ผิดใจ

th-verb

ผิดใจ • (pìt-jai) (abstract noun การผิดใจ)

pìt-jai (romanization)
การผิดใจ (abstract-noun)

From ผิด (pìt, “to breach; to violate; to offend”) + ใจ (jai, “heart; mind; feeling; emotion”).

com

to be at variance; to be at odds; to be on bad terms.


รู้ตัว

th-verb

รู้ตัว • (rúu-dtuua) (abstract noun การรู้ตัว)

rúu-dtuua (romanization)
การรู้ตัว (abstract-noun)


แม่นาง

th-noun

แม่นาง • (mɛ̂ɛ-naang)

/mɛː˥˩.naːŋ˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “a title for or term of address to a woman”) + นาง (naang, “idem”). Compare Khmer មេនាង (meiniəng); Lao ແມ່ນາງ (mǣ nāng). Cognate with Vietnamese mị nương, mỵ nương.

com

วินัย พงศ์ศรีเพียร, editor (1996), “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข ๒/ก๑๐๔ ต้นฉบับของหอพระสมุดวชิรญาณ”, in ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์ (in Thai), Bangkok: คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย, →ISBN, page 176
อันดับนั้น พระราชเทวีทูลแต่พระบรมราชาธิราชเจ้าด้วยจะย้อมหงอกแม่นางษาขามารดา
an-dàp nán · prá râat-chá tee-wii tuun dtɛ̀ɛ prá bɔɔ-rom raa-chaa-tí-râat jâao dûai jà yɔ́ɔm ngɔ̀ɔk mɛ̂ɛ-naang sǎa-kǎa maan-daa
On that occasion, the Holy Royal Consort stated unto His Majesty Borom Rachathirat the Lord that she would like to dye the silver hair of Maenang Sa-kha, her mother

วินัย พงศ์ศรีเพียร, editor (1996), “พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก หมายเลข ๒/ก๑๐๔ ต้นฉบับของหอพระสมุดวชิรญาณ”, in ความยอกย้อนของประวัติศาสตร์ (in Thai), Bangkok: คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย, →ISBN, page 181
แม่นางเทพธรณีแลแม่นางคงคาก็เขียนหนังสือใส่ในใบพลู
mɛ̂ɛ-naang têep tɔɔ-rá-nii lɛɛ mɛ̂ɛ-naang kong-kaa gɔ̂ kǐian nǎng-sʉ̌ʉ sài nai bai pluu
Maenang Thepthorani and Maenang Khongkha then wrote the letter onto betel leaves

(archaic) a title for or term of address to a woman, especially one of rank or of noble or royal birth.


สวิตช์

th-noun

สวิตช์ • (sà-wít)

(electricity) switch: device for turning on or off or directing an electric current or for making or breaking a circuit.


เอย

พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (1917) “พระราชนิพนธ์รัชกาลที่ ๒”, in ประชุมกาพย์เห่เรือ (in Thai), Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, retrieved 2019-01-05
แกงไก่มัศหมั่นเนื้อ นพคุณ พี่เอย หอมยี่หร่ารศฉุน เฉียบร้อน ชายใดบริโภคภุญช์ พิศวาศ หวังนา แรงอยากยอหัดถ์ข้อน อกไห้หวนแสวง
gɛɛng-gài mát-sà-màn nʉ́ʉa · nóp-pá-kun · pîi əəi · hɔ̌ɔm yîi-ràa rót chǔn · chìiap rɔ́ɔn · chaai dai bɔɔ-rí-pôok pun · pít-sà-wàat · wǎng naa · rɛɛng yàak yɔɔ hàt kɔ̂ɔn · òk hâi hǔuan sà-wɛ̌ɛng
This chicken curry and meat matsaman from me, your loved one, for you, my older one, are scented with cumin and contain a sharply hot, pungent taste. Any man who has tried these dishes would surely fall in love with them, and would want to lift his hand up to hit his chest and cry that he would like to have them more and more.

“ลิลิตพระลอ”, in ลิลิตพระลอ (in Thai), Bangkok: vajirayana.org, n.d., retrieved 2019-01-05
เสียงฦๅเสียงเล่าอ้าง อันใด พี่เอย เสียงย่อมยอยศใคร ทั่วหล้า สองเขือพี่หลับใหล ลืมตื่น ฤๅพี่ สองพี่คิดเองอ้า อย่าได้ถามเผือ
sǐiang lʉʉ sǐiang lâo âang · an dai · pîi əəi · sǐiang yɔ̂m yɔɔ yót krai · tûua lâa · sɔ̌ɔng kʉ̌ʉa pîi làp-lǎi · lʉʉm dtʉ̀ʉn · rʉʉ pîi · sɔ̌ɔng pîi kít eeng âa · yàa dâai tǎam pʉ̌ʉa
What's that hearsay, what's that rumour, my sisters? Who is being glorified across the realm? Have you two been in slumber or have you forgotten to stay awake, sisters? You two shall think of it yourself. No need to ask us two.

ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 135
นายเอยอยาป่วยก้ยว กลพราง พรอกเลย โดยข่าวขยวขจรควร อย่างอยู้ เพราะพึงซอบซอมกลาง กลยวเจต ไส้แฮ ความชอบด้วยฤๅรู้ ร่วงโรย
naai əəi yaa bpùai gîao · gon praang · prɔ̂ɔk ləəi · dooi kàao kǐao kà-jɔɔn kuuan · yàang yûu · prɔ́ pʉng sɔ̂ɔp-sɔɔm-glaang · gliao-jèet · sâi hɛɛ · kwaam-chɔ̂ɔp dûai rʉʉ rúu · rûuang-rooi
O men, waste not thy time uttering a tricky trick unto me, for once comes an urgent news, we ought to march our army forth forthwith. This is, in very deed, in agreement with my opinion. Whoever does a good deed will never suffer destruction.

(poetic) used at the end of an expression for emphasis.

(colloquial) used at the end of each item of details for separation.


การกระจัด

การกระจัด • (gaan-grà-jàt)

prefix

การ (gaan) + กระจัด


ระบบอัตโนมัติ

th-noun

ระบบอัตโนมัติ

ระบบอัตโนมัติ • (rá-bòp-àt-dtà-noo-mát)


ลดราคา

th-verb

ลดราคา • (lót-raa-kaa) (abstract noun การลดราคา)

lót-raa-kaa (romanization)
การลดราคา (abstract-noun)

To discount, to reduce the price of something.


โรงตึ๊ง

/roːŋ˧.tɯŋ˦˥/


ตึ๊ง

th-noun

ตึ๊ง • (dtʉ́ng)

From Teochew 當 /当 (deng3, “to pawn; pawnshop”).

bor

โรงตึ๊ง โรงตึ๊ง#Thai


เลียนแบบ

th-verb

เลียนแบบ • (liian-bɛ̀ɛp) (abstract noun การเลียนแบบ)

liian-bɛ̀ɛp (romanization)
การเลียนแบบ (abstract-noun)


ผงชูรส

/pʰoŋ˩˩˦.t͡ɕʰuː˧.rot̚˦˥/

monosodium glutamate
monosodium glutamate


เส้นรุ้ง

sên-rúng (romanization)
เส้น (classifier)

com

เส้น (sên) + รุ้ง (rúng)


เส้นแวง

th-noun

เส้นแวง • (sên-wɛɛng)


เส้นตรง

เส้นตรง • (sên-dtrong) (classifier เส้น)

sên-dtrong (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên, “line”) + ตรง (dtrong, “straight”).


ไพ่ป๊อก

th-noun

ไพ่ป๊อก • (pâi-bpɔ́k) (classifier ใบ or สำรับ)

pâi-bpɔ́k (romanization)
ใบ (classifier)
สำรับ (classifier)

playing cards (limited to the universal type).


ปัญญาชน

From ปัญญา (bpan-yaa, “intelligence; intellect; wisdom”) + ชน (chon, “person”).


ดรุษัณฑ์

th-noun

ดรุษัณฑ์ • (dà-rú-sǎn)

com

ดรุ (dà-rú) + ษัณฑ์


หลังไมค์

th-noun

หลังไมค์ • (lǎng-mai)

From หลัง (lǎng, “behind”) + ไมค์ (“mike: microphone”); literally "behind the mike"; originating from the practice of radio shows which allows listeners to call in to talk with the hosts without broadcasting the conversations.

com

(slang, computing) direct message; personal message; personal chat.


หลังไมค์

th-verb

หลังไมค์ • (lǎng-mai) (abstract noun การหลังไมค์)

lǎng-mai (romanization)
การหลังไมค์ (abstract-noun)

(slang) to have a private talk or conversation; to talk privately.

(slang, computing) to directly message, personally message, or personally chat; to contact or converse through a direct message, personal message, or personal chat.


ลักทรัพย์

ลักทรัพย์ • (lák-sáp) (abstract noun การลักทรัพย์)

lák-sáp (romanization)
การลักทรัพย์ (abstract-noun)

From ลัก (lák, “to steal”) + ทรัพย์ (sáp, “thing (corporeal object); property (corporeal or incorporeal object)”).

com

รัฐบาลไทย (1904 January 17) “ประกาศแก้ไขกฎหมาย เรื่อง ญาติลักทรัพย์กันเอง ลงวันที่ ๑๔ มกราคม ร.ศ. ๑๒๒ (พ.ศ.๒๔๔๖)”, in ราชกิจจานุเบกษา (in Thai), volume 20, number 42 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, pages 270–271
กฎหมายเดิมในเรื่องญาติลักทรัพย์กันเองไม่ให้มีโทษนั้นเปนโอกาศให้ผู้ทุจริตคิดร้ายแก่ญาติของตน
gòt-mǎai dəəm nai rʉ̂ʉang yâat lák-sáp gan-eeng mâi hâi mii tôot nán bpen oo-gàat hâi pûu tút-jà-rìt kít ráai gɛ̀ɛ yâat kɔ̌ɔng dton
The old law with respect to the exemption of penalties for relatives who commit thefts against each other gives opportunities for dishonest persons to harbour evil thoughts against their own relatives.

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03
มาตรา ๓๓๖ ผู้ใดลักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า ผู้นั้นกระทำความผิดฐานวิ่งราวทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปีและปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk · pûu dai lák-sáp dooi chòk-chǔai ao sʉ̂ng-nâa · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan wîng-raao-sáp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən hâa bpii lɛ́ bpràp mâi gəən nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat
Section 336 [When] anyone steals a thing by grabbing or seizing it away in the presence [of the victim], that one commits an offence of snatching and shall be liable to imprisonment for not more than five years and a fine of not exceeding one hundred thousand baht.


ชิงทรัพย์

th-verb

ชิงทรัพย์ • (ching-sáp) (abstract noun การชิงทรัพย์)

ching-sáp (romanization)
การชิงทรัพย์ (abstract-noun)

/t͡ɕʰiŋ˧.sap̚˦˥/

From ชิง (ching, “to seize”) + ทรัพย์ (sáp, “thing (corporeal object); property (corporeal or incorporeal object)”).

com

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03
มาตรา ๓๔๐ ผู้ใดชิงทรัพย์โดยร่วมกันกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่สามคนขึ้นไป ผู้นั้นกระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบปีถึงสิบห้าปีและปรับตั้งแต่สองแสนบาทถึงสามแสนบาท
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sìi sìp · pûu dai ching-sáp dooi rûuam gan grà-tam kwaam-pìt dûai gan dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam kon kʉ̂n bpai · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan bplôn-sáp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sìp bpii tʉ̌ng sìp hâa bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng sɛ̌ɛn bàat tʉ̌ng sǎam sɛ̌ɛn bàat
Section 340 [When] anyone commits robbery through the joint action of three persons or more, that one commits an offence of gang-robbery and shall be liable to imprisonment from ten years to fifteen years and a fine from two hundred thousand baht to three hundred thousand baht.


ปล้นทรัพย์

th-verb

ปล้นทรัพย์ • (bplôn-sáp) (abstract noun การปล้นทรัพย์)

bplôn-sáp (romanization)
การปล้นทรัพย์ (abstract-noun)

From ปล้น (bplôn, “to take by force”) + ทรัพย์ (sáp, “thing (corporeal object); property (corporeal or incorporeal object)”).

com

(law) to gang-rob; to commit gang-robbery.


รีดเอาทรัพย์

th-noun

รีดเอาทรัพย์ • (rîit-ao-sáp)

From รีด (rîit, “to squeeze; to extract”) + เอา (ao, “to take”) + ทรัพย์ (sáp, “thing (corporeal object); property (corporeal or incorporeal object)”).

com

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03
มาตรา ๓๓๘ ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้ยอมให้หรือยอมจะให้ตนหรือผู้อื่นได้ประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สิน โดยขู่เข็ญว่าจะเปิดเผยความลับ ซึ่งการเปิดเผยนั้นจะทำให้ผู้ถูกขู่เข็ญหรือบุคคลที่สามเสียหายจนผู้ถูกข่มขืนใจยอมเช่นว่านั้น ผู้นั้นกระทำความผิดฐานรีดเอาทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปีและปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt · pûu dai kòm-kʉ̌ʉn-jai pûu ʉ̀ʉn hâi yɔɔm hâi rʉ̌ʉ yɔɔm jà hâi dton rʉ̌ʉ pûu ʉ̀ʉn dâai bprà-yòot nai lák-sà-nà tîi bpen sáp-sǐn · dooi kùu-kěn wâa jà bpə̀ət-pə̌əi kwaam-láp · sʉ̂ng gaan-bpə̀ət-pə̌əi nán jà tam hâi pûu tùuk kùu-kěn rʉ̌ʉ bùk-kon-tîi-sǎam sǐia-hǎai jon pûu tùuk kòm-kʉ̌ʉn-jai yɔɔm chên wâa nán · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan rîit-ao-sáp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ nʉ̀ng bpii tʉ̌ng sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sɔ̌ɔng sɛ̌ɛn bàat
Section 338 [When] anyone coerces another into letting or agreeing to let him or another obtain a benefit in the form of property by threatening to disclose a secret, of which the disclosure would expose the threatened person or a third person to injury, to the extent that the coerced person yields thereto, that one commits an offence of blackmailing and shall be liable to imprisonment from one year to ten years and a fine from twenty thousand baht to two hundred thousand baht.


รีดเอาทรัพย์

th-verb

รีดเอาทรัพย์ • (rîit-ao-sáp) (abstract noun การรีดเอาทรัพย์)

rîit-ao-sáp (romanization)
การรีดเอาทรัพย์ (abstract-noun)


การรีดเอาทรัพย์

th-noun

การรีดเอาทรัพย์ • (gaan-rîit-ao-sáp)

From การ (gaan) + รีดเอาทรัพย์ (rîit-ao-sáp).

prefix

รีดเอาทรัพย์

รีดเอาทรัพย์ รีดเอาทรัพย์#Thai

(law) abstract noun of รีดเอาทรัพย์ (rîit-ao-sáp)


การปล้นทรัพย์

th-noun

การปล้นทรัพย์ • (gaan-bplôn-sáp)

From การ (gaan) + ปล้นทรัพย์ (bplôn-sáp).

ปล้นทรัพย์ ปล้นทรัพย์#Thai

(law) abstract noun of ปล้นทรัพย์ (bplôn-sáp)


การชิงทรัพย์

From การ (gaan) + ชิงทรัพย์ (ching-sáp).

ชิงทรัพย์ ชิงทรัพย์#Thai

(law) abstract noun of ชิงทรัพย์ (ching-sáp)


การยักยอก

การยักยอก • (gaan-yák-yɔ̂ɔk)

ยักยอก ยักยอก#Thai

(law) abstract noun of ยักยอก (yák-yɔ̂ɔk)


การกระโชก

กระโชก กระโชก#Thai


การกรรโชก

กรรโชก กรรโชก#Thai


การลักทรัพย์

การลักทรัพย์ • (gaan-lák-sáp)

prefix

การ (gaan) + ลักทรัพย์ (lák-sáp)

ลักทรัพย์ ลักทรัพย์#Thai

(law) abstract noun of ลักทรัพย์ (lák-sáp)


การฮั้วประมูล

From การ (gaan) + ฮั้วประมูล (húua-bprà-muun).

ฮั้วประมูล ฮั้วประมูล#Thai

(law and colloquial) abstract noun of ฮั้วประมูล (húua-bprà-muun)


การฮั้ว

ฮั้ว ฮั้ว#Thai

(colloquial) abstract noun of ฮั้ว (húua)


การหมิ่นประมาท

th-noun

การหมิ่นประมาท • (gaan-mìn-bprà-màat)

From การ (gaan) + หมิ่นประมาท (mìn-bprà-màat).

prefix

หมิ่นประมาท หมิ่นประมาท#Thai

abstract noun of หมิ่นประมาท (mìn-bprà-màat)


ความหมิ่นประมาท

th-noun

ความหมิ่นประมาท • (kwaam-mìn-bprà-màat)

From ความ (kwaam) + หมิ่นประมาท (mìn-bprà-màat).

prefix

หมิ่นประมาท หมิ่นประมาท#Thai


พรากผู้เยาว์

th-verb

พรากผู้เยาว์ • (prâak-pûu-yao) (abstract noun การพรากผู้เยาว์)

prâak-pûu-yao (romanization)
การพรากผู้เยาว์ (abstract-noun)

From พราก (prâak, “to deprive”) + ผู้เยาว์ (pûu-yao, “minor”).

com

มาตรา ๓๑๘ ผู้ใดพรากผู้เยาว์อายุกว่าสิบห้าปีแต่ยังไม่เกินสิบแปดปีไปเสียจากบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล โดยผู้เยาว์นั้นไม่เต็มใจไปด้วย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปีและปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sìp bpɛ̀ɛt · pûu dai prâak-pûu-yao aa-yú gwàa sìp hâa bpii dtɛ̀ɛ yang mâi gəən sìp bpɛ̀ɛt bpii bpai sǐia jàak bì-daa · maan-daa · pûu-bpòk-krɔɔng · rʉ̌ʉ pûu-duu-lɛɛ · dooi pûu-yao nán mâi dtem-jai bpai dûai · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng bpii tʉ̌ng sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ sìi mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sɔ̌ɔng sɛ̌ɛn bàat
Section 318 Anyone who deprives a minor over fifteen years of age but still under eighteen years of age of its father, mother, guardian, or caretaker shall, if such minor is not willing to go with him, be liable to imprisonment from two years to ten years and a fine from forty thousand baht to two hundred thousand baht.
มาตรา ๓๑๙ ผู้ใดพรากผู้เยาว์อายุกว่าสิบห้าปีแต่ยังไม่เกินสิบแปดปีไปเสียจากบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล เพื่อหากำไรหรือเพื่อการอนาจาร โดยผู้เยาว์นั้นเต็มใจไปด้วย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปีและปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sìp gâao · pûu dai prâak-pûu-yao aa-yú gwàa sìp hâa bpii dtɛ̀ɛ yang mâi gəən sìp bpɛ̀ɛt bpii bpai sǐia jàak bì-daa · maan-daa · pûu-bpòk-krɔɔng · pûu-duu-lɛɛ · pʉ̂ʉa hǎa gam-rai rʉ̌ʉ pʉ̂ʉa gaan à-naa-jaan · dooi pûu-yao nán dtem-jai bpai dûai · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng bpii tʉ̌ng sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ sìi mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sɔ̌ɔng sɛ̌ɛn bàat

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 March 24) “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03

Section 319 Anyone who deprives a minor over fifteen years of age but still under eighteen years of age of its father, mother, guardian, or caretaker with a view to seeking profit or for indecent purposes shall, if the minor is willing to go with him, be liable to imprisonment from two years to ten years and a fine from forty thousand baht to two hundred thousand baht.

(law) to deprive a minor (of its parents, guardian, etc).


การพรากผู้เยาว์

th-noun

การพรากผู้เยาว์ • (gaan-prâak-pûu-yao)

From การ (gaan) + พรากผู้เยาว์ (prâak-pûu-yao).

prefix

พรากผู้เยาว์

พรากผู้เยาว์ พรากผู้เยาว์#Thai

(law) abstract noun of พรากผู้เยาว์ (prâak-pûu-yao)


ฉ้อโกง

th-verb

ฉ้อโกง • (chɔ̂ɔ-goong) (abstract noun การฉ้อโกง)

chɔ̂ɔ-goong (romanization)
การฉ้อโกง (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔː˥˩.koːŋ˧/

From ฉ้อ (chɔ̂ɔ, “to cheat”) + โกง (goong, “to cheat”).


การฉ้อโกง

/kaːn˧.t͡ɕʰɔː˥˩.koːŋ˧/

ฉ้อโกง ฉ้อโกง#Thai


กลฉ้อฉล

th-noun

กลฉ้อฉล • (gon-chɔ̂ɔ-chǒn)

/kon˧.t͡ɕʰɔː˥˩.t͡ɕʰon˩˩˦/

From กล (gon, “trick; mechanism”) + ฉ้อฉล (“to defraud; to deceive”).

com

มาตรา ๑๕๙ การแสดงเจตนาเพราะถูกกลฉ้อฉลเป็นโมฆียะ
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hâa-sìp gâao · gaan-sà-dɛɛng jèet-dtà-naa prɔ́ tùuk gon-chɔ̂ɔ-chǒn bpen moo-kii-yá
Section 159 A declaration of intention induced by fraud is voidable.
มาตรา ๑๖๑ ถ้ากลฉ้อฉลเป็นแต่เพียงเหตุจูงใจให้คู่กรณีฝ่ายหนึ่งยอมรับข้อกำหนดอันหนักยิ่งกว่าที่คู่กรณีฝ่ายนั้นจะยอมรับโดยปกติ คู่กรณีฝ่ายนั้นจะบอกล้างการนั้นหาได้ไม่ แต่ชอบที่จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอันเกิดจากกลฉ้อฉลนั้นได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · tâa gon-chɔ̂ɔ-chǒn bpen dtɛ̀ɛ piiang hèet juung-jai hâi kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nʉ̀ng yɔɔm-ráp kɔ̂ɔ-gam-nòt an nàk yîng gwàa tîi kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nán jà yɔɔm-ráp dooi bpà-gà-dtì · kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nán jà bɔ̀ɔk-láang gaan nán hǎa dâai mâi · dtɛ̀ɛ chɔ̂ɔp tîi jà rîiak ao kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn pʉ̂ʉa kwaam-sǐia-hǎai an gə̀ət jàak gon-chɔ̂ɔ-chǒn nán dâai
Section 161 If the fraud is merely a cause by which a party is moved to accept a requirement which is heavier than that which the party would normally accept, the party cannot avoid his act but is entitled to claim compensation for the damage arising from such fraud.
มาตรา ๑๖๓ ถ้าคู่กรณีต่างได้กระทำการโดยกลฉ้อฉลด้วยกันทั้งสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดจะกล่าวอ้างกลฉ้อฉลของอีกฝ่ายหนึ่งเพื่อบอกล้างการนั้นหรือเรียกค่าสินไหมทดแทนมิได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hòk-sìp sǎam · tâa kûu-gɔɔ-rá-nii dtàang dâai grà-tam gaan dooi gon-chɔ̂ɔ-chǒn dûai-gan táng sɔ̌ɔng fàai · fàai nʉ̀ng fàai dai jà glàao-âang gon-chɔ̂ɔ-chǒn kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng pʉ̂ʉa bɔ̀ɔk-láang gaan nán rʉ̌ʉ rîiak kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn mí dâai

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 April 7) “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-12

Section 163 If both parties have performed their acts by [exercising] frauds against each other, neither of them may assert the other's fraud to avoid his own act or claim compensation.


โมฆีย

โมฆียกรรม

โมฆียสัญญา

โมฆียะ โมฆียะ#Thai

(law, only in combination) alternative form of โมฆียะ (moo-kii-yá)


โมฆ

โมฆกรรม

โมฆสัญญา

โมฆบุรุษ

โมฆะ โมฆะ#Thai

(only in combination) alternative form of โมฆะ (moo-ká)


บอกล้าง

th-verb

บอกล้าง • (bɔ̀ɔk-láang) (abstract noun การบอกล้าง)

bɔ̀ɔk-láang (romanization)
การบอกล้าง (abstract-noun)

/bɔːk̚˨˩.laːŋ˦˥/

From บอก (bɔ̀ɔk, “to tell; to declare; to enlighten; to inform”) + ล้าง (láang, “to cleanse; to clear; to destroy; to eradicate, to get rid (of); to annul, to nullify, to invalidate”).

com

มาตรา ๑๗๖ โมฆียกรรมเมื่อบอกล้างแล้วให้ถือว่าเป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรก
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp hòk · moo-kii-yá-gam mʉ̂ʉa bɔ̀ɔk-láang lɛ́ɛo hâi tʉ̌ʉ wâa bpen moo-ká maa dtɛ̀ɛ rə̂əm-rɛ̂ɛk
Section 176 A voidable act shall, once having been avoided, deemed to have been void from the outset.
มาตรา ๑๗๗ ถ้าบุคคลผู้มีสิทธิบอกล้างโมฆียกรรมตามมาตรา ๑๗๕ ผู้หนึ่งผู้ใดได้ให้สัตยาบันแก่โมฆียกรรม ให้ถือว่าการนั้นเป็นอันสมบูรณ์มาแต่เริ่มแรก
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp jèt · tâa bùk-kon pûu mii sìt-tí bɔ̀ɔk-láang moo-kii-yá-gam dtaam mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi jèt-sìp hâa · pûu nʉ̀ng pûu dai dâai hâi sàt-dtà-yaa-ban gɛ̀ɛ moo-kii-yá-gam · hâi tʉ̌ʉ wâa gaan nán bpen an sǒm-buun maa dtɛ̀ɛ rə̂əm-rɛ̂ɛk

Section 177 If any of the persons who have the right to avoid a voidable act in accordance with Section 175 has given confirmation to the voidable act, that act shall be deemed to have been valid from the outset.

(law) to avoid (a voidable act, contract, etc).


กองหนุน

th-noun

กองหนุน • (gɔɔng-nǔn)

/kɔːŋ˧.nun˩˩˦/

com

กอง (gɔɔng) + หนุน (nǔn)


กิโมโน

other dress/blouse that looks similar to kimono.


ปอน

bpɔɔn (romanization)
ความปอน (abstract-noun)


โกรต๋น

Semi-learned borrowing from English croton.


สิทธิบัตร

th-noun

สิทธิบัตร • (sìt-tí-bàt)

From สิทธิ (sìt-tí, “right; title”) + บัตร (bàt, “leaf; card; paper”).

com

มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ "สิทธิบัตร" หมายความว่า หนังสือสำคัญที่ออกให้เพื่อคุ้มครองการประดิษฐ์หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ตามที่กำหนดในหมวด ๒ และหมวด ๓ แห่งพระราชบัญญัตินี้
mâat-dtraa · sǎam · nai prá-râat-chá-ban-yàt níi · “sìt-tí-bàt” · mǎai-kwaam wâa · nǎng-sʉ̌ʉ-sǎm-kan tîi ɔ̀ɔk hâi pʉ̂ʉa kúm-krɔɔng gaan-bprà-dìt rʉ̌ʉ gaan-ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp pà-lìt-dtà-pan dtaam tîi gam-nòt nai mùuat · sɔ̌ɔng · lɛ́ mùuat · sǎam · hɛ̀ng prá-râat-chá-ban-yàt níi
Section 3 In this Act, "patent" means a significant document issued for protecting an invention or product design as prescribed in Chapter 2 and Chapter 3 of this Act;
การโอนสิทธิขอรับสิทธิบัตรต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้โอนและผู้รับโอน
gaan-oon sìt-tí kɔ̌ɔ ráp sìt-tí-bàt dtɔ̂ng tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ pûu-oon lɛ́ pûu-ráp-oon
The transfer of the right to apply for a patent must be made in writing containing the signatures of the transferor and the transferee.
มาตรา ๑๕ ถ้ามีบุคคลหลายคนทำการประดิษฐ์ร่วมกัน บุคคลเหล่านั้นมีสิทธิขอรับสิทธิบัตรร่วมกัน
mâat-dtraa · sìp hâa · tâa mii bùk-kon lǎai kon tam gaan-bprà-dìt rûuam gan · bùk-kon lào nán mii sìt-tí kɔ̌ɔ ráp sìt-tí-bàt rûuam gan

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 February 16) “พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2021-02-04

Section 15 If several persons create an invention together, those persons have the right to jointly apply for a patent.


รับของโจร

th-noun

รับของโจร • (ráp-kɔ̌ɔng-joon)

/rap̚˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕoːn˧/

From รับ (ráp, “to receive”) + ของโจร (kɔ̌ɔng-joon, “stolen goods”, literally “thief's thing”).

com

มาตรา ๓๕๗ ผู้ใดช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ช่วยพาเอาไปเสีย ซื้อ รับจำนำ หรือรับไว้โดยประการใดซึ่งทรัพย์อันได้มาโดยการกระทำความผิด ถ้าความผิดนั้นเข้าลักษณะลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ ฉ้อโกง ยักยอก หรือเจ้าพนักงานยักยอกทรัพย์ ผู้นั้นกระทำความผิดฐานรับของโจร ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hâa-sìp jèt · pûu dai chûai sɔ̂ɔn-réen · chûai jam-nàai · chûai paa ao bpai sǐia · sʉ́ʉ · ráp jam-nam · rʉ̌ʉ ráp wái dooi bprà-gaan dai sʉ̂ng sáp an dâai maa dooi gaan-grà-tam kwaam-pìt · tâa kwaam-pìt nán kâo lák-sà-nà lák-sáp · wîng-raao-sáp · gan-chôok · rîit-ao-sáp · ching-sáp · bplôn-sáp · chɔ̂ɔ-goong · yák-yɔ̂ɔk · rʉ̌ʉ jâao-pá-nák-ngaan yák-yɔ̂ɔk sáp · pûu nán grà-tam kwaam-pìt tǎan ráp-kɔ̌ɔng-joon · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən hâa bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp
Section 357 [When] anyone helps conceal, helps dispose of, helps take away, buys, accepts a pledge of, or receives in whatever manner a thing which has been obtained through the commission of an offence, if such offence bears any of the characteristics of theft, snatching, extortion, blackmailing, robbery, gang-robbery, fraud, embezzlement, or embezzlement of things by public officials, that one commits an offence of handling stolen goods and shall be liable to imprisonment for not more than five years, or a fine of not exceeding one hundred thousand baht, or both.
ถ้าการกระทำความผิดฐานรับของโจรนั้นได้กระทำต่อทรัพย์อันได้มาโดยการลักทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๕ ทวิ การชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ ทวิ หรือการปล้นทรัพย์ตามมาตรา ๓๔๐ ทวิ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปีและปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสามแสนบาท
tâa gaan-grà-tam kwaam-pìt tǎan ráp-kɔ̌ɔng-joon nán dâai grà-tam dtɔ̀ɔ sáp an dâai maa dooi gaan-lák-sáp dtaam mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa · tá-wí · gaan-ching-sáp dtaam mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sǎam-sìp gâao · tá-wí · rʉ̌ʉ gaan-bplôn-sáp dtaam mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi sìi sìp · tá-wí · pûu-grà-tam dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ hâa bpii tʉ̌ng sìp hâa bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ nʉ̀ng sɛ̌ɛn bàat tʉ̌ng sǎam sɛ̌ɛn bàat

If the offence of handling stolen goods has been committed upon a thing which has been obtained through theft according to Section 335 bis, robbery according to Section 339 bis, or gang-robbery according to Section 340 bis, the offender shall be liable to imprisonment from five years to fifteen years and a fine from one hundred thousand baht to three hundred thousand baht.


รับของโจร

th-verb

รับของโจร • (ráp-kɔ̌ɔng-joon) (abstract noun การรับของโจร)

ráp-kɔ̌ɔng-joon (romanization)
การรับของโจร (abstract-noun)

/rap̚˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕoːn˧/


การรับของโจร

/kaːn˧.rap̚˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕoːn˧/

From การ (gaan) + รับของโจร (ráp-kɔ̌ɔng-joon).

prefix

รับของโจร รับของโจร#Thai

(law) abstract noun of รับของโจร (ráp-kɔ̌ɔng-joon)


ผู้เสียหาย

th-noun

ผู้เสียหาย • (pûu-sǐia-hǎai) (classifier คน or ราย)

pûu-sǐia-hǎai (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

/pʰuː˥˩.sia̯˩˩˦.haːj˩˩˦/

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + เสียหาย (sǐia-hǎai, “to suffer injury; to suffer damage”).

prefix

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2013 February 19) “พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-18
มาตรา ๕ หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดต่อผู้เสียหายในผลแห่งละเมิดที่เจ้าหน้าที่ของตนได้กระทำในการปฏิบัติหน้าที่ ในกรณีนี้ ผู้เสียหายอาจฟ้องหน่วยงานของรัฐดังกล่าวได้โดยตรง แต่จะฟ้องเจ้าหน้าที่ไม่ได้
mâat-dtraa · hâa · nùai-ngaan-kɔ̌ɔng-rát dtɔ̂ng ráp-pìt dtɔ̀ɔ pûu-sǐia-hǎai nai pǒn hɛ̀ng lá-mə̂ət tîi jâao-nâa-tîi kɔ̌ɔng dton dâai grà-tam nai gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi · nai gɔɔ-rá-nii níi · pûu-sǐia-hǎai àat fɔ́ɔng nùai-ngaan-kɔ̌ɔng-rát dang glàao dâai dooi-dtrong · dtɛ̀ɛ jà fɔ́ɔng jâao-nâa-tîi mâi dâai
Section 5 A state agency must be liable to the victim for the consequences of a tort which its own authority has committed in the execution of a duty. In this respect, the victim may lay claim against the said state agency directly, but no claim can be entered against the authority.

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2017 April 7) “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-12
อนึ่ง ค่าสินไหมทดแทนนั้น ได้แก่ การคืนทรัพย์สินอันผู้เสียหายต้องเสียไปเพราะละเมิด หรือใช้ราคาทรัพย์สินนั้นรวมทั้งค่าเสียหายอันจะพึงบังคับให้ใช้เพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันได้ก่อขึ้นนั้นด้วย
à-nʉ̀ng · kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn nán · dâai-gɛ̀ɛ · gaan-kʉʉn sáp-sǐn an pûu-sǐia-hǎai dtɔ̂ng sǐia bpai prɔ́ lá-mə̂ət · rʉ̌ʉ chái raa-kaa sáp-sǐn nán ruuam-táng kâa-sǐia-hǎai an jà pʉng bang-káp hâi chái pʉ̂ʉa kwaam-sǐia-hǎai yàang dai dai an dâai gɔ̀ɔ kʉ̂n nán dûai
In addition, such compensation includes the return of the property of which the injured person has been deprived through a tort or the payment of the value of that property as well as damages of which the payment may be enforced for any injury so caused.

มาตรา ๔ ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นหญิงมีสามี หญิงนั้นมีสิทธิฟ้องคดีได้เองโดยมิต้องได้รับอนุญาตของสามีก่อน
mâat-dtraa · sìi · nai ká-dii aa-yaa sʉ̂ng pûu-sǐia-hǎai bpen yǐng mii sǎa-mii · yǐng nán mii sìt-tí fɔ́ɔng ká-dii dâai eeng dooi mí dtɔ̂ng dâai ráp à-nú-yâat kɔ̌ɔng sǎa-mii gɔ̀ɔn
Section 4 As for a criminal case in which the victim is a married woman, that woman has the right to institute the case by herself without having to obtain prior permission from her husband.
มาตรา ๒๘ บุคคลเหล่านี้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาล (๑) พนักงานอัยการ (๒) ผู้เสียหาย
mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt · bùk-kon lào-níi mii am-nâat fɔ́ɔng ká-dii aa-yaa dtɔ̀ɔ sǎan · (nʉ̀ng) · pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan · (sɔ̌ɔng) · pûu-sǐia-hǎai
Section 28 These persons have the power to institute criminal cases in court: (1) public prosecutors; (2) the victims.
มาตรา ๑๒๓ ผู้เสียหายอาจร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนได้
mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi yîi-sìp sǎam · pûu-sǐia-hǎai àat rɔ́ɔng-túk dtɔ̀ɔ pá-nák-ngaan-sɔ̀ɔp-sǔuan dâai

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2016 December 15) “ประมวลวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-10-03

Section 123 A victim may complain before an inquiry official.

(law) victim; injured person; injured party.


ทอดพระเนตร

th-verb

ทอดพระเนตร • (tɔ̂ɔt-prá-nêet) (abstract noun การทอดพระเนตร)

tɔ̂ɔt-prá-nêet (romanization)
การทอดพระเนตร (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˥˩.pʰra˦˥.neːt̚˥˩/

From ทอด (tɔ̂ɔt, “to cast; to extend”) + พระ (prá, “a headword for nouns concerning deities, royalty, etc”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + เนตร (nêet, “eye”).


การทอดพระเนตร

th-noun

การทอดพระเนตร • (gaan-tɔ̂ɔt-prá-nêet)

From การ (gaan) + ทอดพระเนตร (tɔ̂ɔt-prá-nêet).

prefix

ทอดพระเนตร ทอดพระเนตร#Thai

(royal) abstract noun of ทอดพระเนตร (tɔ̂ɔt-prá-nêet)


การครอบครอง

th-noun

การครอบครอง • (gaan-krɔ̂ɔp-krɔɔng)

/kaːn˧.kʰrɔːp̚˥˩.kʰrɔːŋ˧/

From การ (gaan) + ครอบครอง (krɔ̂ɔp-krɔɔng).

ครอบครอง ครอบครอง#Thai

abstract noun of ครอบครอง (krɔ̂ɔp-krɔɔng)


ความครอบครอง

ความครอบครอง • (kwaam-krɔ̂ɔp-krɔɔng)

/kʰwaːm˧.kʰrɔːp̚˥˩.kʰrɔːŋ˧/

From ความ (kwaam) + ครอบครอง (krɔ̂ɔp-krɔɔng).

ครอบครอง ครอบครอง#Thai


หล่อหลอม

th-verb

หล่อหลอม • (lɔ̀ɔ-lɔ̌ɔm) (abstract noun การหล่อหลอม)

lɔ̀ɔ-lɔ̌ɔm (romanization)
การหล่อหลอม (abstract-noun)

/lɔː˨˩.lɔːm˩˩˦/

From หล่อ (lɔ̀ɔ, “to cast”) + หลอม (lɔ̌ɔm, “to melt”).

com

2020 November 16, “ไผ่ จตุภัทร์: เราถูกสังคมหล่อหลอมด้วยประสบการณ์ของการกดขี่ข่มเหง”, in adaybulletin.com, archived from the original on 2024-01-01:

rao tùuk sǎng-kom lɔ̀ɔ-lɔ̌ɔm dûai bprà-sòp-gaan kɔ̌ɔng gaan-gòt-kìi-kòm-hěeng

We have been shaped by the society through experiences of oppression.

2022 December 15, “เรื่องเพศต้องคุยได้ สอง-ยศวดี ดิสสระ แห่งสภาเด็กและเยาวชน กับการพลิกโฉมสุขภาพทางเพศของวัยรุ่นไทย”, in thailand.un.org:

สังคมหล่อหลอมเยาวชนให้กล้าพูดและตั้งคำถามเรื่องเพศ

sǎng-kom lɔ̀ɔ-lɔ̌ɔm yao-wá-chon hâi glâa pûut lɛ́ dtâng kam-tǎam rʉ̂ʉang pêet

The society moulded [these] youths to be brave to speak and raise questions about sexuality.

(idiomatic) to shape; to fashion; to mould.


รังสรรค์

th-verb

รังสรรค์ • (rang-sǎn) (abstract noun การรังสรรค์)

rang-sǎn (romanization)
การรังสรรค์ (abstract-noun)

รังสรรค์งานศิลปะ


อุปนิสัย

th-noun

อุปนิสัย • (ù-bpà-ní-sǎi)


สัตว์กินพืช

สัตว์กินพืช • (sàt-gin-pʉ̂ʉt)


สัตว์กินเนื้อ

สัตว์กินเนื้อ

สัตว์กินเนื้อ • (sàt-gin-nʉ́ʉa)


ไหวหวั่น

th-verb

ไหวหวั่น • (wǎi-wàn) (abstract noun การไหวหวั่น or ความไหวหวั่น)

wǎi-wàn (romanization)
การไหวหวั่น (abstract-noun)
ความไหวหวั่น (abstract-noun)

com

ไหว (wǎi) + หวั่น (wàn)

หวั่นไหว หวั่นไหว#Thai


การไหวหวั่น

th-noun

การไหวหวั่น • (gaan-wǎi-hwàn)

ไหวหวั่น ไหวหวั่น#Thai


ความไหวหวั่น

ความไหวหวั่น • (kwaam-wǎi-hwàn)

ไหวหวั่น ไหวหวั่น#Thai


ความหวั่นไหว

ความหวั่นไหว • (kwaam-hwàn-wǎi)

หวั่นไหว หวั่นไหว#Thai


การหวั่นไหว

การหวั่นไหว • (gaan-hwàn-wǎi)

หวั่นไหว หวั่นไหว#Thai


ร้อนลน

th-verb

ร้อนลน • (rɔ́ɔn-lon) (abstract noun การร้อนลน or ความร้อนลน)

rɔ́ɔn-lon (romanization)
การร้อนลน (abstract-noun)
ความร้อนลน (abstract-noun)

ร้อนรน ร้อนรน#Thai


ความร้อนรน

th-noun

ความร้อนรน • (kwaam-rɔ́ɔn-ron)

ร้อนรน ร้อนรน#Thai


การร้อนรน

การร้อนรน • (gaan-rɔ́ɔn-ron)

ร้อนรน ร้อนรน#Thai


กิเลส

กิเลส • (gì-lèet)

gì-lèet (romanization)
เกลศ (alternative)

From Pali kilesa (“depravity; depravedness”). Cognate with Old Khmer kilesa, kilessa (“licentiousness, lust; depravity, dissoluteness, defiling passions”); Modern Khmer កិលេស (keleeh).

Siriphong Pakaratsakun (n.d.) พุทธวจน ๗ ฆารวาสชั้นเลิศ: หมวดเปิดธรรมที่ถูกปิด (in Thai), ปทุมธานี: วัดนาป่าพง, page 25
พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นเป็นผู้ไกลจากกิเลส
prá-pûu-mii-prá-pâak-jâao nán bpen pûu glai jàak gì-lèet
That Blessed One is a being that has shunned kleśa.

หลวงพ่อชุมพล พลปญฺโญ (2014) อปทาน ๑ รวมธรรมะของหลวงพ่อชุมพล พลปญฺโญ (in Thai), Bangkok: Widhaya Trisarnwadhana, page 109
เราทรงพื้นแผ่นพสุธานี้ทั้งหมดสิ้น เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว เราถอนภพขึ้นได้ทั้งหมดแล้ว
rao song pʉ́ʉn-pɛ̀n-pá-sù-taa níi táng-mòt sîn · rao pǎo gì-lèet táng-lǎai lɛ́ɛo · rao tɔ̌ɔn póp kʉ̂n dâai táng-mòt lɛ́ɛo
We are maintaining this whole earth. We have burnt all the kleśa. We have removed all the bhava.

จำปาลาว (2014) ครุฑานาคา (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand)
กว่า ๑๕ พรรษาที่เดินธุดงค์รอนแรมในป่าใหญ่เพื่อขัดเกลากิเลสตามที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ในพระสูตร(gwàa · sìp hâa · pan-sǎa tîi dəən tú-dong rɔɔn-rɛɛm nai bpàa yài pʉ̂ʉa kàt-glao gì-lèet dtaam tîi ong sǒm-dèt prá sǎm-maa-sǎm-pút-tá-jâao song ban-yàt wái nai prá sùut)

เรารักวิชชาธรรมกาย (n.d.) อานุภาพ ธาตุกายสิทธิ์ เหล็กไหล พญาสมิงเหล็ก: อานุภาพ ธาตุกายสิทธิ์ เหล็กไหล พญาสมิงเหล็ก (in Thai), Bangkok: n.p., page 74
แต่ถ้าเจ้าของเป็นคนชั่วช้าลุแก่อำนาจกิเลส (โลภะ ราคะ โทสะ โมหะ) ธาตุกายสิทธิ์ประเภทนี้กลับจะให้โทษ(dtɛ̀ɛ tâa jâo-kɔ̌ɔng bpen kon chûua-cháa lú gɛ̀ɛ am-nâat gì-lèet · (loo-pá · raa-ká · too-sà · moo-hà) · tâat gaa-yá-sìt bprà-pêet níi glàp jà hâi tôot)

(Buddhism) kleśa: mental state, such as love, greed, hate, anger, doubt, conceit, shamelessness, etc, that clouds the mind and leads to unwholesome actions.


เกลศ

เกลศ • (gà-lèet)

From Sanskrit क्लेश (kleśa, “grief”). Cognate with Old Khmer khleḥ, khlēḥ (“pain; suffering; affliction”).

กิเลส กิเลส#Thai

(archaic, poetic) alternative form of กิเลส (gì-lèet)


เลื่อยยนต์

เลื่อยยนต์ • (lʉ̂ai-yon)

เลื่อย (lʉ̂ai, “saw”) + ยนต์ (yon, “motor; engine”).


ไข่ต้ม

th-noun

ไข่ต้ม • (kài-dtôm)

ไข่ (kài, “egg”) + ต้ม (dtôm, “to boil”).


จอสัมผัส

th-noun

จอสัมผัส • (jɔɔ-sǎm-pàt)

/t͡ɕɔː˧.sam˩˩˦.pʰat̚˨˩/

จอ (jɔɔ, “screen”) + สัมผัส (sǎm-pàt, “to touch”).


นิติกรรมอำพราง

th-noun

นิติกรรมอำพราง • (ní-dtì-gam-am-praang) (classifier ราย)

ní-dtì-gam-am-praang (romanization)
ราย (classifier)

From นิติกรรม (ní-dtì-gam, “juristic act”) + อำพราง (am-praang, “to hide; to conceal; to cover up”).

com

ไชยยศ เหมะรัชตะ (1972) “นิติกรรมอำพราง”, in CUIR at Chulalongkorn University (in Thai) (pdf), Bangkok: บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, retrieved 2019-01-14, page ง
คู่กรณีทำนิติกรรมซ้อนกันไว้สองอัน อันหนึ่งเรียกว่า นิติกรรมอำพราง อีกอันหนึ่งเรียกว่า นิติกรรมที่ถูกอำพราง นิติกรรมอำพรางนั้นคู่กรณีทำขึ้นโดยเปิดเผย...ความจริงแล้วคู่กรณีไม่ต้องการให้มีผลผูกพันหรือบังคับ...(เพื่อ)ปกปิดหรืออำพรางนิติกรรมอีกอันหนึ่งซึ่งเป็นนิติกรรมที่คู่กรณีประสงค์จะให้ผูกพันกันอย่างแท้จริง
kûu-gɔɔ-rá-nii tam ní-dtì-gam sɔ́ɔn gan wái sɔ̌ɔng an · an nʉ̀ng rîiak wâa · ní-dtì-gam-am-praang · ìik an nʉ̀ng rîiak wâa · ní-dtì-gam tîi tùuk am-praang · ní-dtì-gam-am-praang nán kûu-gɔɔ-rá-nii tam kʉ̂n dooi bpə̀ət-pə̌əi ... kwaam-jing lɛ́ɛo kûu-gɔɔ-rá-nii mâi dtɔ̂ng-gaan hâi mii pǒn pùuk-pan rʉ̌ʉ bang-káp ... (pʉ̂ʉa) bpòk-bpìt rʉ̌ʉ am-praang ní-dtì-gam ìik an nʉ̀ng sʉ̂ng bpen ní-dtì-gam tîi kûu-gɔɔ-rá-nii bprà-sǒng jà hâi pùuk-pan gan yàang tɛ́ɛ-jing
The parties have performed two overlapping juristic acts: one called hiding juristic act, the other called hidden juristic act. The hiding juristic act has been done by the parties in an open manner...[despite] the fact that the parties did not want [any] binding or effective result [therefrom]... [This act was for] concealing or hiding the other juristic act, which is the juristic act the parties wished to be bound by actually.

กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา (2017) “คำพิพากษาย่อสั้น”, in คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๐๘๓๔/๒๕๕๖ (in Thai), Bangkok: ค้นหาคำพิพากษาศาลฎีกา, retrieved 2019-01-14
(แม้) นิติกรรมขายฝากจะเป็นนิติกรรมระหว่างโจทก์กับจำเลย ส่วนนิติกรรมการกู้ยืมเป็นนิติกรรมระหว่าง อ. กับจำเลย ก็ถือได้ว่า คู่กรณีในนิติกรรมทั้งสองนิติกรรมนั้นเป็นคู่กรณีเดียวกัน ฟังได้ว่า นิติกรรมขายฝากเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืม จึงตกเป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๕๕ วรรคหนึ่ง
(mɛ́ɛ) · ní-dtì-gam kǎai-fàak jà bpen ní-dtì-gam rá-wàang jòot gàp jam-ləəi · sùuan ní-dtì-gam gaan-gûu-yʉʉm bpen ní-dtì-gam rá-wàang · à · gàp jam-ləəi · gɔ̂ tʉ̌ʉ dâai wâa · kûu-gɔɔ-rá-nii nai ní-dtì-gam táng sɔ̌ɔng ní-dtì-gam nán bpen kûu-gɔɔ-rá-nii diao-gan · fang dâai wâa · ní-dtì-gam kǎai-fàak bpen ní-dtì-gam-am-praang gaan-gûu-yʉʉm · jʉng dtòk bpen moo-ká dtaam · bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít · mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hâa-sìp hâa · wák nʉ̀ng
(Although) the juristic act of hire-purchase is a juristic act between the Plaintiff and the Defendant and the juristic act of loan is a juristic act between A and the Defendant, it could be deemed that the parties to the two juristic acts are the same parties. The juristic act of hire-purchase is thus considered a juristic act that hides the loan and becomes void in accordance with CCC, § 155, ¶ 1.

ศาลฎีกา (2011) “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๑๒๒๘/๒๕๕๓”, in นิติกรรมอำพรางคู่กรณีต้องแสดงเจตนาทำนิติกรรมขึ้นสองนิติกรรม (in Thai), Bangkok: สำนักงานกฎหมายพีศิริทนายความ, retrieved 2019-01-14
การให้ดังกล่าวมิได้เป็นการแสดงเจตนาลวงโดยสมรู้กับจำเลยเพื่อปกปิดนิติกรรมอีกนิติกรรมอย่างหนึ่งอย่างใด...สัญญาให้ที่ดินพิพาททั้งสองแปลงตามฟ้องจึงมิใช่นิติกรรมอำพรางที่โจทก์จะขอให้เพิกถอนได้
gaan-hâi dang glàao mí dâai bpen gaan-sà-dɛɛng jèet-dtà-naa-luuang dooi sǒm-rúu gàp jam-ləəi pʉ̂ʉa bpòk-bpìt ní-dtì-gam ìik ní-dtì-gam yàang-nʉ̀ng-yàang-dai ... sǎn-yaa hâi tîi-din pí-pâat táng sɔ̌ɔng bplɛɛng dtaam fɔ́ɔng jʉng mí châi ní-dtì-gam-am-praang tîi jòot jà kɔ̌ɔ hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn dâai
The described gift is not a declaration of a sham intention through conspiracy with the Defendant to conceal any specific juristic act...Therefore, the contract of giving the two plots of land in dispute according to the Plaint is not a hiding juristic act of which the Plaintiff may apply for revocation.

“บิ๊กโจ๊กรวบ ๓๐ อินเดียทำนิติกรรมอำพราง”, in คมชัดลึก (in Thai), Bangkok: คมชัดลึก, 2018 December 4, retrieved 2019-01-14
ขบวนการจ้างหญิงไทยจดทะเบียนสมรสในลักษณะนิติกรรมอำพรางเพียงให้ได้ทะเบียนสมรสใช้เป็นหลักฐานในการยื่นขออนุญาตอยู่ต่อในราชอาณาจักร
kà-buuan-gaan jâang yǐng tai jòt tá-biian-sǒm-rót nai lák-sà-nà ní-dtì-gam-am-praang piiang hâi dâai tá-biian-sǒm-rót chái bpen làk-tǎan nai gaan-yʉ̂ʉn kɔ̌ɔ à-nú-yâat yùu dtɔ̀ɔ nai râat-chá-aa-naa-jàk
The gangs hired Thai women to seek marriage registration in a manner of hiding juristic act just for obtaining marriage certificates to be used as evidence in making applications for permission to continue the residency in the Kingdom.

ไตรธรรม หงษ์ทอง (2012) “ปัญหาการอาศัยหลักนิติกรรมอำพรางตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาปรับใช้ในสัญญาที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการหลบหลีกภาษีอากร”, in CUIR at Chulalongkorn University (in Thai), Bangkok: คณะนิติศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, retrieved 2019-01-14
จากการศึกษาพบว่า จากข้อจำกัดของหลักกฎหมายนิติกรรมอำพรางตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กับประเด็นการกำหนดภาระการพิสูจน์ภายใต้หลักกฎหมายนิติกรรมอำพรางนั้นจึงทำให้หลักกฎหมายนิติกรรมอำพรางตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่มีประสิทธิภาพที่เพียงพอที่จะนำมาใช้ในการต่อสู้กับปัญหาการหลบหลีกภาษีอากรได้
jàak gaan-sʉ̀k-sǎa póp wâa · jàak kɔ̂ɔ-jam-gàt kɔ̌ɔng làk gòt-mǎai ní-dtì-gam-am-praang dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít gàp bprà-den gaan-gam-nòt paa-rá-gaan-pí-sùut paai-dtâai làk gòt-mǎai ní-dtì-gam-am-praang nán jʉng tam hâi làk gòt-mǎai ní-dtì-gam-am-praang dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít mâi mii bprà-sìt-tí-pâap tîi piiang-pɔɔ tîi jà nam maa chái nai gaan-dtɔ̀ɔ-sûu gàp bpan-hǎa gaan-lòp-lìik paa-sǐi-aa-gɔɔn dâai
From the study [we] found that due to limitations in the legal principles [about] the hiding juristic act under the Civil and Commercial Code and the issues [concerning] the determination of the burden of proof under those legal principles [about] the hiding juristic act, the legal principles [about] the hiding juristic act under the Civil and Commercial Code lack sufficient capability to be used in combating tax evasion problems.

(law) juristic act done with a sham intention to cover up another juristic act, with which the doer intends to bind himself actually.


ประทัด

th-noun

ประทัด • (bprà-tát)

Compare Malay petas, short for petasan with the same meaning.


คู่กรณี

From คู่ (kûu, “pair”) + กรณี (gɔɔ-rá-nii, “matter; case; event; incident; situation”).

com

2017 April 7, สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-01-14:

มาตรา ๑๖๑ ถ้ากลฉ้อฉลเป็นแต่เพียงเหตุจูงใจให้คู่กรณีฝ่ายหนึ่งยอมรับข้อกำหนดอันหนักยิ่งกว่าที่คู่กรณีฝ่ายนั้นจะยอมรับโดยปกติ คู่กรณีฝ่ายนั้นจะบอกล้างการนั้นหาได้ไม่ แต่ชอบที่จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอันเกิดจากกลฉ้อฉลนั้นได้

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · tâa gon-chɔ̂ɔ-chǒn bpen dtɛ̀ɛ piiang hèet juung-jai hâi kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nʉ̀ng yɔɔm-ráp kɔ̂ɔ-gam-nòt an nàk yîng gwàa tîi kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nán jà yɔɔm-ráp dooi bpà-gà-dtì · kûu-gɔɔ-rá-nii fàai nán jà bɔ̀ɔk-láang gaan nán hǎa dâai mâi · dtɛ̀ɛ chɔ̂ɔp tîi jà rîiak ao kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn pʉ̂ʉa kwaam-sǐia-hǎai an gə̀ət jàak gon-chɔ̂ɔ-chǒn nán dâai

Section 161 If the fraud is merely a cause by which a party is moved to accept a requirement which is heavier than that which the party would normally accept, the party cannot avoid his act but is entitled to claim compensation for the damage arising from such fraud.

1972, ไชยยศ เหมะรัชตะ, “นิติกรรมอำพราง”, in CUIR at Chulalongkorn University (pdf), Bangkok: บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, archived from the original on 2021-02-04, page ง:

คู่กรณีทำนิติกรรมซ้อนกันไว้สองอัน อันหนึ่งเรียกว่า นิติกรรมอำพราง อีกอันหนึ่งเรียกว่า นิติกรรมที่ถูกอำพราง นิติกรรมอำพรางนั้นคู่กรณีทำขึ้นโดยเปิดเผย...ความจริงแล้วคู่กรณีไม่ต้องการให้มีผลผูกพันหรือบังคับ...(เพื่อ)ปกปิดหรืออำพรางนิติกรรมอีกอันหนึ่งซึ่งเป็นนิติกรรมที่คู่กรณีประสงค์จะให้ผูกพันกันอย่างแท้จริง

kûu-gɔɔ-rá-nii tam ní-dtì-gam sɔ́ɔn gan wái sɔ̌ɔng an · an nʉ̀ng rîiak wâa · ní-dtì-gam-am-praang · ìik an nʉ̀ng rîiak wâa · ní-dtì-gam tîi tùuk am-praang · ní-dtì-gam-am-praang nán kûu-gɔɔ-rá-nii tam kʉ̂n dooi bpə̀ət-pə̌əi ... kwaam-jing lɛ́ɛo kûu-gɔɔ-rá-nii mâi dtɔ̂ng-gaan hâi mii pǒn pùuk-pan rʉ̌ʉ bang-káp ... (pʉ̂ʉa) bpòk-bpìt rʉ̌ʉ am-praang ní-dtì-gam ìik an nʉ̀ng sʉ̂ng bpen ní-dtì-gam tîi kûu-gɔɔ-rá-nii bprà-sǒng jà hâi pùuk-pan gan yàang tɛ́ɛ-jing

The parties have performed two overlapping juristic acts: one called hiding juristic act, the other called hidden juristic act. The hiding juristic act has been done by the parties in an open manner...[despite] the fact that the parties did not want [any] binding or effective result [therefrom]... [This act was for] concealing or hiding the other juristic act, which is the juristic act the parties wished to be bound by actually.

2017, กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา, “คำพิพากษาย่อสั้น”, in คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๐๘๓๔/๒๕๕๖, Bangkok: ค้นหาคำพิพากษาศาลฎีกา, retrieved 2019-01-14:

(แม้) นิติกรรมขายฝากจะเป็นนิติกรรมระหว่างโจทก์กับจำเลย ส่วนนิติกรรมการกู้ยืมเป็นนิติกรรมระหว่าง อ. กับจำเลย ก็ถือได้ว่า คู่กรณีในนิติกรรมทั้งสองนิติกรรมนั้นเป็นคู่กรณีเดียวกัน ฟังได้ว่า นิติกรรมขายฝากเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืม จึงตกเป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๕๕ วรรคหนึ่ง

(mɛ́ɛ) · ní-dtì-gam kǎai-fàak jà bpen ní-dtì-gam rá-wàang jòot gàp jam-ləəi · sùuan ní-dtì-gam gaan-gûu-yʉʉm bpen ní-dtì-gam rá-wàang · à · gàp jam-ləəi · gɔ̂ tʉ̌ʉ dâai wâa · kûu-gɔɔ-rá-nii nai ní-dtì-gam táng sɔ̌ɔng ní-dtì-gam nán bpen kûu-gɔɔ-rá-nii diao-gan · fang dâai wâa · ní-dtì-gam kǎai-fàak bpen ní-dtì-gam-am-praang gaan-gûu-yʉʉm · jʉng dtòk bpen moo-ká dtaam · bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít · mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi hâa-sìp hâa · wák nʉ̀ng

(Although) the juristic act of hire-purchase is a juristic act between the Plaintiff and the Defendant and the juristic act of loan is a juristic act between A and the Defendant, it could be deemed that the parties to the two juristic acts are the same parties. The juristic act of hire-purchase is thus considered a juristic act that hides the loan and becomes void in accordance with CCC, § 155, ¶ 1.

party (to an action, affair, incident, etc).


กรุงเขมา

From กรุง (grung, “city-state; state, country, nation; monarch, sovereign; etc”) + เขมา (“black; dark”).

velvetleaf: the plant Cissampelos pareira of the family Menispermaceae.


ทัศนวิสัย

th-noun

ทัศนวิสัย • (tát-sà-ná-wí-sǎi)

From ทัศน (tát-sà-ná-, “sight; vision”) + วิสัย (wí-sǎi, “capability, ability; scope, purview”).


สดับ

th-verb

สดับ • (sà-dàp)

From Old Khmer *stap, stapp, stāp, stāppa (“to listen; to hear”). Cognate with Modern Khmer ស្ដាប់ (sdap).

(formal, elegant) to listen or hear, especially in an attentive manner; to lend one's ears (to).


สดับ

th-noun

สดับ • (sà-dàp)

กลอน กลอน#Thai

รับ รับ#Thai

รอง รอง#Thai

ส่ง ส่ง#Thai

(prosody) the first of the four lines of a กลอน (glɔɔn); the other three being known as รับ (ráp), รอง (rɔɔng), and ส่ง (sòng), respectively.


อัมพาต

th-verb

อัมพาต • (am-má-pâat) (abstract noun การอัมพาต)

am-má-pâat (romanization)
การอัมพาต (abstract-noun)

From อัม (am, “sickness”) + พาต (pâat, “wind”); literally "wind of sickness" or "wind sickness".
Compare Lao ອຳມະພາດ (ʼam ma phāt).


อัมพฤกษ์

th-noun

อัมพฤกษ์ • (am-má-prʉ́k)

From อัม (am, “sickness”) + พฤกษ์ (prʉ́k, “tree”); literally "tree of sickness" or "tree sickness".

com

(medicine and archaic) a line on the surface of the belly, believed to be the diametre of the body.


คืนดี

th-verb

คืนดี • (kʉʉn-dii) (abstract noun การคืนดี)

kʉʉn-dii (romanization)
การคืนดี (abstract-noun)


ทวย

tuai (romanization)
ท่วย (alternative)
ทำนวย (alternative)

ทวย ทวย#Thai

เทพ เทพ#Thai

หาญ หาญ#Thai

ราษฎร์ ราษฎร์#Thai

(elegant, somewhat archaic) used before nouns about persons or beings to indicate their plurality; for example: ทวยเทพ (tuai-têep, “deities”), from ทวย + เทพ (têep, “deity”); ทวยหาญ (tuai-hǎan, “gallants”), from ทวย + หาญ (hǎan, “gallant”); ทวยราษฎร์ (tuai-râat, “citizens”), from ทวย + ราษฎร์ (râat, “citizen”); etc.


เด็กแว๊น

th-noun

เด็กแว๊น • (dèk-wɛ́n)

เด็กแว้น เด็กแว้น#Thai


บัวใต้น้ำ

From บัว (buua, “lotus”) + ใต้ (dtâai, “under”) + น้ำ (náam, “water”); from Gautama Buddha's categorisation of persons into four types based on their intelligence:
* persons of excellent intelligence, capable of understanding things quickly, are like lotuses above the water, which will bloom immediately once hit by sunlight;
* persons of average intelligence, requiring further training or education in order to understand things better, are like lotuses at the water's edge, waiting to come above the water in the near future;
* persons of low intelligence, requiring more diligence and perseverance than usual in order to understand things, are like lotuses under the water, still having hope to come above the water;
* persons of no intelligence, yet lacking diligence and perseverance in developing themselves, are like lotuses under (or buried in) the mud, hopelessly unable to grow up to get sunlight.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) person of low intelligence; stupid person; idiot.


การหุง

หุง หุง#Thai


เล่นใหญ่

th-verb

เล่นใหญ่ • (lên-yài) (abstract noun การเล่นใหญ่)

lên-yài (romanization)
การเล่นใหญ่ (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play; to perform”) + ใหญ่ (yài, “big”).


ส่งไม้ต่อ

th-verb

ส่งไม้ต่อ • (sòng-máai-dtɔ̀ɔ) (abstract noun การส่งไม้ต่อ)

sòng-máai-dtɔ̀ɔ (romanization)
การส่งไม้ต่อ (abstract-noun)

/soŋ˨˩.maːj˦˥.tɔː˨˩/

From ส่ง (sòng, “to send; to pass”) + ไม้ (máai, “stick”) + ต่อ (dtɔ̀ɔ, “in succession; next; on”); literally "to pass a stick on"; originating from the practice of a relay race in which runners take turn in running by passing a baton to each other.

com

บิ๊ก อาร์ท{อ๊าด} ส่งไม้ต่อ บิ๊ก เดฟ{เด้บ} สาน งาน ทัพภาค{ทับ-พาก} ๔{สี่} ดับ ไฟใต้{ไฟ-ต้าย}

2018 September 30, ศูนย์ข่าวภาคใต้, “บิ๊กอาร์ทส่งไม้ต่อบิ๊กเดฟสานงานทัพภาค ๔ ดับไฟใต้”, in สำนักข่าวอิศรา, Bangkok: สำนักข่าวอิศรา, retrieved 2019-01-18:

Big Art passes the baton on to Big Dave for continuing the works of the Fourth Army Region in quenching the Southern Fire.

ธนารักษ์{ทะ-นา-รัก} ส่งไม้ต่อ อธิบดี ใหม่ บริหาร ที่ ราชพัสดุ{ราด-ชะ-พัด-สะ-ดุ} โกย รายได้ เข้า รัฐ

2018 September 20, “ธนารักษ์ส่งไม้ต่ออธิบดีใหม่บริหารที่ราชพัสดุโกยรายได้เข้ารัฐ”, in ประชาชาติธุรกิจ, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-01-18:

The Treasury passes the baton on to the new director-general in administering the ratchaphatsadu land for sweeping revenues into the State.

ปิดฉาก{ปิด-ฉาก} เอเชียนเกมส์{เอ-เชี่ยน-เกม} ฉบับ อิเหนา ส่งไม้ต่อ หางโจว{หาง-โจว} ปี ๒{สอง} ๐{พัน} ๒{ยี่-สิบ} ๒{สอง}

2018 September 3, Mr.sambuk, “ปิดฉากเอเชียนเกมส์ฉบับอิเหนา ส่งไม้ต่อหางโจวปี ๒๐๒๒”, in SMM Sport, Bangkok: สยามอินเตอร์มัลติมีเดีย, retrieved 2019-01-18:

Closing the curtain for the Asian Games' Inau version, passing the baton on to Hangzhou [for the games in] the year 2022.

ส่งไม้ต่อ มือปราบ{มือ-ปฺราบ} คดี ครู จอม ทรัพย์ อำลา{อำ-ลา} ตำแหน่ง ส่งมอบ{ส่ง-มอบ} หน้าที่ ให้ ผบก.ภ.จว.{ผอ-บอ-กอ-พอ-จอ-วอ} นครพนม คน ใหม่

2018 July 5, “ส่งไม้ต่อ มือปราบคดีครูจอมทรัพย์อำลาตำแหน่ง ส่งมอบหน้าที่ให้ ผบก.ภ.จว. นครพนมคนใหม่”, in โอเอ็นบีนิวส์, Bangkok: โอเอ็นบีนิวส์, retrieved 2019-01-18:

Passing the baton on: the chief investigator in Teacher Chomsap case bids farewell to his position and hands his duties over to the new Nakhon Phanom PP Commander.

ศธ.{สอ-ทอ} ส่งไม้ต่อ ปปท.{ปอ-ปอ-ทอ} ปปง.{ปอ-ปอ-งอ} หลัง พบ ๗{เจ็ด} ข้าราชการ เอี่ยว โกง กองทุน{กอง-ทุน} เสมา{เส-มา}

2018 April 9, “ศธ. ส่งไม้ต่อ ปปท. ปปง. หลังพบ ๗ ข้าราชการ เอี่ยวโกงกองทุนเสมา”, in Spring News, Bangkok: Spring News Network, retrieved 2019-01-18:

MOE passes the baton on to PACC and AMLO after finding seven government officials involved in Sema Fund frauds.

พล.ต.ท.{พน-ตอ-ทอ} ศานิตย์{สา-นิด} ส่งไม้ต่อ ชาญ เทพ ผบช.น.{ผอ-บอ-ชอ-นอ} คน ใหม่ ฝาก ผลักดัน{ผฺลัก-ดัน} บทบาท ตำรวจ หญิง แก้ ปัญหา อาชญากรรม

2017 September 30, ธเนตร, “ศานิตย์ส่งไม้ต่อชาญเทพ ผบช.น. คนใหม่”, in MThai, Bangkok: MThai, retrieved 2019-01-18:

Pol Lt Gen Sanit passes the baton on to Chanthep as the new MP commander, entrusting [the latter] with the promotion of the roles of female police officers and the solving of criminal problems.

พณ.{พอ-นอ} ส่งไม้ต่อ กรม บังคับ คดี เรียก ค่าเสียหาย จีทูจี{จี-ทู-จี} ข้าว ๒{สอง} หมื่น ล.{ลอ} กับ ๖{หก} นักการเมือง ขรก.{ขอ-รอ-กอ}

2016 December 19, “พณ. ส่งไม้ต่อกรมบังคับคดีเรียกค่าเสียหายจีทูจีข้าว ๒ หมื่น ล. กับ ๖ นักการเมือง ขรก.”, in Matichon Online, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-01-18:

CM passes the baton on to the Legal Execution Department for demanding THB 20 bn damages from six politicians and govt offs in the G2G rice [case].

ณรงค์{นะ-รง} ชัย อำลา{อำ-ลา} ตำแหน่ง ส่งไม้ต่อ รมว.{รอ-มอ-วอ} พลังงาน คน ใหม่

2015 August 27, “ณรงค์ชัยอำลาตำแหน่งส่งไม้ต่อ รมว. พลังงานคนใหม่”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: บางกอก โพสต์, retrieved 2019-01-18:

Narongchai says goodbye to his office and passes the baton on to the new energy minister.

(idiomatic) to let someone do or be something as one's successor; to pass (a role, position, office, etc) to someone; to pass (on) the torch.


การส่งไม้ต่อ

th-noun

การส่งไม้ต่อ • (gaan-sòng-máai-dtɔ̀ɔ)

From การ (gaan) + ส่งไม้ต่อ (sòng-máai-dtɔ̀ɔ).

prefix

ส่งไม้ต่อ ส่งไม้ต่อ#Thai

(idiomatic) abstract noun of ส่งไม้ต่อ (sòng-máai-dtɔ̀ɔ)


ค้ามนุษย์

th-verb

ค้ามนุษย์ • (káa-má-nút) (abstract noun การค้ามนุษย์)

káa-má-nút (romanization)
การค้ามนุษย์ (abstract-noun)

Back-formation from การค้ามนุษย์ (gaan-káa-má-nút, “human trafficking”), which is a calque of English human trafficking. By surface analysis, ค้า (káa, “to traffic”) + มนุษย์ (má-nút, “human”).

back-formation

การค้ามนุษย์


การค้ามนุษย์

th-noun

การค้ามนุษย์ • (gaan-káa-má-nút)

desc

→ Lao: ການຄ້າມະນຸດ (kān khā ma nut) (calque)

Calque of English human trafficking. By surface analysis, การค้า (gaan-káa, “trafficking”) + มนุษย์ (má-nút, “humans”).


ทองแผ่นเดียวกัน

th-adj

ทองแผ่นเดียวกัน • (tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan)

From ทอง (tɔɔng, “gold”) + แผ่น (pɛ̀n, “sheet”) + เดียวกัน (diao-gan, “one; same”); literally "same sheet of gold"; believed to have originated from the tradition of writing royal messages on gold sheets to be sent to foreign states.

com

Circa 1797, สมเด็จพระพนรัตน์ (แก้ว), edited by ศานติ ภักดีคำ, พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์วัดพระเชตุพน ตรวจสอบชำระจากเอกสารตัวเขียน, Bangkok: มูลนิธิ "ทุนพระพุทธยอดฟ้า" ในพระบรมราชูปถัมภ์, published 2015, →ISBN, page 56:

กรุงหงษาวดีกับพระนครศรีอยุทธยาจะได้เปนพระราชสำพันธุมิตรไม้ตรีสนิจเสน่หาเปนมหาสุธาทองแผ่นเดียวกันไปตราบเท้ากัลปาวสาน

grung hǒng-sǎa-wá-dii gàp prá-ná-kɔɔn-sǐi-à-yút-tá-yaa jà dâai bpen prá râat-chá sǎm-pan-tú-mít mái-dtrii sà-nìt sà-nèe-hǎa bpen má-hǎa sù-taa tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan bpai dtràap-táao gan-lá-bpaa-wá-sǎan

The Realm of Haṃsāvatī and the Holy City of Śrī Ayudhyā would form a sacred royal alliance through this love and close amity, becoming the great lands of the same sheet of gold until the very end of the epoch.

15th century, “คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม เอกสารจากหอหลวง”, in ปรามินทร์ เครือทอง (2015) Shut Down กรุงศรี (in Thai), Bangkok: มติชน, →ISBN, page 8:
เราจึ่งยินดีหนักหนาที่ท่านให้มาจะเป็นทองแผ่นเดียวกันนี้ ทีนี้ เราทั้งสองจะได้เป็นพระราชไมตรีต่อกัน จักได้เป็นตะพานเงินตะพานทองไปมาค้าขายถึงกัน อันสัมมาทิฐิสองกรุงนี้จักได้เป็นเพดานทองกั้นกางอยู่ในพิภพ
rao jʉ̀ng yin-dii nàk-nǎa tîi tâan hâi maa jà bpen tɔɔng-pɛ̀n-diao-gan níi · tii-níi · rao táng sɔ̌ɔng jà dâai bpen prá râat-chá mai-dtrii dtɔ̀ɔ gan · jàk dâai bpen dtà-paan ngən dtà-paan tɔɔng bpai-maa-káa-kǎai tʉ̌ng gan · an sǎm-maa-tít-tì sɔ̌ɔng grung níi jàk dâai bpen pee-daan tɔɔng gân-gaang yùu nai pí-póp
Thus, we are greatly delighted that thou sent this unto us in order that [we both] would become the same gold sheet. From this moment on, we both shall extend holy royal amity towards each other, so that it be like a silver bridge or golden bridge which alloweth dealings and communication betwixt us. This right views of ours, the two countries, shall be like a golden canopy raised in the mid of the earth.

(idiomatic, archaic, used of countries) connected by friendship; having friendly relations.


สว่าน

th-noun

สว่าน • (sà-wàan)


สะอึก

th-verb

สะอึก • (sà-ʉ̀k) (abstract noun การสะอึก)

sà-ʉ̀k (romanization)
การสะอึก (abstract-noun)

/sa˨˩.ʔɯk̚˨˩/

From Proto-Tai *sakᴬ (“plugged”) + Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”).
The สะ of สะอึก is cognate with Zhuang saek (“to block”).
The อึก of สะอึก is cognate with Thai อก (òk).


สะดุด

th-adv

สะดุด • (sà-dùt)


สะดุ้ง

th-verb

สะดุ้ง • (sà-dûng) (abstract noun การสะดุ้ง)

sà-dûng (romanization)
การสะดุ้ง (abstract-noun)


สะสม

sà-sǒm (romanization)
การสะสม (abstract-noun)


สะกิด

สะกิด • (sà-gìt) (abstract noun การสะกิด)

sà-gìt (romanization)
การสะกิด (abstract-noun)

(transitive) to attract attention, bring to senses, or warn by or as if by tapping.


ขัดข้อง

ขัดข้อง • (kàt-kɔ̂ng) (abstract noun การขัดข้อง or ความขัดข้อง)

kàt-kɔ̂ng (romanization)
การขัดข้อง (abstract-noun)
ความขัดข้อง (abstract-noun)

/kʰat̚˨˩.kʰɔŋ˥˩/

From ขัด (kàt, “to oppose; to interrupt; etc”) + ข้อง (kɔ̂ng, “to get stuck; etc”).

com

1891 February 20, ศรีสิงหเทพ (อ่วม), พระยา, “พงษาวดารเมืองเชียงแขง”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๙, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1918, page 116:

ถ้าราชการในเมืองเชียงแขงขัดข้องประการใด...

tâa râat-chá-gaan nai mʉʉang chiiang-kɛ̌ng kàt-kɔ̂ng bprà-gaan dai ...

If the governmental affairs in the town of Chiang Khaeng are obstructed in any manner...

1921, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “อธิบาย”, in นิราศท่าดินแดง, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page ข:

ทัพที่ยกมา...เอาไชยชนะไทยไม่ได้ ด้วยขัดข้องในการลำเลียงเสบียง

táp tîi yók maa ... ao chai-chá-ná tai mâi dâai · dûai kàt-kɔ̂ng nai gaan-lam-liiang sà-biiang

The troops that had marched in ... were unable to gain victory over the Thais, as they had inconvenience in the relaying of supplies.

2021 October 26, “บีทีเอสแจ้งรถไฟฟ้าขัดข้องทำให้สายสุขุมวิทล่าช้า”, in ไทยโพสต์, กรุงเทพฯ: ไทยโพสต์, retrieved 2022-07-24:

bii-tii-èes jɛ̂ɛng rót-fai-fáa kàt-kɔ̂ng tam-hâi sǎai sù-kǔm-wít lâa-cháa

BTS announces: Subway is disrupted, causing Sukhumwit line to delayed

to undergo inconvenience, disruption, or obstruction.

1918 December 13, มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “พระราชกำหนดเพิ่มเติมและแก้ไขธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาลดุสิตธานี พระพุทธศักราช ๒๔๖๑”, in ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๕, พระนคร, published 1922, page 15:

รับ...เงินเดือนในตำแหน่งอื่นได้โดยไม่ขัดข้องต่อพระราชกำหนดนี้

ráp ... ngən-dʉʉan nai dtam-nɛ̀ng ʉ̀ʉn dâai dooi mâi kàt-kɔ̂ng dtɔ̀ɔ prá-râat-chá-gam-nòt níi

[He] can receive ... monthly payments for other positions as [long as it is] not contrary to this Royal Ordinance.

1932, สภาผู้แทนราษฎร, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๓๙/๒๔๗๕, พระนคร: สภาผู้แทนราษฎร, page 524:

ประธานอนุกรรมการร่างรัฐธรรมนูญกล่าวว่า ที่แก้นี้ ไม่ขัดข้อง

bprà-taan à-nú-gam-má-gaan râang rát-tà-tam-má-nuun glàao wâa · tîi gɛ̂ɛ níi · mâi kàt-kɔ̂ng

The President of the Constitution Drafting Sub-committee said: "[As regards] that which has been so revised, [I] have no objection."

to object; to disallow; to disagree; to go against.


สะท้าน

th-verb

สะท้าน • (sà-táan) (abstract noun การสะท้าน)

sà-táan (romanization)
การสะท้าน (abstract-noun)


กำเริบ

กำเริบ • (gam-rə̂əp) (abstract noun การกำเริบ or ความกำเริบ)

gam-rə̂əp (romanization)
การกำเริบ (abstract-noun)
ความกำเริบ (abstract-noun)

Compare Khmer កំរើប (kɑmrəəp), កម្រើប (kɑɑkɑmrəəp, “to increase in intensity; to progress”). Cognate with Lao ກຳເລີບ (kam lœ̄p).

to be or become arrogant, impertinent, or overbold.


บังอาจ

บังอาจ • (bang-àat) (abstract noun การบังอาจ or ความบังอาจ)

bang-àat (romanization)
การบังอาจ (abstract-noun)
ความบังอาจ (abstract-noun)

/baŋ˧.ʔaːt̚˨˩/

From Old Khmer pan'āca (“to make courageous or brave; courage, will”); equivalent to Thai บัง (bang) + อาจ (àat).

bor

to dare (do something wrong, immoral, illegal, etc).


บังคน

พระ พระ#Thai


บังคม

th-verb

บังคม • (bang-kom) (abstract noun การบังคม)

bang-kom (romanization)
การบังคม (abstract-noun)

From Old Khmer paṅgaṃ, paṅgaṃma, paṅgaṃmma, paṅgama (“to pay respect (to gods, kings, etc) by joining the hands and raising them to the head in reverential salutation”); extended forms of *phgaṃ, from which Thai ผคม (pà-kom) was derived; equivalent to Thai บัง (bang) + คม (kom). Cognate with Modern Khmer បង្គំ (bɑɑbɑngkum).

to pay respect or homage (to gods or high-ranking royal persons, or their representations, as images, statues, etc) by sitting on the heels with the upper body erect, pressing the palms together in a salute fashion, raising the palms up until the thumbs touch the forehead whilst lifting the head upwards also, and lowering the head and the palms down with the palms stopped at the chest of the performer.


ท้วม

túuam (romanization)
ความท้วม (abstract-noun)


แออัด

th-adj

แออัด • (ɛɛ-àt) (abstract noun ความแออัด)

ɛɛ-àt (romanization)
ความแออัด (abstract-noun)

/ʔɛː˧.ʔat̚˨˩/


ไข้หวัดใหญ่

th-noun

ไข้หวัดใหญ่ • (kâi-wàt-yài)


ดอกฟ้ากับหมาวัด

ดอกฟ้ากับหมาวัด • (dɔ̀ɔk-fáa-gàp-mǎa-wát)

/dɔːk̚˨˩.faː˦˥.kap̚˨˩.maː˩˩˦.wat̚˦˥/

From ดอกฟ้า (dɔ̀ɔk-fáa, literally “heaven's flower”) + กับ (gàp, “and; with”) + หมาวัด (mǎa-wát, literally “temple's dog”); literally "heaven's flower and temple's dog".

com

วิชิตา (2014) ร้อยรักกุหลาบร้าย (in Thai), Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 265
เจ้าของสวนดอกไม้ที่ใหญ่ที่สุดในอำเภอกับคนงานต่างด้าวที่มาหางานทำในประเทศไทยราวกับดอกฟ้ากับหมาวัดอย่างไรอย่างนั้นเลย แต่ถ้าไม่ได้คิดถึงความถูกต้องเหมาะสมมันก็เป็นเรื่องหัวใจล้วน ๆ
jâo-kɔ̌ɔng sà-wá-ná-dɔ̀ɔk-máai tîi yài tîi sùt nai am-pəə gàp kon-ngaan dtàang-dâao tîi maa hǎa ngaan tam nai bprà-têet tai raao gàp dɔ̀ɔk-fáa-gàp-mǎa-wát yàang-rai-yàang-nán ləəi · dtɛ̀ɛ tâa mâi dâai kít tʉ̌ng kwaam-tùuk-dtɔ̂ng mɔ̀-sǒm man gɔ̂ bpen rʉ̂ʉang hǔua-jai lúuan lúuan
The owner of the largest flower garden in the district and an alien worker coming to work in Thailand? That's just like a heaven's flower and a temple's dog, indeed! But if the rightness or appropriateness is disregarded, it is purely the matter of the heart.

วรดร (2016) ผัวเอื้ออาทร (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand), page 62
มันเป็นเรื่องของดอกฟ้ากับหมาวัดของแท้ ผู้หญิงมีหน้ามีตาในสังคม ซ้ำยังฐานะรวย ไม่จำเป็นต้องดิ้นรนทำมาหากิน กับผู้ชายขายตัวที่ไม่มีอะไรเลย แม้กระทั่งเกียรติยศ
man bpen rʉ̂ʉang kɔ̌ɔng dɔ̀ɔk-fáa-gàp-mǎa-wát kɔ̌ɔng tɛ́ɛ · pûu-yǐng mii-nâa-mii-dtaa nai sǎng-kom · sám yang tǎa-ná ruai · mâi jam-bpen dtɔ̂ng dîn-ron tam-maa-hǎa-gin · gàp pûu-chaai kǎai-dtuua tîi mâi mii à-rai ləəi · mɛ́ɛ-grà-tâng gìiat-dtì-yót
It is truly the story of a heaven's flower and a temple's dog: a woman of good repute in the society, living in wealthy condition as well, without needing to struggle for subsistence, and a man on the game who has nothing at all, even honour.

ประภัสสร เสวิกุล (2011) เหลื่อมไหม ลายเหมย ฉบับปรับปรุง (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 171
"เรื่องอะไร" วิยะดาถามด้วยความไม่พอใจ "ก็เรื่องประเภทดอกฟ้ากับหมาวัดหรือคนขับรถกับนายจ้างสาวน่ะสิครับ"
“rʉ̂ʉang à-rai” · wí-yá-daa tǎam dûai kwaam mâi pɔɔ-jai · “gɔ̂ rʉ̂ʉang bprà-pêet dɔ̀ɔk-fáa-gàp-mǎa-wát rʉ̌ʉ kon-kàp-rót gàp naai-jâang sǎao nâ sì kráp”
"What's the matter?" asked Wiyada discontentedly. "Just a matter about a heaven's flower and a temple's dog, that is, a car driver and a young boss lady, sir."

(idiomatic) persons that do not seem suiting each other as romantic lovers because of their greatly different social standings.


ขาดใจ

th-verb

ขาดใจ • (kàat-jai) (abstract noun การขาดใจ)

kàat-jai (romanization)
การขาดใจ (abstract-noun)

From ขาด (kàat, “to lack; to be deprived (of)”) + ใจ (jai, “heart; mind; soul; feeling; emotion; etc”).


สิ้นใจ

th-verb

สิ้นใจ • (sîn-jai) (abstract noun การสิ้นใจ)

sîn-jai (romanization)
การสิ้นใจ (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to cease; to have no more”) + ใจ (jai, “heart; mind; soul; feeling; emotion; etc”).


หนังกำพร้า

th-noun

หนังกำพร้า • (nǎng-gam-práa)


ก้านสมอง

ก้านสมอง • (gâan-sà-mɔ̌ɔng)

/kaːn˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

From ก้าน (gâan, “stalk”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”).


สารกึ่งตัวนำ

From สาร (sǎan) + กึ่ง (gʉ̀ng) + ตัวนำ (dtuua-nam).


เฉลี่ย

th-verb

เฉลี่ย • (chà-lìia) (abstract noun การเฉลี่ย)

chà-lìia (romanization)
การเฉลี่ย (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/


ค่าเฉลี่ย

th-noun

ค่าเฉลี่ย • (kâa-chà-lìia)

/kʰaː˥˩.t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/


รณรงค์

From Sanskrit रणरङ्ग (raṇaraṅga, “field of war”), from रण (raṇa, “war; battle”) + रङ्ग (raṅga, “field; arena”); equivalent to Thai รณ (ron) + รงค์.

com

รณ (ron) + รงค์

(elegant) theatre of war; seat of war; battlefield; battleground.


ขัดขืน

th-verb

ขัดขืน • (kàt-kʉ̌ʉn) (abstract noun การขัดขืน)

kàt-kʉ̌ʉn (romanization)
การขัดขืน (abstract-noun)

/kʰat̚˨˩.kʰɯːn˩˩˦/

Compound of ขัด (kàt, “to go against”) + ขืน (kʉ̌ʉn, “to go against”)

com+

1896, “พระราชกำหนดผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน รัตนโกสินทรศก ๑๑๕”, in กฎหมายไทย คือพระราชบัญญัติและประกาศซึ่งตั้งขึ้นในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้ทรงพระคุณธรรมอันประเสริฐ, volume 6, พระนคร: โรงพิมพ์วิชากร, published 1898, page 2102:

แต่ข้อบังคับบัญชาเช่นว่า...ต้องไม่...ขัดขืนต่อพระราชบัญญัตินี้

dtɛ̀ɛ kɔ̂ɔ bang-káp-ban-chaa chên-wâa ... dtɔ̂ng mâi ... kàt-kʉ̌ʉn dtɔ̀ɔ prá-râat-chá-ban-yàt níi

But the said command...must not...be contrary to this Act.

1932, รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ ๑๒/๒๔๗๕, พระนคร: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, pages 76–77:

แม้ชายหญิงนั้นจะได้ทำการสมรสกันโดยขัดขืนต่อพระบรมราชประสงค์

mɛ́ɛ chaai yǐng nán jà dâai tam gaan-sǒm-rót gan dooi kàt-kʉ̌ʉn dtɔ̀ɔ prá-bɔɔ-rom-má-râat-chá bprà-sǒng

Even though those man and woman might have married each other in a manner contrary to the royal desire

ต่อ ต่อ#Thai

(archaic, intransitive) (often followed by ต่อ) to be contrary (to); to be in conflict (with); to disagree (with)

ต่อ ต่อ#Thai

(ambitransitive) (sometimes followed by ต่อ) to resist; to offer resistance (to); to refuse to comply or cooperate (with)


เอกภพ

th-noun

เอกภพ • (èek-gà-póp)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰop̚˦˥/

From เอก (èek, “one; single”) + ภพ (póp, “realm; domain”); perhaps calque of English universe.

com

(chiefly in technical use) universe: cosmos.


พหุภพ

th-noun

พหุภพ • (pá-hù-póp)


สมมติ

th-verb

สมมติ • (sǒm-mót) (abstract noun การสมมติ)

sǒm-mót (romanization)
การสมมติ (abstract-noun)

Borrowed from Pali sammati f (“knowing; known (n.)”).

bor+

สมมุติ สมมุติ#Thai


ขอบฟ้าเหตุการณ์

th-noun

ขอบฟ้าเหตุการณ์ • (kɔ̀ɔp-fáa-hèet-gaan)

/kʰɔːp̚˨˩.faː˦˥.heːt̚˨˩.kaːn˧/

From ขอบฟ้า (kɔ̀ɔp-fáa) + เหตุการณ์ (hèet-gaan); Calque of English event horizon.


ความยาวคลื่น

th-noun

ความยาวคลื่น

ความยาวคลื่น • (kwaam-yaao-klʉ̂ʉn)

th:ความยาวคลื่น


วัวหายล้อมคอก

th-verb

วัวหายล้อมคอก • (wuua-hǎai-lɔ́ɔm-kɔ̂ɔk)

/wua̯˧.haːj˩˩˦.lɔːm˦˥.kʰɔːk̚˥˩/

From วัว (wuua, “bovine: cow, ox, bull, etc”) + หาย (hǎai, “to disappear; to be lost”) + ล้อม (lɔ́ɔm, “to encircle; to form a circle; to cause to encircle; to create (something that is round or circular)”) + คอก (kɔ̂ɔk, “pen; stable”); literally "to create a pen (after) the oxen have disappeared".

com

(idiomatic) to close the stable door after the horse has bolted.


ทองหลาง

th-noun

ทองหลาง • (tɔɔng-lǎang)

/tʰɔːŋ˧.laːŋ˩˩˦/

name for several plants in the Erythrina genus (family Fabaceae), such as Erythrina suberosa, Erythrina variegata and Erythrina fusca.


เมี่ยงคำ

From เมี่ยง (mîiang, “food wrapped in leaves”) + คำ (kam, “bite”), literally “one-bite wrap”.

com

miang kham: a traditional snack from Thailand and Laos consisting of raw fresh Piper sarmentosum or Erythrina fusca leaves that are filled with roasted coconut shavings and other ingredients.


ล้านนา

From ล้าน (láan, “million”) + นา (naa, “rice paddy”).

af

อาณาจักร อาณาจักร#Thai

(อาณาจักร~) Lan Na: an Indianised state centred in present-day Northern Thailand from the 13th to 18th centuries.


แกงไตปลา

com

แกง (gɛɛng) + ไตปลา


ลิ้นสองแฉก

th-adj

ลิ้นสองแฉก • (lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk) (abstract noun ความลิ้นสองแฉก)

lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk (romanization)
ความลิ้นสองแฉก (abstract-noun)

/lin˦˥.sɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰɛːk̚˨˩/

From ลิ้น (lín, “tongue”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”) + แฉก (chɛ̀ɛk, “fork”), literally “two forked tongue”; referring to the feature common to many kinds of reptiles. Compare Japanese 二枚舌; English forked tongue, speak with a forked tongue.

com

Yusei Matsui (2014) พัชรี นาคแสนนันท์, transl., Assassination Classroom ชั่วโมงลอบฆ่า เล่ม ๐๑ (in Thai), Bangkok: Siam Inter Comics, →ISBN, page 151
เราเห็นมาเยอะแล้วไอ้พวกตีสองหน้าลิ้นสองแฉกน่ะ
rao hěn maa yə́ lɛ́ɛo âi pûuak dtii-sɔ̌ɔng-nâa lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk nâ
I've seen many — those kinds of two-faced, two-fork-tongued people.

ลม เปลี่ยนทิศ (2011 April 26) “(หมายเหตุ) ประเทศไทย”, in ไทยรัฐ (in Thai), Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-01-28
การบีบน้ำตาแถลงข่าวของ...โฆษกกระทรวงกลาโหมคือตัวอย่างลิ้นสองแฉกที่ชัดเจน
gaan bìip nám-dtaa tà-lɛ̌ɛng kàao kɔ̌ɔng ... koo-sòk grà-suuang gà-laa-hǒom kʉʉ dtuua-yàang lín sɔ̌ɔng chɛ̀ɛk tîi chát-jeen
The defence ministry spokesman...holding the press conference with forced-out tears is a clear example of the two-forked tongue.

ทิดน้อยแสวงบุญ (2018 January 11) “อัจฉริยะไลฟ์สดจัดหนักอัดทนายโถส้วมคนลิ้นสองแฉกตระบัดสัตย์ได้แม้กระทั่งคนบ้านเดียวกัน”, in Game TV (in Thai), Bangkok: DMCA, retrieved 2019-01-28
อัจฉริยะไลฟ์สดจัดหนักอัดทนายโถส้วมคนลิ้นสองแฉกตระบัดสัตย์ได้แม้กระทั่งคนบ้านเดียวกัน
àt-chà-rí-yá láif-sòt jàt-nàk àt tá-naai tǒo-sûuam kon lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk dtrà-bàt-sàt dâai mɛ́ɛ-grà-tâng kon-bâan-diao-gan
Atchariya goes on a live stream to slam Toilet Lawyer at full stream, [calling him] a two-fork-tongued man [who] can break his own word even [in the presence of] fellow townsmen.

เขื่อนขันธ์ (2016 June 24) “ลิ้นสองแฉก”, in เดลินิวส์ (in Thai), Bangkok: สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2019-01-28
อ่านข่าวนี้ทำให้ผมนึกถึงพวกลิ้นสองแฉกขึ้นมาทันที ลิ้นหนึ่งรับงานมาทำลายฝ่ายตรงข้าม ลิ้นหนึ่งคอยปกป้องพวกเดียวกันเอง เลยกลายเป็นความไม่น่าเชื่อถือ
àan kàao níi tam hâi pǒm nʉ́k tʉ̌ng pûuak lín-sɔ̌ɔng-chɛ̀ɛk kʉ̂n maa tan-tii · lín nʉ̀ng ráp ngaan maa tam-laai fàai dtrong-kâam · lín nʉ̀ng kɔɔi bpòk-bpɔ̂ng pûuak diao-gan eeng · ləəi glaai bpen kwaam mâi nâa chʉ̂ʉa-tʉ̌ʉ
Reading this news immediately reminds me of those two-fork-tongued people: one [fork of their] tongues is entrusted with working on destroying the opposite faction, the other [fork of their] tongues keeps protecting their own fellows. So, this has resulted in unreliability.


มืดฟ้ามัวดิน

th-adv

มืดฟ้ามัวดิน • (mʉ̂ʉt-fáa-muua-din) (abstract noun ความมืดฟ้ามัวดิน)

mʉ̂ʉt-fáa-muua-din (romanization)
ความมืดฟ้ามัวดิน (abstract-noun)

From มืด (mʉ̂ʉt, “to darken”) + ฟ้า (fáa, “heaven”) + มัว (muua, “to dim”) + ดิน (din, “earth”); literally "to darken the heavens, to dim the earth".

com

ไพบูลย์ สำราญภูติ (2018) ประสบการณ์ชีวิต (in Thai), Bangkok: Satapol Channarong, →ISBN, page 77
คงจะมีคนใหญ่คนโตในแต่ละวงการมากันมืดฟ้ามัวดินเพราะบารมีและความกว้างของ(เขา)
kong jà mii kon-yài-kon-dtoo nai dtɛ̀ɛ lá wong-gaan maa gan mʉ̂ʉt-fáa-muua-din prɔ́ baa-rá-mii lɛ́ kwaam-gwâang kɔ̌ɔng (kǎo)
There must be high-ranking people from each sector coming [in a manner that might] darken the heavens and dim the earth, due to (his) popularity and wide recognition.

ประภัสสร เสวิกุล (2011) ขอหมอนใบนั้น...ที่เธอฝันยามหนุน: ชุดประภัสสร เสวิกุล (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 81
"ไปงานวัดสนามชัยบ้างหรือเปล่าล่ะ" แกเปลี่ยนเรื่องคุย "เห็นว่าคนมืดฟ้ามัวดิน
“bpai ngaan-wát sà-nǎam chai bâng rʉ̌ʉ bplàao lâ” · gɛɛ bplìian rʉ̂ʉang kui · “hěn wâa kon mʉ̂ʉt-fáa-muua-din
"Have you been to Sanam Chai temple fair?", he changed the topic of the discussion. "I heard that [there were] people darkening the heavens and dimming the earth.

Zhi Zhi (2014) วริยา ธัญญะวุติ, transl., สิบคดีบาป เล่ม ๒: ชุด สิบดคีบาป (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 361
การประชุมครั้งนี้มีคนเข้าร่วมจำนวนมาก ชาวบ้านมากันมืดฟ้ามัวดิน นอกจากคณะกรรมการอำเภอและผู้บริหารทุกระดับจากหน่วยงานตำรวจแล้ว
gaan-bprà-chum kráng níi mii kon kâo rûuam jam-nuuan mâak · chaao-bâan maa gan mʉ̂ʉt-fáa-muua-din · nɔ̂ɔk-jàak ká-ná-gam-má-gaan am-pəə lɛ́ pûu-bɔɔ-rí-hǎan túk rá-dàp jàak nùai-ngaan dtam-rùuat lɛ́ɛo
There were a huge number of people taking part in the conference on this occasion. Apart from [the members of] the district board and the administrators of the police agencies at every level, villagers came [in a manner that would] darken the heavens and dim the earth.

(idiomatic, of people) in a very large number.


ดรุ

th-noun

ดรุ • (dà-rú)


ภาระ

From Pali bhāra (“charge; load; weight; etc”) or Sanskrit भार (bhāra, idem).

bor

(elegant) weight; weightiness, heaviness; that which is weighty or heavy.


มิวนิก

th-proper noun

มิวนิก • (miu-nìk)

Munich (the capital and largest city of Bavaria, Germany)


มึนเชิน

มึนเชิน • (mʉn-chən)

/mɯn˧.t͡ɕʰɤn˧/

/mɯn˧.t͡ɕʰɤn˥˩/


รามัญ

From Pali Rāmañña (“the Pali name for Burma”). Cognate with Burmese ရာမည (rama.nya.), Lao ຣາມັນ (rā man) or ລາມັນ (lā man). Doublet of มอญ (mɔɔn).

bor

(elegant) Mon: ethnic group from Myanmar.


เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด

th-noun

เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด • (jâao-mâi-mii-sǎan-sǒm-paan-mâi-mii-wát)

/t͡ɕaːw˥˩.maj˥˩.miː˧.saːn˩˩˦.som˩˩˦.pʰaːn˧.maj˥˩.miː˧.wat̚˦˥/

From เจ้า (jâao, “guardian spirit; tutelary deity”) + ไม่ (mâi, “not”) + มี (mii, “have”) + ศาล (sǎan, “shrine”) + สมภาร (sǒm-paan, “abbot”) + ไม่ (mâi, “not”) + มี (mii, “have”) + วัด (wát, “monastery”); literally "guardian spirit without shrine, abbot without monastery".

com

(idiomatic) homeless person; person of no fixed abode.

en-เจ้าไม่มีศาล_สมภารไม่มีวัด-th-noun--bZGOD9y


ได้หน้าได้ตา

th-verb

ได้หน้าได้ตา • (dâai-nâa-dâai-dtaa) (abstract noun การได้หน้าได้ตา or ความได้หน้าได้ตา)

dâai-nâa-dâai-dtaa (romanization)
การได้หน้าได้ตา (abstract-noun)
ความได้หน้าได้ตา (abstract-noun)

From ได้ (dâai, “to get; to gain; to obtain”) + หน้า (nâa, “face”) + ได้ (dâai, “idem”) + ตา (dtaa, “eye”); literally "to get face, to get eyes".

com

(idiomatic) to gain credit, honour, or good reputation.


ออกหน้าออกตา

th-adv

ออกหน้าออกตา • (ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa) (abstract noun ความออกหน้าออกตา)

ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa (romanization)
ความออกหน้าออกตา (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.naː˥˩.ʔɔːk̚˨˩.taː˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “to bring out”) + หน้า (nâa, “face”) + ออก (ɔ̀ɔk, “to bring out”) + ตา (dtaa, “eye”); literally "to bring face out, to bring eyes out".

com

Dark Angel (2018) เกมรักสวาทร้อน: Dangerous Passion (in Thai), Bangkok: Love Garden Publishing, →ISBN, page 55
ส่วนพิชชาอรนั้น เขาต้องการเก็บเธอเอาไว้เป็นเมียน้อย ไม่เคยคิดเชิดชูออกหน้าออกตา
sùuan pít-chaa ɔɔn nán · kǎo dtɔ̂ng-gaan gèp təə ao wái bpen miia-nɔ́ɔi · mâi kəəi kít chə̂ət-chuu ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa
As for Phitcha-on, he wants to keep her as a minor wife. He's never thought about honouring her in an open manner.

มหาเศรษฐีหนุ่มที่มีหน้ามีตามีเกียรติอย่างไอรอนไม่มีทางที่จะลดตัวลงมาคบกับลูกจ้างของตนออกหน้าออกตาจริง ๆ
má-hǎa-sèet-tǐi nùm tîi mii-nâa-mii-dtaa mii gìiat yàang ai rɔɔn mâi mii taang tîi jà lót-dtuua long maa kóp gàp lûuk-jâang kɔ̌ɔng dton ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa jing jing
There's no way for a prominent, honourable, young millionaire like Airon to lower himself to date his own employee openly.
หน้าตาอย่างกับแก้วหน้าม้า ไม่มีใครกล้าเอาหล่อนมาทำเมียออกหน้าออกตาหรอก
nâa-dtaa yàang gàp gɛ̂ɛo-nâa-máa · mâi mii krai glâa ao lɔ̀n maa tam miia ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa rɔ̀k

ณัชชาพัชร์ (2016) ดั่งเชื้อไฟในเพลิงพิศวาส (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand), page 241

Your face is like Kaeo Na Ma. No one dares marry you openly.

คีตะธารา (2014) พิศวาสมาร (in Thai), Bangkok: eReader (Thailand), page 141
บ่อยครั้งที่เธอเห็นเขานั่งคุยกับหล่อนจนดึกดื่นหัวเราะยิ้มแย้มดูสนิทสนมกันจนออกหน้าออกตา
bɔ̀i-kráng tîi təə hěn kǎo nâng kui gàp lɔ̀n jon dʉ̀k-dʉ̀ʉn hǔua-rɔ́ yím-yɛ́ɛm duu sà-nìt-sà-nǒm gan jon ɔ̀ɔk-nâa-ɔ̀ɔk-dtaa
She's frequently seen him sitting and chatting with her till night. They laugh and smile to each other, looking so openly close.

(idiomatic) openly; in an open manner; without reservation or concealment.


เฒ่าหัวงู

From เฒ่า (tâo, “old person”) + หัว (hǔua, “head”) + งู (nguu, “snake”); literally "snake-headed oldie".


เด็กเมื่อวานซืน

th-noun

เด็กเมื่อวานซืน • (dèk-mʉ̂ʉa-waan-sʉʉn)

From เด็ก (dèk, “child”) + เมื่อวานซืน (“day before yesterday”); literally "day before yesterday's child", referring to a child that was just born two days ago. Compare English be born yesterday.

com

(idiomatic) person naive or unintelligent, like a newborn baby.


อรุโณทัย

à-rú-noo-tai (romanization)
อโณทัย (alternative)

From อรุณ (à-run, “dawn; daybreak”) + อุทัย (ù-tai, “rise; emergence”).

(elegant) the time when the sun has just risen; early morning.


อุษา

th-proper noun

อุษา • (ù-sǎa)

/ʔu˨˩.saː˩˩˦/

From Sanskrit उषा (uṣā, “aurora”). Cognate with Khmer ឧសា (ʼŏsa).


ตราสัง

th-verb

ตราสัง • (dtraa-sǎng) (abstract noun การตราสัง)

dtraa-sǎng (romanization)
การตราสัง (abstract-noun)

From ตรา (dtraa, “to seal; to secure”) + สัง (sǎng), probably a corrupted form of สาง (sǎang, “dead body”).

to deal with (a dead body) by shrouding it with white cloth and binding it with unbleached cotton yarn.


กามโรค

กาม (gaam, “lust”) + โรค (rôok, “disease”).


เริม

th-noun

เริม • (rəəm)


การแถ

การแถ • (gaan-tɛ̌ɛ)

/kaːn˧.tʰɛː˩˩˦/


ทองพันชั่ง

ทองพันชั่ง • (tɔɔng-pan-châng)

/tʰɔːŋ˧.pʰan˧.t͡ɕʰaŋ˥˩/

From ทอง (tɔɔng, “gold”) + พัน (pan, “thousand”) + ชั่ง (châng, “catty”); literally "a thousand catties of gold".

com

(botany) snake jasmine, the flowering plant Rhinacanthus nasutus of the family Acanthaceae.


ยูงทอง

/juːŋ˧.tʰɔːŋ˧/

From ยูง (yuung, “poinciana”) + ทอง (tɔɔng, “golden”); literally "golden poinciana".

Delonix regia
Delonix regia#Translingual

(botany) royal poinciana, a flowering plant of species Delonix regia of the family Fabaceae.


อวัยวะเพศ

th-noun

อวัยวะเพศ • (à-wai-yá-wá-pêet)

From อวัยวะ (à-wai-yá-wá, “organ”) + เพศ (pêet, “sex”); literally "sex organ"; possibly calque of English sex organ.
Compare with Lao ອະໄວຍະວະເພດ (ʼa w wa phēt).

cog

Lao ອະໄວຍະວະເພດ (ʼa w wa phēt)

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-28, page 133:

มาตรา ๓๖๖/๑ ผู้ใดกระทำเพื่อสนองความใคร่ของตนโดยการใช้อวัยวะเพศของตนล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของศพ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hòk-sìp hòk / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam pʉ̂ʉa sà-nɔ̌ɔng kwaam-krâi kɔ̌ɔng dton dooi gaan-chái à-wai-yá-wá-pêet kɔ̌ɔng dton lûuang-lám à-wai-yá-wá-pêet · tá-waan-nàk · rʉ̌ʉ chɔ̂ng-bpàak kɔ̌ɔng sòp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sǎam bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən hòk mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp

Section 366/1 Anyone who commits [any act] in order to satisfy his own desire by penetrating the genital organ, anus, or oral cavity of a corpse using his own genital organ, shall be liable to imprisonment for not more than three years, or a fine of not exceeding sixty thousand baht, or both.


อวัยวะสืบพันธุ์

th-noun

อวัยวะสืบพันธุ์ • (à-wai-yá-wá-sʉ̀ʉp-pan)

From อวัยวะ (à-wai-yá-wá, “organ”) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan, “to reproduce”); literally "reproducing organ"; perhaps calque of English reproductive organ.

com

(formal, chiefly used in sciences) reproductive organ.


ก้ามปู

From ก้าม (gâam, “claw”) + ปู (bpuu, “crab”); literally "crab claw".

Samanea saman
Samanea saman#Translingual

(botany) rain tree: the flowering plant Samanea saman of the family Fabaceae.


ขันทองพยาบาท

th-noun

ขันทองพยาบาท • (kǎn-tɔɔng-pá-yaa-bàat)

/kʰan˩˩˦.tʰɔːŋ˧.pʰa˦˥.jaː˧.baːt̚˨˩/

From ขัน (kǎn, “bowl”) + ทอง (tɔɔng, “golden”) + พยาบาท (pá-yaa-bàat, “vengeance”); literally "golden bowl's vengeance".

com

(botany) false lime (Suregada multiflora), of the family Euphorbiaceae.


พยาบาท

From Pali byāpāda (“ill will; malevolence”). Cognate with Khmer ព្យាបាទ (pyiəbaat).

ill will, malevolence, malice, spite; revenge, vengeance, vindication.


พยาบาท

th-verb

พยาบาท • (pá-yaa-bàat) (abstract noun การพยาบาท or ความพยาบาท)

pá-yaa-bàat (romanization)
การพยาบาท (abstract-noun)
ความพยาบาท (abstract-noun)

to bear ill will, malevolence, malice, or spite; to bear revenge, vengeance, or vindictive intent.


ร้ายแรง

th-adv

ร้ายแรง • (ráai-rɛɛng) (abstract noun ความร้ายแรง)

ráai-rɛɛng (romanization)
ความร้ายแรง (abstract-noun)

/raːj˦˥.rɛːŋ˧/

From ร้าย (ráai, “ill, bad; evil, wicked; dangerous, perilous; etc”) + แรง (rɛɛng, “strong; intense; forceful; etc”).

com

“ลิลิตพระลอ”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ (in Thai), Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, n.d., retrieved 2019-02-06
เมืองเราอุบาทว์ร้าย แรงนัก ลูกเอย เขาส่งผีสางศักดิ์ ข่มแล้ว
mʉʉang rao ù-bàat ráai rɛɛng nák · lûuk əəi · kǎo sòng pǐi-sǎang sàk · kòm lɛ́ɛo
Our country is so gravely cursed, my son, for they have sent mighty demons to threaten us.


ความร้ายแรง

th-noun

ความร้ายแรง • (kwaam-ráai-rɛɛng)

From ความ (kwaam) + ร้ายแรง (ráai-rɛɛng).

ร้ายแรง ร้ายแรง#Thai


ความอุบาทว์

ความอุบาทว์ • (kwaam-ù-bàat)

อุบาทว์ อุบาทว์#Thai


โขมด

โขมด • (kà-mòot)

From Old Khmer ខ្មោច (khmoca), ក្មោច្ច៑ (kmocc), ខ្មោច៑ (khmoc, “corpse; ghost, spirit; ancestral spirit; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្មោច (khmaoc).

gleaming light seen at night, traditionally believed to be a type of nocturnal ghost that leads travellers astray, scientifically explained to be light naturally produced by methane.


ทุพพลภาพ

From ทุพพล (literally “bad strength; bad force”) + ภาพ (pâap, “condition; state”).

com

“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, 2015 September 9, archived from the original on 2021-01-05
ไม่เป็นผู้มีกายทุพพลภาพจนไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ไร้ความสามารถหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ หรือเป็นโรคติดต่อร้ายแรง
mâi bpen pûu mii gaai túp-pon-lá-pâap jon mâi sǎa-mâat bpà-dtì-bàt nâa-tîi dâai · rái-kwaam-sǎa-mâat rʉ̌ʉ jìt-fân-fʉʉan-mâi-sǒm-bprà-gɔ̀ɔp · rʉ̌ʉ bpen rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ ráai-rɛɛng
Not being a person whose body is disabled to the extent unable to carry out duties, [who is legally] incompetent or morally imbecile, or [who is] undergoing a serious communicable disease.


ความควบคุม

ควบคุม ควบคุม#Thai


ประติบัติ

th-verb

ประติบัติ • (bprà-dtì-bàt) (abstract noun การประติบัติ)

bprà-dtì-bàt (romanization)
การประติบัติ (abstract-noun)

From Sanskrit प्रतिपत्ति (pratipatti). Cognate with Modern Khmer ប្រតិបត្ (brâtĕbtâ).

ปฏิบัติ ปฏิบัติ#Thai

(now only found in international law) alternative form of ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt)


การปฏิบัติ

From การ (gaan) + ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt).

ปฏิบัติ ปฏิบัติ#Thai

(formal) abstract noun of ปฏิบัติ (bpà-dtì-bàt)


หน้าเนื้อใจเสือ

th-adj

หน้าเนื้อใจเสือ • (nâa-nʉ́ʉa-jai-sʉ̌ʉa) (abstract noun ความหน้าเนื้อใจเสือ)

nâa-nʉ́ʉa-jai-sʉ̌ʉa (romanization)
ความหน้าเนื้อใจเสือ (abstract-noun)

/naː˥˩.nɯa̯˦˥.t͡ɕaj˧.sɯa̯˩˩˦/

From หน้า (nâa, “face”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “deer”) + ใจ (jai, “heart”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”).

com

(idiomatic, of a person) good or kind on the appearance, but actually wicked or evil.


สันดาป

th-noun

สันดาป • (sǎn-dàap)

sǎn-dàap (romanization)
สันตาป (alternative)

From Pali santāpa (“heat; torment; mental agony; grief”) or Sanskrit संताप (saṃtāpa, “idem”). Cognate with Modern Khmer សន្តាប (sɑɑsɑntaap), សណ្ដាប (sɑɑsɑndaap).


สันดาป

th-verb

สันดาป • (sǎn-dàap) (abstract noun การสันดาป)

sǎn-dàap (romanization)
การสันดาป (abstract-noun)
สันตาป (alternative)


สันดาป

th-proper noun

สันดาป • (sǎn-dàap)

(Buddhist cosmology) the name of a region in the underworld, where beings are reborn to be punished for their sins.


สันดาบ

th-verb

สันดาบ • (sǎn-dàap) (abstract noun การสันดาบ)

sǎn-dàap (romanization)
การสันดาบ (abstract-noun)

สันดาป สันดาป#Thai


ลี้ภัย

ลี้ภัย • (líi-pai) (abstract noun การลี้ภัย)

líi-pai (romanization)
การลี้ภัย (abstract-noun)

to seek asylum; to take refuge (in foreign country).


ท่อน้ำเลี้ยง

th-noun

ท่อน้ำเลี้ยง • (tɔ̂ɔ-náam-líiang)

/tʰɔː˥˩.naːm˦˥.lia̯ŋ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + น้ำเลี้ยง (nám-líiang, “sap”); possibly calque of English sap tube.


แพ้พ่าย

th-verb

แพ้พ่าย • (pɛ́ɛ-pâai) (abstract noun การแพ้พ่าย or ความแพ้พ่าย)

pɛ́ɛ-pâai (romanization)
การแพ้พ่าย (abstract-noun)
ความแพ้พ่าย (abstract-noun)
พ่ายแพ้ (alternative)

/pʰɛː˦˥.pʰaːj˥˩/

From แพ้ (pɛ́ɛ, “to lose”) + พ่าย (pâai, “to lose”).

com

(somewhat elegant) to lose; to be defeated.


พ่ายแพ้

th-verb

พ่ายแพ้ • (pâai-pɛ́ɛ) (abstract noun การพ่ายแพ้ or ความพ่ายแพ้)

pâai-pɛ́ɛ (romanization)
การพ่ายแพ้ (abstract-noun)
ความพ่ายแพ้ (abstract-noun)
แพ้พ่าย (alternative)

/pʰaːj˥˩.pʰɛː˦˥/

From พ่าย (pâai, “to lose”) + แพ้ (pɛ́ɛ, “to lose”).


นาคี

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 92
นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี
naa-kii mii pít píiang · sù-rí-yoo · lʉ́ai bɔ̀ɔ tam dee-choo · chɛ̂m-cháa · pít nɔ́ɔi yìng-yoo-sǒo · má-lɛɛng bpɔ̀ng · chuu dtɛ̀ɛ hǎang eeng âa · ùuat âang rít-tii
A nāga possesses venom [so great] as the sun, [yet] it slithers slowly without making [known] its power. A scorpion, so proud of its little venom, raises its tail itself as if to show off its might.

(mythology, chiefly poetic) any nāga, snake, or dragon; any elephant.


บาทา

From extension of บาท (bàat, “foot; feet”); ultimately from Pali pāda (“idem”) or Sanskrit पाद (pāda, “idem”).

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 100
หมาใดตัวร้ายขบ บาทา อย่าขบตอบต่อหมา อย่าขึ้ง ทรชนชาติช่วงทา รุณโทษ อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง ตอบถ้อยถือความ
mǎa dai dtuua-ráai kòp · baa-taa · yàa kòp dtɔ̀ɔp dtɔ̀ɔ mǎa · yàa kʉ̂ng · tɔɔ-rá-chon châat chûuang taa · run tôot · yàa gròot yàa nâa bʉ̂ng · dtɔ̀ɔp tɔ̂i tʉ̌ʉ-kwaam
[When] any bad dog bites [your] foot, do not bite the dog back [and] do not get upset [because of it]. [When any] bad man, [a man of] ill nature, treats [you] badly, do not feel angry, do not get frowning, do not respond [him, and] do not take offence [at him].

บาท บาท#Thai

(elegant, chiefly poetic, sometimes humorous) alternative form of บาท (bàat, “foot; feet”)


ท่ามกลาง

From ท่าม (tâam, undefined) + กลาง (glaang, “centre; middle”). Compare Lao ຖ້າມກາງ (thām kāng) or ທ່າມກາງ (thām kāng) (which might borrow from Thai).

“รักแท้ในคืนหลอกลวง”, in พระจันทร์เศร้า (in Thai), Bangkok: dnamaker.com, 2003, retrieved 2019-02-10
ท่ามกลางผู้คนมากล้นในคืนหลอกลวง มีใจหนึ่งดวงมันคิดไปไกลกว่านั้น
tâam-glaang pûu-kon mâak lón nai kʉʉn lɔ̀ɔk-luuang · mii jai nʉ̀ng duuang man kít bpai glai gwàa nán
In the midst of the overflowingly crowded people on [this] delusive night, there exists a single heart whose thoughts fly further than that.

ดาหลา (n.d.) อาญาสวาททาสหัวใจทราย (in Thai), Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 60
แม้จะอยู่ท่ามกลางคนมากมาย แต่ความเดียวดายก็ไม่เคยจางหาย
mɛ́ɛ jà yùu tâam-glaang kon mâak-maai · dtɛ̀ɛ kwaam-diao-daai gɔ̂ mâi kəəi jaang-hǎai
Though [we] were in the middle of a lot of men, [our] loneliness would never fade away.

ตันริยงค์, นุกูล (2010) ชีวิตศิษย์วัด (in Thai), illustrated by สมบัติ คิ้วฮก, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 11
มาอยู่ในสถานที่ที่ไม่เคยอยู่มาก่อน ท่ามกลางคนที่ไม่เคยรู้จัก
maa yùu nai sà-tǎan-tîi tîi mâi kəəi yùu maa gɔ̀ɔn · tâam-glaang kon tîi mâi kəəi rúu-jàk
To be in the place where [she] had never been before, amongst the people whom [she] had never known prior

2009, Li-Jung YinKirill Kirill Chelushkin (illustrator)et al., translated by ประทุมพร ตั้งกุลธวัช et al., ๕ ยอดอัจฉริยะ, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 40:

ท่ามกลางอากาศที่หนาวเหน็บ นิวตันไม่ต่างอะไรกับเจ้าแมวน้อยที่ถูกถอนขนปุย

tâam-glaang aa-gàat tîi nǎao-nèp · niu-dtân mâi dtàang à-rai gàp jâao mɛɛo nɔ́ɔi tîi tùuk tɔ̌ɔn kǒn bpui

Amidst the chilling weather, Newton was absolutely not different from a little feline whose fluffy fur had been removed.

(Can we date this quote?), สมาคมนักเรียนเก่าอาหรับแห่งประเทศไทย, พระมหาคัมภีร์อัลกุรอานพร้อมคำแปลเป็นภาษาไทย, Bangkok: ศูนย์กษัตร์ฟะฮัดเพื่อการพิมพ์อัลกุรอานแห่งนครมาดีนะฮ์, pages 1411–1412:

การแหวกว่ายของนาวาในท้องมหาสมุทรท่ามกลางคลื่นลมเสมือนขุนเขามหึมาที่ตั้งตระหง่านอยู่ท่ามกลางทะเลทราย

gaan-wɛ̀ɛk-wâai kɔ̌ɔng naa-waa nai tɔ́ɔng má-hǎa-sà-mùt tâam-glaang klʉ̂ʉn lom sà-mʉ̌ʉan kǔn kǎo má-hʉ̀-maa tîi dtâng dtrà-ngàan yùu tâam-glaang tá-lee-saai

The struggle of a vessel in the middle of the ocean amongst waves and winds, like an enormously large mount standing toweringly amidst the desert

2002, Lemony Snicket, บ้านประหลาด ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย ๓, translated by อาริตา พงศ์ธรานนท์, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 138:

การมีกันและกันท่ามกลางชีวิตที่มีแต่โชคร้ายก็เหมือนมีเรือใบท่ามกลางพายุเฮอริเคน ซึ่งก็ทำให้พวกเด็ก ๆ กำพร้าโบดแลร์รู้สึกว่า พวกเขาโชคดีมากจริง ๆ

gaan-mii gan-lɛ́-gan tâam-glaang chii-wít tîi mii dtɛ̀ɛ chôok ráai gɔ̂ mʉ̌ʉan mii rʉʉa-bai tâam-glaang paa-yú həə-rí-keen · sʉ̂ng gɔ̂ tam hâi pûuak dèk dèk gam-práa bôot-lɛɛ rúu-sʉ̀k wâa · pûuak kǎo chôok dii mâak jing jing

To have each other in the midst of their unfortunate lives felt like having a sailboat in the middle of a hurricane, and to the Baudelaire orphans this felt very fortunate indeed.


ดักดาน

th-adv

ดักดาน • (dàk-daan) (abstract noun ความดักดาน)

dàk-daan (romanization)
ความดักดาน (abstract-noun)

(derogatory, very offensive) for a long period of time without change or improvement; incurably, hopelessly, irrevocably.


ความดักดาน

ดักดาน ดักดาน#Thai

(offensive) abstract noun of ดักดาน (dàk-daan)


สามเหลี่ยมมุมฉาก

th-noun

สามเหลี่ยมมุมฉาก • (sǎam-lìiam-mum-chàak) (classifier รูป)

sǎam-lìiam-mum-chàak (romanization)
รูป (classifier)

สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + มุมฉาก (mum-chàak).

com

รูป รูป#Thai


สามเหลี่ยมมุมแหลม

th-noun

สามเหลี่ยมมุมแหลม • (sǎam-lìiam-mum-lɛ̌ɛm) (classifier รูป)

sǎam-lìiam-mum-lɛ̌ɛm (romanization)
รูป (classifier)

สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + มุมแหลม (mum-lɛ̌ɛm).

com

รูป รูป#Thai


สามเหลี่ยมมุมป้าน

th-noun

สามเหลี่ยมมุมป้าน • (sǎam-lìiam-mum-bpâan) (classifier รูป)

sǎam-lìiam-mum-bpâan (romanization)
รูป (classifier)

สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + มุมป้าน (mum-bpâan).

com

รูป รูป#Thai


สามเหลี่ยมหน้าจั่ว

th-noun

สามเหลี่ยมหน้าจั่ว • (sǎam-lìiam-nâa-jùua) (classifier รูป)

sǎam-lìiam-nâa-jùua (romanization)
รูป (classifier)

สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + หน้าจั่ว (nâa-jùua).

com

รูป รูป#Thai


สามเหลี่ยมด้านไม่เท่า

th-noun

สามเหลี่ยมด้านไม่เท่า • (sǎam-lìiam-dâan-mâi-tâo) (classifier รูป)

sǎam-lìiam-dâan-mâi-tâo (romanization)
รูป (classifier)

สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + ด้าน (dâan) + ไม่ (mâi) + เท่า (tâo).

com

รูป รูป#Thai

en-สามเหลี่ยมด้านไม่เท่า-th-noun-I2FF~JmF


สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด

th-noun

สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด • (sìi-lìiam-kâao-lǎam-dtàt) (classifier รูป)

sìi-lìiam-kâao-lǎam-dtàt (romanization)
รูป (classifier)

สี่เหลี่ยม (sìi-lìiam) + ข้าวหลามตัด (kâao-lǎam-dtàt).

com

รูป รูป#Thai

en-สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด-th-noun-FgwEpGCB


เรขาคณิต

Borrowed from Sanskrit रेखागणित (rekhāgaṇita).


เลขคณิต

th-noun

เลขคณิต • (lêek-ká-nít)

เลข (lêek) + คณิต.

com

เลข (lêek) + คณิต


ขี่ม้าขาว

th-verb

ขี่ม้าขาว • (kìi-máa-kǎao)

/kʰiː˨˩.maː˦˥.kʰaːw˩˩˦/

From ขี่ (kìi, “to ride”) + ม้า (máa, “horse”) + ขาว (kǎao, “white”); literally "to ride a white horse".

com

Another View (2019 February 7) “เมื่อไหร่จะมา นารีขี่ม้าขาว คำทำนายหลวงพ่อฤาษีลิงดำ”, in LINE Today (in Thai), Bangkok: LINE Corporation, retrieved 2019-02-13
ว่าที่นายกรัฐมนตรีแต่ละพรรคการเมืองล้วนน่าสนใจ...เมื่อมีสุภาพสตรีโผล่เข้ามาในรายชื่อเมื่อไร คนไทยก็มักมีความหวังว่า อาจจะเป็นนารีขี่ม้าขาวมาพลิกลิขิตประเทศให้กลับมาสดใส
wâa-tîi naa-yók-rát-tà-mon-dtrii dtɛ̀ɛ lá pák-gaan-mʉʉang lúuan nâa sǒn-jai ... mʉ̂ʉa mii sù-pâap-sà-dtrii plòo kâo maa nai raai-chʉ̂ʉ mʉ̂ʉa-rai · kon tai gɔ̂ mák mii kwaam-wǎng wâa · àat jà bpen naa-rii kìi-máa-kǎao maa plík lí-kìt bprà-têet hâi glàp maa sòt-sǎi
The future prime ministers [from] each political party are all interesting... Whenever a lady pops up in the list, Thai people often have hope that she might be a lady on a white horse coming to alter the fate of the nation[, bringing it] back to brightness.

toeybeast (2019 February 8) “เปิดคำทำนายนารีขี่ม้าขาวหลวงพ่อฤาษีลิงดำจะเป็นจริงหรือไม่”, in Campus Star (in Thai), Bangkok: campus-star.com, retrieved 2019-02-13
ว่าที่นายกรัฐมนตรีของแต่ละพรรคการเมืองที่ในปีนี้มีสุภาพสตรีหลายท่านด้วยกัน...คนไทยต่างก็มีความหวังว่า อาจจะเป็นนารีขี่ม้าขาวมาพลิกชะตาประเทศไทยให้ผ่านพ้นวิกฤตและกลับมารุ่งเรือง
wâa-tîi naa-yók-rát-tà-mon-dtrii kɔ̌ɔng dtɛ̀ɛ lá pák-gaan-mʉʉang tîi nai bpii níi mii sù-pâap-sà-dtrii lǎai tâan dûai-gan ... kon tai dtàang gɔ̂ mii kwaam-wǎng wâa · àat jà bpen naa-rii kìi-máa-kǎao maa plík chá-dtaa bprà-têet tai hâi pàan-pón wí-grìt lɛ́ glàp maa rûng-rʉʉang
Premiers-to-be from each political party who, in this year, include many ladies... Each of the Thai people has hope that they might be white horse mounted ladies coming to alter the destiny of the Thai country, enabling it to weather through the crisis and return to prosperity.

จีนี่_เจลรี่_ดีดี้ (2014) Charisma Dragon รักพันธุ์ร้ายสยบหัวใจมังกรมาดเซอร์ (in Thai), Bangkok: Bongkoch Publishing, →ISBN, page 114
พูดอะไรก็หัดระวัง ๆ เอาไว้บ้างสิ พระเอกขี่ม้าขาวนี่ไม่ได้มีอยู่ทุกที่
pûut à-rai gɔ̂ hàt rá-wang rá-wang ao wái bâng sì · prá-èek kìi-máa-kǎao nîi mâi dâai mii yùu túk tîi
Learn to have some care whenever you say anything. There's no white horse riding hero [to help you] everywhere.

นาน่วม, วาสนา (2008) ลับ ลวง พราง ปฏิวัติปราสาททราย (in Thai), 18th edition, Bangkok: Matichon Public Company Limited, →ISBN, page 299
อัศวินขี่ม้าขาวมากอบกู้วิกฤตของบ้านเมืองที่กำลังแตกแยกและระส่ำระสายจนไร้ทางออก
àt-sà-win kìi-máa-kǎao maa gɔ̀ɔp-gûu wí-grìt kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang tîi gam-lang dtɛ̀ɛk-yɛ̂ɛk lɛ́ rá-sàm-rá-sǎai jon rái taang-ɔ̀ɔk
To remedy the crisis of the nation that is being divided and disunited to the extent that no way out exists comes a knight on a white horse.

รัศมีมาศ (2017) ทัณฑ์พิศวาส บ่วงอสูร (in Thai), Bangkok: please, →ISBN, page 99
ขอบคุณคุณปาณัทอีกครั้งนะคะที่มาช่วยพาอ้อมหนีพ้น ๆ เขา...พระเอกขี่ม้าขาวของอ้อม
kɔ̀ɔp-kun kun bpaa-nát ìik kráng ná ká tîi maa chûai paa ɔ̂ɔm nǐi pón pón kǎo ... prá-èek kìi-máa-kǎao kɔ̌ɔng ɔ̂ɔm
Thank you Mister Panat once again for coming to help bring me away from him... [You are] my hero on a white horse.

Buckley, Michael (2013) สมาพันธ์กระจกวิเศษ เล่ม ๙ ชุด นักสืบเทพนิยาย (in Thai), translated by รุ่งอรุณ สัมปัชชลิต, illustrated by Peter Ferguson, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 138
ด้วยคำง่าย ๆ ไม่กี่คำ ฉันเขียนเธอลงในเรื่องและสร้างให้เธอเป็นวีรบุรุษขี่ม้าขาวผู้ห้าวหาญ ฉันเขียนเธอให้สง่าผ่าเผยและน่ายกย่อง...ฉันเปลี่ยนเธอให้เป็นผู้ชายที่สมบูรณ์แบบสำหรับลูกสาวของฉัน
dûai kam ngâai ngâai mâi gìi kam · chǎn kǐian təə long nai rʉ̂ʉang lɛ́ sâang hâi təə bpen wii-rá-bù-rùt kìi-máa-kǎao pûu hâao-hǎan · chǎn kǐian təə hâi sà-ngàa-pàa-pə̌əi lɛ́ nâa yók-yɔ̂ng ... chǎn bplìian təə hâi bpen pûu-chaai tîi sǒm-buun-bɛ̀ɛp sǎm-ràp lûuk-sǎao kɔ̌ɔng chǎn
With a few simple words, I wrote you down into the story and made you a brave hero riding a white horse. I wrote you to be dignified and honourable... I changed you to be a perfect man for my daughter.

(idiomatic) to be a heroic rescuer or saviour in a critical or difficult time.


ตะลิงปลิง

Semi-learned borrowing from Malay belimbing (“star fruit”).


ลมฟ้าอากาศ

From ลม (lom) + ฟ้า (fáa) + อากาศ (aa-gàat).


ครึ่งวงกลม

semicircle (measuring tool) (classifier: อัน).


ผ้านวม

pâa-nuuam (romanization)
ผืน (classifier)


นอร์ทมาซิโดเนีย

th-proper noun

นอร์ทมาซิโดเนีย • (nɔ́ɔt-maa-sí-doo-niia)

ประเทศนอร์ทมาซิโดเนีย

สาธารณรัฐนอร์ทมาซิโดเนีย

North Macedonia
North Macedonia#English:_Q221

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Southeast Europe
Southeast Europe#English

North Macedonia (a country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


ทุเลา

th-verb

ทุเลา • (tú-lao) (abstract noun การทุเลา or ความทุเลา)

tú-lao (romanization)
การทุเลา (abstract-noun)
ความทุเลา (abstract-noun)

2017 September 18, “ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-16:

ข้อ ๖๙ การฟ้องคดีต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนกฎหรือคำสั่งทางปกครองไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครองนั้น เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

kɔ̂ɔ · hòk-sìp gâao · gaan-fɔ́ɔng ká-dii dtɔ̀ɔ sǎan-bpòk-krɔɔng pʉ̂ʉa kɔ̌ɔ hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn gòt rʉ̌ʉ kam-sàng-taang-bpòk-krɔɔng mâi bpen hèet hâi tú-lao gaan-bang-káp dtaam gòt rʉ̌ʉ kam-sàng-taang-bpòk-krɔɔng nán · wén-dtɛ̀ɛ sǎan jà mii kam-sàng bpen yàang ʉ̀ʉn

Rule 69 The institution of a case before an administrative court in order to apply for the revocation of a regulation or administrative order does not constitute a cause by which the execution of such regulation or administrative order is stayed, save where the court gives a different order.

2017 July 18, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-16:

ให้ศาลชั้นต้นมีอำนาจพิจารณาสั่งคำร้องขอทุเลาการบังคับตามคำพิพากษา คำสั่งของศาลชั้นต้นให้เป็นที่สุด

hâi sǎan-chán-dtôn mii am-nâat pí-jaa-rá-naa sàng kam-rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ tú-lao gaan-bang-káp dtaam kam-pí-pâak-sǎa · kam-sàng kɔ̌ɔng sǎan-chán-dtôn hâi bpen tîi-sùt

The court of first instance shall have the power to consider and give an order on a request for staying the execution of a judgment. The order of the court of first instance shall be final.

2016 December 15, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-16:

ให้ทุเลาการประหารชีวิตไว้จนกว่าจะพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมถวายเรื่องราวหรือคำแนะนำ

hâi tú-lao gaan-bprà-hǎan-chii-wít wái jon-gwàa jà pón gam-nòt hòk sìp wan náp dtɛ̀ɛ wan tîi rát-tà-mon-dtrii wâa-gaan grà-suuang yút-dtì-tam tà-wǎai rʉ̂ʉang-raao rʉ̌ʉ kam-nɛ́-nam

The infliction of death shall be stayed until the period of sixty days reckoned from the date the Minister of Justice submits the matter or advice [to the King] is over.

(formal, law) to stay (the carrying out of an order, judgment, etc).


พุทธมามกะ

th-noun

พุทธมามกะ • (pút-tá-maa-má-gà)

Learned borrowing from Pali buddhamāmaka (“Buddha's devotee”), from buddha (“Buddha”, literally “enlightened one”) + māmaka (“one who devotes oneself (to); one who shows affection (towards)”, literally “my; mine”). By surface analysis, พุทธ (pút) + มามกะ.

learned borrowing

(elegant) Buddhist (believer in Buddhism)


ขนมปังกรอบ

th-noun

ขนมปังกรอบ • (kà-nǒm-bpang-grɔ̀ɔp)


แคร็กเกอร์

แคร็กเกอร์ • (krɛ́k-gə̂ə)

/kʰrɛk̚˦˥.kɤː˥˩/


ปราม

bpraam (romanization)
การปราม (abstract-noun)


ก่อสร้าง

th-verb

ก่อสร้าง • (gɔ̀ɔ-sâang) (abstract noun การก่อสร้าง)

gɔ̀ɔ-sâang (romanization)
การก่อสร้าง (abstract-noun)

/kɔː˨˩.saːŋ˥˩/

From ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause, to create; to construct, to build”) + สร้าง (sâang, “idem”).


มุ่งมั่น

th-verb

มุ่งมั่น • (mûng-mân) (abstract noun การมุ่งมั่น)

mûng-mân (romanization)
การมุ่งมั่น (abstract-noun)

com

มุ่ง (mûng) + มั่น (mân)

รัฐบาลจะมุ่งมั่นสร้างงานสร้างอาชีพแก่คนไทยอย่างมั่นคง

rát-tà-baan jà mûng-mân sâang ngaan sâang aa-chîip gɛ̀ɛ kon tai yàang mân-kong

The government will aim at regularly creating jobs for Thai people.

to be engrossed in; to aim at; to strive for


เดินหน้า

th-verb

เดินหน้า • (dəən-nâa) (abstract noun การเดินหน้า)

dəən-nâa (romanization)
การเดินหน้า (abstract-noun)

com

เดิน (dəən) + หน้า (nâa)

เราต้องมุ่งมั่นเดินหน้าสร้างความปรองดองในสังคม

rao dtɔ̂ng mûng-mân dəən-nâa sâang kwaam bprɔɔng-dɔɔng nai sǎng-kom

We have to aim at continuing creating harmony within the society.

to advance; to progress; to continue going.


ปรองดอง

th-verb

ปรองดอง • (bprɔɔng-dɔɔng) (abstract noun การปรองดอง)

bprɔɔng-dɔɔng (romanization)
การปรองดอง (abstract-noun)

/prɔːŋ˧.dɔːŋ˧/

คนไทยจะต้องปรองดองกัน


อาถรรพณ์

th-noun

อาถรรพณ์ • (aa-tǎn)

aa-tǎn (romanization)
อาถรรพ์ (alternative)
อาถรรพ (alternative)
อาถรรพณะ (alternative)
อาถรรพณ (alternative)

/ʔaː˧.tʰan˩˩˦/

From Sanskrit आथर्वण (ātharvaṇa, literally “of or pertaining to the Atharvans, the authors of the Atharvaveda”). Compare Pali athabbana, āthabbana, athabbaṇa, āthabbaṇa, from which Khmer អថ័ន (ʼɑɑʼɑthan), អថព្ (ʼâthpô), អថ័ព្វន៍ (ʼâthâpvôn៍) were derived.

bor

occult rite for bringing about prosperity or success, preventing danger, eliminating evils, or causing harm to others.


ลอตเตอรี่

th-noun

ลอตเตอรี่ • (lɔ́t-dtəə-rîi)

/lɔt̚˦˥.tɤː˧.riː˥˩/


อาถรรพ์

อาถรรพ์ • (aa-tǎn)

/ʔaː˧.tʰan˩˩˦/

อาถรรพณ์ อาถรรพณ์#Thai


ขำ ๆ

From ขำ (kǎm, “to laugh”) + ๆ (“repetition marker”).

com

คบกันขำ ๆ

To see each other (to be in a relationship) just for fun

(slang) just for fun; without seriousness; in an unserious manner.


สี่เหลี่ยมคางหมูหน้าจั่ว

th-noun

สี่เหลี่ยมคางหมูหน้าจั่ว

สี่เหลี่ยมคางหมูหน้าจั่ว • (sìi-lìiam-kaang-mǔu-nâa-jùua) (classifier รูป)

sìi-lìiam-kaang-mǔu-nâa-jùua (romanization)
รูป (classifier)

/siː˨˩.lia̯m˨˩.kʰaːŋ˧.muː˩˩˦.naː˥˩.t͡ɕua̯˨˩/

en-สี่เหลี่ยมคางหมูหน้าจั่ว-th-noun--ngUtfFn


ลงเอย

th-verb

ลงเอย • (long-əəi) (abstract noun การลงเอย)

long-əəi (romanization)
การลงเอย (abstract-noun)

/loŋ˧.ʔɤːj˧/

From ลง (long, “to cause to come down or descend; to put down; to place down; etc”) + เอย (əəi, a word traditionally put at the end of a poem, signifying its ending).

com

(idiomatic) to terminate, to cease, to conclude, to come to an end; to end up, to turn out (to be).


ผลลัพธ์

th-noun

ผลลัพธ์ • (pǒn-láp)

From ผล (pǒn) + ลัพธ์. Compare with Lao ຜົນຮັບ (phon hap).

com

ผล (pǒn) + ลัพธ์


ถอดความ

th-verb

ถอดความ • (tɔ̀ɔt-kwaam) (abstract noun การถอดความ)

tɔ̀ɔt-kwaam (romanization)
การถอดความ (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.kʰwaːm˧/

From ถอด (tɔ̀ɔt) + ความ (kwaam). Compare with Lao ຖອດຄວາມ (thǭt khuām).


อารัมภบท

com

อารัมภ + บท (bòt)


หลังเต่า

th-noun

หลังเต่า • (lǎng-dtào)

From หลัง (lǎng, “back”) + เต่า (dtào, “turtle”), literally "turtle's back".

com

bar: offshore ridge of sand, gravel, or other material.


แด่

th-prep

แด่ • (dɛ̀ɛ)


ใยแก้วนำแสง

th-noun

ใยแก้วนำแสง • (yai-gɛ̂ɛo-nam-sɛ̌ɛng)

From ใยแก้ว (yai-gɛ̂ɛo) + นำ (nam) + แสง (sɛ̌ɛng).


บอร์ด

th-noun

บอร์ด • (bɔ̀ɔt)

(colloquial) committee; board of directors.


เหลื่อม

th-adj

เหลื่อม • (lʉ̀ʉam) (abstract noun ความเหลื่อม)

lʉ̀ʉam (romanization)
ความเหลื่อม (abstract-noun)

Fisher, Philip A. (2010) กุศยา ลีฬหาวงศ์, transl., เส้นทางสู่ความมั่งคั่งด้วยหุ้นสามัญ (in Thai), Bangkok: Fidelity Publishing, page 212
องค์ประกอบของเวลาซึ่งเหลื่อมกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ong-bprà-gɔ̀ɔp kɔ̌ɔng wee-laa sʉ̂ng lʉ̀ʉam gan yàang lìik-lîiang mâi dâai
The elements of time which are overlapping unavoidably

วิบูลกีรติ, วันทนีย์ (2002) ใบไม้ในทุ่งหญ้า (in Thai), Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 146
ทุกต้นมีเงาเหลื่อมกันคล้ายมีการซ้อนทับของโลกอีกใบ
túk dtôn mii ngao lʉ̀ʉam gan kláai mii gaan-sɔ́ɔn-táp kɔ̌ɔng lôok ìik bai
Every tree had overlapping shades as if it were the superimposition of another world.

overlapping; overlying; imbricating; projecting.


ความเหลื่อม

th-noun

ความเหลื่อม • (kwaam-lʉ̀ʉam)

prefix

ความ (kwaam) + เหลื่อม (lʉ̀ʉam)

เหลื่อม เหลื่อม#Thai


หัดเยอรมัน

th-noun

หัดเยอรมัน • (hàt-yəə-rá-man)

โรค โรค#Thai

th:โรคหัดเยอรมัน


เหือด

เหือด • (hʉ̀ʉat)

โรค โรค#Thai


ลมชัก

โรค โรค#Thai


ลมบ้าหมู

ลมบ้าหมู • (lom-bâa-mǔu)

th:โรคลมบ้าหมู

โรค โรค#Thai