หมากม่วง

th-noun

หมากม่วง • (màak-mûuang)

From หมาก (màak, “fruit”) + ม่วง (mûuang, “mango”). Compare Aheu /maːk muəŋ/.

compound

1835 BE (1292/93 CE), Ram Khamhaeng, Inscription 1:
สร้างป่าหมากป่าพลูทั่วเมืองทุกแห่ง ป่าพร้าวก็หลายในเมืองนี้ ป่าลางก็หลายในเมืองนี้ หมากม่วงก็หลายในเมืองนี้ หมากขามก็หลายในเมืองนี้ ใครสร้างได้ไว้แก่มัน
sâang bpàa màak bpàa pluu tûua mʉʉang túk-hɛ̀ng · bpàa práao gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · bpàa laang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-mûuang gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · màak-kǎam gɔ̂ɔ lǎai nai mʉʉang níi · krai sâang dâai wái gɛ̀ɛ man
They plant areca groves and betel groves all over the city. Coconut groves are planted in abundance in this city. Jackfruit groves are planted in abundance in this city. Mangoes are planted in abundance in this city. Tamarinds are planted in abundance in this city. Whoever plants them gets them for himself and keeps them.


วัฒนธรรม

desc

→ Lao: ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham), ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham)

วัฒน (wát-tá-ná-) + ธรรม (tam); calque of English culture, coined by Wan Waithayakon, displacing earlier พฤทธิธรรม. Cognate with Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼, Lao ວັດທະນະທຳ (wat tha na tham) or ວັດທະນະທັມ (wat tha na tham), Lü ᦞᧆᦒᦓᦒᧄ (vadthntham) or ᦞᧆᦒᦓᦱᦒᧄ (vadthnaatham), Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺.

cog

Khün ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼

ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺

Northern Thai ᩅᩢᨯ᩠ᨰᨶᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺


ยืม

From Proto-Tai *ˀjɯ:mᴬ (“to borrow”).
Cognate with Lao ຢືມ (yư̄m), Shan ယိမ် (yǐm) and ယိုမ် (yǔem), Zhuang yim (dialectal).
Compare Proto-Austronesian *Sezam (“to borrow”) (whence Paiwan sedjam, Cebuano hulam).
Yurayong (2020) proposed a connection with Chinese 賃 (OC *nɯms).


ให้ยืม

th-verb

ให้ยืม • (hâi-yʉʉm) (abstract noun การให้ยืม)

hâi-yʉʉm (romanization)
การให้ยืม (abstract-noun)


ศ.

ศอก ศอก#Thai

initialism of ศอก (sɔ̀ɔk) (unit of length)


ศาสตราจารย์

ศาสตร (“art; science; scripture”) + อาจารย์ (aa-jaan, “instructor; master; preceptor; teacher”). Compare Khmer សាស្ត្រាចារ្យ (saahstraacaa).

cog

សាស្ត្រាចារ្យ

(education) professor. Abbreviation: ศ. (sɔ̌ɔ)


ค.ศ.

th-proper noun

ค.ศ. • (kɔɔ-sɔ̌ɔ)

/kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/

พระนางเจ้าเอลิซาเบธขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. ๑๙๕๒

prá-naang-jâao ee-lí-saa-bèt kʉ̂n krɔɔng râat nai krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng

Queen Elizabeth ascended the throne in 1952 CE.

คริสต์ศักราช คริสต์ศักราช#Thai

initialism of คริสต์ศักราช (krít-sàk-gà-ràat)

คริสต์ศก คริสต์ศก#Thai

(dated) initialism of คริสต์ศก (krít-sòk)


น่าสนใจ

th-adj

น่าสนใจ • (nâa-sǒn-jai) (abstract noun ความน่าสนใจ)

nâa-sǒn-jai (romanization)
ความน่าสนใจ (abstract-noun)


น่าสน

น่าสน • (nâa-sǒn) (abstract noun ความน่าสน)

nâa-sǒn (romanization)
ความน่าสน (abstract-noun)


น่า

หยุดกินเถอะน่า

(colloquial) particle used to add a persuasive quality to a sentence.


ม.ศ.

head

ม.ศ. • (mɔɔ-sɔ̌ɔ)

/mɔː˧.sɔː˩˩˦/

มัธยมศึกษา มัธยมศึกษา#Thai

(obsolete) abbreviation of มัธยมศึกษา (mát-tá-yom-sʉ̀k-sǎa); now replaced by ม. (mɔɔ)


พุทธศก

th-proper noun

พุทธศก • (pút-tá-sòk)

From พุทธ (pút, “Buddha; Buddhism; Buddhist”) + ศก (sòk, “era; year”).


คริสต์ศก

th-proper noun

คริสต์ศก • (krít-sòk)

From คริสต์ (krít, “Christ; Christian”) + ศก (sòk, “era; year”).


กู้

gûu (romanization)
การกู้ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨠᩪ᩶, Lao ກູ້ (kū), Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²), Tai Nüa ᥐᥧᥲ (kù), Shan ၵူႈ (kūu).

cog

Lü ᦂᦴᧉ (k̇uu²)

(of an explosive) to dispose of; to defuse; to disable


กู้

ยืม ยืม#Thai

หมวด ก
s:th:พจนานุกรมกฎหมาย/ก

(transitive, law, obsolete) to take (a monetary loan with interest, as opposed to ยืม (yʉʉm), in which no interest is imposed)


ขอยืม

th-verb

ขอยืม • (kɔ̌ɔ-yʉʉm) (abstract noun การขอยืม)

kɔ̌ɔ-yʉʉm (romanization)
การขอยืม (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.jɯːm˧/


กี่

From Proto-Tai *kiːꟲ (“how many; several”), from Middle Chinese 幾 (MC kj+jX). The tone of Thai กี่ [kiːᴮ¹] shows irregularity as a reflex of Proto-Tai *kiːꟲ.
Cognate with Northern Thai ᨠᩦ᩵, Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹), Khün ᨠᩦ᩵, Tai Nüa ᥐᥤᥱ (kǐ), Ahom 𑜀𑜣 (kī), Zhuang geij.

cog

Lü ᦂᦲᧈ (k̇ii¹)


คาทอลิก

th-proper noun

คาทอลิก • (kaa-tɔɔ-lìk)

/kʰaː˧.tʰɔː˧.lik̚˨˩/


ตรอก

th-noun

ตรอก • (dtrɔ̀ɔk)

ซอย ซอย#Thai

alley; lane; back street (especially one too small to be called a ซอย (sɔɔi)).


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)


บล็อก

บล็อก • (blɔ́k)

(programming) region of code in a program that acts as a single unit.


บล็อก

th-verb

บล็อก • (blɔ́k) (abstract noun การบล็อก)

blɔ́k (romanization)
การบล็อก (abstract-noun)

(colloquial, Internet, sports) to block, to prevent.


จุล

Borrowed from Pali culla; compare Sanskrit चूला (cūlā).


ผู้ช่วยศาสตราจารย์

th-noun

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ • (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.saːt̚˨˩.traː˧.t͡ɕaːn˧/

From ผู้ช่วย (pûu-chûai, “assistant”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


ผศ.

head

ผศ. • (pɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ)

/pʰɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์#Thai

abbreviation of ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (pûu-chûai sàat-dtraa-jaan)


รองศาสตราจารย์

th-noun

รองศาสตราจารย์ • (rɔɔng sàat-dtraa-jaan)

From รอง (rɔɔng, “deputy; vice; etc.”) + ศาสตราจารย์ (sàat-dtraa-jaan, “professor”).


รศ.

head

รศ. • (rɔɔ-sɔ̌ɔ)

/rɔː˧.sɔː˩˩˦/

รองศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์#Thai

abbreviation of รองศาสตราจารย์ (rɔɔng sàat-dtraa-jaan)


ดอกเตอร์

th-noun

ดอกเตอร์ • (dɔ́k-dtə̂ə)

/dɔk̚˦˥.tɤː˥˩/

(education) doctor: person holding a doctor's degree.


ดร.

head

ดร. • (dɔɔ-rɔɔ)

ดอกเตอร์ ดอกเตอร์#Thai


ดุษฎีบัณฑิต

From ดุษฎี (dùt-sà-dii, “admiration, adoration, appreciation; pleasure, contentment; etc”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).


มหาบัณฑิต

th-noun

มหาบัณฑิต • (má-hǎa-ban-dìt)

From มหา (má-hǎa, “great”) + บัณฑิต (ban-dìt, “bachelor, graduate; scholar, wise man”).

com

(education) master: person holding a master's degree.


บัณฑิต

ban-dìt (romanization)
คน (classifier)
บัณฑิตย์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem). Cognate with Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Angkorian Old Khmer paṇḍita, paṇdita, pandita; Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt); Burmese ပဏ္ဍိတ (pandi.ta.).

bor

(education) bachelor: person holding a bachelor's degree.


เนติบัณฑิต

From เนติ (“law”) + บัณฑิต (ban-dìt, “scholar”). Compare Khmer នីតិបណ្ឌិត (niitəpndɨt).

com

(education, law) barrister: lawyer who is a member of a bar association.


ราชินี

From Pali rājinī (“queen”). Compare Sanskrit राज्ञी (rājñī).

ราชินีเพลงป็อป

พระ พระ#Thai

woman, or something personified as woman, that is foremost or preeminent in any respect.


อายุวัฒนะ

th-noun

อายุวัฒนะ • (aa-yú-wát-tá-ná)

From Pali āyu (“age”) + vaḍḍhana (“augmentation; growth; upbringing”).


รสายนเวท

รสายนเวท • (rá-sǎa-yá-ná-wêet)

From Sanskrit रसायन (rasāyana, “chemistry”) + वेद (veda, “sacred knowledge; sacred lore; Veda; etc.”).


งักปุ๊กคุ้ง

งักปุ๊กคุ้ง • (ngák-bpúk-kúng)

/ŋak̚˦˥.puk̚˦˥.kʰuŋ˦˥/

From Teochew 岳不群, the name of a character in the novel The Smiling, Proud Wanderer.

เลือกตั้งรอบนี้ไหงมีแต่งักปุ๊กคุ้งลงสมัคร

lʉ̂ʉak-dtâng rɔ̂ɔp níi ngǎi mii dtɛ̀ɛ ngák-bpúk-kúng long sà-màk

In this election, why are there only hypocrites applying for candidacies?

The Smiling, Proud Wanderer
th:งักปุ๊กคุ้ง


ถ่มถุย

th-adj

ถ่มถุย • (tòm-tǔi) (abstract noun ความถ่มถุย)

tòm-tǔi (romanization)
ความถ่มถุย (abstract-noun)

From ถ่ม (tòm, “to spit”) + ถุย (tǔi, “to spit”).

compound

(slang) contemptible; disgusting; despicable.


สถาปัตยกรรม

สถาปัตย + กรรม (gam)

com

สถาปัตย + กรรม (gam)


ลักเซมเบิร์ก

th-proper noun

ลักเซมเบิร์ก • (lák-sem-bə̀ək)

Luxembourg, Luxembourg City (the capital city of Luxembourg)


ไซปรัส

ประเทศไซปรัส

สาธารณรัฐไซปรัส

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Cyprus (an island and country in the Mediterranean Sea, normally considered politically part of Southeast Europe but geographically part of Western Asia)


มอลตา

มอลตา • (mɔl-dtâa)

ประเทศมอลตา

สาธารณรัฐมอลตา

ภาษามอลตา

Malta (the largest island in the Maltese Archipelago)


แคร์รอต

th-noun

แคร์รอต • (kɛɛ-rɔ̀t)

/kʰɛː˧.rɔt̚˨˩/

แครอท แครอท#Thai


ทัวร์

ทัวร์ • (tuua)

(slang, humorous) group of persons who bombard a person or web page with negative or trolling comments or messages.


ลอนดอน

th-proper noun

ลอนดอน • (lɔn-dɔn)

London (the capital city of the United Kingdom; the capital city of England)


ทางเข้า

From ทาง (taang, “way”) + เข้า (kâo, “to enter”).


ทางออก

th-noun

ทางออก • (taang-ɔ̀ɔk)

/tʰaːŋ˧.ʔɔːk̚˨˩/

From ทาง (taang, “way”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out”).

เราต้องหาทางออกของปัญหาคอร์รัปชันในประเทศ

rao dtɔ̂ng hǎa taang-ɔ̀ɔk kɔ̌ɔng bpan-hǎa kɔɔ-ráp-chân nai bprà-têet

We have to find a solution to the corruption problem in the country.

(figurative, idiomatic) way out; solution.


สถานทูต

สถานทูต • (sà-tǎan-tûut)

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.tʰuːt̚˥˩/

(formal) embassy: ambassador's headquarters.


แม่บ้าน

แม่บ้าน • (mɛ̂ɛ-bâan)

/mɛː˥˩.baːn˥˩/


เมื่อก่อน

th-adv

เมื่อก่อน • (mʉ̂ʉa-gɔ̀ɔn)

/mɯa̯˥˩.kɔːn˨˩/

From เมื่อ (mʉ̂ʉa) + ก่อน (gɔ̀ɔn).

com

เมื่อ (mʉ̂ʉa) + ก่อน (gɔ̀ɔn)


รถเมล์

th-noun

รถเมล์ • (rót-mee)

From รถ (rót, “vehicle”) + เมล์ (mee, “mail”).


คนโง่

คน (kon, “person”) + โง่ (ngôo, “stupid”)


ผ้าขนหนู

th-noun

ผ้าขนหนู • (pâa-kǒn-nǔu) (classifier ผืน)

pâa-kǒn-nǔu (romanization)
ผืน (classifier)

/pʰaː˥˩.kʰon˩˩˦.nuː˩˩˦/

ผ้า (pâa, “cloth”) + ขน (kǒn, “hair”) + หนู (nǔu, “mouse”)


พันฦก

th-adj

พันฦก • (pan-lʉ́k)

พันลึก พันลึก#Thai


พรรฦก

พรรฦก • (pan-lʉ́k)

พันลึก พันลึก#Thai


รำฦก

รำลึก รำลึก#Thai


ฦกซึ้ง

ฦกซึ้ง • (lʉ́k-sʉ́ng)

/lɯk̚˦˥.sɯŋ˦˥/

ลึกซึ้ง ลึกซึ้ง#Thai

obsolete spelling of ลึกซึ้ง (lʉ́k-sʉ́ng)


เลื่องฦๅ

th-verb

เลื่องฦๅ • (lʉ̂ʉang-lʉʉ)

/lɯa̯ŋ˥˩.lɯː˧/

เลื่องลือ เลื่องลือ#Thai


เล่าฦๅ

เล่าฦๅ • (lâo-lʉʉ)

เล่าลือ เล่าลือ#Thai


คฤกค้ฤๅน

th-adj

คฤกค้ฤๅน • (krʉ́k-krʉ́ʉn)

/kʰrɯk̚˦˥.kʰrɯːn˦˥/

ครึกครื้น ครึกครื้น#Thai

obsolete spelling of ครึกครื้น (krʉ́k-krʉ́ʉn)


ค้ฤๅนคฤก

ค้ฤๅนคฤก • (krʉ́ʉn-krʉ́k)

/kʰrɯːn˦˥.kʰrɯk̚˦˥/

ครื้นครึก ครื้นครึก#Thai


ระฦก

th-verb

ระฦก • (rá-lʉ́k)

ระลึก ระลึก#Thai


แบบ

th-con

แบบ • (bɛ̀ɛp)

From Middle Chinese 法 (MC pjop). Cognate with Vietnamese phép, Lao ແບບ (bǣp), Northern Thai ᨷᩯ᩠ᨷ, Khmer បែប (baep).

like; as; such as; in the way of; in the manner of.


ปัญหา

From Pali pañha (“inquiry; investigation; question”); compare Sanskrit प्रश्न (praśna, “question; enquiry”). Cognate with Khmer បញ្ហា (bañhaa), Lao ປັນຫາ (pan hā), ບັນຫາ (ban hā).


สารถี

sǎa-rá-tǐi (romanization)
คน (classifier)

/saː˩˩˦.ra˦˥.tʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali sārathī (“charioteer; coachman”). Cognate with Khmer សារថី (saathəy), ສາລະຖີ (sā la thī).

bor+

(elegant, literary) carriage driver; charioteer; coachman


พลขับ

(military) vehicle driver; driving officer; military officer whose duty is to drive a vehicle.


เตารีด

dtao-rîit (romanization)
เต้า (classifier)

เตา (dtao) + รีด (rîit). Compare Lao ເຕົາຮີດ (tao hīt).


รีด

th-noun

รีด • (rîit)

Cognate with Khmer រឹត (rɨt), Khmer រីត (riit), Khmer រឺត (rɨɨt), Lao ຮີດ (hīt).


สุขภาพ

สุขภาพ • (sùk-kà-pâap)

From สุข (sùk, “happy, happiness”) + ภาพ (pâap, “image; condition”).


แอลกอฮอล์

th-noun

แอลกอฮอล์ • (ɛn-gɔɔ-hɔɔ)

/ʔɛn˧.kɔː˧.hɔː˧/


อุดมศึกษา

อุดมศึกษา • (ù-dom-sʉ̀k-sǎa)

อุดม (ù-dom, “highest; supreme; excellent; etc”) + ศึกษา (sʉ̀k-sǎa, “education”); perhaps calque of English higher education.


แว่นขยาย

th-noun

แว่นขยาย • (wɛ̂n-kà-yǎai)

From แว่น (wɛ̂n, “circular piece (of glass)”) + ขยาย (kà-yǎai, “to enlarge”).


ผมรักคุณ

th-phrase

ผมรักคุณ • (pǒm rák kun)


ฉันรักคุณ

ฉันรักคุณ • (chǎn rák kun)


กล้องสนาม

th-noun

กล้องสนาม • (glɔ̂ng-sà-nǎam)


กล้องสองตา

กล้องสองตา • (glɔ̂ng-sɔ̌ɔng-dtaa)

/klɔŋ˥˩.sɔːŋ˩˩˦.taː˧/


กากบาท

กาก (gàak, “crow”) + บาท (bàat, “foot”); compare with Lao ກາກະບາດ (kā ka bāt)


จัตุรัส

จัตุรัส • (jàt-dtù-ràt)


สุริยคราส

สุริยคราส • (sù-rí-yá-krâat)

From สุริย (“sun”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the sun by the demon Rahu.


จันทรคราส

From จันทร (“moon”) + คราส (krâat, “biting, swallowing; holding, carrying”), referring to the swallowing of the moon by the demon Rahu.


คราส

th-noun

คราส • (krâat)

From Sanskrit ग्रास (grāsa, “to bite; to swallow”).


จันทรุปราคา

From จันทร (“moon”) + อุปราคา (“darkening”).


สุริยุปราคา

From สุริย (“sun”) + อุปราคา (“darkening”).


แชมพู

/t͡ɕʰɛːm˧.pʰuː˧/

/t͡ɕʰɛm˧.pʰuː˧/

แชมพูสระผม


สระผม

th-verb

สระผม • (sà-pǒm) (abstract noun การสระผม)

sà-pǒm (romanization)
การสระผม (abstract-noun)


น้ำยา

From น้ำ (náam, “water; liquid; etc”) + ยา (yaa, “drug; medicine; etc”).

com

ขนมจีน ขนมจีน#Thai

a soup made of pounded fish, served with the noodle ขนมจีน (kà-nǒm-jiin).


ยาสระผม

th-noun

ยาสระผม • (yaa-sà-pǒm)


รังสีเอกซ์

รังสีเอกซ์ • (rang-sǐi-èk)

รังสี เอกซ์ (canonical)
rang-sǐi-èk (romanization)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔek̚˨˩/


เอ็กซ์เรย์

เอ็กซ์เรย์ • (èk-ree)

รังสีเอ็กซ์เรย์


ปลอกนิ้ว

ปลอกนิ้ว • (bplɔ̀ɔk-níu)


สนับ

สนับ • (sà-nàp)


ออร์เคสตรา

ออร์เคสตรา • (ɔɔ-kées-dtrâa)

/ʔɔː˧.kʰeːs˦˥.traː˥˩/


ดุริยางค์

ดุริยางค์ • (dù-rí-yaang)

dù-rí-yaang (romanization)
ดุริยางค (alternative)

From ดุริย (“musical instrument”) + องค์ (ong, “body; form; etc”). Compare Khmer តុរិយាង្គ (toriyaang).

com

1932 December 18, “พระราชพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, number 0D, page 3197:

พนักงานประโคมสังข์แตรดุริยางค์ กองทหารเกียรติยศถวายเคารพ แตรวงบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี

pá-nák-ngaan bprà-koom sǎng dtrɛɛ dù-rí-yaang · gɔɔng-tá-hǎan-gìiat-dtì-yót tà-wǎai kao-róp · dtrɛɛ-wong ban-leeng pleeng sǎn-sə̌ən-prá-baa-rá-mii

Officers sound conches, trumpets, [and other] instruments. The guard of honour pays homage. The brass band plays the song Sansoen Phra Barami.

1928, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, อธิบาย เรื่อง เครื่องมะโหรีปี่พาทย์, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 7:

วงหนึ่งมีเครื่อง ๕ สิ่ง...ทั้ง ๕ สิ่งนี้เรียกรวมกันว่า "เบ็ญจดุริยางค์"

wong nʉ̀ng mii krʉ̂ʉang · hâa · sìng ... táng · hâa · sìng níi rîiak ruuam gan wâa · “ben-jà dù-rí-yaang”

A single band has five items... These five items are known collectively as the "five instruments".


อนุสาวรีย์

th-noun

อนุสาวรีย์ • (à-nú-sǎa-wá-rii)

Uncertain. Compare Sanskrit अनुस्मृ (anusmṛ).


อนุสรณ์สถาน

อนุสรณ์สถาน • (à-nú-sɔ̌ɔn-sà-tǎan)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/


อนุสรณ์

อนุสรณ์ • (à-nú-sɔ̌ɔn)

à-nú-sɔ̌ɔn (romanization)
อนุสสรณ์ (alternative)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦/

From Pali anussaraṇa (“remembrance; memory”).


สถาน

th-cls

สถาน • (sà-tǎan)

sà-tǎan (romanization)
สฐาน (alternative)

From Sanskrit स्थान (sthāna, “abode; domain; position”); probably via Old Khmer sṭhāna, sṭhāṇa, sṭhāṇna, sthāna (“location; place; position”). Compare Modern Khmer ស្ថាន (sthaan), Northern Thai ᩈ᩠ᨳᩣ᩠ᨶ, Lao ສະຖານ (sa thān) and Thai สถานี (sà-tǎa-nii).

der

โทษตามประมวลกฎหมายนี้มีห้าสถาน คือ ประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ และริบทรัพย์

tôot dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai níi mii hâa sà-tǎan kʉʉ bprà-hǎan-chii-wít jam-kúk gàk-kǎng bpràp lɛ́ ríp-sáp

There are five penalties under this Code, namely, death, imprisonment, detention, fine, and forfeit.

กระทำความผิดหลายสถาน

ลงโทษสถานหนัก

(law) Classifier for crimes, punishments, or the like.


ส้นเท้า

th-noun

ส้นเท้า • (sôn-táao)


สัมผัส

สัมผัส • (sǎm-pàt)

Borrowed from Pali samphassa (“contact”). Cognate with Lao ສຳຜັດ (sam phat).


แตะต้อง

th-verb

แตะต้อง • (dtɛ̀-dtɔ̂ng) (abstract noun การแตะต้อง)

dtɛ̀-dtɔ̂ng (romanization)
การแตะต้อง (abstract-noun)

/tɛʔ˨˩.tɔŋ˥˩/


ธรรมชาติ

กฎธรรมชาติ


สารละลาย

From สาร (sǎan, “substance”) + ละลาย (lá-laai, “to dissolve”); literally "dissolved substance".


ตาแมว

From ตา (dtaa, “eye”) + แมว (mɛɛo, “cat”); literally "cat's eye".

cat's eye (retroreflective road marker).


ปทานุกรม

From บท (bòt, “chapter, lesson”) + อนุกรม (à-nú-grom, “sequence”).


เตี๊ยม

th-verb

เตี๊ยม • (dtíiam) (abstract noun การเตี๊ยม)

dtíiam (romanization)
การเตี๊ยม (abstract-noun)


อั้งยี่

th-noun

อั้งยี่ • (âng-yîi)

/ʔaŋ˥˩.jiː˥˩/

From Teochew 紅字 /红字 (ang5 ri7, literally “scarlet letter”); after a Chinese secret society in Siam during the reign of Chulalongkorn (1868–1910).
Compare Lao ອັງຢີ້ (ʼang yī).

bor

1908, กฎหมายลักษณะอาญา, Section 177:
ผู้ใดเปนสมาชิกในสมาคมอันใดที่ปกปิดวิธีการของสมาคมแลเปนสมาคมที่ตั้งขึ้นเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมาย ท่านว่า มันคือพวกอั้งยี่
pûu dai bpen sà-maa-chík nai sà-maa-kom an dai tîi bpòk-bpìt wí-tii-gaan kɔ̌ɔng sà-maa-kom lɛɛ bpen sà-maa-kom tîi dtâng kʉ̂n pʉ̂ʉa gaan an mí-chɔ̂ɔp-dûuai-gòt-mǎai tân wâa man kʉʉ pûuak âng-yîi
Any person who is a member of any association whose procedure is undisclosed and which is established for an unlawful purpose is said to be a member of a secret society.

1956, ประมวลกฎหมายอาญา, Section 209:
ผู้ใดเป็นสมาชิกของคณะบุคคลซึ่งปกปิดวิธีดำเนินการและมีความมุ่งหมายเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นกระทำความผิดฐานเป็นอั้งยี่
pûu dai bpen sà-maa-chík kɔ̌ɔng ká-ná-bùk-kon sʉ̂ng bpòk-bpìt wí-tii dam-nəən gaan lɛ́ mii kwaam-mûng-mǎai pʉ̂ʉa gaan an mí-chɔ̂ɔp-dûuai-gòt-mǎai pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan bpen âng-yîi
Any person who is a member of an entity whose methods of business are undisclosed and which is intended for an unlawful purpose thereby commits an offence of being a member of a secret society.


อาหารกลางวัน

th-noun

อาหารกลางวัน


ข้าวเย็น

kâao-yen (romanization)
มื้อ (classifier)

From ข้าว (kâao, “rice; food; meal”) + เย็น (yen, “cold; chilled; evening”).


อารมณ์

From Pali arammaṇa (“foundation; support; condition; cause; desire; sense; etc.”). Compare Sanskrit आलम्बन (ālambana), Khmer អារម្មណ៍ (ʼaarɑm), Lao ອາລົມ (ʼā lom).


สงครามกลางเมือง

th-noun

สงครามกลางเมือง • (sǒng-kraam-glaang-mʉʉang)

Compound of สงคราม (sǒng-kraam, “war”) + กลาง (glaang, “in the midst of; in the middle of”) + เมือง (mʉʉang, “country”)


ของขวัญ

th-noun

ของขวัญ • (kɔ̌ɔng-kwǎn) (classifier ชิ้น)

kɔ̌ɔng-kwǎn (romanization)
ชิ้น (classifier)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰwan˩˩˦/

ของ (kɔ̌ɔng) + ขวัญ (kwǎn)

com

ของ (kɔ̌ɔng) + ขวัญ (kwǎn)


เหตุแห่งสงคราม

th-noun

เหตุแห่งสงคราม • (hèet-hɛ̀ɛng-sǒng-kraam)

/heːt̚˨˩.hɛːŋ˨˩.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From เหตุ (hèet, “cause; factor; etc.”) + แห่ง (hɛ̀ng, “belonging to; of; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war”).


สงครามประสาท

From สงคราม (sǒng-kraam, “war”) + ประสาท (bprà-sàat, “nerve”); calque of English war of nerves.


สงครามจิตวิทยา

th-noun

สงครามจิตวิทยา • (sǒng-kraam-jìt-dtà-wít-tá-yaa)

/soŋ˩˩˦.kʰraːm˧.t͡ɕit̚˨˩.ta˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + จิตวิทยา (jìt-dtà-wít-tá-yaa, “psychology”).

compound

psychological warfare
psychological warfare


อาชญากรสงคราม

th-noun

อาชญากรสงคราม • (àat-yaa-gɔɔn-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากร (àat-yaa-gɔɔn, “criminal; offender”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war criminal.


อาชญากรรมสงคราม

th-noun

อาชญากรรมสงคราม • (àat-yaa-gam-sǒng-kraam)

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧.kam˧.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/

From อาชญากรรม (àat-yaa-gam, “crime; offence”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”), a calque of English war crime.


ปัจจุบัน

th-adj

ปัจจุบัน • (bpàt-jù-ban)

Borrowed from Pali paccuppanna (“existing; present”, literally “what has arisen (just now)”), ultimately from Sanskrit प्रत्युत्पन्न (pratyutpanna, “idem”), whence Thai ปรัตยุตบัน (bpràt-dtà-yút-ban). Cognate with Khmer បច្ចុប្បន្ន (paccobɑn), Lao ປັດຈຸບັນ (pat chu ban), Burmese ပစ္စုပ္ပန် (paccuppan).

der

प्रत्युत्पन्न


ผู้กระหายสงคราม

th-noun

ผู้กระหายสงคราม • (pûu-grà-hǎai-sǒng-kraam)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + กระหาย (grà-hǎai, “to crave; to lust; to thirst; to yearn; etc.”) + สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”).


เอง

Probably from Old Khmer ឯង (eṅa), ឯង៑ (eṅ, “self; oneself; own; personally”). Cognate with Modern Khmer ឯង (ʼaeng, “you; self, oneself; etc”), Lao ເອງ (ʼēng). Doublet of เอ็ง (eng).


สงครามตัวแทน

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + ตัวแทน (dtuua-tɛɛn, “agent; proxy; representative”).


สงครามเย็น

From สงคราม (sǒng-kraam, “war; warfare”) + เย็น (yen, “cold; cool”).


แบบฟอร์ม

th-noun

แบบฟอร์ม • (bɛ̀ɛp-fɔɔm)

/bɛːp̚˨˩.fɔːm˧/

แบบ (bɛ̀ɛp) + ฟอร์ม (fɔɔm).

com

แบบ (bɛ̀ɛp) + ฟอร์ม (fɔɔm)

(colloquial) form (document to be filled)


การขัดกันแห่งผลประโยชน์

th-noun

การขัดกันแห่งผลประโยชน์ • (gaan-kàt-gan-hɛ̀ng-pǒn-bprà-yòot)

/kaːn˧.kʰat̚˨˩.kan˧.hɛŋ˨˩.pʰon˩˩˦.pra˨˩.joːt̚˨˩/

Calque of English conflict of interest. Same as การขัด (“act of conflicting”) + กัน (gan, “together; with each other”) + แห่ง (hɛ̀ng, “of”) + ผลประโยชน์ (pǒn-bprà-yòot, “benefit; interest”).

com

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 134, number 40A, page 75:

กฎหมายตามวรรคหนึ่ง...ต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการป้องกันการขัดกันแห่งผลประโยชน์

gòt-mǎai dtaam wák nʉ̀ng ... dtɔ̂ng mii bòt-ban-yàt gìao-gàp gaan-bpɔ̂ng-gan gaan-kàt-gan-hɛ̀ng-pǒn-bprà-yòot

The law under paragraph 1 ... must contain provisions relating to the prevention of conflicts of interest.

conflict of interest
conflict of interest

en-การขัดกันแห่งผลประโยชน์-th-noun-roySiLFL


วิจารณ์

th-verb

วิจารณ์ • (wí-jaan) (abstract noun การวิจารณ์)

wí-jaan (romanization)
การวิจารณ์ (abstract-noun)
พิจารณ์ (alternative)

Borrowed from Pali vicāraṇā (“investigation”), ultimately from Sanskrit विचारणा (vicāraṇā, “idem”). Doublet of พิจารณา (pí-jaa-rá-naa).

bor+

2022 September 26, admin26, “ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสรคดี ม. 112 แต่ให้รอลงอาญา เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด”, in tlhr2014.com:

ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสร...เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด

sǎan pí-pâak-sǎa jam-kúk · sìi · bpii àp-sɔ̌ɔn ... hèet chɛɛ póos bpà-win wí-jaan râat-chá-wong tai · mɛ́ɛ mâi dâai sài kam-ban-yaai dai

The court sentenced Apson to four-year imprisonment...for sharing Pawin's post [which] criticised the Thai royal family, even though [she] did not add any caption [to it].

2020 December 10, “ผู้ต้องหา ม. 112 ประกาศก้าวข้ามเส้นแห่งความกลัว เดินหน้าเรียกร้องยกเลิกกฎหมายหมิ่นสถาบันฯ”, in bbc.com:

นักศึกษาและประชาชนอย่างน้อย 24 คนถูกดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112...ที่พวกเขาวิจารณ์ว่าป่าเถื่อนล้าหลัง

nák-sʉ̀k-sǎa lɛ́ bprà-chaa-chon yàang nɔ́ɔi · yîi-sìp sìi · kon tùuk dam-nəən-ká-dii dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai aa-yaa · mâat-dtraa · rɔ́ɔi sìp sɔ̌ɔng ... tîi pûuak-kǎo wí-jaan wâa bpàa-tʉ̀ʉan láa-lǎng

At least 24 students and citizens have been prosecuted under section 112 [of] the Penal Code...which they criticised as [being] barbaric [and] outdated.

(ambitransitive) to comment; to criticise; to review


ลิกเตนสไตน์

ประเทศลิกเตนสไตน์

ราชรัฐลิกเตนสไตน์

Liechtenstein (a microstate in Central Europe)


พิจารณ์

th-verb

พิจารณ์ • (pí-jaan) (abstract noun การพิจารณ์)

pí-jaan (romanization)
การพิจารณ์ (abstract-noun)

วิจารณ์ วิจารณ์#Thai


อันดอร์รา

th-proper noun

อันดอร์รา • (an-dɔɔ-râa)

ประเทศอันดอร์รา

ราชรัฐอันดอร์รา

Andorra (a microstate in Southern Europe, between Spain and France)


ซานมารีโน

San Marino (a landlocked microstate in Southern Europe, located within the borders of Italy)

ประเทศซานมารีโน

สาธารณรัฐซานมารีโน

San Marino (the capital city of San Marino)


วาติกัน

นครรัฐวาติกัน

Vatican City (a city-state in Southern Europe, an enclave within the city of Rome, Italy)


ซาอุดีอาระเบีย

ประเทศซาอุดีอาระเบีย

ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย

Saudi Arabia (a country in Western Asia, in the Middle East)


สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ • (sà-hà-rát-aa-ràp-ee-mí-rèet)

/sa˨˩.ha˨˩.rat̚˦˥.ʔaː˧.rap̚˨˩.ʔeː˧.mi˦˥.reːt̚˨˩/

Calque of English United Arab Emirates. By surface analysis, สหรัฐ (sà-hà-rát) + อาหรับ (aa-ràp) + เอมิเรตส์ (ee-mí-rèet).

surf

ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

United Arab Emirates
United Arab Emirates#English:_Q878

United Arab Emirates (a country in Western Asia, in the Middle East)

en-สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์-th-name-l04pHpEn


ยิว

คนยิว

ชาวยิว


ซูดาน

ประเทศซูดาน

สาธารณรัฐซูดาน

Sudan (a country in North Africa and East Africa)


อาชีพ

aa-chîip (romanization)
อาชีว (alternative)
อาชีวะ (alternative)

/ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From Pali ājīva (“livelihood; mode of living; living; subsistence”) or Sanskrit आजीव (ājīva, “livelihood”). Cognate with Khmer អាជីព (ʼaaciip), Lao ອາຊີບ (ʼā sīp). Related to ชีพ (chîip), ชีวิต (chii-wít).

cog

Lao ອາຊີບ (ʼā sīp)


โลกธรรม

From Sanskrit लोकधर्म (lokadharma, “worldly condition; worldly matter”).

der

(Buddhism) any of the eight worldly conditions, divided into the following four pairs, that humans ought to understand so as to not be affected or influenced by them:


จลาจล

jà-laa-jon (romanization)
จุลาจล (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Pali calācala (literally “shaking and unshaking; moving and unmoving”), from cala (“shaking; moving”) + acala (“unshaking; unmoving”); ultimately from Sanskrit चलाचल (calācala, idem), from चल (cala, idem) + अचल (acala, idem); possibly via Old Khmer ចលាចល (calācala, “social or political turmoil, unrest, or disorder”). By surface analysis, จล (jol) + อจล.
Cognate with Modern Khmer ចលាចល (caʼlaacɑl).


โรคบิด

th-noun

โรคบิด • (rôok-bìt)

From โรค (rôok, “disease”) + บิด (bìt, “dysentery”).


นครหลวง

th-noun

นครหลวง • (ná-kɔɔn-lǔuang)

/na˦˥.kʰɔːn˧.lua̯ŋ˩˩˦/

From นคร (ná-kɔɔn, “city; city-state; etc”) + หลวง (lǔuang, “great; royal; etc”).


นครหลวง

th-proper noun

นครหลวง • (ná-kɔɔn-lǔuang)

/na˦˥.kʰɔːn˧.lua̯ŋ˩˩˦/

(historical) Angkor Thom (the last capital city of the Khmer Empire, in modern-day Cambodia)

นครหลวงกรุงเทพธนบุรี นครหลวงกรุงเทพธนบุรี#Thai

พระนคร พระนคร#Thai

ธนบุรี ธนบุรี#Thai

กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร#Thai

(historical) also known as นครหลวงกรุงเทพธนบุรี, the formal name of Bangkok, the capital city of Thailand, from 22 December 1971 on which the provinces of พระนคร (prá-ná-kɔɔn) and ธนบุรี (ton-bù-rii) were consolidated into one, until 14 December 1972 on which the consolidated polity was renamed กรุงเทพมหานคร (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn).


นครรัฐ

th-noun

นครรัฐ • (ná-kɔɔn-rát)

Calque of English city state. Same as นคร (ná-kɔɔn, “city”) + รัฐ (rát, “state”).


จำเลย

th-noun

จำเลย • (jam-ləəi) (classifier คน or ราย)

jam-ləəi (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From Old Khmer camley (“answer; reply; response”), from Old Khmer chley, chlœya (“to answer; to reply; to respond; etc”), from which Thai เฉลย (chà-lə̌əi) is derived.

bor

1991 August 27, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2019-03-21, archived from the original on 2021-02-09:

มาตรา ๘๓ ทวิ ในกรณีที่จำเลยไม่มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้ส่งหมายเรียกและคำฟ้องตั้งต้นคดีแก่จำเลย ณ ภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของจำเลยนอกราชอาณาจักร

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt-sìp sǎam · tá-wí · nai gɔɔ-rá-nii tîi jam-ləəi mâi mii puum-lam-nao yùu nai râat-chá-aa-naa-jàk · hâi sòng mǎai-rîiak lɛ́ kam-fɔ́ɔng dtâng-dtôn ká-dii gɛ̀ɛ jam-ləəi · nɔɔ · puum-lam-nao rʉ̌ʉ sǎm-nák-tam-gaan-ngaan kɔ̌ɔng jam-ləəi nɔ̂ɔk râat-chá-aa-naa-jàk

Section 83 bis In the event that the defendant has no domicile within the Kingdom, the summons and the plaint instituting the case shall be served upon the defendant at the domicile or office of the defendant outside the Kingdom.

(civil procedure) defendant; defending party.

จำเลยสังคม

defendant of the society
 (referring to a person whom the society unduly accuses of something)

(figurative) person accused unduly or groundlessly; person subject to an undue or groundless accusation.


โจทก์

jòot (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From Pali codaka (“crier”); ultimately from Sanskrit चोदक (codaka, idem). Cognate with Khmer ចោទ (caot), ចោទកៈ (caotĕəʼkaʼ), ចោទក៍ (chaôtk៍).

(criminal procedure) prosecutor; prosecuting party.


เฉลย

th-noun

เฉลย • (chà-lə̌əi)

/t͡ɕʰa˨˩.lɤːj˩˩˦/

From Old Khmer chley, chlœya (“to answer; to reply; to respond; etc”). Compare Modern Khmer ឆ្លើយ (chlaəy), extended as ចំឡើយ (cɑmlaəy, “answer; reply; response”), from which Thai จำเลย (jam-ləəi, “defendant”) was derived.


นิติกรรม

นิติกรรม • (ní-dtì-gam)

ní-dtì-gam (romanization)
นีติกรรม (alternative archaic dated obsolete)

From นิติ (ní-dtì, “law”) + กรรม (gam, “act”); calque of Japanese 法律行為.

com

มาตรา ๑๔๙ นิติกรรม หมายความว่า การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ

1992, ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:


นีติกรรม

นิติกรรม นิติกรรม#Thai

(law) obsolete spelling of นิติกรรม (ní-dtì-gam)


วัวลืมตีน

From วัว (wuua, “cow; ox”) + ลืม (lʉʉm, “to forget”) + ตีน (dtiin, “foot”); literally "a cow that forgets its own feet".

compound

(idiomatic and derogatory) a person who forgets or denies his background, or changes his attitude or behaviour into an unfavourable or unpleasant one, after acquiring a better status, condition, etc.


นครราชสีมา

/na˦˥.kʰɔːn˧.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.siː˩˩˦.maː˧/

From นคร (ná-kɔɔn, “city”) + ราช (râat, “royal”) + สีมา (sǐi-maa, “border; boundary”); literally "city [which is a] royal border [of the Ayutthaya Kingdom]"; believed to have been adapted from the names of the two ancient city-states located in the area, โคราช (koo-râat) and เสมา (sěe-maa).

com

Nakhon Ratchasima
Nakhon Ratchasima#English:_Q633036

Nakhon Ratchasima (the capital of Nakhon Ratchasima Province, Thailand)


งบประมาณ

From งบ (ngóp, “financial amount”) + ประมาณ (bprà-maan, “to estimate”), literally “estimated financial amount”. Compare Lao ງົບປະມານ (ngop pa mān).


วีระกรรม

วีรกรรม วีรกรรม#Thai


ภรตวรรษ

th-proper noun

ภรตวรรษ • (pá-rót-dtà-wát)

Borrowed from Sanskrit भरतवर्ष (bharatavarṣa, literally “land of Bharata”).


ขนุน

th-noun

ขนุน • (kà-nǔn)

→ Lao: ຂະໜຸນ (kha nun), ຂະບຸນ (kha bun)

desc

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Northern Thai: ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷ᩵ᩤᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷᩉ᩠ᨶᩩᩁ

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer ក្នុរ៑ (knur). Cognate with Modern Khmer ខ្នុរ (khnol).


มาม่า

From an instant noodle brand in Thailand, established in 1972.

ดราม่า ดราม่า#Thai

(slang, humorous, mocking the term ดราม่า (draa-mâa)) alternative form of ดราม่า (draa-mâa)


แม่เล้า

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เล้า (láo, “coop; pen; stable”), literally “mother of the coop”.


มาม่าซัง

th-noun

มาม่าซัง • (maa-mâa-sang) (classifier คน)

maa-mâa-sang (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Japanese ママさん (mama-san). Compare English mamasan.


กรุงเฮก

From กรุง (grung) + เฮก (hék). Compare Khmer ក្រុងហេគ (krong-heek).

The Hague (a city, the administrative capital of the Netherlands)


อาร์เจนตินา

ประเทศอาร์เจนตินา

สาธารณรัฐอาร์เจนตินา


ปาปัวนิวกินี

ประเทศปาปัวนิวกินี

รัฐเอกราชปาปัวนิวกินี

Papua New Guinea
Papua New Guinea#English:_Q691


อาจม

Borrowed from Khmer អាចម (ʼachmô, “faeces”), from Pali ācamana (“sipping of water to rinse the mouth”), ultimately from Sanskrit ācamana (“idem”), thus doublet of อาจมนะ.

der

1321, ลิไท, พญา, “นรกภูมิ์”, in ไตรภูมิพระร่วง, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 29:

ตกลงมาในน้ำนั้นบัดเดี๋ยวใจไส้ ตนเขาก็เปื่อยแหลก...ดังก้อนอาจมซึ่งตกลงในน้ำ...

dtòk long maa nai náam nán bàt-dǐao-jai sâi · dton kǎo gɔ̂ bpʉ̀ai lɛ̀ɛk ... dang gɔ̂ɔn aa-jom sʉ̂ng dtòk long nai náam ...

As soon as [he] fell into that river, his body would break asunder... like a lump of faeces that drops into water...

1643, “พระอายการเบดเสรจ”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง เล่ม ๒, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1938, page 207:

อนึ่ง ถ่ายอาจมรดเข้าในนาท่าน ให้ไหม ๔๐๐๐ ถ้าถ่ายอาจมรดเข้าท่านในพ้อมในเสวียน ให้ไหม ๑๗๐๐๐๐

à-nʉ̀ng · tàai aa-jom rót kâo nai naa tâan · hâi mǎi · sìi pan · tâa tàai aa-jom rót kâo tâan nai pɔ́ɔm nai sà-wǐian · hâi mǎi · sɛ̌ɛn jèt mʉ̀ʉn

In addition, [he who] excretes faeces upon rice in another's paddy shall be fined 4,000. If excreting faeces upon another's rice in a phom [or] in a sawian, [he] shall be fined 170,000.

(elegant, somewhat archaic) faeces, especially of a human being.


ตะขาบ

th-noun

ตะขาบ • (dtà-kàap)

dtà-kàap (romanization)
จระขาบ (alternative)
จะขาบ (alternative)

section of bamboo, as one traditionally used as a percussion instrument by a Likay musical band or to produce sound for driving out bats or other winged animals.


งานแต่งงาน

/ŋaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


บ่าว

บ่าว • (bàao)

From Proto-Tai *ɓaːwᴮ (“unmarried man”). Cognate with Lao ບ່າວ (bāo), Northern Thai ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ, Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹), Tai Dam ꪚ꪿ꪱꪫ, Shan မၢဝ်ႇ (màao) or ဝၢဝ်ႇ (wàao), Ahom 𑜉𑜨𑜧 (mow) or 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (moww), Zhuang mbauq, Tày báo.

cog

Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹)

สายาบววบ่าวเกลี้ย จักมา สาวส่งงอย่ามาวนน สู่น้อง

sǎa-yaa buua bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng

Her beloved man is about to come. That girl has instructed him: "If you come to me, don't come in the daytime".


หยุดพัก

th-verb

หยุดพัก • (yùt-pák) (abstract noun การหยุดพัก)

yùt-pák (romanization)
การหยุดพัก (abstract-noun)


เลื่อน

เลื่อน • (lʉ̂ʉan) (abstract noun การเลื่อน)

lʉ̂ʉan (romanization)
การเลื่อน (abstract-noun)

(transitive) promote (to a higher position)


เลื่อน

th-noun

เลื่อน • (lʉ̂ʉan)

desc

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Shan: လိူၼ်ႈ (lōen)


หน้าผา

th-noun

หน้าผา • (nâa-pǎa)

/naː˥˩.pʰaː˩˩˦/


แคล

แคล • (kɛɛl)

แคลคูลัส แคลคูลัส#Thai

แคลอรี แคลอรี#Thai


แคลเซียม

แคลเซียม • (kɛɛl-sîiam)


ฮีเลียม

hii-lîiam (romanization)
ฮีเลี่ยม (alternative nonstandard)


ลิเทียม

ลิเทียม • (lí-tîiam)

lí-tîiam (romanization)
ลิเที่ยม (alternative nonstandard)
ลิเธียม (alternative nonstandard)
ลิเธี่ยม (alternative nonstandard)


ลิเธียม

ลิเธียม • (lí-tîiam)

ลิเทียม ลิเทียม#Thai

nonstandard spelling of ลิเทียม (lí-tîiam)


เบริลเลียม

th:เบริลเลียม


โบรอน

โบรอน • (boo-rɔ̂n)


คาร์บอน

คาร์บอน • (kaa-bɔ̂n)


แมกนีเซียม

แมกนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

th:แมกนีเซียม


แม็กนีเซียม

แม็กนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

แมกนีเซียม แมกนีเซียม#Thai

nonstandard form of แมกนีเซียม (mɛ́k-nii-sîiam)


อลูมิเนียม

อะลูมิเนียม อะลูมิเนียม#Thai

nonstandard spelling of อะลูมิเนียม (à-luu-mí-niiam)


ซิลิคอน

ซิลิคอน • (sí-lí-kɔ̂n)

sí-lí-kɔ̂n (romanization)
ซิลิกอน (alternative)


ฟอสฟอรัส

ฟอสฟอรัส • (fɔ́ɔs-fɔɔ-rás)


กำมะถัน

กำมะถัน • (gam-má-tǎn)

Compare Tamil கந்தகம் (kantakam), Sinhalese ගෙන්දගම් (gendagam), all from Sanskrit गन्धक (gandhaka).


ซัลเฟอร์

ซัลเฟอร์ • (sal-fə̂ə)

กำมะถัน กำมะถัน#Thai


คลอรีน

คลอรีน • (klɔɔ-riin)


อาร์กอน

อาร์กอน • (aa-gɔ̂n)

/ʔaː˧.kɔn˥˩/


โพแทสเซียม

โพแทสเซียม • (poo-tɛ́ɛs-sîiam)

poo-tɛ́ɛs-sîiam (romanization)
โปแตสเซียม (alternative nonstandard)


สแกนเดียม

สแกนเดียม • (sà-gɛɛn-dîiam)


ไทเทเนียม

tai-tee-nîiam (romanization)
ไททาเนียม (alternative nonstandard)


ไททาเนียม

ไทเทเนียม ไทเทเนียม#Thai

nonstandard spelling of ไทเทเนียม (tai-tee-nîiam)


วาเนเดียม

waa-nee-dîiam (romanization)
วานาเดียม (alternative nonstandard)


วานาเดียม

วาเนเดียม วาเนเดียม#Thai

nonstandard spelling of วาเนเดียม (waa-nee-dîiam)


แมงกานีส

mɛɛng-gaa-níis (romanization)
แม็งกานีส (alternative nonstandard)
แมงกานิส (alternative nonstandard)


โคบอลต์

โคบอลต์ • (koo-bɔ́l)


นิกเกิล

นิกเกิล • (ník-gə̂əl)


สังกะสี

สังกะสี • (sǎng-gà-sǐi)

sǎng-gà-sǐi (romanization)
สังกระสี (alternative obsolete)

/saŋ˩˩˦.ka˨˩.siː˩˩˦/

Possibly from the mistranscription of French zinc (“zinc”) [zɛ̃ɡ] or zingage (“galvanization”) [zɛ̃.ɡaʒ]. Cognate with Khmer ស័ង្កសី (sangkaʼsəy), Lao ສັງກະສີ (sang ka sī).

corrugated galvanised iron used to roof.


ซิงก์

ซิงก์ • (síng)


ซิงก์

ซิงก์ • (síng)


ซิงก์

síng (romanization)
การซิงก์ (abstract-noun)

From English sync, short for synchronize.


แกลเลียม

แกลเลียม • (gɛɛl-lîiam)


เจอร์เมเนียม

เจอร์เมเนียม • (jəə-mee-nîiam)


สารหนู

สารหนู • (sǎan-nǔu)

/saːn˩˩˦.nuː˩˩˦/

From สาร (sǎan, “substance”) + หนู (nǔu, “rat”); literally "rat substance".


อาร์เซนิก

th-noun

อาร์เซนิก • (aa-see-nìk)


คริปทอน

คริปทอน • (kríp-tɔ̂n)


สตรอนเชียม

สตรอนเชียม • (sà-dtrɔn-chîiam)


อิตเทรียม

อิตเทรียม • (ìt-trîiam)


เซอร์โคเนียม

เซอร์โคเนียม • (səə-koo-nîiam)


แพลเลเดียม

แพลเลเดียม • (pɛɛl-lee-dîiam)


พาลาเดียม

แพลเลเดียม แพลเลเดียม#Thai

nonstandard form of แพลเลเดียม (pɛɛl-lee-dîiam)


ขยะ

ขยะ • (kà-yà)

From Pali khaya. Compare Sanskrit क्षय (kṣaya).


แคดเมียม

แคดเมียม • (kɛ́t-mîiam)


อินเดียม

อินเดียม • (in-dîiam)


ซีนอน

ซีนอน • (sii-nɔ̂n)


แบเรียม

แบเรียม • (bɛɛ-rîiam)


แลนทานัม

แลนทานัม • (lɛɛn-taa-nâm)


ซาแมเรียม

ซาแมเรียม • (saa-mɛɛ-rîiam)


แกโดลิเนียม

แกโดลิเนียม • (gɛɛ-doo-lí-nîiam)


เทอร์เบียม

เทอร์เบียม • (təə-bîiam)


ดิสโพรเซียม

ดิสโพรเซียม • (dís-proo-sîiam)


เออร์เบียม

เออร์เบียม • (əə-bîiam)

/ʔɤː˧.bia̯m˥˩/


อิตเทอร์เบียม

อิตเทอร์เบียม • (ìt-təə-bîiam)

/ʔit̚˨˩.tʰɤː˧.bia̯m˥˩/


ลูทีเทียม

ลูทีเชียม ลูทีเชียม#Thai

nonstandard form of ลูทีเชียม (luu-tii-chîiam)


แฮฟเนียม

แฮฟเนียม • (hɛ́ɛf-nîiam)


แทนทาลัม

แทนทาลัม • (tɛɛn-taa-lâm)


ออสเมียม

ออสเมียม • (ɔ́ɔs-mîiam)

/ʔɔːs˦˥.mia̯m˥˩/


อิริเดียม

อิริเดียม • (ì-rí-dîiam)


แพลทินัม

แพลทินัม • (plɛɛ-tí-nâm)


แทลเลียม

แทลเลียม • (tɛɛl-lîiam)


ตะกั่ว

ตะกั่ว • (dtà-gùua)

dtà-gùua (romanization)
ตกั่ว (alternative)

Clipping of ตะกั่วป่า that was corrupted from "ตะโกลา", a city in Srivijaya empire, which its name was in turn borrowed from Tamil தக்கோலம் (takkōlam).


บิสมัท

บิสมัท • (bís-mát)


พอโลเนียม

พอโลเนียม • (pɔɔ-loo-nîiam)


แอสทาทีน

แอสทาทีน • (ɛ́ɛs-taa-tiin)

/ʔɛːs˦˥.tʰaː˧.tʰiːn˧/


เรดอน

เรดอน • (ree-dɔ̂n)


แฟรนเซียม

แฟรนเซียม • (frɛn-sîiam)


แอกทิเนียม

แอกทิเนียม • (ɛ́k-tí-nîiam)

/ʔɛk̚˦˥.tʰi˦˥.nia̯m˥˩/


ทอเรียม

ทอเรียม • (tɔɔ-rîiam)


โพรแทกทิเนียม

โพรแทกทิเนียม • (proo-tɛ́k-tí-nîiam)


อะเมริเซียม

อะเมริเซียม • (à-mee-rí-sîiam)


เบอร์คีเลียม

เบอร์คีเลียม • (bəə-kii-lîiam)


แคลิฟอร์เนียม

แคลิฟอร์เนียม • (kɛɛ-lí-fɔɔ-nîiam)


เฟอร์เมียม

เฟอร์เมียม • (fəə-mîiam)


ลอว์เรนเซียม

ลอว์เรนเซียม • (lɔɔ-ren-sîiam)


รัทเทอร์ฟอร์เดียม

รัทเทอร์ฟอร์เดียม • (rát-tə̂ə-fɔɔ-dîiam)

/rat̚˦˥.tʰɤː˥˩.fɔː˧.dia̯m˥˩/


ดุบเนียม

ดุบเนียม • (dúp-nîiam)


ซีบอร์เกียม

ซีบอร์เกียม • (sii-bɔɔ-gîiam)


โบห์เรียม

โบห์เรียม • (boo-rîiam)


ฮัสเซียม

ฮัสเซียม • (hás-sîiam)


ไมต์เนเรียม

ไมต์เนเรียม • (mái-nee-rîiam)


ดาร์มสตัดเทียม

ดาร์มสตัดเทียม • (daam-sà-dtát-tîiam)


เรินต์เกเนียม

เรินต์เกเนียม • (rəən-gee-nîiam)


โคเปอร์นิเซียม

โคเปอร์นิเซียม • (koo-bpəə-ní-sîiam)


ลิเวอร์มอเรียม

ลิเวอร์มอเรียม • (lí-wə̂ə-mɔɔ-rîiam)


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


ไม้ตรี

ไม้ ตรี (canonical)
mái-dtrii (romanization)

ไมตรี ไมตรี#Thai


โพรโทแอกทิเนียม

โพรโทแอกทิเนียม • (proo-too-ɛ́k-tí-nîiam)


แก้วตาโบ๋

แก้วตาโบ๋ • (gɛ̂ɛo-dtaa-bǒo)

/kɛːw˥˩.taː˧.boː˩˩˦/

แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa, “eyeball”) + โบ๋ (bǒo, “holed; pitted; sunken; etc”).

com

a snack in the form of fried dough that looks like an eye without the eyeball, usually eaten as an accompaniment for soy milk.


หิ่งห้อย

th-noun

หิ่งห้อย • (hìng-hɔ̂i)

Uncertain. Compare Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui); Mandarin 螢火 /萤火 (yínghuǒ); Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ (hing hǭi), ຫິ່ງຫ້ອຽ (hing hǭi), Tày hinh hỏi.

หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:

Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̂ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ-hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi

2008, ประกาศิต ศิริวนา, "หิ่งห้อยน้อย", in รวมบทกวีนิพนธ์จากหมออนามัย หิ่งห้อย: ร้อยเรียงจากใจคนทํางานเพื่อสุขภาพของชาวชนบทไทย, โครงการวารสารหมออนามัย, page 7:
ฉันอยากเห็นเธอเป็นหิ่งห้อยตัวนั้น ผู้เชื่อมั่นในแสงตนทุกหนแห่ง แต่เวลาเปลี่ยนไปเธอเปลี่ยนแปลง เป็นแมลงปีกแข็งธรรมดา
chǎn yàak hěn təə bpen hìng-hɔ̂i dtuua nán · pûu chʉ̂ʉa-mân nai sɛ̌ɛng dton túk hǒn-hɛ̀ng · dtɛ̀ɛ wlao bplìian bpai təə bplìian-bplɛɛng · bpen má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng tam-má-daa
I had always wanted you to be like that firefly, who confided in its own light wherever it flew. But as time went by, you just changed — changed into an ordinary beetle.

หิ่งห้อยนับร้อยนับพัน ส่องแสงระยิบระยับกัน สว่างไสวไปทั้งต้นลำพู

2003, ประภาส ชลศรานนท์, นิทานหิ่งห้อย:

Fireflies as many as hundreds or thousands emit glittering lights, illuminating the entire mangrove apple tree.

hìng-hɔ̂i náp rɔ́ɔi náp pan · sɔ̀ng sɛ̌ɛng rá-yíp-rá-yáp gan · sà-wàang-sà-wǎi bpai táng dtôn lam-puu

โคลงโลกนิติ:
อย่าหมิ่นของเล็กนั้น สี่สถาน เล็กพริกพระกุมาร จีดจ้อย งูเล็กเท่าสายพาน พิษยิ่ง ไฟเล็กเท่าหิ่งห้อย อย่าได้ดูแคลน
yàa mìn kɔ̌ɔng lék nán · sìi sà-tǎan · lék prík prá-gù-maan · jìit jɔ̂i · nguu lék tâo sǎai-paan · pĺt yîng · fai lék tâo hìng-hɔ̂i · yàa dâai duu-klɛɛn
There are four types of little things that should not be belittled: a small pepper; a little child; a venomous serpent, though as tiny as a serpentine belt; and a light, though as tiny as a firefly. Belittle them not.


ติมอร์ตะวันออก

th-proper noun

ติมอร์ตะวันออก • (dtì-mɔɔ-dtà-wan-ɔ̀ɔk)

Calque of English East Timor. Equivalent to ติมอร์ (dtì-mɔɔ) + ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk).

com

ประเทศติมอร์ตะวันออก

ติมอร์-เลสเต ติมอร์-เลสเต#Thai

synonym of ติมอร์-เลสเต


ฟิจิ

th-proper noun

ฟิจิ • (fí-jì)

/fi˦˥.t͡ɕiʔ˨˩/

ฟีจี ฟีจี#Thai


ไนจีเรีย

ประเทศไนจีเรีย

สหพันธ์สาธารณรัฐไนจีเรีย

Nigeria (a country in West Africa, south of the country of Niger)


ก่อการร้าย

th-noun

ก่อการร้าย • (gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + การ (gaan, “act; action; activity”) + ร้าย (ráai, “bad; ill; wicked; evil”).

com

2017 March 19, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-27:

การกระทำในการเดินขบวน ชุมนุม ประท้วง โต้แย้ง หรือเคลื่อนไหว เพื่อเรียกร้องให้รัฐช่วยเหลือหรือให้ได้รับความเป็นธรรมอันเป็นการใช้เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นการกระทำความผิดฐานก่อการร้าย

gaan-grà-tam nai gaan-dəən-kà-buuan · chum-num · bprà-túuang · dtôo-yɛ́ɛng · rʉ̌ʉ klʉ̂ʉan-wǎi · pʉ̂ʉa rîiak-rɔ́ɔng hâi rát chûai-lʉ̌ʉa rʉ̌ʉ hâi dâai ráp kwaam-bpen-tam an bpen gaan-chái sěe-rii-pâap dtaam rát-tà-tam-má-nuun · mâi bpen gaan-grà-tam kwaam-pìt tǎan gɔ̀ɔ-gaan-ráai

Acts [done] in a demonstration, rally, protest, contest, or movement [held] for demanding the State to provide assistance or for seeking justice, which is the exercise of liberties under the Constitution, do not constitute the commission of offences of terrorism.

มาตรา ๑๓๕/๑ ผู้ใดกระทำการอันเป็นความผิดอาญาดังต่อไปนี้ (๑) ใช้กำลังประทุษร้ายหรือกระทำการใดอันก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตหรืออันตรายอย่างร้ายแรงต่อร่างกายหรือเสรีภาพของบุคคลใด ๆ (๒) กระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่ระบบการขนส่งสาธารณะ ระบบโทรคมนาคม หรือโครงสร้างพื้นฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ (๓) กระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของรัฐหนึ่งรัฐใด หรือของบุคคลใด หรือต่อสิ่งแวดล้อม อันก่อให้เกิดหรือน่าจะก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างสำคัญ ถ้าการกระทำนั้นได้กระทำโดยมีความมุ่งหมายเพื่อขู่เข็ญหรือบังคับรัฐบาลไทย รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ ให้กระทำหรือไม่กระทำการใดอันจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรง หรือเพื่อสร้างความปั่นป่วนโดยให้เกิดความหวาดกลัวในหมู่ประชาชน ผู้นั้นกระทำความผิดฐานก่อการร้าย ต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สามปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงหนึ่งล้านบาท

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam gaan an bpen kwaam-pìt-aa-yaa dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · (nʉ̀ng) · chái gam-lang bprà-tút-sà-ráai rʉ̌ʉ grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət an-dtà-raai dtɔ̀ɔ chii-wít rʉ̌ʉ an-dtà-raai yàang ráai-rɛɛng dtɔ̀ɔ râang-gaai rʉ̌ʉ sěe-rii-pâap kɔ̌ɔng bùk-kon dai dai · (sɔ̌ɔng) · grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai yàang ráai-rɛɛng gɛ̀ɛ rá-bòp gaan-kǒn-sòng sǎa-taa-rá-ná · rá-bòp too-rá-ká-má-naa-kom · rʉ̌ʉ kroong-sâang-pʉ́ʉn-tǎan an bpen bprà-yòot-sǎa-taa-rá-ná · (sǎam) · grà-tam gaan dai an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai gɛ̀ɛ sáp-sǐn kɔ̌ɔng rát nʉ̀ng rát dai · rʉ̌ʉ kɔ̌ɔng bùk-kon dai · rʉ̌ʉ dtɔ̀ɔ sìng-wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm · an gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət rʉ̌ʉ nâa jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai taang sèet-tà-gìt yàang sǎm-kan · tâa gaan-grà-tam nán dâai grà-tam dooi mii kwaam-mûng-mǎai pʉ̂ʉa kùu-kěn rʉ̌ʉ bang-káp rát-tà-baan tai · rát-tà-baan dtàang-bprà-têet · rʉ̌ʉ ong-gaan-rá-wàang-bprà-têet · hâi grà-tam rʉ̌ʉ mâi grà-tam gaan dai an jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət kwaam-sǐia-hǎai yàang ráai-rɛɛng · rʉ̌ʉ pʉ̂ʉa sâang kwaam-bpàn-bpùuan dooi hâi gə̀ət kwaam-wàat-gluua nai mùu bprà-chaa-chon · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan gɔ̀ɔ-gaan-ráai · dtɔ̂ng rá-waang-tôot bprà-hǎan-chii-wít · jam-kúk dtà-lɔ̀ɔt chii-wít · rʉ̌ʉ jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng yîi sìp bpii · lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hòk mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng nʉ̀ng láan bàat

Section 135/1 [When] anyone commits [any of] the following criminal acts: (1)  exercising forcible violence or carrying out whatever act which brings about harm to the life or serious harm to the body or liberty of any person; (2)  carrying out whatever act which brings about serious damage to a public transport system, telecommunication system, or infrastructure of public interest; (3)  carrying out whatever act which brings about damage to property of any particular state or of any person or to the environment in such a manner bringing or likely to bring about considerable economic damage; if such act is committed for the purpose of threatening or compelling the Thai government, a foreign government, or an international organisation so as to make it do or refrain from doing any act in a manner that would bring about serious damage, or for causing turbulence by creating terror amongst the general people; that one commits an offence of terrorism and shall be liable to death, imprisonment for life, or imprisonment from three years to twenty years, and a fine from sixty thousand baht to one million baht.


การโกหก

โกหก โกหก#Thai


คฤสตศักราช

th-noun

คฤสตศักราช • (krít-sàk-gà-ràat)

ขอพระราชทานกราบบังคมทูลพระกรุณามาแต่ ณ วันพฤหัสบดี แรม ๘ ค่ำ เดือน ๒ ปีวอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖ ตรงวันที่ ๘ เดือนเยนนุอารี คฤสตศักราช ๑๘๘๕ ๚

kɔ̌ɔ prá-râat-chá-taan gràap-bang-kom-tuun prá-gà-rú-naa maa dtɛ̀ɛ ná wan-prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii rɛɛm bpɛ̀ɛt kâm dʉʉan-yîi bpii-wɔ̂ɔk chɔ̂ɔ-sòk sàk-gà-ràat pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sìi-sìp hòk dtrong wan tîi bpɛ̀ɛt dʉʉan yeen-nú-aa-rîi krít-sàk-gà-ràat pan bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa

We beg your permission to inform you of this on Thursday, the 8th day of the waning moon of the second month of the year 1246, corresponding to the 8th day of January, 1885 Christian Era.

คริสต์ศักราช คริสต์ศักราช#Thai

archaic spelling of คริสต์ศักราช (krít-sàk-gà-ràat)


แอนตาร์กติกา

th-adj

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)

From English Antarctica. Compare Lao ອັນຕາກຕິກ (ʼan tāk tik), Lao ອັງຕາກຕິກ (ʼang tāk tik).

ทวีปแอนตาร์กติกา


แอนตาร์กติกา

th-proper noun

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)

Antarctica (the southernmost continent, south of the Southern Ocean, containing the South Pole)


มรณภาพ

th-verb

มรณภาพ • (mɔɔ-rá-ná-pâap) (abstract noun การมรณภาพ)

mɔɔ-rá-ná-pâap (romanization)
การมรณภาพ (abstract-noun)

From มรณ (mron, “death”) + ภาพ (pâap, “condition; emotion; manner; state”); literally "condition of death".


มรณกรรม

th-noun

มรณกรรม • (mɔɔ-rá-ná-gam)

From Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + कर्म (karma, “act; activity; action”); literally "action of death" or "act of dying".


ดับขันธ์

th-verb

ดับขันธ์ • (dàp-kǎn)

From ดับ (dàp, “to cease; to extinguish; to terminate”) + ขันธ์ (kǎn, “the five aggregates (physical form, sensation, perception, mental formation, consciousness)”); literally "to terminate one's aggregates".

compound

(used of a religious or royal personage, as a buddha, saint, high priest, monarchs, etc) to die.

saint; high priest; monarchs; etc; saint; high priest; monarchs; etc


ทิวงคต

th-verb

ทิวงคต • (tí-wong-kót) (abstract noun การทิวงคต)

tí-wong-kót (romanization)
การทิวงคต (abstract-noun)
ชีวงคต (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit दिवङ्गत (divaṅgata, literally “gone to heaven”); probably via Old Khmer divaṅgata (“to die”).

bor

(used of crown princes and other high-ranking royals) to die.


สุรคต

th-verb

สุรคต • (sù-rá-kót) (abstract noun การสุรคต)

sù-rá-kót (romanization)
การสุรคต (abstract-noun)

From สุร (“god, deity; gallant, warrior”) + คต (kót, “gone”); literally "gone to [the land of] gods" or "gone to [the land of] gallants".

com

(used of foreign monarchs, archaic) to die.


วายปราณ

th-verb

วายปราณ • (waai-bpraan) (abstract noun การวายปราณ)

waai-bpraan (romanization)
การวายปราณ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ปราณ (bpraan, “breath”).

af

แต่พระเจ้าสเตฟาน ยังทรงกลัวพระธิดาจะวายปราณ จึงทรงมีบัญชาให้เครื่องปั่นฝ้ายทั้งมวลในอาณาจักรถูกเผาทิ้งไปในวันนั้น และก็เป็นไปตามพระประสงค์

dtɛ̀ɛ prá-jâao sà-tee-faan · yang song gluua prá-tí-daa jà waai-bpraan · jʉng song mii ban-chaa hâi krʉ̂ʉang-bpàn-faai tang-muuan nai aa-naa-jàk tùuk pǎo tíng bpai nai wan nán · lɛ́ gɔ̂ɔ bpeen-bpaii dtaam prá-bprà-sǒng

But King Stefan, still fearful of his daughter's life, did then and there decree that every spinning wheel in the kingdom should on that very day be burnt. So it was done.
(Literally) But King Stefan still feared that his divine daughter might perish. So he issued a command that all the spinning wheels in the kingdom be burnt away on that very day. And it happened in accordance with his divine desire.


รายการ

th-noun

รายการ • (raai-gaan) (classifier รายการ)

raai-gaan (romanization)
รายการ (classifier)

รายการสินค้า

รายการอาหาร

รายการที่สอง

รายการโทรทัศน์

ไม่สามารถทำรายการได้


กะลา

Compare Malay and Indonesian kelapa (“coconut”).


กบในกะลา

gòp-nai-gà-laa (romanization)
กบในกะลาครอบ (alternative)

กบ (gòp) + ใน (nai) + กะลา (gà-laa). Literally: a frog in a coconut shell. Compare Malay katak di bawah tempurung, Chinese 井底之蛙 (jǐngdǐzhīwā).

(idiomatic) an ignorant or unknowledgeable person, one of very limited outlook (narrow-minded) and experience


แอลจีเรีย

ประเทศแอลจีเรีย

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนแอลจีเรีย

sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai bprà-chaa-chon ɛl-jii-riia


เท

tee (romanization)
การเท (abstract-noun)

เทผู้

โดนเพื่อนเท

เทงาน

เทสอบ

เทนัด

(slang) to dump, to desert, to abandon; to skip, to jump, to avoid taking part (in) or attending, to pass over, to intentionally miss or omit.


ลิเบีย

th-proper noun

ลิเบีย • (lí-biia)

ประเทศลิเบีย

รัฐลิเบีย


ปุ่ม

th-noun

ปุ่ม • (bpùm)


สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

th-proper noun

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-típ-bpà-dtai kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + ประชาธิปไตย (bprà-chaa-tí-bpà-dtai) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Democratic Republic of the Congo.

clq

Democratic Republic of the Congo#English:_Q974

Democratic Republic of the Congo (a country in Central Africa, the larger of the two countries named Congo)

en-สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก-th-name-95KCBFjb


คองโก

/kʰɔŋ˧.koː˧/

/kʰɔŋ˧.koː˥˩/

Democratic Republic of the Congo#English

Congo, Democratic Republic of the Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Republic of the Congo
Republic of the Congo#English

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo, Republic of the Congo (a country in Central Africa, smaller and to the west of the Democratic Republic of the Congo)

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

สาธารณรัฐคองโก

แม่น้ำคองโก

Congo (a major river in Central Africa which flows for about 4,380 km (2,720 miles) to the Atlantic Ocean in the Democratic Republic of the Congo, at times forming the border with the Republic of the Congo and Angola)


สาธารณรัฐคองโก

th-proper noun

สาธารณรัฐคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Republic of the Congo.

com

Republic of the Congo
Republic of the Congo#English:_Q971

Republic of the Congo (a country in Central Africa, the smaller of the two countries named Congo)


เอธิโอเปีย

ประเทศเอธิโอเปีย

สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเอธิโอเปีย

sà-hà-pan sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai ee-tí-oo-bpiia


แทนซาเนีย

ประเทศแทนซาเนีย


ปราณี

From Sanskrit प्राणि (prāṇi, “living being”, literally “one that breathes; breathing one”). Compare Pali pāṇī.


ลุง

From Proto-Tai *luŋᴬ (“parent's older brother”). Cognate with Lao ລຸງ (lung), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Shan လုင်း (lúng), Tai Nüa ᥘᥧᥒᥰ (lüng), Zhuang lungz, Nong Zhuang lungz, Saek ลุ๊ง.

inh

(slang, sometimes derogatory) person who acts like an elderly man, such as one who loves flirting with young girls.


อิสลาม

ศาสนา ศาสนา#Thai


อัลลอฮ์

th-proper noun

อัลลอฮ์ • (an-lɔɔ)

/ʔan˧.lɔʔ˦˥/


ชิลี

/t͡ɕʰi˦˥.liː˧/

ประเทศชิลี

สาธารณรัฐชิลี

ชาวชิลี


ตรา

From Old Khmer ត្រា (trā), តរា (tarā), ត្រ (tra). Cognate with Khmer ត្រា (traa), Lao ຕາ (tā).

decorated mark or symbol for representing person, organization, or as insignia, trademark etc.


ตรา

dtraa (romanization)
การตรา (abstract-noun)


ธนบัตร

tá-ná-bàt (romanization)
ใบ (classifier)

From Sanskrit धनपत्र (dhanapatra, “currency note”). Same as ธน (ton) + บัตร (bàt).

der

ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

tá-ná-bàt bpen ngən tîi cham-rá nîi dâai dtaam gòt-mǎai


เหรียญ

th-cls

เหรียญ • (rǐian)

Semi-learned borrowing from Portuguese real (“former currency of Portugal”) with adaptation to be similar with Pali hirañña. Cognate with Malay riyal and Khmer រៀល (riəl). Doublet of เรียล (riial).

slbor

Classifier for coins, dollars, medals, etc.


มัสตาร์ด

th-noun

มัสตาร์ด • (más-dtàat)


แบต

แบต • (bɛ̀t)

แบตหมด


หยด

yòt (romanization)
การหยด (abstract-noun)


อินฟาเรด

อินฟราเรด อินฟราเรด#Thai


กระลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กระลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กะลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กะลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


โกตดิวัวร์

th-proper noun

โกตดิวัวร์ • (góot-dì-wuua)

ประเทศโกตดิวัวร์

สาธารณรัฐโกตดิวัวร์

Ivory Coast, Côte d'Ivoire (a country in West Africa)


องค์ประชุม

องค์ (ong, “body; organ”) + ประชุม (bprà-chum, “meeting”).


องค์คณะ

th-noun

องค์คณะ • (ong-ká-ná)

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.naʔ˦˥/

องค์ (ong, “body; organ”) + คณะ (ká-ná, “body; group”).

com

(law, of a court, tribunal, etc) quorum.


ประชุมเพลิง

th-verb

ประชุมเพลิง • (bprà-chum-pləəng) (abstract noun การประชุมเพลิง)

bprà-chum-pləəng (romanization)
การประชุมเพลิง (abstract-noun)

From ประชุม (bprà-chum, “to assemble”) + เพลิง (pləəng, “flame”).

com

(transitive or intransitive, as of a dead body or person) to cremate; to hold a cremation (for).


มัตสยา

th-noun

มัตสยา • (mát-sà-yǎa)

มัจฉา มัจฉา#Thai


หน่วยอภิบาล

หน่วยอภิบาล • (nùai-à-pí-baan)

From หน่วย (nùai, “unit”) + อภิบาล (à-pí-baan, literally “great care; higher care; etc.”), a calque of English intensive care unit.


ตุ่มมังกร

th-noun

ตุ่มมังกร • (dtùm-mang-gɔɔn)

From ตุ่ม (dtùm, “jar”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”); literally "dragon jar".

compound

(slang, derogatory, offensive) obese female.


นานทีปีหน

From นาน (naan, “long”) + ที (tii, “chance; occasion; etc.”) + ปี (bpii, “year”) + หน (hǒn, “chance; occasion; etc.”); literally "once a long time, once a year" or "one occasion a long time, one occasion a year".

(idiomatic, hyperbolic) very seldom; very rarely; almost never.


เชลย

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧/

From Old Khmer ជ្លេយ៑ (jley, “one who is carried off: transportee, deportee; captive; etc”), which was probably derived from Western Cham [script needed] (jalơy); or from Old Mon jlūy (“one carried off during military operations”). Cognate with Modern Khmer ឈ្លើយ (chləəy, “captive”), Lao ຊະເລີຍ (sa lœ̄i, “captive”).

bor

(archaic) person removed from his land to another after a war: transportee, deportee, etc.


แปรงสีฟัน

th-noun

แปรงสีฟัน • (bprɛɛng-sǐi-fan) (classifier อัน)

bprɛɛng-sǐi-fan (romanization)
อัน (classifier)


แปรง

แปรง • (bprɛɛng)

Compare Khmer ប្រែង (praeng, “bristle (of a boar)”). Possibly related to แผง (pɛ̌ɛng).


วัตต์

th-noun

วัตต์ • (wàt)

From English watt, from the name of James Watt.


กรน

gron (romanization)
การกรน (abstract-noun)

From Proto-Tai *klɤlᴬ (“to snore”). The Thai form aberrantly has / -r-/ instead of the expected /-l-/.
Cognate with Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun), Lao ກົນ (kon), ຂົນ (khon), Isan โกน, Shan ၶူၼ် (khǔun), Zhuang gyaen, Nong Zhuang zaen (as in noanzzaen).


พิเรนทร์

th-adv

พิเรนทร์ • (pí-reen) (abstract noun ความพิเรนทร์)

pí-reen (romanization)
ความพิเรนทร์ (abstract-noun)

Clipping of พิเรนทร์เทพ (pí-reen-têep), the noble title of the Chief of the Right Royal Grand Police Department (เจ้ากรมพระตำรวจใหญ่ขวา), from พิเรนทร์ (pí-reen; literally "chief of gallants", "chief gallant", "gallant chief", etc), a compound of พิร (“gallant; hero; warrior”) + อินทร์ (in, “Indra; chief, lord, master”), + เทพ (têep, “divine; deity”); after the holder of this title during the Franco-Siamese War of 1893, who trained police divers to sink French warships in unorthodox ways, leaving many divers dead underwater.

clipping

Clipping of พิเรนทร์เทพ

com

in a manner that is deviant, perverted, queer, unconventional, or unorthodox


น้ำตา

From น้ำ (náam, “liquid; water”) + ตา (dtaa, “eye”); literally "eye water".

compound

ลิลิตพระลอ:
เสียงโหยเสียงไห้มี่ เรือนหลวง ขุนหมื่นมนตรีปวง ป่วยซ้ำ เรือนราษฎร์ร่ำตีทรวง ทุกข์ทั่ว กันนา เมืองจะเย็นเป็นน้ำ ย่อมน้ำตาครวญ
sǐiang hǒoi sǐiang hâi mîi · rʉʉan-lŭuang · kŭn mʉ̀ʉn mon-dtrii bpuuang · bpùuai sám · rʉʉan râat râm dtii suuang · túk tûa · gan naa · mʉʉang jà yen bpen náam · yɔ̂m náam-dtaa kruuan
The sound of crying is dominating the royal abode. All the ministers and public officers are, too, being stricken with deep grief. Each of the private citizens is also weeping and wailing. Soon the city will surely be inundated by tears of sorrow.

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ náam-pʉ̂ng kʉʉ náam-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam am-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream — that's what love is.

สุจิตต์ วงษ์เทศ, ปากกับใจ:
เมื่อรักกันไม่ได้ก็ไม่รัก ไม่เห็นจักเกรงการสถานไหน ไม่รักกูกูก็จักไม่รักใคร เอ๊ะน้ำตากูไหลทำไมฤๅ
mʉ̂ʉa rák gan mâi dâai gɔ̂ɔ mâi rák · mâi hěn jàk greeng gaan sà-tǎan nǎi · mâi rák guu guu gɔ̂ɔ jàk mâi rák krai · é náam-dtaa guu lǎi tam-mai rʉʉ
When you can't love me, I just won't love you. Why should I care for anyone or anything? No one loves me, then I love nobody. But, eh, why am I shedding tears?

1965, ชาลี อินทรวิจิตร, หยาดเพชร:
แม้ยามเพชรหยาดจากฟ้า ร่วงลงมาฟ้าคงไหวหวั่น ดวงดาวก็พลอยเศร้าโศกศัลย์ มิอาจกลั้นน้ำตาอาลัย
mɛ́ɛ yaam pét yàat jàak fáa · rûuang long maa fáa kong wǎi-wàn · duuang-daao gɔ̂ɔ plɔɔi sâo sòok-sǎn · mí àat glân náam-dtaa aa-lai
When you Diamond drops from the sky, the entire heaven would be shaken and too the stars would fall deep in grief, finding themselves unable to hold back tears of torment.

เจ็บปวดรวดร้าวเกินจะเอ่ยคำ สุดคลายความช้ำน้ำตาของแม่ ไม่มีเหลือฝัน แต่ใจมุ่งหวัง

jèp-bpùuat-rûuat-ráao gəən jà ə̀əi kam · sùt klaai kwaam-chám náam-dtaa kɔ̌ɔng mɛ̂ɛ · mâi mii lʉ̌ʉa fǎn · dtɛ̀ɛ jai mûng-wǎng

No words describe a mother's tears. No words can heal a broken heart. A dream is gone, but where there's hope.

tear: drop of secreted fluid from an eye.

anything resembling or suggesting a tear, as a drop of melted wax from a candle.


โมร็อกโก

ประเทศโมร็อกโก

ราชอาณาจักรโมร็อกโก


ตูนิเซีย

ประเทศตูนิเซีย

สาธารณรัฐตูนิเซีย


หอสมุด

th-noun

หอสมุด • (hɔ̌ɔ-sà-mùt)

/hɔː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + สมุด (sà-mùt, “book”).


ครีม

(colloquial) any creamy substance, as lotion.


ครีมเทียม

ครีม (kriim, “cream”) + เทียม (tiiam, “artificial, fake”)


เขียง

th-noun

เขียง • (kǐiang)

From Proto-Tai *χiəŋᴬ (“chopping board”).
Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᨦ; Lao ຂຽງ (khīang); Khün ᨡ᩠ᨿᨦ; Lü ᦵᦃᧂ (ẋeng); Shan ၶဵင် (khǎeng); Tai Nüa ᥑᥥᥒᥴ (xéng); Zhuang heng, geng (dialectal) and giengz (kʰiːŋ²) (dialectal).

2022 January 19, “ตรวจเขียงหมู ร้านขายไข่ไก่ ป้องกันฉวยขึ้นราคาเอาเปรียบผู้บริโภค”, in กรุงเทพธุรกิจ, กรุงเทพฯ: กรุงเทพธุรกิจ:

dtrùuat kǐiang mǔu · ráan kǎai kài gài · bpɔ̂ng-gan chǔai kʉ̂n raa-kaa

[Authorities] inspect pork butcher's shops, chicken egg selling shops, to prevent the taking of opportunities to increase prices


หุ่น

หุ่น • (hùn)

From Proto-Tai *hunᴮ (“puppet; marionette”). Cognate with Northern Thai ᩉᩩ᩵ᩁ, Khün ᩉᩩ᩵ᩁ, Lao ຫຸ່ນ (hun), Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹), Shan ႁုၼ်ႇ (hùn), Ahom 𑜑𑜤𑜃𑜫 (hun), Saek ฮุน.

cog

Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹)


หุ่นเชิด

th-noun

หุ่นเชิด • (hùn-chə̂ət) (classifier ตัว)

hùn-chə̂ət (romanization)
ตัว (classifier)

/hun˨˩.t͡ɕʰɤːt̚˥˩/

From หุ่น (hùn, “figure”) + เชิด (chə̂ət, “to raise; to lift”).

com

manipulated figure, as puppet, marionette, etc.

(figurative) someone manipulated by another: puppet, sock puppet, nominee, etc.


สีน้ำ

th-noun

สีน้ำ • (sǐi-náam)

From สี (sǐi, “colour”) + น้ำ (náam, “water”); perhaps calque of English watercolour.


สีเทียน

From สี (sǐi, “colour”) + เทียน (tiian, “candle”).


สีชอล์ก

th-noun

สีชอล์ก • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

From สี (sǐi, “colour”) + ชอล์ก (chɔ́k, “chalk”).

com

pastel: chalklike crayon, especially oil pastel.


สีชอล์ค

th-noun

สีชอล์ค • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

สีชอล์ก สีชอล์ก#Thai


ชอล์ค

ชอล์ค • (chɔ́k)

ชอล์ก ชอล์ก#Thai


สีไม้

สีไม้ • (sǐi-máai)

From สี (sǐi, “colour”) + ไม้ (máai, “stick”).


ดินสอสี

th-noun

ดินสอสี • (din-sɔ̌ɔ-sǐi)

/din˧.sɔː˩˩˦.siː˩˩˦/

From ดินสอ (din-sɔ̌ɔ, “pencil”) + สี (sǐi, “colour”).


รากหญ้า

th-noun

รากหญ้า • (râak-yâa)

From ราก (râak) + หญ้า (yâa), calque of English grass roots.


เสียตัว

th-verb

เสียตัว • (sǐia-dtuua) (abstract noun การเสียตัว)

sǐia-dtuua (romanization)
การเสียตัว (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ตัว (dtuua, “body”); literally "to lose one's body". Compare Chinese 失身 (shīshēn).

com

1968, กรรณิการ์ เฮงรัศมี, รักที่ต้องเลือก (วันนี้):
โอ้วันนี้วันสำคัญตื้นตันนัก มิรู้จักเลือกทางอย่างไรได้ ถ้าไม่ไปพบเขาเราเสียใจ แต่ถ้าไปพบเขาเราเสียตัว
ôo wan níi wan sǎm-kan dtʉ̂ʉn-dtan nák · mí rúu jàk lʉ̂ʉak taang yàang rai dâai · tâa mâi bpai póp kǎo rao sǐia-jai · dtɛ̀ɛ tâa bpai póp kǎo rao sǐia-dtuua
Oh, today is the day and I feel so delighted! Still I don't know which choice I should make. If I don't go to see him, I'd lose my mind. But if I go to see him, I'd lose my virginity.

(slang, of a woman) to lose one's virginity; to lose one's chastity.


เสียชีวิต

th-verb

เสียชีวิต • (sǐia-chii-wít) (abstract noun การเสียชีวิต)

sǐia-chii-wít (romanization)
การเสียชีวิต (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ชีวิต (chii-wít, “life”); literally "to lose one's life".


หมดลม

th-verb

หมดลม • (mòt-lom) (abstract noun การหมดลม)

mòt-lom (romanization)
การหมดลม (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to have no more; to run out of”) + ลม (lom, “breath”).


สิ้นชีวิต

th-verb

สิ้นชีวิต • (sîn-chii-wít) (abstract noun การสิ้นชีวิต)

sîn-chii-wít (romanization)
การสิ้นชีวิต (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to come to an end; to lose; to have no more”) + ชีวิต (chii-wít, “life”).


คายกคณะ

From Sanskrit गायक (gāyaka, “musician; singer”) + गण (gaṇa, “band; council; group; etc.”).


คณบดี

From Sanskrit गणपति (gaṇapati, literally “chief of a group”), from गण (gaṇa, “group”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai คณ (ká-ná-, “group, body; higher education faculty; etc”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief; lord; master; leader; commander; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇapati (“an epithet of the god Gaṇeśa or Śiva”).

cog

คณบดี คณบดี#Thai

คณะทูต คณะทูต#Thai

dean: senior member of a group, organisation, etc, such as คณบดีคณะทูต (ká-ná-bɔɔ-dii-ká-ná-tûut, “dean of a diplomatic corps”).


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


ระบาดวิทยา

From ระบาด (rá-bàat, “epidemic”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”).


นักวิทยาการระบาด

th-noun

นักวิทยาการระบาด • (nák-wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

/nak̚˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.kaːn˧.ra˦˥.baːt̚˨˩/

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + วิทยาการระบาด (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat, “epidemiology”).

compound

วิทยาการระบาด


อิเหนา

th-proper noun

อิเหนา • (ì-nǎo)

Burmese: အီနောင် (inaung)

From Javanese Inu, Inu, Ino, or Hino, the name of a Javanese legendary prince.

(colloquial) Indonesia (a country and archipelago in maritime Southeast Asia)


ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง

th-verb

ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง • (wâa-dtɛ̀ɛ-kǎo-ì-nǎo-bpen-eeng)

/waː˥˩.tɛː˨˩.kʰaw˩˩˦.ʔi˨˩.naw˩˩˦.pen˧.ʔeːŋ˧/

From ว่า (wâa, “to accuse; to blame; to criticise”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “merely; only”) + เขา (kǎo, “a third person pronoun; a third party; another person”) + อิเหนา (ì-nǎo, “the name of a Javanese prince”) + เป็น (bpen, “to be”) + เอง (eeng, “oneself”); literally "I-nǎo criticises others for this but, in the end, he does it himself"; based on the life of Javanese prince Ì-nǎo, who criticised other men for falling in love with and quarrelling over a princess called บุษบา (bùt-sà-baa) (or Kirana) but eventually fell in love with her himself.

compound

(idiomatic) to criticise another for anything but do that thing oneself.

en-ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง-th-verb-qN1aoHUu


ประชานิยม

From Sanskrit प्रजा (prajā, “people”) + नियम (niyama, “precept; principle; theory; etc.”).

populist (of, relating to, or characteristic of populism or its adherents).


องค์กร

th-noun

องค์กร • (ong-gɔɔn)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧/

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + กร (gɔɔn, “arm; hand”).

com

organ: body of an organisation that performs certain functions.


องค์การ

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + การ (gaan, “act; action; function; work; etc”), coined by Wan Waithayakon. Compare Khmer អង្គការ (ʼɑngkaa).

organisation: group of persons organised for some end or work.


ชายา

chaa-yaa (romanization)
ฉายา (alternative)
ฉัยยา (alternative)
ไฉยา (alternative)
สายา (alternative)

/t͡ɕʰaː˧.jaː˧/

From Pali jāyā (“wife”) or Sanskrit जाया (jāyā, idem). Cognate with Khmer ជាយា (ciəyiə).

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

พระวร พระวร#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(พระ~, พระราช~, พระวร~, วร~) royal person's wife that holds the royal title of เจ้าฟ้า (jâao-fáa), พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao), or หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


การสมรสตามกฎหมาย

th-noun

การสมรสตามกฎหมาย • (gaan-sǒm-rót-dtaam-gòt-mǎai)

From การสมรส (gaan-sǒm-rót, “marriage”) + ตาม (dtaam, “in accordance with”) + กฎหมาย (gòt-mǎai, “law”).


ทะเบียนสมรส

th-noun

ทะเบียนสมรส • (tá-biian-sǒm-rót)

From ทะเบียน (tá-biian, “register”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage”); literally "marriage register".

compound

marriage certificate
marriage certificate


การสมรส

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + สมรส (sǒm-rót, “to marry”).

Genesis 34:9, KJV:
และเชิญพวกท่านจงทำการสมรสกับพวกเรา
lɛ́ chəən pûuak tân jong tam gaan-sǒm-rót gàp pûuak rao
And make ye marriages with us,

Hebrews 13:4, KJV:
การสมรสเป็นที่นับถือแก่คนทั้งปวง และที่นอนก็ปราศจากมลทิน แต่คนที่ล่วงประเวณีและคนเล่นชู้นั้น พระเจ้าจะทรงพิพากษาโทษเขา
gaan-sǒm-rót bpen-tîi náp-tʉ̌ʉ gɛ̀ɛ kon táng-bpuuang lɛ́ tîi-nɔɔn gɔ̂ɔ bpràat-sà-jàak mon-tin dtɛ̀ɛ kon tîi lûuang-bprà-wee-nii lɛ́ kon lêen-chúu nán prá-jâao jà song pí-pâak-sǎa tôot kǎo
Marriage is honourable in all, and the bed undefiled: but whoremongers and adulterers God will judge.

มาตรา ๑๔๔๙ การสมรสจะกระทำมิได้ถ้าชายหรือหญิงเป็นบุคคลวิกลจริตหรือเป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:

Section 1449 No marriage may be entered into if the man or woman is of unsound mind or has been adjudged incompetent by the court.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp gâao gaan-sǒm-rót jà grà-tam mí-dâai tâa chaai rʉ̌ʉ yǐng bpen bùk-kon wí-gon-jà-rìt rʉ̌ʉ bpen bùk-kon sʉ̂ng sǎan sàng hâi bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat

มาตรา ๑๔๕๐ ชายหญิงซึ่งเป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไปหรือลงมาก็ดี เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดาก็ดี จะทำการสมรสกันไม่ได้ ความเป็นญาติดังกล่าวมานี้ให้ถือตามสายโลหิตโดยไม่คำนึงว่า จะเป็นญาติโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

Section 1450 No marriage may be entered into between a man and a woman who are related through lineal consanguinity, either upwards or downwards, or are brothers or sisters of full blood or half blood. The relationship so described shall be considered according to the blood line, irrespective of whether or not they are legitimately related.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp chaai yǐng sʉ̂ng bpen yâat sʉ̀ʉp-sǎai-loo-hìt dooi-dtrong kʉ̂n bpai rʉ̌ʉ long maa gɔ̂ɔ-dii bpen pîi-nɔ́ɔng rûuam bì-daa-maan-daa rʉ̌ʉ rûuam dtɛ̀ɛ bì-daa rʉ̌ʉ maan-daa gɔ̂ɔ-dii jà tam gaan-sǒm-rót gan mâi-dâai kwaam-bpen-yâat dang-glàao maa níi hâi tʉ̌ʉ dtaam sǎai-loo-hìt dooi mâi kam-nʉng wâa jà bpen yâat dooi chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai rʉ̌ʉ mâi

มาตรา ๑๔๕๒ ชายหรือหญิงจะทำการสมรสในขณะที่ตนมีคู่สมรสอยู่ไม่ได้

Section 1452 No marriage may be entered into by a man or woman whilst he or she has a spouse still.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng chaai rʉ̌ʉ yǐng jà tam gaan-sǒm-rót nai kà-nà tîi dton mii kûu-sǒm-rót yùu mâi-dâai

มาตรา ๑๔๕๗ การสมรสตามประมวลกฎหมายนี้จะมีได้เฉพาะเมื่อได้จดทะเบียนแล้วเท่านั้น

Section 1457 A marriage under this Code may only take place upon having been registered.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp jèt gaan-sǒm-rót dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai níi jà mii dâai chà-pɔ́ mʉ̂ʉa dâai jòt-tá-biian lɛ́ɛo tâo-nán

สมรส สมรส#Thai

(formal) abstract noun of สมรส (sǒm-rót)


คู่สมรส

th-noun

คู่สมรส • (kûu-sǒm-rót)

From คู่ (kûu, “couple; pair”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage; to marry”); literally "marriage couple" or "married couple".


นอกสมรส

th-adv

นอกสมรส • (nɔ̂ɔk-sǒm-rót)

From นอก (nɔ̂ɔk, “out; outside; without”) + สมรส (sǒm-rót, “legally registered marriage”).


ผัวเดียวเมียเดียว

th-noun

ผัวเดียวเมียเดียว • (pǔua-diao-miia-diao)

From ผัว (pǔua, “husband”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”) + เมีย (miia, “wife”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”); literally "one husband, one wife".


ประชาชน

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชน (chon, “idem”).

com

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:

ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน

yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon

UN denounces Sudan's army [for] killing citizens

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-29:

ถ้าศพฝังไว้แล้ว ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพจัดให้ขุดศพขึ้นเพื่อตรวจดู เว้นแต่จะเห็นว่า ไม่จำเป็นหรือจะเป็นอันตรายแก่อนามัยของประชาชน

tâa sòp fǎng wái lɛ́ɛo · hâi pûu chan-ná-sùut-plík-sòp jàt hâi kùt sòp kʉ̂n pʉ̂ʉa dtrùuat-duu · wén-dtɛ̀ɛ jà hěn wâa · mâi jam-bpen rʉ̌ʉ jà bpen an-dtà-raai gɛ̀ɛ à-naa-mai kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon

If the corpse has already been buried, the person who conducts the postmortem examination shall arrange for the corpse to be dug up for inspection, save where [he] finds that [it is] not necessary or [it] would be detrimental to the health of the public.


ใครขายไข่ไก่

th-phrase

ใครขายไข่ไก่

ใครขายไข่ไก่ • (krai-kǎai-kài-gài)

A phrase for Thai language learners used to practice speaking Thai.


เก๊ะ

→ Lao: ເກ໊ະ (ke)

(colloquial) drawer: sliding compartment, as in a piece of furniture.


ลิ้นชัก

th-noun

ลิ้นชัก • (lín-chák)

From ลิ้น (lín, “tongue”) + ชัก (chák, “to draw; to pull; etc”); literally "drawing tongue".


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


ตั้งโอ๋

th-noun

ตั้งโอ๋ • (dtâng-ǒo)

/taŋ˥˩.ʔoː˩˩˦/

Borrowed from Teochew 茼蒿 (dang⁵ o¹) or Hokkien 苳蒿 (tang-o). Compare Khmer តាំងឱ (tang ʼou), Vietnamese tần ô.


ถุงยางอนามัย

ถุงยางอนามัย • (tǔng-yaang-à-naa-mai) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang-à-naa-mai (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

From ถุง (tǔng) + ยาง (yaang) + อนามัย (à-naa-mai).


นรชาติ

th-noun

นรชาติ • (nɔɔ-rá-châat)

/nɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

Compound of นร (nɔɔ-rá-, “human”) + ชาติ (châat, “kind”)


ปรโลก

From ปร (bpɔɔn, “different; other”) + โลก (lôok, “world”); ultimately from Sanskrit परलोक (paraloka, literally “other world”). Cognate with Khmer បរលោក (bɑɑlook).


ปานามา

ประเทศปานามา

สาธารณรัฐปานามา


แบคทีเรีย

th-noun

แบคทีเรีย • (bɛ̀k-tii-riia) (classifier ตัว)

bɛ̀k-tii-riia (romanization)
ตัว (classifier)


โบราณวัตถุ

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + วัตถุ (wát-tù, “article; item; object”).

com

artifact; ancient object; historical object.


โบราณสถาน

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + สถาน (sà-tǎan, “place; venue”).


โบราณคดี

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + คดี (ká-dii, “career; course; process”).


อนิจจา

th-interj

อนิจจา • (à-nít-jaa)

à-nít-jaa (romanization)
อนิจจัง (alternative)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕaː˧/

From Pali aniccā (“changeable; impermanent”), contraction of a Buddhist verse, aniccā vata sangkhārā ("compounded things are impermanent").

ความสวยของพระองค์นั้นเลื่องลือ ช้าก่อน ข้าเห็นสาวงามนางหนึ่ง เศษผ้ามิอาจเร้นความงามวิเศษ อนิจจา นางนี้งามกว่าราชินี
kwaam-sǔai kɔ̌ɔng prá-ong nán lʉ̂ʉang-lʉʉ · cháa-gɔ̀ɔn · kâa hěn sǎao ngaam naang nʉ̀ng · sèet pâa mí àat réen kwaam-ngaam wí-sèet · à-nít-jaa · naang níi ngaam gwàa raa-chí-nii
Famed is thy beauty, Majesty. But hold, a lovely maid I see. Rags cannot hide her gentle grace. Alas, she is more fair than thee
อนิจจานางนั่น จงเอ่ยนาม
à-nít-jaa naang nân · jong ə̀əi naam

ธนัชชา ศักดิ์สยามกุล, สโนว์ไวท์กับคนแคระทั้งเจ็ด

2 Kings 6:5, KJV:
ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"
kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”
But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

(dated) an exclamation to express apprehension of evil, concern, grief, pity, or sorrow.


ให้การ

th-verb

ให้การ • (hâi-gaan) (abstract noun การให้การ)

hâi-gaan (romanization)
การให้การ (abstract-noun)

From ให้ (hâi, “to give”) + การ (gaan, “affair; activity; etc”).

com

(law, intransitive) to reply (to a plaint, complaint, charge, accusation, etc) as a defendant, respondent, etc.

(law, intransitive) to give evidence as a witness.


คำให้การ

From คำ (kam, “speech; word”) + ให้การ (hâi-gaan, “to give statement, evidence, or testimony”).

compound

(law) statement, evidence, or testimony given in court or before a public authority.


เปิ๊ดสะก๊าด

th-adj

เปิ๊ดสะก๊าด • (bpə́ət-sà-gáat)

/pɤːt̚˦˥.sa˨˩.kaːt̚˦˥/

Semi-learned borrowing from English first class.

slbor

(slang and archaic) very luxurious or expensive (often used of clothing).


เด๊ดสะมอเร่

th-verb

เด๊ดสะมอเร่ • (déet-sà-mɔɔ-rêe)

From "That's Amore", a song recorded by Dean Martin. The first word is corrupted into English dead. The rest is Italian amore (“love”).


รุ้ง

th-noun

รุ้ง • (rúng)

Compare Chinese 虹 (hóng). Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung).

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงเเว่ว สะดุ้งเเล้วเหลียวเเลชะเเง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต
bàt-dǐao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dûng lɛ́ɛo lǐao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff.

rainbow: arc of prismatic colours appearing in the heavens opposite the sun.


รุ้ง

รุ้ง • (rúng)

Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung), Shan ႁုင်ႉ (hṵ̂ng). In ancient times, "รุ้ง" was believed that it was a mythical creature.

(zoology) (นก~, อี~) crested serpent eagle.


อมนุษย์

อมนุษย์ • (à-má-nút)

Learned borrowing from Sanskrit अमनुष्य (amanuṣya, “demon”, literally “nonhuman”), from अ (a, “not”) + मनुष्य (manuṣya, “human”), equivalent to Thai อ (à) + มนุษย์ (má-nút). Cognate with Lao ອະມະນຸດ (ʼa ma nut).

com

อ (à) + มนุษย์ (má-nút)

(mythology) nonhuman being, as deity, demon, ghost, spirit, etc, especially malevolent one, but usually not including animals.


ดอกทอง

th-noun

ดอกทอง • (dɔ̀ɔk-tɔɔng)

→ Khmer: ដកទង (dâkâtngô)

/dɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

From ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + ทอง (tɔɔng, “gold; golden”); literally "golden flower".

com

(botany) the plant Curcuma spp. of the family Zingiberaceae, traditionally used to make a very strong aphrodisiac.


เส้นชัย

th-noun

เส้นชัย • (sên-chai)

From เส้น (sên, “line”) + ชัย (chai, “triumph”); literally "line of triumph".

compound

(sports) finish line (a line marking the end of a race).


อวกาศ

th-noun

อวกาศ • (à-wá-gàat)

From Sanskrit अवकाश (avakāśa, “chance; occasion; opportunity”), from which Pali okāsa is derived, thus cognate with Thai โอกาส (oo-gàat). Cognate also with Lao ອະວະກາດ (ʼa wa kāt), Khmer អវកាស (ʼaʼvĕəʼkaah).


มนุษย์อวกาศ

th-noun

มนุษย์อวกาศ • (má-nút-à-wá-gàat) (classifier คน)

má-nút-à-wá-gàat (romanization)
คน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + อวกาศ (à-wá-gàat, “space”), literally “spaceman”; possibly calque of English spaceman.


สุราลัย

From Sanskrit सुरालय (surālaya, literally “abode of gods”).

der

William Shakespeare, The Merchant of Venice, translated into Thai by Rama VI:
อันความกรุณาปรานี จะมีใครบังคับก็หาไม่ หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ จากฟากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน
an kwaam-gà-rú-naa bpraa-nii · jà mii krai bang-káp gɔ̂ɔ hǎa mâi · làng maa eeng mʉ̌ʉan fǒn an chʉ̂ʉn jai · jàak fâak-fáa sù-raa-lai sùu dɛɛn-din
The quality of mercy is not strain'd: it droppeth as the gentle rain from heaven.


ป้ายสี

th-verb

ป้ายสี • (bpâai-sǐi) (abstract noun การป้ายสี)

bpâai-sǐi (romanization)
การป้ายสี (abstract-noun)

From ป้าย (bpâai, “to paint; to smear”) + สี (sǐi, “colour”); literally "to smear colours".

com

(idiomatic) to slander; to smear; to sully, vilify, or soil a good name, reputation, etc.


ทศวรรษ

th-noun

ทศวรรษ • (tót-sà-wát)

From ทศ (tót, “ten”) + วรรษ (wát, “year”).


สหัสวรรษ

สหัสวรรษ • (sà-hàt-sà-wát)

From สหัส (“thousand”) + วรรษ (wát, “year”).


เป๊ะ

bpé (romanization)
ความเป๊ะ (abstract-noun)

→ Lao: ເປະ (pe)


สวรรค์ชั้นเจ็ด

สวรรค์ชั้นเจ็ด • (sà-wǎn-chán-jèt)

From สวรรค์ (sà-wǎn, “heaven”) + ชั้น (chán, “class; degree; level”) + เจ็ด (jèt, “seven”); literally "seventh level of heaven"; possibly calque of English seventh heaven.


เดดซี

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


ทะเลสาป

ทะเลสาบ ทะเลสาบ#Thai


ยโสธร

th-proper noun

ยโสธร • (yá-sǒo-tɔɔn)

yá-sǒo-tɔɔn (romanization)
ยโศธร (alternative archaic dated obsolete)

/ja˦˥.soː˩˩˦.tʰɔːn˧/

From Old Khmer yaśodhara (“Yaśodhara”, literally “(she who) maintain(s) glory”); ultimately from Sanskrit यशोधर (yaśodhara). Cognate with Modern Khmer យសោធរ (yôsaôthrô).

bor

(loosely) Angkor Thom (the capital city of the Khmer Empire)


พิษณุโลก

th-proper noun

พิษณุโลก • (pít-sà-nú-lôok)

pít-sà-nú-lôok (romanization)
วิษณุโลก (alternative obsolete)
พิศณุโลก (alternative obsolete)
พิศณุโลกย์ (alternative obsolete)
พิศณูโลก (alternative obsolete)
พีศณูโลก (alternative obsolete)

Ayutthaya Kingdom
Borommatrailokkanat
Devaraja
Phra Nakhon Si Ayutthaya (city)
Royal Society of Thailand

From พิษณุ (pít-sà-nú, “Viṣṇu, Hindu god”) + โลก (lôok, “world”); literally "Viṣṇu's world". Compare Old Khmer viṣṇuloka; Modern Khmer ពិស្ណុលោក (pisnolook); Sanskrit विष्णुलोक (viṣṇuloka).
The last sense was first used in 2006 BE (1463/64 CE) when King Borommatrailokkanat of Ayutthaya moved his court from Ayutthaya to this town and renamed the town to suit his royal dignity, because Ayutthayan monarchs, influenced by the cult of divine monarchy, believed themselves to be incarnations of the Hindu god Viṣṇu. Prior to the renaming, the town was known as ชัยนาท (chai-nâat, literally “resounding victory”).

com

พระ พระ#Thai

(historical) (พระ~) the posthumous name of Suryavarman II, a monarch of the Khmer Empire


ไข่ดาว

ไข่ (kài, “egg”) + ดาว (daao, “star”); literally "star egg".


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


คิมหันต์

คิมหันต์ • (kim-hǎn)


เหมันต์

เหมันต์ • (hěe-man)

From Sanskrit हेमन्त (hemanta, “winter”). Cognate with Burmese ဟေမန္တ (hemanta.).


สาบาน

th-verb

สาบาน • (sǎa-baan) (abstract noun การสาบาน)

sǎa-baan (romanization)
การสาบาน (abstract-noun)
ษาบาล (alternative archaic dated obsolete)
ษาบาน (alternative archaic dated obsolete)
สบัน (alternative archaic dated obsolete)

From Pali sapana (“oath”); ultimately from Sanskrit शपन (śapana). Cognate with Khmer សាបាន (saabaan).

to swear; to vow; to pledge; to take an oath.


ปะระโลกย

th-noun

ปะระโลกย • (bpà-rá-lôok)

2015, ราชบัณฑิตยสถาน, กฎหมายตราสามดวง: พระธรรมสาตรและหลักอินทภาษ, ราชบัณฑิตยสถาน, page 128:
จักษุมิได้เหนซึ่งประโยชน์ในอิทโลกย์แลปะระโลกย
jàk-sù mí dâai hěn sʉ̂ng bprà-yòot nai ìt-tá-lôok lɛɛ bpà-rá-lôok
His eyes never saw benefits in both the present world and the future world.

ปรโลก ปรโลก#Thai


เอาแต่ใจ

th-adj

เอาแต่ใจ • (ao-dtɛ̀ɛ-jai) (abstract noun ความเอาแต่ใจ)

ao-dtɛ̀ɛ-jai (romanization)
ความเอาแต่ใจ (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “only”) + ใจ (jai, “mind; will”); literally "to take only one's mind".


ฉัตร

th-noun

ฉัตร • (chàt)

/t͡ɕʰat̚˨˩./

From Sanskrit छत्र (chatra, “parasol”); perhaps via Angkorian Old Khmer chatra, chattra° (“canopy; parasol; sunshade”). Cognate with Modern Khmer ឆត្រ (chat); Lao ສັດ (sat). Compare Pali chatta.

multitiered umbrella traditionally used by royal persons, signifying royal status.

(figurative) royal office, authority, or dignity: kingship, queenship, princeship, royalty, etc.


เลบานอน

ประเทศเลบานอน

สาธารณรัฐเลบานอน

Lebanon (a country in Western Asia, in the Middle East)


พ่อขุน

พ่อขุน • (pɔ̂ɔ-kǔn)

/pʰɔː˥˩.kʰun˩˩˦/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ขุน (kǔn, “chief; lord; master”); literally "father of lords".


จอร์แดน

th-proper noun

จอร์แดน • (jɔɔ-dɛɛn)

/t͡ɕɔː˧.dɛːn˧/

ประเทศจอร์แดน

Jordan (a country in Western Asia, in the Middle East)


ประชาชาติ

/pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชาติ (châat, “birth; caste; kind; race”). Calque of English nation, coined by Wan Waithayakon.


ราชมัล

From Pali rāja (“royal”) + malla (“wrestler”); literally "royal wrestler".

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
พวกราชมัลโดย พลโบยมิใช่เบา สุดหัตถะแห่งเขา ขณะหวดสิพึงกลัว
pûuak râat-chá-man dooi · pá-lá booi mí châi bao · sùt hàt-tà hɛ̀ng kǎo · kà-nà hùuat sì pʉng gluua
And hardly and wildly those royal enforcers beat him using all their strength. Each strike, indeed, struck terror into the onlookers.

a public officer charged with the infliction or enforcement of penalties.


โบย

booi (romanization)
การโบย (abstract-noun)

to beat (with a cane, stick, or the like) as punishment.


เยเมน

ประเทศเยเมน

สาธารณรัฐเยเมน

Yemen (a country in Western Asia, in the Middle East)


การ์ตูน

From English cartoon. Cognate with Lao ກາຕູນ (kā tūn).


แห

From Proto-Tai *kreːᴬ (“fishnet”). Cognate with Northern Thai ᩉᩯ or ᩉᩕᩯ, Khün ᩉᩯ, Lao ແຫ (hǣ) or ແຂ (khǣ), Lü ᦶᦠ (ḣae), Tai Dam ꪵꪬ, Shan ၶႄ (khǎae), Ahom 𑜁𑜦𑜧 (khē), Zhuang re, Zuojiang Zhuang he.

ปาก ปาก#Thai


โอมาน

ประเทศโอมาน

รัฐสุลต่านโอมาน

Oman (a country in Western Asia, in the Middle East)


ดินเหนียว

th-noun

ดินเหนียว • (din-nǐao)


จักรี

From Sanskrit चक्री (cakrī, literally “one who has a discus”); probably via Old Khmer ចក្ក្រី (cakkrī), ចក្ក្រិ (cakkri), ចក្ក្រិយ (cakkriya). Cognate with Modern Khmer ចក្រី (cakkrəy).

bor

Chakri Dynasty, a royal family of Thailand, named after the noble title once held by its founder, Rama I.


สฟิงซ์

th-proper noun

สฟิงซ์ • (sà-fíng)


อาชญา

/ʔaːt̚˨˩.jaː˧/

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧/

Borrowed from Sanskrit आज्ञा (ājñā, “authority; command; order; power; etc.”).

bor

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
เสร็จอาชญาทัณฑ์ กิจพลันประกาศทำ ปัพพาชนียกรรม ดุจราชโองการ
sèt àat-chá-yaa tan · gì-jà plan bprà-gàat tam · bpàp-pâat-chá-nii-gam · dù-jà râat-chá-oong-gaan
Once the infliction of penalties was done, his banishment was immediately announced as commanded by the royal mandate.


ยล

yon (romanization)
การยล (abstract-noun)

Francois Touvenet Hilaire:
สองคนยลตามช่อง คนหนึ่งมองเห็นโคลนตม คนหนึ่งตาแหลมคม เห็นดวงดาวอยู่พราวพราย
sɔ̌ɔng kon yon dtaam chɔ̂ng · kon nʉ̀ng mɔɔng-hěn kloon-dtom · kon nʉ̀ng dtaa lɛ̌ɛm-kom · hěn duuang-daao yùu praao-praai
Two folks look through same hole, one sees mud, one sees star.

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
บางพวกก็เป็นกลาง ยลข้างพิจารณ์ดี บางหมู่กรุณมี ณหทัยก็ให้ของ
baang pûuak gɔ̂ɔ bpen glaang · yá-lá kâang pí-jaan dii · baang mùu gà-run mii · ná hà-tai gɔ̂ɔ hâi kɔ̌ɔng
Some were neutral and seemed to give fair comments. Some that had compassion in their minds provided material aid.


ไป่

th-adv

ไป่ • (bpài)

From Proto-Tai *pajᴮ (“not yet”).
Cognate with Lao ໄປ່ (pai), Northern Thai ᨸᩱ᩵, Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹), Shan ပႆႇ (pài).

cog

Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹)

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
ไป่มีก็ให้มี ผิวมีก็จงพึง ให้ยิ่งภิโยจึง จะประสบสุขาลัย
bpài mii gɔ̂ɔ hâi mii · pì-wá mii gɔ̂ɔ jong pʉng · hâi yîng pí-yoo jʉng · jà bprà-sòp sù-kǎa-lai
If it does not yet exist, bring it into existence. If it has already come into being, increase it. Then happiness will be reached.

(poetic) used to express negation, denial, or refusal.


อังศุมาลิน

From Sanskrit अंशुमालिन् (aṃśumālin, literally “one who is garlanded with rays; one who wears a garland of rays”), from अंशु (aṃśu, “ray”) + मालिन् (mālin, “garlanded”); equivalent to Thai อังศุ + มาลิน.

com

อังศุ + มาลิน


เถาวัลย์

th-noun

เถาวัลย์ • (tǎo-wan)

From เถา (tǎo, “climbing plant; creeping plant”) + วัลย์ (“climbing plant; creeping plant”).

compound

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงแว่ว สะดุ้งแล้วเหลียวแลชะแง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
bàt-dǐiao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dung lɛ́ɛo lǐiao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót · lɛ́ɛo sɔ̌ɔn wâa yàa wái-jai má-nút · man sɛ̌ɛn sùt lʉ́k-lám lʉ̌ʉa gam-nòt · tʉ̌ng tǎo-wan pan gìiao tîi líia-lót · gɔ̂ɔ mâi kót mʉ̌ʉan nʉ̀ng nai náam-jai kon
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff. Then this teaching the priest gave unto him: Never trust human hearts, for they are boundless and beyond expectation, indeed. Even climbing ivies are not as twisting as human minds.


พัทยา

Pattaya (beach resort city southeast of Bangkok in Thailand)


มลัก

má-lák (romanization)
การมลัก (abstract-noun)


ภูเก็ต

th-proper noun

ภูเก็ต • (puu-gèt)

puu-gèt (romanization)
ภูเก็จ (alternative obsolete)

Semi-learned borrowing from Malay bukit (“mountain; hill”).

slbor

Phuket (an island of Phuket Province, Thailand)

Phuket (the capital city of Phuket Province, Thailand)


ชักภาพ

th-verb

ชักภาพ • (chák-pâap) (abstract noun การชักภาพ)

chák-pâap (romanization)
การชักภาพ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull”) + ภาพ (pâap, “image; picture”).

compound

(historical) to take a photograph using a daguerreotype camera.

เอาสมาร์ตโฟนมาชักภาพกันหน่อยซิ

Let's take our photos with this smartphone!

ao sà-máat-foon maa chák-pâap gan nɔ̀i sí

(humorous) to take a photograph, regardless of the means.


พูนสวัสดิ์

th-noun

พูนสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

From พูน (puun, “to heap up; to increase”) + สวัสดิ์ (sà-wàt, “prosperity; wellbeing”).

compound

ศูนย์หนึ่งอย่าพึงจร แม้นราญรอนจะอัปรา สองศูนย์เร่งยาตรา จะมีลาภสวัสดี สี่ศูนย์จะพูนผล จรดลลาภมากมี ปลอดศูนย์พูนสวัสดิ์ ภัยพิบัติลาภไม่มี กากบาทตัวอัปรีย์ แม้จรลีจะอัปรา

sǔun nʉ̀ng yàa pʉng jɔɔn · mɛ́ɛn raan-rɔɔn jà ap-bpraa · sɔ̌ɔng sǔun rêng yâat-dtraa · jà mii lâap sà-wàt-dii · sìi sǔun jà puun pǒn · jɔɔ-rá-don lâap mâak mii · bplɔ̀ɔt sǔun puun-sà-wàt · pai-pí-bàt lâap mâi mii · gaa-gà-bàat dtuua àp-brii · mɛ́ɛ jɔɔ-rá-lii jà àp-bpraa

The period of 0–1 is not for going anywhere, unless only catastrophe will be met. During the period of 2–0, don't hesitate to go, as luck and success are waiting. The period of 4–0 is even more favourable and is perfect for starting a journey, as it will bring about a bunch of luck. During the puun-sà-wàt period, or the period that lacks zeroes, no loss will be met, but no gain will befall too. Wicked is the period of cross, that will only lead to ruin.

อุบากอง อุบากอง#Thai

(astrology) a period of time not accompanied by any zero when calculated according to the science of อุบากอง (ù-baa-gɔɔng), traditionally believed to be the period of uselessness as any action or effort undertaken during such a period is said to give no result, either good or bad, or is destined for naught.


พูลสวัสดิ์

th-noun

พูลสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

พูนสวัสดิ์ พูนสวัสดิ์#Thai


คูเวต

ประเทศคูเวต

รัฐคูเวต

Kuwait (a country in Western Asia, in the Middle East)


ฉวัดเฉวียน

th-verb

ฉวัดเฉวียน • (chà-wàt-chà-wǐian) (abstract noun การฉวัดเฉวียน)

chà-wàt-chà-wǐian (romanization)
การฉวัดเฉวียน (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.wat̚˨˩.t͡ɕʰa˨˩.wia̯n˩˩˦/

From Pre-Angkorian Old Khmer chvā't chvēṅ (“darting in and out”) or chvā't chvial (“(of a flock of birds) to circle around”). Compare Modern Khmer ឆ្វាត់ឆ្វៀល (chvatchviəl).

der

(of a wheeled vehicle, as a car, motorcycle, etc) to move in a speedy and dangerous or startling manner.


หรีด

th-noun

หรีด • (rìit)

Semi-learned borrowing from English wreath.

slbor

พวง พวง#Thai


ปลาร้า

From ปลา (bplaa, “fish”) + ร้า (ráa, “dish of salt-fermented fish”).

compound

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 68:
ปลาร้าหุ้มห่อด้วย ใบคา คาติดแปดเหม็นปลา คละคลุ้ง คือคนผู้ดีหา คบเพื่อน พาลนา ความชั่วปนปานฟุ้ง เนื่องร้ายเสมอกัน
bplaa-ráa hûm-hɔ̀ɔ dûuai · bai kaa · kaa dtìt bpɛ̀ɛt měn bplaa · klá-klúng · kʉʉ kon pûu dii hǎa · kóp pʉ̂ʉan · paan naa · kwaam-chûua bpon bpaan fúng · nʉ̂ʉang ráai sà-mə̌ə gan
One who wraps up fermented fish with blady grass finds that the grass emits a putrid odour: like this, too, is association with the wicked.

pla ra, a dish of fish fermented with salt and other ingredients, as rice bran or roasted rice powder.


น้ำเน่า

th-adj

น้ำเน่า • (náam-nâo) (abstract noun ความน้ำเน่า)

náam-nâo (romanization)
ความน้ำเน่า (abstract-noun)

From น้ำ (náam, “water”) + เน่า (nâo, “putrid; rotten”); literally "putrid water".


น้ำเน่า

th-noun

น้ำเน่า • (náam-nâo)


ละครน้ำเน่า

ละครน้ำเน่า • (lá-kɔɔn-náam-nâo)

From ละคร (lá-kɔɔn, “drama; play; etc.”) + น้ำเน่า (náam-nâo, “inviting vomit; nonsensical; senseless”, literally “putrid water”).


กาลกิณี

Borrowed from Pali kālakaṇṇī, kāḷakaṇṇī (“dawdler; idler; loafer”), from Sanskrit कालकर्णि (kālakarṇi) (whence Thai กาลกรรณี). Cognate with Khmer កាឡកិណី (kaalkenəy).

cog

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, unholy, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck.


กาลกิณี

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) that which is bad, wicked, or evil; inauspiciousness, unfortunateness, unfavourableness, unholiness; that which is ill-boding, is marked by or invites misfortune, or brings about bad luck.


บาห์เรน

From English Bahrain, from Arabic الْبَحْرَيْن (al-baḥrayn, literally “the two seas”).

der

الْبَحْرَيْن

ประเทศบาห์เรน

ราชอาณาจักรบาห์เรน

Bahrain (an archipelago, island, and country in Western Asia, in the Persian Gulf)


กาตาร์

From English Qatar. Cognate with Lao ກາຕາ (kā tā).

ประเทศกาตาร์

รัฐกาตาร์

Qatar (a country in Western Asia, in the Middle East)


มอริเตเนีย

ประเทศมอริเตเนีย

สาธารณรัฐอิสลามมอริเตเนีย


ด้าว

th-noun

ด้าว • (dâao)

ด้าวใดชนนับหน้า ฤๅมี มิตรรักญาติอารี หมู่ม้วย วิทยาชาติกระวี วายเสื่อม สิ้นนา ที่นั้นอย่าอยู่ด้วย แต่สิ้นสักวัน
dâao dai chon náp nâa · rʉʉ mii · mít rák yâat aa-rii · mùu múuai · wít-tá-yaa châat grà-wii · waai sʉ̀ʉam · sîin naa · tîi nán yàa yùu dûuai · dtɛ̀ɛ sîin sàk wan

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, page 512

In whatever place where you can't find anyone that respects you, and none of your beloved friends or benevolent relatives exists, and no any man of wisdom is present, you shall not remain even for a day.

district; domain; locality; place; realm; region; territory.


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


สัทอักษร

th-noun

สัทอักษร • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

From สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn) with irregular sandhi.

com

สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn)


สากล

sǎa-gon (romanization)
สกล (alternative)

Borrowed from Pali sakala (“total”), ultimately from Sanskrit सकल (sakala, “idem”). Cognate with Lao ສາກົນ (sā kon), Khmer សាកល (saakɑl).

(formal) Western (of or pertaining to the West)


ฤๅษีแปลงสาร

th-noun

ฤๅษีแปลงสาร • (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan)

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/

From ฤๅษี (rʉʉ-sǐi, “ṛ́ṣi”) + แปลง (bplɛɛng, “to alter; to change”) + สาร (sǎan, “letter; message; text”); literally "a ṛ́ṣi alters a message".
The term took its origin from a Buddhist jātaka, the Rathasena Jātaka. In the jātaka, a queen, an ogress in disguise, ordered Rathasena (รถเสน) the hero to carry her private message to her daughter. The message said:
: "Should this boy come in daytime, devour him in daytime. Should he come in nighttime, devour him in nighttime."
Rathasena met a ṛ́ṣi en route. The ṛ́ṣi, having learnt of the message, secretly reversed the text that the message became:
: "Should this boy come in daytime, marry him in daytime. Should he come in nighttime, marry him in nighttime."
So the daughter of the ogress married Rathasena.

compound

(idiomatic) person who alters a document, message, etc, especially in a completely different way or for an outcome or effect contrary to that intended by the original.


ฤๅสาย

th-noun

ฤๅสาย • (rʉʉ-sǎai)

/rɯː˧.saːj˩˩˦/

2015, นันทา ขุนภักดี, พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ:
พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ
prá-rʉʉ-sǎai son-prá-jà-rəən nə̂ən-naan təən
May Your Divine Majesty be blessed with longevity.

1989, เทพ สุนทรศารทูล, กาพย์พระมาลัย:
ในเมื่อศาสนา แห่งพระฤๅสาย คนทั่วทั้งหลาย ย่อมงามเสมอกัน
nai mʉ̂ʉa sàat-sà-nǎa · hɛ̀ng prá-rʉʉ-sǎai · kon tûua táng lǎai · yɔ̂m ngaam sà-mə̌ə gan
In the religion of His Divine Holiness [referring to Maitreya, a future Buddha], all the people will equally be fair.

a title used when speaking of or to a person in authority or person of distinction, as a monarch, royal personage, etc.


เปรู

ประเทศเปรู

สาธารณรัฐเปรู

ชาวเปรู


โคลอมเบีย

ประเทศโคลอมเบีย

สาธารณรัฐโคลอมเบีย


โบลิเวีย

ประเทศโบลิเวีย


เวเนซุเอลา

ประเทศเวเนซุเอลา


นัดหมาย

th-verb

นัดหมาย • (nát-mǎai) (abstract noun การนัดหมาย)

nát-mǎai (romanization)
การนัดหมาย (abstract-noun)

From นัด (nát, “to appoint”) + หมาย (mǎai, “to fix; to determine”).

com

to appoint: to determine by authority or agreement.


การวินิจฉัย

th-noun

การวินิจฉัย • (gaan-wí-nít-chǎi)

From การ (gaan) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi).

วินิจฉัย วินิจฉัย#Thai


ปารากวัย

ประเทศปารากวัย

สาธารณรัฐปารากวัย


รอน ๆ

th-adj

รอน ๆ • (rɔɔn-rɔɔn)


อมฤต

th-noun

อมฤต • (à-má-rít)

à-má-rít (romanization)
อำมฤต (alternative noun)

/ʔa˨˩.ma˦˥.rɯt̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit अमृत (amṛta, “immortal; ambrosia”); perhaps via Old Khmer ʼamṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛt or Angkorian Old Khmer ʼamṛta, ʼamṛtt, ʼaṃṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛtta (“immortal, god; constituent of slavename”). Cognate with Modern Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt). Compare Pali amata, from which Thai อมต (à-má-dtà-) was derived.

cog

Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt)

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ nám-pʉ̂ng kʉʉ nám-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam à-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream – that's what love is.

น้ำ น้ำ#Thai


อสัญกรรม

th-noun

อสัญกรรม • (à-sǎn-yá-gam)

From อสัญ (“unconscious”) + กรรม (gam, “act; action; deed; etc”).


อนิจกรรม

th-noun

อนิจกรรม • (à-nít-jà-gam)

From Pali anicca (“changeful; impermanent”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; deed”); literally "act of being impermanent" (or "state of being impermanent" = "impermanence").


ราชบุรี

From ราช (râat, “royal”) + บุรี (bù-rii, “town”).

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Ratchaburi (a province in central Thailand)


วิลิศมาหรา

th-adj

วิลิศมาหรา • (wí-lít-sà-maa-rǎa) (abstract noun ความวิลิศมาหรา)

wí-lít-sà-maa-rǎa (romanization)
ความวิลิศมาหรา (abstract-noun)

From Javanese ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ꦩꦫ (Wilismara), a portmanteau word of ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ (wilis, “Mount Wilis”) + ꦲꦚ꧀ꦗꦱ꧀ꦩꦫ (anjasmara, “Mount Anjasmara”), the name of a sacred mountain in the story of Javanese prince Panji, on top of which a finely decorated, golden temple sits.


กระหล่ำ

th-noun

กระหล่ำ • (grà-làm)

กะหล่ำ กะหล่ำ#Thai


กิเลน

gì-leen (romanization)
กีเลน (alternative)

qilin, mythological Chinese dragon-headed, scaly, four-footed creature.


ง่วน

Borrowed from Hainanese 玩 (nguan5, “to play with”). Compare Vietnamese ngoạn.


จันอับ

จันอับ • (jan-àp)

Borrowed from Hainanese 餞盒 /饯盒 (zin3 ab8, “box of offering”).

bor

ข้าวพอง ข้าวพอง#Thai

ขี้แมว ขี้แมว#Thai

งาตัด งาตัด#Thai

ถั่วตัด ถั่วตัด#Thai

assortment of Chinese sweetmeats traditionally used or consumed on religious occasions, consisting of ข้าวพอง, ขี้แมว, งาตัด, ถั่วตัด, etc.


โลโต

From Mandarin 駱駝／骆驼 (luòtuo). Cognate with Zhuang lozdoz.


ชิงสุกก่อนห่าม

th-verb

ชิงสุกก่อนห่าม • (ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam)

/t͡ɕʰiŋ˧.suk̚˨˩.kɔːn˨˩.haːm˨˩/

From ชิง (ching, “to seize”) + สุก (sùk, “to ripen”) + ก่อน (gɔ̀ɔn, “before”) + ห่าม (hàam, “the period during which a fruit is almost ripe”); literally "to seize (an opportunity) to ripen before the time of near ripeness".

compound

(idiomatic) to do something before the right time.


ชิงหมาเกิด

th-noun

ชิงหมาเกิด • (ching-mǎa-gə̀ət)

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/

From ชิง (ching, “to take away or take possession of by force”) + หมา (mǎa, “dog”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”); literally "to forcibly take possession of a dog's chance to be born"; probably from the following verse in the epic poem Khun Chang Khun Phaen, which figuratively describes the despicability of a character:
: "หมามันจะเกิดชิงหมาเกิด มึงไปตายเสียเถิดอ้ายห้าเบี้ย"
: mǎa man jà gə̀ət ching mǎa gə̀ət · mʉng bpai dtaai sǐia tə̀ət âai hâa bîia
: "A dog was about to be born, but you reaved the dog's chance to be born. Go die, you man of five cowries!"
: Notes: the phrase hâa bîia (literally "five cowries") is possibly a spoonerism of เหี้ย (hîia, “extremely bad”) + บ้า (bâa, “insane; mad”).

lang

(idiomatic and offensive) extremely despicable person.