อั๊ว

th-pronoun

อั๊ว • (úua)

2019 March 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:12 from the start, in หวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่มั้ย...ลื้อฝันไปเถอะ (กรงกรรม), spoken by อาม่าลิ้ม (โฉมฉาย ฉัตรวิไล), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-24:

ลื้อมันก็แค่หวังสบาย ทิ้งไร่ทิ้งนามาหวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่ไหม ลื้อฝันไปเถอะ เงินทองที่อั๊วมีอยู่นะ อั๊วสะสมของอั๊วมาชั่วชีวิต อั๊วจะไม่มีวันยกให้คนอย่างลื้อเอาไปผลาญเด็ดขาด

lʉ́ʉ man gɔ̂ kɛ̂ɛ wǎng sà-baai · tíng râi tíng naa maa wǎng jà dâai bpen tâo-gɛ̀ɛ-níia châi mǎi · lʉ́ʉ fǎn bpai tə̀ · ngəən-tɔɔng tîi úua mii yùu ná · úua sà-sǒm kɔ̌ɔng úua maa chûua chii-wít · úua jà mâi-mii-wan yók hâi kon yàang lʉ́ʉ ao bpai plǎan dèt-kàat

You just want [an] easy [life]. You abandoned [your] farms [and] left [your] rice fields to come [here because you] want to be a thao-kae-nia, right? You [may just] dream! The wealth that I now have... I have collected [it] myself for all [my] life. There's no way at all [for] me to give [it] to a person like you, [who'll] squander [it] away!

(colloquial, sometimes considered vulgar, used amongst Chinese people) a first person pronoun used when addressing a person of equal or lower status: I.


วีรยุทธ

th-proper noun

วีรยุทธ • (wii-rá-yút)

Compound of วีร (wii-rá-, “brave; heroic”) + ยุทธ (yút, “fight”)


จิตขุนทด

th-proper noun

จิตขุนทด • (jìt-kǔn-tót)

/t͡ɕit̚˨˩.kʰun˩˩˦.tʰot̚˦˥/


สุรเดช

สุรเดช • (sù-rá-dèet)

Compound of สุร (“divine; godly”) + เดช (dèech, “power”)


ศาลพระภูมิ

th-noun

ศาลพระภูมิ • (sǎan-prá-puum) (classifier หลัง)

sǎan-prá-puum (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาล (sǎan, “shrine”) + พระ (prá, “used as a prefix to a noun concerning a god, priest, or royal person”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + ภูมิ (puum, “spirit believed to guard a plot of land or place”).

com

th:ศาลพระภูมิ

(slang, sarcastic, derogatory) court of law; court of justice.


การดำเนิน

ดำเนิน ดำเนิน#Thai


การชี้แจง

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˦˥.t͡ɕɛːŋ˧/

ชี้แจง ชี้แจง#Thai


มั๊ย

th-particle

มั๊ย • (mái)

มั้ย มั้ย#Thai


รับน้อง

th-verb

รับน้อง • (ráp-nɔ́ɔng) (abstract noun การรับน้อง)

ráp-nɔ́ɔng (romanization)
การรับน้อง (abstract-noun)

/rap̚˦˥.nɔːŋ˦˥/

From รับ (ráp, “to receive”) + น้อง (nɔ́ɔng, “younger person; junior”).

com

(of a freshman, newcomer, new member, etc) to receive or welcome with a certain ceremony or activity.

newcomer; new member; etc; newcomer; new member; etc

(slang, of a freshman, newcomer, new member, etc) to haze: to subject to an abusive or humiliating activity.


การรับน้อง

th-noun

การรับน้อง • (gaan-ráp-nɔ́ɔng)

รับน้อง รับน้อง#Thai


เพรง

From Old Khmer ព្រេង (breṅa), ព្រេង៑ (breṅ, “past, tradition, antiquity; past, traditional, ancient; continuous, unbroken, uninterrupted”) or Angkorian Old Khmer ប្រេង្ង៑ (preṅṅ, idem). Compare Pre-Angkorian Old Khmer វ្រេង៑ (vreṅ). Cognate with Modern Khmer ព្រេង (preing).

bor

20th century, พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ), “บทที่ ๑๑ สงครามกุรุเกษตร”, in สงครามภารตคำกลอน, Bangkok: โรงพิมพ์ศรีหงส์, published 1932, retrieved 2019-07-26:

ความอาฆาตคิดชังตั้งแต่เพรง

kwaam-aa-kâat kít chang dtâng-dtɛ̀ɛ preeng

Circa 1900–1904, หลวงธรรมาภิมณฑ์ (ถึก จิตรกถึก), “โคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์”, in โคลงนิราศวัดรวกและโคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์, Bangkok: กรมศิลปากร, published 2002, retrieved 2019-07-26:

ผลเวรแต่เพรงสรรค์ สองร่วม สร้างฤๅ

pǒn ween dtɛ̀ɛ preeng sǎn · sɔ̌ɔng rûuam · sâang rʉʉ

[It was] the result [of] the vera [that we] both had jointly created [and] committed in the past, indeed.

(archaic and poetic) olden times; past; times past; former times.


ขาก

kàak (romanization)
การขาก (abstract-noun)

From Middle Chinese 喀 (MC khaek), possibly onomatopoeic. Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᨠ, Lao ຂາກ (khāk) or ຄາກ (khāk), Lü ᦃᦱᧅ (ẋaak), Zhuang gak or gag, Zuojiang Zhuang hak.


การสีซอให้ควายฟัง

th-noun

การสีซอให้ควายฟัง • (gaan-sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)

From การ (gaan) + สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang).

prefix

สีซอให้ควายฟัง

... นิยม น เวลา ตั้ง 100 ปี คน อ่าน หนังสือ ข่าว ย่อม ไม่ ชอบ อ่าน หนังสือ ชนิด ที่ ต่ํา กว่า ปัญญา ของ ตน เพราะฉะนั้น จําเป็น ต้อง ขวนขวาย ทํา ข่าว ให้ ดี เพราะ การ สีซอให้ควายฟัง นั้น จะ เป็น เพลง ก็ได้ หรือ ไม่ เป็น เพลง ก็ได้ แต่ สี ...

1972, Praphat Trīnarong, Chīwit læ ngān khō̜ng Nō̜. Mō̜. Sō̜, Samnakngān H ̜ōsamut Klāng, page 295:

เจ้าหน้าที่ย้อนท่านว่า "การที่ท่านไห้ฝรั่งเขาชมภาพยนตร์เรื่องนี้มั่นแหละ คือการสีซอให้ควายฟัง"

2015, เชาวน์ พงษ์พิชิต, โจวเอินไหล รัฐบุรุษจีน, Matichon Public Company Limited, →ISBN, page 115:

The officer told him, "Your showing this film to Westerners is wasting advice on the uncomprehending".

หลังจากจบการศึกษา เขาได้สร้างงานศิลปะแสดงอย่างเป็นทางการ โดยเขาได้แนวความคิด ว่าจากปัญหาการจัดการขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ ทําให้ช่วงเวลาหนึ่งในตัวเมืองเชียงใหม่เต็มไปด้วยถุง ขยะสีดํากองข้างถนน ซึ่งในช่วงเวลานั้นก็มีกิจกรรมรณรงค์เรื่องปัญหาขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ของ เหล่านักศึกษาและศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยรวมกลุ่มทํากิจกรรมที่ประตูท่าแพ ซึ่งเขาได้เข้า ร่วมทําการแสดงในรูปแบบศิลปะแสดงสด โดยใช้วัสดุถุงดํามาเรียงเป็นคําว่า Gabage (ขยะ) และปิด ตาเล่นสีซอที่ไม่เป็นเพลง ในลักษณะการสีซอให้ควายฟังซึ่งเป็นการเสียดสีเรื่องของขยะที่ประชาชน ร้องเรียนไปยังเทศบาลนครเชียงใหม่แต่ทํากลับทําเป็นไม่ได้ยินปัญหาดังกล่าวโดยไม่สามารถแก้ปัญหา นี้ได้

2021, กัมปนาท โคตรแก้ว, พัฒนาการของศิลปะแสดงสดในศิลปะร่วมสมัยไทย [The development of live art in Thai contemporary art], Silpakorn University, page 62:

after graduation He has created official performance art. by which he had the concept that from the problem of waste management in the city of Chiang Mai making one moment in Chiang Mai city full of bags Black garbage piled up on the side of the road. At that time, there was a campaign on waste problems in the city of Chiang Mai. Chiang Mai University students and alumni Overall, the group performed activities at Tha Phae Gate. which he entered Participate in performances in the form of live art performances. by using black bag materials arranged in the word Gabage (garbage) and closed Unsung fiddle eyes In the manner of playing the fiddle to the buffalo, which is a satire on the trash that people Complained to the Chiang Mai Municipality but pretended not to hear about the problem without being able to solve it. this

สีซอให้ควายฟัง สีซอให้ควายฟัง#Thai

abstract noun of สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)


การยืม

th-noun

การยืม • (gaan-yʉʉm)

ยืม ยืม#Thai


บุพการี

บุพการี • (bùp-pá-gaa-rii) (classifier คน)

bùp-pá-gaa-rii (romanization)
คน (classifier)

From Pali pubbakārī (literally “one who does first; one who is first to do favour”), from pubba (“first; primary; etc”) + kārī (“doer”); equivalent to Thai บุพ (bùp) + การี. Cognate with Modern Khmer បុព្វការី (bopvɔɔkaarii).

com

บุพ (bùp) + การี

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๒๘...ถ้าคู่สมรสก็ดี ผู้บุพการี กล่าวคือ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ก็ดี ผู้สืบสันดาน กล่าวคือ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ก็ดี ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ก็ดี ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้นอยู่ก็ดี หรือพนักงานอัยการก็ดี ร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถ ศาลจะสั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถก็ได้

mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt ... tâa kûu-sǒm-rót gɔ̂ɔ-dii · pûu bùp-pá-gaa-rii · glàao-kʉʉ · bì-daa · maan-daa · bpùu · yâa · dtaa · yaai · tûuat · gɔ̂ɔ-dii · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan · glàao-kʉʉ · lûuk · lǎan · lěen · lʉ̂ʉ · gɔ̂ɔ-dii · pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-pí-ták gɔ̂ɔ-dii · pûu sʉ̂ng bpòk-krɔɔng duu-lɛɛ bùk-kon nán yùu gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan gɔ̂ɔ-dii · rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan hâi sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · sǎan jà sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat gɔ̂ɔ-dâai

Section 28...if the spouse; an ascendant, that is, the father, mother, paternal grandfather, paternal grandmother, maternal grandfather, maternal grandmother, [or] great-grandparent; a descendant, that is, a child, grandchild, great-grandchild, [or] great-great-grandchild; the guardian or custodian; the person who has charge of [or] takes care of such person [of unsound mind]; or a public prosecutor makes a request to the court for a ruling [declaring] such person of unsound mind to be an incompetent person, the court may rule that such person of unsound mind is an incompetent person.

ผู้ ผู้#Thai

(formal, elegant) (law: ผู้~) ancestor, as father, mother, grandfather, grandmother, etc.


ความเอ็กซ์

th-noun

ความเอ็กซ์ • (kwaam-ék)

prefix

ความ (kwaam) + เอ็กซ์ (ék)

เอ็กซ์ เอ็กซ์#Thai


การแฉ

th-noun

การแฉ • (gaan-chɛ̌ɛ)

/kaːn˧.t͡ɕʰɛː˩˩˦/


เวี่ย

th-verb

เวี่ย • (wîia)

wîia (romanization)
เวี่ยว (alternative)

1831, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: องค์การค้าของคุรุสภา, →ISBN, page 66:
ครรโลงโลกนิตินี้ นมนาน มีแต่โบราณกาล เก่าพร้อง เป็นสุภสิตสาร สอนจิต กลดั่งสร้อยสอดคล้อง เวี่ยไว้ในกรรณ
kan-loong lôok-gà-nít níi · nom-naan · mii dtɛ̀ɛ boo-raan-ná-gaan · gào prɔ́ɔng · bpen sùp-pá-sìt sǎan · sɔ̌ɔn-jìt · gon-dàng sɔ̂i sɔ̀ɔt-klɔ́ɔng · wîia wái nai gan
This khanlong [called] Law of the World is ages old. [It] has existed since ancient times [and has been] transmitted orally [for so] long. [It] is a well spoken, didactic message, [which] is like threaded beads [that should be] hung on the ears.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 85–86:
เป็นสร้อยโสภิศพ้น อุปรมา โสรมโสตสรวงธิรางค์ เวี่ยไว้ จงคงคู่กัลปา ยืนโยค หายแผ่นดินฟ้าไหม้ อย่าหาย
bpen sɔ̂i sǒo-pít pón · ùp-bprà-maa · sǒom sòot sǔuang tí-raang · wîia wái · jong kong kûu gan-lá-bpaa · yʉʉn yôok · hǎai pɛ̀n-din fáa mâi · yàa hǎai
[This work] is a chain [of words so] beautiful beyond compare. [May the chain] adorn the ears of the gods [and] be hung [on the ears by] the wise. May [it] remain with the epoch throughout the epoch. [Though] the heaven is burnt down [or] the earth perishes, [this work] shall not perish.

(archaic) to wear; to put on; to hang (on something).


การถีบ

ถีบ ถีบ#Thai


การป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


ความป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


นู๋

หนู หนู#Thai


การแจง

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˧/

แจง แจง#Thai


ความแจ้ง

th-noun

ความแจ้ง • (kwaam-jɛ̂ɛng)

/kʰwaːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


การแจ้ง

การแจ้ง • (gaan-jɛ̂ɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


โชห่วย

From Teochew 粗貨 /粗货 (cou1 huê3, “coarse/common goods”).

bor

ร้าน ร้าน#Thai

(colloquial) (ร้าน~) grocery store, especially one run by a Chinese.


โชว์ห่วย

th-noun

โชว์ห่วย • (choo-hùai)

โชห่วย โชห่วย#Thai


โรคเหตุอาชีพ

/roːk̚˥˩.heːt̚˨˩.ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From โรค (rôok) + เหตุ (hèet) + อาชีพ (aa-chîip).

com

occupational disease
occupational disease


ฟืม

th-noun

ฟืม • (fʉʉm)

Cognate with Northern Thai ᨼᩨ᩠ᨾ, Khün ᨼᩨ᩠ᨾ, Lao ຟືມ (fư̄m), Lü ᦝᦹᧄ (fuem), Shan ၽိုမ်း (phúem) or ၾိုမ်း (fúem), Phake ၸုံ (phuṃ).


เกล็ดเลือดน้อย

เกล็ดเลือดน้อย • (grèt-lʉ̂ʉat-nɔ́ɔi)

From เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi).

com

เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi)


โพรงเยื่อหุ้มปอด

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอด • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩/

From โพรง (proong) + เยื่อ (yʉ̂ʉa) + หุ้ม (hûm) + ปอด (bpɔ̀ɔt).


โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt-mii-aa-gàat)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩.miː˧.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/

From โพรงเยื่อหุ้มปอด (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt) + มี (mii) + อากาศ (aa-gàat).

com

โพรงเยื่อหุ้มปอด

en-โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ-th-noun-UsZR~j1X


หัวใจหยุดเต้น

th-noun

หัวใจหยุดเต้น • (hǔua-jai-yùt-dtên)

From หัวใจ (hǔua-jai) + หยุด (yùt) + เต้น (dtên).


ระยำ

th-adj

ระยำ • (rá-yam) (abstract noun ความระยำ)

rá-yam (romanization)
ความระยำ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Malay rejam (“to stone; to lapidate”), from Arabic رَجْم (rajm, “lapidation”).

slbor

(dialect) completely broken, ruined, or damaged.

(vulgar, derogatory, very offensive, of a person, action, behaviour, etc) ill; evil; wicked; vile; bad.

very offensive; action; behaviour; etc; very offensive; action; behaviour; etc


หมกมุ่น

th-verb

หมกมุ่น • (mòk-mûn) (abstract noun การหมกมุ่น or ความหมกมุ่น)

mòk-mûn (romanization)
การหมกมุ่น (abstract-noun)
ความหมกมุ่น (abstract-noun)

to be engrossed in; to be preoccupied with.


ดีซ่าน

From ดี (dii, “bile”) + ซ่าน (sâan, “to spread”).


เยื่อตาอักเสบ

th-noun

เยื่อตาอักเสบ • (yʉ̂ʉa-dtaa-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.taː˧.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep)


โรคติดเชื้อ

th-noun

โรคติดเชื้อ • (rôok-dtìt-chʉ́ʉa)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

From โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa).

com

โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa)


ภูมิคุ้มกันหมู่

th-noun

ภูมิคุ้มกันหมู่ • (puum-kúm-gan-mùu)

From ภูมิคุ้มกัน (puum-kúm-gan) + หมู่ (mùu).


คอตีบ

คอตีบ • (kɔɔ-dtìip)

/kʰɔː˧.tiːp̚˨˩/

โรค โรค#Thai


สมองอักเสบ

สมองอักเสบ • (sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep)


เยื่อหุ้มสมองอักเสบ

th-noun

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ • (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.hum˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อหุ้มสมอง (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อหุ้มสมอง


คอหอยอักเสบ

th-noun

คอหอยอักเสบ • (kɔɔ-hɔ̌i-àk-sèep)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep).

com

คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep)


การจอง

/kaːn˧.t͡ɕɔːŋ˧/

จอง จอง#Thai

abstract noun of จอง (jɔɔng): booking; reservation


กู่

gùu (romanization)
การกู่ (abstract-noun)

to hollow; to call out; to shout; to yell.


ลีบ

lîip (romanization)
ความลีบ (abstract-noun)

Cognate with Isan ลีบ, Lao ລີບ (līp), Northern Thai ᩃᩦ᩠ᨷ (liip⁵), Khün ᩃᩦ᩠ᨷ, Lü ᦟᦲᧇ (liib), Shan လိပ်ႈ (līp).

stunted; dwarf; blighted; lean; withered; undeveloped.


หัวดับเพลิง

th-noun

หัวดับเพลิง • (hǔua-dàp-pləəng)

/hua̯˩˩˦.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).

com

หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng)


อาราธนา

th-verb

อาราธนา • (aa-râat-tá-naa) (abstract noun การอาราธนา)

aa-râat-tá-naa (romanization)
การอาราธนา (abstract-noun)
อาราธน์ (alternative)

From Pali ārādhanā (“invitation; gratification; propitiation”); ultimately from Sanskrit आराधन (ārādhana, idem); perhaps via Old Khmer ʼārādhnā, ʼārādanā, ʼārāddanā, ʼārādaṇā (“to invite; to summon; to solicit; to ask a favour or boon; etc”) or Angkorian Old Khmer ʼārādhanā (idem). Cognate with Modern Khmer អារាធនា (ʼaariətniə).

bor

to summon, call, call on, invoke, invite, request, make a request to, appeal to, or entreat (a priest, sacred person, or sacred thing).


การอาราธนา

From การ (gaan) + อาราธนา (aa-râat-tá-naa).

อาราธนา อาราธนา#Thai

abstract noun of อาราธนา (aa-râat-tá-naa)


เขก

kèek (romanization)
การเขก (abstract-noun)


ขึ้นเขียง

th-verb

ขึ้นเขียง • (kʉ̂n-kǐiang) (abstract noun การขึ้นเขียง)

kʉ̂n-kǐiang (romanization)
การขึ้นเขียง (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.kʰia̯ŋ˩˩˦/

From ขึ้น (kʉ̂n, “to move or go up (on, onto, etc); to be up (on)”) + เขียง (kǐiang, “butcher block”).

com

2019 July 14, “พยัคฆ์ล้านนาเซ็ง นนท์เอ็นนิ้วขาดขึ้นเขียงพักยาว ๓ เดือน”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-08-09:

pá-yák láan-naa seng · non en níu kàat kʉ̂n-kǐiang pák yaao · sǎam · dʉʉan

Lan Na Tiger fed up [as] Non [gets] finger tendon injury [and has to] go up on chopping block, [resulting in his] three month long hiatus.

(slang, humorous) to undergo plastic surgery; to undergo any surgical procedure.


จังหวะ

th-noun

จังหวะ • (jang-wà)

/t͡ɕaŋ˧.waʔ˨˩/


สินค้าฟุ่มเฟือย

สินค้าฟุ่มเฟือย • (sǐn-káa-fûm-fʉai)

From สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai).

com

สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai)


อุปสงค์

th-noun

อุปสงค์ • (ù-bpà-sǒng)

/ʔu˨˩.pa˨˩.soŋ˩˩˦/


พลัน

plan (romanization)
ความพลัน (abstract-noun)


จิ๊บจ๊อย

th-adj

จิ๊บจ๊อย • (jíp-jɔ́ɔi) (abstract noun ความจิ๊บจ๊อย)

jíp-jɔ́ɔi (romanization)
ความจิ๊บจ๊อย (abstract-noun)

/t͡ɕip̚˦˥.t͡ɕɔːj˦˥/


ยาแรง

/jaː˧.rɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แรง (rɛɛng, “strong”); literally "strong drug".

com

2019 August 5, “อุตตมเล็งใช้ยาแรงอัดฉีดเศรษฐกิจ เตรียมเสนอ ครม. ส.ค. นี้”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-08-12:

ùt-dtà-má leng chái yaa-rɛɛng àt-chìit sèet-tà-gìt · dtriiam sà-nə̌ə · kɔɔ-rɔɔ-mɔɔ · sɔ̌ɔ-kɔɔ · níi

Uttama aims to use strong drugs to stimulate the economy, preparing to make a proposal to the cabinet this August.

2019 August 5, “คลังเตรียมยาแรงดันจีดีพีปี ๖๒ โตไม่ต่ำกว่า ๓%”, in ข่าวไทยพีบีเอส, Bangkok: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, retrieved 2019-08-12:

klang dtriiam yaa-rɛɛng dan jii-dii-pii bpii · hòk sɔ̌ɔng · dtoo mâi dtàm gwàa · sǎam %

Finance [ministry] prepares strong drugs for pushing GDP [growth] in the year 62, [expecting to achieve] not less than 3% growth.

2019 April 16, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:44 from the start, in ไปอยู่เฝ้าเก๊ะเถอะ...อย่าปล่อยให้พิไลอยู่คนเดียวนาน ๆ (กรงกรรม), Bangkok: Channel 3:

มันไม่เคารพคำว่ากงสี มันเอาเปรียบคนอื่น เห็นแก่ตัวจนมันเป็นสันดานแล้ว...ถ้าหนักข้อขึ้นนะ เห็นทีก็ต้องใช้ยาแรงกับมัน

man mâi kao-róp kam wâa gong-sǐi · man ao-bprìiap kon ʉ̀ʉn · hěn-gɛ̀ɛ-dtuua jon man bpen sǎn-daan lɛ́ɛo ... tâa nàk-kɔ̂ɔ kʉ̂n ná · hěn-tii gɔ̂ dtɔ̂ng chái yaa-rɛɛng gàp man

She has no respect for [what we] term as kongsi. She takes advantage of other people, behaving selfishly that it's become [her] nature... If [her behaviour] gets worsened, we might need to use a strong drug with her.

2019 April 3, “ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์”, in บทบรรณาธิการ, Bangkok: สยามรัฐออนไลน์, archived from the original on 2019-08-12:

ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์

Strong drugs for reducing accidents [during] Songkran

(slang) serious measure; decisive measure.


มือที่สาม

th-noun

มือที่สาม • (mʉʉ-tîi-sǎam)

/mɯː˧.tʰiː˥˩.saːm˩˩˦/

From มือ (mʉʉ, “hand”) + ที่ (tîi, “place, position; used to indicate ordinal order”) + สาม (sǎam, “three”); literally "third hand".

com

2019 July 3, “ไหนหลักฐาน บลู จิรารัตน์ เดือดถูกกล่าวหามือที่สามซัน–ต้นหอม ซัดมีแค่ลมปากอย่าป้ายความผิด”, in ผู้จัดการออนไลน์, Bangkok: ผู้จัดการ, retrieved 2019-08-13:

bluu · jì-raa rát · dʉ̀ʉat tùuk glàao-hǎa mʉʉ-tîi-sǎam san – dtôn-hɔ̌ɔm

Blue Chirarat gets upset [after] having been accused [of being] a third hand [for] San and Ton Hom.

2019 June 17, “เพจดังแฉมือที่สามอองตวน–ชิปปี้คือนางงามชื่อดังคนนี้”, in ดาราเดลี่, Bangkok: ไลน์ทูเดย์, retrieved 2019-08-13:

pèet dang chɛ̌ɛ mʉʉ-tîi-sǎam ɔng-dtuuan – chíp-bpîi kʉʉ naang-ngaam chʉ̂ʉ-dang kon níi

A famous page reveals [that] the third hand [in the case of] Antoine and Chippy is this renowned beauty queen.

2018 November 16, คำ ผกา, “มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่ หรือจริง ๆ แล้วชีวิตคู่ไม่จำเป็นต้องจบแบบเทพนิยายเสมอไป”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2019-08-13:

มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่

mʉʉ-tîi-sǎam · bpii-sàat ráai tam-laai chii-wít-kûu

Third hands: wicked demons [that] destroy romantic relationships

(slang) third party that interferes with or causes a break in the relationship of a loving couple.


ตีนแมว

th-noun

ตีนแมว • (dtiin-mɛɛo) (classifier คน or ราย)

dtiin-mɛɛo (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From ตีน (dtiin, “foot”) + แมว (mɛɛo, “cat”); literally "cat feet".

2019 July 4, “รวบตีนแมวย่องขึ้นบ้าน ๒ หลังขโมยทรัพย์สิน เพื่อนบ้านเห็นรีบแจ้งตำรวจ”, in ประเด็นเด็ดเจ็ดสี, Bangkok: มีเดียสตูดิโอ, retrieved 2019-08-13:

rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan · sɔ̌ɔng · lǎng kà-mooi sáp-sǐn · pʉ̂ʉan-bâan hěn rîip jɛ̂ɛng dtam-rùuat

[Authorities have] arrested a cat burglar who tiptoed into two houses to steal property [but was] seen by a neighbour, [who then] notified police without delay.

2019 July 3, “หนองคายรวบตีนแมวย่องขึ้นบ้านขโมยเงินเหรียญ”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-08-13:

nɔ̌ɔng-kaai rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan kà-mooi ngəən-rǐian

Nong Khai [police] arrest cat burglar [who] tiptoes into [private] house [for] stealing currency coins

2017 October 2, “ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง ฉกเงินสดแหวนเพชรสูญนับแสนบาท”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-08-13:

ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง

dtiin-mɛɛo aa-lá-wâat ngát bâan kʉʉn diao · hâa · lǎng

Cat burglar wildly breaks into five houses on single night


ปืนลูกซอง

ปืนลูกซอง • (bpʉʉn-lûuk-sɔɔng) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-lûuk-sɔɔng (romanization)
กระบอก (classifier)

/pɯːn˧.luːk̚˥˩.sɔːŋ˧/


กองพล

gɔɔng-pon (romanization)
กอง (classifier)


ทูน

tuun (romanization)
การทูน (abstract-noun)


การล้มละลาย

From การ (gaan) + ล้มละลาย (lóm-lá-laai).

ล้มละลาย ล้มละลาย#Thai

abstract noun of ล้มละลาย (lóm-lá-laai): bankruptcy


ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

th-verb

ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ • (dtam-náam-prík-lá-laai-mɛ̂ɛ-náam)

/tam˧.naːm˦˥.pʰrik̚˦˥.la˦˥.laːj˧.mɛː˥˩.naːm˦˥/

From ตำ (dtam, “to pound; to make or cook by pounding”) + น้ำพริก (nám-prík, “nam phrik, a type of chili paste or sauce”) + ละลาย (lá-laai, “to dissolve”) + แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam, “river”); literally "to cook up nam phrik for dissolution in river" or "to cook up nam phrik and dissolve it in river".

com

(idiomatic) to waste resources or efforts for nothing or for an insignificant or unworthy purpose.

en-ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ-th-verb-Gp-JGYt9


กระทะใบบัว

th-noun

กระทะใบบัว • (grà-tá-bai-buua) (classifier ใบ)

grà-tá-bai-buua (romanization)
ใบ (classifier)

Compound of กระทะ (grà-tá, “pan”) + ใบ (bai, “leaf”) + บัว (buua, “lotus”), literally “lotus-leaf pan”


กระทะทองแดง

th-noun

กระทะทองแดง • (grà-tá-tɔɔng-dɛɛng) (classifier ใบ)

grà-tá-tɔɔng-dɛɛng (romanization)
ใบ (classifier)

/kra˨˩.tʰa˦˥.tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From กระทะ (grà-tá, “frying pan”) + ทองแดง (tɔɔng-dɛɛng, “copper”).

com

(Buddhist mythology) metal pan or pot-like pan used in the hell for punishing sinful creatures.


เศิก

th-noun

เศิก • (sə̀k)

ศึก ศึก#Thai


ทดแทน

th-verb

ทดแทน • (tót-tɛɛn) (abstract noun การทดแทน)

tót-tɛɛn (romanization)
การทดแทน (abstract-noun)

/tʰot̚˦˥.tʰɛːn˧/


เกาะหินโด่ง

th-noun

เกาะหินโด่ง • (gɔ̀-hǐn-dòong)

/kɔʔ˨˩.hin˩˩˦.doːŋ˨˩/

From เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong).

com

เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong)


เกาะปริ่มน้ำ

th-noun

เกาะปริ่มน้ำ • (gɔ̀-bprìm-náam)

From เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam).

com

เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam)


เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

th-noun

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ • (ee-chiia-dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai)

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + ตะวันออกเฉียงใต้ (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai).

compound

ตะวันออกเฉียงใต้

Southeast Asia
Southeast Asia#English:_Q11708

Southeast Asia (a geographic region of Asia, comprising the territories of Brunei, Cambodia, East Timor, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar (Burma), the Philippines, Singapore, Thailand, and Vietnam)

en-เอเชียตะวันออกเฉียงใต้-th-name-a6eFa92Y

สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้


เอเชียอาคเนย์

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ʔaː˧.kʰa˦˥.neː˧/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + อาคเนย์ (aa-ká-nee).


ปทุม

From Pali paduma (“lotus”), from Sanskrit पद्म (padma, “idem”). Cognate with Lao ທຸມ (thum).

(Buddhism) Paduma, one of the ancient Buddhas


สินธุ์

th-noun

สินธุ์ • (sǐn)

sǐn (romanization)
สินธุ (alternative)
สินธู (alternative)

From Sanskrit सिन्धु (síndhu) or Pali sindhu.


ดอนเมือง

th-proper noun

ดอนเมือง • (dɔɔn-mʉʉang)

/dɔːn˧.mɯa̯ŋ˧/

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

compound

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

เขต เขต#Thai

(เขต~) Don Mueang, a district in Bangkok, Thailand.


สายดือ

th-noun

สายดือ • (sǎai-dʉʉ)

/saːj˩˩˦.dɯː˧/

com

สาย (sǎai) + ดือ (dʉʉ)


กาแฟขี้ชะมด

th-noun

กาแฟขี้ชะมด • (gaa-fɛɛ-kîi-chá-mót)

/kaː˧.fɛː˧.kʰiː˥˩.t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/

From กาแฟ (gaa-fɛɛ) + ขี้ (kîi) + ชะมด (chá-mót).


ชีวประวัติ

ชีว (chiiu, “life”) + ประวัติ (bprà-wàt, “history”); cognate with Lao ຊີວະປະຫວັດ (sī wa pa huat)


ทราก

th-noun

ทราก • (sâak)

ซาก ซาก#Thai


ไขมันอิ่มตัว

From ไขมัน (kǎi-man) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


ไขมันไม่อิ่มตัว

ไขมันไม่อิ่มตัว • (kǎi-man-mâi-ìm-dtuua)

From ไขมัน (kǎi-man) + ไม่ (mâi) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


กรัง

Compare Khmer ក្រាំង (krang, “to dry oneself in the sun (of crocodiles)”) (etymology 2).


ทำนองเสียง

/tʰam˧.nɔːŋ˧.sia̯ŋ˩˩˦/

ทำนอง (tam-nɔɔng, “melody”) + เสียง (sǐiang, “sound”)


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


ฉันทลักษณ์

th-noun

ฉันทลักษณ์ • (chǎn-tá-lák)

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰa˦˥.lak̚˦˥/

ฉันท (“a kind of Thai verse or poem”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic, sign, mark”)


อนันต์

th-proper noun

อนันต์ • (à-nan)

à-nan (romanization)
อนันต (alternative)

From Pali ananta. Compare Sanskrit अनन्त (ananta) or अनन्त्य (anantya).


นกกระสาปากพลั่ว

th-noun

นกกระสาปากพลั่ว • (nók-grà-sǎa-bpàak-plûua)

From นกกระสา (“stork”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + พลั่ว (plûua, “shovel”).


เบ้าฟัน

th-noun

เบ้าฟัน • (bâo-fan)

เบ้า (bâo, “socket”) + ฟัน (fan, “tooth, teeth”)


การบิน

From การ (gaan) + บิน (bin). Cognate with Lao ການບິນ (kān bin).

บิน บิน#Thai

abstract noun of บิน (bin): flying; flight


เที่ยวบิน

th-noun

เที่ยวบิน • (tîao-bin) (classifier เที่ยว)

tîao-bin (romanization)
เที่ยว (classifier)


หาเหาใส่หัว

th-verb

หาเหาใส่หัว • (hǎa-hǎo-sài-hǔua)

หา (hǎa) + เหา (hǎo) + ใส่ (sài) + หัว (hǔua), lit. "to look for a louse and put it on one's head".

com

nyaeb maet haeuj ndang

to pick a flea and get it into one's body


การชัก

ชัก ชัก#Thai


การชักใย

ชักใย ชักใย#Thai


ตะไคร่

th-noun

ตะไคร่ • (dtà-krâi)


ตะไคร่น้ำ

ตะไคร่น้ำ • (dtà-krâi-náam)


ซีฟู้ด

น้ำจิ้ม น้ำจิ้ม#Thai

(น้ำจิ้ม~) a type of dipping sauce usually served with seafood dishes, made from bird's eye chilis, pickled garlic, coriander leaves, coriander roots, and salt that are pounded or crushed together and flavoured with lime juice, fish sauce, and sugar.


ซีฟู๊ด

ซีฟู้ด ซีฟู้ด#Thai


โอนิงิริ

โอนิงิริ • (oo-ní-ngí-rí)

/ʔoː˧.ni˦˥.ŋi˦˥.riʔ˦˥/


ป้ายโฆษณา

From ป้าย (bpâai) + โฆษณา (kôot-sà-naa).


ว่องไว

th-adv

ว่องไว • (wɔ̂ng-wai) (abstract noun ความว่องไว)

wɔ̂ng-wai (romanization)
ความว่องไว (abstract-noun)


ความว่องไว

ว่องไว ว่องไว#Thai

abstract noun of ว่องไว (wɔ̂ng-wai): nimbleness; agility


รถเวียน

รถ (rót, “vehicle”) + เวียน (wiian, “circle”)


ข้าวปั้น

th-noun

ข้าวปั้น • (kâao-bpân)


ฟันน้ำนม

ฟันน้ำนม • (fan-náam-nom) (classifier ซี่)

fan-náam-nom (romanization)
ซี่ (classifier)

From ฟัน (fan, “tooth”) + น้ำนม (“milk”); possibly calque of English milk tooth.


ครั่ง

ครั่ง • (krâng)

Cognate with Isan ครั่ง, Lao ຄັ່ງ (khang), Northern Thai ᨣᩕᩢ᩠᩵ᨦ (xaŋ⁵), Khün ᨤᩢ᩠᩵ᨦ (khaŋ²), Lü ᦆᧂᧈ (xang¹), Shan ၶင်ႈ (khāng).

cog

Khün ᨤᩢ᩠᩵ᨦ (khaŋ²)

lac insect, especially of the species Kerria lacca.


ไม้กอล์ฟ

th-noun

ไม้กอล์ฟ • (máai-gɔ́ɔp)

/maːj˦˥.kɔːp̚˦˥/

com

ไม้ (máai) + กอล์ฟ (gɔ́ɔp)


รถกระบะ

rót-grà-bà (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “vehicle, car, truck”) + กระบะ (grà-bà, “tray”). Compare Lao ລົດກະບະ (lot ka ba).


เนติบริกร

th-noun

เนติบริกร • (nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn) (classifier คน)

nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn (romanization)
คน (classifier)

From เนติ (“law”) + บริกร (“service provider; server”).

com

2019 July 31, Supachat Lebnak, “เนติบริกร วิษณุรัฐ และประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2019-08-24:

...การอภิปรายของสุทิน คลังแสง ส.ส. เพื่อไทย ที่พาดพิงเนติบริกรอย่างวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี อย่างถึงพริกถึงขิงโดยระบุว่าระบอบการเมืองทุกวันนี้เป็นวิษณุรัฐ รับรองผิดเป็นถูก รับรองดำเป็นขาว

... gaan-à-pí-bpraai kɔ̌ɔng sù-tin · klang-sɛ̌ɛng · sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ · pʉ̂ʉa tai · tîi pâat-ping nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn yàang wít-sà-nú · krʉʉa ngaam · rɔɔng naa-yók-rát-tà-mon-dtrii · yàang tʉ̌ng-prík-tʉ̌ng-kǐng dooi rá-bù wâa rá-bɔ̀ɔp gaan-mʉʉang túk-wan-níi bpen wít-sà-nú rát · ráp-rɔɔng pìt bpen tùuk · ráp-rɔɔng dam bpen kǎao

...the debate by For Thais [Party] MP Suthin Khlangsaeng that fiercely mentions a netiborikon like deputy prime minister Witsanu Khruea-ngam by saying that the political regime nowadays is Witsanu state: [a state that] recognises wrong as right [and] recognises black as white.

(slang, sarcastic, derogatory) lawyer who gives legal advice or services just for money or personal gain, without considering the right or wrong, such as one who helps a client evade the law.


หมูแดง

th-noun

หมูแดง • (mǔu-dɛɛng)

/muː˩˩˦.dɛːŋ˧/


สถานีดับเพลิง

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


ลีมูซีน

th-noun

ลีมูซีน • (lii-muu-siin) (classifier คัน)

lii-muu-siin (romanization)
คัน (classifier)


การก

From Pali kāraka. Cognate with Lao ກາລົກ (kā lok), ກາຣົກ (kā rok).


นกเขาแขก

Geopelia striata
Geopelia striata#Translingual


นกเขาเล็ก

นกเขา (nók-kǎo, “dove”) + เล็ก (lék, “little”)


ขุนทอง

kǔn-tɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

Gracula religiosa
Gracula religiosa#Translingual

(นก~) common hill myna (Gracula religiosa).


เอี้ยงสาลิกา

th-noun

เอี้ยงสาลิกา • (îiang-sǎa-lí-gaa)

îiang-sǎa-lí-gaa (romanization)
เอี้ยงสาริกา (alternative)

/ʔia̯ŋ˥˩.saː˩˩˦.li˦˥.kaː˧/

(นก~) common myna, Indian myna (Acridotheres tristis).


ชาวสวน

chaao-sǔuan (romanization)
คน (classifier)

From ชาว (chaao, agent noun prefix, literally “person”) + สวน (sǔuan, “garden”).

com

gardener: one who gardens or is skillful in gardening.


ชาวไร่

From ชาว (chaao, “person”) + ไร่ (râi, “field”).

farmer; crop grower (other than rice such as maizes, sugar canes, soybeans, potatoes, yams, cassavas, coffee beans, grapes, tea leaves, etc).


เส้นทแยงมุม

th-noun

เส้นทแยงมุม • (sên-tá-yɛɛng-mum) (classifier เส้น)

sên-tá-yɛɛng-mum (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên) + ทแยง (tá-yɛɛng) + มุม (mum).


ทแยง

th-adj

ทแยง • (tá-yɛɛng) (abstract noun ความทแยง)

tá-yɛɛng (romanization)
ความทแยง (abstract-noun)

/tʰa˦˥.jɛːŋ˧/


เมสสิยาห์

th-noun

เมสสิยาห์ • (mét-sì-yaa)

th:เมสสิยาห์


คนเลี้ยงผึ้ง

คนเลี้ยงผึ้ง • (kon-líiang-pʉ̂ng)

/kʰon˧.lia̯ŋ˦˥.pʰɯŋ˥˩/

From คน (kon) + เลี้ยง (líiang) + ผึ้ง (pʉ̂ng).


ทางเดินอาหาร

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From ทางเดิน (taang-dəən) + อาหาร (aa-hǎan).


ทางเดิน

th-noun

ทางเดิน • (taang-dəən) (classifier เส้น or สาย or ทาง)

taang-dəən (romanization)
เส้น (classifier)
สาย (classifier)
ทาง (classifier)

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧/


การก่อสร้าง

การก่อสร้าง • (gaan-gɔ̀ɔ-sâang)

/kaːn˧.kɔː˨˩.saːŋ˥˩/

From การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang).

com

การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang)

ก่อสร้าง ก่อสร้าง#Thai

abstract noun of ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang): construction


ละเมิดอำนาจศาล

th-verb

ละเมิดอำนาจศาล • (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan) (abstract noun การละเมิดอำนาจศาล)

lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan (romanization)
การละเมิดอำนาจศาล (abstract-noun)

From ละเมิด (lá-mə̂ət, “to violate”) + อำนาจ (am-nâat, “authority; power”) + ศาล (sǎan, “court”); literally "to violate court's authority" or "to violate the authority of the court".


การละเมิดอำนาจศาล

th-noun

การละเมิดอำนาจศาล • (gaan-lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)

/kaːn˧.la˦˥.mɤːt̚˥˩.ʔam˧.naːt̚˥˩.saːn˩˩˦/

From การ (gaan) + ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan).

prefix

ละเมิดอำนาจศาล

ละเมิดอำนาจศาล ละเมิดอำนาจศาล#Thai

abstract noun of ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)


หลอดดูด

th-noun

หลอดดูด • (lɔ̀ɔt-dùut) (classifier หลอด)

lɔ̀ɔt-dùut (romanization)
หลอด (classifier)

/lɔːt̚˨˩.duːt̚˨˩/

From หลอด (lɔ̀ɔt, “tube”) + ดูด (dùut, “to suck”); literally, "sucking tube".


กระท่อม

grà-tɔ̂m (romanization)
หลัง (classifier)

Possibly borrowed from Old Khmer ក្ទំ (kdaṃ), កទំ (kadaṃ, “to settle; to take up residence”), from Proto-Mon-Khmer *ɡdɔɔm (“hut; room”). Cognate with Khmer ខ្ទម (khtɔɔm).
Possibly doublet of ขนำ (via Southern Thai ขนำ and Western Cham kadauṃ).


กระต๊อบ

grà-dtɔ́p (romanization)
หลัง (classifier)


ฟอนต์

th-noun

ฟอนต์ • (fɔ́n)

fɔ́n (romanization)
ฟ้อนต์ (alternative nonstandard)
ฟอนท์ (alternative nonstandard)
ฟ้อนท์ (alternative nonstandard)


ตัวนำ

dtuua-nam (romanization)
ตัว (classifier)


ถังขยะ

tǎng-kà-yà (romanization)
ใบ (classifier)

/tʰaŋ˩˩˦.kʰa˨˩.jaʔ˨˩/


จุดบกพร่อง

จุดบกพร่อง • (jùt-bòk-prɔ̂ng)

/t͡ɕut̚˨˩.bok̚˨˩.pʰrɔŋ˥˩/

จุด (jùt) + บกพร่อง (bòk-prɔ̂ng)

com

จุด (jùt) + บกพร่อง (bòk-prɔ̂ng)


หลังคาแดง

th-noun

หลังคาแดง • (lǎng-kaa-dɛɛng)

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧.dɛːŋ˧/

From หลังคา (lǎng-kaa, “roof”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red-roof(ed)"; after the notable red-roofed building, opened in 1911, of the "Hospital for Persons of Unsound Mind" (โรงพยาบาลคนเสียจริต), the first modern mental hospital of Thailand, established in 1889, now known as the Somdet Chaopraya Institute of Psychiatry.

com

(Can we date this quote?), Verawat Kanoknukroh, น้ำค้างหยดเก่า, Bangkok: Lulu.com, →ISBN:

คิดว่าท่านหลุดมาจากหลังคาแดงจริง ๆ เหมือนกัน

kít wâa tâan lùt maa jàak lǎng-kaa-dɛɛng jing jing mʉ̌ʉan-gan

[I] also thought that you really had broken out of the red-roofed.

2018 October 27, ขุนเดชวิทยายุทธ, “Untitled”, in Trendsmap, Bangkok: ขุนเดชวิทยายุทธ, archived from the original on 2019-08-31:

สมัยก่อน ใครไล่ให้ไปหลังคาแดง หมายความว่า กำลังถูกด่าว่า เป็นบ้า

sà-mǎi gɔ̀ɔn · krai lâi hâi bpai lǎng-kaa-dɛɛng · mǎai-kwaam wâa · gam-lang tùuk dàa wâa · bpen-bâa

[In] former times, [if] anyone told [you] to go to the red-roofed, [it] means [you're] being called as lunatic.

2010, ฉลบชลัยย์ พลางกูร, อัตชีวประวัติภาคปฐมวัย, 2nd edition, Bangkok: n.p., archived from the original on 2019-07-16, page 188:

คนทั่วไปมักจะล้อเลียนเพื่อนฝูงที่มีความคิดแปลก ๆ ทำอะไรแปลก ๆ ว่า ต้องไปหาคุณหลวงวิเชียรฯแล้ว หรือต้องไปหลังคาแดงแล้ว

kon tûua-bpai mák jà lɔ́ɔ-liian pʉ̂ʉan-fǔung tîi mii kwaam-kít bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · tam à-rai bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · wâa · dtɔ̂ng bpai hǎa kun-lǔuang-wí-chiian lɛ́ɛo · rʉ̌ʉ dtɔ̂ng bpai lǎng-kaa-dɛɛng lɛ́ɛo

People in general tend to make fun of [their] friends who have strange ideas [or] do something strange, [by telling them] that [they] need to go see Khun Luang Wichian now or [that they] must now go to the red-roofed.

psychiatric hospital
psychiatric hospital

(slang and dated) lunatic asylum; mental asylum; mental institution; psychiatric hospital.


ญาติดี

th-verb

ญาติดี • (yâat-dii) (abstract noun การญาติดี)

yâat-dii (romanization)
การญาติดี (abstract-noun)

From ญาติ (yâat, “relative”) + ดี (dii, “good”); perhaps meaning "to treat as relative and to be good to".

com

2014, อัปสรา, บุพเพอาละวาดข้ามภพ, Bangkok: eReader (Thailand), page 197:

พ่อเพ็งสงสัยในตัวน้องสาวเพราะรู้ว่าน้องสาวมิญาติดีกับแม่หญิงวิลันดาอย่างแน่นอน

pɔ̂ɔ peng sǒng-sǎi nai dtuua nɔ́ɔng-sǎao prɔ́ rúu wâa nɔ́ɔng-sǎao mí yâat-dii gàp mɛ̂ɛ-yǐng wí-lan-daa yàang nɛ̂ɛ-nɔɔn

Pho Pheng raised doubt about [his] younger sister since he knew that [his] little sister would not be on good terms with the Dutch lady for certain.

(idiomatic) to befriend; to be friendly (to); to be on good terms (with); to have good relations (with); to be at peace (with).


ภววิทยา

From ภว (pwá, “condition; being; form; existence; etc”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science; knowledge; etc”); perhaps calque of English ontology; coined by the Royal Institute of Thailand in 2002.


มารยา

From extension of มายา (maa-yaa, “deception, fraud; unreality; illusion; vision, dream; magic, witchcraft; etc”), from Pali māyā (“jugglery; magic, sorcery, witchcraft; illusion; vision; etc”) or Sanskrit माया (māyā, idem); possibly via Old Khmer māya (“pretence, duplicity, hypocrisy; to be pretentious, duplicitous, hypocritical; etc”).

bor

(often derogatory and offensive) pretence, feigning, acting; craft, cunning, guile; duplicity, hypocrisy, insincerity, untruthfulness.


เงินฝาก

th-noun

เงินฝาก • (ngən-fàak)

/ŋɤn˧.faːk̚˨˩/

deposit (money left as security for a borrowed item)


สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

สัญญาซื้อขายล่วงหน้า • (sǎn-yaa-sʉ́ʉ-kǎai-lûuang-nâa)

/san˩˩˦.jaː˧.sɯː˦˥.kʰaːj˩˩˦.lua̯ŋ˥˩.naː˥˩/

สัญญา (sǎn-yaa) + ซื้อ (sʉ́ʉ) + ขาย (kǎai) + ล่วงหน้า (lûuang-nâa).

com

(law, finance) futures contract; forward contract.

en-สัญญาซื้อขายล่วงหน้า-th-noun-YhE4Qu68


จิ๊มิ

th-noun

จิ๊มิ • (jí-mí)

/t͡ɕi˦˥.miʔ˦˥/

Changed from จิ๋ม (jǐm), shortened from จุ๋มจิ๋ม.


ภูมิศาสตร์การเมือง

ภูมิศาสตร์การเมือง • (puu-mí-sàat-gaan-mʉʉang)

ภูมิศาสตร์ (puu-mí-sàat) + การเมือง (gaan-mʉʉang).


เป็นมิตร

th-adj

เป็นมิตร • (bpen-mít) (abstract noun ความเป็นมิตร)

bpen-mít (romanization)
ความเป็นมิตร (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “be”) + มิตร (mít, “friend”); literally, "befriend".

com

เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

environmentally friendly
(literally) being friend towards environment

เป็นมิตรต่อเด็ก

child-friendly
(literally) being friend towards child

friendly: capable of coexisting with without harm.


การทำความสะอาด

th-noun

การทำความสะอาด • (gaan-tam-kwaam-sà-àat)

From การ (gaan) + ทำความสะอาด (tam-kwaam-sà-àat).

com

ทำความสะอาด ทำความสะอาด#Thai

abstract noun of ทำความสะอาด (tam-kwaam-sà-àat)


การเคารพ

เคารพ เคารพ#Thai


ความเคารพ

เคารพ เคารพ#Thai

abstract noun of เคารพ (kao-róp): respect


ผักโขม

th-noun

ผักโขม • (pàk-kǒom)

/pʰak̚˨˩.kʰoːm˩˩˦/


พืชไร่

พืชไร่ • (pʉ̂ʉt-râi)

/pʰɯːt̚˥˩.raj˥˩/

com

พืช (pʉ̂ʉt) + ไร่ (râi)


กระเพาะพัก

th-noun

กระเพาะพัก • (grà-pɔ́-pák)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pʰak̚˦˥/

com

กระเพาะ (grà-pɔ́) + พัก (pák)


กวยจี๊

From Hokkien 瓜子 (koe-chí). Compare Teochew 瓜子 (kue tsí).


การเสือก

th-noun

การเสือก • (gaan-sʉ̀ʉak)

เสือก เสือก#Thai


จกตา

From จก (jòk, “to strike (of a snake); to pick with the hand”) + ตา (dtaa, “eye”).

com

2019 June 5, “มาแน่ไม่จกตา โฟร์ มด ร่วมเฟรมปล่อยเสียงฮา”, in ดาราเดลี่, Bangkok: ดาราเดลี่, retrieved 2019-09-08:

มาแน่ไม่จกตา

2019 July 4, “เมย์เดือดโพสต์แรงสะเทือนถึงใคร สวยจริงไม่จกตา หนิง แอฟ เป้ย โผล่คอมเมนต์”, in TNews, Bangkok: TNews, retrieved 2019-09-08:

สวยจริงไม่จกตา

[This is] truly beautiful. [It's] not deceiving [your] eyes.

(slang, humorous) to deceive the eye; to misrepresent; to give misrepresentation (of); to give or convey a false expression or impression (of); to lie.


ระดม

ระดมยิง

to simultaneously discharge [guns]; to discharge [guns] in salvos


เปตอง

/peː˧.tɔːŋ˧/


เหรัญญิก

th-noun

เหรัญญิก • (hěe-ran-yík)

From Pali heraññika (“goldsmith; banker; money-changer”).


ถั่วปากอ้า

th-noun

ถั่วปากอ้า • (tùua-bpàak-âa)

/tʰua̯˨˩.paːk̚˨˩.ʔaː˥˩/

From ถั่ว (tùua) + ปาก (bpàak) + อ้า (âa).


ภาพเหมือน

ภาพเหมือน • (pâap-mʉ̌ʉan)

/pʰaːp̚˥˩.mɯa̯n˩˩˦/

ภาพ (pâap) + เหมือน (mʉ̌ʉan).

th-l

เหมือน (mʉ̌ʉan)


ร้านค้า

th-noun

ร้านค้า • (ráan-káa)


ดาร์กช็อกโกแลต

ดาร์กช็อกโกแลต • (dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t)

/daːk̚˦˥.t͡ɕʰɔk̚˦˥.koː˧.lɛt̚˦˥/

2013, M Pascale, สมองฟิตความจำเต็ม ๑๐๐, Bangkok: Nation Books, →ISBN, page 176:

สารต้านอนุมูลอิสระ...พบได้ในอาหารหลากหลายชนิด เช่น...ดาร์กช็อกโกแลต (ช็อกโกแลตที่มีปริมาณน้ำตาลและนมต่ำ)

sǎan-dtâan-à-nú-muun-ìt-sà-rà ... póp dâai nai aa-hǎan làak-lǎai chá-nít · chên ... dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t · (chɔ́k-goo-lɛ́t tîi mii bpà-rí-maan nám-dtaan lɛ́ ná-má-dtàm)

Antioxidants...can be found in various types of food, such as...dark chocolate (chocolate that has a low amount of sugar and milk).

2011, Roizen, M F, et al, สุขภาพดี คุณสร้างได้, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 392:

ดาร์กช็อกโกแลตตามมาตรฐานยุโรปต้องผสมโกโก้ไม่ต่ำกว่า ๔๓%...ขณะที่คนรักดาร์กช็อกโกแลตจะนิยมเลือกแบบที่ผสมโกโก้ ๘๐%

dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t dtaam mâat-dtrà-tǎan yú-ròop dtɔ̂ng pà-sǒm goo-gôo mâi dtàm gwàa · sìi-sìp sǎam % ... kà-nà-tîi kon rák dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t jà ní-yom lʉ̂ʉak bɛ̀ɛp tîi pà-sǒm goo-gôo · bpɛ̀ɛt sìp %

Dark chocolate, according to the European standard, is required to contain not less than 43% cacao...whilst dark chocolate lovers would prefer to choose ones that contain 80% cacao.


วิสามัญ

th-verb

วิสามัญ • (wí-sǎa-man) (abstract noun การวิสามัญ)

wí-sǎa-man (romanization)
การวิสามัญ (abstract-noun)
วิสามัญฯ (alternative)

From clipping of วิสามัญฆาตกรรม, from วิสามัญ (wí-sǎa-man, “extraordinary; unusual”) + ฆาตกรรม (kâat-dtà-gam, “killing”), perhaps calque of English extrajudicial killing.

clipping

วิสามัญฆาตกรรม

clipping of วิสามัญฆาตกรรม

com

2019 July 24, อีจัน, “ชาวบ้านเวียงแหงไม่พอใจตำรวจวิสามัญหนุ่มมูเซอผู้ต้องหาค้ายา รุมกระทืบเจ็บหนัก”, in อีจัน, Bangkok: อีจัน, retrieved 2019-09-11:

chaao-bâan wiiang hɛ̌ɛng mâi pɔɔ-jai dtam-rùuat wí-sǎa-man nùm muu-səə pûu-dtɔ̂ng-hǎa káa yaa

Wiang Haeng villages displeased with police [for] extrajudicially killing a Musoe lad accused of drug dealing

2019 July 26, “ชาวบ้านล่าหู่พาสื่อดูจุดวิสามัญ ชี้ผู้ตายไม่ได้ต่อสู้ไม่มีอาวุธติดตัว”, in ไทยรัฐออนไลน์, Bangkok: วัชรพล:

ชาวบ้านลาหู่...ประมาณ ๒๐๐ คนได้แห่โลงศพของนาย...อายุ ๒๖ ปี ที่ถูกตำรวจวิสามัญที่กลางดอย...ชาวบ้านอ้างว่าเป็นการกระทำเกินเหตุและละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง จึงรวมตัวเรียกร้องความเป็นธรรมโดยจะแห่โลงศพไปที่หน้า สภ.เวียงแหง

chaao-bâan laa-hùu ... bprà-maan · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi · kon dâai hɛ̀ɛ loong-sòp kɔ̌ɔng naai ... aa-yú · yîi-sìp hòk · bpii · tîi tùuk dtam-rùuat wí-sǎa-man tîi glaang dɔɔi ... chaao-bâan âang wâa bpen gaan-grà-tam gəən-hèet lɛ́ lá-mə̂ət sìt-tí-má-nút-sà-yá-chon yàang ráai-rɛɛng · jʉng ruuam-dtuua rîiak-rɔ́ɔng kwaam-bpen-tam dooi jà hɛ̀ɛ loong-sòp bpai tîi nâa · sɔ̌ɔ-pɔɔ wiiang hɛ̌ɛng

Around 200...Lahu villagers paraded a coffin [containing] the body of Nai..., aged 26 years, who had been extrajudicially killed by the police in the middle of the hill... Claiming that [this is such] an immoderate act and a serious breach of human rights, the villagers then gathered to demand justice, [intending] to parade the coffin to the front of the Wiang Haeng Provincial Police Station.


อ่วม

ùuam (romanization)
ความอ่วม (abstract-noun)

(colloquial) covered in bruises; badly bruised; black and blue.


อ่วม

ùuam (romanization)
การอ่วม (abstract-noun)

2019 April 11, “คนกรุงอ่วม ขึ้นค่ารถเมล์ ดีเดย์ ๒๒ เม.ย.”, in ไทยโพสต์ออนไลน์, Bangkok: ไทยโพสต์, retrieved 2019-09-12:

kon-grung ùuam · kʉ̂n kâa rót-mee · dii-dee · yîi-sìp sɔ̌ɔng · mee-yɔɔ

Bangkokians in dire straits! Bus fees to be increased, [with] 22 Apr [as] D-Day!

2019 September 6, “บุญทรงอ่วม ศาลเพิ่มโทษคดีโกงข้าวจีทูจีอีก ๖ ปี รวมติดคุก ๔๘ ปี”, in ไอเอ็นเอ็นนิวส์, Bangkok: ไอเอ็นเอ็นนิวส์, retrieved 2019-09-12:

bun song ùuam · sǎan pə̂əm tôot ká-dii goong kâao jii-tuu-jii ìik · hòk · bpii · ruuam dtìt-kúk · sìi-sìp bpɛ̀ɛt · bpii

Bunsong in great trouble! Court increases penalty [in] G2G rice fraud case, [giving] 6 more years [in gaol, being] 48 years of imprisonment in total

2019 August 1, “น้ำท่วมเชียงรายอ่วม ๒ อำเภอ ผู้ว่าฯ สั่งเฝ้าระวัง ๒๔ ชม.”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, archived from the original on 2019-08-03:

náam tûuam chiiang-raai ùuam · sɔ̌ɔng · am-pəə · pûu-wâa · sàng fâo-rá-wang · yîi-sìp sìi · chûua-moong

Floods cover Chiang Rai, throwing 2 districts into dire straits; governor orders 24-hour monitoring

(slang) to be or put in a very bad, difficult, or inconvenient situation; to experience or cause great trouble or inconvenience.


ฟาดแข้ง

th-verb

ฟาดแข้ง • (fâat-kɛ̂ng) (abstract noun การฟาดแข้ง)

fâat-kɛ̂ng (romanization)
การฟาดแข้ง (abstract-noun)

/faːt̚˥˩.kʰɛŋ˥˩/

From ฟาด (fâat, “to whip; to trash; to strike as if whipping or trashing; etc”) + แข้ง (kɛ̂ng, “shin”).


คนกรุง

kon-grung (romanization)
คน (classifier)

From คน (kon, “human; person”) + กรุง (grung, “capital city”); literally "capital city human" or "capital city person".

2019 April 26, “คนกรุงจ๊าก ศาลปกครองไม่สั่งคุ้มครองขึ้นค่าโดยสารรถเมล์”, in แนวหน้า, แนวหน้า, retrieved 2019-09-12:

kon-grung jáak · sǎan-bpòk-krɔɔng mâi sàng kúm-krɔɔng kʉ̂n kâa-dooi-sǎan rót-mee

Bangkokians in shock! Administrative court denies injunction [for stopping] bus fees hike

2019 January 10, กองบรรณาธิการ M2F, “คนกรุงจ๊าก ขึ้นค่ารถเมล์ทุกชนิด ๒๑ ม.ค.”, in M2F, Bangkok: บางกอก โพสต์, retrieved 2019-09-12:

คนกรุงจ๊าก ขึ้นค่ารถเมล์ทุกชนิด ๒๑ ม.ค.

kon-grung jáak · kʉ̂n kâa rót-mee túk chá-nít · yîi-sìp èt · mɔɔ-kɔɔ

Bangkokians shocked! All types of bus fees to be increased [as from] 21 Jan


ห้องนั่งเล่น

th-noun

ห้องนั่งเล่น • (hɔ̂ng-nâng-lên) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-nâng-lên (romanization)
ห้อง (classifier)

From ห้อง (hɔ̂ng) + นั่ง (nâng) + เล่น (lên).

com

ห้อง (hɔ̂ng) + นั่ง (nâng) + เล่น (lên)


เอามา

th-verb

เอามา • (ao-maa) (abstract noun การเอามา)

ao-maa (romanization)
การเอามา (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + มา (maa, “to come”).


การจำลอง

จำลอง จำลอง#Thai

abstract noun of จำลอง (jam-lɔɔng): simulation


เบี้ยปรับ

th-noun

เบี้ยปรับ • (bîia-bpràp)

From เบี้ย (bîia, “money”) + ปรับ (bpràp, “to fine”).

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๑๔๓๘ การหมั้นไม่เป็นเหตุที่จะร้องขอให้ศาลบังคับให้สมรสได้ ถ้าได้มีข้อตกลงกันไว้ว่า จะให้เบี้ยปรับในเมื่อผิดสัญญาหมั้น ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ

mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan sìi-rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt · gaan-mân mâi bpen hèet tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan bang-káp hâi sǒm-rót dâai · tâa dâai mii kɔ̂ɔ-dtòk-long gan wái wâa · jà hâi bîia-bpràp nai-mʉ̂ʉa pìt sǎn-yaa mân · kɔ̂ɔ-dtòk-long nán bpen moo-ká

Section 1438 Engagement does not constitute a cause by which the court may be requested to enforce a marriage. Should [the engaged parties] have made an agreement with each other that a penalty is to be paid in case the engagement contract is breached, such agreement is void.

(contract law) penalty: sum established by a contract to be forfeited in lieu of actual damages in the event of a breach of the contract.

(taxation law) fine imposed on a taxpayer as a penalty for his failure to comply with a tax law or regulation.


พุดซ้อน

th-noun

พุดซ้อน • (pút-sɔ́ɔn)

/pʰut̚˦˥.sɔːn˦˥/

Gardenia jasminoides
Gardenia jasminoides#Translingual


มะพูด

มะพูด • (má-pûut)


น้ำดื่ม

น้ำดื่ม • (náam-dʉ̀ʉm)

From น้ำ (náam, “water”) + ดื่ม (dʉ̀ʉm, “drink”). Compare Lao ນ້ຳດື່ມ (nam dư̄m).


ปาท่องโก๋

th-noun

ปาท่องโก๋ • (bpaa-tɔ̂ng-gǒo)

desc

→ Lao: ປາທ່ອງໂກ໋ (pā thǭng kō, “youtiao”)

/paː˧.tʰɔŋ˥˩.koː˩˩˦/

From Cantonese 白糖糕 (baak6 tong4 gou1); originally referring to white sugar sponge cake, later also referring to youtiao which was generally sold together. The slang meaning comes from the fact that youtiao sometimes sticks together. (see picture 2).

youtiao, often sold in the form of paired sticks.


ทั้งกลม

táng-glom (romanization)
ทังกลม (alternative)
ทงงกลํ (alternative)

From ทั้ง (táng, “with, together with, including; through; etc”) + กลม (glom, “all; complete; entire; whole; etc”).

com

1292, พ่อขุนรามคำแหง, “ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง”, in วีระประจักษ์, ก่องแก้ว, et al, editors, ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 9:

พ่อกูตาย ยังพี่กู กูพร่ำบำเรอแก่พี่กูดั่งบำเรอแก่พ่อกู พี่กูตาย จี่งได้เมืองแก่กูทั้งกลม

pɔ̂ɔ guu dtaai · yang pîi guu · guu prâm bam-rəə gɛ̀ɛ pîi guu dàng bam-rəə gɛ̀ɛ pɔ̂ɔ guu · pîi guu dtaai · jʉ̀ng dâai mʉʉang gɛ̀ɛ guu táng-glom

Die did my father; alive still was my elder brother. I kept making service unto my elder brother as if making service unto my father. [Once] my elder brother died, the entire city then devolved upon me.


ตายทั้งกลม

From ตาย (dtaai, “to die”) + ทั้งกลม (táng-glom, “all”).

2018, คณิตยา/คีตฌาณ์, สาปรัก, Bangkok: Hytexts Interactive Limited:

คุณเคยบังคับให้ผู้หญิงคนหนึ่งไปทำแท้งแต่ผู้หญิงคนนั้นแอบเก็บลูกไว้ คุณรู้เข้าก็เลยซ้อมเธอและผลคือ...เธอตกเลือดตาย เธอตายทั้งกลม และตอนนี้วิญญาณของเธอก็อยู่ในห้องนี้

kun kəəi bang-káp hâi pûu-yǐng kon nʉ̀ng bpai tam-tɛ́ng dtɛ̀ɛ pûu-yǐng kon nán ɛ̀ɛp gèp lûuk wái · kun rúu kâo gɔ̂ɔ-ləəi sɔ́ɔm təə lɛ́ pǒn kʉʉ ... təə dtòk-lʉ̂ʉat dtaai · təə dtaai-táng-glom · lɛ́ dtɔɔn-níi win-yaan kɔ̌ɔng təə gɔ̂ yùu nai hɔ̂ng níi

You once forced a woman to undertake abortion, but that woman secretly kept [her] womb. You came to know [it, you] then bashed her up, and the result was...she died [from obstetrical] bleeding. She died together with the child in her womb. And now, the ghost of hers is being in this room.

2014, ดอน ท่าศาลา, เปิดป่าช้าล่าผีไทย, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 32:

นางนาคคลอดยาก ทำอย่างไรเด็กก็ไม่ยอมออกมา...นางนาคก็ต้องตายทั้งกลม

naang nâak klɔ̂ɔt yâak · tam yàang-rai dèk gɔ̂ mâi yɔɔm ɔ̀ɔk maa ... naang nâak gɔ̂ dtɔ̂ng dtaai-táng-glom

Nang Nak had a difficulty giving birth. [No matter] how [they] did, the child would not come out easily... Nang Nak thus ended up dying together with the child in her womb.

2012 February 20, “เฮี้ยน ชาวบ้านผวาผีตายทั้งกลม สั่งผ่าเด็กออกแล้วเผาแม่”, in คมชัดลึก, Bangkok: กะปุก, retrieved 2019-09-16:

วันนี้ (๒๐ กุมภาพันธ์) ผู้สื่อข่าวได้รับแจ้งจาก...หัวหน้าเจ้าหน้าที่กู้ภัย สภ.วิเศษชัยชาญว่า กำลังจะเดินทางไปรับศพหญิงตายทั้งกลมที่วัดเกศทอง...เพื่อนำทารกออกจากครรภ์ของศพ

wan-níi · (yîi sìp · gum-paa-pan) · pûu-sʉ̀ʉ-kàao dâai-ráp jɛ̂ɛng jàak ... hǔua-nâa jâao-nâa-tîi gûu-pai · sɔ̌ɔ-pɔɔ wí-sèet-chai-chaan wâa · gam-lang jà dəən-taang bpai ráp sòp yǐng dtaai-táng-glom tîi wát gèet tɔɔng ... pʉ̂ʉa nam taa-rók ɔ̀ɔk jàak kan kɔ̌ɔng sòp

Today (20 February), reporters had received information from...the Head of the Wiset Chai Chan PPS Rescue Officials that [he] was about to go out to pick at Wat Ket Thong the body of a woman [who] died together with the child in her womb...to [further] take the [deceased] baby out of the corpse's womb.

(of a pregnant woman) to die together with the child or children in her womb.


โหลยโท่ย

th-adj

โหลยโท่ย • (lǒoi-tôoi) (abstract noun ความโหลยโท่ย)

lǒoi-tôoi (romanization)
ความโหลยโท่ย (abstract-noun)

Possibly from Teochew 睞／睐 (loi6) + 看 (toin2), from the idiom 無看無睞／无看无睐 (bho5 toin2 bho5 loi6, “absent-minded, careless; silly, clumsy, gawky; etc”).

zh-l

(colloquial, derogatory, offensive) very bad, poor, or low (in performance or quality).


สันถวไมตรี

From สันถว (“familiarity; acquaintance; intimacy”) + ไมตรี (mai-dtrii, “friendship; friendliness; goodwill”).

com

(elegant) intimate friendship; close friendship.


การรัก

รัก รัก#Thai


โสษ

head

โสษ • (sòot)

From Sanskrit सोष (soṣa, “to harry; to ransack”).


การสร้างสรรค์

th-noun

การสร้างสรรค์ • (gaan-sâang-sǎn)

From การ (gaan) + สร้างสรรค์ (sâang-sǎn).

สร้างสรรค์ สร้างสรรค์#Thai


ความสร้างสรรค์

ความสร้างสรรค์ • (kwaam-sâang-sǎn)

From ความ (kwaam) + สร้างสรรค์ (sâang-sǎn).

สร้างสรรค์ สร้างสรรค์#Thai


การเริ่ม

การเริ่ม • (gaan-rə̂əm)

การ (gaan) + เริ่ม (rə̂əm)

compound

การ (gaan) + เริ่ม (rə̂əm)

เริ่ม เริ่ม#Thai


ทุติ

head

ทุติ • (tút)


สุกข์

สุกข์ • (sùk)


ผู้ประกอบการ

th-noun

ผู้ประกอบการ • (pûu-bprà-gɔ̀ɔp-gaan)

From ผู้ (pûu) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp) + การ (gaan).


นักคณิตศาสตร์

th-noun

นักคณิตศาสตร์ • (nák-ká-nít-dtà-sàat) (classifier คน)

nák-ká-nít-dtà-sàat (romanization)
คน (classifier)

From นัก (nák) + คณิตศาสตร์ (ká-nít-dtà-sàat).


หลักสูตร

th-noun

หลักสูตร • (làk-sùut)

com

หลัก (làk) + สูตร (sùut)


กิโลเมตร

th-noun

กิโลเมตร • (gì-loo-méet)


จุลินทรีย์

จุลินทรีย์ • (jù-lin-sii)


ประเทศจำลอง

From ประเทศ (bprà-têet) + จำลอง (jam-lɔɔng).


ดินแดนแทรก

ดินแดนแทรก • (din-dɛɛn-sɛ̂ɛk)

com

ดินแดน (din-dɛɛn) + แทรก (sɛ̂ɛk)


ดินแดนส่วนแยก

th-noun

ดินแดนส่วนแยก • (din-dɛɛn-sùuan-yɛ̂ɛk)

From ดินแดน (din-dɛɛn) + ส่วน (sùuan) + แยก (yɛ̂ɛk).


เจ๊

jée (romanization)
เจ้ (alternative)
แจ้ (alternative)

From Teochew 姐 (zê², “elder sister”), Hokkien 姐 (ché, “elder sister”), or Cantonese 姐 (ze², “elder sister”).

2013, 00:10 from the start, in ทรูมูฟ เอช "การให้ คือการสื่อสารที่ดีที่สุด" TrueMove H: Giving, Bangkok: TrueMove H, retrieved 2019-09-19:

เจ๊ แป๊บนึง

Che [addressing a business owner], [wait] a moment!

(colloquial, used amongst Chinese people) elder sister; woman at the same age as one's elder sister; older woman; woman in charge; bosslady; female business owner; also used as a term of address to or title for such person.


ดุษฎี

From Sanskrit तुष्टि (tuṣṭi). Cognates include Khmer តុស្តី (tohsdəy).


ปิติ

th-proper noun

ปิติ • (bpì-dtì)

From Pali pīti. Cognates include Khmer បីតិ (pəyteʼ).


การเจียน

เจียน เจียน#Thai


มูลค่าความเสี่ยง

th-noun

มูลค่าความเสี่ยง • (muun-lá-kâa-kwaam-sìiang)

From มูลค่า (muun-lá-kâa) + ความเสี่ยง (kwaam-sìiang).


ขั้นต่ำ

th-noun

ขั้นต่ำ • (kân-dtàm)


ขั้นต่ำ

th-adj

ขั้นต่ำ • (kân-dtàm)


ค่าจ้างขั้นต่ำ

th-noun

ค่าจ้างขั้นต่ำ • (kâa-jâang-kân-dtàm)

/kʰaː˥˩.t͡ɕaːŋ˥˩.kʰan˥˩.tam˨˩/

From ค่าจ้าง (kâa-jâang) + ขั้นต่ำ (kân-dtàm).


ดูชานเบ

Dushanbe (the capital city of Tajikistan)


ทาชเคนต์

th-proper noun

ทาชเคนต์ • (táach-kén)

/tʰaːt͡ɕʰ˦˥.kʰen˦˥/

Tashkent (the capital city of Uzbekistan)


เล็บมือนาง

th-noun

เล็บมือนาง • (lép-mʉʉ-naang)


ว่านน้ำ

ว่านน้ำ • (wâan-náam)


ดือ

From Proto-Tai *ɗwɯːᴬ (“navel”). Cognate with Shan လီ (lǐi) (as in သၢႆလီ (sǎai lǐi)), Tai Nüa ᥘᥤ (li) (as in ᥔᥣᥭᥴᥘᥤ (sáayli)), Zhuang ndw. Compare Proto-Hlai *Cuɾɯː (“navel”), Proto-Austronesian *puja ~ *pujek (“navel, umbilical cord”) (whence Paiwan pudek).


ดือ

(colloquial, slang, humorous) misspelling of ดี (dii)


เรือบรรทุกอากาศยาน

th-noun

เรือบรรทุกอากาศยาน • (rʉʉa-ban-túk-aa-gàat-sà-yaan) (classifier ลำ)

rʉʉa-ban-túk-aa-gàat-sà-yaan (romanization)
ลำ (classifier)

/rɯa̯˧.ban˧.tʰuk̚˦˥.ʔaː˧.kaːt̚˨˩.sa˨˩.jaːn˧/

From เรือ (rʉʉa) + บรรทุก (ban-túk) + อากาศยาน (aa-gàat-sà-yaan).


เรือรบ

เรือ (rʉʉa) + รบ (róp)


ห้ามจอด

th-phrase

ห้ามจอด • (hâam-jɔ̀ɔt)

/haːm˥˩.t͡ɕɔːt̚˨˩/

com

ห้าม (hâam) + จอด (jɔ̀ɔt)


ชาไข่มุก

From ชา (chaa, “tea”) + ไข่มุก (kài-múk, “(tapioca) pearl”).


เป็นหูเป็นตา

th-verb

เป็นหูเป็นตา • (bpen-hǔu-bpen-dtaa) (abstract noun การเป็นหูเป็นตา)

bpen-hǔu-bpen-dtaa (romanization)
การเป็นหูเป็นตา (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be; like, as”) + หู (hǔu, “ear”) + เป็น (bpen, idem) + ตา (dtaa, “eye”).

com

(idiomatic) to be on guard or vigilant (on behalf of or for the sake of someone or something).


ชานมไข่มุก

From ชานม (chaa-nom) + ไข่มุก (kài-múk).


ชาชัก

/t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰak̚˦˥/


ชาเขียว

/t͡ɕʰaː˧.kʰia̯w˩˩˦/


ชาขาว

/t͡ɕʰaː˧.kʰaːw˩˩˦/


ชาแดง

/t͡ɕʰaː˧.dɛːŋ˧/


ชาอูหลง

/t͡ɕʰaː˧.ʔuː˧.loŋ˩˩˦/


ทางด่วน

From ทาง (taang, “way”) + ด่วน (dùuan, “express”); perhaps calque of English expressway.


สมัน

th-noun

สมัน • (sà-mǎn)

sà-mǎn (romanization)
ฉมัน (alternative)

Compare Khmer ស្មាន់ (sman), Burmese သမင် (sa.mang).

Schomburgk's deer (Rucervus schomburgki)


มินิมาร์ท

มินิมาร์ท • (mí-ní-màat)

English minimart. Compare Lao ມິນິມາກ (mi ni māk).


กะหรี่ปั๊บ

กะหรี่ปั๊บ • (gà-rìi-bpáp)

Semi-learned borrowing from English curry puff. Compare Malay karipap.


อาคารจอดรถ

th-noun

อาคารจอดรถ • (aa-kaan-jɔ̀ɔt-rót)

/ʔaː˧.kʰaːn˧.t͡ɕɔːt̚˨˩.rot̚˦˥/

From อาคาร (aa-kaan, “building”) + จอด (jɔ̀ɔt, “to park”) + รถ (rót, “vehicle”).


ผู้อำนวยการ

th-noun

ผู้อำนวยการ • (pûu-am-nuai-gaan) (classifier คน)

pûu-am-nuai-gaan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + อำนวย (am-nuai, “to conduct; to supervise; to exercise general supervision (of)”) + การ (gaan, “activity; affair; business”).

com

ผู้อำนวยการโรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)

pûu-am-nuai-gaan roong-riian bɔɔ-din dee-chaa · (sǐng · sǐng-hà sěe-nii)

Bodindecha (Sing Singhaseni) School Director

ผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ

pûu-am-nuai-gaan wít-tá-yaa-lai pá-yaa-baan gɔɔng-táp-rʉʉa

Director [of the Royal Thai] Navy College of Nursing

ผู้อำนวยการโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

ผู้อำนวยการสถาบันยานยนต์

[Thailand] Automotive Institute Director

ผู้อำนวยการเขตบางกะปิ

ผู้ช่วยผู้อำนวยการเขตมีนบุรี

pûu-chûai pûu-am-nuai-gaan kèet miin-bù-rii

ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ

ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ

pûu-am-nuai-gaan sǎm-nák-ngaan sà-tì-dtì hɛ̀ng-châat

director: manager or chief executive of an organisation. Abbreviation: ผอ. (pɔ̌ɔ-ɔɔ)


ภัยแล้ง

th-noun

ภัยแล้ง • (pai-lɛ́ɛng)

/pʰaj˧.lɛːŋ˦˥/

th-l

แล้ง (lɛ́ɛng)


น้ำแล้ง

th-noun

น้ำแล้ง • (náam-lɛ́ɛng)

/naːm˦˥.lɛːŋ˦˥/

th-l

แล้ง (lɛ́ɛng)


สักหลาด

th-noun

สักหลาด • (sàk-gà-làat)

Semi-learned borrowing from Classical Persian سقرلات (saqirlāt), from Arabic سِقِلَّات (siqillāt).


ของเรา

th-pronoun

ของเรา • (kɔ̌ɔng-rao)

/kʰɔːŋ˩˩˦.raw˧/

From ของ (of) + เรา (a first person plural/singular pronoun employed when addressing a person of equal or lower status).

a first person plural/singular genitive pronoun employed when addressing a person of equal or lower status; my, our.


สเต็ก

th-noun

สเต็ก • (sà-dték)

สเต๊ก สเต๊ก#Thai


ศังข์

ศังข์ • (sǎng)

สังข์ สังข์#Thai


สังค์

สังค์ • (sǎng)

sǎng (romanization)
สงค์ (alternative)
สังค (alternative)


ห้องดับจิต

ห้องดับจิต • (hɔ̂ng-dàp-jìt) (classifier ห้อง or แห่ง)

hɔ̂ng-dàp-jìt (romanization)
ห้อง (classifier)
แห่ง (classifier)

/hɔŋ˥˩.dap̚˨˩.t͡ɕit̚˨˩/

From ห้อง (hɔ̂ng, “room; chamber”) + ดับจิต (“to die”, literally “to terminate the mind”).

com

(colloquial) mortuary: room or chamber where dead bodies are kept.


แม่กอง

mɛ̂ɛ-gɔɔng (romanization)
คน (classifier)

/mɛː˥˩.kɔːŋ˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother; chief, head, leader”) + กอง (gɔɔng, “heap, pile; division, section, department”).

(archaic) chairperson, president, or leader (of a body of persons, such as a committee, team, etc, or of a project or activity).


ของกลาง

/kʰɔːŋ˩˩˦.klaːŋ˧/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing; object; possession; property”) + กลาง (glaang, “middle; central; common”).

(law) exhibit: object exhibited in court as evidence.

(colloquial) criminal object seized by an authority to further be exhibited in court.


คู่จิ้น

/kʰuː˥˩.t͡ɕin˥˩/

From คู่ (kûu, “pair; couple”) + จิ้น (jîn, “to fancy; to imagine”).

(slang) shipped couple: couple (as of celebrities, fictional characters, etc) that is shipped by a shipper or is a subject of shipping.


ปากปลาร้า

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ปลาร้า (bplaa-ráa, “pla ra, a type of fermented fish”); literally "pla ra-mouth(ed)".

(slang, derogatory, idiomatic) given to using profane language.


นอย

nɔɔi (romanization)
ความนอย (abstract-noun)
นอยด์ (alternative)

Believed to be from aphaeresis of English annoy or paranoid.

(slang) vexed, annoyed, disturbed, bothered; fidgety, uneasy, restless.


ตรึม

th-adj

ตรึม • (dtrʉm)


ผู้ประศาสน์การ

th-noun

ผู้ประศาสน์การ • (pûu-bprà-sàat-gaan) (classifier คน)

pûu-bprà-sàat-gaan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + ประศาสน์ (“to govern; to administer; to rule”) + การ (gaan, “activity; affair; business”).

com

1933 March 20, “พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง พุทธศักราช ๒๔๗๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 50, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-09-29, pages 1009–1010:

มาตรา ๘ ให้มหาวิทยาลัยนี้อยู่ในความควบคุมดูแลของคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วยนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการ ผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัย...

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · hâi má-hǎa-wít-tá-yaa-lai níi yùu nai kwaam-kûuap-kum-duu-lɛɛ kɔ̌ɔng ká-ná-gam-má-gaan sʉ̂ng bprà-gɔ̀ɔp dûai naa-yók-rát-tà-mon-dtrii · rát-tà-mon-dtrii wâa-gaan grà-suuang tam-má-gaan · pûu-bprà-sàat-gaan má-hǎa-wít-tá-yaa-lai ...

Section 8 This University shall be under the supervision of a commission which consists of the Prime Minister, the Minister of Education, the Rector of the University...

1935 March 1, “ประกาศมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง เรื่อง ผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยกลับจากราชการต่างประเทศได้เข้ารับตำแหน่งแล้ว ลงวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 52, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-09-29, page 3674:

ด้วยบัดนี้หลวงประดิษฐ์มนูธรรมผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัยกลับจากราชการต่างประเทศได้เข้ารับตำแหน่งแล้ว...

dûai bàt-níi lǔuang bprà-dìt má-nuu-tam pûu-bprà-sàat-gaan má-hǎa-wít-tá-yaa-lai glàp jàak râat-chá-gaan dtàang-bprà-têet dâai kâo ráp dtam-nɛ̀ng lɛ́ɛo ...

Whereas now Luang Pradit Manu Tham, Rector of the University, [has] returned from [his] official service aboard [and] has already [re-]assumed [his] position...

(historical) head (of a university), as rector, president, chancellor, etc.


ผู้บัญชาการ

th-noun

ผู้บัญชาการ • (pûu-ban-chaa-gaan) (classifier คน)

pûu-ban-chaa-gaan (romanization)
คน (classifier)

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + บัญชา (ban-chaa, “to direct; to command”) + การ (gaan, “activity; affair; business”).

com

1917 April 15, “ประกาศตั้งอธิบดีกรมมหาวิทยาลัยและตั้งผู้บัญชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงวันที่ ๖ เมษายน ๒๔๖๐”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 34, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-09-28, page 23:

ให้...มหาอำมาตย์ตรี พระยาอนุกิจวิธูรเปนผู้บัญชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย...ตั้งแต่บัดนี้ไป

hâi ... má-hǎa-am-màat-dtrii · prá-yaa à-nú gìt wí-tuun bpen pûu-ban-chaa-gaan jù-laa-long-gɔɔn má-hǎa-wít-tá-yaa-lai ... dtâng-dtɛ̀ɛ bàt-níi bpai

Maha Ammat Tri Phraya Anukit Withun shall be...President of Chulalongkorn University...henceforth onwards.


ผู้ว่าการ

th-noun

ผู้ว่าการ • (pûu-am-nuai-gaan) (classifier คน)

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + ว่า (wâa, “to instruct, to direct; to handle, to administer, to manage; etc”) + การ (gaan, “activity; affair; business”).

com

ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย

pûu-am-nuai-gaan tá-naa-kaan hɛ̀ng bprà-têet tai

รองผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

rɔɔng pûu-am-nuai-gaan gaan tɔ̂ng-tîao hɛ̀ng bprà-têet tai

Tourism Authority of Thailand deputy governor

ผู้ว่าการมณฑลชานตง

ผู้ว่าการเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก

(especially of an organisation or polity) administrator; governor; ruler.


หนูตะเภา

th-noun

หนูตะเภา • (nǔu-dtà-pao) (classifier ตัว)

nǔu-dtà-pao (romanization)
ตัว (classifier)

com

หนู (nǔu, “mouse”) + ตะเภา


เฉ

chěe (romanization)
การเฉ (abstract-noun)


ชานอ้อย

th-noun

ชานอ้อย • (chaan-ɔ̂i)

/t͡ɕʰaːn˧.ʔɔj˥˩/


พลังงานทดแทน

From พลังงาน (pá-lang-ngaan) + ทดแทน (tót-tɛɛn).


บันจีจัมพ์

th-noun

บันจีจัมพ์ • (ban-jîi-jám)


สเต๊ก

สเต๊ก • (sà-dték)

sà-dték (romanization)
สเต็ก (alternative)


เนื้อแดง

เนื้อแดง • (nʉ́ʉa-dɛɛng)

/nɯa̯˦˥.dɛːŋ˧/

Calque of English red meat. From เนื้อ (nʉ́ʉa) + แดง (dɛɛng).

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + แดง (dɛɛng)


ฟิวส์

th-noun

ฟิวส์ • (fiu)


กระแสไฟฟ้า

กระแสไฟฟ้า • (grà-sɛ̌ɛ-fai-fáa)

From กระแส (grà-sɛ̌ɛ) + ไฟฟ้า (fai-fáa).

com

กระแส (grà-sɛ̌ɛ) + ไฟฟ้า (fai-fáa)


แชร์

th-noun

แชร์ • (chɛɛ)

(law) a type of business in which investors are lured to invest money and are paid profits with funds from subsequent investors, as pyramid scheme, Ponzi scheme, etc


ทะเลแดง

th-proper noun

ทะเลแดง • (tá-lee-dɛɛng)

/tʰa˦˥.leː˧.dɛːŋ˧/

Calque of English Red Sea. From ทะเล (tá-lee) + แดง (dɛɛng).


ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ

th-noun

ทะเลสาบปล่องภูเขาไฟ • (tá-lee-sàap-bplɔ̀ng-puu-kǎo-fai)

/tʰa˦˥.leː˧.saːp̚˨˩.plɔŋ˨˩.pʰuː˧.kʰaw˩˩˦.faj˧/

From ทะเลสาบ (tá-lee-sàap) + ปล่องภูเขาไฟ (bplɔ̀ng-puu-kǎo-fai).

com

ปล่องภูเขาไฟ


ขาอ่อน

kǎa-ɔ̀ɔn (romanization)
ข้าง (classifier)

/kʰaː˩˩˦.ʔɔːn˨˩/

ขา (kǎa) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


ประจบ

th-verb

ประจบ • (bprà-jòp) (abstract noun การประจบ)

bprà-jòp (romanization)
การประจบ (abstract-noun)


ความเงียบ

เงียบ เงียบ#Thai

abstract noun of เงียบ (ngîiap): silence


อนาถ

th-adv

อนาถ • (à-nàat) (abstract noun ความอนาถ)

à-nàat (romanization)
ความอนาถ (abstract-noun)
อำนาถ (alternative)

/ʔa˨˩.naːt̚˨˩/

From Pali anātha (literally “without protector; without someone to depend on; without husband; etc”), from a- (“lacking; without; etc”) + nātha (“protector; lord; master; owner; husband; etc”); or from Sanskrit अनाथ (anātha, idem), from अ (a, idem) + नाथ (nātha, idem); equivalent to Thai อ (ɔɔ) + นาถ (nâat). Cognate with Khmer អាណិត (ʼaanət).

bor

(sometimes sarcastic) pitifully; pitiably; lamentably; miserably; sorrowfully; tragically; pathetically.


อนาถา

th-adv

อนาถา • (à-naa-tǎa) (abstract noun ความอนาถา)

à-naa-tǎa (romanization)
ความอนาถา (abstract-noun)

/ʔa˨˩.naː˧.tʰaː˩˩˦/

From อ (ɔɔ, “lacking; without”) + นาถา (“protector; master; lord; husband; etc”).


ตราบ

dtràap (romanization)
กราบ (alternative archaic dated obsolete)

ที่ ที่#Thai

(formal, elegant) (ที่~) until, up to, to the point of, through; when, whenever; in so far as, as long as.


ศูทร

head

ศูทร • (sùut)

Borrowed from Sanskrit शूद्र (śūdra, “shudra”).
Compare Lao ສູດ (sūt).

พราหมณ์ พราหมณ์#Thai

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai

แพศย์ แพศย์#Thai

(Hinduism) śūdra: those who work, the labor class, being one of the four social classes in the society, the other classes being พราหมณ์ (praam, “brāhmaṇa: those who pray”), กษัตริย์ (gà-sàt, “kṣatriya: those who fight”), and แพศย์ (pɛ̂ɛt, “vaiśya: those who trade”).


สรรพ์

สรรพ สรรพ#Thai


การแท้ง

th-noun

การแท้ง • (gaan-tɛ́ng)

/kaːn˧.tʰɛŋ˦˥/

แท้ง แท้ง#Thai


อาหารจานด่วน

From อาหาร (aa-hǎan) + จาน (jaan) + ด่วน (dùuan).


อาหารข้างถนน

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.kʰaːŋ˥˩.tʰa˨˩.non˩˩˦/

From อาหาร (aa-hǎan) + ข้าง (kâang) + ถนน (tà-nǒn).


ฟ้าผ่า

th-noun

ฟ้าผ่า • (fáa-pàa)

/faː˦˥.pʰaː˨˩/

From ฟ้า (fáa, “sky; heaven”) + ผ่า (pàa); the latter came from Proto-Tai *praːꟲ (“thunder”) (whence cognate with Zhuang byaj).


ความเป๊ะ

ความเป๊ะ • (kwaam-bpé)

เป๊ะ เป๊ะ#Thai


ความแซ่บ

ความแซ่บ • (kwaam-sɛ̂p)

แซ่บ แซ่บ#Thai


มนุษยชาติ

มนุษยชาติ • (má-nút-sà-yá-châat)

From มนุษย (má-nút-sà-yá-, “human”) + ชาติ (châat, “race, clan; kind, sort, class; etc”).


การปั่น

ปั่น ปั่น#Thai


การเปิดโปง

From การ (gaan) + เปิดโปง (bpə̀ət-bpoong).

เปิดโปง เปิดโปง#Thai

abstract noun of เปิดโปง (bpə̀ət-bpoong)


มอบตัว

th-verb

มอบตัว • (mɔ̂ɔp-dtuua) (abstract noun การมอบตัว)

mɔ̂ɔp-dtuua (romanization)
การมอบตัว (abstract-noun)

From มอบ (mɔ̂ɔp, “to give”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

to give up (oneself or someone) to an authority as a criminal, suspect, or the like.


การมอบตัว

มอบตัว มอบตัว#Thai


กรรมสาร

th-noun

กรรมสาร • (gam-má-sǎan) (classifier ฉบับ)

gam-má-sǎan (romanization)
ฉบับ (classifier)

From กรรม (gam, “act”) + สาร (sǎan, “instrument; document”).

com

กรรมสารทั่วไปว่าด้วยการระงับกรณีพิพาทระหว่างประเทศโดยสันติวิธี

gam-má-sǎan tûua-bpai wâa-dûai gaan-rá-ngáp gɔɔ-rá-nii-pí-pâat rá-wàang-bprà-têet dooi sǎn-dtì wí-tii

General Act for the Pacific Settlement of International Disputes

กรรมสารสุดท้ายรวบรวมผลการเจรจาการค้าพหุภาคีรอบอุรุกวัย

gam-má-sǎan sùt-táai rûuap-ruuam pǒn gaan-jee-rá-jaa gaan-káa pá-hù-paa-kii rɔ̂ɔp ù-rú-gwai

Final Act Embodying the Result of the Uruguay Round of Multilateral Trade Negotiation

(international law) act: document stating something done or transacted.


ยางมะตูม

From ยาง (yaang, “rubber; resin; gum”) + มะตูม (má-dtuum, “bael”); literally "bael gum".

2023 April 28, Admin_micronware, “ทริคการทำไข่ต้มยางมะตูมและวิธีการเลือกไข่ให้สดใหม่อยู่ได้นาน”, in shop.micronware.co.th:

ต้มไข่อย่างไรให้เป็นยางมะตูม

dtôm kài yàang-rai hâi bpen yaang-má-dtuum

(literally) How to boil eggs so that they are bael gum?

2022 November 1, Meekao, “ไข่ยางมะตูมเยิ้มๆ วิธีต้มไข่ จับเวลากี่นาที จะได้ความสุกที่ต้องการ”, in food.trueid.net:

ไข่ยางมะตูม...ไข่ขาวจะค่อนข้างสุก แต่ไข่แดงจะไม่สุกมาก

kài yaang-má-dtuum ... kài kǎao jà kɔ̂n-kâang sùk-gà-· dtɛ̀ɛ kài-dɛɛng jà mâi sùk-gà-mâak

(literally) Bael-gum eggs... The egg white would be quite cooked. But the yolk would not be much cooked.


แฮ้ง

th-noun

แฮ้ง • (hɛ́ng)


เมาค้าง

th-verb

เมาค้าง • (mao-káang) (abstract noun การเมาค้าง)

mao-káang (romanization)
การเมาค้าง (abstract-noun)

From เมา (mao, “to be intoxicated, as with alcohol”) + ค้าง (káang, “to remain; to be left over”).


เกชา

gee-chaa (romanization)
เกอิชา (alternative)

/keː˧.t͡ɕʰaː˧/


พระตะบอง

th-proper noun

พระตะบอง • (prá-dtà-bɔɔng)

From พระ (prá, “honorific”, literally “divine, holy, etc”) + ตะบอง (dtà-bɔɔng, “club (staff)”). Compare Khmer បាត់ដំបង (batdɑmbɑɑng, literally “lost club”), from បាត់ (bat, “lost; missing”) + ដំបង (dɑmbɑɑng, “club (staff)”).

cog

Battambang, a province in Cambodia containing this city.


ย่ำรุ่ง

th-noun

ย่ำรุ่ง • (yâm-rûng)

From ย่ำ (yâm, “to beat or hit, especially repeatedly; time period of which the start is signaled by the repeated beating of a certain percussion instrument”) + รุ่ง (rûng, “dawn”).

com

(archaic) morning hour, especially around 6 am.


สนธยา

Borrowed from Sanskrit संध्या (saṃdhyā).


ปลายแขน

th-noun

ปลายแขน • (bplaai-kɛ̌ɛn)


ตะเฆ่

ตะเฆ่ • (dtà-kêe)


การหมุน

การหมุน • (gaan-mǔn)

หมุน หมุน#Thai


ทรงคล้ายทรงกลม

From ทรง (song) + คล้าย (kláai) + ทรงกลม (song-glom).


ความขุ่น

th-noun

ความขุ่น • (kwaam-kùn)

ขุ่น ขุ่น#Thai


ความจุความร้อนจำเพาะ

ความจุความร้อนจำเพาะ • (kwaam-jù-kwaam-rɔ́ɔn-jam-pɔ́)

/kʰwaːm˧.t͡ɕu˨˩.kʰwaːm˧.rɔːn˦˥.t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/

From ความจุ (kwaam-jù) + ความร้อน (kwaam-rɔ́ɔn) + จำเพาะ (jam-pɔ́).

com

specific heat capacity
specific heat capacity

(thermodynamics) specific heat capacity.

en-ความจุความร้อนจำเพาะ-th-noun-Jeb4hXEv


สัมพัทธ์

th-adv

สัมพัทธ์ • (sǎm-pát) (abstract noun ความสัมพัทธ์)

sǎm-pát (romanization)
ความสัมพัทธ์ (abstract-noun)


ความชื้นสัมพัทธ์

th-noun

ความชื้นสัมพัทธ์ • (kwaam-chʉ́ʉn-sǎm-pát)

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɯːn˦˥.sam˩˩˦.pʰat̚˦˥/

From ความชื้น (kwaam-chʉ́ʉn) + สัมพัทธ์ (sǎm-pát).


ความน่ารัก

th-noun

ความน่ารัก • (kwaam-nâa-rák)

น่ารัก น่ารัก#Thai

abstract noun of น่ารัก (nâa-rák): cuteness


ความพิการ

พิการ พิการ#Thai


ความยากจน

ยากจน ยากจน#Thai

abstract noun of ยากจน (yâak-jon): poverty


ลบล้าง

th-verb

ลบล้าง • (lóp-láang) (abstract noun การลบล้าง)

lóp-láang (romanization)
การลบล้าง (abstract-noun)

From ลบ (lóp, “to delete; to erase”) + ล้าง (láang, “to destroy; to cleanse”).

com

2013, ภาสกร ประมูลวงศ์, ประชาธิป'ไทย, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 63:

...ประกาศในรัฐธรรมนูญที่ผ่านการออกเสียงประชามติให้การนิรโทษกรรมผู้ทำรัฐประหารเป็นอันเสียเปล่าไปและให้ลบล้างคำพิพากษาของศาลที่มีที่มาจากการรัฐประหารด้วย เราเห็นว่า วิธีนี้น่าจะเป็นการแก้ปัญหารัฐประหาร

... bprà-gàat nai rát-tà-tam-má-nuun tîi pàan gaan-ɔ̀ɔk-sǐiang bprà-chaa-má-dtì hâi gaan-ní-rá-tôot-sà-gam pûu tam rát-tà-bprà-hǎan bpen-an sǐia-bplàao bpai lɛ́ hâi lóp-láang kam-pí-pâak-sǎa kɔ̌ɔng sǎan tîi mii tîi-maa jàak gaan-rát-tà-bprà-hǎan dûai · rao hěn wâa · wí-tii níi nâa jà bpen gaan-gɛ̂ɛ bpan-hǎa rát-tà-bprà-hǎan

...to declare in a constitution which is [to be] passed in a referendum vote that the amnesty [granted to] the coupmakers is to be void and [that] the judgments of the courts which take their origins from the coup are to be annulled. We think that this method would be a resolution to the coup problems.

to cancel or destroy the effect or outcome (of): to annihilate, to annul, to nullify, to invalidate, to undo, etc.


การลบล้าง

ลบล้าง ลบล้าง#Thai


ความทุจริต

From ความ (kwaam) + ทุจริต (tút-jà-rìt).

ทุจริต ทุจริต#Thai


โบฮีเมีย

(historical) Bohemia (a cultural region in the west of the former Czechoslovakia and present-day Czech Republic)


แกรด

th-noun

แกรด • (grɛ́ɛt)

2018 September 28, จฮก., “เมษาประกาศแกรด”, in จฮก., จฮก., retrieved 2019-10-21:

เมษาประกาศแกรด

2018 October 14, Pupe BNK48 Thailand Fans, “เป้ขึ้นสเตจแกรดเมษาด้วยนะ”, in Pupe BNK48 Thailand Fans, Pupe BNK48 Thailand Fans, retrieved 2019-10-21:

เป้ขึ้นสเตจแกรดเมษาด้วยนะ

bpêe kʉ̂n sà-dtèet grɛ́ɛt mee-sǎa dûai ná

Pé [will] also perform at Maysa's graduation stage.

(slang, of a Japanese idol, Korean idol, or the like) graduation: leaving the group or band; resignation from membership.

Korean idol; or the like; Korean idol; or the like


มอเรเวีย

(historical) Moravia (a historic region in the eastern Czech Republic)


เฟส

เฟส • (fèes)


ไอกรน

โรค โรค#Thai


หลอดลมอักเสบ

หลอดลมอักเสบ • (lɔ̀ɔt-lom-àk-sèep)

From หลอดลม (lɔ̀ɔt-lom) + อักเสบ (àk-sèep).

com

หลอดลม (lɔ̀ɔt-lom) + อักเสบ (àk-sèep)


มาร์ชแมลโลว์

th-noun

มาร์ชแมลโลว์ • (máach-mɛn-lôo)

/maːt͡ɕʰ˦˥.mɛn˧.loː˥˩/


ทอฟฟี

ทอฟฟี • (tɔ́p-fîi)

/tʰɔp̚˦˥.fiː˥˩/

/tʰɔf˦˥.fiː˥˩/


แบร์น

th-proper noun

แบร์น • (bɛɛn)


ดามัสกัส

ดามัสกัส • (daa-mát-gás)

Damascus (the capital city of Syria; an ancient settlement, the ancient capital of various polities, most notably the Umayyad Caliphate from 661 to 744 CE and Aram-Damascus, existing from the 12th to 8th centuries BCE)


อาชกาบัต

/ʔaːt͡ɕʰ˨˩.kaː˧.bat̚˨˩/


บันดาร์เซอรีเบอกาวัน

บันดาร์เซอรีเบอกาวัน • (ban-daa-səə-rii-bəə-gaa-wan)

Bandar Seri Begawan
Bandar Seri Begawan#English

Bandar Seri Begawan (the capital city of Brunei)

en-บันดาร์เซอรีเบอกาวัน-th-name-Nxp5sLU4


ยาดอง

/jaː˧.dɔːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug; medicine”) + ดอง (dɔɔng, “to pickle; to steep; to infuse”).

com

(traditional medicine) a drink made from herbs or things believed to be of medical properties steeped in liquor.


ซัดทอด

th-verb

ซัดทอด • (sát-tɔ̂ɔt) (abstract noun การซัดทอด)

sát-tɔ̂ɔt (romanization)
การซัดทอด (abstract-noun)

/sat̚˦˥.tʰɔːt̚˥˩/

From ซัด (sát, “to cast; to hurl”) + ทอด (tɔ̂ɔt, “to cast; to hurl”).

com

(law) to implicate: to show to be also involved, usually in an incriminating manner.


การซัดทอด

ซัดทอด ซัดทอด#Thai


พระวรสาร

th-noun

พระวรสาร • (prá-wá-rá-sǎan)


วรสาร

วรสาร • (wá-rá-sǎan)

พระ พระ#Thai


เอาผิด

th-verb

เอาผิด • (ao-pìt) (abstract noun การเอาผิด)

ao-pìt (romanization)
การเอาผิด (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + ผิด (pìt, “incorrect; wrong; guilty”).

com

to consider (someone's action) to be wrong or offensive; to take offence; to consider to be an offence or wrongdoing.


การเอาผิด

เอาผิด เอาผิด#Thai


ปริมาณสารสัมพันธ์

th-noun

ปริมาณสารสัมพันธ์ • (bpà-rí-maan-sǎan-sǎm-pan)

ปริมาณ (bpà-rí-maan) + สาร (sǎan) + สัมพันธ์ (sǎm-pan).

th-l

สัมพันธ์ (sǎm-pan)


ออกลาย

th-verb

ออกลาย • (ɔ̀ɔk-laai)

/ʔɔːk̚˨˩.laːj˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “to cause to come out; to cause to appear”) + ลาย (laai, “strip”).

com

show one's true colors
show one's true colors

(idiomatic) to show one's true nature; to show one's true colors.


ไขว่ห้าง

th-adv

ไขว่ห้าง • (kwài-hâang)

From ไขว่ (kwài, “to place over; to rest on”) + ห้าง (hâang, “cabin, cottage, hut; scaffold; business house; etc”).

com

cross-legged at the knees: with one leg placed over the other at the knees.


ขบวนการ

From ขบวน (kà-buuan, “procession; series”) + การ (gaan, “act; action; activity; affair; etc”).

ขบวนการสิทธิมนุษยชนในอินเดีย

kà-buuan-gaan sìt-tí-má-nút-sà-yá-chon nai in-diia

ขบวนการสี่พฤษภาฯ

ขบวนการประชาธิปไตยในเกาหลีใต้

kà-buuan-gaan bprà-chaa-tí-bpà-dtai nai gao-lǐi-dtâai

movement: series of actions or activities for a particular end; group of persons working together for a particular end.

ขบวนการขนไม้พะยูง

ขบวนการขนแรงงานเถื่อน

ขบวนการค้ามนุษย์

(slang) series of illegal actions or activities; body of persons carrying out those actions or activities.


วอร์ซอ

th-proper noun

วอร์ซอ • (wɔɔ-sɔɔ)


อวมงคล

From Pali avamaṅgala (“inauspicious; unlucky”), from ava (“not”) + maṅgala (“auspicious; lucky”); equivalent to Thai อว (wà) + มงคล (mong-kon).

bor

(elegant) inauspicious; unfortunate; unfavourable; unlucky; unholy.

งานอวมงคล

(elegant, figurative) funeral: of or pertaining to a funeral.


แม่แบบ

th-noun

แม่แบบ • (mɛ̂ɛ-bɛ̀ɛp)

/mɛː˥˩.bɛːp̚˨˩/

แม่ (mɛ̂ɛ) + แบบ (bɛ̀ɛp).


หื่น

hʉ̀ʉn (romanization)
ความหื่น (abstract-noun)

(slang, vulgar) sexually excited; sexually lustful; horny; sexually turned on.


ความหื่น

หื่น หื่น#Thai


ใบสั่ง

From ใบ (bai, “paper”) + สั่ง (sàng, “to order; to command”).

com

(law) official notice of a traffic offence: traffic ticket, traffic citation, etc.


วยัคฆ์

head

วยัคฆ์ • (wá-yák)


พยัคฆ์

พยัคฆ์ • (pá-yák)

From Pali byaggha (“tiger”) and Sanskrit व्याघ्र (vyāghra, “tiger”).


ยาเบื่อหนู

th-noun

ยาเบื่อหนู • (yaa-bʉ̀ʉa-nǔu)

/jaː˧.bɯa̯˨˩.nuː˩˩˦/

com

ยาเบื่อ (yaa-bʉ̀ʉa) + หนู (nǔu)


กิช

th-noun

กิช • (gìch)


มันฝรั่งบด

มันฝรั่งบด • (man-fà-ràng-bòt)

Calque of English mashed potato. From มันฝรั่ง (man-fà-ràng) + บด (bòt).


การเลี้ยง

เลี้ยง เลี้ยง#Thai


แม่เลี้ยงเดี่ยว

แม่เลี้ยงเดี่ยว • (mɛ̂ɛ-líiang-dìao) (classifier คน)

mɛ̂ɛ-líiang-dìao (romanization)
คน (classifier)

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เลี้ยง (líiang, “to raise”) + เดี่ยว (dìao, “alone; singly”); perhaps calque of English single mom.


สรรค์

sǎn (romanization)
การสรรค์ (abstract-noun)
สรรค (alternative)

From Sanskrit सर्ग (sarga, “creation of the world; primary creation; etc”). Cognate with Khmer សគ៌ៈ (sâគ៌ៈ).

cog

Khmer សគ៌ៈ (sâគ៌ៈ)

(elegant) to bring into existence; to create; to produce; to erect; to build.


สด ๆ ร้อน ๆ

th-adv

สด ๆ ร้อน ๆ • (sòt-sòt-rɔ́ɔn-rɔ́ɔn) (abstract noun ความสด ๆ ร้อน ๆ)

sòt-sòt-rɔ́ɔn-rɔ́ɔn (romanization)
ความสด ๆ ร้อน ๆ (abstract-noun)

From สด (sòt, “freshly cooked”) + ๆ (repetition marker) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + ๆ (repetition marker); literally describing a food that has just been cooked and is still hot.

com

(idiomatic, colloquial, of doing something wrong) flagrantly, blazingly, blatantly, conspicuously; in the presence, before the very eyes.


หยก ๆ

th-adv

หยก ๆ • (yòk-yòk)

(colloquial) only now; just now; just; very recently; a moment ago; in the immediate past.


สด ๆ

From สด (sòt, “freshly”) + ๆ (repetition marker).

com

มาตรา ๘๐ ที่เรียกว่าความผิดซึ่งหน้านั้นได้แก่ความผิดซึ่งเห็นกำลังกระทำหรือพบในอาการใดซึ่งแทบจะไม่มีความสงสัยเลยว่าเขาได้กระทำผิดมาแล้วสด ๆ

1935 June 10, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2020-10-04:

Section 80 That which is called a flagrant offence is an offence which is seen whilst being committed or is discovered in any manner which is hardly insusceptible of having just been committed.

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt sìp · tîi rîiak wâa kwaam-pìt-sʉ̂ng-nâa nán dâai-gɛ̀ɛ kwaam-pìt sʉ̂ng hěn gam-lang grà-tam rʉ̌ʉ póp nai aa-gaan dai sʉ̂ng tɛ̂ɛp jà mâi mii kwaam-sǒng-sǎi ləəi wâa kǎo dâai grà-tam pìt maa lɛ́ɛo sòt sòt


แอบอิง

th-verb

แอบอิง • (ɛ̀ɛp-ing) (abstract noun การแอบอิง)

ɛ̀ɛp-ing (romanization)
การแอบอิง (abstract-noun)

/ʔɛːp̚˨˩.ʔiŋ˧/


เข้าไป

เข้าไป • (kâo-bpai) (abstract noun การเข้าไป)

kâo-bpai (romanization)
การเข้าไป (abstract-noun)


ไม่สน

ไม่สน • (mâi-sǒn) (abstract noun การไม่สน)

mâi-sǒn (romanization)
การไม่สน (abstract-noun)

From ไม่ (mâi, “not”) + สน (sǒn, “to be interested”).

com

to be uninterested, to ignore, to neglect


ไม่ได้

th-verb

ไม่ได้ • (mâi-dâi) (abstract noun การไม่ได้)

mâi-dâi (romanization)
การไม่ได้ (abstract-noun)

From ไม่ (mâi, “not”) + ได้ (dâai, “can, be able to”).


ในเมือง

th-noun

ในเมือง • (nai-mʉʉang)

From ใน (nai, “in”) + เมือง (mʉʉang, “city”).


อีกครั้ง

th-adv

อีกครั้ง • (ìik-kráng) (abstract noun ความอีกครั้ง)

ìik-kráng (romanization)
ความอีกครั้ง (abstract-noun)

/ʔiːk̚˨˩.kʰraŋ˦˥/


เรื่องใหญ่

th-noun

เรื่องใหญ่ • (rʉ̂ʉang-yài)


การท้า

ท้า ท้า#Thai


เลือนลาง

th-verb

เลือนลาง • (lʉʉan-laang) (abstract noun การเลือนลาง)

lʉʉan-laang (romanization)
การเลือนลาง (abstract-noun)


หวังว่า

หวังว่า • (wǎng-wâa) (abstract noun การหวังว่า)

wǎng-wâa (romanization)
การหวังว่า (abstract-noun)

/waŋ˩˩˦.waː˥˩/


การท้าทาย

ท้าทาย ท้าทาย#Thai


ความท้าทาย

ท้าทาย ท้าทาย#Thai


พรหมวิหาร

th-proper noun

พรหมวิหาร • (prom-wí-hǎan)

From Pali brahmavihāra (literally “abode of brahma(s)”), from brahma (“brahma, a type of divine being”) + vihāra (“abode”); equivalent to Thai พรหม (prom) + วิหาร (wí-hǎan).

bor

เมตตา เมตตา#Thai

กรุณา กรุณา#Thai

มุทิตา มุทิตา#Thai

อุเบกขา อุเบกขา#Thai

(Buddhism) the name of the four virtues that are practiced by brahmas and that one who wants be as pure as a brahma should practice, that is, เมตตา (mêet-dtaa, “benevolence”), กรุณา (gà-rú-naa, “compassion”), มุทิตา (“empathetic joy”), and อุเบกขา (ù-bèek-kǎa, “equanimity”).


อนุญาโตตุลาการ

th-noun

อนุญาโตตุลาการ • (à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan) (classifier คน)

à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan (romanization)
คน (classifier)

From อนุญาโต (“permitted; having received permission”) + ตุลาการ (dtù-laa-gaan, “judge”).

com

2019 April 14, “พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 49 A, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-10-06, page 63:

มาตรา ๒๓/๑ คู่พิพาทอาจตั้งคนต่างด้าวเป็นอนุญาโตตุลาการคนเดียวหรือหลายคนเพื่อดำเนินการทางอนุญาโตตุลาการในราชอาณาจักรได้

mâat-dtraa · yîi-sìp sǎam / nʉ̀ng · kûu-pí-pâat àat dtâng kon-dtàang-dâao bpen à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan kon diao rʉ̌ʉ lǎai kon pʉ̂ʉa dam-nəən gaan taang à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan nai râat-chá-aa-naa-jàk dâai

Section 23/1 The parties may appoint one or several aliens as arbitrators to carry out arbitration-related proceedings in the Kingdom.

2002 April 29, “พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๔๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 119, number 39 A, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-04-14, page 3:

มาตรา ๑๑ สัญญาอนุญาโตตุลาการ หมายถึง สัญญาที่คู่สัญญาตกลงให้ระงับข้อพิพาททั้งหมดหรือบางส่วนที่เกิดขึ้นแล้วหรือที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตไม่ว่าจะเกิดจากนิติสัมพันธ์ทางสัญญาหรือไม่โดยวิธีอนุญาโตตุลาการ

mâat-dtraa · sìp èt · sǎn-yaa à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan · mǎai tʉ̌ng · sǎn-yaa tîi kûu-sǎn-yaa dtòk-long hâi rá-ngáp kɔ̂ɔ-pí-pâat táng-mòt rʉ̌ʉ baang sùuan tîi gə̀ət kʉ̂n lɛ́ɛo rʉ̌ʉ tîi àat gə̀ət kʉ̂n nai à-naa-kót mâi-wâa jà gə̀ət jàak ní-dtì-sǎm-pan taang sǎn-yaa rʉ̌ʉ mâi dooi wí-tii à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan

Section 11 Arbitration contract denotes a contract by which the parties agree that a dispute which has arisen or which may arise in the future, whether or not from a contract-related legal relationship, be settled by means of arbitration.

2002 April 29, “พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๔๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 119, number 39 A, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-04-14, page 4:

มาตรา ๑๗ ให้คณะอนุญาโตตุลาการประกอบด้วยอนุญาโตตุลาการเป็นจำนวนเลขคี่

mâat-dtraa · sìp jèt · hâi ká-ná à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan bprà-gɔ̀ɔp dûai à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan bpen jam-nuuan lêek kîi

Section 17 An arbitration committee shall consist of an odd number of arbitrators.

2002 April 29, “พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. ๒๕๔๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 119, number 39 A, Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-04-14, page 7:

มาตรา ๒๔ คณะอนุญาโตตุลาการมีอำนาจวินิจฉัยขอบเขตอำนาจของตนรวมถึงความมีอยู่หรือความสมบูรณ์ของสัญญาอนุญาโตตุลาการ

mâat-dtraa · yîi-sìp sìi · ká-ná à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan mii am-nâat wí-nít-chǎi kɔ̀ɔp-kèet am-nâat kɔ̌ɔng dton ruuam tʉ̌ng kwaam-mii-yùu rʉ̌ʉ kwaam-sǒm-buun kɔ̌ɔng sǎn-yaa à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan

Section 24 The arbitration committee has the power to rule upon the scope of its own powers as well as the existence and validity of the arbitration contract.


ทั้งวัน

th-noun

ทั้งวัน • (táng-wan)


ขอให้

th-verb

ขอให้ • (kɔ̌ɔ-hâi) (abstract noun การขอให้)

kɔ̌ɔ-hâi (romanization)
การขอให้ (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.haj˥˩/


เลิศเลอ

th-adj

เลิศเลอ • (lə̂ət-ləə) (abstract noun ความเลิศเลอ)

lə̂ət-ləə (romanization)
ความเลิศเลอ (abstract-noun)

/lɤːt̚˥˩.lɤː˧/


เลยไป

th-verb

เลยไป • (ləəi bpai) (abstract noun การเลยไป)

ləəi bpai (romanization)
การเลยไป (abstract-noun)


เขามอ

th-noun

เขามอ • (kǎo-mɔɔ)

/kʰaw˩˩˦.mɔː˧/

From เขา (kǎo, “mountain; hill”) + มอ (mɔɔ), a clipping of Old Khmer ថ្ម (thma), ថ្មហ (thmaha), ថ្មា (thmā), ថ្មោ (thmo), ត្មោ (tmo, “rock; stone”).

artificial mountain or hill, traditionally made of rock or stone and used for decorative purposes.


คืนวัน

th-adv

คืนวัน • (kʉʉn-wan)

From คืน (kʉʉn, “night”) + วัน (wan, “day”).

night and day; all night, all day; all the time; round the clock.

คืน คืน#Thai

วัน วัน#Thai

(literally) Used other than figuratively or idiomatically: see คืน (kʉʉn), วัน (wan).


ไม่อยู่

th-noun

ไม่อยู่ • (mâi yùu)


เรื่อยไป

th-adv

เรื่อยไป • (rʉ̂ai bpai) (abstract noun ความเรื่อยไป)

rʉ̂ai bpai (romanization)
ความเรื่อยไป (abstract-noun)


อยากจะ

th-verb

อยากจะ • (yàak jà) (abstract noun การอยากจะ)

yàak jà (romanization)
การอยากจะ (abstract-noun)

/jaːk̚˨˩.t͡ɕaʔ˨˩/


นอนหลับ

นอนหลับ • (nɔɔn-làp) (abstract noun การนอนหลับ)

nɔɔn-làp (romanization)
การนอนหลับ (abstract-noun)

From นอน (nɔɔn, “to sleep”) + หลับ (làp, idem).

com

to sleep; to go to bed; to take a nap; to be in or as in the state of sleep; to cease being awake; to be asleep.

to sleep successfully or smoothly; to be able to sleep; to sleep well; to have a good sleep.


อย่างนี้

th-adv

อย่างนี้ • (yàang níi) (abstract noun ความอย่างนี้)

yàang níi (romanization)
ความอย่างนี้ (abstract-noun)

/jaːŋ˨˩.niː˦˥/


ไม่ว่า

th-con

ไม่ว่า • (mâi-wâa)

Compound of ไม่ (mâi, “not”) + ว่า (wâa, “to speak (of)”)

com+

1922, มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๑”, in ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๕, ม.ป.ท.: ม.ป.พ., page 4:

ไม่ว่าโสดหรือแต่งงานแล้ว

1976, สมยศ เชื้อไทย, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับใช้เรียน, 12th edition, Bangkok: วิญญูชน, published 2015, →ISBN, page 530:

ในกรณีการเพิกถอนคำสั่งตั้งผู้ปกครองที่ต้องห้ามตามมาตรา ๑๕๘๗ (๑) หรือ (๒) การกระทำของผู้ปกครองไม่ผูกพันผู้เยาว์ ไม่ว่าบุคคลภายนอกจะได้กระทำการโดยสุจริตหรือไม่

nai gɔɔ-rá-nii gaan-pə̂ək-tɔ̌ɔn kam-sàng dtâng pûu-bpòk-krɔɔng tîi dtɔ̂ng hâam dtaam mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp jèt · (nʉ̀ng) · rʉ̌ʉ · (sɔ̌ɔng) · gaan-grà-tam kɔ̌ɔng pûu-bpòk-krɔɔng mâi pùuk-pan pûu-yao · mâi-wâa bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk jà dâai grà-tam-gaan dooi sùt-jà-rìt rʉ̌ʉ mâi

In the case of revoking a guardian appointment order which is prohibited according to Section 1587(1) or (2), the conduct of the guardian does not bind the minor, whether or not the third party has acted in good faith.

2014 July 12, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 131, number 55A, page 17:

ไม่ว่ากระทำในฐานะตัวการ ผู้สนับสนุน ผู้ใช้ให้กระทำ หรือผู้ถูกใช้ให้กระทำ

mâi-wâa grà-tam nai-tǎa-ná dtuua-gaan · pûu-sà-nàp-sà-nǔn · pûu-chái-hâi-grà-tam · rʉ̌ʉ pûu-tùuk-chái-hâi-grà-tam

whether done as principals, aiders, abettors, or abetted persons

regardless of; irrespective of; whether; no matter


ทุกที

th-adv

ทุกที • (túk tii) (abstract noun ความทุกที)

túk tii (romanization)
ความทุกที (abstract-noun)


เหน็บหนาว

th-adj

เหน็บหนาว • (nèp nǎao) (abstract noun ความเหน็บหนาว)

nèp nǎao (romanization)
ความเหน็บหนาว (abstract-noun)


ตื่นขึ้น

th-verb

ตื่นขึ้น • (dtʉ̀ʉn kʉ̂n) (abstract noun การตื่นขึ้น)

dtʉ̀ʉn kʉ̂n (romanization)
การตื่นขึ้น (abstract-noun)

/tɯːn˨˩.kʰɯn˥˩/


มาจาก

มาจาก • (maa jàak) (abstract noun การมาจาก)

maa jàak (romanization)
การมาจาก (abstract-noun)

/maː˧.t͡ɕaːk̚˨˩/


ยุทธ์

th-noun

ยุทธ์ • (yút)

Borrowed from Sanskrit युद्ध (yuddha) or Pali yuddha.


อสนี

à-sà-nii (romanization)
อัสนี (alternative)
อสุนี (alternative)

From Pali asani (“thunderbolt”), ultimately from Sanskrit अशनी (aśanī). Compare Old Khmer ʼasuni, ʼaśūni, from which Thai อสุนี is possibly derived. Cognate with Modern Khmer អសនី (ʼaʼsaʼnii).

(elegant, Hindu mythology) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.


มองเห็น

th-verb

มองเห็น • (mɔɔng hěn) (abstract noun การมองเห็น)

mɔɔng hěn (romanization)
การมองเห็น (abstract-noun)

/mɔːŋ˧.hen˩˩˦/


ชุมชนแออัด

th-noun

ชุมชนแออัด • (chum-chon-ɛɛ-àt)

/t͡ɕʰum˧.t͡ɕʰon˧.ʔɛː˧.ʔat̚˨˩/


จางหาย

th-verb

จางหาย • (jaang hǎai) (abstract noun การจางหาย)

jaang hǎai (romanization)
การจางหาย (abstract-noun)

/t͡ɕaːŋ˧.haːj˩˩˦/


ยังคง

th-adv

ยังคง • (yang kong) (abstract noun ความยังคง)

yang kong (romanization)
ความยังคง (abstract-noun)


เหมือนเก่า

เหมือนเก่า • (mʉ̌ʉan gào) (abstract noun ความเหมือนเก่า)

mʉ̌ʉan gào (romanization)
ความเหมือนเก่า (abstract-noun)


ชี

th-noun

ชี • (chii) (classifier คน or ตน or รูป)

chii (romanization)
คน (classifier)
ตน (classifier)
รูป (classifier)
ชีย (alternative archaic dated obsolete)
ชีย์ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit jī (“an honorific title”), according to the Royal Institute Dictionary 2011; but more likely to be from Old Khmer jī, jīha, jiha, jīya, jiya, ji (“grandfather, elderly person; forefather, ancestor; patriarch; venerable woman, religieuse; etc”), or from Pre-Angkorian Old Khmer ʼaji, ʼajī, ʼji, ji, jī (“idem”), or from Angkorian Old Khmer ʼji, ʼjī, ji, jī (“idem”), and thus cognate with Modern Khmer ជី (cii). Perhaps cognate with or borrowed as Lao ຊີ (sī).

แม่ แม่#Thai

นาง นาง#Thai

ยาย ยาย#Thai

ศีลแปด ศีลแปด#Thai

(Buddhism) (แม่~, นาง~, ยาย~) female lay renunciant: laywoman who has her own hair and eyebrows shaved, vows to adhere to ศีลแปด (“Eight Precepts”), and is often seen wearing a white robe.


การฉิบหาย

ฉิบหาย ฉิบหาย#Thai


ความฉิบหาย

ฉิบหาย ฉิบหาย#Thai


หายหัว

th-verb

หายหัว • (hǎai-hǔua) (abstract noun การหายหัว)

hǎai-hǔua (romanization)
การหายหัว (abstract-noun)

From หาย (hǎai, “to lose”) + หัว (hǔua, “head”).

com

(idiomatic, vulgar, sometimes derogatory and offensive) to disappear or be absent for a long time; to be gone for good.


ตาต่ำ

th-adj

ตาต่ำ • (dtaa-dtàm) (abstract noun ความตาต่ำ)

dtaa-dtàm (romanization)
ความตาต่ำ (abstract-noun)

From ตา (dtaa, “eye(s)”) + ต่ำ (dtàm, “low”).

(idiomatic, vulgar, derogatory, very offensive) bad at judging or selecting; incapable of seeing, appraising, or appreciating the worth or value of someone or something.


กบไสไม้

th-noun

กบไสไม้ • (gòp-sǎi-máai)


แมลงดา

แมลงดา • (má-lɛɛng-daa) (classifier ตัว)

má-lɛɛng-daa (romanization)
ตัว (classifier)


กังหันลม

From กังหัน (gang-hǎn) + ลม (lom), Calque of English wind turbine.


กังหันน้ำ

From กังหัน (gang-hǎn) + น้ำ (náam). Calque of English water turbine.


กังหันไอน้ำ

From กังหัน (gang-hǎn) + ไอน้ำ (ai-náam). Calque of English steam turbine.


เครื่องจักรไอน้ำ

เครื่องจักรไอน้ำ • (krʉ̂ʉang-jàk-ai-náam)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕak̚˨˩.ʔaj˧.naːm˦˥/

From เครื่องจักร (krʉ̂ʉang-jàk) + ไอน้ำ (ai-náam). Calque of English steam engine.


ลิ่วล้อ

From Teochew 嘍囉 /喽啰 (liu5 lo5, “underling; subordinate”).

bor

(colloquial, derogatory, offensive) minion, henchman; follower, supporter, sidekick; servant, attendant; subordinate, inferior.


ตรีโกณมิติ

From ตรีโกณ (“triangle”) + มิติ (mí-dtì, “measurement”); phono-semantic matching of English trigonometry.


การล่ม

ล่ม ล่ม#Thai


หนอนหนังสือ

th-noun

หนอนหนังสือ • (nɔ̌ɔn-nǎng-sʉ̌ʉ)

/nɔːn˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

From หนอน (nɔ̌ɔn) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ). Calque of English bookworm.

com

หนอน (nɔ̌ɔn) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ)


พิราบสื่อสาร

th-noun

พิราบสื่อสาร • (pí-râap-sʉ̀ʉ-sǎan)

/pʰi˦˥.raːp̚˥˩.sɯː˨˩.saːn˩˩˦/

From พิราบ (pí-râap, “pigeon”) + สื่อสาร (sʉ̀ʉ-sǎan, “to communicate”, literally “to convey message”).


พารามีเซียม

th-noun

พารามีเซียม • (paa-raa-mii-sîiam) (classifier ตัว)

paa-raa-mii-sîiam (romanization)
ตัว (classifier)


แฟลเจลลัม

แฟลเจลลัม • (flɛɛ-jeel-lâm)


หนอนตัวแบน

หนอนตัวแบน • (nɔ̌ɔn-dtuua-bɛɛn) (classifier ตัว)

nɔ̌ɔn-dtuua-bɛɛn (romanization)
ตัว (classifier)

From หนอน (nɔ̌ɔn) + ตัว (dtuua) + แบน (bɛɛn).


พลูโต

Borrowed from English Pluto. Cognate with Lao ພລູໂຕ (phlū tō).

มิมาสเอนเซลาดัสเทธิสไดโอนเรอาไททันไอเพทัส

ดาว ดาว#Thai


แถบดาวเคราะห์น้อย

th-proper noun

แถบดาวเคราะห์น้อย • (tɛ̀ɛp-daao-krɔ́-nɔ́ɔi)

/tʰɛːp̚˨˩.daːw˧.kʰrɔʔ˦˥.nɔːj˦˥/

From แถบ (tɛ̀ɛp) + ดาวเคราะห์น้อย (daao-krɔ́-nɔ́ɔi).

com

ดาวเคราะห์น้อย


โฮมสเตย์

homestay; living with locals while going a trip (with or without charge).


เนื้อแดดเดียว

th-noun

เนื้อแดดเดียว • (nʉ́ʉa-dɛ̀ɛt-diao)

เนื้อ (nʉ́ʉa) + แดดเดียว (dɛ̀ɛt-diao), literally "one-daylighted beef".

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + แดดเดียว (dɛ̀ɛt-diao)


แดดเดียว

th-noun

แดดเดียว • (dɛ̀ɛt-diao)

com

แดด (dɛ̀ɛt) + เดียว (diao)


หมูแดดเดียว

th-noun

หมูแดดเดียว • (mǔu-dɛ̀ɛt-diao)

หมู (mǔu) + แดดเดียว (dɛ̀ɛt-diao), literally "one-daylighted pork".

com

หมู (mǔu) + แดดเดียว (dɛ̀ɛt-diao)


โป๊ป

th-noun

โป๊ป • (bpóop)


แผ่นดินไหวตาม

แผ่นดินไหวตาม • (pɛ̀n-din-wǎi-dtaam)

From แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “earth”) + ไหว (wǎi, “to quake; to shake”) + ตาม (dtaam, “after; afterwards; in consequence”); coined by the Royal Institute in 2003; calque of English aftershock.


การบ่อน

th-noun

การบ่อน • (gaan-bɔ̀n)

บ่อน บ่อน#Thai


บังควร

th-adj

บังควร • (bang-kuuan) (abstract noun ความบังควร)

bang-kuuan (romanization)
ความบังควร (abstract-noun)

(formal, elegant) very or quite appropriate, proper, suitable, or right.


การเสด็จ

th-noun

การเสด็จ • (gaan-sà-dèt)

เสด็จ เสด็จ#Thai


มหาบพิตร

th-pronoun

มหาบพิตร • (má-hǎa-bɔɔ-pít)

/ma˦˥.haː˩˩˦.bɔː˧.pʰit̚˦˥/

From มหา (má-hǎa, literally “great”) + บพิตร (bɔɔ-pít, literally “pure one; holy one; sinless one”).

com

2019 November 21, “ภาพประวัติศาสตร์ โป๊ปฟรานซิสเสด็จ ทรงมีปฏิสันถารกับสมเด็จพระสังฆราช”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-11-22:

ขอถวายพระพรมหาบพิตรสมเด็จพระสันตะปาปาผู้ทรงสมณคุณอันประเสริฐ อาตมภาพในนามคณะสงฆ์ไทยขอถวายอนุโมทนาสาธุการในโอกาสที่มหาบพิตรเสด็จเยือนราชอาณาจักรไทย...นับเป็นเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์อีกครั้งหนึ่งซึ่งพึงจดจารึกไว้เป็นศุภนิมิตแห่งน้ำใจไมตรีที่ศาสนจักรโรมันคาทอลิกกับพุทธจักรไทยมีสืบเนื่องกันมาอย่างแน่นแฟ้น ราบรื่น และงดงามเป็นเวลาเนิ่นนานนับแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา...การเสด็จมาครั้งนี้ของมหาบพิตรจึงไม่ใช่การมาของมิตรใหม่ หากแต่เป็นการมาเยือนของมิตรแท้อันเก่าแก่ของคนไทย ระยะทางที่ห่างไกลกันหาใช่อุปสรรคของความสนิทสนมกลมเกลียวกัน

kɔ̌ɔ tà-wǎai prá pɔɔn má-hǎa-bɔɔ-pít sǒm-dèt prá sǎn-dtà-bpaa-bpaa pûu song sà-má-ná-kun an bprà-sə̀ət · àat-dtà-má-pâap nai-naam ká-ná-sǒng tai kɔ̌ɔ tà-wǎai à-nú-moo-tá-naa sǎa-tú-gaan nai oo-gàat tîi má-hǎa-bɔɔ-pít sà-dèt yʉʉan râat-chá-aa-naa-jàk tai ... náp bpen hèet-gaan sǎm-kan taang bprà-wàt-dtì-sàat ìik kráng nʉ̀ng sʉ̂ng pʉng jòt jaa-rʉ́k wái bpen sùp-pá-ní-mít hɛ̀ng náam-jai mai-dtrii tîi sàat-sà-ná-jàk roo-man-kaa-tɔɔ-lìk gàp pút-tá-jàk tai mii sʉ̀ʉp-nʉ̂ʉang gan maa yàang nɛ̂n-fɛ́ɛn · râap-rʉ̂ʉn · lɛ́ ngót-ngaam bpen wee-laa nə̂ən-naan náp dtɛ̀ɛ kráng grung sǐi à-yút-tá-yaa ... gaan-sà-dèt maa kráng níi kɔ̌ɔng má-hǎa-bɔɔ-pít jʉng mâi châi gaan-maa kɔ̌ɔng mít mài · hàak-dtɛ̀ɛ bpen gaan-maa yʉʉan kɔ̌ɔng mít tɛ́ɛ an gào-gɛ̀ɛ kɔ̌ɔng kon tai · rá-yá-taang tîi hàang-glai gan hǎa châi ùp-bpà-sàk kɔ̌ɔng kwaam-sà-nòt-sà-nǒm glom-gliao gan

May [I] offer [my] blessings to you, Your Holiness the Pope, the possessor of excellent ecclesiastical virtues. I, on behalf of the Thai clergy, should like to express laud [and] delight on the occasion that you pay a visit to the Kingdom of Thailand... [This is] once again deemed a historically significant event which ought to be noted [and] recorded as an auspicious sign of the goodwill [and] amity that the Roman Catholic Church and the Thai Buddhist communities have extended towards each other in a firm, fair, and fine manner since the time of the Glorious Ayutthaya Kingdom... The arrival of yours on this occasion is thus not the coming of a new friend, but [it is] a visit of an old, true friend of the Thai people. The distance that [makes us] far from each other brings about no obstacle to [our] intimate harmony.

1956, เสฐียรโกเศศ–นาคะประทีป, “พราหมณ์กินพรหม”, in นิยายเบงคลี, 6th edition, Bangkok: อักษรบริการ:

พราหมณ์ทูลตอบ "อิ่มเรียบร้อยดี มหาบพิตร ตั้งแต่เกิดมาเพิ่งได้รับประทานอิ่มวันนี้"

praam tuun dtɔ̀ɔp · “ìm rîiap-rɔ́ɔi dii · má-hǎa-bɔɔ-pít · dtâng-dtɛ̀ɛ gə̀ət maa pə̂ng dâai ráp-bprà-taan ìm wan-níi”

The brahmin made a reply, "Nicely [and] neatly full, Your Majesty. Since [I] was born to [this world], [I] have just been able to eat my fill today."

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), “๑๐”, in พระราชพงศาวดารรามัญ เรื่อง ราชาธิราช, Bangkok: n.p., published 2001:

พระสังฆราชาภังคยะสะกะโรจึงถวายพระพรว่า มหาบพิตรตรัสดังนี้ดุจดังอาตมาภาพเปนสมณลามกมีความฉันทาลำเอียง

prá sǎng-ká-raa-chaa pang-ká-yá-sà-gà-roo jʉng tà-wǎai-prá-pɔɔn wâa · má-hǎa-bɔɔ-pít dtràt dang-níi dang-dang àat-dtà-maa-pâap bpen sà-má-ná-laa-mók mii kwaam-chǎn-taa lam-iiang

The high priest Phangkhayasakaro then replied as follows: "Your Majesty said like this as if [you thought that] I am a shameless priest full of bias [and] prejudice."

used by a priest as a term of address to a royal sovereign or his or her consort.


การปรับตัว

From การ (gaan) + ปรับตัว (bpràp-dtuua).

ปรับตัว ปรับตัว#Thai

abstract noun of ปรับตัว (bpràp-dtuua): adaptation


พฤติการณ์

th-noun

พฤติการณ์ • (prʉ́t-dtì-gaan)

From พฤติ (“happening, event; affair, business; etc”) + การณ์ (gaan, “event, situation; cause, origin; etc”).

com

1999 December 30, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2020-10-04:

มาตรา ๖๓ เมื่อเจ้าพนักงานได้จัดการตามหมายอาญาแล้ว ให้บันทึกรายละเอียดในการจัดการนั้น ถ้าจัดการตามหมายไม่ได้ ให้บันทึกพฤติการณ์ไว้ แล้วให้ส่งบันทึกนั้นไปยังศาลซึ่งออกหมายโดยเร็ว

mâat-dtraa · hòk-sìp sǎam · mʉ̂ʉa jâao-pá-nák-ngaan dâai jàt-gaan dtaam mǎai-aa-yaa lɛ́ɛo · hâi ban-tʉ́k raai-lá-ìiat nai gaan-jàt-gaan nán · tâa jàt-gaan dtaam mǎai mâi dâai · hâi ban-tʉ́k prʉ́t-dtì-gaan wái · lɛ́ɛo hâi sòng ban-tʉ́k nán bpai yang sǎan sʉ̂ng ɔ̀ɔk mǎai dooi reo

Section 63 When the public officer has already executed a criminal warrant, [he] shall make a note of the details in [relation to] such execution. If the execution of the warrant is unsuccessful, [he] shall note the circumstances down. Following that, [he] shall forthwith send such note to the court that issued the warrant.

เมื่อได้รับสำนวนชันสูตรพลิกศพแล้ว ให้พนักงานอัยการทำคำร้องขอต่อศาลชั้นต้นแห่งท้องที่ที่ศพนั้นอยู่ เพื่อให้ศาลทำการไต่สวนและทำคำสั่งแสดงว่า ผู้ตายคือใคร ตายที่ไหน เมื่อใด และถึงเหตุและพฤติการณ์ที่ตาย

mʉ̂ʉa dâai ráp sǎm-nuuan chan-ná-sùut-plík-sòp lɛ́ɛo · hâi pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan tam kam-rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan-chán-dtôn hɛ̀ng tɔ́ɔng-tîi tîi sòp nán yùu · pʉ̂ʉa hâi sǎan tam gaan-dtài-sǔuan lɛ́ tam kam-sàng sà-dɛɛng wâa · pûu-dtaai kʉʉ krai · dtaai tîi-nǎi · mʉ̂ʉa-dai · lɛ́ tʉ̌ng hèet lɛ́ prʉ́t-dtì-gaan tîi dtaai

Upon having received the autopsy file, the public prosecutor shall make a request to the court of first instance of the locality where the corpse is, so as to have the court conduct an inquiry and render a demonstrative order as to who the deceased is [and] where [and] when he died [and] as to the cause and circumstances of [his] death.

1956 November 13, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-05-29, archived from the original on 2020-07-09:

สมควรปรับปรุงกฎหมายอาญาเสียใหม่เพราะตั้งแต่ได้ประกาศใช้กฎหมายลักษณะอาญาในพุทธศักราช ๒๔๕๑ เป็นต้นมา พฤติการณ์ของบ้านเมืองได้เปลี่ยนแปลงไปเป็นอันมาก

sǒm-kuuan bpràp-bprung gòt-mǎai aa-yaa sǐia mài prɔ́ dtâng-dtɛ̀ɛ dâai bprà-gàat-chái gòt-mǎai lák-sà-nà aa-yaa nai pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan sìi-pan hâa-sìp èt · bpen-dtôn-maa · prʉ́t-dtì-gaan kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang dâai bplìian-bplɛɛng bpai bpen-an-mâak

[Whereas it is] appropriate to revise criminal laws anew for the reason that the circumstances of the Nation have considerably changed since the Penal Code was promulgated in 2451 Buddhist Era;

มาตรา ๖๔ บุคคลจะแก้ตัวว่าไม่รู้กฎหมายเพื่อให้พ้นจากความรับผิดในทางอาญาไม่ได้ แต่ถ้าศาลเห็นว่า ตามสภาพและพฤติการณ์ ผู้กระทำความผิดอาจจะไม่รู้ว่ากฎหมายบัญญัติว่าการกระทำนั้นเป็นความผิด ศาลอาจอนุญาตให้แสดงพยานหลักฐานต่อศาล และถ้าศาลเชื่อว่า ผู้กระทำไม่รู้ว่ากฎหมายบัญญัติไว้เช่นนั้น ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้

mâat-dtraa · hòk-sìp sìi · bùk-kon jà gɛ̂ɛ-dtuua wâa mâi rúu gòt-mǎai pʉ̂ʉa hâi pón jàak kwaam-ráp-pìt nai taang aa-yaa mâi dâai · dtɛ̀ɛ tâa sǎan hěn wâa · dtaam sà-pâap lɛ́ prʉ́t-dtì-gaan · pûu-grà-tam-kwaam-pìt àat jà mâi rúu wâa gòt-mǎai ban-yàt wâa gaan-grà-tam nán bpen kwaam-pìt · sǎan àat à-nú-yâat hâi sà-dɛɛng pá-yaan-làk-tǎan dtɔ̀ɔ sǎan · lɛ́ tâa sǎan chʉ̂ʉa wâa · pûu-grà-tam mâi rúu wâa gòt-mǎai ban-yàt wái chên nán · sǎan jà long-tôot nɔ́ɔi gwàa tîi gòt-mǎai gam-nòt wái sǎm-ràp kwaam-pìt nán piiang dai gɔ̂ɔ-dâai

Section 64 No person can make an excuse [by saying] that [he] lacks knowledge of law, in order to have [himself] exempted from criminal liability. But if the court finds that, according to [his] nature and circumstances, a person committing an offence might have not known that the law prescribes that the act so committed constitutes an offence, the court may permit [him] to produce evidence before the court, and if the court believes that the offender did not know that the law does prescribe so, the court may impose [upon him] a penalty lighter than that given by the law for such offence to any extent.


มือเติบ

th-verb

มือเติบ • (mʉʉ-dtə̀əp) (abstract noun การมือเติบ or ความมือเติบ)

mʉʉ-dtə̀əp (romanization)
การมือเติบ (abstract-noun)
ความมือเติบ (abstract-noun)

/mɯː˧.tɤːp̚˨˩/

From มือ (mʉʉ, “hand”) + เติบ (dtə̀əp, “to overgrow”).

com

(idiomatic) to lack restraint in spending money; to spend much more money than is necessary or wise; to be prodigal; to be extravagant.


ความหิว

หิว หิว#Thai


ปล่อยของ

th-verb

ปล่อยของ • (bplɔ̀i-kɔ̌ɔng) (abstract noun การปล่อยของ)

bplɔ̀i-kɔ̌ɔng (romanization)
การปล่อยของ (abstract-noun)

/plɔj˨˩.kʰɔːŋ˩˩˦/

From ปล่อย (bplɔ̀i, “to release; to let out”) + ของ (kɔ̌ɔng, “thing”).