กินนร

กินนร • (gin-nɔɔn)

gin-nɔɔn (romanization)
กินรา (alternative)
กินรี (alternative)

From Pali kinnara (“mythological being with the body of a human and the head of a horse or bird”); ultimately from Sanskrit किंनर (kiṃnara, idem); probably via Old Khmer កីនរ (kīnara, idem). Cognate with Modern Khmer កិន្នរ (kennɔɔ).


ฉลามวาฬ

th-noun

ฉลามวาฬ • (chà-lǎam-waan) (classifier ตัว)

chà-lǎam-waan (romanization)
ตัว (classifier)

From ฉลาม (chà-lǎam, “shark”) + วาฬ (waan, “whale”).

com

ปลา ปลา#Thai


หูฉลาม

/huː˩˩˦.t͡ɕʰa˨˩.laːm˩˩˦/

From หู (hǔu, “ear”) + ฉลาม (chà-lǎam, “shark”).


วาฬสีน้ำเงิน

th-noun

วาฬสีน้ำเงิน • (waan-sǐi-nám-ngən) (classifier ตัว)

waan-sǐi-nám-ngən (romanization)
ตัว (classifier)

From วาฬ (waan, “whale”) + สี (sǐi, “color”) + น้ำเงิน (nám-ngən, “blue”).


ค่อม

kɔ̂m (romanization)
ความค่อม (abstract-noun)


สันดอนขุดง่าย สันดานขุดยาก

th-proverb

สันดอนขุดง่าย สันดานขุดยาก • (sǎn-dɔɔn-kùt-ngâai-sǎn-daan-kùt-yâak)

/san˩˩˦.dɔːn˧.kʰut̚˨˩.ŋaːj˥˩.san˩˩˦.daːn˧.kʰut̚˨˩.jaːk̚˥˩/

From สันดอน (sǎn-dɔɔn, “bar: sandbank or shoal”) + ขุด (kùt, “to dig (out”) + ง่าย (ngâai, “easy”) + สันดาน (sǎn-daan, “inherent, innate, or personal characteristic, nature, quality, or trait”) + ขุด (kùt, “to dig (out)”) + ยาก (yâak, “hard; difficult”); literally "digging out a sandon is easy, digging out a sandan is difficult". Compare Chinese 江山易改，本性難移／江山易改，本性难移 (jiāngshān yì gǎi, běnxìng nán yí).

zh-l

(idiomatic, usually derogatory and offensive) it is not easy to fix a bad habit.

en-สันดอนขุดง่าย_สันดานขุดยาก-th-proverb-OrqN~Pgl


การให้

ให้ ให้#Thai


เสนียด

th-noun

เสนียด • (sà-nìiat)

Perhaps from corruption of กระเหนียด, from Old Khmer krañes (“thin (of hair); unluck, unfortunate; ugly, uncharming; etc”).

bor

(botany) Malabar nut: the plant Justicia adhatoda of the family Acanthaceae.


ชักเย่อ

th-noun

ชักเย่อ • (chák-gà-yə̂ə)

/t͡ɕʰak̚˦˥.ka˨˩.jɤː˥˩/

ชัก (chák) + เย่อ (yə̂ə).

com

ชัก (chák) + เย่อ (yə̂ə)


ตับแข็ง

th-noun

ตับแข็ง • (dtàp-kɛ̌ng)

/tap̚˨˩.kʰɛŋ˩˩˦/

From ตับ (dtàp, “liver”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”).

com

โรค โรค#Thai


ลำไส้เล็ก

th-noun

ลำไส้เล็ก • (lam-sâi-lék)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + เล็ก (lék, “small”).


ลำไส้ใหญ่

th-noun

ลำไส้ใหญ่ • (lam-sâi-yài)

From ลำไส้ (lam-sâi, “intestine”) + ใหญ่ (yài, “big; large”).


หัวเทียน

From หัว (hǔua, “head”) + เทียน (tiian, “candle”).


เยื่อตา

th-noun

เยื่อตา • (yʉ̂ʉa-dtaa)

From เยื่อ (yʉ̂ʉa, “membrane”) + ตา (dtaa, “eye”).


จิปาถะ

/t͡ɕi˨˩.paː˧.tʰaʔ˨˩/

Corrupted from ติปาถะ (dtì-bpaa-tà), possibly from Pali itipi pāṭha (“story also goes like this; Pali also says like this”).

der

(formal, of objects, things, etc) miscellaneous; various; assorted.

(formal, of expenses, costs, etc) incidental.


เสล่อ

th-adj

เสล่อ • (sà-lə̀ə) (abstract noun ความเสล่อ)

sà-lə̀ə (romanization)
ความเสล่อ (abstract-noun)

/sa˨˩.lɤː˨˩/

เสร่อ เสร่อ#Thai


จิงโจ้ต้นไม้

th-noun

จิงโจ้ต้นไม้ • (jing-jôo-dtôn-máai) (classifier ตัว)

jing-jôo-dtôn-máai (romanization)
ตัว (classifier)

From จิงโจ้ (jing-jôo, “kangaroo”) + ต้นไม้ (dtôn-máai, “tree”).


เราะมะฎอน

th-noun

เราะมะฎอน • (rɔ́-má-dɔɔn)

rɔ́-má-dɔɔn (romanization)
รอมฎอน (alternative)
รอมะฎอน (alternative)

/rɔʔ˦˥.ma˦˥.dɔːn˧/

Learned borrowing from Arabic رَمَضَان (ramaḍān).


เก้าอี้ดนตรี

From เก้าอี้ (gâo-îi, “chair”) + ดนตรี (don-dtrii, “music”).


โต๊ะกาแฟ

th-noun

โต๊ะกาแฟ • (dtó-gaa-fɛɛ) (classifier ตัว)

dtó-gaa-fɛɛ (romanization)
ตัว (classifier)


หนังสือโต๊ะกาแฟ

หนังสือโต๊ะกาแฟ • (nǎng-sʉ̌ʉ-dtó-gaa-fɛɛ) (classifier เล่ม)

nǎng-sʉ̌ʉ-dtó-gaa-fɛɛ (romanization)
เล่ม (classifier)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.toʔ˦˥.kaː˧.fɛː˧/

From หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ) + โต๊ะกาแฟ (dtó-gaa-fɛɛ).


สารบัญ

sǎa-rá-ban (romanization)
สารบาญ (alternative)


ใต้ถุน

th-noun

ใต้ถุน • (dtâai-tǔn)

From ใต้ (dtâai, “under”) + ถุน (tǔn, “floor (of a house)”).


ตราไปรษณียากร

th-noun

ตราไปรษณียากร • (dtraa-bprai-sà-nii-yaa-gɔɔn) (classifier ดวง)

dtraa-bprai-sà-nii-yaa-gɔɔn (romanization)
ดวง (classifier)


ตู้ไปรษณีย์

From ตู้ (dtûu) + ไปรษณีย์ (bprai-sà-nii).


ใต้เท้า

ใต้เท้า • (dtâai-táao)

From ใต้ (dtâai, “under”) + เท้า (táao, “feet”); literally "under [your] feet", figuratively indicating that the speaker is under the feet of the addressee, signifying the latter's higher position or status.

com

(Can we date this quote?), ยาขอบ, “ยี่เอ๋ง ผู้เปลือยกายตีกลอง”, in สามก๊ก ฉบับวณิพก, volume 2, Bangkok: Omm Book, published 1997, page 590:

หัวเมืองชั้นนอกก็ตำหนิติฉินว่า ใต้เท้ากระทำการที่ไม่สมควร และเขาก็เตรียมที่จะรับมืออยู่

hǔua-mʉʉang-chán-nɔ̂ɔk gɔ̂ dtam-nì-dtì-chǐn wâa · dtâai-táao grà-tam gaan tîi mâi sǒm-kuuan · lɛ́ kǎo gɔ̂ dtriiam tîi jà ráp-mʉʉ yùu

The outer provinces have criticised that Your Honour committed inappropriate deeds, and they have prepared to deal [with you].

2013, Robert Chinese Gold Murders, “๔ ท่านตี๋ไปดูสถานที่เกิดเหตุ เรียนรู้ความลับของเตาทองแดงสำหรับชงชา”, in ผ่าแผนสังเวยขุนนาง: ตี๋เหรินเจี๋ย ตุลาการสะท้านแผ่นดิน, volume 1, translated by อนัญญา สิทธิอำนวย, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 36:

"อาจจะเป็นประตูหน้าของที่พักส่วนตัว ใต้เท้า" ถังตอบตะกุกตะกัก

“àat-jà bpen bprà-dtuu nâa kɔ̌ɔng tîi-pák sùuan-dtuua · dtâai-táao” · tǎng dtɔ̀ɔp dtà-gùk-dtà-gàk

"[This] may be the front door of [his] private residence, my Lord," Tang replied jerkily.

1884, Dan Beach Bradley, “จะว่าด้วยบ่าวพูดกับขุนนาง”, in ปฐม ก กา, 11th edition, Bangkok: โรงพิมพ์ปากคลองบางกอกใหญ่, page 132:

คืนนี้ นายสิน บ่าวของใต้เท้า คุมพรรคพวกเข้าปล้นบ้านกผม

kʉʉn níi · naai sǐn · bàao kɔ̌ɔng dtâai-táao · kum pák-pûuak kâo bplôn bâan gà-pǒm

Tonight, Nai Sin, a servant of Your Grace, led his men in to rob my house.

2018 June 17, Eksphol1125, “สงครามจักรพรรดิ”, in Writer Dek-D.com, Bangkok: Dek-D.com, retrieved 2019-05-15, ตอนที่ ๒๓: เคลียร์ปัญหา:

ใต้เท้าเปาเองก็เป็นผู้มีคุณธรรมผู้หนึ่ง

dtâai-táao bpao eeng gɔ̂ bpen pûu mii kun-ná-tam pûu nʉ̀ng

Lord Bao himself was one of the upright persons.

(humble, archaic) a term of respect used as a title for or term of address to a dignitary.


โดฮา

From English Doha, from Arabic الدَّوْحَة (ad-dawḥa, literally “the big tree”).


บิชเคก

th-proper noun

บิชเคก • (bìch-kéek)

/bit͡ɕʰ˨˩.kʰeːk̚˦˥/

Bishkek (the capital city of Kyrgyzstan)


คูเวตซิตี

Kuwait City (the capital city of Kuwait)


อัมมาน

From English Amman, from Arabic عَمَّان (ʕammān).


รียาด

Riyadh (the capital city of Saudi Arabia)


กาฐมาณฑุ

From English Kathmandu, from Nepali काठमाडौं (kāṭhmāḍa͠u). Cognate with Lao ກທມມດູ (kat mam dū).

der

Nepali काठमाडौं (kāṭhmāḍa͠u)


ธากา

taa-gaa (romanization)
ดักกา (alternative)
ฒากา (alternative)


อิสลามาบาด

From English Islamabad or Urdu اسلام آباد.

bor

Urdu اسلام آباد

Islamabad (the capital city of Pakistan)


เคียฟ

th-proper noun

เคียฟ • (kíiaf)


การยื่น

ยื่น ยื่น#Thai


ความเท่

เท่ เท่#Thai


ความเท่ห์

th-noun

ความเท่ห์ • (kwaam-têe)

ความเท่ ความเท่#Thai


การชอบ

/kaːn˧.t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

ชอบ ชอบ#Thai


ความชอบ

ความชอบ • (kwaam-chɔ̂ɔp)

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

goodness, merit, achievement, feat, or the like, especially one that deserves recognition or compensation.


ผู้แทนโดยชอบธรรม

ผู้แทนโดยชอบธรรม • (pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam) (classifier คน)

pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.tʰɛːn˧.doːj˧.t͡ɕʰɔːp̚˥˩.tʰam˧/

From ผู้แทน (pûu-tɛɛn, “representative”, literally “one who represents”) + โดย (dooi, “by; through; in a manner”) + ชอบธรรม (chɔ̂ɔp-tam, “legitimate; lawful; legal; statutory”); calque of English legal representative.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๑๕๖๙ ผู้ใช้อำนาจปกครองเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตร ในกรณีที่บุตรถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ผู้ใช้อำนาจปกครองย่อมเป็นผู้อนุบาลหรือผู้พิทักษ์แล้วแต่กรณี

mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp gâao · pûu chái am-nâat-bpòk-krɔɔng bpen pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam kɔ̌ɔng bùt · nai gɔɔ-rá-nii tîi bùt tùuk sǎan sàng hâi bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat rʉ̌ʉ sà-mʉ̌ʉan-rái-kwaam-sǎa-mâat · pûu chái am-nâat-bpòk-krɔɔng yɔ̂m bpen pûu-à-nú-baan rʉ̌ʉ pûu-pí-ták lɛ́ɛo-dtɛ̀ɛ-gà-rá-nii

Section 1569 The person exercising parental authority [over a child] is the statutory agent of the child. In the event that the child has been adjudged by the court to be an incompetent or quasi-incompetent person, the person exercising parental authority shall become the custodian or curator [of the child], as the case may be.

มาตรา ๑๕๙๘/๓ ผู้ปกครองเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้อยู่ในปกครอง

mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi gâao-sìp bpɛ̀ɛt / sǎam · pûu-bpòk-krɔɔng bpen pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam kɔ̌ɔng pûu yùu nai bpòk-krɔɔng

Section 1598/3 A guardian is the statutory agent of the person under [his] guardianship.

legal representative
legal representative

(law) legal representative; statutory agent.


การเกรียน

เกรียน เกรียน#Thai


ความเกรียน

เกรียน เกรียน#Thai


ตราบาป

From ตรา (dtraa, “seal; mark”) + บาป (bàap, “sin”).

(idiomatic) guilty feeling that remains forever; unforgettable sin or guilt.


ฟักข้าว

th-noun

ฟักข้าว • (fák-kâao)


เจ้าหญิงนิทรา

th-proper noun

เจ้าหญิงนิทรา • (jâo-yǐng-nít-traa)

From เจ้าหญิง (jâao-yǐng, “princess”) + นิทรา (nít-traa, “to sleep”), literally “sleeping princess”; calque of English Sleeping Beauty.


ซินเดอเรลล่า

th-proper noun

ซินเดอเรลล่า • (sin-dəə-rel-lâa)

th:ซินเดอเรลล่า


หนูน้อยหมวกแดง

หนูน้อยหมวกแดง • (nǔu-nɔ́ɔi-mùuak-dɛɛng)

/nuː˩˩˦.nɔːj˦˥.mua̯k̚˨˩.dɛːŋ˧/

From หนู (nǔu) + น้อย (nɔ́ɔi) + หมวก (mùuak) + แดง (dɛɛng).

com

Little Red Riding Hood
Little Red Riding Hood


สโนว์ไวต์

th-proper noun

สโนว์ไวต์ • (sà-noo-wái)


ดินสอพอง

th-noun

ดินสอพอง • (din-sɔ̌ɔ-pɔɔng)

/din˧.sɔː˩˩˦.pʰɔːŋ˧/


สารแขวนลอย

สารแขวนลอย • (sǎan-kwɛ̌ɛn-lɔɔi)

/saːn˩˩˦.kʰwɛːn˩˩˦.lɔːj˧/

From สาร (sǎan) + แขวน (kwɛ̌ɛn) + ลอย (lɔɔi).

com

สาร (sǎan) + แขวน (kwɛ̌ɛn) + ลอย (lɔɔi)


ไอออน

th-noun

ไอออน • (ai-ɔ̂n)

/ʔaj˧.ʔɔn˥˩/


ผีพุ่งไต้

ผีพุ่งไต้ • (pǐi-pûng-dtâai) (classifier ดวง)

pǐi-pûng-dtâai (romanization)
ดวง (classifier)

/pʰiː˩˩˦.pʰuŋ˥˩.taːj˥˩/

From ผี (pǐi, “ghost; spirit”) + พุ่ง (pûng, “to throw; to shoot; to hurl”) + ไต้ (dtâai, “torch”).


บัตเตอร์สกอตช์

th-noun

บัตเตอร์สกอตช์ • (bàt-dtə̂ə-sà-gɔ́t)

/bat̚˨˩.tɤː˥˩.sa˨˩.kɔt̚˦˥/


เซี่ยงไฮ้

th-proper noun

เซี่ยงไฮ้ • (sîiang-hái)

From Hokkien 上海 (Siōng-hái / Siǒng-hái / Siāng-hái). Compare Teochew 上海 (siăng hái).

bor

Shanghai (a major port city and direct-administered municipality of China, the largest urban area in China)


ไหหลำ

th-proper noun

ไหหลำ • (hǎi-lǎm)

เกาะไหหลำ

มณฑลไหหลำ

Hainan (an island and province of China)


เสฉวน

/seː˩˩˦.t͡ɕʰua̯n˩˩˦/

มณฑลเสฉวน


สีผสมอาหาร

/siː˩˩˦.pʰa˨˩.som˩˩˦.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From สี (sǐi, “color”) + ผสม (pà-sǒm, “to mix”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”).


เฉาก๊วย

th-noun

เฉาก๊วย • (chǎo-gúai)


ความพอใจ

พอใจ พอใจ#Thai

abstract noun of พอใจ (pɔɔ-jai): satisfaction


ความติ่ง

ติ่ง ติ่ง#Thai


การติ่ง

ติ่ง ติ่ง#Thai


ละก์ซา

ละก์ซา • (lá-saa)


ยี่โถ

ยี่โถ • (yîi-tǒo)

/jiː˥˩.tʰoː˩˩˦/


จำปาดะ

Semi-learned borrowing from Malay cempedak.


วัยเด็ก

th-noun

วัยเด็ก • (wai-dèk)


เขื่อง

th-adj

เขื่อง • (kʉ̀ʉang) (abstract noun ความเขื่อง)

kʉ̀ʉang (romanization)
ความเขื่อง (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.qɤːŋᴮ (“young hen”). Cognate with Lao ເຂື່ອງ (khư̄ang).


เครื่องหมุนเหวี่ยง

th-noun

เครื่องหมุนเหวี่ยง • (krʉ̂ʉang-mǔn-wìiang) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-mǔn-wìiang (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.mun˩˩˦.wia̯ŋ˨˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + หมุน (mǔn) + เหวี่ยง (wìiang).


เครื่องเร่งอนุภาค

th-noun

เครื่องเร่งอนุภาค • (krʉ̂ʉang-rêng-à-nú-pâak)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.reŋ˥˩.ʔa˨˩.nu˦˥.pʰaːk̚˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เร่ง (rêng) + อนุภาค (à-nú-pâak).

com

particle accelerator
particle accelerator

(particle physics) particle accelerator.


เครื่องชงกาแฟ

th-noun

เครื่องชงกาแฟ • (krʉ̂ʉang-chong-gaa-fɛɛ) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-chong-gaa-fɛɛ (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰoŋ˧.kaː˧.fɛː˧/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ชง (chong) + กาแฟ (gaa-fɛɛ).


เครื่องถ่ายเอกสาร

th-noun

เครื่องถ่ายเอกสาร • (krʉ̂ʉang-tàai-èek-gà-sǎan) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-tàai-èek-gà-sǎan (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.tʰaːj˨˩.ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.saːn˩˩˦/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ถ่าย (tàai) + เอกสาร (èek-gà-sǎan).


เครื่องบินกระดาษ

th-noun

เครื่องบินกระดาษ • (krʉ̂ʉang-bin-grà-dàat)

From เครื่องบิน (krʉ̂ʉang-bin) + กระดาษ (grà-dàat).


เครื่องปั่น

th-noun

เครื่องปั่น • (krʉ̂ʉang-bpàn) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-bpàn (romanization)
เครื่อง (classifier)

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ปั่น (bpàn)


จุดไข่ปลา

From จุด (jùt) + ไข่ (kài) + ปลา (bplaa).


ลิ่มนิ้ว

th-noun

ลิ่มนิ้ว • (lîm-níu)

com

ลิ่ม (lîm) + นิ้ว (níu)


ผู้ดีตีนแดง

From ผู้ดี (pûu-dii, “noble person; person of noble birth; person of blue blood; well-born and well-bred person”) + ตีน (dtiin, “foot”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red-footed noble"; believed to have originated from the ancient Khmer tradition, in which royal persons had their hands and feet painted red.

(idiomatic, derogatory, sarcastic) noble person, person of noble birth, well-born and well-bred person, person from a wealthy family, or person from the upper class, especially one who is spoiled or does not know how or refuses to do housework or hard work.


เมืองผู้ดี

th-proper noun

เมืองผู้ดี • (mʉʉang-pûu-dii)

/mɯa̯ŋ˧.pʰuː˥˩.diː˧/

From เมือง (mʉʉang, “polity, as town, city, country, etc”) + ผู้ดี (pûu-dii, “person, person of noble birth, person of blue blood, well-born and well-bred person; refined person, dignified person”); literally "Land of Refined People".


ความกล้าหาญ

From ความ (kwaam) + กล้าหาญ (glâa-hǎan).

กล้าหาญ กล้าหาญ#Thai

abstract noun of กล้าหาญ (glâa-hǎan): bravery; courage


ความกล้า

กล้า กล้า#Thai

abstract noun of กล้า (glâa): courage; bravery


ความกลัว

กลัว กลัว#Thai


ความกดอากาศ

From ความกด (kwaam-gòt) + อากาศ (aa-gàat).

atmospheric pressure
atmospheric pressure


ความคลาด

คลาด คลาด#Thai

abstract noun of คลาด (klâat): aberration


ความคลาดทรงกลม

From ความคลาด (kwaam-klâat) + ทรงกลม (song-glom).

spherical aberration
spherical aberration


ความง่วง

ง่วง ง่วง#Thai

abstract noun of ง่วง (ngûuang) drowsiness; sleepiness; somnolence


ความรอด

th-noun

ความรอด • (kwaam-rɔ̂ɔt)


อยากรู้อยากเห็น

th-adj

อยากรู้อยากเห็น • (yàak-rúu-yàak-hěn) (abstract noun ความอยากรู้อยากเห็น)

yàak-rúu-yàak-hěn (romanization)
ความอยากรู้อยากเห็น (abstract-noun)

From อยาก (yàak) + รู้ (rúu) + อยาก (yàak) + เห็น (hěn).


ความอยากรู้อยากเห็น

th-noun

ความอยากรู้อยากเห็น • (kwaam-yàak-rúu-yàak-hěn)

From ความ (kwaam) + อยากรู้อยากเห็น (yàak-rúu-yàak-hěn).

com

อยากรู้อยากเห็น

อยากรู้อยากเห็น อยากรู้อยากเห็น#Thai

abstract noun of อยากรู้อยากเห็น (yàak-rúu-yàak-hěn): curiosity


ขึง

kʉ̌ng (romanization)
การขึง (abstract-noun)

Cognate with Lao ຂຶງ (khưng), ຄຶງ (khưng).


กลองชุด

th-noun

กลองชุด • (glɔɔng-chút)

/klɔːŋ˧.t͡ɕʰut̚˦˥/


กล่องดนตรี

กล่องดนตรี • (glɔ̀ng-don-dtrii) (classifier กล่อง)

glɔ̀ng-don-dtrii (romanization)
กล่อง (classifier)

From กล่อง (glɔ̀ng) + ดนตรี (don-dtrii).


ทรอมโบน

trɔm-boon (romanization)
ตัว (classifier)


กะหล่ำดาว

กะหล่ำดาว • (gà-làm-daao)


บรัสเซลส์

th-proper noun

บรัสเซลส์ • (brás-seel)


ผีน้อย

pǐi-nɔ́ɔi (romanization)
คน (classifier)

/pʰiː˩˩˦.nɔːj˦˥/

Compound of ผี (pǐi, “ghost”) + น้อย (nɔ́ɔi, “little”), literally “little ghost”. Believed to be first used by illegal Thai workers in South Korea as a code to refer to themselves.

com+

2025 January 15, “จับ 4 ผีน้อยเกาหลี ลักลอบเป็นช่างตัดผมซาลอนดังกลางกรุง”, in workpointnews.com:

จับ 4 ผีน้อยเกาหลีลักลอบเป็นช่างตัดผมซาลอนดังกลางกรุง

jàp · sìi · pǐi-nɔ́ɔi gao-lǐi lák-lɔ̂ɔp bpen châang-dtàt-pǒm saa-lɔn dang glaang grung

Four Korean little ghosts arrested [for working] illegally as hairdressers [at] a famous salon in the middle of Bangkok

(slang, derogatory, by extension) any person illegally working in a foreign country


ออกดอก

th-verb

ออกดอก • (ɔ̀ɔk-dɔ̀ɔk) (abstract noun การออกดอก)

ɔ̀ɔk-dɔ̀ɔk (romanization)
การออกดอก (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.dɔːk̚˨˩/

com

ออก (ɔ̀ɔk) + ดอก (dɔ̀ɔk)


ความใจง่าย

ใจง่าย ใจง่าย#Thai


ครัวเรือน

th-noun

ครัวเรือน • (kruua-rʉʉan) (classifier ครัวเรือน)

kruua-rʉʉan (romanization)
ครัวเรือน (classifier)


ลูกเล่น

ลูกเล่น • (lûuk-lên)


ดับเบิลยู

ดับเบิลยู • (dàp-bə̂n-yuu)

The name of the Latin-script letter W/w.


ดับบลิว

ดับบลิว • (dàp-bliu)

(rare) The name of the Latin-script letter W/w.


เอกซ์

ék (romanization)
ความเอกซ์ (abstract-noun)
เอ็กซ์ (alternative)

(slang, from X rating) erotic; pornographic; sexual; sexy.


หมีควาย

mǐi-kwaai (romanization)
ตัว (classifier)


หมีหมา

/miː˩˩˦.maː˩˩˦/


โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ • (rôok-dtìt-dtɔ̀ɔ-taang-pêet-sǎm-pan)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.tɔː˨˩.tʰaːŋ˧.pʰeːt̚˥˩.sam˩˩˦.pʰan˧/

From โรค (rôok) + ติดต่อ (dtìt-dtɔ̀ɔ) + ทาง (taang) + เพศสัมพันธ์ (pêet-sǎm-pan).

com

sexually transmitted disease
sexually transmitted disease

en-โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์-th-noun-gFNi-nag


เชิงซ้อน

th-adj

เชิงซ้อน • (chəəng-sɔ́ɔn) (abstract noun ความเชิงซ้อน)

chəəng-sɔ́ɔn (romanization)
ความเชิงซ้อน (abstract-noun)

/t͡ɕʰɤːŋ˧.sɔːn˦˥/

com

เชิง (chəəng) + ซ้อน (sɔ́ɔn)


ขุย

From Proto-Tai *ɣɯjᴬ. Cognate with Lao ປຸຍ (pui), Zhuang heiz.


ฟก

fók (romanization)
ความฟก (abstract-noun)

From Proto-Tai *wokᴰ (“bruised”).
Cognate with Lao ຟຸກ (fuk), Zhuang foeg (“swollen”).


ฟาน

From Proto-Tai *waːlᴬ (“antelope”). Cognate with Northern Thai ᨼᩣ᩠ᨶ, Lao ຟານ (fān), Lü ᦝᦱᧃ (faan), Tai Dam ꪡꪱꪙ, Shan ၽၢၼ်း (pháan) or ၾၢၼ်း (fáan), Tai Nüa ᥜᥣᥢᥰ (fäan), Aiton ၸꩫ် (phan).

Muntiacus muntjak
Muntiacus muntjak#Translingual

(archaic) barking deer (Muntiacus muntjak).


เผ็ดร้อน

th-adv

เผ็ดร้อน • (pèt-rɔ́ɔn) (abstract noun ความเผ็ดร้อน)

pèt-rɔ́ɔn (romanization)
ความเผ็ดร้อน (abstract-noun)

/pʰet̚˨˩.rɔːn˦˥/

From เผ็ด (pèt, “hot; spicy”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot; heated”).

com

(of a discussion, debate, dispute, quarrel, etc) in a manner characterised by rancour or anger: heatedly, inflamedly, vehemently, violently, fiercely, etc.

debate; dispute; quarrel; etc; debate; dispute; quarrel; etc


ความเผ็ดร้อน

th-noun

ความเผ็ดร้อน • (kwaam-pèt-rɔ́ɔn)

From ความ (kwaam) + เผ็ดร้อน (pèt-rɔ́ɔn).

prefix

ความ (kwaam) + เผ็ดร้อน (pèt-rɔ́ɔn)

เผ็ดร้อน เผ็ดร้อน#Thai


หลอดไฟ

lɔ̀ɔt-fai (romanization)
หลอด (classifier)


ประเคน

th-verb

ประเคน • (bprà-keen) (abstract noun การประเคน)

bprà-keen (romanization)
การประเคน (abstract-noun)

From Old Khmer ព្រគេន (pragena, pragēna), ប្រគេន (bragena, “to give or offer (something to a monk)”); extended forms of Angkorian Old Khmer គេន៑ (gen, “to move; to put forward; to present; to offer; etc”). Cognate with Modern Khmer ប្រគេន (prɑɑkein), Mon ဗ္ဂိန်.

cog

to give or offer (something to a priest) by or as if by handing, especially as part of a ceremony or rite.

ประเคนหมัด

to punch; to hook
 (literally) to offer a fist

(slang, humorous, sarcastic) to present; to offer.


การประเคน

ประเคน ประเคน#Thai


ปิดสวิตช์

th-verb

ปิดสวิตช์ • (bpìt-sà-wít) (abstract noun การปิดสวิตช์)

bpìt-sà-wít (romanization)
การปิดสวิตช์ (abstract-noun)

From ปิด (bpìt, “to turn off”) + สวิตช์ (sà-wít, “switch”).

com

2019 May 19, “ธนาธรสุดตัวลุยปิดสวิตช์ คสช.”, in ข่าวสด, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-05-22:

ต้องติดตามด้วยว่า นายธนาธรและพรรคอนาคตใหม่จะปิดสวิตช์ คสช.ได้สำเร็จหรือไม่

dtɔ̂ng dtìt-dtaam dûai wâa · naai tá-naa-tɔɔn lɛ́ pák à-naa-kót mài jà bpìt-sà-wít · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ dâai sǎm-rèt rʉ̌ʉ mâi

[We] also need to make a follow up as to [whether] or not Mr Thanathon and the Future Forward Party will succeed in switching off the NCPO.

2019 May 15, “สูตรขั้วที่สามปิดสวิตช์ คสช.”, in MSN ข่าว, Bangkok: MSN, retrieved 2019-05-22:

สูตรที่ ๓ ภูมิใจไทย ประชาธิปัตย์ ชาติไทยพัฒนา เพื่อไทย อนาคตใหม่ เสรีรวมไทย...จะได้เสียงสนับสนุนประมาณ ๓๗๖ เสียง...พอที่จะปิดสวิตช์ ส.ว.

sùut tîi · sǎam · puum-jai tai · bprà-chaa-tí-bpàt · châat tai pát-tá-naa · pʉ̂ʉa tai · à-naa-kót mài · sěe-rii ruuam tai ... jà dâai sǐiang sà-nàp-sà-nǔn bprà-maan · sǎam-rɔ́ɔi jèt-sìp hòk · sǐiang ... pɔɔ tîi jà bpìt-sà-wít · sɔ̌ɔ-wɔɔ

The third formula: [the combination of] Phum Chai Thai, Democrats, Chat Thai Phatthana, Phuea Thai, Future Forward, Seri Ruam Thai... would gain around 376 votes in support,... [which is] enough for switching off the Senators.

(slang) to end the roles or functions (of); to stop or prevent from functioning or from being in operation or power; to disable; to deactivate.


การปิดสวิตช์

th-noun

การปิดสวิตช์ • (gaan-bpìt-sà-wít)

From การ (gaan) + ปิดสวิตช์ (bpìt-sà-wít).

ปิดสวิตช์ ปิดสวิตช์#Thai

abstract noun of ปิดสวิตช์ (bpìt-sà-wít)


ศิลาจารึก

ศิลาจารึก • (sì-laa-jaa-rʉ́k) (classifier หลัก)

sì-laa-jaa-rʉ́k (romanization)
หลัก (classifier)

From ศิลา (sì-laa, “stone”) + จารึก (jaa-rʉ́k, “inscription”).


ตลาดหลักทรัพย์

th-noun

ตลาดหลักทรัพย์ • (dtà-làat-làk-sáp)

ตลาด (dtà-làat) + หลักทรัพย์ (làk-sáp).

com

ตลาด (dtà-làat) + หลักทรัพย์ (làk-sáp)


ตลาดนัด

th-noun

ตลาดนัด • (dtà-làat-nát)


ภฤตย์

ภฤตย์ • (prʉ́t)


คนรับใช้

th-l

รับใช้ (ráp-chái)


ตุ่ม

th-noun

ตุ่ม • (dtùm)


ไล่ผี

th-verb

ไล่ผี • (lâi-pǐi) (abstract noun การไล่ผี)

lâi-pǐi (romanization)
การไล่ผี (abstract-noun)


เกี้ยมอี๋

th-noun

เกี้ยมอี๋ • (gîiam-ǐi)

/kia̯m˥˩.ʔiː˩˩˦/

From Teochew 尖 (ziam1, “sharp”) + 丸 (in5, “small round object”), shortened from 尖米丸 (ziam1 bhi2 in5).


แมนจูเรีย

Manchuria (a historical region of northeastern China comprising the three provinces of Liaoning, Jilin, and Heilongjiang and the northeastern part of Inner Mongolia)

th:แมนจูเรีย


ควันหลง

From ควัน (kwan, “smoke”) + หลง (lǒng, “to remain”); literally, "remaining smoke".

com

(slang) throwback: person or thing evoking memories or imitating something from the past.


กวัก

gwàk (romanization)
การกวัก (abstract-noun)


ใส่ไฟ

th-verb

ใส่ไฟ • (sài-fai) (abstract noun การใส่ไฟ)

sài-fai (romanization)
การใส่ไฟ (abstract-noun)

From ใส่ (sài, “to put; to insert; to add”) + ไฟ (fai, “fire”).

com

(now rare) to supply (a fire, stove, etc) with fuel; to feed (a fire); to replenish; to stoke.

(now rare) to cremate (a corpse); to set a fire for cremation (of a corpse); to start cremation (of a corpse).

(idiomatic) to foment, aggravate, or intensify (discord, discontent, etc).


การใส่ไฟ

ใส่ไฟ ใส่ไฟ#Thai


ศูนย์การค้า

th-noun

ศูนย์การค้า • (sǔun-gaan-káa)


ใส่เกียร์หมา

th-verb

ใส่เกียร์หมา • (sài-giia-mǎa)

From ใส่ (sài, “to insert”) + เกียร์ (“gear”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "to insert a dog gear", meaning to adjust the gear for a dog's speed or to use the gear(s) of a dog.

com

2019 January 26, “เซียนไก่ใส่เกียร์หมาหนีกระเจิงหลังตำรวจล้อมจับลอบเล่นพนันชนไก่ในสวนยาง”, in Sanook!, Bangkok: เทนเซ็นต์ (ประเทศไทย), retrieved 2019-05-25:

siian gài sài-giia-mǎa nǐi grà-jəəng lǎng dtam-rùuat lɔ́ɔm jàp lɔ̂ɔp lên pá-nan chon-gài nai sà-wá-ná-yaang

Cock[fight] betters ran away to all directions using a dog gear after being hemmed in by police [who tried to] arrest [them] for secretly holding cockfight bets in a rubber garden.

2017 November 22, “ใส่เกียร์หมาก็ไม่รอด ตร. รวบหนุ่มลำพูนตกเป็นทาสยานรก”, in 77jowo, Bangkok: 77jowo, retrieved 2019-05-25:

sài-giia-mǎa gɔ̂ mâi rɔ̂ɔt · dtɔɔ-rɔɔ · rûuap nùm lam-puun dtòk bpen tâat yaa-nrók

Using a dog gear does not [help him] survive: police [successfully] bust a Lamphun lad [who has] become a hell drug slave.

(slang, humorous, derogatory) to run, run away, or escape with great speed, like a dog running or running away.


ตกปลา

th-verb

ตกปลา • (dtòk-bplaa) (abstract noun การตกปลา)

dtòk-bplaa (romanization)
การตกปลา (abstract-noun)


ความเวทนา

From ความ (kwaam) + เวทนา (wêet-tá-naa).

เวทนา เวทนา#Thai


การเวทนา

เวทนา เวทนา#Thai


นักเลงสุรา

th-noun

นักเลงสุรา • (nák-leeng-sù-raa) (classifier คน)

nák-leeng-sù-raa (romanization)
คน (classifier)

From นักเลง (nák-leeng, “person fond of something”) + สุรา (sù-raa, “liquor”).


ผู้คน

From ผู้ (pûu, “person”) + คน (kon, “person”).

people; people in general, general people, general public; other people, people other than the speaker.


ความอัปรีย์

อัปรีย์ อัปรีย์#Thai


ความอัปมงคล

From ความ (kwaam) + อัปมงคล (àp-bpà-mong-kon).

prefix

อัปมงคล อัปมงคล#Thai

abstract noun of อัปมงคล (àp-bpà-mong-kon)


ความจังไร

จังไร จังไร#Thai


ความจัญไร

จัญไร จัญไร#Thai


ความสถุล

สถุล สถุล#Thai


ความชุ่ย

ชุ่ย ชุ่ย#Thai


โรงสี

th-noun

โรงสี • (roong-sǐi) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-sǐi (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

/roːŋ˧.siː˩˩˦/

From โรง (roong, “house; hall”) + สี (sǐi, “to husk (rice)”).

com

rice mill: building or factory for husking rice with a husking machine.


ชุดว่ายน้ำ

th-noun

ชุดว่ายน้ำ • (chút-wâai-náam)


เสื้อกันหนาว

เสื้อกันหนาว • (sʉ̂ʉa-gan-nǎao) (classifier ตัว)

sʉ̂ʉa-gan-nǎao (romanization)
ตัว (classifier)

From เสื้อ (sʉ̂ʉa) + กัน (gan) + หนาว (nǎao).

com

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + กัน (gan) + หนาว (nǎao)


กันกระสุน

th-noun

กันกระสุน • (gan-grà-sǔn)


เสื้อเกราะกันกระสุน

เสื้อเกราะกันกระสุน • (sʉ̂ʉa-grɔ̀-gan-grà-sǔn)

From เสื้อ (sʉ̂ʉa) + เกราะ (grɔ̀) + กันกระสุน (gan-grà-sǔn).


ขี้เปียก

th-noun

ขี้เปียก • (kîi-bpìiak)


ทู่

tûu (romanization)
ความทู่ (abstract-noun)


ตาบอดสี

ตาบอดสี • (dtaa-bɔ̀ɔt-sǐi)

/taː˧.bɔːt̚˨˩.siː˩˩˦/


นอร์ม็องดี

th-proper noun

นอร์ม็องดี • (nɔɔ-mɔng-dii)

/nɔː˧.mɔŋ˧.diː˧/

แคว้นนอร์ม็องดี

administrative region
administrative region

Normandy (an administrative region, historical province, and medieval kingdom in northwest France, on the English Channel)


จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ • (jàk-grà-wàt-roo-man-an-sàk-sìt)

Holy Roman Empire
Holy Roman Empire#English:_Q12548

(historical) Holy Roman Empire (a former polity and medieval empire forming a loose conglomeration of largely independent mostly Germanic entities in Central Europe from at least 962 C.E. until 1806)

en-จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์-th-name-QQLq~Dzq


ควิเบก

th-noun

ควิเบก • (kwí-bèk)

รัฐ รัฐ#Thai

(รัฐ~) Quebec (a province in eastern Canada)

นคร นคร#Thai

(นคร~) Quebec, Quebec City (the capital city of the province of Quebec, Canada)


มัณฑะเลย์

th-proper noun

มัณฑะเลย์ • (man-dà-lee)

Semi-learned borrowing from Burmese မန္တလေး (manta.le:), influenced by Pali maṇḍala, Sanskrit मण्डल (maṇḍala).


เหย้า

th-noun

เหย้า • (yâo)

Cognate with Lao ຢ້າວ (yāo), Northern Thai ᩀ᩶ᩣ᩠ᩅ, Lü ᦊᦱᧁᧉ (ẏaaw²).

cog

Lü ᦊᦱᧁᧉ (ẏaaw²)


ปืนกลมือ

th-noun

ปืนกลมือ • (bpʉʉn-gon-mʉʉ) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-gon-mʉʉ (romanization)
กระบอก (classifier)


ปืนฉีดน้ำ

ปืนฉีดน้ำ • (bpʉʉn-chìit-náam) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-chìit-náam (romanization)
กระบอก (classifier)

/pɯːn˧.t͡ɕʰiːt̚˨˩.naːm˦˥/

From ปืน (bpʉʉn) + ฉีด (chìit) + น้ำ (náam).


ปืนลม

bpʉʉn-lom (romanization)
กระบอก (classifier)


ปืนเล็กยาว

ปืนเล็กยาว • (bpʉʉn-lék-yaao) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-lék-yaao (romanization)
กระบอก (classifier)

From ปืน (bpʉʉn) + เล็ก (lék) + ยาว (yaao).


การเพาะ

การเพาะ • (gaan-pɔ́)

/kaːn˧.pʰɔʔ˦˥/

เพาะ เพาะ#Thai


เมธ

เมธ • (mêet)


รถบ้าน

rót-bâan (romanization)
คัน (classifier)

recreational vehicle
recreational vehicle


รากษส

รากษส • (râak-sòt)

Borrowed from Sanskrit राक्षस (rākṣasa), Pali rakkhasa.


ประมวลกฎหมาย

ประมวลกฎหมาย • (bprà-muuan-gòt-mǎai) (classifier ฉบับ)

bprà-muuan-gòt-mǎai (romanization)
ฉบับ (classifier)

From ประมวล (bprà-muuan, “to compile, to collect; compilation, collection”) + กฎหมาย (gòt-mǎai, “law”), Compare Lao ປະມວນກົດໝາຍ (pa mūan kot māi); perhaps calque of English legal code.


การประมวลกฎหมาย

th-noun

การประมวลกฎหมาย • (gaan-bprà-muuan-gòt-mǎai)

From การ (gaan) + ประมวลกฎหมาย (bprà-muuan-gòt-mǎai).

prefix

ประมวลกฎหมาย

ประมวลกฎหมาย ประมวลกฎหมาย#Thai

abstract noun of ประมวลกฎหมาย (bprà-muuan-gòt-mǎai)


แก้ไขเพิ่มเติม

th-verb

แก้ไขเพิ่มเติม • (gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm) (abstract noun การแก้ไขเพิ่มเติม)

gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm (romanization)
การแก้ไขเพิ่มเติม (abstract-noun)

/kɛː˥˩.kʰaj˩˩˦.pʰɤːm˥˩.tɤːm˧/

From แก้ไข (gɛ̂ɛ-kǎi, “to correct; to rectify; to fix; to edit”) + เพิ่มเติม (“to add; to supplement”).

com

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-28, page 128:

มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๒๗๖ แห่งประมวลกฎหมายอาญาซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐

mâat-dtraa · sìi · hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi jèt-sìp hòk · hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai aa-yaa sʉ̂ng gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm dooi prá-râat-chá-ban-yàt gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm bprà-muuan-gòt-mǎai aa-yaa · (chà-bàp tîi · yîi-sìp hòk) · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk sìp

Section 4 The provision of Section 276 of the Penal Code, which has been amended by the Act Amending the Penal Code (No. 26), 2560 BE, shall be repealed.

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-11, archived from the original on 2020-11-01:

ในการนี้ ให้รัฐสภามีอำนาจแก้ไขเพิ่มเติมตามข้อเสนอของศาลฎีกา ศาลรัฐธรรมนูญ หรือองค์กรอิสระ

nai gaan níi · hâi rát-tà-sà-paa mii am-nâat gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm dtaam kɔ̂ɔ-sà-nə̌ə kɔ̌ɔng sǎan-dii-gaa · sǎan-rát-tà-tam-má-nuun · rʉ̌ʉ ong-gɔɔn-ìt-sà-rà

In this respect, the National Assembly shall have the power to make amendments in accordance with the proposals of the Supreme Court of Justice, Constitutional Court, or independent organ.

วุฒิสภาจะต้องให้ความเห็นชอบหรือไม่ให้ความเห็นชอบภายในยี่สิบวันนับแต่วันที่ร่างพระราชบัญญัตินั้นมาถึงวุฒิสภาโดยจะแก้ไขเพิ่มเติมใด ๆ มิได้

wút-tí-sà-paa jà dtɔ̂ng hâi kwaam-hěn-chɔ̂ɔp rʉ̌ʉ mâi hâi kwaam-hěn-chɔ̂ɔp paai-nai yîi sìp wan náp dtɛ̀ɛ wan tîi râang-prá-râat-chá-ban-yàt nán maa tʉ̌ng wút-tí-sà-paa dooi jà gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm dai · dai · mí dâai

The Senate must give approval or disapproval within twenty days reckoned from the date on which such bill arrives at the Senate, without making any amendment [thereto].


การแก้ไขเพิ่มเติม

th-noun

การแก้ไขเพิ่มเติม • (gaan-gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm)

/kaːn˧.kɛː˥˩.kʰaj˩˩˦.pʰɤːm˥˩.tɤːm˧/

From การ (gaan) + แก้ไขเพิ่มเติม (gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm).

prefix

แก้ไขเพิ่มเติม

แก้ไขเพิ่มเติม แก้ไขเพิ่มเติม#Thai

abstract noun of แก้ไขเพิ่มเติม (gɛ̂ɛ-kǎi-pə̂əm-dtəəm)


การไกล่เกลี่ย

th-noun

การไกล่เกลี่ย • (gaan-glài-glìia)

From การ (gaan) + ไกล่เกลี่ย (glài-glìia).

ไกล่เกลี่ย ไกล่เกลี่ย#Thai

abstract noun of ไกล่เกลี่ย (glài-glìia)


เสียโฉม

th-verb

เสียโฉม • (sǐia-chǒom) (abstract noun การเสียโฉม or ความเสียโฉม)

sǐia-chǒom (romanization)
การเสียโฉม (abstract-noun)
ความเสียโฉม (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.t͡ɕʰoːm˩˩˦/

From เสีย (sǐia, “to lose”) + โฉม (chǒom, “shape, figure, form, condition; appearance, look”).

com

1910 April 15, “กฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, published 1910-06-01, หมวดที่ ๒ ความผิดฐานประทุษฐร้ายแก่ร่างกาย, page 263:

มาตรา ๒๕๖ ผู้ใดกระทำประทุษฐร้ายแก่ร่างกายจนมีผลถึงสาหัสแก่ผู้ถูกกระทำร้าย คือว่า...(๖) ถึงรูปหน้าเสียโฉมติดตัวก็ดี...ประทุษฐร้ายแก่ร่างกายอย่างสาหัส มันต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีขึ้นไปจนถึงเจ็ดปี

mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi hâa-sìp hòk · pûu dai grà-tam bprà-tút-sà-ráai gɛ̀ɛ râang-gaai jon mii pǒn tʉ̌ng sǎa-hàt gɛ̀ɛ pûu tùuk grà-tam ráai · kʉʉ wâa ... (hòk) · tʉ̌ng rûup nâa sǐia-chǒom dtìt-dtuua gɔ̂ɔ-dii ... bprà-tút-sà-ráai gɛ̀ɛ râang-gaai yàang sǎa-hàt · man dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sɔ̌ɔng bpii kʉ̂n bpai jon tʉ̌ng jèt bpii

Section 256 Anyone who commits a bodily assault to the degree that casts a serious impact upon the person assaulted, that is to say,... (6) to the extent that the facial appearance is disfigured permanently;... [is said] to commit a serious bodily assault. He shall be liable to imprisonment from two years up to seven years.

1956 November 13, “ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. ๒๔๙๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-03-24, archived from the original on 2020-07-09, หมวด ๒ ความผิดต่อร่างกาย:

มาตรา ๒๙๗ ผู้ใดกระทำความผิดฐานทำร้ายร่างกายจนเป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำร้ายรับอันตรายสาหัสต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสิบปีและปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสองแสนบาท อันตรายสาหัสนั้น คือ...(๔) หน้าเสียโฉมอย่างติดตัว...

mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi gâao-sìp jèt · pûu dai grà-tam kwaam-pìt tǎan tam-ráai-râang-gaai jon bpen hèet hâi pûu tùuk grà-tam ráai ráp an-dtà-raai-sǎa-hàt dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ hòk dʉʉan tʉ̌ng sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ nʉ̀ng mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sɔ̌ɔng sɛ̌ɛn bàat · an-dtà-raai-sǎa-hàt nán · kʉʉ ... (sìi) · nâa sǐia-chǒom yàang dtìt-dtuua ...

Section 297 Anyone who commits an offence of bodily assault to the extent that causes the person assaulted to undergo serious harm shall be liable to imprisonment from six months to ten years and a fine from ten thousand baht to two hundred thousand baht. Such serious harm includes:... (4) the face being disfigured permanently...


การเสียโฉม

/kaːn˧.sia̯˩˩˦.t͡ɕʰoːm˩˩˦/

เสียโฉม เสียโฉม#Thai


ความเสียโฉม

/kʰwaːm˧.sia̯˩˩˦.t͡ɕʰoːm˩˩˦/

From ความ (kwaam) + เสียโฉม (sǐia-chǒom).

เสียโฉม เสียโฉม#Thai


การใช้

ใช้ ใช้#Thai


เส้นทางสายไหม

th-proper noun

เส้นทางสายไหม • (sên-taang-sǎai-mǎi)

From เส้นทาง (sên-taang) + สายไหม (sǎai-mǎi).


กระสวยอวกาศ

th-noun

กระสวยอวกาศ • (grà-sǔai-à-wá-gàat)

From กระสวย (grà-sǔai) + อวกาศ (à-wá-gàat).


กฤษณา

Borrowed from Sanskrit कृष्ण (kṛṣṇa, “agarwood; dark blue, black”); Doublet of กฤษณะ.

bor+

agarwood; eaglewood; aloeswood; agalloch


อุตส่าห์

th-verb

อุตส่าห์ • (ùt-sàa) (abstract noun การอุตส่าห์ or ความอุตส่าห์)

ùt-sàa (romanization)
การอุตส่าห์ (abstract-noun)
ความอุตส่าห์ (abstract-noun)
อุตสาห (alternative)
อุตสาหะ (alternative)
อุษาหะ (alternative archaic dated obsolete)
อุสส่าห์ (alternative archaic dated obsolete)
อุสสาหะ (alternative archaic dated obsolete)
อตส่าห์ (alternative archaic dated obsolete)

/ʔut̚˨˩.saː˨˩/

From Sanskrit उत्साह (utsāha, “enthusiasm, zeal; resolution, firmness, strong will; strength, power, energy, effort, strenuous and continuous exertion; etc”); perhaps via Old Khmer otsā, *utsāha (“to work hard; to strive; to exert (oneself, every effort, etc)”). Cognate with Thai อุตสาหะ (ùt-sǎa-hà), Modern Khmer ឧស្សាហៈ (ʼuhsaahaʼ).

bor

2019 March 4, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in ใครวะเนี่ย...ใครถีบกูวะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:

นั่งก่อน นั่งก่อน ฟังข่าวเด็ดอีเรณู อุตส่าห์อมไว้ตั้งแต่บนรถไฟ

nâng gɔ̀ɔn · nâng gɔ̀ɔn · fang kàao dèt ii ree-nuu · ùt-sàa om wái dtâng-dtɛ̀ɛ bon rót-fai

Sit [down] first, sit [down] first, [and] listen to [this] hot news [about] I Renu, [which] I've tried not to disclose since [we're] on the train!

(now often used sarcastically) to make an effort (to); to take pains (to); to try hard; to work hard; to strive; to exert (oneself, every effort, etc).


กะละแม

th-noun

กะละแม • (gà-lá-mɛɛ)

Semi-learned borrowing from Portuguese caramelo.


ฬ่อ

th-noun

ฬ่อ • (lɔ̂ɔ)

ล่อ ล่อ#Thai


หอฉัน

หอฉัน • (hɔ̌ɔ-chǎn)

/hɔː˩˩˦.t͡ɕʰan˩˩˦/

com

หอ (hɔ̌ɔ) + ฉัน (chǎn)


เทิน

təən (romanization)
การเทิน (abstract-noun)


เชิงเทิน

th-noun

เชิงเทิน • (chəəng-təən)

/t͡ɕʰɤːŋ˧.tʰɤːn˧/

com

เชิง (chəəng) + เทิน (təən)


หอนาฬิกา

th-noun

หอนาฬิกา • (hɔ̌ɔ-naa-lí-gaa)


หอระฆัง

หอระฆัง • (hɔ̌ɔ-rá-kang)

/hɔː˩˩˦.ra˦˥.kʰaŋ˧/


น้ำพริกเผา

น้ำพริกเผา • (náam-prík-pǎo)

From น้ำ (náam, “water; liquid; paste”) + พริก (prík, “chilli”) + เผา (pǎo, “to burn”); literally "paste of burnt chillies" or "burnt chilli paste".

com

2010 September 14, “เลย์เปิดตัว ๓ รสชาติเด็ดจากแคมเปญคิดรสให้เลย์ ชีสน้ำพริกเผา ลูกชิ้นปิ้งน้ำจิ้มแซ่บ สุกี้ซีฟู้ด”, in RTY9, Bangkok: RTY9, retrieved 2019-05-29:

lee bpə̀ət-dtuua · sǎam · rót-châat dèt jàak kɛm-bpeen kít rót hâi lee · chíis náam-prík-pǎo · lûuk-chín bpîng nám-jîm sɛ̂p · sù-gîi sii-fúut

Lay's debuts three hot flavours from the campaign "Design Flavour for Lay's": cheese [with] namphrik phao, grilled meatballs [with] a tasty dipping sauce, [and] seafood suki.

a type of chilli paste made of burnt or fried sliced dried chillies, dried shrimp, and crispy fried sliced garlic and shallots, that are pounded together, stir-fried, and seasoned with fish sauce, sugar, tamarind juice or paste, and others.


โคตรเหง้า

th-noun

โคตรเหง้า • (kôot-ngâo)

/kʰoːt̚˥˩.ŋaw˥˩/

From โคตร (kôot, “family; clan; etc”) + เหง้า (ngâo, “rootstock; origin; etc”).

com

(now considered vulgar, derogatory and offensive) ancestral origin, ancestry, parentage, lineage; ancestor, parent; family, clan.


ล่วงล้ำ

th-verb

ล่วงล้ำ • (lûuang-lám) (abstract noun การล่วงล้ำ)

lûuang-lám (romanization)
การล่วงล้ำ (abstract-noun)

From ล่วง (lûuang, “to pass; to elapse; to go beyond; etc”) + ล้ำ (lám, “to go beyond; to exceed; etc”).

com

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-30, page 133:

มาตรา ๓๖๖/๑ ผู้ใดกระทำเพื่อสนองความใคร่ของตนโดยการใช้อวัยวะเพศของตนล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของศพ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

mâat-dtraa · sǎam-rɔ́ɔi hòk-sìp hòk / nʉ̀ng · pûu dai grà-tam pʉ̂ʉa sà-nɔ̌ɔng kwaam-krâi kɔ̌ɔng dton dooi gaan-chái à-wai-yá-wá-pêet kɔ̌ɔng dton lûuang-lám à-wai-yá-wá-pêet · tá-waan-nàk · rʉ̌ʉ chɔ̂ng-bpàak kɔ̌ɔng sòp · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk mâi gəən sǎam bpii · rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən hòk mʉ̀ʉn bàat · rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp

Section 366/1 Anyone who commits [any act] in order to satisfy his own desire by penetrating the genital organ, anus, or oral cavity of a corpse using his own genital organ, shall be liable to imprisonment for not more than three years, or a fine of not exceeding sixty thousand baht, or both.

1918, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระดำรงราชานุภาพ, “ตอนที่ ๑๓”, in พงษาวดาร เรื่อง เรารบพม่า ครั้งกรุงธนฯ แลกรุงเทพฯ, โรงพิมพ์ไทย ถนนรองเมือง:

ห้ามอย่าให้ไทยไปล่วงล้ำเขตรแดนของอังกฤษ

hâam-yàa-hâi tai bpai lûuang-lám kèet-dɛɛn kɔ̌ɔng ang-grìt

To prohibit the Thais from invading the English borders.

to move, go, come, or pass in, into, or through, especially wrongfully or without right: to invade, to penetrate, to trespass, to violate, to infringe, to encroach, to entrench, etc.


การล่วงล้ำ

ล่วงล้ำ ล่วงล้ำ#Thai


เกลือก

th-verb

เกลือก • (glʉ̀ʉak) (abstract noun การเกลือก)

glʉ̀ʉak (romanization)
การเกลือก (abstract-noun)

Uncertain. Extended as กระเลือก and กระเกลือก. Compare Lao ເກືອກ (kư̄ak), Northern Thai ᨠᩖᩮᩬᩥᨠ, Khün ᨠᩮᩨ᩠ᨠ, Lü ᦵᦂᦲᧅᧈ (k̇oek¹), Shan ၵိူၵ်ႇ (kòek).

cog

Lü ᦵᦂᦲᧅᧈ (k̇oek¹)

(somewhat archaic) to roll about; to roll around; to roll over; to wallow.


บาก

bàak (romanization)
การบาก (abstract-noun)


กลมเกลียว

th-adj

กลมเกลียว • (glom-gliao) (abstract noun ความกลมเกลียว)

glom-gliao (romanization)
ความกลมเกลียว (abstract-noun)


สมคบ

th-verb

สมคบ • (sǒm-kóp) (abstract noun การสมคบ)

sǒm-kóp (romanization)
การสมคบ (abstract-noun)


ทฤษฎีสมคบคิด

th-noun

ทฤษฎีสมคบคิด • (trít-sà-dii-sǒm-kóp-kít)

/tʰrit̚˦˥.sa˨˩.diː˧.som˩˩˦.kʰop̚˦˥.kʰit̚˦˥/

Calque of English conspiracy theory. Same as ทฤษฎี (trít-sà-dii, “theory”) + สมคบ (sǒm-kóp, “conspire”) + คิด (kít, “think”).


จามรี

jaa-má-rii (romanization)
ตัว (classifier)

Orthographic borrowing from Burmese စာမရီ (cama.ri), from Pali camarī.


อาหารไม่ย่อย

th-noun

อาหารไม่ย่อย • (aa-hǎan-mâi-yɔ̂i)

From อาหาร (aa-hǎan) + ไม่ (mâi) + ย่อย (yɔ̂i).


แอ็สการ์โก

th-noun

แอ็สการ์โก • (ɛ́s-gaa-gôo)

/ʔɛs˦˥.kaː˧.koː˥˩/


ตะโก

Compare Mon ဖကောဝ် (“plumbago; graphite”).


มั่ง

th-part

มั่ง • (mâng)


หมาง

mǎang (romanization)
การหมาง (abstract-noun)


ตอนนั้น

th-adv

ตอนนั้น • (dtɔɔn-nán) (abstract noun ความตอนนั้น)

dtɔɔn-nán (romanization)
ความตอนนั้น (abstract-noun)


อินเนอร์

th-noun

อินเนอร์ • (in-nə̂ə)

/ʔin˧.nɤː˥˩/

(slang) inner feeling or emotion, especially one expressed in singing or acting.


โกอินเตอร์

th-verb

โกอินเตอร์ • (goo-in-dtəə) (abstract noun การโกอินเตอร์ or ความโกอินเตอร์)

goo-in-dtəə (romanization)
การโกอินเตอร์ (abstract-noun)
ความโกอินเตอร์ (abstract-noun)

(slang) to go global; to go to an international level.


เชียร์ลีดเดอร์

th-noun

เชียร์ลีดเดอร์ • (chiia-lìit-də̂ə) (classifier คน)

chiia-lìit-də̂ə (romanization)
คน (classifier)

/t͡ɕʰia̯˧.liːt̚˨˩.dɤː˥˩/


อวยพร

th-verb

อวยพร • (uai-pɔɔn) (abstract noun การอวยพร)

uai-pɔɔn (romanization)
การอวยพร (abstract-noun)

Compound of อวย (uai, “to give”) + พร (pɔɔn, “blessing”).

com+

(transitive or intransitive) to give a blessing (to); to express a good wish (for); to wish (someone something).


สาปส่ง

th-verb

สาปส่ง • (sàap-sòng) (abstract noun การสาปส่ง)

sàap-sòng (romanization)
การสาปส่ง (abstract-noun)

From สาป (sàap, “to curse”) + ส่ง (sòng, “to send (off)”).

com

(idiomatic) to end a relation or friendship with someone furiously.


ตลาดล่าง

From ตลาด (dtà-làat, “market”) + ล่าง (lâang, “lower”); literally "lower market"; referring to the class of persons with low buying power or low income; possibly calque of English low-end market.

(neologism, slang, derogatory, offensive) low-class person; low person; vulgar person; commoner; uneducated person; person with coarse behaviour; person who acts coarsely or acts like an uneducated person.


เข็มฉีดยา

/kʰem˩˩˦.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

เข็ม (kěm) + ฉีด (chìit) + ยาชา (yaa-chaa).


ฉีดยา

th-verb

ฉีดยา • (chìit-yaa) (abstract noun การฉีดยา)

chìit-yaa (romanization)
การฉีดยา (abstract-noun)

/t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/


มะขามป้อม

th-noun

มะขามป้อม • (má-kǎam-bpɔ̂m)

มะขาม (má-kǎam) + ป้อม (bpɔ̂m)

com

มะขาม (má-kǎam) + ป้อม (bpɔ̂m)

Phyllanthus emblica
Phyllanthus emblica#Translingual

amla, Indian gooseberry, Phyllanthus emblica.

th:มะขามป้อม


สมอพิเภก

th-noun

สมอพิเภก • (sà-mɔ̌ɔ-pí-pêek)

/sa˨˩.mɔː˩˩˦.pʰi˦˥.pʰeːk̚˥˩/

สมอ (sà-mɔ̌ɔ) + พิเภก

com

สมอ (sà-mɔ̌ɔ) + พิเภก

beleric myrobalan, Siamese terminalia, Terminalia bellirica.


ขว้าว

th-noun

ขว้าว • (kwâao)

kwâao (romanization)
กว้าว (alternative)
ขวาว (alternative)
คว่าว (alternative)

Possibly borrowed from Angkorian Old Khmer ខ្វ្យវ៑ (khvyav). Cognate with Khmer ខ្វាវ (khvaaw), Northern Thai ᨡ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᩅ, Lao ຂວາວ (khwāo), ຂາວ (khāo).

bor+

yellow teak, saffron teak, Adina cordifolia.


กระเชา

grà-chao (romanization)
กระจาว (alternative)
กระเจา (alternative)
กระเจ้า (alternative)
ขจาว (alternative)
ขเจา (alternative)

Indian elm, jungle cork tree, Holoptelea integrifolia.


ดาบส

th-noun

ดาบส • (daa-bòt) (classifier คน or ตน or รูป)

daa-bòt (romanization)
คน (classifier)
ตน (classifier)
รูป (classifier)
ดาวบส (alternative)

From Pali tāpasa (literally “one who practices tapa”) or Sanskrit तापस (tāpasa, idem). Cognate with Modern Khmer តាបស (tabsâ).

bor

พระ พระ#Thai

(พระ~) tāpasa: a type of religious practitioners that practice tapa.


ฉวย

chǔai (romanization)
การฉวย (abstract-noun)

→ Lao: ສວຍ (suāi)

/t͡ɕʰua̯j˩˩˦/


กระบอกฉีดยา

th-noun

กระบอกฉีดยา • (grà-bɔ̀ɔk-chìit-yaa)

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/

th-l

กระบอก (grà-bɔ̀ɔk)


ร็อก

th-noun

ร็อก • (rɔ́k)


คลอน

klɔɔn (romanization)
ความคลอน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩁ, Lao ຄອນ (khǭn), Lü ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၶွၼ်း (kháun), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).


คลอก

klɔ̂ɔk (romanization)
การคลอก (abstract-noun)

Uncertain.
Compare Khmer កំលោច (kɑmlooc, “to burn to ashes”), Old Chinese 絡 (*ɡ·raːɡ, “to enmesh; to wrap around”).

cog

2024 May 23, “ไฟไหม้กุฏิเก่าวัดสวนแก้ว เด็กวัดเสียชีวิต 3 คน”, in thaipbs.or.th:

เด็กวัดถูกไฟคลอกเสียชีวิต 3 คน

dèk-wát tùuk fai klɔ̂ɔk sǐia-chii-wít · sǎam · kon

Three temple kids were engulfed [and] killed by fire.

(of fire) to engulf; to enclose; to encircle.


ชายคา

/t͡ɕʰaːj˧.kʰaː˧/


ศิลาแลง

th-noun

ศิลาแลง • (sì-laa-lɛɛng)

From ศิลา (sì-laa, “rock, stone”) + แลง (lɛɛng, “laterite”).


อุปมานิทัศน์

th-noun

อุปมานิทัศน์ • (ùp-bpà-maa-ní-tát)

From อุปมา (ùp-bpà-maa, “to compare”) + นิทัศน์ (“illustration; exemplification”).

com

th:อุปมานิทัศน์


เอดส์

th-noun

เอดส์ • (èet)


คลุมเครือ

th-adj

คลุมเครือ • (klum-klʉʉa) (abstract noun ความคลุมเครือ)

klum-klʉʉa (romanization)
ความคลุมเครือ (abstract-noun)


กำกวม

กำกวม • (gam-guuam) (abstract noun ความกำกวม)

gam-guuam (romanization)
ความกำกวม (abstract-noun)


ยวบ

yûuap (romanization)
การยวบ (abstract-noun)


ย้วย

yúai (romanization)
ความย้วย (abstract-noun)


หลุมยุบ

th-noun

หลุมยุบ • (lǔm-yúp)

com

หลุม (lǔm) + ยุบ (yúp)


บ้านเกิด

th-noun

บ้านเกิด • (bâan-gə̀ət)

/baːn˥˩.kɤːt̚˨˩/

com

บ้าน (bâan) + เกิด (gə̀ət)


เคลียร์

th-verb

เคลียร์ • (kliia) (abstract noun การเคลียร์)

kliia (romanization)
การเคลียร์ (abstract-noun)

เคลียร์พื้นที่

เคลียร์ถนน

เคลียร์ห้อง

เคลียร์โต๊ะ

(colloquial) to clear: to empty; to make empty; to make free of something undesirable or unpleasant; to make free of any obstructions or unwanted things.

ต้องเคลียร์งานก่อน

เคลียร์งานค้างหลังหยุดยาว

To finish the pending work after a long break

(colloquial) to finish; to finalise; to complete in whole; to get done in whole.


ความขำ

(archaic) abstract noun of ขำ (kǎm, “private; secret”)


ใส่เดี่ยว

ใส่เดี่ยว • (sài-dìao) (abstract noun การใส่เดี่ยว)

sài-dìao (romanization)
การใส่เดี่ยว (abstract-noun)

From ใส่ (sài, “to insert; to put (in)”) + เดี่ยว (dìao, “alone; singly; solely; solo”).

com

(slang) to engage in or pick a personal or one on one fight or quarrel.


คีตกวี

From Sanskrit गीत (gīta) + Sanskrit कवि (kavi).


อามิส

th-noun

อามิส • (aa-mít)

aa-mít (romanization)
อามิศ (alternative archaic dated obsolete)
อามิษ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali āmisa (“flesh, meat; food; prey; gift, boon; object of enjoyment, pleasing or beautiful object; lust, desire; etc”); ultimately from Sanskrit आमिष (āmiṣa, idem). Cognate with Old Khmer ʼāmiṣa (“flesh, meat”), Modern Khmer អាមិស (ʼaamɨh).

bor

(elegant) thing that tempts, allures, or entices, as money, valuable object, etc.


อามิสสินจ้าง

th-noun

อามิสสินจ้าง • (aa-mít-sǐn-jâang)

/ʔaː˧.mit̚˦˥.sin˩˩˦.t͡ɕaːŋ˥˩/

From อามิส (aa-mít, “thing that tempts, allures, or entices, as money, valuable object, etc”) + สินจ้าง (“remuneration; wage”).

com

2019 March 20, “คนไทยตั้งสติก่อนกากบาท ไม่เลือกเพราะอามิสสินจ้าง”, in เดลินิวส์, Bangkok: สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2019-06-04:

kon tai dtâng-sà-dtì gɔ̀ɔn gaa-gà-bàat · mâi lʉ̂ʉak prɔ́ aa-mít-sǐn-jâang

Thai people [should] get a grip before crossing [their ballots]. Do not choose [someone] because of the considerations [he provided].

2010, ดามภ์–เหม, ผี ๙ จังหวัด ๙ อำเภอ, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 20:

ทุกคนยอมเสียสละชีวิตความสุขส่วนตัว...(ให้)การกุศลของมูลนิธิป่อเต็กตึ๊งโดยมิได้หวังอามิสสินจ้างแต่อย่างใด

túk kon yɔɔm sǐia-sà-là chii-wít kwaam-sùk sùuan-dtuua ... (hâi) gaan gù-sǒn kɔ̌ɔng muun-lá-ní-tí bpɔ̀ɔ-dtèk-dtʉ́ng dooi mí dâai wǎng aa-mít-sǐn-jâang dtɛ̀ɛ-yàang-dai

All of them were willing to sacrifice [their] personal lives [and] happiness...[for] the charitable works of Poh Teck Tung Foundation without expecting compensation at all.

2008, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๗๙๘๘/๒๕๕๑ ในคดีระหว่าง นางน้ำพอง ศรีผุย ผู้กล่าวหา นายสุริยพันธ์ ภักดีล้น ผู้ถูกกล่าวหา”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, published 2015, archived from the original on 2022-09-26:

ไม่ได้เกิดขึ้นในบริเวณศาล และไม่ปรากฏว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะนำเงินไปให้ผู้พิพากษาเพื่อเป็นอามิสสินจ้างในการดำเนินคดี

mâi dâai gə̀ət kʉ̂n nai bɔɔ-rí-ween sǎan · lɛ́ mâi bpraa-gòt wâa · pûu-tùuk-glàao-hǎa jà nam ngən bpai hâi pûu-pí-pâak-sǎa pʉ̂ʉa bpen aa-mít-sǐn-jâang nai gaan-dam-nəən-ká-dii

[The alleged offence] did not take place within the court precincts and it does not appear that the Alleged Offender was about to bring money to the judge as compensation for carrying out the proceedings.

2008, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๖๒๓/๒๕๓๐ ในคดีระหว่าง พนักงานอัยการ กรมอัยการ โจทก์ นายก่อเกียรติ กู้กระจก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, published 1987, archived from the original on 2022-09-26:

พยานปากนี้ได้กระทำไปโดยมีอามิสสินจ้าง จึงเป็นพยานที่ขาดน้ำหนัก

pá-yaan bpàak níi dâai grà-tam bpai dooi mii aa-mít-sǐn-jâang · jʉng bpen pá-yaan tîi kàat nám-nàk

This witness has conducted [the acts] due to having been [given] compensation. The evidence [he gave] therefore lacks weight.

1925 November 11, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

มาตรา ๘๒๕ ถ้าตัวแทนเข้าทำสัญญากับบุคคลภายนอกโดยเห็นแก่อามิสสินจ้างเป็นทรัพย์สินอย่างใด ๆ หรือประโยชน์อย่างอื่นอันบุคคลภายนอกได้ให้เป็นลาภส่วนตัวก็ดี หรือให้คำมั่นว่าจะให้ก็ดี ท่านว่า ตัวการหาต้องผูกพันในสัญญาซึ่งตัวแทนของตนได้ทำนั้นไม่ เว้นแต่ตัวการจะได้ยินยอมด้วย

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt-rɔ́ɔi yîi-sìp hâa · tâa dtuua-tɛɛn kâo tam sǎn-yaa gàp bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dooi hěn-gɛ̀ɛ aa-mít-sǐn-jâang bpen sáp-sǐn yàang dai dai rʉ̌ʉ bprà-yòot yàang ʉ̀ʉn an bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dâai hâi bpen lâap sùuan-dtuua gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ hâi kam-mân wâa jà hâi gɔ̂ɔ-dii · tâan wâa · dtuua-gaan hǎa dtɔ̂ng pùuk-pan nai sǎn-yaa sʉ̂ng dtuua-tɛɛn kɔ̌ɔng dton dâai tam nán mâi · wén-dtɛ̀ɛ dtuua-gaan jà dâai yin-yɔɔm dûai

Section 825 If an agent enters into a contract with a third person in consideration of the compensation, [whether it be] property of any kind or other benefit, which the third person has given or has made a promise to give [to the agent] as [his] personal enrichment, LORD says the principal needs not to be bound by the contract so made by his agent, save where the principal has given [his] consent thereto.


การรอด

th-noun

การรอด • (gaan-rɔ̂ɔt)

รอด รอด#Thai


ละหุ่ง

ละหุ่ง • (lá-hùng)

Ricinus communis
Ricinus communis#Translingual


ทานาคา

From English thanakha, from Burmese သနပ်ခါး (sa.naphka:).


เคาน์เตอร์

เคาน์เตอร์ • (káo-dtə̂ə)

/kʰaw˦˥.tɤː˥˩/

เคาน์เตอร์จ่ายเงิน

counter; desk (table or board on which business is transacted)


โมกษะ

โมกษะ • (môok-sà)


ฉุกเฉิน

th-adj

ฉุกเฉิน • (chùk-chə̌ən) (abstract noun ความฉุกเฉิน)

chùk-chə̌ən (romanization)
ความฉุกเฉิน (abstract-noun)

/t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕʰɤːn˩˩˦/

อำนาจฉุกเฉิน

งบฉุกเฉิน

หมายเลขฉุกเฉิน


วุ่น

wûn (romanization)
การวุ่น (abstract-noun)


วนศาสตร์

th-noun

วนศาสตร์ • (wá-ná-sàat)


น้ำป่า

น้ำป่า • (náam-bpàa)


น้ำมันพืช

น้ำมันพืช • (nám-man-pʉ̂ʉt)

From น้ำมัน (nám-man, “oil”) + พืช (pʉ̂ʉt, “plant”).


ยางมะตอย

From ยาง (yaang) + French Maltoy, the first company in Thailand making asphalt for road.


มันหมู

th-noun

มันหมู • (man-mǔu)


เหล็กเส้น

เหล็กเส้น • (lèk-sên)

com

เหล็ก (lèk) + เส้น (sên)


งุ้ม

ngúm (romanization)
ความงุ้ม (abstract-noun)


ใบสอ

th-noun

ใบสอ • (bai-sɔ̌ɔ)


กบเลือกนาย

กบเลือกนาย • (gòp-lʉ̂ʉak-naai)

กบ (gòp, “frog”) + เลือก (lʉ̂ʉak, “to choose”) + นาย (naai, “master; superior”). Original concept from one of Aesop's Fables: The Frogs Who Desired a King.

com

(idiomatic) one who frequently desired to change their superior.

Aesop's Fables
The Frogs Who Desired a King


ไก่ได้พลอย

th-noun

ไก่ได้พลอย • (gài-dâai-plɔɔi)

ไก่ (gài, “chicken”) + ได้ (dâai, “to get; to obtain”) + พลอย (plɔɔi, “gem”). Original concept from one of Aesop's Fables: The Cock and the Jewel.

com

(idiomatic) one who did not appreciate valuables.


การลาออก

th-noun

การลาออก • (gaan-laa-ɔ̀ɔk)

/kaːn˧.laː˧.ʔɔːk̚˨˩/

ลาออก ลาออก#Thai


ประดักประเดิด

th-adv

ประดักประเดิด • (bprà-dàk-bprà-də̀ət) (abstract noun ความประดักประเดิด)

bprà-dàk-bprà-də̀ət (romanization)
ความประดักประเดิด (abstract-noun)

awkwardly; clumsily; gracelessly; inconveniently; embarrassingly; gawkily; ineptly.


ซ้อ

th-noun

ซ้อ • (sɔ́ɔ)

(botany) Malay beechwood: the plant Gmelina arborea of the family Lamiaceae.


ไร้เดียงสา

th-adj

ไร้เดียงสา • (rái-diiang-sǎa) (abstract noun ความไร้เดียงสา)

rái-diiang-sǎa (romanization)
ความไร้เดียงสา (abstract-noun)


ไร้สาย

ไร้สาย • (rái-sǎai)


เข้าตา

th-verb

เข้าตา • (kâo-dtaa) (abstract noun การเข้าตา)

kâo-dtaa (romanization)
การเข้าตา (abstract-noun)

From เข้า (kâo, “to enter”) + ตา (dtaa, “eye”).

com

(idiomatic) to attract someone's attention, favour, or liking.


กระเด็น

th-verb

กระเด็น • (grà-den) (abstract noun การกระเด็น)

grà-den (romanization)
การกระเด็น (abstract-noun)


อวบ

ùuap (romanization)
ความอวบ (abstract-noun)


แปรรูป

แปรรูป • (bprɛɛ-rûup) (abstract noun การแปรรูป)

bprɛɛ-rûup (romanization)
การแปรรูป (abstract-noun)


หึ่ง

hʉ̀ng (romanization)
ความหึ่ง (abstract-noun)


เฉด

chèet (romanization)
การเฉด (abstract-noun)

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/


กระดิก

กระดิก • (grà-dìk) (abstract noun การกระดิก)

grà-dìk (romanization)
การกระดิก (abstract-noun)


ความชั่ว

ชั่ว ชั่ว#Thai


การพัฒนา

พัฒนา พัฒนา#Thai

abstract noun of พัฒนา (pát-tá-naa): progress; development


โดพามีน

doo-paa-miin (romanization)
โดปามีน (alternative)


ชั่วร้าย

th-adj

ชั่วร้าย • (chûua-ráai) (abstract noun ความชั่วร้าย)

chûua-ráai (romanization)
ความชั่วร้าย (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.raːj˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil”).


ความชั่วร้าย

From ความ (kwaam) + ชั่วร้าย (chûua-ráai).

ชั่วร้าย ชั่วร้าย#Thai

abstract noun of ชั่วร้าย (chûua-ráai): evil


ชั่วช้า

th-adj

ชั่วช้า • (chûua-cháa) (abstract noun ความชั่วช้า)

chûua-cháa (romanization)
ความชั่วช้า (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).


ความชั่วช้า

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ความ (kwaam) + ชั่วช้า (chûua-cháa).

ชั่วช้า ชั่วช้า#Thai


ประณาม

th-verb

ประณาม • (bprà-naam) (abstract noun การประณาม)

bprà-naam (romanization)
การประณาม (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणाम (praṇāma, “salutation; prostration; obeisance”). Cognate with Khmer ប្រណាម (prɑɑnaam). Compare Pali paṇāma, from which Thai ปณาม is derived.

bor

1916, กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, “สรรคที่ ๗”, in พระนลคำฉันท์, Bangkok: n.p.:

ภูมินทร์นรินทร์จง จรให้นิกรประณาม

puu-min ná-rin jong · jà-rá hâi ní-gɔɔn bprà-naam

May Lord of Land, Lord of Men, come out for the people to adore.

1913, พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน สาลักษณ), “ศุภมัสดุ”, in อิลราชคำฉันท์, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2000:

ข้าขอเทอดทศนักข์ประณามคุณพระศรี สรรเพ็ชญ์พระผู้มี พระภาค

kâa kɔ̌ɔ tə̂ət tót-sà-nák bprà-naam kun prá sǐi · sǎn-pét prá pûu mii · prá pâak

I should like to raise [my] ten fingers to pay homage to the virtue of His Holiness the Glorious Omniscient, the one who enjoys sacred bliss.

(Can we date this quote?), กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา, “อลินจิตต์คำฉันท์”, in อลินจิตต์คำฉันท์, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1928:

วาจีกายจิตรน้อมประนอมนขประณาม นบรัตนทั้งสาม ประเสริฐ

waa-jii gaai jì-dtrà nɔ́ɔm bprà-nɔɔm ná-kà bprà-naam · nóp rát-ná táng sǎam · bprà-sə̀ət

[With my] speech, action, and mind humbled, [I hereby] press [my] fingers [together] to pay homage [and] obeisance unto the three Excellent Gems.

(elegant) to salute, to worship; to praise, to extol.

2019 June 6, “กลุ่ม นศ. แม่โจ้ มธ. ค้านสืบทอดอำนาจ ประณามศิษย์เก่าหนุนบิ๊กตู่ในสภา”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:

glùm · nɔɔ-sɔ̌ɔ · mɛ̂ɛ-jôo · mɔɔ-tɔɔ · káan sʉ̀ʉp-tɔ̂ɔt am-nâat · bprà-naam sìt-gào nǔn bík dtùu nai sà-paa

Groups of students [from] Maejo [and] TU oppose [the military's] succeeding to power [and] condemn alumni [for] supporting Big Tu in parliament

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:

ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน

yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon

UN denounces Sudan's army for killing citizens

2017 May 25, “สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อปราบนักกิจกรรม”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:

สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อ ปราบนักกิจกรรม

sʉ̀ʉ rái prom-dɛɛn bprà-naam rát-tà-baan · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · sǎam · bpii bpìt sěe-rii-pâap sʉ̀ʉ · bpràap nák-gìt-jà-gam

Reporters sans frontières condemns NCPO government [for] shutting down press freedom [and] suppressing activists [during its] three years [in power]

to denounce, to condemn; to banish, to expel.


การประณาม

ประณาม ประณาม#Thai


ประนาม

th-verb

ประนาม • (bprà-naam) (abstract noun การประนาม)

bprà-naam (romanization)
การประนาม (abstract-noun)

ประณาม ประณาม#Thai


การประนาม

การประณาม การประณาม#Thai

misspelling of การประณาม (gaan-bprà-naam)


ยูเอ็น

ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน


จัดแจง

จัดแจง • (jàt-jɛɛng) (abstract noun การจัดแจง)

jàt-jɛɛng (romanization)
การจัดแจง (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From จัด (jàt, “to arrange, to order, to put in order; to regulate, to conduct; etc”) + แจง (jɛɛng, “to distribute; to allocate; to apportion; etc”).


การจัดแจง

th-noun

การจัดแจง • (gaan-jàt-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

จัดแจง จัดแจง#Thai


สบถ

sà-bòt (romanization)
การสบถ (abstract-noun)

From Pali sapatha (“oath; swearing”); possibly via Old Khmer spota, spot, spotta, spipāṭa, ssapāṭa, *śapatha (“to swear; to vow; to pledge; to take an oath”) or Angkorian Old Khmer śapatha, śapata, śapatta (idem). Cognate with Modern Khmer ស្បថ (sbɑt).

to swear: to use profane oaths or language.


คล้ำ

klám (romanization)
ความคล้ำ (abstract-noun)


เลือดกำเดา

เลือดกำเดา • (lʉ̂ʉat-gam-dao)


เปลื้อง

th-verb

เปลื้อง • (bplʉ̂ʉang) (abstract noun การเปลื้อง)

bplʉ̂ʉang (romanization)
การเปลื้อง (abstract-noun)


ฝุ่นละออง

th-noun

ฝุ่นละออง • (fùn-lá-ɔɔng)

/fun˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧/

con

ฝุ่น (fùn) + ละออง (lá-ɔɔng)


น้ำเกลือ

th-noun

น้ำเกลือ • (nám-glʉʉa)

com

น้ำ (náam) + เกลือ (glʉʉa)


เสือลายเมฆ

th-noun

เสือลายเมฆ • (sʉ̌ʉa-laai-mêek) (classifier ตัว)

sʉ̌ʉa-laai-mêek (romanization)
ตัว (classifier)

From เสือ (sʉ̌ʉa) + ลาย (laai) + เมฆ (mêek).


พิรุธ

th-verb

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun การพิรุธ)

pí-rút (romanization)
การพิรุธ (abstract-noun)
วิรุธ (alternative)
พิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
พิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali viruddha (“contrary, repugnant, incompatible; doubtful, questionable; uncertain, precarious; etc”) or Sanskrit विरुद्ध (viruddha, idem). Compare Old Khmer viruddha (“opposition, contention, dispute, difference, variance; to be at variance, to have a disagreement or dispute”). Cognate with Modern Khmer ពិរុទ្ធ (pirut), វិរុទ្ធ (virut).

cog

1869, เจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), “๕๓. ทำสังคายนาพระไตรปิฎก”, in สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, editor, พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑, 6th edition, Bangkok: กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1988, →ISBN, retrieved 2019-06-08:

พระเจ้าอยู่หัว...ถามพระราชาคณะทั้งปวงว่า พระไตรปิฎกธรรมทุกวันนี้ยังถูกต้องบริบูรณ์อยู่หรือพิรุธผิดเพี้ยนประการใด

prá jâao-yùu-hǔua ... tǎam prá raa-chaa-ká-ná táng-bpuuang wâa · prá dtrai-bpì-dòk-gà tam túk-wan-níi yang tùuk-dtɔ̂ng bɔɔ-rí-buun yùu rʉ̌ʉ pí-rút pìt-píian bprà-gaan dai

His Majesty the Lord Over the Heads...asked all the Holy Patriarchs if the dharma in the Three Holy Canons nowadays was still correct and complete or had become corrupted and inaccurate in any manner.

พระธรรมทินเถรเจ้าผู้เป็นมหาเถรอยู่ ณ เมืองนพีสีนคร คือ เมืองเชียงใหม่ พิจารณาเห็นว่า พระไตรปิฎกพิรุธมาก...จึงถวายพระพรแก่พระเจ้าศิริธรรมจักรวรรดิ์ดิลกราชซึ่งเสวยราชสมบัติ ณ เมืองเชียงใหม่ว่า จะชำระพระปริยัติธรรมให้บริบูรณ์

prá tam-má tin-ná těe-rá jâao pûu bpen má-hǎa-těen yùu · nɔɔ · mʉʉang ná-pii-sǐi ná-kɔɔn · kʉʉ · mʉʉang chiiang-mài · pí-jaa-rá-naa hěn wâa · prá dtrai-bpì-dòk pí-rút mâak ... jʉng tà-wǎai-prá-pɔɔn gɛ̀ɛ prá-jâao sì-rì tam-má jàk-grà-wàt dì-lók râat sʉ̂ng sà-wə̌əi râat-chá-sǒm-bàt · ná · mʉʉang chiiang-mài wâa · jà cham-rá prá bpà-rí-yát-dtì tam hâi bɔɔ-rí-buun

His Holiness Dharma Dina Thera the Lord, who was the High Priest in the Town of Nabīsī Nagara, that is, the Town of Chiang Mai, had considered and found that the Three Holy Canons were much corrupt... [He] then informed Holy Lord Śiri Dharma Cakravarti Tilaka Rāja, who enjoyed the kingship in the Town of Chiang Mai, that [he] would like to revise the Holy Pariyatti Dharma for [its] perfection.

1885, หลวงทวยหาญรักษา (เพิ่ม), “นิราศเมืองหลวงพระบาง”, in นิราศเมืองหลวงพระบาง และรายงานปราบเงี้ยว, 4th edition, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2005, retrieved 2019-06-08:

น้ำจะกินดินข้างใต้เอาใช้แช่ เป็นยาแก้ธาตุพิรุธช่วยอุดหนุน

náam jà gin din kâang dtâai ao chái chɛ̂ɛ · bpen yaa gɛ̂ɛ tâat pí-rút chûai ùt-nǔn

Use the clay underneath to cool [your] drinking water – [this] is a medicine [which] heals [your] corrupt elements [and] helps support [your health].

2019 June 8 (last accessed), “๒๕ นิทานเรื่องนางกะเชอรั่ว”, in ประชุมปกรณัมภาคที่ ๕ นนทุกปกรณัม, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1926:

สาขาพฤกษานี้พิรุธนักจะหักลง ขอเชิญเสด็จจงพลัน

sǎa-kǎa prʉ́k-sǎa níi pí-rút nák jà hàk long · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt jong plan

The branches of this tree are so dilapidated and likely to break down. [I] beg [you] to leave [the tree] at once.

(archaic) to vary, to change, to undergo change; to be or become corrupt or perverted; to be or become inaccurate, incorrect, or imperfect; to be in or fall into bad or poor condition; to deteriorate; to depreciate; to decline in condition, value, etc.


พิรุธ

th-adj

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun ความพิรุธ)

pí-rút (romanization)
ความพิรุธ (abstract-noun)
วิรุธ (alternative)
พิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
พิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)

2018, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๓๖๒/๒๕๖๑ ในคดีระหว่าง นางธันดา นิลภิรมย์ โจทก์ นางสาวเจนนี่ นิลภิรมย์ กับพวก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, archived from the original on 2022-09-26:

จำเลยที่ ๑ ให้การและให้การเพิ่มเติมต่อพนักงานสอบสวนแตกต่างกัน ทั้ง ๆ ที่จำเลยที่ ๑ เป็นผู้ศึกษาวิชากฎหมาย...นับว่าเป็นข้อพิรุธ

jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · hâi-gaan lɛ́ hâi-gaan pə̂əm-dtəəm dtɔ̀ɔ pá-nák-ngaan-sɔ̀ɔp-sǔuan dtɛ̀ɛk-dtàang gan · táng táng tîi jam-ləəi tîi · nʉ̀ng · bpen pûu-sʉ̀k-sǎa wí-chaa gòt-mǎai ... náp wâa bpen kɔ̂ɔ pí-rút

The 1st Accused gave the inquiry official a reply and additional replies that are contrary to each other, even though the 1st Accused is a law student... [This is] deemed a questionable issue.

doubtful, questionable, suspicious; bearing a trace or sign of doubtfulness, questionability, or suspiciousness; indicating guilt, secret, wrong, or wrongfulness.


พิรุธ

th-noun

พิรุธ • (pí-rút)

pí-rút (romanization)
วิรุธ (alternative)
พิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ (alternative archaic dated obsolete)
พิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)
วิรุทธ์ (alternative archaic dated obsolete)

2018, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๕๑๘/๒๕๖๑ ในคดีระหว่าง นายสุเทพย์ ปานบุญ ผู้ร้อง นายสัมฤทธิ์ ศรีเสริมวงศ์ ผู้คัดค้าน”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, archived from the original on 2022-09-26:

ผู้คัดค้านยอมรับว่า ผู้ตายทำพินัยกรรมดังกล่าว แต่กล่าวอ้างข้อเท็จจริงใหม่ว่า...พินัยกรรมมีพิรุธ ผู้คัดค้านจึงมีภาระการพิสูจน์

pûu-kát-káan yɔɔm-ráp wâa · pûu-dtaai tam pí-nai-gam dang glàao · dtɛ̀ɛ glàao-âang kɔ̂ɔ-tét-jing mài wâa ... pí-nai-gam mii pí-rút · pûu-kát-káan jʉng mii paa-rá-gaan-pí-sùut

The Objector accepted that the Deceased made the will as said, but alleged a new fact that...the will had traces of questionability. The Objector thus bore the burden of proof.

1944, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “นิทานที่ ๙ เรื่องหนังสือหอหลวง”, in นิทานโบราณคดี, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1944, retrieved 2019-06-08:

คำโฆษณามีพิรุธเป็นข้อสำคัญอยู่อย่างหนึ่ง ด้วยตามปฏิทินจุลศักราช ๑๐๖๖ เป็นปีวอก มิใช่ปีชวดดังนายกุหลาบอ้าง

kam-kôot-sà-naa mii pí-rút bpen kɔ̂ɔ sǎm-kan yùu yàang nʉ̀ng · dûai dtaam bpà-dtì-tin jun-lá-sàk-gà-ràat · nʉ̀ng pan hòk-sìp hòk · bpen bpii wɔ̂ɔk · mí châi bpii chûuat dang naai gù-làap âang

The notification had a significant sign of questionability, because, according to the calendar, 1066 Lesser Era was the Year of the Monkey, not the Year of the Rat as claimed by Nai Kulap.

Circa 15th century, โคลงยวนพ่าย, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 139–140:
มึงคือวัลเฝือแฝง มิ่งไม้ เคยกุํพิรุธมึง หลายเทื่อ เหลือที่อดไว้แท้ จึ่งทำ
mʉng kʉʉ wal fʉ̌ʉa-fɛ̌ɛng · mîng-máai · kəəi gum pí-rút mʉng · lǎai tʉ̂ʉa · lʉ̌ʉa tîi òt wái tɛ́ɛ · jʉ̀ng tam
Thou art an ivy [creeping] behind a tree. For many times have [I] caught thy traces of guilt. [This is] truly beyond my tolerance, so [I have to] do [this unto thee].

doubtfulness, questionability, suspiciousness; trace or sign thereof; trace or sign of guilt, secret, wrong, or wrongfulness.


แปรปรวน

th-verb

แปรปรวน • (bprɛɛ-bpruuan) (abstract noun การแปรปรวน or ความแปรปรวน)

bprɛɛ-bpruuan (romanization)
การแปรปรวน (abstract-noun)
ความแปรปรวน (abstract-noun)

to change; to fluctuate; to be uncertain.


การประพฤติ

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


ความประพฤติ

th-noun

ความประพฤติ • (kwaam-bprà-prʉ́t)

From ความ (kwaam) + ประพฤติ (bprà-prʉ́t).

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


ประพฤติเหตุ

ประพฤติเหตุ • (bprà-prʉ́t-dtì-hèet)

bprà-prʉ́t-dtì-hèet (romanization)
ประพฤดิเหตุ (alternative archaic dated obsolete)

From ประพฤติ (bprà-prʉ́t, “news, information; cause, origin; etc”) + เหตุ (hèet, “cause, reason; situation, event; etc”).

com

1855, พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา, in เจียจันทร์พงษ์, พิเศษ, editor (2001), พระสุริโยทัยเป็นใคร? มาจากไหน? (in Thai), 2nd edition, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 133:
สมเด็จพระเจ้าหงสาวดีแจ้งประพฤติเหตุไปว่า...
sǒm-dèt prá-jâao hǒng-sǎa-wá-dii jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet bpai wâa ...
His Majesty the King of Haṃsāvatī had been informed of the news that...

2019 June 10 (last accessed), “อรรถกถา มโหสถชาดก พระมโหสถบัณฑิตทรงบำเพ็ญปัญญาบารมี”, in พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ชาดก, Bangkok: n.p., published 2005-02-12:

จึงแจ้งประพฤติเหตุนั้นทั้งหมดแก่มโหสถ

jʉng jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet nán táng-mòt gɛ̀ɛ má-hǒo-sòt

So [they] reported all those causes unto Mahosatha.

(archaic, elegant) news, information; cause, origin.


ลมหายใจ

From ลม (lom, “air”) + หายใจ (hǎai-jai, “to breathe”); literally "breathed air" or "air of breathing".

2019 June 6, เตชะธนะวัฒน์, ณรงค์วิทย์, 00:57 from the start, in สัญญากาสะลอง (กลิ่นกาสะลอง), วินัยพานิช, ศรัณยู (actor), Bangkok: ช่อง ๓, retrieved 2019-06-10:

รักของเราอยู่ในลมหายใจ ไม่มีใครจะมาพรากมันไปได้เลย

rák kɔ̌ɔng rao yùu nai lom-hǎai-jai · mâi mii krai jà maa prâak man bpai dâai ləəi

Our love lives in [our] breath. There's no one can take it away at all.

2019 April 23, “ฝากลมหายใจของบุรีรัมย์ไว้ในผืนผ้า”, in คิด, Bangkok: Thailand Creative & Design Center, retrieved 2019-06-10:

การผลิตสินค้าที่ระลึกที่ถักทอจากกลุ่มชุมชนเป็นดังลมหายใจของท้องถิ่น

gaan-pà-lìt sǐn-káa tîi-rá-lʉ́k tîi tàk-tɔɔ jàak glùm chum-chon bpen dang lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng tɔ́ɔng-tìn

The production of woven souvenir goods by the community groups is like the breath of the locality.

2019 January 5, “ทุกลมหายใจของชีวิตอุทิศให้ป่าไม้ไทย”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2019-06-10:

ตั้งปณิธานว่า ทุกลมหายใจของชีวิตนี้อุทิศให้ป่าไม้ไทย

dtâng bpà-ní-taan wâa · túk lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng chii-wít níi ù-tít hâi bpàa-máai tai

[He had] made a resolution that [he would] dedicate every breath of this life to the Thai forests.

2018 July 14, “หน่อย หญิงแกร่งผู้เป็นลมหายใจของครอบครัว”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-06-10:

nɔ̀i · yǐng grɛ̀ng pûu bpen lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng krɔ̂ɔp-kruua

Noi, a strong woman who is the breath of [her] family

2012, อิสิปรียา, ดวงใจแห่งชีค, Bangkok: eReader (Thailand):

แต่เธอเป็นเจ้าของชีวิต ทุกลมหายใจก็เป็นของเธอ

dtɛ̀ɛ təə bpen jâo-kɔ̌ɔng chii-wít · túk lom-hǎai-jai gɔ̂ bpen kɔ̌ɔng təə

But she is the owner of [my] life. Every breath [of mine] does belong to her.


การสัญญา

สัญญา สัญญา#Thai


การพยาบาล

พยาบาล พยาบาล#Thai


การสอย

th-noun

การสอย • (gaan-sɔ̌i)

สอย สอย#Thai


ชื่อเรื่อง

ชื่อเรื่อง • (chʉ̂ʉ-rʉ̂ʉang)

/t͡ɕʰɯː˥˩.rɯa̯ŋ˥˩/

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + เรื่อง (rʉ̂ʉang).

th-l

ชื่อ (chʉ̂ʉ)

เรื่อง (rʉ̂ʉang)


การต่อรอง

th-noun

การต่อรอง • (gaan-dtɔ̀ɔ-rɔɔng)

/kaːn˧.tɔː˨˩.rɔːŋ˧/

ต่อรอง ต่อรอง#Thai


ผ้าปิดจมูก

ผ้าปิดจมูก • (pâa-bpìt-jà-mùuk)

/pʰaː˥˩.pit̚˨˩.t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

From ผ้า (pâa) + ปิด (bpìt) + จมูก (jà-mùuk).


ฮิญาบ

ฮิญาบ • (hì-yàap)


โคมระย้า

โคมระย้า • (koom-rá-yáa)

com

โคม (koom) + ระย้า


จางวาง

jaang-waang (romanization)
คน (classifier)

→ Khmer: ចាងហ្វាង (caang vaang) / ចាងវ៉ាង (caang vaang)

/t͡ɕaːŋ˧.waːŋ˧/

(historical, government) senior advisor of a government ministry or department.

(historical, government) senior supervisor of a royal regiment.

(historical, government) senior supervisor of a body of royal guards.

(historical, government) former ruler of a town or city who serves as an advisor to the new ruler thereof.


ลิ้นทะเล

th-noun

ลิ้นทะเล • (lín-tá-lee)


ผู้เลือกตั้ง

ผู้เลือกตั้ง • (pûu-lʉ̂ʉak-dtâng)

/pʰuː˥˩.lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng).

compound

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng)


ทรหด

th-adj

ทรหด • (tɔɔ-rá-hòt) (abstract noun ความทรหด)

tɔɔ-rá-hòt (romanization)
ความทรหด (abstract-noun)


คาวบอย

th-noun

คาวบอย • (kaao-bɔɔi)


ละเลง

th-verb

ละเลง • (lá-leeng) (abstract noun การละเลง)

lá-leeng (romanization)
การละเลง (abstract-noun)


เปรอะ

th-adj

เปรอะ • (bprə̀) (abstract noun ความเปรอะ)

bprə̀ (romanization)
ความเปรอะ (abstract-noun)


รุงรัง

รุงรัง • (rung-rang) (abstract noun ความรุงรัง)

rung-rang (romanization)
ความรุงรัง (abstract-noun)


กระเซิง

กระเซิง • (grà-səəng) (abstract noun ความกระเซิง)

grà-səəng (romanization)
ความกระเซิง (abstract-noun)


กระเซ็น

th-verb

กระเซ็น • (grà-sen) (abstract noun การกระเซ็น)

grà-sen (romanization)
การกระเซ็น (abstract-noun)


ดั้น

dân (romanization)
การดั้น (abstract-noun)


ด้น

dôn (romanization)
การด้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ດົ້ນ (don), Shan လူၼ်ႈ (lūun).


ด้นถอยหลัง

ด้นถอยหลัง • (dôn-tɔ̌i-lǎng) (abstract noun การด้นถอยหลัง)

dôn-tɔ̌i-lǎng (romanization)
การด้นถอยหลัง (abstract-noun)

/don˥˩.tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦/

From ด้น (dôn) + ถอย (tɔ̌i) + หลัง (lǎng).


โผน

pǒon (romanization)
การโผน (abstract-noun)


โลดโผน

th-adj

โลดโผน • (lôot-pǒon) (abstract noun ความโลดโผน)

lôot-pǒon (romanization)
ความโลดโผน (abstract-noun)

/loːt̚˥˩.pʰoːn˩˩˦/


การพรรณนา

พรรณนา พรรณนา#Thai

abstract noun of พรรณนา (pan-ná-naa): description


ผ้าโพกหัว

th-noun

ผ้าโพกหัว • (pâa-pôok-hǔua)

/pʰaː˥˩.pʰoːk̚˥˩.hua̯˩˩˦/

From ผ้า (pâa) + โพก (pôok) + หัว (hǔua).


ความล้า

ล้า ล้า#Thai


สาธารณชน

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + ชน (chon, “people”).


สาธารณสมบัติ

th-noun

สาธารณสมบัติ • (sǎa-taa-rá-ná-sǒm-bàt)

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + สมบัติ (sǒm-bàt, “property”).


จบเห่

th-verb

จบเห่ • (jòp-hèe) (abstract noun การจบเห่)

jòp-hèe (romanization)
การจบเห่ (abstract-noun)

→ Khmer: ចប់ហើយ (cɑphaəy)

/t͡ɕop̚˨˩.heː˨˩/

From จบ (jòp, “to end”) + เห่ (hèe, “a singing pattern used in certain rites; song so sung”).

com

(idiomatic, now rare) to end one's voice; to have no more voice; to shut one's mouth up.


การจบเห่

จบเห่ จบเห่#Thai


การซุ่ม

th-noun

การซุ่ม • (gaan-sûm)

ซุ่ม ซุ่ม#Thai


แบบสอบถาม

แบบสอบถาม • (bɛ̀ɛp-sɔ̀ɔp-tǎam)

/bɛːp̚˨˩.sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/

com

แบบ (bɛ̀ɛp) + สอบถาม (sɔ̀ɔp-tǎam)


การปฏิรูป

ปฏิรูป ปฏิรูป#Thai

abstract noun of ปฏิรูป (bpà-dtì-rûup): reform


การปรับปรุง

ปรับปรุง ปรับปรุง#Thai

abstract noun of ปรับปรุง (bpràp-bprung): improvement; adjustment; reform


ก๊าด

th-noun

ก๊าด • (gáat)

Possibly from English gas and cognate with Thai ก๊าซ (gáat).

น้ำมัน น้ำมัน#Thai


น้ำมันก๊าด

น้ำมันก๊าด • (nám-man-gáat)


ประชด

th-verb

ประชด • (bprà-chót) (abstract noun การประชด or ความประชด)

bprà-chót (romanization)
การประชด (abstract-noun)
ความประชด (abstract-noun)


แดกดัน

แดกดัน • (dɛ̀ɛk-dan) (abstract noun การแดกดัน or ความแดกดัน)

dɛ̀ɛk-dan (romanization)
การแดกดัน (abstract-noun)
ความแดกดัน (abstract-noun)

From แดก (dɛ̀ɛk, “to push; to press”) + ดัน (dan, “idem”).

com

to attack or ridicule with satire; to speak ironically (of); to lampoon.


งั่ง

พระ พระ#Thai

เบิกเนตร เบิกเนตร#Thai

(พระ~) image of the Buddha which does not yet undergo the eye-opening rite called เบิกเนตร.


ความงั่ง

งั่ง งั่ง#Thai


แป้ก

th-verb

แป้ก • (bpɛ̂k) (abstract noun การแป้ก or ความแป้ก)

bpɛ̂k (romanization)
การแป้ก (abstract-noun)
ความแป้ก (abstract-noun)

Onomatopoeic, from the sound of something hitting the floor after missing its target.

(slang) to flop: to fail, to be or become a failure.


การแป้ก

แป้ก แป้ก#Thai


ความแป้ก

th-noun

ความแป้ก • (kwaam-bpɛ̂k)

แป้ก แป้ก#Thai


แป๊ก

แป๊ก • (bpɛ́k)

เม็ด เม็ด#Thai

อัน อัน#Thai

snap fastener (Classifiers: เม็ด or อัน)


ปลาหมอตายเพราะปาก

ปลาหมอตายเพราะปาก • (bplaa-mɔ̌ɔ-dtaai-prɔ́-bpàak)

/plaː˧.mɔː˩˩˦.taːj˧.pʰrɔʔ˦˥.paːk̚˨˩/

From ปลา (bplaa, “fish (used as a prefix)”) + หมอ (mɔ̌ɔ, “climbing perch”) + ตาย (dtaai, “to die”) + เพราะ (prɔ́, “because”) + ปาก (bpàak, “mouth”); literally "a climbing perch dies because of [its own] mouth"; referring the breathing habits of the climbing perches which make their hunters know their presence.

com

(idiomatic) one who is ruined because of one's own careless remark or speaking.


ประณต

th-verb

ประณต • (bprà-nót) (abstract noun การประณต)

bprà-nót (romanization)
การประณต (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणत (praṇata, “bent; bowed; etc”). Compare Pali paṇata, from which Thai ปณต is derived.

bor

(elegant, chiefly literary or poetic) to pay respect by or as if by bowing; to humble oneself in order to show respect; to pay deep respect or homage; to make obeisance.


ปณิธาน

From Pali paṇidhāna (“aspiration; determination; vow; prayer; etc”); ultimately from Sanskrit प्रणिधान (praṇidhāna, idem), from which Thai ประณิธาน is derived.

cog

Thai ประณิธาน

(formal, elegant) wish, desire, aspiration; resolution, determination; will, intent.


เช้ามืด

th-noun

เช้ามืด • (cháao-mʉ̂ʉt)

/t͡ɕʰaːw˦˥.mɯːt̚˥˩/

com

เช้า (cháao) + มืด (mʉ̂ʉt)


การชำระ

ชำระ ชำระ#Thai


ตุ่มรับรส

th-noun

ตุ่มรับรส • (dtùm-ráp-rót)

From ตุ่ม (dtùm) + รับ (ráp) + รส (rót).


หน่วยจินตภาพ

หน่วยจินตภาพ • (nùai-jin-dtà-pâap)

From หน่วย (nùai) + จินตภาพ (jin-dtà-pâap).


หน่วยอักขระ

หน่วยอักขระ • (nùai-àk-kà-rà)

com

หน่วย (nùai) + อักขระ (àk-kà-rà)


หน่วยคำ

th-noun

หน่วยคำ • (nùai-kam)


อัศว

อัศว • (àt-sà-wá-)

อัศวะ อัศวะ#Thai

(chiefly in combination) alternative form of อัศวะ (àt-sà-wá)


จังกอบ

จังกอบ • (jang-gɔ̀ɔp)

jang-gɔ̀ɔp (romanization)
จกอบ (alternative)
เชิงกอบ (alternative)

/t͡ɕaŋ˧.kɔːp̚˨˩/

From Pre-Angkorian Old Khmer caṃkop, caṃkap (“that which is collected”), extended forms of ckop, *chkop (“to collect, to gather; to impose, to levy”).

(historical) tax on imports and exports of goods through a pass, equivalent to modern customs tariff.


ศักดินา

ศักดินา • (sàk-dì-naa)

desc

→ Khmer: សក្តិភូមិ (sɑɑktephuumiʼ), សក្តិនា (sɑɑkteniə)

→ Lao: ສັກດີນາ (sak dī nā)

From ศักดิ (sàk-dì-, “rank; dignity; status”) + นา (naa, “rice field”).

com

(loosely or by extension) feudalism; feudal system; feudal period.


คูเมือง

th-noun

คูเมือง • (kuu-mʉʉang)

/kʰuː˧.mɯa̯ŋ˧/


ไฟลัม

taxonomic rankseditโดเมนอาณาจักรไฟลัมชั้นอันดับวงศ์สกุลชนิด


ยุกระบัตร

ยุกระบัตร • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


ยุกระบัด

ยุกระบัด • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


หางเครื่อง

หางเครื่อง • (hǎang-krʉ̂ʉang) (classifier คน)

hǎang-krʉ̂ʉang (romanization)
คน (classifier)

/haːŋ˩˩˦.kʰrɯa̯ŋ˥˩/

com

หาง (hǎang) + เครื่อง (krʉ̂ʉang)

dancer; dancing group supporting a singer


นกเป็ดผี

th-noun

นกเป็ดผี • (nók-bpèt-pǐi) (classifier ตัว)

nók-bpèt-pǐi (romanization)
ตัว (classifier)


ปริตยาค

th-verb

ปริตยาค • (bpà-rít-dtà-yâak) (abstract noun การปริตยาค)

bpà-rít-dtà-yâak (romanization)
การปริตยาค (abstract-noun)
ปรตยาค (alternative)
ปริตยาคะ (alternative)
ปรตยาคะ (alternative)

บริจาค บริจาค#Thai

(elegant, archaic) synonym of บริจาค (bɔɔ-rí-jàak)


ปรตยาค

ปรตยาค • (bpròt-dtà-yâak) (abstract noun การปรตยาค)

bpròt-dtà-yâak (romanization)
การปรตยาค (abstract-noun)

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 63:
พระทรงปรตยาคพ้ยง พระกรรณ พระหฤๅทยทยมสินธุ์ ช่ยวซรึ้ง พระทรงเสชณฉัน พระพิษณุ์ พระภาคยไกรกลึ้งก้งง แผ่นผงร
prá song bpròt-dtà-yâak píiang · prá gan · prá hà-rʉ́-tai tiiam sǐn · chîao sʉ́ng · prá song sěe-chon chǎn · prá pít · prá pâak grai glʉ̂ng gâng · pɛ̀n pà-ngɔ̌ɔn
He makes donations like Karṇa. His heart is equivalent to a swiftly flowing, deep sea. He is as accomplished as Biṣṇu. [He,] Blessed One, is greater than the umbrella hanging over the turned-up earth.

ปริตยาค ปริตยาค#Thai

alternative form of ปริตยาค (bpà-rít-dtà-yâak)


ซี้ซั้ว

th-adv

ซี้ซั้ว • (síi-súua) (abstract noun ความซี้ซั้ว)

síi-súua (romanization)
ความซี้ซั้ว (abstract-noun)

From Teochew 四散 (si3 suan2, “to scatter in all directions; carelessly”).


นิมิต

th-verb

นิมิต • (ní-mít) (abstract noun การนิมิต)

ní-mít (romanization)
การนิมิต (abstract-noun)
นิมิตร (alternative archaic dated obsolete)

From Pali nimmita (“to create; to build; etc”); ultimately from Sanskrit निर्मित (nirmita, “created; built; etc”), from which Thai นิรมิต (ní-rá-mít) is derived. Cognate with Khmer និម្មិត (nimmɨt).

der

to do, make, create, cause, produce, or bring about with or as if with magic or supernatural power.


นิมิต

th-noun

นิมิต • (ní-mít)

ní-mít (romanization)
นิมิตร (alternative archaic dated obsolete)

From Pali nimitta (“sign, mark; omen, portent; reason, cause; etc”); ultimately from Sanskrit निमित्त (nimitta, idem). Cognate with Khmer និមិត្ត (nimɨt).

bor

(elegant) sign, mark; cause, source, origin, reason.

vision: experience of seeing someone or something in a dream or trance or as a supernatural apparition.


การนิมิต

th-noun

การนิมิต • (gaan-ní-mít)

นิมิต นิมิต#Thai


การนิรมิต

การนิรมิต • (gaan-ní-rá-mít)

นิรมิต นิรมิต#Thai


การแต๊ะอั๋ง

การแต๊ะอั๋ง • (gaan-dtɛ́-ǎng)

/kaːn˧.tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/

prefix

การ (gaan) + แต๊ะอั๋ง (dtɛ́-ǎng)

แต๊ะอั๋ง แต๊ะอั๋ง#Thai


ระวาง

rá-waang (romanization)
รวาง (alternative archaic dated obsolete)

Perhaps from Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“space, gap; interval, period; time, occasion”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระหว่าง (rá-wàang).

(archaic) list, index, catalogue; register, record.


โอซากะ

oo-saa-gà (romanization)
โอซาก้า (alternative nonstandard)
โอซะกะ (alternative)

Borrowed from Japanese 大阪 (Ōsaka, literally “large hill”), with the ORST's 2018 transcription system.

bor+

Osaka (the capital city of Osaka Prefecture, Japan)


การตั้งตัว

From การ (gaan) + ตั้งตัว (dtâng-dtuua).

ตั้งตัว ตั้งตัว#Thai


เตรียมตัว

th-verb

เตรียมตัว • (dtriiam-dtuua) (abstract noun การเตรียมตัว)

dtriiam-dtuua (romanization)
การเตรียมตัว (abstract-noun)

From เตรียม (dtriiam, “to prepare; to make or get ready”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

เตรียมตัวตาย

เตรียมตัวเจ๊ง

เตรียมตัวสอบ

เตรียมตัวเลือกตั้ง

เตรียมตัวก่อนบริจาคเลือด

To prepare oneself before donating blood

(intransitive) to prepare (oneself for something); to make (oneself) ready or to get ready (for something); to brace (oneself) up; to build (oneself) up.


การเตรียมตัว

From การ (gaan) + เตรียมตัว (dtriiam-dtuua).

เตรียมตัว เตรียมตัว#Thai

abstract noun of เตรียมตัว (dtriiam-dtuua)


เท็จจริง

th-adj

เท็จจริง • (tét-jing)

/tʰet̚˦˥.t͡ɕiŋ˧/

From เท็จ (tét, “false”) + จริง (jing, “true”).


มอลต์

th-noun

มอลต์ • (mɔ́l)


บัณฑิตย

บัณฑิตย์ บัณฑิตย์#Thai

(chiefly in combination) alternative form of บัณฑิตย์ (ban-dìt)


บัณฑิตย์

บัณฑิตย์ • (ban-dìt)

ban-dìt (romanization)
บัณฑิตย (alternative)

From Sanskrit पण्डित्य (paṇḍitya, “scholarship; cleverness; etc”).

bor

(elegant) learnedness, wiseness, cleverness, intelligence, wisdom; knowledge; learning, studying, education; state or condition of being a scholar, wise man, or learned man.


แคบหมู

kɛ̂ɛp-mǔu (romanization)
อัน (classifier)

/kʰɛːp̚˥˩.muː˩˩˦/

From แคบ (kɛ̂ɛp, “fried animal fat”) + หมู (mǔu, “pork”).

com

pork scratching, pork rind: fried pork skin.


ราชบัณฑิต

th-noun

ราชบัณฑิต • (râat-chá-ban-dìt) (classifier คน)

râat-chá-ban-dìt (romanization)
คน (classifier)
ราชบัณฑิตย์ (alternative archaic dated obsolete)

From Pali rājapaṇḍita (literally “king's scholar”), from rāja (“king”) + rāja (“scholar”); ultimately from Sanskrit राजपण्डित (rājapaṇḍita, idem), from राज (rāja) + पण्डित (paṇḍita); probably via Old Khmer rājapaṇḍita, rājapaṇdita (“scholar in the service of a king”), from rāja + paṇḍita, paṇdita; equivalent to Thai ราช (râat) + บัณฑิต (ban-dìt). Cognate with Modern Khmer រាជបណ្ឌិត (réachbândĭt).

cog

(historical) royal scholar well versed in Pali.

2019 March 6, “ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง”, in MSN ข่าว, Bangkok: MSN, retrieved 2019-07-02:

fellow of the Royal Society of Thailand, formerly known as the Royal Society of Siam (1926–1933) and the Royal Institute of Thailand (1933–2015), respectively.


ราชบัณฑิต

râat-chá-ban-dìt (romanization)
ราชบัณฑิตย์ (alternative archaic dated obsolete)

กรม กรม#Thai

(historical) (กรม~) a government department of royal scholars well versed in Pali, dissolved around 1892.

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

ธรรมการ ธรรมการ#Thai

(historical) (กรม~) a government department in the ministry กระทรวงธรรมการ (grà-suuang-tam-má-gaan), in charge of the books in some royal libraries, the organisation of examinations for Buddhist priests, and certain royal ceremonies, established around 1892, dissolved in 1919.


ถ่อย

tɔ̀i (romanization)
ความถ่อย (abstract-noun)

(derogatory, offensive) bad, evil, wicked; base, low, mean.


ความถ่อย

th-noun

ความถ่อย • (kwaam-tɔ̀i)

ถ่อย ถ่อย#Thai


หลอนหู

th-verb

หลอนหู • (lɔ̌ɔn-hǔu) (abstract noun การหลอนหู or ความหลอนหู)

lɔ̌ɔn-hǔu (romanization)
การหลอนหู (abstract-noun)
ความหลอนหู (abstract-noun)

/lɔːn˩˩˦.huː˩˩˦/

From หลอน (lɔ̌ɔn, “to haunt”) + หู (hǔu, “ear”).

com

(slang, of tune, music, etc) to be catchy; to be an earworm; to repeat in a person's mind.


ข้าวซอย

th-noun

ข้าวซอย • (kâao-sɔɔi)

From Shan ၶဝ်ႈသွႆး (khāo sáui) or Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣᨪᩬ᩠ᨿ. Same as ข้าว (kâao, “rice”) + ซอย (sɔɔi, “to slice”).


ข้าวขาหมู

th-noun

ข้าวขาหมู • (kâao-kǎa-mǔu)

/kʰaːw˥˩.kʰaː˩˩˦.muː˩˩˦/

th:ข้าวขาหมู


ข้าวมันไก่

ข้าวมันไก่ • (kâao-man-gài)

From ข้าวมัน (a type of cooked rice, literally “oily rice”) + ไก่ (gài, “chicken”).

com

Hainanese chicken rice
Hainanese chicken rice

Hainanese chicken rice, especially its Thai variant.

th:ข้าวมันไก่


ขันโตก

th-noun

ขันโตก • (kǎn-dtòok)

khantoke, a pedestal tray used as a small dining table in northern Thailand.


ความน่าเกลียด

head

ความน่าเกลียด

From ความ (kwaam) + น่าเกลียด (nâa-glìiat).

น่าเกลียด น่าเกลียด#Thai


ไปดี

th-verb

ไปดี • (bpai-dii) (abstract noun การไปดี)

bpai-dii (romanization)
การไปดี (abstract-noun)

From ไป (bpai, “to go”) + ดี (dii, “well”); possibly influenced by or calque from Pali sugati (“happiness; happy state or condition”, literally “good course; good going”), from which Thai สุคติ is derived, or sugata (an epithet of the Budda, literally “(one who has) gone well”), from which Thai สุคต is derived.


ลออ

th-adj

ลออ • (lá-ɔɔ)

From Old Khmer lʼa, lʼaha (“fair, beautiful; good, kind; proper, decent; clear, cloudless; etc”). Cognate with Modern Khmer ល្អ (lʼɑɑ).

(elegant, chiefly poetic) fair; beautiful; lovely; adorable; good-looking.


ละออ

ละออ • (lá-ɔɔ)

ลออ ลออ#Thai


ออส่วน

th-noun

ออส่วน • (ɔɔ-sùuan)

/ʔɔː˧.sua̯n˨˩/

From Teochew 蠔爽 /蚝爽 (o5 suang2, “oysters in starch”).


เถ้าแก่

tâo-gɛ̀ɛ (romanization)
คน (classifier)
เฒ่าแก่ (alternative obsolete)

Compound of เถ้า (tâo, “old; aged”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “idem”)

com+

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราช”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 65:

จึงตกแต่งการที่จะส่งพระราชธิดาแลจัดเถ้าแก่กำนัลสาวใช้ทาษชายห้าร้อยหญิงห้าร้อย...

jʉng dtòk-dtɛ̀ng gaan tîi jà sòng prá-râat-chá tí-daa lɛɛ jàt tâo-gɛ̀ɛ gam-nan sǎao-chái tâat chaai hâa-rɔ́ɔi yǐng hâa-rɔ́ɔi ...

Then [they] prepared the activities in order to send [off] the royal daughter, and [they] arranged chaperones, maids of honour, maidservants, five hundred male slaves, five hundred female [slaves...]

(archaic) woman of advanced age appointed to take care of female members of the royal harem


เถ้าแก่

Borrowed from Teochew 頭家 /头家 (tao5 gê1). Cognate with Khmer ថៅកែ (thaw kae), Lao ເຖົ້າແກ່ (thao kǣ).

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/

(used amongst Chinese people) landlord, proprietor; business owner; boss, master; wealthy person; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference


เถ้าแก่เนี้ย

th-noun

เถ้าแก่เนี้ย • (tâo-gɛ̀ɛ-níia) (classifier คน)

tâo-gɛ̀ɛ-níia (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Teochew 頭家娘 /头家娘 (tao5 gê1 niê5/niô5).

bor+

(used amongst Chinese people) landlady, proprietress; female owner of a business; bosslady, mistress; wealthy woman; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference.


เก็บกวาด

th-verb

เก็บกวาด • (gèp-gwàat) (abstract noun การเก็บกวาด)

gèp-gwàat (romanization)
การเก็บกวาด (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep; to pick”) + กวาด (gwàat, “to sweep”).


ทำนบ

th-noun

ทำนบ • (tam-nóp) (classifier ทำนบ or แห่ง)

tam-nóp (romanization)
ทำนบ (classifier)
แห่ง (classifier)

From Old Khmer daṃnap daṃnapp (“that which obstructs or block; barrage, dam”) or Angkorian Old Khmer daṃnap (idem), extended forms of dap, *dap, *dapp (“to obstruct or block; to close, to shut; to cover; etc”), from which Thai ทบ (tóp) is derived. Cognate with Modern Khmer ទំនប់ (tumnup).


มูเตลู

From the name of an Indonesian horror movie, Penangkal Ilmu Teluh (1979), released in Thailand as มูเตลู ศึกไสยศาสตร์ (muu-dtee-luu sʉ̀k sǎi-yá-sàat; literally "Mutelu: Occult War").

lang

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

(slang) occult; occult knowledge, occult sciences, black art; occult power, supernatural power, black magic; occult object, occult item.


แดนสนธยา

th-noun

แดนสนธยา • (dɛɛn-sǒn-tá-yaa)

From แดน (dɛɛn, “land”) + สนธยา (sǒn-tá-yaa, “twilight”); literally "twilight land"; possibly calque of English twilight zone.

com

(figurative) area just beyond ordinary legal and ethical limits; area of ambiguity between two states or conditions, as between good and evil; area beset by mysteries.


แล็กเกอร์

th-noun

แล็กเกอร์ • (lɛ́k-gə̂ə)

/lɛk̚˦˥.kɤː˥˩/

From English lacquer, from French lacque.


ศัลยกรรมเสริมสวย

ศัลยกรรมเสริมสวย • (sǎn-lá-yá-gam-sə̌əm-sǔai)

/san˩˩˦.la˦˥.ja˦˥.kam˧.sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/


ยมราช

Derived from Pali yamarāja (literally “King Yama”), from yama (“Yama”) + rāja (“king”), equivalent to Thai ยม (yom) + ราช (râat). Compare यमराजन् (yamarājan). Cognate with Khmer យោមរាជ (yoomĕəʼriəc).

der+

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, who is in charge of the capital city.

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical, Cambodia) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, at the royal court of the Cambodian monarch.


การฉลอง

/kaːn˧.t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/

ฉลอง ฉลอง#Thai


การเสย

th-noun

การเสย • (gaan-sə̌əi)

เสย เสย#Thai


ความเรียง

ความ (kwaam, “content, matter, subject, text, statement”) + เรียง (riiang, “arrange”)


การถลอก

th-noun

การถลอก • (gaan-tà-lɔ̀ɔk)

ถลอก ถลอก#Thai


ทิด

Believed to be a clipping of Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem), from which Thai บัณฑิต (ban-dìt) is derived. Cognate with Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt, “former monk”).

bor

(Buddhism, informal) former priest; also used as a title for or term of address to a former priest.


น้ำแข็งไส

th-noun

น้ำแข็งไส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)

com

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)


บิงซู

Learned borrowing from Korean 빙수 (bingsu) (Hanja: 氷水), from Chinese 冰水 (bīngshuǐ).

lbor

shaved ice dessert with full of toppings.


การขี้

ขี้ ขี้#Thai


น้ำแข็งใส

th-noun

น้ำแข็งใส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็งไส น้ำแข็งไส#Thai

misspelling of น้ำแข็งไส (nám-kɛ̌ng-sǎi)


ก็ดี

th-phrase

ก็ดี • (gɔ̂ɔ-dii)

/kɔː˥˩.diː˧/

From ก็ (gɔ̂, “[so]], thus, then, etc.”, a particle used to indicate a consequence, or just for starting or emphasising an expression) + ดี (dii, “good; well”).

com

1935 June 20, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-07-18, retrieved 2019-07-10:

มาตรา ๙๔ เมื่อใดมีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลในกรณีอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ แม้ถึงว่า คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมก็ดี (ก) ขอสืบพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร เมื่อไม่สามารถนำเอกสารมาแสดง

mâat-dtraa · gâao-sìp sìi · mʉ̂ʉa dai mii gòt-mǎai bang-káp hâi dtɔ̂ng mii pá-yaan-èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng · hâam-mí-hâi sǎan yɔɔm ráp-fang pá-yaan-bùk-kon nai gɔɔ-rá-nii yàang-dai-yàang-nʉ̀ng dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · mɛ́ɛ-tʉ̌ng wâa · kûu-kwaam ìik fàai nʉ̀ng jà dâai yin-yɔɔm gɔ̂ɔ-dii · (gɔɔ) · kɔ̌ɔ sʉ̀ʉp pá-yaan-bùk-kon tɛɛn pá-yaan-èek-gà-sǎan · mʉ̂ʉa mâi sǎa-mâat nam èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng

Section 94 Where there is a law requiring the production of documentary evidence, prohibited shall be the court from permitting the admission of oral evidence in any of the following cases, even though the other party has consented thereto: (a) the taking of oral evidence in lieu of documentary evidence is requested when the document cannot be brought in and produced;

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 138:
ครั้นคิดครั้นรีบเร้ง วางไป นบนอบภูธรทูล บ่อย้าน ความผิดแผกไผรชรงง โชรมโจทย ก็ดี ขอจงพระชี้ต้าน ไตร่ตรา
krán kít krán rîip-réng · waang bpai · nóp-nɔ̂ɔp puu-tɔɔn tuun · bɔ̀ɔ yáan · kwaam-pìt pɛ̀ɛk pǎi chang · choom jòot · gɔ̂ɔ-dii · kɔ̌ɔ jong prá chíi-dtâan · dtrài-dtraa
Upon thinking so, he then with dispatch went forth to pay homage to the Bearer of the Earth and, without fear, asked about the offences, of which some people that hated him might have jointly accused him, saying: "May it please Your Majesty to explain [to me the charges they laid against me] and consider [my reply thereto]."

(somewhat archaic) placed at the end of an expression to emphasise the following senses: whatever, whichever, whoever, however, etc; regardless (of), irrespective (of), despite, notwithstanding; though, even, even if, if.


แก็ง

th-noun

แก็ง • (gɛng)

แก๊ง แก๊ง#Thai


ซีรีย์

ซีรีย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


ซีรี่ย์

ซีรี่ย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


วิปลาส

th-verb

วิปลาส • (wí-bpà-lâat) (abstract noun การวิปลาส or ความวิปลาส)

wí-bpà-lâat (romanization)
การวิปลาส (abstract-noun)
ความวิปลาส (abstract-noun)
วิปลาด (alternative archaic dated obsolete)
พิปลาส (alternative)

From Pali vipallāsa (“perversion; distortion; etc”); ultimately from Sanskrit viprayāsa (“inversion”, literally “throwing around in different directions”).

der

(slang) to go crazy; to be out of one's mind; to be of unsound mind; to be or become insane.


ความวิปลาส

From ความ (kwaam) + วิปลาส (wí-bpà-lâat).

วิปลาส วิปลาส#Thai


การวิปลาส

วิปลาส วิปลาส#Thai


พนม

pá-nom (romanization)
การพนม (abstract-noun)

From Old Khmer bnaṃ (“height; high place; hill, mountain; temple-mountain, mountain on top of which a temple is located, the temple itself; etc”), extended as branomya, from which Thai ประนม is derived. Compare Old Khmer vnaṃ, vnaṃm, vnam; Pre-Angkorian Old Khmer vnaṃ. Cognate with Modern Khmer ភ្នំ (phnum).

bor

พนม พนม#Thai

มือ มือ#Thai

to cause to look like a hill, mountain, or lotus bud, such as พนมมือ (pá-nom mʉʉ; literally "to pá-nom hands"), meaning to press hand palms together in a salute fashion.


พนม

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Phanom District, a district of Surat Thani Province.


การพนม

พนม พนม#Thai


การร้องไห้

th-noun

การร้องไห้ • (gaan-rɔ́ɔng-hâai)

From การ (gaan) + ร้องไห้ (rɔ́ɔng-hâai).

ร้องไห้ ร้องไห้#Thai


การเชิญ

การเชิญ • (gaan-chəən)

/kaːn˧.t͡ɕʰɤːn˧/

เชิญ เชิญ#Thai


การอัญเชิญ

การอัญเชิญ • (gaan-an-chəən)

อัญเชิญ อัญเชิญ#Thai


การสบถ

สบถ สบถ#Thai


การสาบาน

สาบาน สาบาน#Thai


เลอะเทอะ

th-adj

เลอะเทอะ • (lə́-tə́) (abstract noun ความเลอะเทอะ)

lə́-tə́ (romanization)
ความเลอะเทอะ (abstract-noun)
เลอะเพอะ (alternative archaic dated obsolete)

/lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

From เลอะ (lə́, “stained, spoiled; messy, disorderly; etc”) + เทอะ (tə́, “undefined”).

com

soiled, dirty, grubby; messy, in a mess, disorderly.


ความเลอะเทอะ

th-noun

ความเลอะเทอะ • (kwaam-lə́-tə́)

/kʰwaːm˧.lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

prefix

ความ (kwaam) + เลอะเทอะ (lə́-tə́)

เลอะเทอะ เลอะเทอะ#Thai


ถ้ำหลวง

th-proper noun

ถ้ำหลวง • (tâm-lǔuang)

From ถ้ำ (tâm, “cave”) + หลวง (lǔuang, “chief; great”).


นางตะเคียน

From นาง (naang, “lady”) + ตะเคียน (dtà-kiian, “Hopea odorata”).

Nang Ta-khian: a female spirit of the folklore of Thailand, which manifests itself as a woman that haunts Hopea odorata trees.

th:นางตะเคียน


กู้ภัย

th-verb

กู้ภัย • (gûu-pai) (abstract noun การกู้ภัย)

gûu-pai (romanization)
การกู้ภัย (abstract-noun)


ตะลึง

ตะลึง • (dtà-lʉng) (abstract noun การตะลึง)

dtà-lʉng (romanization)
การตะลึง (abstract-noun)

to be dumbfound; to be stunned; to be stupefied.


ถลุง

ถลุง • (tà-lǔng) (abstract noun การถลุง)

tà-lǔng (romanization)
การถลุง (abstract-noun)

/tʰa˨˩.luŋ˩˩˦/


ออกญา

th-noun

ออกญา • (ɔ̀ɔk-yaa)

→ Japanese: オークヤー

/ʔɔːk̚˨˩.jaː˧/

marquess, marquis (of Ayutthaya Kingdom)


เกลือหิน

เกลือหิน • (glʉʉa-hǐn)

com

เกลือ (glʉʉa) + หิน (hǐn)


ตบชวา

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) water hyacinth, Eichhornia crassipes.


กำยำ

th-adj

กำยำ • (gam-yam) (abstract noun ความกำยำ)

gam-yam (romanization)
ความกำยำ (abstract-noun)


ได้แก่

th-verb

ได้แก่ • (dâai-gɛ̀ɛ)

/daːj˥˩.kɛː˨˩/

From ได้ (dâai, “to get”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”).

1943 June 19, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07:

ถ้าส่วนของทายาทนั้นยังมีเหลือ...ก็ให้ได้แก่ผู้สืบสันดานของทายาทนั้น

tâa sùuan kɔ̌ɔng taa-yâat nán yang mii lʉ̌ʉa ... gɔ̂ hâi dâai-gɛ̀ɛ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng taa-yâat nán

If the share of that heir remains still,...[it] shall then belong to the descendants of that heir.

to belong to; to fall into or be in the possession or ownership of; to be at the disposal of.

1992 March 31, “พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 109, number 42, กรุงเทพฯ: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, published 1999-04-08, pages 11–12:

มาตรา ๔๕ ภูมิลำเนาของคนไร้ความสามารถ ได้แก่ ภูมิลำเนาของผู้อนุบาล

mâat-dtraa · sìi-sìp hâa · puum-lam-nao kɔ̌ɔng kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · dâai-gɛ̀ɛ · puum-lam-nao kɔ̌ɔng pûu-à-nú-baan

Section 45 The domicile of an incompetent person is the domicile of [his] curator.

มาตรา ๑๑๐ มูลนิธิ ได้แก่ ทรัพย์สินที่จัดสรรไว้โดยเฉพาะ...

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìp · muun-lá-ní-tí · dâai-gɛ̀ɛ · sáp-sǐn tîi jàt-sǎn wái dooi-chà-pɔ́ ...

Section 110 A foundation is [a mass of] property which has been allocated especially...

to be; to be equivalent to; to be akin to.


ได้แก่

th-con

ได้แก่ • (dâai-gɛ̀ɛ)

/daːj˥˩.kɛː˨˩/


แอตแลนติก

th-proper noun

แอตแลนติก • (ɛ́ɛt-lɛɛn-dtìk)

/ʔɛːt̚˦˥.lɛːn˧.tik̚˨˩/


สหกรณ์

th-noun

สหกรณ์ • (sà-hà-gɔɔn)

→ Northern Thai: ᩈᩉᨠᩬᩁ᩠ᨱ᩺

→ Lao: ສະຫະກອນ (sa ha kǭn)

→ Khmer: សហករណ៍ (sâhâkrôn៍)

From Sanskrit सहकरण (sahakaraṇa, “acting together”) or Pali sahakaraṇa (“idem”). Coined by Prince Bidyalongkorn in 1914.


สำรวจ

th-verb

สำรวจ • (sǎm-rùuat) (abstract noun การสำรวจ)

sǎm-rùuat (romanization)
การสำรวจ (abstract-noun)


วิชาชีพ

/wi˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


สภาพ

th-noun

สภาพ • (sà-pâap)


เลขาธิการ

เลขาธิการ • (lee-kǎa-tí-gaan) (classifier คน)

lee-kǎa-tí-gaan (romanization)
คน (classifier)

From เลขา (lee-kǎa, “secretary”) + อธิการ (“chief, leader, head; chief, in chief, leading; etc”); possibly calque of English secretary general.

com

2019 August 4, “เลขาธิการศาล รธน. แจงกรณีตุลาการตั้งลูกเป็นเลขาฯ แต่ไปเรียนต่อ คืนเงินหมดแล้ว”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, archived from the original on 2019-12-01:

lee-kǎa-tí-gaan sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · jɛɛng gɔɔ-rá-nii dtù-laa-gaan dtâng lûuk bpen lee-kǎa

Charter court secretary general explains the issue of a judge appointing [his own] child as [his personal] secretary...


ส่งออก

th-verb

ส่งออก • (sòng-ɔ̀ɔk) (abstract noun การส่งออก)

sòng-ɔ̀ɔk (romanization)
การส่งออก (abstract-noun)

/soŋ˨˩.ʔɔːk̚˨˩/

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)

compound

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)


เบื้องต้น

th-adj

เบื้องต้น • (bʉ̂ʉang-dtôn) (abstract noun ความเบื้องต้น)

bʉ̂ʉang-dtôn (romanization)
ความเบื้องต้น (abstract-noun)

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)

compound

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)


ปริวรรต

th-verb

ปริวรรต • (bpà-rí-wát) (abstract noun การปริวรรต)

bpà-rí-wát (romanization)
การปริวรรต (abstract-noun)

From Sanskrit परिवर्त (parivarta, “revolving; change, exchange; etc.”). Cognate with Pali parivatta, Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ), Lao ປະຣິວັດ (pa ri wat).

cog

Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ)


เดโช

/deː˧.t͡ɕʰoː˧/

Changed from เดช (dèech), from Pali teja.


มัชฌิมเลขคณิต

th-noun

มัชฌิมเลขคณิต • (mát-chim-lêek-ká-nít)

From มัชฌิม (mát-chim) + เลขคณิต (lêek-ká-nít).


มัธยฐาน

th-noun

มัธยฐาน • (mát-tá-yá-tǎan)


แจกแจง

th-verb

แจกแจง • (jɛ̀ɛk-jɛɛng) (abstract noun การแจกแจง)

jɛ̀ɛk-jɛɛng (romanization)
การแจกแจง (abstract-noun)

/t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From แจก (jɛ̀ɛk, “to distribute; to give away; to hand out”) + แจง (jɛɛng, “to distribute, to analyse; to amplify”).

com

to explain by means of analysis; to explain, describe, or show in detail.


การแจกแจง

th-noun

การแจกแจง • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

แจกแจง แจกแจง#Thai


การแจกแจงความน่าจะเป็น

การแจกแจงความน่าจะเป็น • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng-kwaam-nâa-jà-bpen)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧.kʰwaːm˧.naː˥˩.t͡ɕa˨˩.pen˧/

การแจกแจง (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng) + ความน่าจะเป็น (kwaam-nâa-jà-bpen).

com

ความน่าจะเป็น

probability distribution
probability distribution

en-การแจกแจงความน่าจะเป็น-th-noun-6SY67PZo


ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย

th-noun

ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย • (trít-sà-dii-bòt-kâa-chà-lìia)

/tʰrit̚˦˥.sa˨˩.diː˧.bot̚˨˩.kʰaː˥˩.t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/

From ทฤษฎีบท (trít-sà-dii-bòt) + ค่าเฉลี่ย (kâa-chà-lìia).


วางสาย

th-verb

วางสาย • (waang-sǎai) (abstract noun การวางสาย)

waang-sǎai (romanization)
การวางสาย (abstract-noun)

to hang up; to terminate a telephone call.


ห้ามสูบบุหรี่

th-phrase

ห้ามสูบบุหรี่

ห้ามสูบบุหรี่ • (hâam sùup-bù-rìi)


เมือ

mʉʉa (romanization)
การเมือ (abstract-noun)
เมื้อ (alternative)
เมืออ (alternative)

From Proto-Tai *mɯəᴬ (“to go upward”).
Cognate with Isan เมือ, Lao ເມືອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥᩋ (mɯa⁴), Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴), Lü ᦵᦙᦲ (moe), Tai Dam ꪹꪣ (ꞌmứa), Shan မိူဝ်း (móe), Tai Nüa ᥛᥫᥰ (möe), Tày mừa, Zhuang mwz (dialectal).

cog

Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴)


แซลมอน

sɛɛl-mɔ̂n (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


ซ้ำซาก

th-adv

ซ้ำซาก • (sám-sâak) (abstract noun ความซ้ำซาก)

sám-sâak (romanization)
ความซ้ำซาก (abstract-noun)


บรรณาการ

From Sanskrit पर्णाकार (parṇākāra, literally “having the form of a leaf”), from पर्ण (parṇa, “leaf”) + आकार (ākāra, “form”); equivalent to Thai บรรณ (ban) + อาการ (aa-gaan). Compare Pali paṇṇākāra, from which Thai ปัณณาการ and Khmer បណ្ណាការ (bɑɑnnaakaa) are derived.

cog

Thai ปัณณาการ

เครื่อง เครื่อง#Thai

ราช ราช#Thai

(เครื่อง~; if belonging to a royal person: ราช~, เครื่องราช~) tribute, especially one paid by a vassal state to its overlord.


อุปยุวราช

th-noun

อุปยุวราช • (ùp-bpà-yú-wá-râat)

From อุป (ùp-bpà-, literally “deputy; vice; assistant”) + ยุวราช (literally “young king”). Compare Khmer ឧបយុវរាជ (ʼupaʼyuvĕəʼriəc).

com

(historical) a princely title in the Kingdom of Lan Xang, second in rank to the monarch but higher in rank than the heir to the throne.


ฝ่าฟัน

th-verb

ฝ่าฟัน • (fàa-fan) (abstract noun การฝ่าฟัน)

fàa-fan (romanization)
การฝ่าฟัน (abstract-noun)