บ้านเมือง

th-noun

บ้านเมือง • (bâan-mʉʉang)

From บ้าน (bâan, “house; village”) + เมือง (mʉʉang, “city; town”). Cognate with Lao ບ້ານເມືອງ (bān mư̄ang), Northern Thai ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩬᩥᨦ, Khün ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ, Lü ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (ḃaan²moeng), Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙꪹꪣꪉ, Shan ဝၢၼ်ႈမိူင်း (wāan móeng) or မၢၼ်ႈမိူင်း (māan móeng), and Tai Nüa ᥛᥣᥢᥲᥛᥫᥒᥰ (màanmöeng). Compare the literal meaning of Chinese 國家 /国家 (guójiā).

cog

Lao ບ້ານເມືອງ (bān mư̄ang)

Khün ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

Lü ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (ḃaan²moeng)

Tai Dam ꪚ꫁ꪱꪙꪹꪣꪉ

Shan ဝၢၼ်ႈမိူင်း (wāan móeng)

เจ้าหน้าที่บ้านเมือง

กิจการบ้านเมือง

2002, “บทนำ”, in ตำราช้าง ฉบับรัชกาลที่ ๑, Bangkok: รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗), retrieved 2020-04-23:

กิจการอันเป็นประโยชน์แก่บ้านเมือง

gìt-jà-gaan an bpen bprà-yòot gɛ̀ɛ bâan-mʉʉang

enterprises which are beneficial to the nation

2012, “ภาคผนวก ๘ ทศพิธราชธรรม”, in ไตรภูมิกถา ฉบับถอดความ, Bangkok: กรมศิลปากร, retrieved 2020-04-23:

ความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง

kwaam-sà-ngòp rîiap-rɔ́ɔi kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang

public peace and order
(literally) peace [and] order of the public; peace [and] order of the nation


ท่าดีทีเหลว

th-adj

ท่าดีทีเหลว • (tâa-dii-tii-lěeo) (abstract noun ความท่าดีทีเหลว)

tâa-dii-tii-lěeo (romanization)
ความท่าดีทีเหลว (abstract-noun)

From ท่า (tâa, “look; pose; posture; style; etc”) + ดี (dii, “good; proper; right; sound; etc.”) + ที (tii, “action; manner; etc.”) + เหลว (lěeo, “to be inefficacious; to be unsuccessful; to fail; etc.”); literally "look is good, action is fail".

compound

(idiomatic) just looking competent or skilled, but lacking competence or skill in reality; unable to produce a good work as seemed to be.

ขึ้นอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

take off like a swan, land down like a dog

มาอย่างหงส์ ลงอย่างหมา

fly in like a swan, land down like a dog

สวยแต่รูป จูบไม่หอม

pleasant when seeing, smelly when kissing


น้ำอำพัน

From น้ำ (náam, “beverage, drink; liquid; water”) + อำพัน (am-pan, “amber”); literally "amber water".


โบกรถ

th-verb

โบกรถ • (bòok-rót) (abstract noun การโบกรถ)

bòok-rót (romanization)
การโบกรถ (abstract-noun)


อหิวาต์

th-noun

อหิวาต์ • (à-hì-waa)

อหิ (à-hì, “snake”) + วาต (wâat, “wind”).


อหิวาตกโรค

อหิวาต์ (à-hì-waa, “cholera (lit. snake wind)”) + โรค (rôok, “disease”), -ก- is happened by mimicking Pali rule, literally "disease of snake wind".


อะหิวาตะกะโรค

th-noun

อะหิวาตะกะโรค • (à-hì-waa-dtà-gà-rôok)

จ้าวแก้ว จ้าวไท ออกอะหิวาตะกะโรคตาย

jâao-gɛ̂ɛo jâao-tai ɔ̀ɔk à-hì-waa-dtà-gà-rôok dtaai

Lord Kaeo and Lord Thai came down with cholera and died.

อหิวาตกโรค อหิวาตกโรค#Thai

archaic spelling of อหิวาตกโรค (à-hì-waa-dtà-gà-rôok)


ทนาย

From Old Khmer ទ្នាយ៑ (dnāy, “agent, servant; attendance, service; etc”).

bor

(historical) person acting on behalf of or representing his master who is entitled to 400 or more fiefs, especially when the master is a party to a legal case.


ทนาย

From clipping of ทนายความ (tá-naai-kwaam), from ทนาย (tá-naai, “agent; delegate; representative”) + ความ (kwaam, “legal case”).


ทนายความ

th-noun

ทนายความ • (tá-naai-kwaam) (classifier คน)

tá-naai-kwaam (romanization)
คน (classifier)

From ทนาย (tá-naai, “agent; delegate; representative”) + ความ (kwaam, “legal case”).


อาวัล

ตั๋วแลกเงินจะมีผู้ค้ำประกันรับประกันการใช้เงินทั้งจำนวนหรือแต่บางส่วนก็ได้ ซึ่งท่านเรียกว่า อาวัล
dtǔua-lɛ̂ɛk-ngən jà mii pûu-kám-bprà-gan ráp-bprà-gan gaan-chái-ngən táng jam-nuuan rʉ̌ʉ dtɛ̀ɛ baang-sùan gɔ̂ɔ-dâai sʉ̂ng tân rîiak wâa aa-wan
Payment of a bill of exchange may be wholly or partly guaranteed by a surety called aval.
อันอาวัลนั้น บุคคลภายนอกคนใดคนหนึ่งจะเป็นผู้รับ หรือแม้คู่สัญญาแห่งตั๋วเงินนั้นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะเป็นผู้รับก็ได้
an aa-wan nán bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk kon dai kon nʉ̀ng jà bpen pûu-ráp rʉ̌ʉ mɛ́ɛ kûu-sǎn-yaa hɛ̀ɛng dtǔua-ngən nán fàai dai fàai nʉ̀ng jà bpen pûu-ráp gɔ̂ɔ-dâai
An aval may be given by a third person or even by any party to the bill.
อันการรับอาวัลย่อมทำให้กันด้วยเขียนลงในตั๋วเงินนั้นเองหรือที่ใบประจำต่อ ในการนี้ พึงใช้ถ้อยคำสำนวนว่า "ใช้ได้เป็นอาวัล" หรือสำนวนอื่นใดทำนองเดียวกันนั้น และลงลายมือชื่อผู้รับอาวัล

1929, Civil and Commercial Code of Thailand

An aval is either given on the bill itself or on an allonge. In this respect, it is expressed by the words "good as aval" or by any equivalent expression and is signed by the giver of aval.

an gaan-ráp-aa-wan yɔ̂m tam hâi gan dûuai kǐian long nai dtǔua-ngən nán eeng rʉ̌ʉ tîi bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ nai-gaan-níi pʉng chái tɔ̂i-kam-sǎm-nuuan wâa "chái dâai bpen aa-wan" rʉ̌ʉ sǎm-nuuan ʉ̀ʉn dai tam-nɔɔng-diiao-gan nán lɛ́ long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ pûu-ráp-aa-wan


ใบประจำต่อ

From ใบ (bai, “bill; paper; slip; etc.”) + ประจำ (bprà-jam, “to affix; to attach; to fix; etc.”) + ต่อ (dtɔ̀ɔ, “to attach; to combine; to connect; to continue; to extend; to stretch out; etc.”).

compound

เมื่อใดไม่มีที่ในตั๋วเงินซึ่งจะสลักหลังได้ต่อไปไซร้ ท่านอนุญาตให้เอากระดาษแผ่นหนึ่งผนึกต่อเข้ากับตั๋วเงิน เรียกว่า ใบประจำต่อ นับเป็นส่วนหนึ่งแห่งตั๋วเงินนั้น
mʉ̂ʉa-dai mâi mii tîi nai dtǔua-ngən sʉ̂ng jà sà-làk-lǎng dtɔ̀ɔ-bpaii dâai sái tân à-nú-yâat hâi ao grà-dàat pɛ̀ɛn nʉ̀ng pà-nʉ̀k dtɔ̀ɔ kâo gàp dtǔua-ngən rîiak wâa bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ náp bpen sùan nʉ̀ng hɛ̀ɛng dtǔua-ngən nán
When there is no room on a bill for further endorsement, a slip of paper, called an allonge, may be attached thereto. It becomes part of the bill.
อันการรับอาวัลย่อมทำให้กันด้วยเขียนลงในตั๋วเงินนั้นเองหรือที่ใบประจำต่อ

An aval is either given on the bill itself or on an allonge.

an gaan-ráp-aa-wan yɔ̂m tam hâi gan dûuai kǐian long nai dtǔua-ngən nán eeng rʉ̌ʉ tîi bai-bprà-jam-dtɔ̀ɔ


หอศิลป์

th-noun

หอศิลป์ • (hɔ̌ɔ-sǐn)

/hɔː˩˩˦.sin˩˩˦/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall”) + ศิลป์ (sǐn, “art”); literally "art hall" or "hall of art".

gallery (a place or organisation for the exhibition, conservation, or sale of works of art).


เปรต

From Sanskrit प्रेत (preta, “dead body; dead person; ghost; etc”, literally “one who has gone; one who has departed; one who has passed away”). Cognate with English preta; Lao ເຜດ (phēt); Old Khmer preta; Modern Khmer ប្រេត (praet).

bor

(Buddhism, Hinduism) preta: a type of supernatural creature born to undergo punishment or suffering as a result of sinful deeds committed in previous lives.

preta: a type of ghost in the Thai folklore, believed to have a very tall and thin body, the mouth as small as the hole of a needle, the hands as large as palm leaves, and to consume blood and pus as food, as well as to scream at night.

(slang, vulgar, derogatory, offensive) annoying, disturbing, or bothersome person; troublemaker.


ครูบาอาจารย์

From ครู (kruu, “teacher”) + บา (baa, idem) + อาจารย์ (aa-jaan, idem).


บาดทะยัก

th-noun

บาดทะยัก • (bàat-tá-yák)

Possibly from บาด (bàat, “to cut; to wound; etc”) + ยัก (yák, “to undergo convulsion, spasm, etc”), with the middle syllable interpolated.


ซาลาเปา

Uncertain. The final syllable being from Chinese 包 (bāo, “bun”).


ซาละเปา

ซาลาเปา ซาลาเปา#Thai


ความดันโลหิตสูง

th-noun

ความดันโลหิตสูง • (kwaam-dan-loo-hìt-sǔung)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + สูง (sǔung, “elevated; high; increased; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


ความดันโลหิต

From ความดัน (kwaam-dan, “pressure”) + โลหิต (loo-hìt, “blood”), a calque of English blood pressure.


ความดันโลหิตต่ำ

th-noun

ความดันโลหิตต่ำ • (kwaam-dan-loo-hìt-dtàm)

From ความดันโลหิต (kwaam-dan-loo-hìt, “blood pressure”) + ต่ำ (dtàm, “decreased; lowered; etc.”).

compound

ความดันโลหิต


แค่

th-adj

แค่ • (kɛ̂ɛ)

ได้แค่ฝัน

มันโดนปรับแค่ร้อยเดียว


เหมียว

th-interj

เหมียว • (mǐao)


เหมียว

th-noun

เหมียว • (mǐao)

มานี่เจ้าเหมียว

น้องเหมียวหิวแล้ว

term of endearment
term of endearment#English


ไฟแช็ก

fai-chɛ́k (romanization)
อัน (classifier)

/faj˧.t͡ɕʰɛk̚˦˥/

From ไฟ (fai, “fire”) + [Term?] (“-”) + แช็ก (chɛ́k, the sound produced from the spark wheel of a lighter).

lighter: small device used to create a flame.


มุกิ้ว

th-verb

มุกิ้ว • (mú-gîu) (abstract noun การมุกิ้ว)

mú-gîu (romanization)
การมุกิ้ว (abstract-noun)

From Japanese むっきゅん (mukkyun), a catchphrase of Akira Amatsume (天女目瑛), a character in the 2008 adult visual novel Yosuga no Sora (ヨスガノソラ). The character utters the catchphrase when she wants someone to hug her.

(Internet slang) to invite someone to engage in a sexual activity.


ป้อมตำรวจ

From ป้อม (bpɔ̂m) + ตำรวจ (dtam-rùuat, “police”).


ป้อม

th-cls

ป้อม • (bpɔ̂m)


ดินหางยาว

th-noun

ดินหางยาว • (din-hǎang-yaao) (classifier ตัว)

din-hǎang-yaao (romanization)
ตัว (classifier)

(งู~) long-tailed blind snake (Ramphotyphlops).

th:งูดินหางยาว


โบก

bòok (romanization)
การโบก (abstract-noun)

to wave back and forth, fan, flap, flourish.


น้ำจิ้ม

น้ำจิ้ม • (nám-jîm)

From น้ำ (náam, “water; liquid”) + จิ้ม (jîm, “to dip into”). Cognate with Lao ນ້ຳຈິ້ມ (nam chim). Compare Lao ນ້ຳຈ້ຳ (nam cham), Vietnamese nước chấm.


ศาลา

sǎa-laa (romanization)
หลัง (classifier)

From Sanskrit शाला (śālā, “court; hall; house; workshop”); perhaps via Old Khmer śālā, śāla (“court; hall; house; covered shelter; workshop; large building; large room; etc”). Cognate with Lü ᦉᦱᦟᦱ (ṡaalaa), Modern Khmer សាលា (saalaa). Doublet of ศาล (sǎan).

bor

pavilion: open building used for any purpose, traditionally used as a place of gathering or meeting.


สับปะรด

th-noun

สับปะรด • (sàp-bpà-rót)

From Pali sabbarasa or Sanskrit सर्वरस (sarvarasa, “all kinds of juices or fluids; various tastes”), from सर्व (sarva, “whole, every”) + रस (rasa, “juice”).


พิฆาต

th-verb

พิฆาต • (pí-kâat) (abstract noun การพิฆาต)

pí-kâat (romanization)
การพิฆาต (abstract-noun)
พิฆาฏ (alternative archaic dated obsolete)
วิฆาต (alternative)

/pʰi˦˥.kʰaːt̚˥˩/

From Old Khmer ពិឃាដ្ឋ (bighāṭṭha, “to kill; killing”); ultimately from Sanskrit विघात (vighāta, “destruction; obstruction; removal; etc”). Cognate with Modern Khmer ពិឃាដ (pikhiət).


นฤพาน

th-verb

นฤพาน • (ná-rʉ́-paan) (abstract noun การนฤพาน)

ná-rʉ́-paan (romanization)
การนฤพาน (abstract-noun)

Borrowed from Sanskrit निर्वाण (nirvāṇa, “nirvana”).

bor+

1681, “ทรงพระกรุณาให้แต่งพระราชพงศาวดารย่อเมื่อปีวอก พ.ศ. ๒๒๒๓ ในรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์”, in ประชุมจดหมายเหตุสมัยอยุธยา, volume 1, กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 94:

มีข่าวมาว่าพระมหาธรรมราชาธิราชเจ้านฤพานแลเมิองเหนอท้งงปวงเปนจุลาจล

mii kàao maa wâa prá má-hǎa-tam-má-raa-chaa-tí-râat jâao ná-rʉ́-paan lɛɛ mʉʉang nʉ̌ʉa táng-bpuuang bpen jù-laa-jon

There came tidings that Phra Mahathammarachathirat the Lord died and all the northern states went into turmoil.

นิพพาน นิพพาน#Thai


พิราลัย

From พิร (“brave (person; compare วีร (wii-rá-))”) + อาลัย (aa-lai, “abode”), literally “abode of the brave”, referring to heaven.


ทรงพระเจริญ

th-verb

ทรงพระเจริญ • (song-prá-jà-rəən)

From ทรง (song) + พระ (prá) + เจริญ (jà-rəən).

compound

(used of a royal person) to gain weight.


เจริญพร

th-phrase

เจริญพร • (jà-rəən-pɔɔn)

jà-rəən-pɔɔn (romanization)
จำเริญพร (alternative)

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰɔːn˧/

From เจริญ (jà-rəən, “to increase; to promote; to cultivate; etc”) + พร (pɔɔn, “blessing”).

com

used by a priest at the end of an expression for politeness.


เจริญพวง

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰua̯ŋ˧/

Mocking the term เจริญพร (jà-rəən-pɔɔn, literally “be blessed”), an interjection employed by Buddhist monks as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent. The word พร (pɔɔn, “blessing”) is replaced by พวง (puuang, “testis”).

(Internet slang, humorous, sarcastic, sometimes considered offensive) used as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent, especially in situations concerning Buddhism.

(Internet slang, offensive) used to express anger, disapproval, discontent, or surprise.


เจริญ porn

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.pʰɔːn˧/

Mocking the term เจริญพร (jà-rəən-pɔɔn, literally “be blessed”), an interjection employed by Buddhist monks as a conventional greeting or an expression of affirmation or assent. The word พร (pɔɔn, “blessing”) is replaced by the English word porn (“pornography”).

(Internet slang, offensive) used to express anger, disapproval, displeasure, or surprise.


อนิจภาพ

th-noun

อนิจภาพ • (à-nít-jà-pâap)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕa˨˩.pʰaːp̚˥˩/

From Pali anicca (“changeable; impermanent; perishable; transient; etc.”) + bhāva (“condition; form; state; etc.”).

der

(archaic, used of a person of distinction) death.


คริสตสมภพ

th-proper noun

คริสตสมภพ • (krít-dtà-sǒm-póp)

From คริสต์ (krít, “Christ; Christian; Christianity; etc.”) + สมภพ (sǒm-póp, “birth”); literally "birth of Christ".


ตรุษฝรั่ง

th-proper noun

ตรุษฝรั่ง • (dtrùt-fà-ràng)

From ตรุษ (dtrùt, “year-end feast”) + ฝรั่ง (fà-ràng, “Western”); literally "Western year-end feast".

compound

ตรุษจีน

Chinese new year; Chinese year-end feast


แรก

th-adj

แรก • (rɛ̂ɛk)

ใครจะลองเป็นคนแรก

กระนั้นก็นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของโลกที่สิ่งมีชีวิตได้คิดค้นเทคโนโลยีเพื่อปกป้องตนเองจากการสูญพันธุ์

grà-nán gɔ̂ɔ náp bpen kráng rɛ̂ɛk nai bprà-wàt-tì-sàat kɔ̌ɔng lôok tîi sìng-mii-chii-wít dâai kít-kón ték-noo-loo-yîi pʉ̂ʉa bpɔ̂ng-gan don-eeng jàak gaan-sǔun-pan

And yet, for the first time in the history of the planet, a species has the technology to prevent its own extinction.

first; being before all others with respect to time, order, rank, importance, etc.


พระนคร

th-proper noun

พระนคร • (prá-ná-kɔɔn)

Compound of พระ (prá, honorific given to royal persons and things related to them, literally “holy, sacred; godly, divine; etc”) + นคร (ná-kɔɔn, “city; city-state”)

com+

(historical) Angkor (the capital city of the Khmer Empire, in modern-day Cambodia)

(endonym) Bangkok (the capital city of Thailand)

Phra Nakhon (a district of Bangkok, Thailand)


สถาปนา

th-verb

สถาปนา • (sà-tǎa-bpà-naa) (abstract noun การสถาปนา)

sà-tǎa-bpà-naa (romanization)
การสถาปนา (abstract-noun)
ฐาปนา (alternative)

From Sanskrit स्थापना (sthāpanā, “establishment; installation; etc”); possibly via Old Khmer *sthāpanā, sṭhāpaṇā, sthāpanā, sthāpana, sthāpaṇā, sthapanā (“to establish, found, install, or set up (a religious image or building)”). Doublet of สถาบัน (sà-tǎa-ban).

bor

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (2018 January 16) “การชาบู ครู และสิ่งศักดิ์สิทธิ์: ครูในมุมมองของ ชัยวัฒน์ สถาอานันท์”, in way magazine (in Thai), Bangkok: way magazine, retrieved 2019-01-16
มหาวิทยาลัยไม่ใช่ที่สถาปนาความศักดิ์สิทธิ์ มันเป็นที่นำเอาความศักดิ์สิทธิ์มาตรวจสอบ มาถกเถียง มาสู้รบปรบมือ เพราะความงอกงามทางปัญญา
má-hǎa-wít-tá-yaa-lai mâi châi tîi sà-tǎa-bpà-naa kwaam-sàk-sìt · man bpen tîi nam ao kwaam-sàk-sìt maa dtrùuat-sɔ̀ɔp · maa tòk-tǐiang · maa sûu-róp-bpròp-mʉʉ · prɔ́ kwaam-ngɔ̂ɔk-ngaam taang bpan-yaa
A university is not a place for establishing sacredness. It is a place where sacredness is brought to investigation, to debate, or to challenge, for the sake of intellectual growth.

(formal, elegant, used of an institution, organisation, or sacred thing) to create; to set up; to establish; to found; to install.

organisation; or sacred thing; organisation; or sacred thing


ประดิษฐาน

th-verb

ประดิษฐาน • (bprà-dìt-sà-tǎan) (abstract noun การประดิษฐาน)

bprà-dìt-sà-tǎan (romanization)
การประดิษฐาน (abstract-noun)

From Sanskrit प्रतिष्ठान (pratiṣṭhāna, “establishment; installation; etc.”). Compare Pali patiṭṭhāna.

bor

ประดิษฐานพระระเบียงสามหลังไว้ในวัด

bprà-dìt-sà-tǎan prá-rá-biiang sǎam lǎng wái nai wát

To erect three cloisters within the temple.

to bring into being, build up, set up, or establish (used of exalted, holy, or sacred things).


วัวตายควายล้ม

From วัว (wuua, “bull; cow; ox; etc”) + ตาย (dtaai, “to die”) + ควาย (kwaai, “buffalo”) + ล้ม (lóm, “to die”); literally "cows die, buffaloes perish".

compound

สวยวัวตายควายล้ม

ร้อนวัวตายควายล้ม

(slang, humorous, sometimes considered vulgar) extremely.


ถถถ

/tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦/

From pressing the 5 key, which in Thai is pronounced ห้า (hâa), on the Thai Kedmanee keyboard without switching to the QWERTY layout, which results in ถ. Thus, ถถถ corresponds to “555”, or “hahaha”.

ถถถ อสกข

hâa-hâa-hâa · ɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ-kɔ̌ɔ


กินตับ

A word play, from กิน (gin), "to eat" + ตับ (dtàp), which literally means "liver" (body organ) and also represents the sound of bodies hitting each other during an intercourse.

ขอกินตับหน่อย

Let me bang you!
 (literally) Let me eat your liver!

นางโดนกินตับทั้งคืน

She was pounded all night.
 (literally) Her liver was eaten all night.

เชิญชมคลิปสาวบอกรักผัวกินตับกันไปด้วย

chəən chom klíp sǎao bɔ̀ɔk rák pǔua gin-dtàp gan bpai dûuai

Let's watch a video of a girl confessing her love to her husband while knocking boots.
 (literally) Let's watch a video of a girl confessing her love to her husband while they're eating each other's liver.


เย็ดเข้

th-interj

เย็ดเข้ • (yét-kêe)

yét-kêe (romanization)
เช็ดเข้ (alternative)
เยสเข้ (alternative)
เหยดเข้ (alternative)

From เย็ด (yét, “to fuck”) + เข้ (kêe, “crocodile”) or + เข้ (kêe), a corrupted form of ขี้ (kîi, “shit”).

com

(slang, vulgar) an exclamation of anger, disapproval, discontent, or surprise.


ศาลากลาง

th-noun

ศาลากลาง • (sǎa-laa-glaang) (classifier หลัง)

sǎa-laa-glaang (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาลา (sǎa-laa, “pavilion”) + กลาง (glaang, “central; common”).

com

seat of local government, as town hall, city hall, municipal hall, guildhall, civic centre, etc.


จุ่ม

jùm (romanization)
การจุ่ม (abstract-noun)

Probably related with จุ้ม (jûm), จิ้ม (jîm), and จ่อม (jɔ̀ɔm). Cognate with Isan จุ่ม, Lao ຈຸ່ມ (chum), Northern Thai ᨧᩩ᩵ᨾ (cum²), Khün ᨧᩩ᩵ᨾ (cum²), Lü ᦈᦳᧄᧈ (ṫsum¹), Tai Dam ꪊꪴ꪿ꪣ (chúm), Shan ၸုမ်ႇ (tsùm), Tai Nüa ᥓᥧᥛᥱ (tsǔm), Ahom 𑜋𑜤𑜉𑜫 (chum). Compare Middle Chinese 蘸 (MC tsreamH, “to dip”).

cog

Lü ᦈᦳᧄᧈ (ṫsum¹)


จุ้ม

jûm (romanization)
การจุ้ม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 蘸 (MC tsreamH, “to dip”). Probably related with จุ่ม (jùm), จิ้ม (jîm), and จ่อม (jɔ̀ɔm).

to douse; to steep; to soak; to immerse.


พระราชทาน

From พระราช (prá-râat-chá-, “honorific for royal persons as well as persons or things relating to them”, literally “holy [and] royal”) + ทาน (taan, “donation; gift; etc”). Compare Modern Khmer ព្រះរាជទាន (prĕəhriəctiən), Lao ພຣະຣາຊທານ (phra rāt thān). And compare Old Khmer rājadāna (“royal gift; gift from or munificence on the part of a king”).

cog

สมาคมพระคริสตธรรมไทย (n.d.) “ดาเนียล 5:17 (KJV)”, in พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV (in Thai), YouVersion, retrieved 2018-12-10
ขอทรงเก็บของพระราชทานไว้กับพระองค์
kɔ̌ɔ song gèp kɔ̌ɔng prá-râat-chá-taan wái gàp prá-ong
Let thy gifts be to thyself
(literally) Please keep the royally given things with thyself


อีเมล

ii-meel (romanization)
อีเมล์ (alternative archaic dated obsolete)


อีเมล์

อีเมล อีเมล#Thai


อุปโภค

th-verb

อุปโภค • (ù-bpà-pôok) (abstract noun การอุปโภค)

ù-bpà-pôok (romanization)
การอุปโภค (abstract-noun)

/ʔu˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

/ʔup̚˨˩.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/

From Sanskrit उपभोग (upabhoga, “consumption; enjoyment; pleasure; etc”) or Pali upabhoga (idem). Compare Old Khmer upabhoga, °upabhoga (“enjoyment; possession; use”); Modern Khmer ឧបភោគ (ʼŏbâphoŭk).


หมูตอน

th-noun

หมูตอน • (mǔu-dtɔɔn)

/muː˩˩˦.tɔːn˧/

From หมู (mǔu, “pig”) + ตอน (dtɔɔn, “castrated; to castrate”); literally “castrated pig”.

compound

(slang, vulgar) a despicable or disagreeable, fat person.


เลือกตั้ง

th-noun

เลือกตั้ง • (lʉ̂ʉak-dtâng)

→ Lao: ເລືອກຕັ້ງ (lư̄ak tang)

→ Northern Thai: ᩃᩮᩬᩥᨠᨲᩢ᩠᩶ᨦ

/lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

From เลือก (lʉ̂ʉak, “to choose; to select; etc.”) + ตั้ง (dtâng, “to appoint; to designate; to name; etc.”); literally "to appoint by selection" or "to select and appoint".

compound

เลือกตั้งรอบนี้ไหงมีแต่งักปุ๊กคุ้งลงสมัคร

lʉ̂ʉak-dtâng rɔ̂ɔp níi ngǎi mii dtɛ̀ɛ ngák-bpúk-kúng long sà-màk

In this election, why are there only hypocrites applying for candidacies?


ไส้ตัน

From ไส้ (sâi, “guts; intestines; etc.”) + ตัน (dtan, “blocked; clogged; etc.”); literally "clogged intestines".

any small, marine fish of the genera Encrasicholina and Stolephorus of the family Engraulidae.


มองแรง

th-noun

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/

From มอง (mɔɔng, “to look; to see; to watch; etc”) + แรง (rɛɛng, “powerfully; seriously; severely; strongly; etc”).


มองแรง

th-verb

มองแรง • (mɔɔng-rɛɛng) (abstract noun การมองแรง)

mɔɔng-rɛɛng (romanization)
การมองแรง (abstract-noun)

/mɔːŋ˧.rɛːŋ˧/


ยิ้มอ่อน

ยิ้มอ่อน • (yím-ɔ̀ɔn) (abstract noun การยิ้มอ่อน)

yím-ɔ̀ɔn (romanization)
การยิ้มอ่อน (abstract-noun)

/jim˦˥.ʔɔːn˨˩/

From ยิ้ม (yím, “a smile; to smile; etc”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “mild; mildly; weak; weakly; etc”).

com

(slang) to give a thin smile; to smile thinly.


ภาพลักษณ์

th-noun

ภาพลักษณ์ • (pâap-lák)

From ภาพ (pâap, “figure; form; image; picture; etc”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic; kind; nature; type; etc”).

com

image: mental representation, idea, or conception.


ภาพพจน์

th-noun

ภาพพจน์ • (pâap-pót)

/pʰaːp̚˥˩.pʰot̚˦˥/

From ภาพ (pâap, “figure; form; image”) + พจน์ (pót, “speech; statement”); calque of English figure of speech, coined by Wan Waithayakon.


ห้าบาทสิบบาท

th-adj

ห้าบาทสิบบาท • (hâa-bàat-sìp-bàat)

hâa-bàat-sìp-bàat (romanization)
5 บาท 10 บาท (alternative)

From ห้า (hâa, “five”) + บาท (bàat, “baht (Thai currency)”) + สิบ (sìp, “ten”) + บาท (bàat, “idem”); literally "five baht, ten baht".

com

(slang, humorous) petty; insignificant; trifling.


ฮ่องเต้

th-noun

ฮ่องเต้ • (hɔ̂ng-dtêe) (classifier องค์ or พระองค์)

hɔ̂ng-dtêe (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

/hɔŋ˥˩.teː˥˩/


ไทเฮา

tai-hao (romanization)
ท้ายฮอ (alternative archaic dated obsolete)
ทายฮอ (alternative archaic dated obsolete)


เปาบุ้นจิ้น

เปาบุ้นจิ้น • (bpao-bûn-jîn) (classifier คน)

bpao-bûn-jîn (romanization)
คน (classifier)

From Hokkien 包文拯 (Pau Bûn Chín), an epithet of Bao Zheng (包拯 (Bāo Zhěng)), an 11th-century Chinese magistrate.

2016 September 17, จ่าแฉง, "คดีเมืองทอง–ท่าเรือ เปาบุ้นจิ้นต้องเป็นธรรม", thairath.co.th, Thairath:
คดีเมืองทอง–ท่าเรือ เปาบุ้นจิ้นต้องเป็นธรรม
ká-dii mʉʉang tɔɔng – tâa rʉʉa · bpao-bûn-jîn dtɔ̂ng bpen-tam
In the Mueang Thong–Tha Ruea case, the judges must uphold fairness.

2017 August 11, ไทยรัฐออนไลน์, "บิ๊กตู่ลั่นใช้กฎหมายพิเศษให้ประเทศเปลี่ยนแปลงกร้าวไม่เคยกลัวอะไร", thairath.co.th, Thairath:
เป็นเรื่องของศาล กระบวนการยุติธรรม ผมไม่ใช่ศาล ไม่ใช่เปาบุ้นจิ้น ผิดถูกก็ไปว่ากันตรงโน้น
bpen rʉ̂ʉang kɔ̌ɔng sǎan · grà-buuan-gaan yút-dtì-tam · pǒm mâi châi sǎan · mâi châi bpao-bûn-jîn · pìt tùuk gɔ̂ bpai wâa gan dtrong nóon
It's the business of the court, the process of justice. But I'm not a tribunal, nor a judge. Whether it's right or wrong, go handle it there.

(slang) judge: judicial officer, referee, umpire.


หมอย

th-adj

หมอย • (mɔ̌ɔi)

mɔ̌ɔi (romanization)
หม็อย (alternative)

From Proto-Tai *ʰmwuːjᴬ (“pubic hair”). Cognate with Lao ໝອຍ (mǭi), Shan မွႆ (mǎui), Aiton မွႝ (moy), Phake မွႝ (moy), Ahom 𑜉𑜨𑜩 (moy), Zhuang mi, moi. Compare Proto-Austronesian *kumiS (whence Thao kumish (“beard, pubic hair”)).

หัวหมอย

curlyhead (person with curly hair)
 (literally) pube head


หมอย

th-noun

หมอย • (mɔ̌ɔi)

(botany) threadlike style, such as corn silk.


องครักษ์พิทักษ์หี

องครักษ์พิทักษ์หี • (ong-ká-rák-pí-ták-hǐi)

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.rak̚˦˥.pʰi˦˥.tʰak̚˦˥.hiː˩˩˦/

From องครักษ์ (ong-ká-rák, “bodyguard”) + พิทักษ์ (pí-ták, “to guard; to protect; etc.”) + หี (hǐi, “vagina; vulva”).

com

วิจารณ์รูปมันไม่ได้เลยองครักษ์พิทักษ์หีเยอะสัตว์

wí-jaan rûup man mâi dâai ləəi ong-ká-rák-pí-ták-hǐi yə́ sàt

No one can comment on her photo. She's protected by hella cunt's guards.

(Internet slang, humorous, vulgar) a person who advocates, defends, or protects an attractive or adorable female.


แสนปม

th-noun

แสนปม • (sɛ̌ɛn-bpom)

From แสน (sɛ̌ɛn, “multitudinous”, literally “hundred thousand”) + ปม (bpom, “protuberance; swelling; tumour; etc.”); literally "a great many tumours" or "a hundred thousand tumours"; after Sɛ̌ɛn Bpom, a legendary figure who had undergone such a disorder.


แสน

th-noun

แสน • (sɛ̌ɛn)

→ Middle Khmer: សេន (sēna)

Khmer: សែន (saen)

→ Burmese: သိန်း (sin:) (possibly)

From Proto-Southwestern Tai *sɛːnᴬ¹ (“one hundred thousand”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨶ, Lao ແສນ (sǣn), Lü ᦶᦉᧃ (ṡaen), Shan သႅၼ် (sěn), Tai Nüa ᥔᥦᥢᥴ (sáen), Phake ꩬိၺ် (siñ), Ahom 𑜏𑜢𑜐𑜫 (siñ). Compare to Middle Chinese 千 *sen (thousand).

inh

(historical) a high military rank in feudal Northern Thailand.


ทรชน

/tʰɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰon˧/

From ทร (tɔɔ-rá-, “bad”) + ชน (chon, “person”).

prefix

ทุรชน (alternative)
ทูรชน (alternative)
ทุชน (alternative)

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 100
หมาใดตัวร้ายขบ บาทา อย่าขบตอบต่อหมา อย่าขึ้ง ทรชนชาติช่วงทา รุณโทษ อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง ตอบถ้อยถือความ
mǎa dai dtuua-ráai kòp · baa-taa · yàa kòp dtɔ̀ɔp dtɔ̀ɔ mǎa · yàa kʉ̂ng · tɔɔ-rá-chon châat chûuang taa · run tôot · yàa gròot yàa nâa bʉ̂ng · dtɔ̀ɔp tɔ̂i tʉ̌ʉ-kwaam
[When] any bad dog bites [your] foot, do not bite the dog back [and] do not get upset [because of it]. [When any] bad man, [a man of] ill nature, treats [you] badly, do not feel angry, do not get frowning, do not respond [him, and] do not take offence [at him].


ตื้บ

th-verb

ตื้บ • (dtʉ̂ʉp)

th-l

กระทืบ (grà-tʉ̂ʉp)

โจรโดนรุมตื้บจนตาย

The thief was stamped to death by the crowd.

(slang, sometimes considered humorous) to beat or strike with a forcible, downward thrust of the foot.


กาแฟเย็น

th-noun

กาแฟเย็น • (gaa-fɛɛ-yen)

From กาแฟ (gaa-fɛɛ, “coffee”) + เย็น (yen, “cold”). Compare Lao ກາເຟເຢັນ (kā fē yen).

cog

Lao ກາເຟເຢັນ (kā fē yen)


ลูกบาศก์

th-noun

ลูกบาศก์ • (lûuk-bàat)

From ลูก (lûuk, “child”) + บาศก์ (bàat, “die, dice”). Compare Lao ລູກບາດ (lūk bāt).


แสง

th-noun

แสง • (sɛ̌ɛng)

Cognate with Isan แสง, Lao ແສງ (sǣng), Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨦ, Lü ᦶᦉᧂ (ṡaeng), Tai Dam ꪵꪎꪉ (seng), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ), modern Khmer សែង (saeng).

แสงแดด

sɛ̌ɛng-dɛ̀ɛt

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa


แสง

แสง • (sɛ̌ɛng)

Cognate with Lao ແສງ (sǣng), Northern Thai ᩈᩯ᩠ᨦ (sɛɛŋ¹), Khün ᩈᩯ᩠ᨦ, Lü ᦶᦉᧂ (ṡaeng), Tai Dam ꪵꪎꪉ (seng), Tai Dón ꪵꪎꪉ, Shan သႅင် (sěng), Tai Nüa ᥔᥦᥒᥴ (sáeng), Aiton ꩬျိင် (syiṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).

(archaic) diamond, jewel, precious stone, etc.


แสง

แสง • (sɛ̌ɛng)

From Old Khmer សេង៑ (seṅ, “to carry on the shoulder; to wear over the shoulder; etc”). Cognate with Modern Khmer សែង (saeng, “to carry on the shoulder; weapon; etc”), Lao ແສງ (sǣng).

cog

พระ พระ#Thai

(when referring to a royal one: พระ~) weapon.

พระ พระ#Thai

(slang, vulgar) (พระ~) used as an intensifier: the heck, the hell, the fuck, etc.


ตัวต่อ

th-noun

ตัวต่อ • (dtuua-dtɔ̀ɔ)

Compound of ตัว (dtuua) + ต่อ (dtɔ̀ɔ, “to connect, to join; to build, to construct”)

com+

building blocks; blocks made of wood or plastic used as children's toys can be stacked or joined to form a larger structure.


เครื่องซักผ้า

th-noun

เครื่องซักผ้า • (krʉ̂ʉang-sák-pâa) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-sák-pâa (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.sak̚˦˥.pʰaː˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + ซัก (sák, “to wash”) + ผ้า (pâa, “cloth”).

com

2019 February 27, ประชาไท, “โฆษกกลาโหมแจงไม่ได้เอาทหารเกณฑ์ไปซักผ้าเพราะทุกบ้านมีเครื่องซักผ้าใช้”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-02-28:

koo-sòk gà-laa-hǒom jɛɛng mâi dâai ao tá-hǎan-geen bpai sák pâa prɔ́ túk bâan mii krʉ̂ʉang-sák-pâa chái

The defence [ministry] spokesperson explains [that] military conscripts have not been forced to [do the work of] cloth washing [for their commanders] as every household has washing machines to use.


ตู้เย็น

th-noun

ตู้เย็น • (dtûu-yen) (classifier ตู้ or เครื่อง)

dtûu-yen (romanization)
ตู้ (classifier)
เครื่อง (classifier)

From ตู้ (dtûu, “cabinet”) + เย็น (yen, “cold”). Compare Lao ຕູ້ເຢັນ (tū yen), Vietnamese tủ lạnh, Malay peti sejuk.


ถุงนอน

th-noun

ถุงนอน • (tǔng-nɔɔn)

/tʰuŋ˩˩˦.nɔːn˧/

Calque of English sleeping bag. Same as ถุง (tǔng, “bag”) + นอน (nɔɔn, “to sleep”). Compare Lao ຖົງນອນ (thong nǭn).


สวัสดีปีใหม่

th-phrase

สวัสดีปีใหม่ • (sà-wàt-dii bpii mài)

From สวัสดี (sà-wàt-dii, used to express a good wish, literally “security; prosperity; well-being; etc”) + ปี (bpii, “year”) + ใหม่ (mài, “new”).


กระโจม

grà-joom (romanization)
หลัง (classifier)


เต็นท์

th-noun

เต็นท์ • (dtén)


ตรรกะ

From Sanskrit तर्क (tarka). Doublet of ตรึก (dtrʉ̀k).


เหตุผล

เหตุผล • (hèet-pǒn)

From เหตุ (hèet, “cause”) + ผล (pǒn, “effect, result”).


หลักฐาน

th-noun

หลักฐาน • (làk-tǎan)

→ Lao: ຫຼັກຖານ (lak thān)

→ Northern Thai: ᩉᩖᩢᨠᨮᩣ᩠ᨶ

→ Shan: လၵ်းထၢၼ် (lák thǎan)


พิสูจน์

th-verb

พิสูจน์ • (pí-sùut) (abstract noun การพิสูจน์)

pí-sùut (romanization)
การพิสูจน์ (abstract-noun)


อเทวนิยม

ศาสนาเชนและพุทธต่างเป็นศาสนาแบบอเทวนิยม

sàat-sà-nǎa cheen lɛ́ pút dtàang bpen sàat-sà-nǎa bɛ̀ɛp à-tee-wá-ní-yom

Jainism and Buddhism are atheist religions.


แมงดา

/mɛːŋ˧.daː˧/

giant water bug (edible) (Lethocerus indicus).


ทันตแพทย์

th-noun

ทันตแพทย์ • (tan-dtà-pɛ̂ɛt)

From ทันต (tan-dtà-, “dental”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”).


วัดเสมียน

th-interj

วัดเสมียน • (wát-sà-mǐian)

From วัด (wát) + เสมียน (sà-mĭian); literally "Samian Temple", referring to Samian Nari Temple (วัดเสมียนนารี wát-sà-mĭian-naa-rii) in Bangkok; intended to mock the English phrase "what's up man?".


เต้าซี่

th-noun

เต้าซี่ • (dtâo-sîi)


อักษรวิจิตร

อักษรวิจิตร • (àk-sɔ̌ɔ-rá-wí-jìt)

/ʔak̚˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.wi˦˥.t͡ɕit̚˨˩/

From Sanskrit अक्षर (akṣara, “character; letter; etc.”) + विचित्र (vicitra, “beautiful; queer; odd; wonderful; etc.”).


นายแพทย์

th-noun

นายแพทย์ • (naai-pɛ̂ɛt)

/naːj˧.pʰɛːt̚˥˩/

From นาย (naai, “male”) + แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”).

compound

medical practitioner
medical practitioner


แพทย์หญิง

th-noun

แพทย์หญิง • (pɛ̂ɛt-yǐng)

/pʰɛːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/

From แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner”) + หญิง (yǐng, “female”).


ตำแย

After Ātreya, from Sanskrit आत्रेय (ātreya, literally “of, belonging to, or descending from Atri”), known in Thai as มหาเถรตำแย (má-hǎa-těen dtam-yɛɛ; "High Priest Tamyae"), a Hindu priest who wrote a treatise on midwifery.

bor

หมอ หมอ#Thai

traditional birth attendant
traditional birth attendant


ตำแย

(botany) Hawaiian wood nettle, the plant Laportea interrupta of the family Urticaceae, having stinging hairs.


ตำแย

(figurative) that stings or injures like Hawaiian wood nettle.


สวีดัด

(slang, humorous) used to express a greeting or farewell, answer a telephone, or attract attention


ภาษาถิ่น

th-noun

ภาษาถิ่น • (paa-sǎa-tìn) (classifier ภาษา)

paa-sǎa-tìn (romanization)
ภาษา (classifier)


ฉิง

Blend of ชาย (chaai, “male”) + หญิง (yǐng, “female”).


ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

th-noun

ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่ • (bplii-glûai-hǔu-lʉ̌ʉang-yài)

From ปลี (bplii, “banana blossom”) + กล้วย (glûai, “banana”) + หู (hǔu, “ear”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”) + ใหญ่ (yài, “big”).

com

(นก~) spectacled spiderhunter (Arachnothera flavigaster).

th:ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

en-ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่-th-noun-g91uJnmj


วิจิตร

th-adj

วิจิตร • (wí-jìt) (abstract noun ความวิจิตร)

wí-jìt (romanization)
ความวิจิตร (abstract-noun)

From Sanskrit विचित्र (vicitra, “diversified; variegated; spotted; beautiful; lovely”) or Pali vicitta (“various; variegated; coloured; ornamented”). Cognate with Lao ວິຈິດ (wi chit), Khmer វិចិត្រ (vicət), ពិចិត្រ (picetrɑɑ).


ถิ่น

th-noun

ถิ่น • (tìn)

Cognate with Northern Thai ᨳᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ຖິ່ນ (thin).


ปลี

From Proto-Tai *pliːᴬ (“banana blossom”).
Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩦ, Lao ປີ (pī), Shan ပီ (pǐi), Phake ပီ (pī), Zhuang be (“classifier for a banana”) (dialectal) and vi (ditto) (dialectal).
Sagart (2020) compared this word with Proto-Austronesian *punti (“banana”).


ห่อ

hɔ̀ɔ (romanization)
การห่อ (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰrɔːᴮ¹ (“to wrap up; to bundle”). Cognate with Northern Thai ᩉᩬᩴ᩵ or ᩉᩕᩬᩴ᩵, Lao ຫໍ່ (hǭ), Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹), Tai Dam ꪬꪷ꪿, Tai Dón ꪬꪮꫀ, Shan ႁေႃႇ (hàu), Tai Nüa ᥞᥨᥝᥱ (hǒw), Phake ꩭေႃ (hō), Ahom 𑜍𑜦𑜡 (rō), Zuojiang Zhuang hoq.

cog

Lü ᦠᦸᧈ (ḣoa¹)


โคมเขียว

th-adj

โคมเขียว • (koom-kǐao)

Compound of โคม (koom, “lantern”) + เขียว (kǐao, “green”), literally “green lantern”; originated from the practice of the brothels in Siam which were required by a law, enacted by King Chulalongkorn in 1908, to display lanterns outside their buildings as a sign.

com+

2009 February 17, MGR Online, “ย้อนตำนานซ่องไทย ธุรกิจสีเทาในเงามืด”, in mgronline.com:

สำนักโคมเขียวที่มีชื่อเสียงในยุคนั้นคือสำนักยี่สุ่นเหลือง เป็นซ่องมีระดับ เป็นตึกใหญ่...อยู่ลึกเข้าไปจากถนนเจริญกรุงตรงข้ามกับตรอกเต๊า

sǎm-nák koom-kǐao tîi mii-chʉ̂ʉ-sǐiang nai yúk nán kʉʉ sǎm-nák yîi-sùn lʉ̌ʉang · bpen sɔ̂ng mii-rá-dàp · bpen dtʉ̀k yài ... yùu lʉ́k kâo bpai jàak tà-nǒn jà-rəən-grung dtrong-kâam gàp dtrɔ̀ɔk dtáo

A green-lantern house that was well-known at that time was the House of Yellow Taif Roses. It was a classy brothel, being a large building...located deep into [an alley] from Charoen Krung Road, opposite Trok Tao.

2013 November 15, นฤนารท พระปัญญา, “ย้อนอดีตย่านโคมเขียวญี่ปุ่น”, in marumura.com:

ย่านโคมเขียวญี่ปุ่นจึงถูกตั้งขึ้นเพื่อให้บริการทหารต่างชาติโดยเฉพาะ

yâan koom-kǐao yîi-bpùn jʉng tùuk dtâng kʉ̂n pʉ̂ʉa hâi bɔɔ-rí-gaan tá-hǎan dtàang-châat dooi-chà-pɔ́

Thus, green-lantern districts [in] Japan were set up specifically for providing service to foreign soldiers.

2022 August 6, ป้อมยาม, จุดประกาย, “เรื่องไม่ลับ ตรอกเต๊า เยาวราช หญิงงามเมือง กับการสร้างวัด”, in bangkokbiznews.com:

ตรอกเต๊า เยาวราช ซอย 8 เคยเป็นแหล่งโคมเขียว

dtrɔ̀ɔk dtáo · yao-wá-râat · sɔɔi · bpɛ̀ɛt · kəəi bpen lɛ̀ng koom-kǐao

Trok Tao, [or] Yaowarat Soi 8, used to be a green-lantern zone.

2022 October 13, เทพชู ทับทอง, “ดูหลักฐานนครโสเภณีในไทย ความเสี่ยงของหนุ่มซื้อบริการยุคสุโขทัย ถึงหญิงโคมเขียว”, in silpa-mag.com:

ในรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 หญิงโสเภณี...เรียกว่าหญิงโคมเขียว...ซ่องเรียกว่า...โรงหญิงโคมเขียว

nai rát-chá-gaan tîi · hâa · lɛ́ rát-chá-gaan tîi · hòk · yǐng sǒo-pee-nii ... rîiak wâa yǐng koom-kǐao ... sɔ̂ng rîiak wâa ... roong yǐng koom-kǐao

In the fifth reign and the sixth reign, female prostitutes...were called green-lantern women... [and] brothels were called...houses of green-lantern women.

(slang and historical) of or pertaining to prostitution.


จัญไร

th-adj

จัญไร • (jan-rai) (abstract noun ความจัญไร)

jan-rai (romanization)
ความจัญไร (abstract-noun)

From Old Khmer ចង្រៃ (caṅrai, “evil omen; bad luck; misfortune; etc”) or Pre-Angkorian Old Khmer ចំរៃ (caṃrai, idem). Cognate with Modern Khmer ចង្រៃ (cɑɑcɑngrɨy).

bor

(derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck; low, base, mean; unpleasant, objectionable, disagreeable.


จังไร

th-adj

จังไร • (jang-rai) (abstract noun ความจังไร)

jang-rai (romanization)
ความจังไร (abstract-noun)

จัญไร จัญไร#Thai


จังไร

จัญไร จัญไร#Thai


อพยพ

th-proper noun

อพยพ • (òp-pá-yóp)

From Sanskrit अवयव (avayava, “component; limb; member; organ; portion; etc”). Cognate with Lao ອົບພະຍົບ (ʼop pha nyop), Khmer អពយព (ʼɑppyup), អព្យព (ʼɑppyup). Doublet of อวัยวะ (à-wai-yá-wá).

der

(biblical) Exodus: the departure of the Israelites from Egypt under Moses.


ขุนหมื่น

th-noun

ขุนหมื่น • (kǔn-mʉ̀ʉn)

/kʰun˩˩˦.mɯːn˨˩/

From ขุน (kǔn, “chief, lord, master; a noble rank, a person holding this rank; etc”) + หมื่น (mʉ̀ʉn, “a noble rank, a person holding this rank, etc”).

com

ขุน ขุน#Thai

หมื่น หมื่น#Thai

(historical) minor officials, especially those holding the noble rank of ขุน (kǔn) or หมื่น (mʉ̀ʉn) or entitled to less than four hundred fiefs.


วิวรณ์

th-proper noun

วิวรณ์ • (wí-wɔɔn)

From Sanskrit विवरण (vivaraṇa, “opening; spreading out; uncovering; etc”).

der

(biblical) Revelation: the last book in the New Testament.


พลการ

From Sanskrit बल (bala, “force; power; strength; etc.”) + कर (kara, “act; action; doing; etc.”). Literally "act by force" or "act of force".

an act done arbitrarily or without due authorisation; the state or condition of being arbitrary or without due authorisation.


โดยพลการ

From โดย (dooi, “by”) + พลการ (pá-lá-gaan).


โดยพลการ

arbitrarily or without due authorisation.


ห้องน้ำ

th-noun

ห้องน้ำ • (hɔ̂ng-náam)

/hɔŋ˥˩.naːm˦˥/

ห้อง (hɔ̂ng, “chamber; room”) + น้ำ (náam, “liquid; water”); literally "water room"; perhaps calque of English water closet.

com

เธออยู่ในห้องน้ำ

bathroom: room for taking a bath or shower.


หวาด

wàat (romanization)
ความหวาด (abstract-noun)


กุ

กล้วย กล้วย#Thai

(botany, archaic) (กล้วย~) a kind of short or small banana.


น้ำหนัก

th-noun

น้ำหนัก • (nám-nàk)

From น้ำ (náam) + หนัก (nàk). Compare Lao ນ້ຳໜັກ (nam nak).


แข็งแรง

th-adj

แข็งแรง • (kɛ̌ng-rɛɛng) (abstract noun ความแข็งแรง)

kɛ̌ng-rɛɛng (romanization)
ความแข็งแรง (abstract-noun)

desc

→ Nyah Kur: แค็งแรง

→ Nyah Kur: แค็งแรง

/kʰɛŋ˩˩˦.rɛːŋ˧/

From แข็ง (kɛ̌ng, “hard”) + แรง (rɛɛng, “strong”). Compare Lao ແຂງແຮງ (khǣng hǣng).


กลาโหม

gà-laa-hǒom (romanization)
กระลาโหม (alternative archaic dated obsolete)
กะลาโหม (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Angkorian Old Khmer kralā homa, kralā homma (literally “court of sacrifices; sacrificial ground”), from kralā (“court; courtyard; ground; etc”) + homa, homma (“sacrifice; sacrificial ceremony”), itself from Sanskrit होम (homa, “oblation”), referring to the precinct of a fire worship ceremony held before marching to war. Cognate with Modern Khmer ក្រឡាហោម (krɑɑlaa haom).

(archaic) assembly of military personnel.


กรรไกร

gan-grai (romanization)
เล่ม (classifier)
กรรไตร (alternative archaic dated obsolete)
ตะไกร (alternative archaic dated obsolete)

Corrupted from กรรไตร, from Khmer កន្ត្រៃ (kɑɑntray)


ปฐมยาม

bpà-tǒm-má-yaam (romanization)
ปถมยาม (alternative)
ประถมยาม (alternative)

Possibly from Pali paṭhama (“first; primary; etc.”), compare Sanskrit प्रथम (prathama, “first; primary; etc.”) + यामा (yāmā, “a period of time, usually three hours; etc.”); literally "the first period".

cog

(archaic) the first part of the night, lasting from 18:00–21:00 hours.


การเลือกตั้ง

th-noun

การเลือกตั้ง

การเลือกตั้ง • (gaan-lʉ̂ʉak-dtâng)

From การ (gaan) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng). Compare Lao ການເລືອກຕັ້ງ (kān lư̄ak tang).

cog

ການເລືອກຕັ້ງ

Lao ການເລືອກຕັ້ງ (kān lư̄ak tang)


พื้น

th-noun

พื้น • (pʉ́ʉn)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *bɯːnꟲ⁴ (“ground, earth”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 本 (MC pwonX, “origin, foundation”). Cognate with Lao ພື້ນ (phư̄n), Northern Thai ᨻᩨ᩠᩶ᨶ, Lü ᦗᦹᧃᧉ (puen²), Shan ပိုၼ်ႉ (pṵ̂en), Phake ပိုꩫ် (pün), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (pün). Cognate via Chinese: Zhuang bonj. Doublet of ปึ๊ง (bpʉ́ng) via Teochew.


อันตราย

From Pali antarāya or Sanskrit अन्तराय (antarāya). Cognate with Burmese အန္တရာယ် (anta.ray).


จอด

jɔ̀ɔt (romanization)
การจอด (abstract-noun)

Compare Khmer ចត (cɑɑt), Lao ຈອດ (chǭt).


แม่เหล็ก

th-noun

แม่เหล็ก • (mɛ̂ɛ-lèk)

/mɛː˥˩.lek̚˨˩/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เหล็ก (lèk, “iron”). Compare Lao ແມ່ເຫຼັກ (mǣ lek), ແມ່ເຫລັກ (mǣ lek), Lü ᦶᦙᧈᦵᦜᧅ (mae¹l̇ek).

cog

Lao ແມ່ເຫຼັກ (mǣ lek)

Lü ᦶᦙᧈᦵᦜᧅ (mae¹l̇ek)


โวลต์

th-noun

โวลต์ • (wóon)


ตระกูลของภาษา

ตระกูลของภาษา • (dtrà-guun kɔ̌ɔng paa-sǎa)

/tra˨˩.kuːn˧.kʰɔːŋ˩˩˦.pʰaː˧.saː˩˩˦/

From ตระกูล (dtrà-guun, “family”) + ของ (kɔ̌ɔng, genitive particle) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).


กว่า

th-pronoun

กว่า • (gwàa)

From Proto-Tai *kwaːᴮ (“cross over”).
Ultimately from Middle Chinese 過 (MC kwa|kwaH, “to surpass, to exceed; than”).
Cognate with Lao ກວ່າ (kuā, “than, more than”), Shan ၵႂႃႇ (kwàa, “to go”), Zhuang gvaq (“to cross”), Vietnamese quá (“to exceed; very, excessive”).

cog

ร้อยกว่าบาท

สามสิบกว่า

a bit over; an additional amount or degree that is uncertain or unspecified.


ชั่วโมง

th-noun

ชั่วโมง • (chûua-moong) (classifier ชั่วโมง)

chûua-moong (romanization)
ชั่วโมง (classifier)

/t͡ɕʰua̯˥˩.moːŋ˧/


คูณ

kuun (romanization)
การคูณ (abstract-noun)

สูตรคูณ


บวก

From Old Khmer បូក (pūka, “to heap up; to accumulate; to total”). Cognate with Modern Khmer បូក (bouk), Lao ບວກ (būak).

bor

positive:
(of a quantity) greater than zero.


ทำไม

why? what? for what? for what purpose, reason, or cause?


เที่ยว

th-verb

เที่ยว • (tîao) (abstract noun การเที่ยว)

tîao (romanization)
การเที่ยว (abstract-noun)

to travel; to tour; to wander; to go (from place to place).


ผลกระทบ

th-noun

ผลกระทบ • (pǒn-grà-tóp)


ปรับปรุง

th-verb

ปรับปรุง • (bpràp-bprung) (abstract noun การปรับปรุง)

bpràp-bprung (romanization)
การปรับปรุง (abstract-noun)


หอย

th-proper noun

หอย • (hɔ̌i)

From Proto-Tai *hoːjᴬ (“shellfish”). Cognate with Lao ຫອຍ (hǭi), Northern Thai ᩉᩬ᩠ᨿ, Khün ᩉᩭ, Tai Dam ꪬꪮꪥ, Tai Dón ꪬꪮꪥ, Shan ႁွႆ (hǎui). Compare Proto-Be *hiːᴬ¹, Proto-Hlai *tçʰiː, Proto-Kra *tʃuiᴬ, and Proto-Sino-Tibetan *kroy.

(soccer slang, humorous) Chelsea Football Club.


เรือง

th-adj

เรือง • (rʉʉang) (abstract noun ความเรือง)

rʉʉang (romanization)
ความเรือง (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຮືອງ (hư̄ang), Lü ᦵᦣᦲᧂ (hoeng), Shan ႁိူင်း (hóeng).


รุ่งเรือง

รุ่งเรือง • (rûng-rʉʉang) (abstract noun ความรุ่งเรือง)

rûng-rʉʉang (romanization)
ความรุ่งเรือง (abstract-noun)

/ruŋ˥˩.rɯa̯ŋ˧/

From รุ่ง (rûng) + เรือง (rʉʉang). Cognate with Northern Thai ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩥᩬᨦ, Lao ຮຸ່ງເຮືອງ (hung hư̄ang), Khün ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ, Lü ᦣᦳᧂᧈᦵᦣᦲᧂ (hung¹hoeng).

com

รุ่ง (rûng) + เรือง (rʉʉang)

cog

Khün ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ


นอก

th-adv

นอก • (nɔ̂ɔk)

From Proto-Tai *l̩.noːkᴰ (“outside”). Cognate with Lao ນອກ (nǭk), Lü ᦓᦸᧅ (noak), Shan ၼွၵ်ႈ (nāuk), Ahom 𑜃𑜨𑜀𑜫 (nok), Bouyei roh, Zhuang rog, Nong Zhuang nog, Zuojiang Zhuang nog.


นอก

th-adj

นอก • (nɔ̂ɔk)


นั่น

th-pronoun

นั่น • (nân)


เดี๋ยวนี้

th-adv

เดี๋ยวนี้ • (dǐao-níi)

From เดี๋ยว (dǐao, “moment”) + นี้ (níi, “this”). Compare Lao ດຽວນີ້ (diāu nī).


เช้า

th-noun

เช้า • (cháao)

From Proto-Tai *ɟaːwꟲ (“early morning”). Compare Middle Chinese 早 (MC tsawX, “morning, early”). Cognate with Lao ເຊົ້າ (sao), Lü ᦋᧁᧉ (tsaw²), Shan ၸဝ်ႉ (tsâ̰o), Ahom 𑜋𑜈𑜫 (chaw), 𑜋𑜨𑜧 (chow) or 𑜋𑜨𑜧𑜈𑜫 (choww), Zhuang caeux. Compare Vietnamese chào. May be cognate with เพรา (prao, “morning”).

(colloquial) the period of time between sunrise and sunset; the period of time that there is still daylight.


เดินทาง

th-verb

เดินทาง • (dəən-taang) (abstract noun การเดินทาง)

dəən-taang (romanization)
การเดินทาง (abstract-noun)

/dɤːn˧.tʰaːŋ˧/

เดินทางอย่างปลอดภัย


ปลอดภัย

th-adj

ปลอดภัย • (bplɔ̀ɔt-pai) (abstract noun ความปลอดภัย)

bplɔ̀ɔt-pai (romanization)
ความปลอดภัย (abstract-noun)

From ปลอด (bplɔ̀ɔt, “to be free from”) + ภัย (pai, “fear”).


ฉันใด

From ฉัน (chǎn, “like”) + ใด (dai, “what; which”).

com

Proverbs 25:3, NIV:
ฟ้าสวรรค์สูงฉันใด...พระทัยของกษัตริย์ก็เหลือจะหยั่งรู้ฉันนั้น
fáa-sà-wǎn sǔung chǎn-dai...prá-tai kɔ̌ɔng gà-sàt gɔ̂ɔ lʉ̌ʉa jà yàng-rúu chǎn-nán
As the heavens are high..., so the hearts of kings are unsearchable.

Job 14:11–12, KJV:
น้ำขาดจากทะเลไป และแม่น้ำก็เหือดและแห้งไปฉันใด ฉันนั้นแหละมนุษย์ก็นอนลงและไม่ลุกขึ้นอีก จนท้องฟ้าไม่มีอีก เขาก็ไม่ตื่นขึ้น และปลุกเขาก็ไม่ได้
náam kàat jàak tá-lee bpai lɛ́ mɛ̂ɛ-náam gɔ̂ɔ hʉ̀ʉat lɛ́ hɛ̂ɛng bpai chǎn-dai chǎn-nán lɛ̀ má-nút gɔ̂ɔ nɔɔn long lɛ́ mâi lúk kʉ̂n ìik jon tɔ́ɔng-fáa mâi mii ìik kǎo gɔ̂ɔ mâi dtʉ̀ʉn kʉ̂n lɛ́ bplùk kǎo gɔ̂ɔ mâi dâai
As the waters fail from the sea, and the flood decayeth and drieth up: So man lieth down, and riseth not: till the heavens be no more, they shall not awake, nor be raised out of their sleep.

ฉันนั้น ฉันนั้น#Thai

(elegant) used together with ฉันนั้น (chǎn-nán) to indicate similar consequences, connections, or comparison of or between two or more items.


ฉันนั้น

th-adv

ฉันนั้น • (chǎn-nán)


เครือรัฐ

th-noun

เครือรัฐ • (krʉʉa-rát)

com

เครือ (krʉʉa) + รัฐ (rát)


เครือ

th-noun

เครือ • (krʉʉa)

Cognate with Lao ເຄືອ (khư̄a), Lü ᦵᦆᦲ (xoe), Shan ၶိူဝ်း (khóe), Tai Nüa ᥑᥫᥰ (xöe) or ᥞᥫᥰ (höe).


โซเวียต

From English Soviet, from Russian сове́т (sovét).


สหพันธรัฐ

สหพันธรัฐ • (sà-hà-pan-tá-rát)

สหพันธรัฐรัสเซีย


สหพันธ์

สหพันธ์ • (sà-hà-pan)


สหรัฐ

th-proper noun

สหรัฐ • (sà-hà-rát)

Clipping of สหรัฐอเมริกา (sà-hà-rát-à-mee-rí-gaa).

clipping

สหรัฐอเมริกา

United States
United States#English:_Q30

United States of America
United States of America#English

(in the singular, formerly also plural) United States (a country in North America, also including Hawaii in Oceania; in full, United States of America)


โดย

From Pali toya, from Sanskrit तोय (toya).


ข้น

kôn (romanization)
ความข้น (abstract-noun)

→ Lao: ຂົ້ນ (khon)

Cognate with Lao ຂຸ້ນ (khun, “syrupy, thick and viscous”).


ผลัก

plàk (romanization)
การผลัก (abstract-noun)


หนาว

th-noun

หนาว • (nǎao)

Cognate with Isan หนาว, Lao ໜາວ (nāo), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (naaw¹), Khün ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (naaw¹), Lü ᦐᦱᧁ (ṅaaw), Tai Dam ꪘꪱꪫ (nao), Tai Dón ꪘꪱꪫ, Tai Daeng ꪘꪱꪫ, Shan ၼၢဝ် (nǎao), Tai Nüa ᥘᥣᥝᥴ (láaw) or ᥢᥣᥝᥴ (náaw), Ahom 𑜃𑜧 (naw) or 𑜓𑜧 (daw). Compare Sui hnol (“winter”) and Southern Kam nop (“cold”).

Acts 28:2, KJV:
เขาก่อไฟรับรองเราทุกคนเพราะฝนตกและหนาว
kǎo gɔ̀ɔ fai ráp-rɔɔng rao túk kon prɔ́ fǒn dtòk lɛ́ nǎao
they kindled a fire, and received us every one, because of the present rain, and because of the cold.

2 Corinthians 11:27, KJV:
ต้องทนหนาวและเปลือยกาย
dtɔ̂ng ton nǎao lɛ́ bplʉai gaai
in cold and nakedness.

cold: absence or loss of heat; cold weather.


อมก

head

อมก • (ɔɔ-mɔɔ-gɔɔ)

/ʔɔː˧.mɔː˧.kɔː˧/

Shortened from any of the various transcriptions of the English expression oh my God, such as 'โอ้วมายก็อด' (ôow-maai-gɔ́ɔt), 'โอ้วมายก้อด' (ôow-maai-gɔ̂ɔt), 'โอ้วหม่ายก้อด' (ôow-màai-gɔ̂ɔt), 'โอ้วมายก็อด' (ôo-maai-gɔ́ɔt), 'โอ้มายก้อด' (ôo-maai-gɔ̂ɔt), 'โอ้หม่ายก้อด' (ôo-màai-gɔ̂ɔt), etc.

(Internet slang, humorous, slang) oh my God.


ชื่อเล่น

th-noun

ชื่อเล่น • (chʉ̂ʉ-lên)

/t͡ɕʰɯː˥˩.len˥˩/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + เล่น (lên, “to play”).


สหรัฐฯ

th-proper noun

สหรัฐฯ • (sà-hà-rát)

United States (a country in North America)


โอห์ม

th-noun

โอห์ม • (oom)


จังหวัด

จังหวัด • (jang-wàt) (classifier จังหวัด or แห่ง)

jang-wàt (romanization)
จังหวัด (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈັງຫວັດ (chang huat)

Borrowed from Old Khmer ចង្វាត៑ (caṅvāt), ចង្វាត្ត៑ (caṅvātt), ចង្វត៑ (caṅvat), ចង្វត្ត៑ (caṅvatt), ចំវត្ត៑ (caṃvatt), ចន្វត៑ (canvat, “bounded terrain; bounded territory; circumscription”), from ឆ្វាត៑ or ឆ្វត៑ (whence ฉวัด in Thai ฉวัดเฉวียน (chà-wàt-chà-wǐian) is from). Cognate with modern Khmer ចង្វាត (cɑɑcɑngviət).

bor+

province: highest administrative division of Thailand, governed by ผู้ว่าราชการ (pûu-wâa-râat-chá-gaan), divided into อำเภอ (am-pəə, “districts”), กิ่งอำเภอ (“minor districts”), and ตำบล (dtam-bon, “subdistrict”), respectively

ผู้ว่าราชการ ผู้ว่าราชการ#Thai

อำเภอ อำเภอ#Thai

กิ่งอำเภอ กิ่งอำเภอ#Thai

ตำบล ตำบล#Thai


ร้องเพลง

th-verb

ร้องเพลง • (rɔ́ɔng-pleeng) (abstract noun การร้องเพลง)

rɔ́ɔng-pleeng (romanization)
การร้องเพลง (abstract-noun)

/rɔːŋ˦˥.pʰleːŋ˧/


ขับร้อง

ขับร้อง • (kàp-rɔ́ɔng) (abstract noun การขับร้อง)

kàp-rɔ́ɔng (romanization)
การขับร้อง (abstract-noun)

/kʰap̚˨˩.rɔːŋ˦˥/


ขอโทษ

ขอโทษ • (kɔ̌ɔ-tôot) (abstract noun การขอโทษ)

kɔ̌ɔ-tôot (romanization)
การขอโทษ (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.tʰoːt̚˥˩/

Compound of ขอ (kɔ̌ɔ, “to ask for”) + โทษ (tôot, “punishment”)

com+

(ambitransitive) to apologise; to express apology (to, for, etc)


เยอรมนี

th-proper noun

เยอรมนี • (yəə-rá-má-nii)

Semi-learned borrowing from English Germany.

slbor

ประเทศเยอรมนี

สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

Germany (a country in Central Europe, formed in 1949 as West Germany, with its provisional capital Bonn until 1990, when it incorporated East Germany)


เยอรมัน

th-noun

เยอรมัน • (yəə-rá-man)

Semi-learned borrowing from English German.

slbor

ภาษาเยอรมัน

ชาวเยอรมัน

คนเยอรมัน


แคนาดา

ประเทศแคนาดา

ชาวแคนาดา


อิตาลี

ประเทศอิตาลี

สาธารณรัฐอิตาลี

ภาษาอิตาลี

ชาวอิตาลี

คนอิตาลี


สเปน

sà-bpeen (romanization)
เสปน (alternative)
สเปญ (alternative obsolete)

ภาษาสเปน

ชาวสเปน

คนสเปน


โปรตุเกส

bproo-dtù-gèet (romanization)
โปรดุเกส (alternative obsolete)

Semi-learned borrowing from Portuguese português.

ประเทศโปรตุเกส

สาธารณรัฐโปรตุเกส

ภาษาโปรตุเกส

ชาวโปรตุเกส

คนโปรตุเกส


อิสราเอล

ประเทศอิสราเอล

รัฐอิสราเอล

ประเทศ ประเทศ#Thai

(ประเทศ~) Israel (a country in Western Asia, in the Middle East, at the eastern shore of the Mediterranean)


สาธารณรัฐ

desc

→ Khmer: សាធារណរដ្ឋ (saathiərĕəʼnaʼrŏət)

→ Lao: ສາທາລະນະລັດ (sā thā la na lat)

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + รัฐ (rát, “state”); calque of English republic, coined by Wan Waithayakon.

com

1987, Article I (1), Chapter I, “Constitution of the Republic of Korea”
สาธารณรัฐเกาหลีเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตย
sǎa-taa-rá-ná-rát gao-lǐi bpen sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai
The Republic of Korea shall be a democratic republic.


บราซิล

ประเทศบราซิล

สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล

Brazil (a large Portuguese-speaking country in South America)


มีชีวิต

th-verb

มีชีวิต • (mii-chii-wít) (abstract noun การมีชีวิต)

mii-chii-wít (romanization)
การมีชีวิต (abstract-noun)


ความตาย

ตาย ตาย#Thai


พวกเขา

th-pronoun

พวกเขา • (pûuak-kǎo)

พวก (pûuak, “numerical classifier for a group”) + เขา (kǎo, “he, she”)


เงินตรา

Compound of เงิน (ngən, “money”) + ตรา (dtraa, “seal”), literally “sealed money”. Compare Lao ເງິນຕາ (ngœn tā).

com+

(historical) bullet money affixed with a seal of the State for circulation


รากศัพท์

th-noun

รากศัพท์ • (râak-sàp)


ได้ยิน

th-verb

ได้ยิน • (dâi-yin) (abstract noun การได้ยิน)

dâi-yin (romanization)
การได้ยิน (abstract-noun)

Compare Lao ໄດ້ຍິນ (dn), Zhuang ndaejnyi.


ยิน

From Proto-Tai *ŋinᴬ (“to hear”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ຍິນ (nyin), Tai Dam ꪉꪲꪙ, Shan ငိၼ်း (ngín), ယိၼ်း (yín) or ၺိၼ်း (nyín), Ahom 𑜂𑜢𑜃𑜫 (ṅin).
In Northern Tai, cognate with Zhuang nyi.
Ccmpare Proto-Austronesian *dəŋəʀ (whence Paiwan ladenga or langeda, Malay dengar, Tagalog dinig).


รับฟัง

รับฟัง • (ráp-fang) (abstract noun การรับฟัง)

ráp-fang (romanization)
การรับฟัง (abstract-noun)

From รับ (ráp, “to accept; to agree”) + ฟัง (fang, “to hear; to listen”).

com

2020 August 18, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, หนังสือสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่ ศธ ๐๔๒๗๗/๘๘๕, นครศรีธรรมราช: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต ๑๒, page 1:

คณะกรรมาธิการวิสามัญ...มีมติให้รับฟังความเห็นของนักเรียน...

ká-ná-gam-maa-tí-gaan-wí-sǎa-man ... mii má-dtì hâi ráp-fang kwaam-hěn kɔ̌ɔng nák-riian ...

The select committee...has resolved to hear opinions of students...

(idiomatic) to take into account; to accept into consideration; to listen to and consider.


ประกัน

th-verb

ประกัน • (bprà-gan) (abstract noun การประกัน)

bprà-gan (romanization)
การประกัน (abstract-noun)

From Khmer ប្រកាន់ (prɑɑkan, “to hold; to uphold; to adhere; to maintain; etc”), from ប្រ (brâ-, prefix indicating mutual repetition and others) + កាន់ (kan, “to hold, to handle, to carry; to be responsible for, to be in charge of, etc”), the latter being from Pre-Angkorian Old Khmer kan, kān (“to secure, to make fast; to hold, to carry, to wield; to exercise, to use; etc”); equivalent to Thai ประ (bprà) + กัน (gan). Cognate with Lao ປະກັນ (pa kan). Compare Old Khmer ផ្កន៑ (phkan).

bor

(law) to insure through an insurance contract.


พรุ่ง

th-noun

พรุ่ง • (prûng)

→ Lao: ພຸ່ງ (phung)

From Proto-Tai *ɟm̩.rukᴰ (“tomorrow”). /-k/ becomes /-ŋ/ due to assimilation with นี้ (níi, “this”).
Cognate with Northern Thai ᨻᩕᩪᨠ or ᨽᩪᨠ, Lao ພຸກ (phuk) (in ພຸກນີ້ (phuk nī)), Lü ᦘᦳᧅ (phuk), Shan ၽုၵ်ႈ (phūk), Zhuang byug in ngoenzbyug (dialectal).

ผัดวันประกันพรุ่ง

ตายวันตายพรุ่ง


ดวง

Cognate with Northern Thai ᨯ᩠ᩅᨦ, Lao ດວງ (dūang), Tai Dam ꪒꪺꪉ, Tai Dón ꪒꪺꪉ, Khmer ដួង (duəng).

แสตมป์สี่ดวง

Classifier for automobile lights, light bulbs, spherical objects, stamp, the Sun, the Moon, stars, the mind, stain, speck, etc. ⇒ all nouns using this classifier


กรีซ

th-proper noun

กรีซ • (grìis)

From English Greece. Cognate with Lao ເກຼັກ (krek).

ประเทศกรีซ

Southeast Europe
Southeast Europe#English


หนังสือเดินทาง

th-noun

หนังสือเดินทาง • (nǎng-sʉ̌ʉ-dəən-taang) (classifier เล่ม)

nǎng-sʉ̌ʉ-dəən-taang (romanization)
เล่ม (classifier)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.dɤːn˧.tʰaːŋ˧/

From หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ) + เดินทาง (dəən-taang).


เล่นเพื่อน

th-verb

เล่นเพื่อน • (lên-pʉ̂ʉan) (abstract noun การเล่นเพื่อน)

lên-pʉ̂ʉan (romanization)
การเล่นเพื่อน (abstract-noun)

Compound of เล่น (lên, “to enjoy”) + เพื่อน (pʉ̂ʉan, “friend”), literally “to enjoy friend(ship)”.

com+

1964, หรีด เรืองฤทธิ์, “อธิบายเพลงยาวเรื่องหม่อมเป็ดสวรรค์”, in กลอนเพลงยาวเรื่องหม่อมเป็ดสวรรค์และพระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ, พระนคร: กรมศิลปากร, page 57:

หม่อมสุดเป็นหม่อมห้ามในกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพ...แต่ชอบเล่นเพื่อน ทำหน้าที่เป็นเพื่อนชายของหม่อมขำ

mɔ̀m sùt bpen mɔ̀m-hâam nai grom-prá-râat-chá-wang-bɔɔ-wɔɔn má-hǎa sàk-dì pon-lá sèep ... dtɛ̀ɛ chɔ̂ɔp lên-pʉ̂ʉan · tam-nâa-tîi bpen pʉ̂ʉan chaai kɔ̌ɔng mɔ̀m kǎm

Consort Sut was a consort of Front Palace Prince Mahasakdiphonlasep...but [she] loved committing lesbianism, acting as a male companion of Consort Kham.

1853 July 7, “ประกาศพระราชบัญญัติฝ่ายพระบวรราชวังเรื่องเล่นเบี้ยในพระบวรราชวัง”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1921, page 40:

คนนอก...คบหา...กับคนในพระบวรราชวังเล่นเพื่อนตั้งบ่อนถั่วบ่อนแปดเก้าเล่นหวยการพนันต่าง ๆ

kon nɔ̂ɔk ... kóp-hǎa ... gàp kon nai prá-bɔɔ-wɔɔn-râat-chá-wang lên-pʉ̂ʉan dtâng bɔ̀n tùua bɔ̀n bpɛ̀ɛt-gâao lên hǔai gaan-pá-nan dtàang dtàang

Outsiders...were associated...with people in the Front Palace in committing lesbianism, setting up thua houses [and] paet kao houses, [and] playing various [kinds of] lottery [and] gambling.

(intransitive, slang, archaic, of a woman) to engage in lesbianism; to be a lesbian


เล่นสวาท

th-verb

เล่นสวาท • (lên-sà-wàat) (abstract noun การเล่นสวาท)

lên-sà-wàat (romanization)
การเล่นสวาท (abstract-noun)

เล่น (lên, “to play; to have fun; to act, to perform; etc”) + สวาท (sà-wàat, “comfort man”); literally "to have fun with a comfort man", "to play with a comfort man", etc.

com

(LGBTQ, archaic, used of a man) to adopt a boy for sexual purposes.

(LGBTQ, archaic, used of a man) to have a sexual relationship or engage in a sexual activity with a man; to have a male homosexual relationship; to be a male homosexual; to be a gay.


เซ็กส์

th-noun

เซ็กส์ • (sék)


พืชผัก

พืชผัก • (pʉ̂ʉt-pàk)

/pʰɯːt̚˥˩.pʰak̚˨˩/


พืช

พืช • (pʉ̂ʉt)

/pʰɯːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./

From Pali bīja (“seed”), from Sanskrit बीज (bīja) or वीज (vīja, “seed”).


ลูกชาย

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

From ลูก (lûuk, “child”) + ชาย (chaai, “man; male”). Cognate with Zhuang lwgsai.


เด็กหญิง

th-noun

เด็กหญิง • (dèk-yǐng)

From เด็ก (dèk, “child”) + หญิง (yǐng, “female”).

com

(law) a formal title which an unmarried woman under 15 years of age is required to use. Abbreviation: ด.ญ. (dɔɔ-yɔɔ)


เด็กผู้หญิง

th-noun

เด็กผู้หญิง • (dèk-pûu-yǐng) (classifier คน)

dèk-pûu-yǐng (romanization)
คน (classifier)

/dek̚˨˩.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/

เด็ก (dèk, “child”) + ผู้หญิง (pûu-yǐng, “woman”)


เด็กผู้ชาย

เด็กผู้ชาย • (dèk-pûu-chaai) (classifier คน)

dèk-pûu-chaai (romanization)
คน (classifier)

/dek̚˨˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

เด็ก (dèk, “child”) + ผู้ชาย (pûu-chaai, “man”)


การจูบ

จูบ จูบ#Thai


ที่นั่น

th-adv

ที่นั่น • (tîi-nân)


ตรงนั้น

ตรงนั่น (canonical)
dtrong-nán (romanization)


ตรง

dtrong (romanization)
ความตรง (abstract-noun)

From Old Khmer *ត្រង៑ (*traṅ), តុរង៑ (turaṅ). Cognate with Khmer ត្រង់ (trɑng), Lao ຕົງ (tong) or ກົງ (kong).


ใจดี

th-adj

ใจดี • (jai-dii) (abstract noun ความใจดี)

jai-dii (romanization)
ความใจดี (abstract-noun)

คนไทยใจดี


สนาม

th-noun

สนาม • (sà-nǎam)

From Old Khmer ស្នាំ (snāṃ, “imprint, impression, footprint, copy, mark, scar”). Cognate with Modern Khmer ស្នាម (snaam, “scar, mark, trace, impression; ground, field, platform”), Lao ສະໜາມ (sa nām).


ทำงาน

th-verb

ทำงาน • (tam-ngaan) (abstract noun การทำงาน)

tam-ngaan (romanization)
การทำงาน (abstract-noun)

ทำ (tam, “to do”) + งาน (ngaan, “work”).

คุณทำงานอะไร


โฮเต็ล

1928, Civil and Commercial Code of Thailand, section 674:
เจ้าสำนักโรงแรม หรือโฮเต็ล หรือสถานที่อื่นทำนองเช่นว่านั้น จะต้องรับผิดเพื่อความสูญหายหรือบุบสลายอย่างใด ๆ อันเกิดแก่ทรัพย์สินซึ่งคนเดินทางหรือแขกอาศัยหากได้พามา
jâao-sǎm-nák roong-rɛɛm rʉ̌ʉ hoo-dtel rʉ̌ʉ sà-tǎan-tîi ʉ̀ʉn tam-nɔɔng chên wâa nán jà dtɔ̌ng ráp-pìt pʉ̂ʉa kwaam-sǔun-hǎai rʉ̌ʉ bùp-sà-lǎai yàang dai dai an gə̀ət gɛ̀ɛ sáp-sǐin sʉ̂ng kon-dəən-taang rʉ̌ʉ kɛ̀ɛk-aa-sǎi hàak dâai paa maa
The keeper of an inn, hotel, or other such place is liable for any loss or damage to the property brought in by a traveller or guest.


รถบัส

th-noun

รถบัส • (rót-bát)

เขาอยู่บนรถบัส

ต้องเปลี่ยนรถบัสไหมครับ


กล่าว

th-verb

กล่าว • (glàao) (abstract noun การกล่าว)

glàao (romanization)
การกล่าว (abstract-noun)

→ Khmer: ក្លាវញ (klavnhô)

From Middle Chinese 告 (MC kawH|kowk, “to report”). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩵ᩣ᩠ᩅ, Lao ກ່າວ (kāo), Lü ᦂᦱᧁᧈ (k̇aaw¹), Shan ၵၢဝ်ႇ (kàao), Ahom 𑜀𑜈𑜫 (kaw), 𑜀𑜨𑜧 (kow) or 𑜀𑜨𑜈𑜫 (kow), Zuojiang Zhuang gauq, Zhuang gauq. Compare Phake ကွ် (kaw, “to ask for help from a supernatural power”).

cog

Lü ᦂᦱᧁᧈ (k̇aaw¹)


พร้อม

th-adj

พร้อม • (prɔ́ɔm) (abstract noun ความพร้อม)

prɔ́ɔm (romanization)
ความพร้อม (abstract-noun)

From Old Chinese 凡 (OC *bom, “all”). Cognate with Northern Thai ᨻᩕ᩶ᩬᨾ, Lao ພ້ອມ (phǭm), Khün ᨽ᩶ᩬᨾ, Lü ᦘᦸᧄᧉ (phoam²), Shan ၽွမ်ႉ (phâ̰um), Ahom 𑜇𑜨𑜪 (phoṃ, “all”).


หน

From Proto-Tai *ʰrwɤnᴬ (“road”). Cognate with Northern Thai ᩉᩫ᩠ᨶ, Southern Thai ฮ่น, Lao ຫົນ (hon), Lü ᦠᦳᧃ (ḣun), Zhuang roen.

cog

Lü ᦠᦳᧃ (ḣun)


คำตอบ

th-noun

คำตอบ • (kam-dtɔ̀ɔp)

คำ (kam) + ตอบ (dtɔ̀ɔp). Cognate with Lao ຄຳຕອບ (kham tǭp).


เจ้าสำนักโรงแรม

เจ้าสำนักโรงแรม

เจ้าสำนักโรงแรม • (jâo-sǎm-nák roong-rɛɛm)


สถานที่

สถานที่ • (sà-tǎan-tîi)

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.tʰiː˥˩/

From สถาน (sà-tǎan) + ที่ (tîi). Compare Lao ສະຖານທີ່ (sa thān thī).


เจ้าสำนัก

เจ้าสำนัก • (jâo-sǎm-nák)


สำนัก

sǎm-nák (romanization)
แห่ง (classifier)
สำนักนิ (alternative)
สำนักนิ์ (alternative)

From Old Khmer saṃnaka, saṃnakka, saṃnâka, etc, meaning “refuge, lodging, resting place; to take refuge, to lodge, to rest; etc”. Cognate with Modern Khmer សំណាក់ (sɑmnak), Lao ສຳນັກ (sam nak).


สำนัก

th-verb

สำนัก • (sǎm-nák) (abstract noun การสำนัก)

sǎm-nák (romanization)
การสำนัก (abstract-noun)
สำนักนิ (alternative)
สำนักนิ์ (alternative)

(archaic) to reside; to dwell; to abide.


อื่น

th-adj

อื่น • (ʉ̀ʉn)

From Proto-Tai *ʔɯːnᴮ (“other”). Cognate with Isan อื่น, Lao ອື່ນ (ʼư̄n), Northern Thai ᩋᩨ᩠᩵ᨶ, Khün ᩋᩨ᩠᩵ᨶ, Lü ᦀᦹᧃᧈ (˙ʼuen¹), Tai Dam ꪮꪳ꪿ꪙ (ứn), Shan ဢိုၼ်ႇ (ʼùen), Ahom 𑜒𑜢𑜤𑜃𑜫 (ʼün), Zhuang wnq.

cog

Lao ອື່ນ (ʼư̄n)

Lü ᦀᦹᧃᧈ (˙ʼuen¹)

Shan ဢိုၼ်ႇ (ʼùen)

Ahom 𑜒𑜢𑜤𑜃𑜫 (ʼün)

คนอื่น


ทำนอง

Compare Khmer ទំនង (tumnɔɔng, “process, development, course; order, succession; method, manner, way; pattern; logic; appearance; tradition, custom; to seem, to be like; to be likely”), Lao ທຳນອງ (tham nǭng).


เช่น

th-noun

เช่น • (chên)


นั้น

th-det

นั้น • (nán)


รับผิด

th-verb

รับผิด • (ráp-pìt) (abstract noun การรับผิด or ความรับผิด)

ráp-pìt (romanization)
การรับผิด (abstract-noun)
ความรับผิด (abstract-noun)

From รับ (ráp, “to accept”) + ผิด (pìt, “wrong”).

com

to admit one's guilt or mistake; to confess, to own up.


สูญหาย

th-verb

สูญหาย • (sǔun-hǎai) (abstract noun การสูญหาย or ความสูญหาย)

sǔun-hǎai (romanization)
การสูญหาย (abstract-noun)
ความสูญหาย (abstract-noun)

From สูญ (sǔun, “to vanish; to disappear”) + หาย (hǎai, “to disappear”).


ชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน

th-verb

ชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน • (chák-náam-kâo-lʉ́k-chák-sʉ̀k-kâo-bâan)

/t͡ɕʰak̚˦˥.naːm˦˥.kʰaw˥˩.lɯk̚˦˥.t͡ɕʰak̚˦˥.sɯk̚˨˩.kʰaw˥˩.baːn˥˩/

From ชัก (chák, “to attract; to drag; to draw; to lead; to pull; etc.”) + น้ำ (náam, “river; water; etc.”) + เข้า (kâo, “to come; to enter; into; to; etc.”) + ลึก (lʉ́k, “deep; profound”) + ชัก (chák, “to attract; to drag; to draw; to lead; to pull; etc.”) + ศึก (sʉ̀k, “enemy; foe; war; etc.”) + เข้า (kâo, “to come; to enter; into; to; etc.”) + บ้าน (bâan, “home; house; residence; etc.”); literally "to lead a river into deepness, to lead a foe into the house".

compound

(idiomatic) to bring a trouble or troublemaker to one's family, residence, base, society, etc.

en-ชักน้ำเข้าลึก_ชักศึกเข้าบ้าน-th-verb-P47xO7C7


เล่น

lên (romanization)
การเล่น (abstract-noun)
เหล้น (alternative)

Cognate with Lao ຫຼິ້ນ (lin) or ເຫຼັ້ນ (len), Shan လဵၼ်ႈ (lāen), Ahom 𑜎𑜢𑜃𑜫 (lin).

(intransitive, figurative) to play ball; to cooperate; to participate; to join.


เกลียด

th-verb

เกลียด • (glìiat) (abstract noun การเกลียด)

glìiat (romanization)
การเกลียด (abstract-noun)


การออกเสียง

th-noun

การออกเสียง • (gaan-ɔ̀ɔk-sǐiang)

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From การ (gaan) + ออกเสียง (ɔ̀ɔk-sǐiang).

pronunciation

voting.

ออกเสียง ออกเสียง#Thai

abstract noun of ออกเสียง (ɔ̀ɔk-sǐiang):


บาลี

baa-lii (romanization)
บาฬี (alternative)
ปาลี (alternative)

ภาษา ภาษา#Thai

(ภาษา~) Pali (a Middle Indo-Aryan language derived from Vedic Sanskrit).


บุหรี่

→ Khmer: បារី (baarəy)

→ Lao: ບຸຫລີ່ (bu lī)

Probably from Classical Persian بوری (būrī, “hunting horn; point (of a nail)”) as Persia was the first nation which exported tobacco to Siam and old cigarettes were wrapped with leaves in a pointed shape.


เวียดนาม

ประเทศเวียดนาม

สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม


หนังสือพิมพ์

th-noun

หนังสือพิมพ์

หนังสือพิมพ์ • (nǎng-sʉ̌ʉ-pim) (classifier ฉบับ)

nǎng-sʉ̌ʉ-pim (romanization)
ฉบับ (classifier)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.pʰim˧/

หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “book”) + พิมพ์ (pim, “to print”). Compare Lao ໜັງສືພິມ (nang sư̄ phim), Lü ᦐᧂᦉᦹᦘᦲᧄ (ṅangṡuephiim).


อเมริกัน

ชาวอเมริกัน

คนอเมริกัน


บริษัท

th-noun

บริษัท • (bɔɔ-rí-sàt)

From Sanskrit परिषद् (pariṣad, “assembly; meeting; council”).
Compare Lao ບໍຣິສັດ (bǭ ri sat), ບໍລິສັດ (bǭ li sat).

bor

(elegant) company: group or number (as of individuals associated or assembled together).


หวัดดี

th-interj

หวัดดี • (wàt-dii)

สวัสดี สวัสดี#Thai

(childish, colloquial) alternative form of สวัสดี (sà-wàt-dii)


โอเค

/ʔoː˧.kʰeː˧/

ทุกอย่างโอเค


เรียกว่า

th-verb

เรียกว่า • (rîiak-wâa) (abstract noun การเรียกว่า)

rîiak-wâa (romanization)
การเรียกว่า (abstract-noun)


ละ

Cognate with Lao ລະ (la), Northern Thai ᩃ, Lü ᦟᦰ (l!). Compare Khmer លះ (lĕəh) or ស្រឡះ (srɑɑlah), Mon ဗၠး.

ปีละครั้ง


กิโลกรัม

(colloquial, slang) one million baht in cash.


กิโล

gì-loo (romanization)
กิโลฯ (alternative)


กลุ่ม

Cognate with Lao ກຸ່ມ (kum), Khmer ក្រុម (krom).


ช่อ

Compare Middle Chinese 束 (MC syowk). Cognate with Lao ຊໍ່ (sǭ).


พวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of ปวง (bpuuang).

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) sultan fish: the fish Leptobarbus hoeveni of the family Cyprinidae.


หี

From Proto-Tai *hiːᴬ (“vagina”). Cognate with Northern Thai ᩉᩦ, Lao ຫີ (hī), Khün ᩉᩦ, Lü ᦠᦲ (ḣii), Shan ႁီ (hǐi), Tai Nüa ᥞᥤᥴ (hí) or ᥕᥤᥴ (yí), Aiton ꩭီ (hī), Phake ꩭီ (hī), Ahom 𑜑𑜣 (hī), Cantonese 閪 /𲈹 (hai1). Compare Proto-Austronesian *bahi (“female”) or *puki (“vulva, vagina”) (Norquest, 2013).


หวี

Inherited from Proto-Tai *ʰrwɯːjᴬ.
Cognate with Lao ຫວີ (h), Lü ᦛᦲ (v̇ii), Shan ဝီ (wǐi), Tai Dam ꪪꪲ, Ahom 𑜈𑜣 (bī), Zhuang roi and vi (dialectal).
Compare Old Chinese 篦 (OC *piː, *bis).

เล่ม เล่ม#Thai

อัน อัน#Thai


ยนต์

th-noun

ยนต์ • (yon)

From Pali yanta (“means for holding, contrivance, artifice, instrument, machine, mechanism”), from Sanskrit यन्त्र (yantra, “instrument; engine; machine; device”). Cognate with Lao ຍົນ (nyon), Khmer យន្ត (yŭən). Doublet of ยนตร/ยนตร์ and ยันต์.

doublet

Doublet of ยนตร/ยนตร์ and ยันต์


สี่แยก

th-noun

สี่แยก • (sìi-yɛ̂ɛk)

/siː˨˩.jɛːk̚˥˩/

สี่ (sìi) + แยก (yɛ̂ɛk)

com

สี่ (sìi) + แยก (yɛ̂ɛk)


โชคดี

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.diː˧/

From โชค (chôok, “fortune; luck”) + ดี (dii, “good”).

1960, พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, “เทวดา”, in พระเป็นเจ้าของพราหมณ์, Bangkok: n.p.:

อินทราณีมีโชคดียิ่งกว่าหญิงทั้งสิ้นเพราะว่าภัสดาของนางจะมิได้สิ้นชีพลงด้วยชราภาพ

in-traa-nii mii chôok-dii yîng gwàa yǐng táng-sîn prɔ́ wâa pát-sà-daa kɔ̌ɔng naang jà mí dâai sîn-chîip long dûai chá-raa-pâap

Inthrani had better luck than all [the other] women for the husband of her would not lose [his] life by cause of senility.

(Can we date this quote?), หม่อมหลวงบุญเหลือ เทพยสุวรรณ, “บทที่ ๑๐”, in ทุติยวิเศษ, Bangkok: n.p.:

ฉอ้อนรู้ตัวอยู่เสมอว่า ตนมีโชคดีอย่างยิ่งที่ญาติหญิงของสามีล้วนแต่เป็นคนมีสติปัญญา

chà-ɔ̂ɔn rúu-dtuua yùu sà-mə̌ə wâa · dton mii chôok-dii yàang-yîng tîi yâat yǐng kɔ̌ɔng sǎa-mii lúuan-dtɛ̀ɛ bpen kon mii sà-dtì-bpan-yaa

Cha-on had always been aware that she truly had good luck since all the female relatives of [her] husband were persons of intelligence.


โชคดี

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.diː˧/


โชค

/t͡ɕʰoːk̚˥˩/

Compare Pali jayaggaha, Lao ໂຊກ (sōk), Northern Thai ᨩᩰᩫ᩠ᨣ, Lü ᦷᦋᧅ (tsok), Khmer ជោគ (cook).


สุด

Cognate with Lao ສຸດ (sut), Lü ᦉᦳᧆ (ṡud), Shan သုတ်း (sút), Ahom 𑜏𑜤𑜄𑜫 (sut).

cog

Lü ᦉᦳᧆ (ṡud)


แห่งชาติ

th-adj

แห่งชาติ • (hɛ̀ng-châat)

/hɛŋ˨˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From แห่ง (hɛ̀ng, “of; belonging to”) + ชาติ (châat, “nation”).

com

2018 April 9, “เฌอปราง BNK48 สามีแห่งชาติ”, in โดดเด่นดอทคอม, Bangkok: โดดเด่นดอทคอม, retrieved 2019-03-03:

แฟนคลับสาว ๆ นั้นกรี๊ดกันหนักมาก ถึงกับมอบฉายาสามีแห่งชาติให้เฌอปราง

fɛɛn-klàp sǎao sǎao nán gríit gan nàk mâak · tʉ̌ng gàp mɔ̂ɔp chǎa-yaa sǎa-mii hɛ̀ng-châat hâi chəə bpraang

Fangirls are so much crazy [about Cherprang], even giving the title "national husband" to Cherprang.

2015 July 21, “วันศุกร์แห่งชาติ ขยาดวันจันทร์”, in เดลินิวส์, Bangkok: สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2019-03-03:

มนุษย์เงินเดือนคงยังขยาดกับวันจันทร์ไม่หาย กลายเป็นฝันร้ายติดตัวที่เบื่อวันจันทร์และนับวันรอให้ถึงวันศุกร์แห่งชาติ

má-nút-ngəən-dʉʉan kong yang kà-yàat gàp wan jan mâi hǎai · glaai bpen fǎn-ráai dtìt-dtuua tîi bʉ̀ʉa wan jan lɛ́ náp wan rɔɔ hâi tʉ̌ng wan sùk hɛ̀ng-châat

Salarymen must still be afraid of Monday incurably. [This] has become a permanent nightmare [for them, who often feel] bored with Monday and count the dates [on and on] whilst waiting for national Friday to come.

(slang, humorous) wanted or sought after by all or most of the people in the nation.


แห่ง

th-cls

แห่ง • (hɛ̀ng)

Cognate with Lao ແຫ່ງ (hǣng), Shan ႁဵင်း (háeng).

Classifier for places or locations. ⇒ all nouns using this classifier


เลี้ยว

th-verb

เลี้ยว • (líao) (abstract noun การเลี้ยว)

líao (romanization)
การเลี้ยว (abstract-noun)

เลี้ยวขวาที่นี่


ถึง

tʉ̌ng (romanization)
การถึง (abstract-noun)
เถิง (alternative obsolete)
เถีง (alternative obsolete)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tʰɤŋᴬ¹ (“to arrive; to reach”) (Pittayaporn, 2008), from Proto-Tai *C̬.tɤŋᴬ (“to arrive”). Cognate with Northern Thai ᨳᩮᩥ᩠ᨦ, Lao ເຖິງ (thœng), Shan ထိုင် (thǔeng), Ahom 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (thüṅ), Zhuang daengz. Within Kra-Dai, compare Sui dangl and Lingao [ɗɔŋ¹]. Compare also Proto-Malayo-Polynesian *dateŋ (whence Malay datang, Tagalog dating).


ถึง

th-con

ถึง • (tʉ̌ng)

tʉ̌ng (romanization)
เถิง (alternative obsolete)
เถีง (alternative obsolete)


ถึง

th-noun

ถึง • (tʉ̌ng)

From Teochew 燙 /烫 (teng3, “hot; to heat up”).


โน้น

th-det

โน้น • (nóon)


ที่โน้น

th-adv

ที่โน้น • (tîi-nóon)


หมาย

th-noun

หมาย • (mǎai)

From Proto-Tai *ʰmaːjᴬ (“to mark; to aim”).
Cognate with Isan หมาย, Lao ໝາຍ (māi), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (maay¹), Khün ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (maay¹), Lü ᦖᦻ (ṁaay), Tai Dam ꪢꪱꪥ (mai), Shan မၢႆ (mǎai), Tai Nüa ᥛᥣᥭᥴ (máay), Ahom 𑜈𑜩𑜤 (bayu), Zhuang mai (“birthmark; to paint”).

(archaic, now only found in combination) writ: formal document issued in the sovereign's name.


สามล้อ

สามล้อ • (sǎam-lɔ́ɔ)

/saːm˩˩˦.lɔː˦˥/

From สาม (sǎam, “three”) + ล้อ (lɔ́ɔ, “wheel”).

com

2019 April 1, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:23 from the start, in อาการหนักขนาดนี้ทำไมถึงเพิ่งพามาโรงพยาบาล (กรงกรรม), spoken by บุญปลูก (ธัญญภัสร์ ภัทรธีรชัยเจริญ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-03:

สามล้อ ๆ ๆ จอด ๆ ๆ

sǎam-lɔ́ɔ sǎam-lɔ́ɔ sǎam-lɔ́ɔ · jɔ̀ɔt jɔ̀ɔt jɔ̀ɔt

Trishaw, trishaw, trishaw! Stop, stop, stop!

คัน คัน#Thai

(colloquial) (classifier: คัน for the vehicle, คน for the driver) tricycle; pedicab; driver thereof.


รถสามล้อ

th-noun

รถสามล้อ • (rót-sǎam-lɔ́ɔ)

/rot̚˦˥.saːm˩˩˦.lɔː˦˥/


เมนู

Borrowed from English menu, from French menu.


หอพัก

หอพัก • (hɔ̌ɔ-pák)

/hɔː˩˩˦.pʰak̚˦˥/

com

หอ (hɔ̌ɔ) + พัก (pák)


ข่าวสาร

th-noun

ข่าวสาร • (kàao-sǎan)


มุมไบ

Mumbai (a megacity, the capital of Maharashtra, India)


บอมเบย์

th-proper noun

บอมเบย์ • (bɔm-bee)

(dated) Bombay (former name of Mumbai, the capital city of Maharashtra, India)


หอ

Cognate with Lao ຫໍ (hǭ), Northern Thai ᩉᩬᩴ, Khün ᩉᩳ, Lü ᦠᦸ (ḣoa), Shan ႁေႃ (hǎu), Ahom 𑜑𑜦𑜡 (hō).

house, building, or chamber used for a specific purpose.

high or tall building, as tower, minaret, fortress, etc.

หอพัก หอพัก#Thai

(colloquial) clipping of หอพัก (hɔ̌ɔ-pák)

เรือนหอ เรือนหอ#Thai

(colloquial) clipping of เรือนหอ (rʉʉan-hɔ̌ɔ)

ห้องหอ ห้องหอ#Thai


ฝุ่น

th-noun

ฝุ่น • (fùn)

From Middle Chinese 粉 (MC pjunX). Cognate with Northern Thai ᨺᩩ᩵ᩁ, Lao ຝຸ່ນ (fun), Khün ᨺᩩ᩵ᩁ, Tai Dam ꪄꪴ꪿ꪙ, Shan ၽုၼ်ႇ (phùn), Burmese ဖုန် (hpun).


กำแพง

From Angkorian Old Khmer កំវេង៑ (kaṃveṅ), from *ខ្វេង៑ (*khveṅ) (whence Thai แขวง (kwɛ̌ɛng)). Cognate with Lao ກຳແພງ (kam phǣng), Khmer កំផែង (kɑmphaeng) or កំពែង (kɑmpɛɛng).

กำแพงเพชร กำแพงเพชร#Thai

Kamphaeng Phet
Kamphaeng Phet#English:_Q273807

(colloquial) clipping of กำแพงเพชร (gam-pɛɛng-pét): Kamphaeng Phet (a province of Thailand)


เสื้อเชิ้ต

เสื้อเชิ้ต • (sʉ̂ʉa-chə́ət)

/sɯa̯˥˩.t͡ɕʰɤːt̚˦˥/


กระเจี๊ยว

กระเจี๊ยว • (grà-jíao)

Changed from เจี๊ยว (jíao), from Teochew 鳥 /鸟 (ziao2/ziou2, “bird”).


ก๊อก

ก๊อก • (gɔ́k)

From English cock. Cognate with Lao ກ໊ອກ (kǭk).


ก๊อก

ก๊อก • (gɔ́k)


แก๊ส

แก๊ส • (gɛ́ɛt)

From English gas. Cognate with Lao ແກັສ (kæs).

(physical chemistry) any gas. (Classifier changes according to its container.)


เทศ

เทศ • (têet)

From Sanskrit देश (deśa, “place; region; spot; etc.”).

bor

district; locality; place; region; spot.


เนยแข็ง

th-noun

เนยแข็ง • (nəəi-kɛ̌ng)

/nɤːj˧.kʰɛŋ˩˩˦/

From เนย (nəəi, “butter”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard, firm”). Cognates include Lao ເນີຍແຂງ (nœ̄i khǣng).

com

ชีส ชีส#Thai


เบอร์เกอร์

th-noun

เบอร์เกอร์ • (bəə-gə̂ə) (classifier อัน)

bəə-gə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/bɤː˧.kɤː˥˩/

Borrowed from English burger or clipping of แฮมเบอร์เกอร์ (hɛm-bəə-gə̂ə).

clipping

แฮมเบอร์เกอร์

แฮมเบอร์เกอร์ แฮมเบอร์เกอร์#Thai

synonym of แฮมเบอร์เกอร์ (hɛm-bəə-gə̂ə)

แฮมเบอร์เกอร์

hɛm-bəə-gə̂ə


แฮมเบอร์เกอร์

th-noun

แฮมเบอร์เกอร์ • (hɛm-bəə-gə̂ə) (classifier อัน)

hɛm-bəə-gə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/hɛm˧.bɤː˧.kɤː˥˩/

Borrowed from English hamburger, from German Hamburger.


แซนด์วิช

แซนด์วิช • (sɛɛn-wít)

/sɛːn˧.wit͡ɕʰ˦˥/


บิสกิต

บิสกิต • (bís-gìt)


วันเกิด

วันเกิด • (wan-gə̀ət)

From วัน (wan, “day”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”). Compare Lao ວັນເກີດ (wan kœ̄t), Lü ᦞᧃᦵᦂᦲᧆᧉ (vank̇oed²).

cog

Lü ᦞᧃᦵᦂᦲᧆᧉ (vank̇oed²)


ด้วย

th-adv

ด้วย • (dûai)

dûai (romanization)
ดวย (alternative obsolete)

Li (1977) reconstructed Proto-Tai *ʔduəi(?)ꟲ¹ while saying about the part of the vowels, "Proto-Tai *uəi(?). Sometimes Siamese uai corresponds to Lungchow uui, but to Po-ai ii. The Proto-Tai reconstruction is uncertain."
Cognate with Lao ດ້ວຍ (duāi), Northern Thai ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ, Lü ᦑᦽ (toy).

used at the end of an expression to indicate an appeal, request, or requirement.


ด้วย

th-prep

ด้วย • (dûai)


เกินไป

th-adv

เกินไป • (gəən-bpai) (abstract noun ความเกินไป)

gəən-bpai (romanization)
ความเกินไป (abstract-noun)


มากไป

มากไป • (mâak-bpai) (abstract noun ความมากไป)

mâak-bpai (romanization)
ความมากไป (abstract-noun)


เกิน

gəən (romanization)
ความเกิน (abstract-noun)

เผ็ดเกินไป


ตั๋ว

Borrowed from Teochew 單 /单 (duan1, “slip; bill; note”).

bor

ตั๋วเครื่องบิน

ผมซื้อตั๋วแล้ว

paper containing a statement about a certain right or title, as bill, deed, draft, licence, note, ticket, etc.


ท้อ

tɔ́ɔ (romanization)
การท้อ (abstract-noun)


ทราบ

sâap (romanization)
การทราบ (abstract-noun)

From Old Khmer jrap. Cognate with Lao ຊາບ (sāp).

(polite) to know; to understand; to realize.


หรอก

th-particle

หรอก • (rɔ̀k)

เปล่าหรอก

ไม่แพงหรอก


บาดแผล

th-noun

บาดแผล • (bàat-plɛ̌ɛ)

/baːt̚˨˩.pʰlɛː˩˩˦/


อาจ

àat (romanization)
การอาจ (abstract-noun)


เพลิง

เพลิง • (pləəng)

pləəng (romanization)
เพลีง (alternative archaic dated obsolete)
เพลืง (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer bhlēṅa, bhlœṅa, or phleṅa (“fire”). Compare Pre-Angkorian and Angkorian Old Khmer vleṅ. Cognate with Modern Khmer ភ្លើង (phləəng).

Numbers 9:16, KJV:
มีเมฆคลุมกลางวันแต่กลางคืนปรากฏเหมือนเพลิง
mii mêek klum glaang-wan dtɛ̀ɛ glaang-kʉʉn bpraa-gòt mʉ̌ʉan pləəng
the cloud covered it by day, and the appearance of fire by night.

Deuteronomy 5:4, KJV:
พระเยโฮวาห์ตรัสกับท่านทั้งหลายที่ภูเขานั้นจากท่ามกลางเพลิงหน้าต่อหน้า
prá yee-hoo-waa dtràt gàp tâan táng-lǎai tîi puu-kǎo nán jàak tâam-glaang pləəng nâa dtɔ̀ɔ nâa
The LORD talked with you face to face in the mount out of the midst of the fire,

2019 January 21, “พระเพลิงพิโรธ โหมที่ทำการกองร้อย อส. สุรินทร์”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-05-31:

prá pləəng pí-rôot · hǒom tîi-tam-gaan gɔɔng-rɔ́ɔi · ɔɔ-sɔ̌ɔ · sù-rin

God of fire in wrath devours Surin VDC office

2018 March 18, “พระเพลิงพิโรธ โกดังเก็บอุปกรณ์และชุดกีฬาชื่อดังย่านฝั่งธนวอด ควันท่วมท้องฟ้า”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-05-31:

prá pləəng pí-rôot · goo-dang gèp ù-bpà-gɔɔn lɛ́ chút gii-laa chʉ̂ʉ dang yâan fàng ton wɔ̂ɔt · kwan tûuam tɔ́ɔng-fáa

God of fire kindles ire: Well-known godown storing sports equipment and clothing on Thon bank razed to ground, fumes engulf heavens

พระ พระ#Thai

(พระ~) god of fire; (figuratively or royal) fire itself.


บะหมี่

บะหมี่ • (bà-mìi)


หมี่

หมี่ • (mìi)

From Teochew 麵 /面 (min⁷, “noodles”) or Hokkien 麵 /面 (mī, “noodles”). Compare Vietnamese mì, Malay mi, Indonesian mi.


ลาก

lâak (romanization)
การลาก (abstract-noun)
มลาก (alternative)

From Proto-Southwestern Tai *laːkᴰ²ᴸ (“to drag; to pull”), from Proto-Tai *C̬.laːkᴰ (“to pull; to drag”).
Cognate with Lao ລາກ (lāk), Lü ᦟᦱᧅ (laak), Shan လၢၵ်ႈ (lāak), Tai Dam ꪩꪱꪀ, Tai Dón ꪩꪱ, Tai Nüa ᥘᥣᥐ (laak), Ahom 𑜎𑜀𑜫 (lak), Zhuang rag, Nong Zhuang laeg, Zuojiang Zhuang lag.


หาร

th-noun

หาร • (hǎan)


ล่าง

th-prep

ล่าง • (lâang)

From Proto-Tai *lwɤːŋᴮ (“below”).
Cognate with Lao ລ່າງ (lāng).


เท่า

เท่า • (tâo)

Cognate with Isan ท่อ, Lao ເທົ່າ (thao) or ທໍ່ (thǭ), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw⁵), Khün ᨴᩮᩢ᩵ᩤ (taw²), Lü ᦑᧁᧈ (taw¹) or ᦑᦸᧈ (toa¹), Tai Dam ꪕꪷ꪿ (ꞌto), Shan တေႃႈ (tāu) (in ႁၢၼ်ႉတေႃႈ (hâ̰an tāu, “until”)), Tai Nüa ᥖᥩ (toa, “as well”) or ᥖᥨᥝ (tow, “as well”), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō).

equivalent to; equal to; on a par with; in the same condition, quantity, amount, number, circumstance, etc, as.


ผู้ใด

From ผู้ (pûu, “one”) + ใด (dai, “what; which; any”).

com

1908 June 1, “กฎหมายลักษณอาญา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, number 9, page 821:

ผู้ใดส่งเสียงอื้อฉาวในเวลาค่ำคืน...

pûu-dai sòng-sǐiang ʉ̂ʉ-chǎao nai wee-laa kâm-kʉʉn ...

Whoever produces a loud sound in the nighttime...

(formal) anyone; anybody; what or whatever person; which or whichever person; whoever.


เล็บ

th-noun

เล็บ • (lép)

From Proto-Tai *C̬.lepᴰ (“fingernail; toenail”). Cognate with Lao ເລັບ (lep), Shan ၼဵပ်ႉ (nâ̰ep), Ahom 𑜎𑜢𑜆𑜫 (lip), Saek หลี้บ.


ปีก

From Proto-Tai *piːkᴰ (“wing”). Cognate with Northern Thai ᨸᩦ᩠ᨠ, Lao ປີກ (pīk), Lü ᦔᦲᧅᧈ (ṗiik¹), Tai Dam ꪜꪲꪀ, Shan ပိၵ်ႇ (pìk), Tai Nüa ᥙᥤᥐᥴ (pík), Aiton ပိက် (pik), Ahom 𑜆𑜢𑜀𑜫 (pik). Compare Proto-Be *ɓiːkᴰ¹, Proto-Hlai *pʰiːk (“wing”).

cog

Lü ᦔᦲᧅᧈ (ṗiik¹)


ท้อง

tɔ́ɔng (romanization)
การท้อง (abstract-noun)

From Proto-Tai *dwuːŋᶜ (“belly”). Cognate with Lao ທ້ອງ (thǭng), Northern Thai ᨴ᩶ᩬᨦ, Lü ᦑᦸᧂᧉ (toang²), Shan တွင်ႉ (tâ̰ung), Nong Zhuang dongx, Zhuang dungx.

(colloquial, intransitive) to be pregnant; to be with child.


เต้า

dtâo (romanization)
การเต้า (abstract-noun)

(slang, used of information, data, news, etc) to forge; to invent; to make up.


สู้

sûu (romanization)
การสู้ (abstract-noun)

(law) to defend (a legal case) as a defendant or the like.


คืน

kʉʉn (romanization)
การคืน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຄືນ (khư̄n), Shan ၶိုၼ်း (khúen), Lü ᦆᦹᧃ (xuen), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (khün).

to be or cause to be back: to return; to give back, to send back; to bring back, to take back, to restore; to come back, to go back.


แห้ง

th-adj

แห้ง • (hɛ̂ɛng) (abstract noun ความแห้ง)

hɛ̂ɛng (romanization)
ความแห้ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰreːŋꟲ (“dried up”).
Cognate with Lao ແຫ້ງ (ngǣ), Lü ᦶᦠᧂᧉ (ḣaeng²), Shan ႁႅင်ႈ (hēng), Ahom 𑜑𑜢𑜂𑜫 (hiṅ), Zhuang rengj, Bouyei raangx.

cog

Lü ᦶᦠᧂᧉ (ḣaeng²)


หาก

hàak (romanization)
ความหาก (abstract-noun)


เรียบ

th-adj

เรียบ • (rîiap) (abstract noun ความเรียบ)

rîiap (romanization)
ความเรียบ (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer ryyāp, ryyap (“to order, to arrange, to set out in order, to dispose; to prepare, to make preparations or arrangements, to make ready”); compare Modern Khmer រៀប (riəp). Related to เปรียบ (bprìiap).

(colloquial) used up; all gone; cleaned out.


ทาง

From Proto-Southwestern Tai *daːŋᴬ² (“road; way”), from Late Han Chinese or Early Middle Chinese 唐 (MC dang, “road inside temple”). Doublet of ถัง (tǎng, “Tang Dynasty”). Cognate with Northern Thai ᨴᩤ᩠ᨦ, Khün ᨴᩤ᩠ᨦ, Isan ทาง, Lao ທາງ (thāng), Lü ᦑᦱᧂ (taang), Tai Dam ꪕꪱꪉ, Shan တၢင်း (táang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥰ (täang), Phake တင် (taṅ), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zuojiang Zhuang tangz (Longzhou).


ทาง

Classifier for routes, ways. ⇒ all nouns using this classifier

Classifier for directions, sides. ⇒ all nouns using this classifier


ทาง

เธอต้องการให้สังคมนี้รองรับความหลากหลายทางความคิด

təə dtɔ̂ng-gaan hâi sǎng-kom níi rɔɔng-ráp kwaam-làak-lǎai taang kwaam-kít

She wants this society to accommodate diversity of thoughts.


เถ้า

th-adj

เถ้า • (tâo)

เฒ่า เฒ่า#Thai


ทะเลสาบ

From ทะเล (tá-lee, “sea; any large body of water”) + สาบ (sàap, “idem”). Compare Lao ທະເລສາບ (tha lē sāp), Modern Khmer ទន្លេសាប (tɔɔtŭənlei saap).


หมอก

th-noun

หมอก • (mɔ̀ɔk)

From Proto-Southwestern Tai *ʰmɔːkᴰᴸ¹ (“fog; mist”), from Proto-Tai *ʰmoːkᴰ (“fog; mist”), from Old Chinese 霧 (OC *moɡs, *moːŋ, “fog; mist”). Cognate with Lao ໝອກ (mǭk), Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹), Shan မွၵ်ႇ (màuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), Zhuang mok, Nong Zhuang moag or mog, Saek ม̄อก.

cog

Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹)


เย็บ

yép (romanization)
การเย็บ (abstract-noun)

→ Lao: ເຍັບ (nyep)

From Proto-Tai *ɲepᴰ (“to sew”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨿᩥᨷ, Lao ຫຍິບ (nyip), Lü ᦵᦊᧇ (ẏeb), Tai Dam ꪑꪲꪚ, Tai Dón ꪉꪲꪚ, Shan ယဵပ်ႉ (yâ̰ep), Bouyei nyib, Zhuang nyib.

Lü ᦵᦊᧇ (ẏeb)


ล้าง

láang (romanization)
การล้าง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C.lwɤːŋꟲ (“to rinse”). Cognate with Isan ล้าง, Lao ລ້າງ (lāng), Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶), Lü ᦟᦱᧂᧉ (laang²), Tai Dam ꪩ꫁ꪱꪉ (ꞌlạng), Shan လၢင်ႉ (lâ̰ang), Ahom 𑜎𑜂𑜫 (laṅ).

Khün ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (laaŋ⁶)

(transitive) to remove or cleanse using water or fire for example, such as to wash.

(transitive) to annihilate, to eradicate, to exterminate, to extirpate, to obliterate; to destroy; to dispose (of), to get rid (of), to discard; to efface, to wipe out, to rub out, to expunge; to clear.

(law, transitive) to annul; to nullify; to invalidate.


อุ้ม

ûm (romanization)
การอุ้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʔuːmꟲ (“to carry in the arms”).
Cognate with Lao ອຸ້ມ (ʼum) or ອູ້ມ (ʼūm), Shan ဢုမ်ႈ (ʼūm), Ahom 𑜒𑜤𑜪 (ʼuṃ), Zhuang umj.

cog

Shan ဢုမ်ႈ (ʼūm)


ขนนก

th-noun

ขนนก • (kǒn-nók)

ขน (kǒn, “fur;wool”) + นก (nók, “bird”).


ดง

From Proto-Tai *ɗoŋᴬ (“forest”). Cognate with Northern Thai ᨯᩫ᩠ᨦ, Khün ᨯᩫ᩠ᨦ, Lao ດົງ (dong), Lü ᦷᦡᧂ (ḋong), Shan လူင် (lǔung), Tai Nüa ᥘᥨᥒ (long), Tày đông, Ahom 𑜃𑜤𑜂𑜫 (nuṅ) or 𑜓𑜤𑜂𑜫 (duṅ), Bouyei ndongl, Zhuang ndoeng, Nong Zhuang ndoang, Nùng đóhng.
Compare Sui qdongl (“forest”), Southern Kam longl (“forest”).

(figurative) cluster, assemblage, assembly, realm, or region (of something or someone unpleasant, as of wild animals, outlaws, etc).


หนัก

nàk (romanization)
ความหนัก (abstract-noun)
หนกก (alternative)

From Proto-Tai *ʰnakᴰ (“heavy”). Cognate with Lao ໜັກ (nak), Lü ᦐᧅ (ṅak), Shan ၼၵ်း (nák), Tai Nüa ᥘᥐᥴ (lák), Aiton ꩫက် (nak), Ahom 𑜃𑜀𑜫 (nak), Bouyei nagt, Zhuang naek.

(slang, of an unfavourable behaviour or habit) extreme; excessive; incurable; uncorrectable; hopeless.


กว้าง

th-adj

กว้าง • (gwâang) (abstract noun ความกว้าง)

gwâang (romanization)
ความกว้าง (abstract-noun)

From Middle Chinese 廣 (MC kwangX). Cognate with Ahom 𑜀𑜡𑜂𑜫 (kāṅ), Northern Thai ᨠ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ, Lao ກວ້າງ (kuāng), Lü ᦦᦱᧂᧉ (k̇waang²), Shan ၵႂၢင်ႈ (kwāang), Phake ကင် (kaṅ), Bouyei gvaangs, Zhuang gvangq. Compare Sui faangc (“wide, broad”), Southern Kam kuangt (“wide, broad”).


แคบ

kɛ̂ɛp (romanization)
ความแคบ (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɣɛːpᴰᴸ⁴ (“narrow”), from Middle Chinese 狹 (MC heap, “narrow”).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ແຄບ (khǣp), Tai Dam ꪵꪁꪚ, Tai Dón ꪵꪅꪚ, Shan ၵႅပ်ႈ (kēp).
In Northern Tai, cognate with Saek เกฺ้บ.
Possibly doublet of คับ (káp).


บาง

Compare Khmer បាង (baang, “bay; gulf”), Mon ပါၚ် (“mouth; opening”).

community or polity located near such watercourse or at the place used to be such watercourse.


อย่างไร

From อย่าง (yàang, “like”) + ไร (rai, “what”).

com

whatever; however; no matter what; whatever happens.


ยังไง

อย่างไร อย่างไร#Thai

(colloquial) alternative form of อย่างไร (yàang-rai, “how; what”)


นาน

naan (romanization)
ความนาน (abstract-noun)

From Proto-Tai *naːnᴬ (“slow”). Cognate with Northern Thai ᨶᩣ᩠ᨶ, Lao ນານ (nān), Lü ᦓᦱᧃ (naan), Tai Dam ꪙꪱꪙ, Shan ၼၢၼ်း (náan), Tai Nüa ᥘᥣᥢᥰ (läan), Phake ꩫꩫ် (nan), Ahom 𑜃𑜃𑜫 (nan), Tày nàn, Zhuang nanz, Zuojiang Zhuang nanz.

1939, น.ม.ส., “ผู้วายชนม์”, in เหตุใดไทยจึงพูดซ้อนคำ ฯลฯ, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 8:

นานถึง ๔๗ ปี

long (of a specified number of units in extent or duration)


ฮินดี

Borrowed from English Hindi or Hindi हिंदी (hindī).

ภาษาฮินดี

th:ภาษาฮินดี


เทวนาครี

Devanagari (abugida alphabet of India and Nepal)


อยุธยา

→ Burmese: အယုဓျာ (a.yu.dhya)

desctree

→ Burmese: ယိုးဒယား (yui:da.ya:)
→ Thai: โยดะยา (yoo-dà-yaa)

Derived from Sanskrit अयुध्य (ayudhya, “impregnable; invincible; unconquerable; etc”). Cognate with Khmer អយុធ្យា (ʼɑɑyuthyiə). Doublet of โยดะยา (yoo-dà-yaa).

der+

(historical) Bangkok, the capital city of Thailand.


พุง

From Proto-Mon-Khmer *buŋ() ~ *buuŋʔ (“belly”). Cognate with Lao ພຸງ (phung), Khmer ពុង (pung), Mon ဗုၚ် (pɜ̀ŋ), Vietnamese bụng, Zuojiang Zhuang pungz.

cog

Mon ဗုၚ် (pɜ̀ŋ)


น้ำลาย

From น้ำ (náam, “water, liquid”) + reflex of Proto-Tai *laːjᴬ (“saliva”) (whence Bouyei naaiz, Zuojiang Zhuang laiz (“saliva”) (Longzhou and Daxin dialects), and possibly cognate with Proto-Austronesian *ŋalay (“saliva”)).
In Southwestern Tai, cognate with Lao ນ້ໍາລາຍ (nam lāi)
In Northern Tai, cognate with Zhuang myaiz, Bouyei ramxnaaiz.

ถุยน้ำลาย


ถุย

Perhaps onomatopoeic. Compare Burmese ထွေး (htwe:), Old Burmese ထုယ်.


อ้วก

th-noun

อ้วก • (ûuak)


อ้วก

ûuak (romanization)
การอ้วก (abstract-noun)

(colloquial) to vomit; to disgorge; to regurgitate.


อ้วก

th-interj

อ้วก • (ûuak)

an exclamation imitating the sound of vomiting, sometimes used to express contempt, disgust, or disagreement.


อาเจียน

Unknown. Possibly changed from เอียน (iian).

(formal) vomit: mater ejected in vomiting.


กลิ่น

th-noun

กลิ่น • (glìn)

→ Khmer: ក្លិន (klən)

Cognate with Northern Thai ᨠᩖᩥ᩵ᩁ, Khün ᨠᩥ᩠᩵ᨶ, Lao ກິ່ນ (kin), Lü ᦂᦲᧃᧈ (k̇iin¹).

cog

Lü ᦂᦲᧃᧈ (k̇iin¹)

มีกลิ่น


กลัว

th-verb

กลัว • (gluua) (abstract noun การกลัว or ความกลัว)

gluua (romanization)
การกลัว (abstract-noun)
ความกลัว (abstract-noun)

Cognate with Lao ກົວ (kūa), Isan กัว, Northern Thai ᨠᩖ᩠ᩅᩫ, Khün ᨠ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦂ (k̇o), Shan ၵူဝ် (kǒ), Tai Dam ꪀꪺ, Tai Nüa ᥐᥨᥝ (kow), Ahom 𑜀𑜥 (kū).

ความกลัว


ขุด

kùt (romanization)
การขุด (abstract-noun)
ฃุ่ด (alternative)

From Middle Chinese 掘 (MC gjut|gjwot, “to dig”). Cognate with Lao ຂຸດ (khut), Lü ᦃᦳᧆ (ẋud), Shan ၶုတ်း (khút), Ahom 𑜁𑜤𑜄𑜫 (khut), Bouyei gud, Zhuang gud or goed or hud.

cog

Lü ᦃᦳᧆ (ẋud)


เช็ด

chét (romanization)
การเช็ด (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟetᴰ (“to wipe”).
Compare Old Chinese 擦 (OC *sʰlaːd).
Cognate with Northern Thai ᨩᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເຊັດ (set), Lü ᦵᦋᧆ (tsed), Tai Dam ꪹꪋꪸꪒ, Shan ၸဵတ်ႉ (tsâ̰et), Phake ꩡိတ် (cit), Ahom 𑜋𑜢𑜄𑜫 (chit), Zhuang caed.


หัน

hǎn (romanization)
การหัน (abstract-noun)


เมื่อไร

th-pronoun

เมื่อไร • (mʉ̂ʉa-rai)

mʉ̂ʉa-rai (romanization)
เมื่อไหร่ (alternative)


คุก

Compare Old Chinese 牿 (OC *kuːɡ) or Middle Chinese 牿 (MC kowk). Cognate with Lao ຄຸກ (khuk), Tai Dam ꪅꪴꪀ, Khmer គុក (kuk). Possibly doublet of คอก (kɔ̂ɔk).

(slang) imprisonment; imprisonment sentence; gaol term.


คุก

“ศาลนครพนมคุก ๘ ปีครูจอมทรัพย์คดีแพะลวงโลก”, in INN News (in Thai), Bangkok: สำนักข่าว ไอ.เอ็น.เอ็น., 2019 March 6, archived from the original on 2019-03-06
ศาลนครพนมคุก ๘ ปีครูจอมทรัพย์คดีแพะลวงโลก
sǎan ná-kɔɔn-pá-nom kúk · bpɛ̀ɛt · bpii kruu jɔɔm sáp ká-dii pɛ́ luuang-lôok
Nakhon Phanom court sentences Teacher Chomsap to 8 years in gaol in fake [scape]goat case.

(slang) to sentence to imprisonment; to imprison.


ไม่ใช่

th-adv

ไม่ใช่ • (mâi-châi) (abstract noun ความไม่ใช่)

ไม่ ใช่ (canonical)
mâi-châi (romanization)
ความไม่ใช่ (abstract-noun)


เอร็ดอร่อย

th-adj

เอร็ดอร่อย • (à-rèt-à-rɔ̀i) (abstract noun ความเอร็ดอร่อย)

à-rèt-à-rɔ̀i (romanization)
ความเอร็ดอร่อย (abstract-noun)

/ʔa˨˩.ret̚˨˩.ʔa˨˩.rɔj˨˩/

เอร็ด (à-rèt, euphonic prefix) + อร่อย (à-rɔ̀i, “tasty”).


เอร็ด

th-prefix

เอร็ด • (à-rèt)

เอร็ดอร่อย


หมากล้อม

th-noun

หมากล้อม • (màak-lɔ́ɔm)

/maːk̚˨˩.lɔːm˦˥/

หมาก (màak) + ล้อม (lɔ́ɔm)

com

หมาก (màak) + ล้อม (lɔ́ɔm)


คลื่นความโน้มถ่วง

th-noun

คลื่นความโน้มถ่วง • (klʉ̂ʉn-kwaam-nóom-tùuang)

From คลื่น (klʉ̂ʉn, “wave”) + ความโน้มถ่วง (kwaam-nóom-tùuang, “gravitation”); literally, “gravitation wave”.

compound

ความโน้มถ่วง


โหลด

lòot (romanization)
การโหลด (abstract-noun)


มุ้ง

Compare Lao ມຸ້ງ (mung), Khmer មុង (mung).


เจ้าพระยา

th-proper noun

เจ้าพระยา • (jâao-prá-yaa)

→ Chinese: 昭披耶

→ English: Chao Phraya

→ Japanese: チャオプラヤー

Compound of เจ้า (jâao, “chief; lord; master”) + พระยา (prá-yaa, “idem”). Compare Khmer ចៅព្រះយា (cawprĕəhyiə); Lao ເຈົ້າພະຍາ (chao pha nyā).

com+

Chao Phraya, a river in Central Thailand


พุทรา

From Khmer ពុទ្រា (putriə, “jujube”), ultimately from Sanskrit बदर (badara, “jujube”). Compare Old Khmer vadarā (“jujube”).

Ziziphus mauritiana
Ziziphus mauritiana#Translingual

(botany) the Old World tree (Ziziphus mauritiana), of the family Rhamnaceae.


อึ

Onomatopoeic, from the sound uttered when forcing stool out.

(colloquial, childish, sometimes considered vulgar) faeces.


เจี๊ยว

th-verb

เจี๊ยว • (jíao)

(colloquial) to make noise (by children or women).


บ้าง

th-adv

บ้าง • (bâng)

เป็นอย่างไรบ้าง

some (normally modifies a verb and conveys the sense of “to some extent”).


ตำแหน่ง

th-noun

ตำแหน่ง • (dtam-nɛ̀ng)

From Old Khmer tēṅa, teṅ, tañ, tāñ,tamnenฺ or tāṅ (“to arrange, to order; to compose, to draft, to write; to conduct, to direct, to manage; to create, to establish; to regulate; etc”). Cognate with Lao ຕຳແໜ່ງ (tam nǣng), Northern Khmer ตัมแนญ.

position:
location; place; point; site; spot.


ทั้งหมด

th-pronoun

ทั้งหมด • (táng-mòt)


ทั้ง

th-adj

ทั้ง • (táng)

táng (romanization)
ทัง (alternative)
ทงง (alternative)

From Proto-Tai *daŋᴬ (“all”). Cognate with Lao ທັງ (thang), Lü ᦑᧂ (tang), Shan တင်း (táng), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Nong Zhuang daengz.


หมด

mòt (romanization)
การหมด (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰmotᴰˢ¹ (“all gone”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩫᨯ, Lao ໝົດ (mot), Lü ᦷᦖᧆ (ṁod), Tai Dam ꪹꪢꪸꪒ, Shan မူတ်း (múut), Southern Thai เหม็ด.
Compare Middle Chinese 歿 (MC mwot, “to die”).

cog

Lü ᦷᦖᧆ (ṁod)

หมดศรัทธา

หมดหวัง

หมดรัก

หมดลม


สองสาม

th-adv

สองสาม • (sɔ̌ɔng-sǎam)

/sɔːŋ˩˩˦.saːm˩˩˦/


กิ่งไม้

th-noun

กิ่งไม้ • (gìng-máai)


กิ่ง

กิ่ง • (gìng)

From Proto-Southwestern Tai *kiŋᴮ (“(small) branch”). Cognate with Northern Thai ᨠᩥ᩠᩵ᨦ, Lao ກິ່ງ (king), Lü ᦂᦲᧂᧈ (k̇iing¹), Khün ᨠᩥ᩠᩵ᨦ, Shan ၵိင်ႇ (kìng), Tai Nüa ᥐᥤᥒᥱ (kǐng), Aiton ကိင် (kiṅ), Ahom 𑜀𑜢𑜂𑜫 (kiṅ).


เมล็ด

th-noun

เมล็ด • (má-lét)

From Proto-Tai *m.lecᴰ (“grain”). Cognate with Lao ເມັດ (met), Northern Thai ᨾᩮᩢ᩠ᨯ, Lü ᦵᦙᧆ (med), Tai Dam ꪣꪲꪒ, Shan မဵတ်ႉ (mâ̰et). Doublet of เม็ด (mét) and เล็ด (lét).

เมล็ดกาแฟ


เปลือก

เปลือก • (bplʉ̀ʉak)

From Proto-Tai *plɯəkᴰ. Cognate with Lao ເປືອກ (pư̄ak), Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹), Shan ပိူၵ်ႇ (pòek), Phake ပိုက် (pük), Ahom 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (pük), Zhuang byuk, , Nong Zhuang beg, Zuojiang Zhuang bweg.

cog

Lü ᦵᦔᦲᧅᧈ (ṗoek¹)

(figurative) externals; outward; outward appearance; outward feature.


ผิว

From Middle Chinese 膚 (MC pju, “skin”). Cognate with Northern Thai ᨹᩥ᩠ᩅ, Lao ຜິວ (phiu), Lü ᦕᦲᧁ (ṗhiiw), Shan ၽိဝ် (phǐo), Tai Nüa ᥚᥤᥝᥴ (phíw), Phake ၸိဝ် (phiw).


ไขมัน

ไข (kǎi) + มัน (man). Compare Lao ໄຂມັນ (khai man).


บึง

th-noun

บึง • (bʉng)

From Old Khmer បិង៑ (piṅ, “pond; pool”). Cognate with Modern Khmer បឹង (bəng).

Job 40:21, KJV:
มันนอนอยู่ใต้ต้นไม้ที่มีร่มเงา ในเพิงอ้อ และในบึง
man nɔɔn yùu dtâai dtôn-máai tîi mii rôm-ngao · nai pəəng ɔ̂ɔ · lɛ́ nai bʉng
He lieth under the shady trees, in the covert of the reed, and fens.

Revelation 20:14, KJV:
แล้วความตายและนรกก็ถูกผลักทิ้งลงไปในบึงไฟ
lɛ́ɛo kwaam-dtaai lɛ́ ná-rók gɔ̂ tùuk plàk tíng long bpai nai bʉng fai
And death and hell were cast into the lake of fire.


ทราม

saam (romanization)
ความทราม (abstract-noun)


สำนักงาน

สำนักงาน • (sǎm-nák-ngaan) (classifier แห่ง)

sǎm-nák-ngaan (romanization)
แห่ง (classifier)

From สำนัก (sǎm-nák, “abode”) + งาน (ngaan, “work”).


ออฟฟิศ

th-noun

ออฟฟิศ • (ɔ́ɔp-fít)

/ʔɔːp̚˦˥.fit̚˦˥/

/ʔɔːp̚˦˥.fis˦˥/

Semi-learned borrowing from English office.


มอเตอร์ไซค์

th-noun

มอเตอร์ไซค์ • (mɔɔ-dtəə-sai) (classifier คัน)

mɔɔ-dtəə-sai (romanization)
คัน (classifier)

จักรยานยนต์ จักรยานยนต์#Thai

(colloquial) synonym of จักรยานยนต์ (jàk-grà-yaan-yon)


นิตยสาร

นิตยสาร • (nít-dtà-yá-sǎan) (classifier เล่ม or ฉบับ)

nít-dtà-yá-sǎan (romanization)
เล่ม (classifier)
ฉบับ (classifier)


แปรอักษร

th-verb

แปรอักษร • (bprɛɛ-àk-sɔ̌ɔn) (abstract noun การแปรอักษร)

bprɛɛ-àk-sɔ̌ɔn (romanization)
การแปรอักษร (abstract-noun)

/prɛː˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

From แปร (bprɛɛ, “to change; to vary”) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn, “letter; character”).


แปลอักษร

th-verb

แปลอักษร • (bplɛɛ-àk-sɔ̌ɔn) (abstract noun การแปลอักษร)

bplɛɛ-àk-sɔ̌ɔn (romanization)
การแปลอักษร (abstract-noun)

/plɛː˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

แปรอักษร แปรอักษร#Thai

misspelling of แปรอักษร (bprɛɛ-àk-sɔ̌ɔn)


อาหารเช้า

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.t͡ɕʰaːw˦˥/

From อาหาร (aa-hǎan, “meal”) + เช้า (cháao, “morning”).


เบาหวาน

th-noun

เบาหวาน • (bao-wǎan)

From เบา (bao, “urine”) + หวาน (wǎan, “sweet”).

compound

โรค โรค#Thai


จักรยานยนต์

th-noun

จักรยานยนต์ • (jàk-grà-yaan-yon) (classifier คัน)

jàk-grà-yaan-yon (romanization)
คัน (classifier)

From จักรยาน (jàk-grà-yaan, “bicycle”) + ยนต์ (yon, “machine”).


กระเป๋าสตางค์

th-noun

กระเป๋าสตางค์

กระเป๋าสตางค์ • (grà-bpǎo-sà-dtaang)


แมลงวัน

แมลงวัน • (má-lɛɛng-wan)


มล่อน

th-verb

มล่อน • (má-lɔ̂ɔn)

Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ, Isan ม่วน, Lao ມ່ວນ (mūan), Khün ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ, Lü ᦷᦙᧃᧈ (mon¹), Tai Dam ꪣ꪿ꪺꪙ, Shan မူၼ်ႈ (mūun), Ahom 𑜉𑜤𑜃𑜫 (mun) or 𑜈𑜤𑜃𑜫 (bun).

cog

Lü ᦷᦙᧃᧈ (mon¹)

(archaic) to be pleasant, enjoyable, fun


มอน

th-noun

มอน • (mɔɔn)

Clipping of มอนสเตอร์ (mɔn-sà-dtə̂ə, “monster”).


วิวัฒนาการ

th-verb

วิวัฒนาการ • (wí-wát-tá-naa-gaan) (abstract noun วิวัฒนาการ)

wí-wát-tá-naa-gaan (romanization)
วิวัฒนาการ (abstract-noun)


ตะวันออก

th-adj

ตะวันออก • (dtà-wan-ɔ̀ɔk)

ตะวัน (dtà-wan) + ออก (ɔ̀ɔk)

compound

ตะวัน (dtà-wan) + ออก (ɔ̀ɔk)


ทิศ

From Sanskrit दिश् (diś, “quarter; region; direction; place; part”), दिशा (diśā, “direction”); compare Pali disā (“point of the compass; region; quarter; direction; bearings”), Khmer ទិស (tɨh), Lao ທິດ (thit), ທິສາ (thi sā).

cog

point of the compass
point of the compass

direction; point of the compass (such as east, west, north, and south, or right and left).


ตะวันตก

ทิศ ทิศ#Thai


เบอร์

th-noun

เบอร์ • (bəə)

Clipping of นัมเบอร์ (nam-bəə), from English number.

ขอเบอร์


จำนวน

From Old Khmer caṁnvar (“quantity; number; amount”).
Cognate with Lao ຈຳນວນ (cham nūan), Northern Thai ᨧᩣᩴᨶ᩠ᩅᩁ.


เอ็ด

From Middle Chinese 一 (MC 'jit, “one”). Cognate with Lao ເອັດ (ē ʼat), Shan ဢဵတ်း (ʼáet), Ahom 𑜒𑜢𑜄𑜫 (ʼit), Bouyei idt, Zhuang it, Tai Nüa ᥟᥥᥖᥱ (ʼět).

สิบเอ็ด

ยี่สิบเอ็ด

one (when used as part of another numeral – eleven, twenty-one, etc.)


ยี่

From Middle Chinese 二 (MC nyijH, “two”). Cognate with Northern Thai ᨿᩦ᩵, Lao ຍີ່ (nyī), Bouyei ngih.


ยี่สิบ

th-num

ยี่สิบ • (yîi-sìp)

Compounded from ยี่ (yîi) + สิบ (sìp). Cognate with Zhuang ngeih cib, Nùng nhị slíhp.


กล้องถ่ายรูป

th-noun

กล้องถ่ายรูป • (glɔ̂ng-tàai-rûup)

/klɔŋ˥˩.tʰaːj˨˩.ruːp̚˥˩/

กล้อง (glɔ̂ng) + ถ่ายรูป (tàai-rûup)

com

กล้อง (glɔ̂ng) + ถ่ายรูป (tàai-rûup)


กล้อง

th-cls

กล้อง • (glɔ̂ng)

Cognate with Lao ກ້ອງ (kǭng), Shan ၵွင်ႈ (kāung).


ถ่าย

tàai (romanization)
การถ่าย (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨳ᩵ᩣ᩠ᨿ, Khün ᨳ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lao ຖ່າຍ (thāi), Lü ᦏᦻᧈ (ṫhaay¹).


กล้องถ่ายภาพ

th-noun

กล้องถ่ายภาพ

กล้องถ่ายภาพ • (glɔ̂ng-tàai-pâap)

/klɔŋ˥˩.tʰaːj˨˩.pʰaːp̚˥˩/


แล้วก็

th-adv

แล้วก็ • (lɛ́ɛo-gɔ̂ɔ)

/lɛːw˦˥.kɔː˥˩/


สตางค์

sà-dtaang (romanization)
ตังค์ (alternative)
กะตัง (alternative)
กะตังค์ (alternative)

→ Urak Lawoi': ตัง (tang)

From สต (sòt, “one hundred”) + องค์ (ong, “body, embodiment; component, constituent, element”).

com

ทศางค์ ทศางค์#Thai

a Thai unit of measurement of rain, being ¹⁄₁₀ of ทศางค์.


เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ

th-noun

เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ • (dèk-jèt-kâao-tâo-jèt-sìp)

/dek̚˨˩.t͡ɕet̚˨˩.kʰaːw˥˩.tʰaw˥˩.t͡ɕet̚˨˩.sip̚˨˩/

/dek̚˨˩.t͡ɕet̚˨˩.kʰaw˥˩.tʰaw˥˩.t͡ɕet̚˨˩.sip̚˨˩/

From เด็ก (dèk, “child”) + เจ็ด (jèt, “seven”) + เข้า (kâao; kâo, “year”) + เฒ่า (tâo, “senile person”) + เจ็ดสิบ (jèt-sìp, “seventy”); literally "a seven-year-old child, a seventy-year-old senile".

compound

(law and archaic) a person whose legal capacity is limited or who is placed under guardianship, especially because of age, as a minor, a person affected by senility, etc.

en-เด็กเจ็ดเข้าเฒ่าเจ็ดสิบ-th-noun-l3TZRD3Z


ผู้สืบสันดาน

th-noun

ผู้สืบสันดาน • (pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan) (classifier คน)

pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + สืบสันดาน (“to descend”, literally “to continue the lineage; to inherit the lineage”).

com

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๒๘...ถ้าคู่สมรสก็ดี ผู้บุพการี กล่าวคือ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ก็ดี ผู้สืบสันดาน กล่าวคือ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ก็ดี ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ก็ดี ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้นอยู่ก็ดี หรือพนักงานอัยการก็ดี ร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถ ศาลจะสั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถก็ได้

mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt ... tâa kûu-sǒm-rót gɔ̂ɔ-dii · pûu bùp-pá-gaa-rii · glàao-kʉʉ · bì-daa · maan-daa · bpùu · yâa · dtaa · yaai · tûuat · gɔ̂ɔ-dii · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan · glàao-kʉʉ · lûuk · lǎan · lěen · lʉ̂ʉ · gɔ̂ɔ-dii · pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-pí-ták gɔ̂ɔ-dii · pûu sʉ̂ng bpòk-krɔɔng duu-lɛɛ bùk-kon nán yùu gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan gɔ̂ɔ-dii · rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan hâi sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · sǎan jà sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat gɔ̂ɔ-dâai

Section 28...if the spouse; an ascendant, that is, the father, mother, paternal grandfather, paternal grandmother, maternal grandfather, maternal grandmother, [or] great-grandparent; a descendant, that is, a child, grandchild, great-grandchild, [or] great-great-grandchild; the guardian or custodian; the person who has charge of [or] takes care of such person [of unsound mind]; or a public prosecutor makes a request to the court for a ruling [declaring] such person of unsound mind to be an incompetent person, the court may rule that such person of unsound mind is an incompetent person.

1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรส อาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้

kûu-sǒm-rót · bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng kûu-sǒm-rót · àat rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pí-pâak-sǎa wâa gaan-sǒm-rót bpen moo-ká dâai

A spouse, [or] the father [or] mother [of a spouse], or a descendant of a spouse may request the court to decree that the marriage is void.

(law) descendant, as child, grandchild, great-grandchild, great-great-grandchild, etc.


ลูกเขยตายแม่ยายทำศพ

th-noun

ลูกเขยตายแม่ยายทำศพ • (lûuk-kə̌əi-dtaai-mɛ̂ɛ-yaai-tam-sòp)

/luːk̚˥˩.kʰɤːj˩˩˦.taːj˧.mɛː˥˩.jaːj˧.tʰam˧.sop̚˨˩/

From ลูกเขย (lûuk-kə̌əi, “son-in-law”) + ตาย (dtaai, “to die”) + แม่ยาย (mɛ̂ɛ-yaai, “wife's mother”) + ทำศพ (tam-sòp, “to arrange or organise a funeral; to deal with or dispose of a corpse; etc”); literally "(when) a son-in-law dies, the mother-in-law arranges a funeral (for him)".

com

ยางต้นลูกเขยตายแม่ยายทำศพเป็นพิษ อาจทำให้ผิวหนังอักเสบแพ้รุนแรงจนเสียชีวิตได้แต่รากใช้แก้พิษบางแขนงได้

yaang dtôn lûuk-kə̌əi-dtaai-mɛ̂ɛ-yaai-tam-sòp bpen pít · àat tam hâi pǐu-nǎng àk-sèep pɛ́ɛ run-rɛɛng jon sǐia-chii-wít dâai dtɛ̀ɛ râak chái gɛ̂ɛ pít baang kà-nɛ̌ɛng dâai

The latex of the plant Fire on the Mountain is toxic [and may] cause dermatitis [and] anaphylaxis, [and even] death. But the roots may be used to treat certain types of poisons.

(botany) milkweed: the showy plant Euphorbia heterophylla of the spurge family Euphorbiaceae.


ทัพ

táp (romanization)
ทับ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer ទប្ប (dâppa, “armed force”); ultimate origin undetermined. Cognate with Modern Khmer ទ័ព (tŏəp), Mon ဒပ်, Burmese တပ် (tap).

troops; armed force; military body; body of fighting men.


กองทัพ

th-noun

กองทัพ • (gɔɔng-táp)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥/

From กอง (gɔɔng, “division; heap; pile”) + ทัพ (táp, “military body”); literally "pile of military bodies".

compound

(formal) military unit consisting of a headquarters and three or more corps.


กองทัพบก

th-noun

กองทัพบก • (gɔɔng-táp-bòk)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.bok̚˨˩/

From กองทัพ (gɔɔng-táp, “army”) + บก (bòk, “land”).

compound

army (military force for fighting on land).


บก

From Proto-Tai *ɓokᴰ (“dry land”).
Cognate with Isan บก, Lao ບົກ (bok), Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨠ (bok¹), Khün ᨷᩫ᩠ᨠ (bok⁴), Lü ᦷᦢᧅ (ḃok), Tai Dam ꪶꪚꪀ (bốc), Shan မူၵ်း (múuk, “to diminish”), Tày bốc, Zhuang mbuk (“to dry up”) (dialectal) and mboek (“land; to decline (water level)”) (dialectal).

cog

Lü ᦷᦢᧅ (ḃok)


ยุ่ง

yûng (romanization)
ความยุ่ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɲuŋᴮ/ꟲ (“entangled”). Cognate with Lao ຫຍຸ້ງ (nyung), Shan ယုင်ႈ (yūng), Tai Nüa ᥕᥧᥒᥲ (yùng), Zhuang nyungj.


ยุ่ง

yûng (romanization)
การยุ่ง (abstract-noun)


ป่วย

th-verb

ป่วย • (bpùai) (abstract noun การป่วย or ความป่วย)

bpùai (romanization)
การป่วย (abstract-noun)
ความป่วย (abstract-noun)

to be or become sick, ill, or ailing; to undergo a certain unfavourable condition.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 135:
นายเอยอยาป่วยก้ยว กลพราง พรอกเลย
naai əəi yaa bpùai gîao · gon praang · prɔ̂ɔk ləəi
O men, waste not [your time] prevaricating [as if] uttering a hidden fraud [unto me].

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 149:
แปรเป็นป่วยเพราะพัน มโนราช ไขปตูเอาข้าบาปบร
bprɛɛ bpen bpùai prɔ́ pan · má-noo râat · kǎi bpà-dtuu ao kâa bàap bɔɔn
[Their efforts] turned to be vain as Phan Mano Rat opened the gate [and] led the members of the evil opponent [host in].

(archaic) to waste, to worsen, to ruin, to render useless or void; to be or become wasted, worse, ruined, useless, or void.


อาชญากรรม

Equivalent to อาชญา (àat-yaa) + กรรม (gam).


กิ้งก่า

gîng-gàa (romanization)
ตัว (classifier)

(zoology) any lizard of the family Agamidae.