ
bàt-nán kâa pûu hʉ̀ʉn · hěn gon · gwɛ̀n naa · tá sàng dai dton dtraa · tɔ̀ng tûuan · yang chiiang-chʉ̂ʉn don dooi · kam râat · reo hɛɛ · chəəng chɔ̂ɔp chəəng dai lúuan · lʉ̂ʉak tà-lɛ̌ɛng
At that time, the fervent servant found the stated stratagems beneficial. So whatever His Majesty declared to him he committed to his memory clearly. Thereupon he departed to Chiang Chuen with dispatch as commanded by the royal edict. There he demonstrated to them whatever trick or tactic that he found excellent.

1913, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์, สรรเสริญพระบารมี:
ธ ประสงค์ใด
tá bprà-sǒng dai
Whatever he [the king] wishes for.

(chiefly poetic) a third person pronoun, often used to refer to a person in authority.


ดิฉัน

th-pronoun

ดิฉัน • (dì-chǎn)

/di˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

2004, ปรามินทร์ เครือทอง, จดหมายเหตุรัชกาลที่ ๔ สวรรคต, มติชน, →ISBN, page 94:
ขอเตือนสงฆ์จงทราบ เมื่อครั้งดีฉันเป็นภิกษุอยู่ ดีฉันได้กล่าววาจานี้เนือง ๆ
kɔ̌ɔ dtʉʉan sǒng jong sâap · mʉ̂ʉa kráng dii-chǎn bpen pík-sù yùu · dii-chǎn dâai glàao waa-jaa níi nʉʉang nʉʉang
Let this be told and known unto the monastic order. At the time I [King Mongkut] was still a bhikṣu, always had I uttered this word:

(formal and archaic, men's speech) a first person pronoun employed by a male when addressing a person of equal or higher status.

ดิฉันชื่อ...ค่ะ

(formal, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a commoner of equal or higher status.


ท่าน

th-noun

ท่าน • (tâan)

(colloquial) added before or after a name, title, etc, to show respect.


ท่าน

th-pronoun

ท่าน • (tâan)

Luo Guanzhong (1330–1400), Romance of the Three Kingdoms, translated into Thai by Lord Minister of Finance (Hon Bunlong) (?–1805) and into English by Charles Henry Brewitt-Taylor (1857–1938).
ท่านนี้หรือชื่อว่าลกเจ๊ก เมื่อยังเป็นเด็กอยู่นั้นลักส้มเขาเอาไปให้มารดา นั่งลงเถิดเราจะเจรจาด้วย
tân níi rʉ̌ʉ chʉ̂ʉ wâa lók-jék mʉ̂ʉa yang bpen dèk yùu náan lák sôm kǎo ao bpai hâi maan-daa nâng long tə̀ət rao jà jee-rá-jaa dûuai
Aren't you the Young Man Lu who hid oranges in his sleeve at Yuan Shu's house? Please sit down and listen to me.

1925, Civil and Commercial Code of Thailand, Book 2:
ท่านว่าลูกหนี้จะต้องส่งมอบทรัพย์ชนิดปานกลาง
tân wâa lûuk-nîi jà dtɔ̂ng sòng-mɔ̂ɔp sáp chá-nít bpaan-glaang
It is prescribed that the obligor must supply a thing of average kind and quality.

Exodus 2:12, KJV:
ท่านก็มองดูซ้ายขวา และเมื่อท่านเห็นว่าไม่มีผู้ใดอยู่ที่นั่น ท่านจึงฆ่าคนอียิปต์นั้นเสีย แล้วซ่อนศพไว้ในทราย
tân gɔ̂ɔ mɔɔng duu sáai kwǎa lɛ́ mʉ̂ʉa tân hěn wâa mâi mii pûu dai yùu tîi nân tân jʉng kâa kon ii-yìp nán sǐia lɛ́ɛo sɔ̂ɔn sòp wái nai saai
And he looked this way and that way, and when he saw that there was no man, he slew the Egyptian, and hid him in the sand.

ท่านกำลังเข้าสู่บริการรับฝากข้อความ

You are accessing a text messaging service.

tân gam-lang kâo sùu bɔɔ-rí-gaan ráp fàak kɔ̂ɔ-kwaam

ท่านใดที่ประสงค์จะได้เงินคืนให้ยื่นคำร้องที่นี่

Any person who wants to be refunded must file an application here.

tân dai tîi bprà-sǒng jà dâai ngən kʉʉn hâi yʉ̂ʉn kam-rɔ́ɔng tîi nîi

a second or third person pronoun, giving a sense of either neutrality or respect.


ท่าน

th-cls

ท่าน • (tâan)

(humble) Classifier for human beings. ⇒ all nouns using this classifier


กู

From Proto-Tai *kuːᴬ (“I”, singular first-person pronoun (weak)), from Proto-Kra-Dai *akuː.
Cognate with Lao ກູ (kū), Lü ᦅᦴ (kuu), Tai Dam ꪀꪴ, Zhuang gou.
Compare Proto-Hlai *ɦuː (“I”), Proto-Austronesian *aku (whence Malay aku, Tagalog ako and Javanese aku).

inh

2019 February 12, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in มึงรู้มั้ย มันมีลูกมีผัวมาแล้ว...ไอ้ควาย (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
อคติเหรอ กูรู้จักสันดานมันดีกว่ามึงเสียอีก มึงรู้จักกำพืดมันดีแค่ไหน ก่อนที่มึงจะคว้ามันมาทำเมีย มึงรู้ไหม มันมีลูกมีผัวมาแล้ว ไอ้ควาย
à-ká-dtì rə̌ə · guu rúu-jàk sǎn-daan man dii gwàa mʉng sǐia ìik · mʉng rúu-jàk gam-pʉ̂ʉt man dii kɛ̂ɛ nǎi · gɔ̀ɔn tîi mʉng jà kwáa man maa tam miia · mʉng rúu mǎi · man mii lûuk mii pǔua maa lɛ́ɛo · âi kwaai
[I am] biased? I know her traits even better than you [do]. How well did you know her background? Before you picked her up to be made [as your] wife, did you know [that] she already had a husband [and] had a child? [You] buffalo!

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก เมื่อกูขึ้นใหญ่ได้สิบเก้าเข้า ขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด มาท่เมืองตาก พ่อกูไปรบ
pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék · mʉ̂ʉa guu kʉ̂n yài dâai sìp gâao kâo · kǔn sǎam chon · jâao mʉʉang chɔ̀ɔt · maa tɔ̂ɔ mʉʉang dtàak · pɔ̂ɔ guu bpai róp
My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young. Once I [had] grown up, attaining the age of 19, Khun Sam Chon, ruler of Chot Town, came to attack Tak Town, [and] my father went to fight [against him].

(now considered vulgar and offensive) a first person pronoun: I.


เรา

From Proto-Tai *rawᴬ (“first person plural pronoun”). Cognate with Northern Thai ᩁᩮᩢᩣ, Isan เฮา, Lao ເຮົາ (hao), Lü ᦣᧁ (haw), Tai Dam ꪹꪭꪱ, Tai Nüa ᥞᥝᥰ (häw), Shan ႁဝ်း (háo), Ahom 𑜍𑜧 (raw), 𑜍𑜈𑜫 (raw) or 𑜍𑜧𑜈𑜫 (raww), Bouyei rauz, Zhuang raeuz.

เราต้องปฏิเสธคำขอของคุณ

rao dtɔ̂ng bpà-dtì-sèet kam-kɔ̌ɔ kɔ̌ɔng kun

เย็นนี้เราจะกินอะไรกัน

เราว่าจะต่อธรรมศาสตร์

I think I'll attend Thammasat [University].

เราต้องกลับบ้านแล้ว

เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม

1950, พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช, พระปฐมบรมราชโองการ:

We shall reign this realm with righteousness, for the benefit and happiness of the great people of Siam.

rao jà krɔɔng pɛ̀n-din dooi tam pʉ̂ʉa bprà-yòot sùk hɛ̀ng má-hǎa-chon chaao sà-yǎam

a first person plural/singular pronoun employed when addressing a person of equal or lower status; I, we.

เจ้าหน้าที่ถามผู้ต้องหาว่า "เราจะรับไหม"

An authority asks the alleged offender: "do you plead guilty?"

jâo-nâa-tîi tǎam pûu-dtɔ̂ng-hǎa wâa "rao jà ráp mǎi"

a second person pronoun employed when addressing a person of lower status; you.


เพื่อน

th-pronoun

เพื่อน • (pʉ̂ʉan)

From Middle Chinese 伴 (MC banX, “companion; partner”). Cognate with Northern Thai ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩁ, ᨻᩮᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ເພື່ອນ (phư̄an), ເພິ່ນ (phœn), Shan ပိူၼ်ႈ (pōen), Vietnamese bạn.

1292/93, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (จารึกหลักที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, pages 9–10:
เมืองษุกโขไทนี้ดี ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ ลูท่างเพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า
mʉʉang sùk-kǒo-tai níi dii · nai náam mii bplaa · nai naa mii kâao · jâao-mʉʉang bɔ̀ɔ ao jà-gɔ̀ɔp nai prâi · luu-tâang pʉ̂ʉan juung wuua bpai káa · kìi máa bpai kǎai · krai jàk krâi káa cháang káa · krai jàk krâi káa máa káa
Nice is this town of Sukkhothai. There are fish in rills, there are rices in fields. The lord of the town imposeth no toll upon subjects, [making it] easy for them to bring oxen in [for] sale [or] ride horses in [for] trade. Whoever would want to trade in elephants [will be able to so] trade, whoever would want to trade in horses [will be able to so] trade.

(archaic) a third person pronoun: he, she, it, they, etc.


นาย

From Mon နဲာ (“master; person in charge”) or Old Khmer nāy (“leader”). Cognate with Lao ນາຍ (nāi), Lü ᦓᦻ (naay), Modern Khmer នាយ (niəy).

(law) a legal title given to a man aged 15 years or more.


ขา

(archaic) a third person pronoun used to inclusively refer to two or more persons.


มึง

มึง • (mʉng)

→ Khmer: មឹង (mɨng)

From Proto-Tai *mɯŋᴬ (“singular second-person pronoun (weak)”).
Cognate with Lao ມຶງ (mưng), Lü ᦙᦹᧂ (mueng), Tai Dam ꪣꪳꪉ, Zhuang mwngz.
Compare Proto-Hlai *C-mɯː (“you (singular)”).

inh

2019 April 29, ยิ่งยศ ปัญญา, 06:03 from the start, in ยกเขาไว้ในที่สูง...มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเลยเนอะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-10:
ท่าทางจะรักเขามากเลยนะ เรียกเขาคุณหนูอรทุกคำ ก็ดี มึงยกเขาไว้ในที่สูงอะ มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเขาเลยเนอะ
tâa-taang jà rák kǎo mâak ləəi ná · rîiak kǎo kun-nǔu ɔɔn túk kam · gɔ̂ɔ-dii · mʉng yók kǎo wái nai tîi-sǔung à · mʉng gɔ̂ duu mʉ̌ʉan kîi-kâa kǎo ləəi nə́
[You] seem to adore her so much, [as you] address her [as] Lady On [in] every sentence. Well, [now that] you place her in [such] a high position, you just look like her servant, indeed.

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ก่อนที่มึงจะไปคว้าเอามาทำเมีย มึงคิดจะถามกูสักคำไหม (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
ไอ้ไช้ มึงกล้าให้อีผู้หญิงอย่างนี้มาอ้างว่าเป็นเมียมึงหรือ มึงดูมันแต่งหน้า แต่งตัว ทาปากซิ ดูก็รู้ผู้หญิงชั้นต่ำชัด ๆ กะหรี่
âi chái · mʉng glâa hâi ii pûu-yǐng yàang níi maa âang wâa bpen miia mʉng rʉ̌ʉ · mʉng duu man dtɛ̀ng nâa · dtɛ̀ng dtuua · taa bpàak sí · duu gɔ̂ rúu pûu-yǐng chán dtàm chát chát · gà-rìi
Ai Chai, how dare you let a woman like this claim to be your wife? You see [how] she makes [her] face up, dresses [herself] up, and paints [her] lip? [Just] look [at her and everyone] knows obviously [she's] a low-class woman – a whore!

Circa 15th century, โคลงยวนพ่าย, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 139–140:
มึงคือวัลเฝือแฝง มิ่งไม้ เคยกุํพิรุธมึง หลายเทื่อ เหลือที่อดไว้แท้ จึ่งทำ
mʉng kʉʉ wal fʉ̌ʉa-fɛ̌ɛng · mîng-máai · kəəi gum pí-rút mʉng · lǎai tʉ̂ʉa · lʉ̌ʉa tîi òt wái tɛ́ɛ · jʉ̀ng tam
Thou art an ivy [creeping] behind a tree. For many times have [I] caught thy traces of guilt. [This is] truly beyond my tolerance, so [I have to] do [this unto thee].

(vulgar, derogatory, offensive) a second person pronoun: you.


ข้าพเจ้า

th-pronoun

ข้าพเจ้า • (kâa-pá-jâao)

/kʰaː˥˩.pʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

Possibly from contraction of ข้า (kâa, “slave; servant”) + พระเจ้า (prá-jâao, literally “sacred lord”), literally meaning "sacred lord's servant" or "sacred lord's slave". Compare Lao ຂ້າພະເຈົ້າ (khā pha chao).

com

2014 August 7, “สมเด็จพระบรมฯ เสด็จแทนพระองค์เปิดประชุม สนช.”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: บางกอก โพสต์, retrieved 2019-07-16:
บัดนี้ ได้เวลาอันเป็นมงคลแล้ว ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ข้าพเจ้าขอเปิดการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติให้ทำหน้าที่ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
bàt-níi · dâai wee-laa an bpen mong-kon lɛ́ɛo · nai prá bpà-rá-maa-pí-tai prá bàat sǒm-dèt prá jâao-yùu-hǔua · kâa-pá-jâao kɔ̌ɔ bpə̀ət gaan-bprà-chum sà-paa-ní-dtì-ban-yàt hɛ̀ng-châat hâi tam nâa-tîi dtaam bòt-ban-yàt kɔ̌ɔng rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · (chà-bàp chûua-kraao) · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hâa-sìp jèt · dtâng-dtɛ̀ɛ bàt-níi bpen-dtôn-bpai
Now, [we] have come to such an auspicious moment. In the name of His Majesty the King, I hereby open [this] session of the National Legislative Assembly, so that [it can] carry out [its] duties under the provisions of the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim Version), 2557 Buddhist Era, from this occasion onwards.

2012, รพินทรนาถ ฐากูร, translated by ประคิณ ชุมสาย ณ อยุธยา and ระวี ภาวิไล, หิ่งห้อย, 5th edition, Bangkok: ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:
หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม
hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̀ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi
Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

Circa 1802, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “ตอนที่ ๖๒”, in เรื่อง สามก๊ก แต่งจากพงศาวดารจีนสมัย พ.ศ. ๗๖๓ จน พ.ศ. ๘๒๓ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พระพุทธศักราช ๒๔๗๑, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1928, retrieved 2019-07-16:
ขงเบ้งจึงว่า ข้าพเจ้าดูดาวประจำเมืองเกงจิ๋วเห็นเศร้าหมองวิปริตนัก ข้าพเจ้าก็คิดว่า กวนอูเห็นจะตายเสียแล้ว แต่ว่าข้าพเจ้าไม่ทูล กลัวพระเจ้าเล่าปี่จะเปนทุกข์หนัก
kǒng-bêng jʉng wâa · kâa-pá-jâao duu daao bprà-jam mʉʉang geng-jǐu hěn sâo-mɔ̌ɔng wíp-bpà-rìt nák · kâa-pá-jâao gɔ̂ kít wâa · guuan-uu hěn jà dtaai sǐia lɛ́ɛo · dtɛ̀ɛ wâa kâa-pá-jâao mâi tuun · gluua prá-jâao lâo-bpìi jà bpen túk nàk
Kongming then said: "I inspected the constellations of the Town of Jingzhou and found that they were so gloomy and turbulent. I then thought that Guan Yu might have already passed away. But I haven't told [King Liu Bei] for fear that King Liu Bei would become gravely distressed."

2019 July 15 (last accessed), “ภาคถอดความเป็นภาษาไทยกลาง”, in วรรณคดีอีสาน เรื่อง พระยาคันคาก, Bangkok: กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม, published 2012, →ISBN:
ข้าพเจ้าขอนมัสการพระพุทธเจ้า (พระธรรม และพระสงฆ์ อันเป็นมิ่งมงคลสูงสุด) ขอผลบุญจงช่วยปกปักรักษาให้ข้าพเจ้ามีอายุยืนเป็นหมื่น ๆ ปี
kâa-pá-jâao kɔ̌ɔ ná-mát-sà-gaan prá-pút-tá-jâao · (prá tam · lɛ́ prá sǒng · an bpen mîng-mong-kon sǔung sùt) · kɔ̌ɔ pǒn bun jong chûai bpòk-bpàk-rák-sǎa hâi kâa-pá-jâao mii aa-yú yʉʉn bpen mʉ̀ʉn · mʉ̀ʉn · bpii
I should like to pay homage to the holy Lord Buddha ([as well as] the holy Dharma and the holy Saṅgha, which are the supreme auspices). May the outcome of [my] merit help protect [me] so that I have a life [that lasts] long up to ten thousands of ten thousands years.

(very formal) a first person pronoun used when addressing a person of equal or higher status: I, we, etc.


เจ้า

th-pronoun

เจ้า • (jâo)

ข้า ข้า#Thai

(archaic) a second or third person pronoun, used to address a person of equal or lower status, often used with the first person pronoun ข้า (kâa).


เอ็ง

เอ็ง • (eng)

Probably from Old Khmer ឯង (eṅa), ឯង៑ (eṅ, “self; oneself; own; personally”). Cognate with Modern Khmer ឯង (ʼaeng, “you; self, oneself; etc”). Doublet of เอง (eeng). Compare Proto-Vietic *ʔɛːŋ; Vietnamese anh (“you”).

cog

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 01:02 from the start, in ฉันผลักลูกลงนรกด้วยมือของฉันเอง (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-30:
ผิดที่คิดแต่จะรักษาหน้าตัวเอง ผิดที่คิดแต่จะเอาชนะคนบางคน ม้าลืมคิดถึงใจของเอ็ง
pìt tîi kít dtɛ̀ɛ jà rák-sǎa-nâa dtuua-eeng · pìt tîi kít dtɛ̀ɛ jà ao-chá-ná kon baang kon · máa lʉʉm kít-tʉ̌ng jai kɔ̌ɔng eng
[I am] at fault, that [I] only thought of saving my own face. [I am] at fault, that [I] only thought of outsmarting someone. I forgot to think about the feelings of yours [mother speaking to her child].

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 03:55 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-30:
ม้าไม่อยากให้เอ็งกลับไปเชียงใหม่แล้วล่ะ มาอยู่ด้วยกันเสียใกล้ ๆ ที่นี่แหละ ม้าว่าจะยกตึกที่ปากน้ำโพให้เอ็งทั้งสองคน เอ็งสองคนผัวเมียอยากจะค้าขายอะไรก็ไปปรึกษากันเอา ม้าเชื่อว่า เอ็งสองคนน่ะทำกันได้
máa mâi yàak hâi eng glàp bpai chiiang-mài lɛ́ɛo lâ · maa yùu dûai-gan sǐia glâi glâi tîi-nîi lɛ̀ · máa wâa jà yók dtʉ̀k tîi bpàak-nám-poo hâi eng táng sɔ̌ɔng kon · eng sɔ̌ɔng kon pǔua miia yàak jà káa-kǎai à-rai gɔ̂ bpai bprʉ̀k-sǎa gan ao · máa chʉ̂ʉa wâa · eng sɔ̌ɔng kon nâ tam gan dâai
I [mother speaking to her son and daughter-in-law] don't want you to return to Chiang Mai anymore. Come [and] live together near this very place. I'm going to give the buildings at Pak Nam Pho to both of you. [If] you two, husband [and] wife, want to do [any] business whatsoever, just go consult each other. I believe that you two can do [it].

1797/98, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, “สมุดไทยเล่มที่ ๔๗”, in บทละคร เรื่อง รามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:
เอ็งจงไปบอกแก่พระราม ตามในข้อความของเราว่า แล้วให้เร่งยกโยธา ออกมาสัประยุทธ์ราญรอน
eng jong bpai bɔ̀ɔk gɛ̀ɛ prá raam · dtaam nai kɔ̂ɔ-kwaam kɔ̌ɔng rao wâa · lɛ́ɛo hâi rêng yók yoo-taa · ɔ̀ɔk maa sàp-bprà-yút raan-rɔɔn
You [addressing an enemy] shall go speak to Phra Ram according to [the contents] of the message of mine that [he] shall then lead [his] host out with dispatch [for] combat [and] battle.

18th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย et al, “ตอนที่ ๒๔ กำเนิดพลายงาม”, in เสภา เรื่อง ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:
เจ้าพลายงามถามแจ้งแล้วแกล้งว่า เอ็งช่วยพาเราไปชมมะยมหวาน
jâao plaai ngaam tǎam jɛ̂ɛng lɛ́ɛo glɛ̂ɛng wâa · eng chûai paa rao bpai chɔɔ-mɔɔ má-yom wǎan
Having interrogated [them till] realising [the truth], Chao Phlai Ngam purposely said: "[Would] you [addressing fellow children] please bring me to see the sweet starberry?"

18th century, พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย et al, “ตอนที่ ๓ พลายแก้วบวชเณร”, in เสภา เรื่อง ขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-07-30:
กูจะบวชลูกชายสายสุดใจ เอ็งจงไปเที่ยวหาผ้าเนื้อดี
guu jà bùuat lûuk-chaai sǎai-sùt-jai · eng jong bpai tîao hǎa pâa nʉ́ʉa dii
I am to host the ordination of my dearest son. You [addressing a servant] shall go scout around [and] find [me] some good-quality cloth.

(vulgar, dated, can be considered offensive) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status or used to address a familiar person: you.


มัน

From Proto-Tai *manᴬ (“singular third-person pronoun (strong)”). Cognate with Isan มัน, Lao ມັນ (man), Northern Thai ᨾᩢ᩠ᨶ, Khün ᨾᩢ᩠ᨶ, Tai Dam ꪣꪽ, Shan မၼ်း (mán), Ahom 𑜉𑜃𑜫 (man), Zuojiang Zhuang minz/mwnz, Zhuang minz/faenz.

inh

2010, จรรยา ชูสุวรรณ, บ้านชายทุ่ง, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 71:
บ้านของลูกจันมีควายสี่ตัว ตัวแรกชื่อ ไอ้เขากาง เพราะมันมีเขากางโค้งอ่อนช้อย มันอายุมากแล้ว ช่วยไถนามาหลายปี แม่จึงไม่ใช้มันไถนาอีก
bâan kɔ̌ɔng lûuk jan mii kwaai sìi dtuua · dtuua rɛ̂ɛk chʉ̂ʉ · âi kǎo gaang · prɔ́ man mii kǎo gaang kóong ɔ̀ɔn-chɔ́ɔi · man aa-yú mâak lɛ́ɛo · chûai tǎi naa maa lǎai bpii · mɛ̂ɛ jʉng mâi chái man tǎi naa ìik
My* family has four buffaloes. The first one is called Ai Khao Kang ["Stretched Horns"] as it has delicately stretched horns. It [has] an advanced age now [and] has helped plough [our] fields for many years. So, mom no longer uses it to plough the fields.
The speaker refers to herself using her own name, Luk Chan. So, the Thai statement literally translates "The family of Luk Chan...".

2008, ยายนาง, เมื่อยายอายุเท่าหนู, Bangkok: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 88:
เราเรียกมันว่า หมูใหญ่ เพราะตัวมันใหญ่กว่าหมูทั้งปวงในหมู่บ้าน พ่อว่า มันเป็นหมูพันธุ์ผสม มันเลยตัวใหญ่กว่าหมูพันธุ์พื้นบ้านที่เราเคยเห็น
rao rîiak man wâa · mǔu yài · prɔ́ dtuua man yài gwàa mǔu táng-bpuuang nai mùu-bâan · pɔ̂ɔ wâa · man bpen mǔu pan pà-sǒm · man ləəi dtuua yài gwàa mǔu pan pʉ́ʉn-bâan tîi rao kəəi hěn
We called it Big Piggy because its body was larger than all the pigs in the village. Dad said it was a mixed-breed pig, so its body was huger than the pigs of native breed which we'd seen.

a third person pronoun used to refer to a non-human animal/animals: he, she, it, they, etc.


รา

From Proto-Southwestern Tai *raːᴬ² (“we two (inclusive)”). Cognate with Northern Thai ᩁᩣ, Khün ᩁᩣ, Lao ຮາ (hā), Lü ᦣᦱ (haa), Shan ႁႃး (háa), Tai Nüa ᥞᥣᥰ (häa), Ahom 𑜍𑜠 (ra), Zuojiang Zhuang raz.

(archaic) a first person pronoun employed inclusively by two or more persons.


ลื้อ

th-pronoun

ลื้อ • (lʉ́ʉ)

2019 March 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:12 from the start, in หวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่มั้ย...ลื้อฝันไปเถอะ (กรงกรรม), spoken by อาม่าลิ้ม (โฉมฉาย ฉัตรวิไล), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-24:
ลื้อมันก็แค่หวังสบาย ทิ้งไร่ทิ้งนามาหวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่ไหม ลื้อฝันไปเถอะ เงินทองที่อั๊วมีอยู่นะ อั๊วสะสมของอั๊วมาชั่วชีวิต อั๊วจะไม่มีวันยกให้คนอย่างลื้อเอาไปผลาญเด็ดขาด
lʉ́ʉ man gɔ̂ kɛ̂ɛ wǎng sà-baai · tíng râi tíng naa maa wǎng jà dâai bpen tâo-gɛ̀ɛ-níia châi mǎi · lʉ́ʉ fǎn bpai tə̀ · ngəən-tɔɔng tîi úua mii yùu ná · úua sà-sǒm kɔ̌ɔng úua maa chûua chii-wít · úua jà mâi-mii-wan yók hâi kon yàang lʉ́ʉ ao bpai plǎan dèt-kàat
You just want [an] easy [life]. You abandoned [your] farms [and] left [your] rice fields to come [here because you] want to be a thao-kae-nia, right? You [may just] dream! The wealth that I now have... I have collected [it] myself for all [my] life. There's no way at all [for] me to give [it] to a person like you, [who'll] squander [it] away!

(colloquial, sometimes considered vulgar and offensive, used amongst Chinese people) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status: you.


หม่อมฉัน

หม่อมฉัน • (mɔ̀m-chǎn)

/mɔm˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

used by a monarch to address a member of his royal family or to address a foreign royal person;

used by a royal person to address another royal person of equal status;

used by a female commoner to address a royal person.


หล่อน

หล่อน • (lɔ̀n)

(archaic) a second or third person pronoun applicable to anyone, irrespective of the sex or status.


กระหม่อม

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า#Thai

กรม กรม#Thai

(royal) a first person pronoun employed by:

a male when addressing a person holding the royal status of พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้า without any noble rank known as กรม (grom);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male when addressing a person holding the royal status of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao);

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

a male หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao) when addressing another หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


กระหม่อม

th-noun

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)


กระหม่อม

th-part

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(royal) a particle used at the end of a sentence or phrase by a male when addressing a person holding the royal status of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


ตู

Cognate with Northern Thai ᨲᩪ (tǔu), Lao ຕູ (tū), Shan တူ (tǔu).

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก
pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék
My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic) an exclusive plural first person pronoun: we.


สู

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, ตะเลงพ่าย:
มาเดียวเปลี่ยวอกอ้า อายสู
maa diao bplìao òk âa · aai sǔu
So ashamed is me who has to come alone.


พระราชสมภารเจ้า

th-pronoun

พระราชสมภารเจ้า • (prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

Second-person pronoun used by priests when addressing kings or queens.


กระผม

th-pronoun

กระผม • (grà-pǒm)

From กระ (grà, “prefix”) + ผม (pǒm, “I”).

โปรดพิจารณางานของกระผมด้วย

bpròot pí-jaa-rá-naa ngaan kɔ̌ɔng grà-pǒm dûuai

กระผมประธานศาลปกครองสูงสุดขอแสดงความยินดีกับทุกท่านที่ผ่านการสอบเป็นตุลาการศาลปกครองในครั้งนี้

On this occasion, I, President of the Supreme Administrative Court, would like to express my congratulations to all of you who have passed the administrative court judicial examination.

grà-pǒm bprà-taan sǎan-bpòk-krɔɔng-sûung-sùt kɔ̌ɔ sà-dɛɛng kwaam-yin-dii gàp túk tân tîi pàan gaan-sòop bpen dtù-laa-gaan sǎan-bpòk-krɔɔng nai kráng níi

(formal) a first person pronoun employed by a male when addressing a person he respects or a person of equal or higher status.


พระองค์

th-cls

พระองค์ • (prá-ong)

From พระ (prá, “prefix for gods, royal persons, and things relating to them”, literally “divine; excellent; precious; etc”) + องค์ (ong, “being; body; form; etc”); probably derived from Old Khmer braḥ ʼaṅga. Compare Modern Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng); Lao ພຣະອົງ (pha ra ʼong).

cog

Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng)

Classifier for gods, religious personages, high priests, royal persons. ⇒ all nouns using this classifier


พระองค์

th-noun

พระองค์ • (prá-ong)

cog

Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng)

an honorific for or term of address to a god, religious personage, high priest, or royal person.


พระองค์

th-noun

พระองค์ • (prá-ong)

cog

Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng)

Job 9:12, KJV:
ดูเถิด พระองค์ทรงฉวยไป ใครจะห้ามพระองค์ได้ ใครจะทูลพระองค์ว่า "พระองค์ทรงกระทำอะไรนั่น"
duu-tə̀ət prá-ong song chǔai bpai krai jà hâam prá-ong dâai krai jà tuun prá-ong wâa "prá-ong song grà-tam à-rai nân"
Behold, he taketh away, who can hinder him? who will say unto him, What doest thou?

a second or third person pronoun referring to a god, religious personage, high priest, or royal person.


อี

2020 May 25, ฮิมวัง, “ฆ่าชิงทรัพย์เด็กสมัยรัตนโกสินทร์ กับคดีหนูไก๋ ฆาตกรรมสุดอำมหิตในสมัยรัชกาลที่ ๕”, in ศิลปวัฒนธรรม, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-05-26:
อีดกเมืองขุขันบุรีหักคอเด็กตาย ถอดเอาสิ่งของแต่งตัวเด็ก เจ้าเมืองกรมการส่งอีดกมา ณ กรุงเทพฯให้ประหารชีวิต
ii dòk mʉʉang kù-kǎn bù-rii hàk kɔɔ dèk dtaai · tɔ̀ɔt ao sìng-kɔ̌ɔng dtɛ̀ng-dtuua dèk · jâo-mʉʉang grom-má-gaan sòng ii dòk maa · nɔɔ · grung-têep hâi bprà-hǎan-chii-wít
I Dok [of] Khukhan Buri Town broke a child's neck to death [and] took away the child's adornment items. The town's governor [and] commissioners [have] sent I Dok into Bangkok. [She] shall [now] be put to death.

1854, “๒๙๗ ประกาศห้ามมิให้ภิกษุสามเณรคบผู้หญิงมาพูดที่กุฎี (ณ วันศุกร เดือน ๑๐ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ปีขาล พ.ศ. ๒๓๙๗)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาคปกิรณกะ ส่วนที่ ๑, Bangkok: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, published 1924, retrieved 2019-05-29:
ตุลาการซักความต่อไป อีเพ็งรับเปนสัตยว่า เมื่ออ้ายหนูยังเปนสมีอยู่วัดพระเชตุพนนั้น อ้ายหนูกับอีเพ็งทำชำเรากันที่กุฎีอ้ายหนูสองสามครั้ง
dtù-laa-gaan sák kwaam dtɔ̀ɔ-bpai · ii peng ráp bpen-sàt wâa · mʉ̂ʉa âai nǔu yang bpen sà-mǐi yùu wát prá chêet-dtù-pon nán · âai nǔu gàp ii peng tam cham-rao gan tîi gù-dii âai nǔu sɔ̌ɔng sǎam kráng
[As] the judge further interrogated [her on] the matter, I Pheng confessed the truth, saying: When Ai Nu was still a sami at Wat Phra Chettuphon, Ai Nu and I Pheng engaged in intercourse with each other for two or three times at the monastic house of Ai Nu.

(archaic, vulgar, derogatory and offensive) used as a term of address to or title for a female commoner.

2019 March 4, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in ใครวะเนี่ย...ใครถีบกูวะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
นั่งก่อน นั่งก่อน ฟังข่าวเด็ดอีเรณู อุตส่าห์อมไว้ตั้งแต่บนรถไฟ
nâng gɔ̀ɔn · nâng gɔ̀ɔn · fang kàao dèt ii ree-nuu · ùt-sàa om wái dtâng-dtɛ̀ɛ bon rót-fai
Sit [down] first, sit [down] first, [and] listen to [this] hot news [about] I Renu, [which] I've tried not to disclose since [we're] on the train!

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ก่อนที่มึงจะไปคว้าเอามาทำเมีย มึงคิดจะถามกูสักคำไหม (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
ไอ้ไช้ มึงกล้าให้อีผู้หญิงอย่างนี้มาอ้างว่าเป็นเมียมึงหรือ มึงดูมันแต่งหน้า แต่งตัว ทาปากซิ ดูก็รู้ผู้หญิงชั้นต่ำชัด ๆ กะหรี่
âi chái · mʉng glâa hâi ii pûu-yǐng yàang níi maa âang wâa bpen miia mʉng rʉ̌ʉ · mʉng duu man dtɛ̀ng nâa · dtɛ̀ng dtuua · taa bpàak sí · duu gɔ̂ rúu pûu-yǐng chán dtàm chát chát · gà-rìi
Ai Chai, how dare you let a woman like this claim to be your wife? You see [how] she makes [her] face up, dresses [herself] up, and paints [her] lip? [Just] look [at her and everyone] knows obviously [she's] a low-class woman – a whore!

(vulgar, derogatory, offensive) used as a term of address to or title for a woman.

(slang, vulgar, sometimes considered offensive) used as a familiar or affectionate term of address to or title for anyone.

(slang, vulgar, sometimes considered derogatory and offensive) used as a term of address to or title for anyone or anything; used as a prefix by way of emphasis

อีเข่า อีเข่า#Thai

อีงุ้ม อีงุ้ม#Thai

อีตัก อีตัก#Thai

used as a title for certain traditional Thai games and postures in those games, such as อีเข่า, อีงุ้ม, อีตัก, etc.


อี

2019 March 18, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:07 from the start, in พอหรือยังล่ะ...อาย้อย (กรงกรรม), spoken by หลักเซ้ง อัศวรุ่งเรืองกิจ (ปริญญ์ วิกรานต์), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
มันก็อาจจะเป็นเพราะว่าเวรกรรมที่ทำกันมาตั้งแต่ชาติไหนก็ไม่รู้นะอาย้อย ลื้อถึงได้เกลียดชังหน้าอี ด่าทออี ตั้งแต่เห็นหน้ากัน
man gɔ̂ àat jà bpen prɔ́ wâa ween-gam tîi tam gan maa dtâng-dtɛ̀ɛ châat nǎi gɔ̂ mâi rúu ná aa yɔ́ɔi · lʉ́ʉ tʉ̌ng dâai glìiat-chang nâa ii · dàa-tɔ̂ɔt ii · dtâng-dtɛ̀ɛ hěn nâa gan
It might also be because of vera or karma that [you two] had committed against each other since any [of your previous] lives, which is beyond [our] knowledge, A Yoi; you then hated her face [and] scolded her since [the very first time that you two] saw each other's face.

(colloquial, used amongst Chinese people) a third person pronoun: he, she, it, they, etc.


เผือ

th-pronoun

เผือ • (pʉ̌ʉa)


กัน

From Proto-Tai *kanᴬ (“each other; together”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Lü ᦂᧃ (k̇an), Shan ၵၼ် (kǎn), Ahom 𑜀𑜃𑜫 (kan).

inh

(slang, dated) a first person pronoun used when addressing a male friend.


กัน

From Middle Chinese 干 (MC kan, “to shield; to protect”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Tai Dam ꪀꪽ, Shan ၵၼ် (kǎn), Khmer កាល់ (kal).

(archaic) a type of war elephants employed to surround and protect a military body.

a type of barges in the royal barge procession, used to protect a royal barge on both sides.


บพิตร

th-pronoun

บพิตร • (bɔɔ-pít)

/bɔː˧.pʰit̚˦˥/

From Middle Khmer បពិត្រ (pabitra), បពិត (pabita), បពិទ (pabida), បុពិត្រ (pubitra), បុពិត (pubita), បុពីត្រ (pubītra), បុព្វិត្រ (pubvitra), បូពិត្រ (pūbitra), បូពិត (pūbita, “epithet of members of royalty and ranking ecclesiastics; honorific following names of royalty and ranking ecclesiastics”), ultimately from Sanskrit पवित्र (pavitra, “pure, sinless, holy, saintly; beneficent; etc”). Cognate with Modern Khmer បពិត្រ (bɑɑbɑpɨt). Compare Pali pavitta.

der

a second or third person pronoun, used by priests to address royal persons.


อัญขยม

th-pronoun

อัญขยม • (an-kà-yǒm)

From Old Khmer ʼañ, ʼaññ, ʼaña (“a first person singular pronoun; a pronoun impersonal, deferential, or attributive to personal names and titles”), corresponding to Modern Khmer អញ (ʼañ, “a first person pronoun used when addressing a person of lower status, person of intimacy, etc”) + khñuṃ, kñuṃ, khñuṃma, khñuṃmma, khñuma, khñaṃ, khñaṃma, khñama (“servant; slave”), corresponding to Modern Khmer ខ្ញុំ (khñom, “a formal first person pronoun; servant, slave”). Cognate with Modern Khmer អញខ្ញុំ (ʼɑɑñkhñom, “a formal first person pronoun”).

cog

สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, กรมศิลปากร (n.d.) “ประชุมโคลงโลกนิติ”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ (in Thai), Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-01-12
อัญขยมบรมนเรศเรื้อง รามวงศ์ พระผ่านแผ่นไผททรง สืบไท้ แสวงยิ่งสิ่งสดับองค์ โอวาท หวังประชาชนให้ อ่านแจ้งคำโคลง
an-kà-yǒm bɔɔ-rom ná-rêet rʉ́ʉang · raam-wong · prá pàan pɛ̀n-pà-tai song · sʉ̀ʉp tái · sà-wɛ̌ɛng yîng sìng sà-dàp ong · oo-wâat · wǎng bprà-chaa-chon hâi · àan jɛ̂ɛng kam kloong
I, Great, Glorious Lord of Men from the Rāma's Dynasty, Holy One who has reigned over this Realm in succession to [the foregoing] Overlords, is taking great efforts to search for anything which I could listen to as guidance. I wish my people to clearly read the contents of the present khlong.

(elegant, archaic, chiefly literary or poetic) used as a first person pronoun.


ลูกช้าง

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥/

From ลูก (lûuk, “child; offspring”) + ช้าง (cháang, “elephant”); literally "elephant's offspring (calf)".

com

ประหลาดอยู่ที่คนพูดกับเจ้าผีต้องเรียกตัวเองว่า "ลูกช้าง" จะหมายความว่ากระไรไม่เคยได้ยินอธิบาย คิดก็ไม่เห็นว่าจะเป็นเพราะเหตุใด

1987, กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, ความทรงจำ, อมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ, page 126

It's quite strange that people, when talking to gods or ghosts, have to refer to themselves as "calves". What does this exactly mean? I've never heard any explanation about that. Even having tried to think about it myself, I could not figure out any reason therefor.

bprà-làat yùu tîi kon pûut gàp jâao pǐi dtɔ̂ng rîiak dtuua-eeng wâa "lûuk-cháang", jà mǎai-kwaam wâa grà-rai mâi kəəi dâai-yin à-tí-baai, kít gɔ̂ mâi hěn wâa jà bpen prɔ́ hèet dai

a first person pronoun employed when addressing a spirit or supernatural being out of humility, respect, or fear.


ประสก

th-pronoun

ประสก • (bprà-sòk)

From shortening and corruption of อุบาสก.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a layman.


สีกา

From shortening and corruption of อุบาสิกา.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a laywoman.


ดีฉัน

/diː˧.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉัน ดิฉัน#Thai


อีฉัน

/ʔiː˧.t͡ɕʰan˩˩˦/

อิฉัน อิฉัน#Thai


อิฉัน

อิฉัน • (ì-chǎn)

/ʔi˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

ดิฉัน ดิฉัน#Thai

(formal and archaic, women's speech) a first person pronoun employed by a female when addressing a person of equal or higher status, as opposed to the male pronoun ดิฉัน (dì-chǎn).


ม่อน

ม่อน • (mɔ̂n)

From Northern Thai ᨾᩬ᩵ᩁ. Compare Lao ມ່ອນ (mǭn).

(now dialect and archaic) used as a first person pronoun.


ออเจ้า

ออเจ้า • (ɔɔ-jâo)

desc

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

/ʔɔː˧.t͡ɕaw˥˩/

From ออ (ɔɔ, “a conventional title for a man”) + เจ้า (jâo, “a second person pronoun used to address a person of equal or lower status”). Compare Khmer អាចោ (ʼaacao).

com

(archaic) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status, irrespective of the sex.


อั๊ว

th-pronoun

อั๊ว • (úua)

(colloquial, sometimes considered vulgar, used amongst Chinese people) a first person pronoun used when addressing a person of equal or lower status: I.


ชี

(slang, humorous, originally LGBTQ) a third person pronoun, originally used to address a woman or effeminate man, now used irrespective of the sex of the addressee: he, she, they, etc.