กระบี่กระบอง

th-noun

กระบี่กระบอง

กระบี่กระบอง • (grà-bìi-grà-bɔɔng)

grà-bìi-grà-bɔɔng (romanization)
กระบี่-กระบอง (alternative)

Krabi Krabong (a weapon-based martial art from Thailand)

th:กระบี่กระบอง


ไหว้ครูรำมวย

ไหว้ครูรำมวย

wai khru (in Muay Thai competitions, a reverential dance performed by a kickboxer before a bout to honor his teachers and trainers)


มอสโก

th-proper noun

มอสโก • (mɔ́ɔs-goo)

/mɔːt̚˦˥.koː˧/

Moscow (a federal city, the capital of Russia)


พยัญชนะ

From Pali byañjana (“sign; mark; consonant”), vyañjana (“attribute; distinctive mark; sign; characteristic; letter; consonant”) or Sanskrit व्यञ्जन (vyañjana, “making clear, indicating, manifesting; mark, token, sign; consonant; etc”). Cognate with Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ), Lao ພະຍັນຊະນະ (pha nyan sa na), Burmese ဗျည်း (byany:).

cog

Khmer ព្យញ្ជនៈ (pyŭəñcĕəʼnĕəʼ)


ไหว้ครู

ไหว้ ครู (canonical)
wâai-kruu (romanization)

From ไหว้ (wâai, “to make a wai”) + ครู (kruu, “teacher”).

com

Wai Khru ceremony, a ceremony to honor one’s teacher


ไหว้

wâai (romanization)
การไหว้ (abstract-noun)

Compare Lao ໄຫວ້ (h), Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²), Shan ဝႆႈ (wāi), Vietnamese vái, Middle Chinese 𢷎／拜 (MC peajH peajH, “worship，bow, pray”).

cog

Lü ᦺᦛᧉ (v̇ay²)

ltc-l

to pay respect, with or as if with a wai.


ของเล่น

th-noun

ของเล่น • (kɔ̌ɔng-lên)

/kʰɔːŋ˩˩˦.len˥˩/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + เล่น (lên, “to play”). Compare Lao ຂອງຫຼິ້ນ (khǭng lin).


ปีแสง

th-noun

ปีแสง • (bpii-sɛ̌ɛng) (classifier ปีแสง)

bpii-sɛ̌ɛng (romanization)
ปีแสง (classifier)

/piː˧.sɛːŋ˩˩˦/

From ปี (bpii, “year”) + แสง (sɛ̌ɛng, “light”); calque of English light year.
Cognate with Lao ປີແສງ (pī sǣng).


ตอนนี้

th-adv

ตอนนี้ • (dtɔɔn-níi)

ตอนนี้กี่โมงแล้วครับ


ตอน

dtɔɔn (romanization)
การตอน (abstract-noun)


เพราะ

th-adj

เพราะ • (prɔ́) (abstract noun ความเพราะ)

prɔ́ (romanization)
ความเพราะ (abstract-noun)

Corruption of พิเราะ, from Middle Khmer biroḥ Related to ไพเราะ (pai-rɔ́).


โทรลล์

th-noun

โทรลล์ • (trool)


ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว

ผักกาดก้านขาว • (pàk-gàat-gâan-kǎao)


ฮัลโหล

th-interj

ฮัลโหล • (han-lǒo)

(colloquial) hello: used to answer a telephone or attract attention.

2020 May 23, Nisha Nunbhakdi, “Key Takeaways from Itaewon Class: เราได้ความรู้เรื่องธุรกิจอะไรจากซีรี่ส์เรื่องอิแทวอน คลาส?”, in unboxbkk.com, กรุงเทพฯ: unboxbkk.com, archived from the original on 2021-04-15:

ฮัลโหล! นี่ปี 2020 แล้วค่ะ อปป้า การแจกใบปลิวไม่เวิร์คอีกต่อไป ต้องใช้พลังจากสื่อดิจิทัล

han-lǒo! · nîi bpii · sɔ̌ɔng-pan yîi-sìp · lɛ́ɛo kâ · òp-bpâa · gaan-jɛ̀ɛk bai-bpliu mâi wə́ək ìik dtɔ̀ɔ-bpai · dtɔ̂ng chái pá-lang jàak sʉ̀ʉ dí-jì-tâl

Hello! This is the year 2020 already, oppa. Distribution of flyers does not work any longer. [You] need to employ the power of digital media.

2019 January 6, Sincere, thevampiregoth, กรุงเทพฯ: thevampiregoth, retrieved 2021-04-15:

ฮัลโหล นี่ปีไหนแล้ว ยังเหยียดเรื่องเชื้อชาติอีกเหรอ

han-lǒo · nîi bpii nǎi lɛ́ɛo · yang yìiat rʉ̂ʉang chʉ́ʉa-châat ìik rə̌ə

Hello, what year is this now? Why do [you] still belittle [people] regarding [their] race?

(slang, humorous) hello: used to express sarcasm or surprise.


บิกแบง

th-noun

บิกแบง • (bík-bɛɛng)

/bik̚˦˥.bɛːŋ˧/


ผัดพริกขิง

ผัดพริกขิง • (pàt-prík-kǐng)

/pʰat̚˨˩.pʰrik̚˦˥.kʰiŋ˩˩˦/

From ผัด (pàt, “to stir-fry; stir-fried dish”) + พริกขิง (“a type of chili paste”).

com

พริกขิง พริกขิง#Thai

a dish of sliced cowpeas stir-fried with the chili paste พริกขิง, often including crispy pork and kaffir lime leaves also.


สุนทร

th-proper noun

สุนทร • (sǔn-tɔɔn)

From Pali sundara (“beautiful; good; nice; well”) or Sanskrit सुन्दर (sundara, “beautiful; lovely; handsome; good; right; correct; etc.”). Cognate with Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ), Lao ສຸນທອນ (sun thǭn), ສຸນທະຣາ (sun tha rā).

cog

Khmer សុន្ទរ (sontĕəʼrĕəʼ)


ตะกวด

dtà-gùuat (romanization)
ตัว (classifier)
จะกวด (alternative)

From Khmer ត្រកួត (trɑɑkuət, “clouded monitor (Varanus nebulosus Gray”). Compare Lao ຈະກວດ (cha kūat).

der

Bengal monitor, a lizard, Varanus bengalensis Gray, of the family Varanidae.


คายัค

เรือ เรือ#Thai


กำมะหยี

th-noun

กำมะหยี • (gam-má-yǐi)

กำมะหยี่ กำมะหยี่#Thai


เซลเซียส

เซลเซียส • (sen-sîiat)

องศา องศา#Thai


นมเปรี้ยว

นมเปรี้ยว • (nom-bprîao)

From นม (nom) + เปรี้ยว (bprîao); literally "sour milk".


เปรี้ยว

th-adj

เปรี้ยว • (bprîao) (abstract noun ความเปรี้ยว)

bprîao (romanization)
ความเปรี้ยว (abstract-noun)

fermented; sour; acidic; tart; sharp (of taste).


โยเกิร์ต

th-noun

โยเกิร์ต • (yoo-gə̀ət)

/joː˧.kɤːt̚˨˩/


จวัก

จวัก • (jà-wàk)

From Old Khmer វេក៑ (vek), អហ្វេក៑ (ʼahvek, “ladle; scoop”). Compare Angkorian Old Khmer អ្វេក៑ (ʼvek); Modern Khmer វែក (vɛɛk).

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 76:
คนพาลยังไป่รู้ ชาญชิด ไปสู่หาบัณฑิต ค่ำเช้า แสดงธรรมว่าเนืองนิตย์ ฤๅซาบ ใจนา คือจวักตักเข้า ห่อนรู้รสแกง
kon paan yan bpài rúu · chaan chít · bpai sùu hǎa ban-dìt · kâm cháao · sà-dɛɛng tam wâa nʉʉang-nít · rʉʉ sâap · jai naa · kʉʉ jà-wàk dtàk kâao · hɔ̀n rúu rót gɛɛng
Should a fool attend a wise man days and nights, he will not perceive any word of wisdom declared unto him by the wise man, just as a ladle cannot perceive the flavour of the curry gravy.

ladle, especially one made of coconut shell.


น้ำตก

From น้ำ (náam, “water”) + ตก (dtòk, “to fall”). Compare ນ້ຳຕົກ (nam tok).

com

a dish of sliced grilled animal meat mixed with chili powder, sliced shallots, lemon juice, fish sauce, toasted rice powder, and others.


น้ำแข็ง

th-noun

น้ำแข็ง • (nám-kɛ̌ng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/

From น้ำ (náam, “water”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard”).

com

ไอซ์ ไอซ์#Thai

(colloquial, slang) synonym of ไอซ์ (“ice (drug)”)


น้ำกาม

น้ำ (náam, “liquid”) + กาม (gaam, “lust”).


น้ำจัณฑ์

th-noun

น้ำจัณฑ์ • (náam-jan)

น้ำ (náam) + จัณฑ์

com

น้ำ (náam) + จัณฑ์


น้ำทิ้ง

th-noun

น้ำทิ้ง • (náam-tíng)


น้ำมันแร่

น้ำมันแร่ • (náam-man-rɛ̂ɛ)


น้ำอบ

น้ำอบ • (náam-òp)

น้ำ (náam, “water”) + อบ (òp, “to scent; to perfume”).


เกรปฟรุต

th-noun

เกรปฟรุต • (gréep-frút)


มะเฟือง

มะเฟือง • (má-fʉʉang)

From elision of หมากเฟือง (màak-fʉʉang).
Cognate with Zhuang makfiengz.

Averrhoa carambola
Averrhoa carambola#Translingual

carambola, star fruit (Averrhoa carambola)


จันทน์

จันทน์ • (jan)

sandalwood (wood, tree, oil), Albizia odoratissima


อนาคอนดา

อนาคอนดา • (à-naa-kɔn-dâa) (classifier ตัว)

à-naa-kɔn-dâa (romanization)
ตัว (classifier)


ศรีลังกา

From Sanskrit श्री लङ्का (śrī laṅkā). Compare Sinhalese ශ්රී ලංකා (śrī laṁkā).

ประเทศศรีลังกา

สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาธิปไตยศรีลังกา

sǎa-taa-rá-ná-rát sǎng-kom-ní-yom bprà-chaa-tí-bpà-dtai sǐi-lang-gaa

Democratic Socialist Republic of Sri Lanka

Sri Lanka (an island and country in South Asia, off the coast of India)


มรสุม

มรสุม • (mɔɔ-rá-sǔm)


ธารน้ำแข็ง

ธารน้ำแข็ง • (taan-nám-kɛ̌ng)

/tʰaːn˧.nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦/


คลาริเน็ต

คลาริเน็ต • (klaa-rí-nèt)


รูบิเดียม

รูบิเดียม • (ruu-bì-dîiam)

th:รูบิเดียม


กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า

กระดูกไหปลาร้า • (grà-dùuk-hǎi-bplaa-ráa)

กระดูก (grà-dùuk, “bone”) + ไหปลาร้า (hǎi-bplaa-ráa)


ตับ

th-noun

ตับ • (dtàp)


น้ำดี

น้ำ (náam, “water”) + ดี (dii, “good; not bad; not evil”).

com

นักการเมืองน้ำดี

ส.ส. น้ำดี

(colloquial) good; having good quality (of politicians).


ซีรีเบลลัม

th:ซีรีเบลลัม


ไซแนปส์

th-noun

ไซแนปส์ • (sai-nɛ́p)


วิสกี้

วิสกี้ • (wís-gîi)


วอดก้า

วอดก้า • (wɔ́t-gâa)

/wɔt̚˦˥.kaː˥˩/


วีซีดี

วีซีดี • (wii-sii-dii) (classifier แผ่น)

wii-sii-dii (romanization)
แผ่น (classifier)


แผ่น

th-cls

แผ่น • (pɛ̀n)

From Proto-Southwestern Tai *pʰɛːnᴮ¹ (“classifier of boards, flat objects, etc.”), from Middle Chinese 片 (MC phenH). Cognate with Northern Thai ᨹᩯ᩠᩵ᨶ, Lao ແຜ່ນ (phǣn), Tai Dam ꪵꪠ꪿ꪙ, Shan ၽႅၼ်ႇ (phèn), Tai Nüa ᥚᥦᥢᥱ (phǎen), Ahom 𑜇𑜢𑜐𑜫 (phiñ).

inh

Classifier for paper, CDs, vinyl, and some thin or flat objects. ⇒ all nouns using this classifier


เอ็มพีสาม

เอ็มพี3 เอ็มพี3#Thai


รังสีอัลตราไวโอเลต

th-noun

รังสีอัลตราไวโอเลต

รังสีอัลตราไวโอเลต • (rang-sǐi-al-dtrâa-wai-oo-lèt)

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔal˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

/raŋ˧.siː˩˩˦.ʔan˧.traː˥˩.waj˧.ʔoː˧.let̚˨˩/

th:รังสีอัลตราไวโอเลต


รังสี

From Pali raṃsi. Cognate with Lao ລັງສີ (lang sī), ຣັງສີ (rang sī).


มหายาน

From Sanskrit महायान (mahāyāna, literally “great vehicle”).


ฮิสทีเรีย

hysteria (behavior exhibiting excessive or uncontrollable emotion).


บริเวณ

th-noun

บริเวณ • (bɔɔ-rí-ween)

From Pali pariveṇa (“separated residence of monks; place for religious learning”). Compare Northern Thai ᨷᩁᩥᩅᩮ᩠ᨱ, Sinhalese පිරිවෙන (piriwena).


บาร์เบโดส

ประเทศบาร์เบโดส

Barbados (an island and country in the Caribbean)

th:ประเทศบาร์เบโดส


เล็น

th-noun

เล็น • (len)

From Proto-Tai *m.lelᴬ (“body louse”).
Cognate with Lao ເມັນ (men), Shan မဵၼ်း (máen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), Zhuang naenz and maenz (dialectal).


เกาหลี

th-proper noun

เกาหลี • (gao-lǐi)

From Mandarin 高麗／高丽 (Gāolí, “Goryeo”). Cognate with Lao ເກົາຫຼີ (kao lī) or Lao ເກົາຫລີ (kao lī).

ประเทศเกาหลี

หมากรุกเกาหลี

สาธารณรัฐเกาหลี

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี

sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai bprà-chaa-chon gao-lǐi

Korea (two countries in East Asia, North Korea and South Korea)


ไลแล็ค

th-noun

ไลแล็ค • (lai-lɛ̀k)

lai-lɛ̀k (romanization)
ไลแล็ก (alternative)


เพกติน

From English pectin, from Ancient Greek πηκτικός (pēktikós, “congealed, curdled”).


บลัดดีแมรี

th-proper noun

บลัดดีแมรี • (blát-dîi-mɛɛ-rîi)


คะน้า

th-noun

คะน้า • (ká-náa)

ká-náa (romanization)
คาน้า (alternative)

Borrowed from Teochew 芥藍 /芥蓝 (kah4 na5). Doublet of กะหล่ำ (gà-làm).

ผัก ผัก#Thai

Chinese broccoli
Chinese broccoli#English

Brassica oleracea
Brassica oleracea#Translingual

(ผัก~) kai-lan; kale (Chinese broccoli, Brassica oleracea).


โฟลเอ็ม

โฟลเอ็ม • (floo-êm)


ไซเล็ม

ไซเล็ม • (sai-lêm)


ครับ

th-particle

ครับ • (kráp)

→ Northern Thai: ᨣᩕᩢ᩠ᨷ (xap⁶)

Corrupted from ขอรับ (kɔ̌ɔ-ráp, “I would like/I am willing to accept/receive (your command, request, etc)”).

Genesis 27:24, KJV:
ท่านถามว่า "เจ้าเป็นเอซาวบุตรชายของพ่อจริงหรือ" เขาตอบว่า "ใช่ครับ"
tâan tǎam wâa · “jâao bpen ee-saao bùt-chaai kɔ̌ɔng pɔ̂ɔ jing rʉ̌ʉ” · kǎo dtɔ̀ɔp wâa · “châi kráp”
And he said, Art thou my very son Esau? And he said, I am.

2 Kings 6:5, KJV:
ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"
kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”
But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

2 Kings 2:3, KJV:
และเหล่าศิษย์แห่งผู้พยากรณ์ผู้อยู่ในเบธเอลได้ออกมาหาเอลีชาและบอกท่านว่า "ท่านทราบไหมว่า วันนี้ พระเยโฮวาห์จะทรงรับอาจารย์ของท่านไปจากเป็นหัวหน้าท่าน" ท่านตอบว่า "ครับ ข้าพเจ้าทราบแล้ว เงียบ ๆ ไว้"
lɛ́ lào sìt hɛ̀ng pûu-pá-yaa-gɔɔn pûu yùu nai bêet-eel dâai ɔ̀ɔk maa hǎa ee-lii-chaa lɛ́ bɔ̀ɔk tâan wâa · “tâan sâap mǎi wâa · wan níi · prá yee-hoo-waa jà song ráp aa-jaan kɔ̌ɔng tâan bpai jàak bpen hǔua-nâa tâan” · tâan dtɔ̀ɔp wâa · “kráp · kâa-pá-jâao sâap lɛ́ɛo · ngîiap ngîiap wái”
And the sons of the prophets that were at Bethel came forth to Elisha, and said unto him, Knowest thou that the LORD will take away thy master from thy head to day? And he said, Yea, I know it; hold ye your peace.

(formal, humble, men's speech) employed by males to express affirmation or assent, or to politely end any expression.


ค่ะ

From ข้า (kâa, “servant, I/me”) in พระเจ้าข้า (“lit. my lord”) or เจ้าข้า (jâo-kâa, “lit. my lord”). Compare with other Tai languages in which a self-deprecating pronoun literally meaning "servant" or "slave" can be used as a polite particle and/or to say "yes" such as Lao ຂ້ານ້ອຍ (khā nǭi), Lü ᦃᦾᧉ (ẋoay²), Khün ᨡ᩶ᩣ, and Shan ၶႃႈ (khāa). Also compare with Northern Thai ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (“lord, you”) which has the opposite meaning of ᨡ᩶ᩣ (“servant, I/me”), a cognate of ข้า (kâa), and can be used as a polite particle or to say "yes."

cog

Lao ຂ້ານ້ອຍ (khā nǭi)

Lü ᦃᦾᧉ (ẋoay²)

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used at the end of an indicative expression, request, or wish.

formerly used by noblemen; now often employed by women; formerly used by noblemen; now often employed by women


ฮิปโปโปเตมัส

th-noun

ฮิปโปโปเตมัส • (híp-bpoo-bpoo-dtee-más) (classifier ตัว)

híp-bpoo-bpoo-dtee-más (romanization)
ตัว (classifier)


คิ้ว

คิ้ว • (kíu)

eyebrow (hair that grows over the bone ridge above the eye socket).


โดน

doon (romanization)
การโดน (abstract-noun)

Cognate with Isan โดน, Lao ໂດນ (dōn), Northern Thai ᨯᩰᩫ᩠ᨶ (doon⁴), Khün ᨯᩰ᩠ᨶ (doon⁴).

(passive voice, auxiliary) passive voice marker.


คะ

(formerly used by noblemen, now often employed by women) used at the end of an expression of doubt, interrogation, or suggestion.


น่ะ

ตอนนั้นป้าออกไปซื้อของข้างนอกน่ะ

dtɔɔn nán bpâa ɔ̀ɔk bpai sʉ́ʉ kɔ̌ɔng kâang-nɔ̂ɔk nâ

At that time, auntie went shopping outside.

(colloquial) particle used at the end of a sentence to make it softer, more persuasive or less abrupt.


จ้ะ

Compare Khmer ចាស (caah), ចា៎ះ (caah), ច៎ះ (ច៎ះ).

ค่ะ ค่ะ#Thai


จ้ะ

ค่ะ ค่ะ#Thai


จาก

จาก • (jàak)

Nypa fruticans
Nypa fruticans#Translingual

nipa, a palm tree of the species Nypa fruticans.


เครื่องสาย

เครื่องสาย • (krʉ̂ʉang-sǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.saːj˩˩˦/

khrueang sai, an ensemble of stringed instruments, flute, and percussion instruments in Central Thai classical music

th:เครื่องสาย


พิธี

Borrowed from Sanskrit विधि (vidhi, “formula”). Cognate with Lao ພິທີ (phi thī), Khmer ពិធី (pithii). Doublet of วิธี (wí-tii).


แผ่นดินไหว

th-noun

แผ่นดินไหว • (pɛ̀n-din-wǎi)

From แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “earth; ground”) + ไหว (wǎi, “to quake; to shake”).


ขีปนาวุธ

Coined from Pali khipana (“throwing”) + āvudha (“weapon”).


เกรงใจ

th-verb

เกรงใจ • (greeng-jai) (abstract noun การเกรงใจ or ความเกรงใจ)

greeng-jai (romanization)
การเกรงใจ (abstract-noun)
ความเกรงใจ (abstract-noun)

From เกรง (greeng, “to fear; to worry”) + ใจ (jai, “heart; mind; etc”).

com

2016, พิชชารัศมิ์ Marumura, กัมบัตเตะเนะ เพราะความสำเร็จไม่มีทางลัด, กรุงเทพฯ: มติชน, →ISBN, page 155:

เข้าแถวซื้ออาหารหรือรับเสบียงตอนเกิดพิบัติภัย...โดยไม่มีการแก่งแย่งกันนั่นเพราะความรู้สึกเกรงใจและระมัดระวังจะไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน

2018 July 6, “ยิ่งสนิท ยิ่งไม่เกรงใจ ความบอบบางใต้คำว่า “เพื่อน” ที่เราอาจทำร้ายกันโดยไม่รู้ตัว”, in พรูเด็นเชียล, กรุงเทพฯ: พรูเด็นเชียล ประกันชีวิต (ประเทศไทย), retrieved 2021-04-02:

ยิ่งสนิท ยิ่งไม่เกรงใจ ความบอบบางใต้คำว่า "เพื่อน"

2025 July 6, ธีรพงษ์ เศรษฐิวัฒน์, “ทำตัวแบบไหนเพื่อนร่วมงานถึงจะเกรงใจคุณ”, in Salesarm, กรุงเทพฯ: Salesarm (Thailand), archived from the original on 2021-05-15:

ทำตัวแบบไหนเพื่อนร่วมงานถึงจะเกรงใจคุณ

to care (about someone's feelings); to be considerate (towards); to be respectful (of); to be thoughtful (of).


เข็ญใจ

th-adj

เข็ญใจ • (kěn-jai) (abstract noun ความเข็ญใจ)

kěn-jai (romanization)
ความเข็ญใจ (abstract-noun)

From เข็ญ (kěn, “hard; difficult”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic, somewhat dated) being in a state of grief or suffering, especially because of financial problems or poverty.


เข้าใจผิด

th-verb

เข้าใจผิด • (kâo-jai-pìt) (abstract noun การเข้าใจผิด)

kâo-jai-pìt (romanization)
การเข้าใจผิด (abstract-noun)


เคืองใจ

เคืองใจ • (kʉʉang-jai) (abstract noun การเคืองใจ)

kʉʉang-jai (romanization)
การเคืองใจ (abstract-noun)

/kʰɯa̯ŋ˧.t͡ɕaj˧/


เจ็บใจ

เจ็บใจ • (jèp-jai) (abstract noun การเจ็บใจ)

jèp-jai (romanization)
การเจ็บใจ (abstract-noun)


เจริญตาเจริญใจ

เจริญตาเจริญใจ • (jà-rəən-dtaa-jà-rəən-jai) (abstract noun การเจริญตาเจริญใจ)

jà-rəən-dtaa-jà-rəən-jai (romanization)
การเจริญตาเจริญใจ (abstract-noun)

From เจริญ (jà-rəən, “to cultivate; to develop; to enhance”) + ตา (dtaa, “eyes”) + เจริญ (jà-rəən, “to cultivate; to develop; to enhance”) + ใจ (jai, “heart; mind”).


เจียมใจ

th-verb

เจียมใจ • (jiiam-jai) (abstract noun การเจียมใจ)

jiiam-jai (romanization)
การเจียมใจ (abstract-noun)

to be humble, modest, self-effacing, unassuming.


เชื่อใจ

เชื่อใจ • (chʉ̂ʉa-jai) (abstract noun การเชื่อใจ)

chʉ̂ʉa-jai (romanization)
การเชื่อใจ (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯˥˩.t͡ɕaj˧/


เดือดเนื้อร้อนใจ

เดือดเนื้อร้อนใจ

เดือดเนื้อร้อนใจ • (dʉ̀ʉat-nʉ́ʉa-rɔ́ɔn-jai) (abstract noun การเดือดเนื้อร้อนใจ)

dʉ̀ʉat-nʉ́ʉa-rɔ́ɔn-jai (romanization)
การเดือดเนื้อร้อนใจ (abstract-noun)

/dɯa̯t̚˨˩.nɯa̯˦˥.rɔːn˦˥.t͡ɕaj˧/


เต็มใจ

เต็มใจ • (dtem-jai) (abstract noun การเต็มใจ or ความเต็มใจ)

dtem-jai (romanization)
การเต็มใจ (abstract-noun)
ความเต็มใจ (abstract-noun)


เบาใจ

เบาใจ • (bao-jai) (abstract noun การเบาใจ)

bao-jai (romanization)
การเบาใจ (abstract-noun)

to be light-hearted; to take things easy; to be relieved.


เป็นใจ

From เป็น (bpen, “to be”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(of the happening or possibility of an event or situation) to support, to help, to aid, to promote; to allow, to endorse.

(of the commission of a wrongdoing) to knowingly help or allow; to connive (at).


เปลี่ยนใจ

th-verb

เปลี่ยนใจ • (bplìian-jai) (abstract noun การเปลี่ยนใจ)

bplìian-jai (romanization)
การเปลี่ยนใจ (abstract-noun)


เปลี่ยวใจ

เปลี่ยวใจ • (bplìao-jai) (abstract noun การเปลี่ยวใจ)

bplìao-jai (romanization)
การเปลี่ยวใจ (abstract-noun)


เพื่อนคู่ใจ

th-noun

เพื่อนคู่ใจ • (pʉ̂ʉan-kûu-jai)

/pʰɯa̯n˥˩.kʰuː˥˩.t͡ɕaj˧/


เย็นใจ

th-verb

เย็นใจ • (yen-jai) (abstract noun การเย็นใจ)

yen-jai (romanization)
การเย็นใจ (abstract-noun)

เย็น (yen, “cool”) + ใจ (jai, “heart; mind; etc”).

com

to be at ease; to be relaxed; to be free from disturbance, anxiety, concern, etc.


เร้าใจ

th-verb

เร้าใจ • (ráo-jai) (abstract noun การเร้าใจ)

ráo-jai (romanization)
การเร้าใจ (abstract-noun)


เศร้าใจ

th-adj

เศร้าใจ • (sâo-jai) (abstract noun ความเศร้าใจ)

sâo-jai (romanization)
ความเศร้าใจ (abstract-noun)


เสียใจ

th-verb

เสียใจ • (sǐia-jai) (abstract noun การเสียใจ)

sǐia-jai (romanization)
การเสียใจ (abstract-noun)

to be sorry; to feel sorry; to feel badly; to regret.


เสียน้ำใจ

เสียน้ำใจ • (sǐia-náam-jai) (abstract noun การเสียน้ำใจ)

sǐia-náam-jai (romanization)
การเสียน้ำใจ (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “to lose”) + น้ำใจ (náam-jai, “heart; mind”).

com

to feel hurt because of being treated as of little importance or because one's good mood, goodwill, or good intention is ruined or disregarded.


เห็นใจ

th-verb

เห็นใจ • (hěn-jai) (abstract noun การเห็นใจ or ความเห็นใจ)

hěn-jai (romanization)
การเห็นใจ (abstract-noun)
ความเห็นใจ (abstract-noun)

From เห็น (hěn, “to see”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic) to have a heart (for); to feel (for); to sympathise (with); to empathise (with); to commiserate.


เห็นอกเห็นใจ

th-verb

เห็นอกเห็นใจ • (hěn-òk-hěn-jai) (abstract noun การเห็นอกเห็นใจ or ความเห็นอกเห็นใจ)

hěn-òk-hěn-jai (romanization)
การเห็นอกเห็นใจ (abstract-noun)
ความเห็นอกเห็นใจ (abstract-noun)

From เห็น (hěn, “to see”) + อก (òk, “chest; breast”) + เห็น (hěn, “to see”) + ใจ (jai, “heart; mind”).


เหนื่อยใจ

th-verb

เหนื่อยใจ • (nʉ̀ai-jai) (abstract noun การเหนื่อยใจ or ความเหนื่อยใจ)

nʉ̀ai-jai (romanization)
การเหนื่อยใจ (abstract-noun)
ความเหนื่อยใจ (abstract-noun)

Compound of เหนื่อย (nʉ̀ai, “to be exhausted”) + ใจ (jai, “heart; mind; emotion”)

com+

emotional exhaustion
emotional exhaustion

to be emotionally exhausted; to undergo emotional exhaustion


เหลือใจ

th-adv

เหลือใจ • (lʉ̌ʉa-jai) (abstract noun ความเหลือใจ)

lʉ̌ʉa-jai (romanization)
ความเหลือใจ (abstract-noun)

/lɯa̯˩˩˦.t͡ɕaj˧/


เอาใจใส่

th-verb

เอาใจใส่ • (ao-jai-sài) (abstract noun การเอาใจใส่)

ao-jai-sài (romanization)
การเอาใจใส่ (abstract-noun)

to take an interest (in), put one's heart (into).


สนุก

th-adj

สนุก • (sà-nùk) (abstract noun ความสนุก)

sà-nùk (romanization)
ความสนุก (abstract-noun)
สนุกนิ์ (alternative archaic dated obsolete)
สรนุก (alternative archaic dated obsolete)

Compare Khmer ស្រណុក (srɑɑnok, “easy; comfortable; pleasant”) or ស្នុក (snok, “easy”).

cog

สนุกไหมคะ

Are you enjoying yourself? (female speaker)


น่ารัก

th-adj

น่ารัก • (nâa-rák) (abstract noun ความน่ารัก)

nâa-rák (romanization)
ความน่ารัก (abstract-noun)
ตั้ลล้าค (alternative)
ตัลล้าค (alternative)
ตะล้าค (alternative)
น่อวร็อค (alternative)
นั่ลล้าค (alternative)
น่ายัก (alternative)
น่าฮัก (alternative)

น่า (nâa) + รัก (rák); literally "should love" or "should be loved".

น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก

nɔ́ɔng-sǎao kɔ̌ɔng pǒm mâi nâa-rák kà-nàat nán rɔ̀k

มาฟังเรื่องน่ารักของคู่นี้ดีกว่า

maa fang rʉ̂ʉang nâa-rák kɔ̌ɔng kûu níi dii gwàa

Let's hear some lovely stories of this couple!


เนย

→ Lao: ເນີຍ (nœ̄i)

Semi-learned borrowing from Tamil நெய் (ney, “ghee”).


เสร็จ

sèt (romanization)
การเสร็จ (abstract-noun)

Possibly borrowed from Middle Khmer សុរេច (sureca), សូរេច (sūreca), សុរេច្ច (surecca), សូរេច្ច (sūrecca), សុរេយ្ច (sureyca), សុរេយ្ច្ច (surēycca), សូយ៌េច (sūryeca), ស្រេច (sreca), សរេច (sareca), ស្រេច (srēca), ឝ្រច (śraca). Cognate with Modern Khmer ស្រេច (srac), Lao ເສັດ (set).


มะเขือเทศ

th-noun

มะเขือเทศ • (má-kʉ̌ʉa-têet)

/ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦.tʰeːt̚˥˩/

From มะเขือ (má-kʉ̌ʉa, “eggplant”) + เทศ (têet, “foreign”).


โรงพยาบาล

th-noun

โรงพยาบาล • (roong-pá-yaa-baan) (classifier หลัง or แห่ง)

roong-pá-yaa-baan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “building; hall”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “medical care; medical treatment”).


เชอร์รี

th-noun

เชอร์รี • (chəə-rîi)

/t͡ɕʰɤː˧.riː˥˩/


ผู้ก่อการร้าย

ผู้ก่อการร้าย • (pûu-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai, “to commit terrorism”).


การก่อการร้าย

th-noun

การก่อการร้าย • (gaan-gɔ̀ɔ-gaan-ráai)

From การ (gaan) + ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai).

prefix

ก่อการร้าย ก่อการร้าย#Thai

(criminal law) abstract noun of ก่อการร้าย (gɔ̀ɔ-gaan-ráai)


เสื้อแดง

th-noun

เสื้อแดง • (sʉ̂ʉa-dɛɛng)

/sɯa̯˥˩.dɛːŋ˧/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + แดง (dɛɛng)

redshirt (National United Front of Democracy Against Dictatorship)

แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ


ตั่ง

From Proto-Southwestern Tai *taŋᴮ¹ (“stool”), from Proto-Tai *taŋᴮ (“stool”), from Middle Chinese 凳 (MC tongH, “stool, chair”). Cognate with Lao ຕັ່ງ (tang), Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹), Tai Dam ꪔꪰ꪿ꪉ, Shan တင်ႇ (tàng), Tai Nüa ᥖᥒᥱ (tǎng), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ), Zhuang daengq. Compare Khmer តាំង (tang).

cog

Lü ᦎᧂᧈ (ṫang¹)

a type of traditional seat or table having the form like a bed, usually having four legs.


หลุมดำ

th-noun

หลุมดำ • (lǔm-dam)

Calque of English black hole. Same as หลุม (lǔm, “hole”) + ดำ (dam, “black”).


หลุม

หลุม • (lǔm)


หลุม

th-adj

หลุม • (lǔm)

แอคหลุม


เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง • (bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng) (abstract noun ความเป็นตัวของตัวเอง)

bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng (romanization)
ความเป็นตัวของตัวเอง (abstract-noun)


เป็นตัวของตัวเอง

th-verb

เป็นตัวของตัวเอง

เป็นตัวของตัวเอง • (bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng) (abstract noun การเป็นตัวของตัวเอง)

bpen-dtuua-kɔ̌ɔng-dtuua-eeng (romanization)
การเป็นตัวของตัวเอง (abstract-noun)


สายฟ้า

th-noun

สายฟ้า • (sǎai-fáa)

From สาย (sǎai, “line; strip; thread”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).

com

(now rare) spider web hanging in the air.


กำลัง

From Middle Khmer kuṃlāṃṅa (“strength; vigour; brawn; force; power; might; energy; clients; dependents; servants; helper; aid; ally”), Angkorian Old Khmer kanlāṅ, kanlaṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”), or Pre-Angkorian Old Khmer kanlaṅ, kanlāṅ (“strength; force; power; one who is strong or powerful”); compare Modern Khmer កម្លាំង (kɑmlang). Cognate with Lao ກຳລັງ (kam lang).
The Khmer word is derived from -m- infixation of the root ខ្លាំង (khlang, “strong; vigorous; robust”), whence also Thai ขลัง (klǎng, “magically potent; magical; having supernatural powers; miraculous”).
The auxiliary verb evolved from the noun senses and was first attested in mid-19ᵗʰ century writing. It supplanted the earlier postverbal auxiliary อยู่ (yùu, “to stay”) for marking the progressive or continuous aspect. The current use of preverbal กำลัง (gam-lang) is either in addition to, or instead of, postverbal อยู่ (yùu).

cog

กำลัง (gam-lang) + verb + อยู่ (yùu): to be ...ing
โทรศัพท์กำลังดังอยู่
too-rá-sàp gam-lang dang yùu
The phone is ringing.
มีคนกำลังว่ายน้ำอยู่ในแม่น้ำ
mii kon gam-lang wâai-náam yùu nai mɛ̂ɛ-náam
Someone is swimming in the river.

กำลัง (gam-lang) + verb: to be ...ing
คนแก่คู่รักกำลังเดินเล่นในสวน
kon gɛ̀ɛ kûu-rák gam-lang dəən lên nai sà-wá-ná-
The old couple were in the park taking a walk.

กำลัง (gam-lang) + verb + จะ (jà): to be about to do
แม่กำลังจะเตรียมอาหาร
mɛ̂ɛ gam-lang jà dtriiam aa-hǎan
Mum is/was about to prepare the food.

(preverb, auxiliary) preverbal auxiliary marking progressive or continuous aspect.


เอาใจช่วย

th-verb

เอาใจช่วย • (ao-jai-chûai) (abstract noun การเอาใจช่วย)

ao-jai-chûai (romanization)
การเอาใจช่วย (abstract-noun)

to give moral support (to); to root (for).


เอาใจออกห่าง

เอาใจออกห่าง • (ao-jai-ɔ̀ɔk-hàang)

/ʔaw˧.t͡ɕaj˧.ʔɔːk̚˨˩.haːŋ˨˩/

เอาใจออกหาก เอาใจออกหาก#Thai


เอาอกเอาใจ

เอาอกเอาใจ • (ao-òk-ao-jai) (abstract noun การเอาอกเอาใจ)

ao-òk-ao-jai (romanization)
การเอาอกเอาใจ (abstract-noun)


แข็งใจ

แข็งใจ • (kɛ̌ng-jai) (abstract noun การแข็งใจ)

kɛ̌ng-jai (romanization)
การแข็งใจ (abstract-noun)

/kʰɛŋ˩˩˦.t͡ɕaj˧/

to summon up one's courage; to steel oneself.


แค้นใจ

แค้นใจ • (kɛ́ɛn-jai) (abstract noun การแค้นใจ)

kɛ́ɛn-jai (romanization)
การแค้นใจ (abstract-noun)

/kʰɛːn˦˥.t͡ɕaj˧/


แคลงใจ

แคลงใจ • (klɛɛng-jai) (abstract noun การแคลงใจ)

klɛɛng-jai (romanization)
การแคลงใจ (abstract-noun)

/kʰlɛːŋ˧.t͡ɕaj˧/


แน่แก่ใจ

แน่แก่ใจ • (nɛ̂ɛ-gɛ̀ɛ-jai) (abstract noun การแน่แก่ใจ)

nɛ̂ɛ-gɛ̀ɛ-jai (romanization)
การแน่แก่ใจ (abstract-noun)

/nɛː˥˩.kɛː˨˩.t͡ɕaj˧/


แน่ใจ

แน่ใจ • (nɛ̂ɛ-jai) (abstract noun การแน่ใจ or ความแน่ใจ)

nɛ̂ɛ-jai (romanization)
การแน่ใจ (abstract-noun)
ความแน่ใจ (abstract-noun)

/nɛː˥˩.t͡ɕaj˧/


แปลกใจ

แปลกใจ • (bplɛ̀ɛk-jai) (abstract noun การแปลกใจ)

bplɛ̀ɛk-jai (romanization)
การแปลกใจ (abstract-noun)


โปร่งใจ

โปร่งใจ • (bpròong-jai) (abstract noun การโปร่งใจ)

bpròong-jai (romanization)
การโปร่งใจ (abstract-noun)

to be unworried; to be free of anxiety or care.


สวิส

th-adj

สวิส • (sà-wís) (abstract noun ความสวิส)

sà-wís (romanization)
ความสวิส (abstract-noun)


แมรี

th-proper noun

แมรี • (mɛɛ-rii)

/mɛː˧.riː˥˩/

a female given name from English, equivalent to English Mary


กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ • (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn à-mɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn má-hǐn-tá-raa-yút-tá-yaa má-hǎa-dì-lòk-póp nóp-pá-rát-râat-chá-taa-nii-buu-rii-rom ù-dom-râat-chá-ní-wêet-má-hǎa-sà-tǎan à-mɔɔn-pí-maan-à-wá-dtaan-sà-tìt sàk-gà-tát-dtì-yá-wít-sà-nú-gam-bprà-sìt)

/kruŋ˧.tʰeːp̚˥˩.ma˦˥.haː˩˩˦.na˦˥.kʰɔːn˧.ʔa˨˩.mɔːn˧.rat̚˦˥.ta˨˩.na˦˥.koː˧.sin˩˩˦.ma˦˥.hin˩˩˦.tʰa˦˥.raː˧.jut̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.ma˦˥.haː˩˩˦.di˨˩.lok̚˨˩.pʰop̚˦˥.nop̚˦˥.pʰa˦˥.rat̚˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰaː˧.niː˧.buː˧.riː˧.rom˧.ʔu˨˩.dom˧.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ni˦˥.weːt̚˥˩.ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.ʔa˨˩.mɔːn˧.pʰi˦˥.maːn˧.ʔa˨˩.wa˦˥.taːn˧.sa˨˩.tʰit̚˨˩.sak̚˨˩.ka˨˩.tʰat̚˦˥.ti˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.sa˨˩.nu˦˥.kam˧.pra˨˩.sit̚˨˩/

Composed of:
* กรุง (grung, “capital, city”), from Old Khmer ក្រុង៑ (kruṅ), ក្រុង (kruṅa), កុរុង៑ (kuruṅ, “to rule, to govern; king, prince; ruler, governor; kingdom, realm; etc”),
* เทพ (têep, “god”), from Sanskrit देव (deva, “god, divine being”),
* มหา (má-hǎa, “great”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”),
* นคร (ná-kɔɔn, “city”), from Sanskrit नगर (nagara, “town”),
* อมร (à-mɔɔn, “god, immortal; eternal”), from Sanskrit अमर (amara, “undying”),
* รัตนโกสินทร์ (rát-dtà-ná-goo-sǐn, “Emerald Buddha”, literally “gem of Kosindra”), from Pali ratana (“jewel, gem”) + Pali kosiya (“name of a Brahmin clan”) + Sanskrit इन्द्र (indra, “Indra, lord”),
* มหินทรายุทธยา (má-hǐn-tá-raa-yút-tá-yaa, “Ayutthaya of the Great Indra, Ayutthaya of great ruler(s)”), from Sanskrit महा (mahā, “great”) + Sanskrit इन्द्र (indra, “Indra, lord”) + Sanskrit अयोध्या (ayodhyā, “unconquerable, the capital of Rāma”),
* มหาดิลกภพ (má-hǎa-dì-lòk-póp, “great, excellent world”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”) + Sanskrit अति (ati, “eminent, beyond; very”) + Sanskrit लोक (loka, “world”) + Sanskrit भव (bhava, “being”); or from Sanskrit महत् (mahat, “great”) + Sanskrit तिलक (tilaka, “ornament on the forehead; best, distinguished”) + Sanskrit भव (bhava, “world; being”),
* นพรัตน (nóp-pá-rát, “nine gems”), from Sanskrit नव (nava, “nine”) + Sanskrit रत्न (ratna, “gem”),
* ราชธานี (râat-chá-taa-nii, “king's residence, capital”), from Sanskrit राजन् (rājan, “king”) + Sanskrit धानी (dhānī, “seat, receptacle”),
* บูรี (buu-rii, “town”), from Sanskrit पुरि (puri, “town”),
* รมย์ (rom, “pleasant”), from Sanskrit रम्य (ramya, “pleasant, beautiful”),
* อุดม (ù-dom, “abundant”), from Sanskrit उत्तम (uttama, “excellent”),
* ราชนิเวศน์ (râat-chá-ní-wêet, “palace”), from Sanskrit राजन् (rājan, “king”) + Sanskrit निवेशन (niveśana, “abode, entrance”),
* มหา (má-hǎa, “great”), from Sanskrit महत् (mahat, “great”),
* สถาน (sà-tǎan, “place”), from Sanskrit स्थान (sthāna, “place”),
* อมร (à-mɔɔn, “god, immortal; eternal”), from Sanskrit अमर (amara, “undying”),
* พิมาน (pí-maan, “vimāna”), from Sanskrit विमान (vimāna, “palace, celestial vehicle”),
* อวตาร (à-wá-dtaan, “avatāra”), from Sanskrit अवतार (avatāra, “incarnation, descent”),
* สถิต (sà-tìt, “to stay, to dwell”), from Sanskrit स्थित (sthita, “situated”),
* สักกะ (sàk-gà, “Śakra”), from Pali sakka (“Śakra”),
* ทัตติย (tát-dtì-yá, “allowed, granted, presented”), from Pali dattiya (“given”),
* วิษณุกรรม (wít-sà-nú-gam, “viśvakarmā”), ultimately from Sanskrit विश्वकर्मा (viśvakarmā), and
* ประสิทธิ์ (bprà-sìt, “to complete, to accomplish”), from Sanskrit प्रसिद्धि (prasiddhi, “accomplishment, success”).
Literally, “the city of gods; the great city, [where] the gem of Kosindra [resides] in perpetuity [/where the immortal gem of Kosindra is]; the Ayutthaya of the Great Indra [/of the great ruler(s)]; the great, excellent world; the royal town of the nine gems; the town of delight, full of royal abodes; the great place; the celestial vimāna [where] avatāra dwell, [of which the erection was] accomplished by Viśvakarman on the consent of Śakra [/the (city which is the) Śakra-permitted accomplishment of Viśvakarman]”.
Before the reign of Rama VI, the part อมรรัตนโกสินทร์ (à-mɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn) was written บวรรัตนโกสินทร์ (bɔɔn-wɔɔn-rát-dtà-ná-goo-sǐn), from บวร (bɔɔn-wɔɔn, “eminent; excellent; prominent; etc”) + รัตนโกสินทร์ (rát-dtà-ná-goo-sǐn, “Emerald Buddha”, literally “gem of Kosindra”).

m-g

the city of gods; the great city, 􂀿where􂁀 the gem of Kosindra 􂀿resides􂁀 in perpetuity 􂀿/where the immortal gem of Kosindra is􂁀; the Ayutthaya of the Great Indra 􂀿/of the great ruler(s)􂁀; the great, excellent world; the royal town of the nine gems; the town of delight, full of royal abodes; the great place; the celestial vimāna 􂀿where􂁀 avatāra dwell, 􂀿of which the erection was􂁀 accomplished by Viśvakarman on the consent of Śakra 􂀿/the (city which is the) Śakra-permitted accomplishment of Viśvakarman􂀽􂁀

com

บวร
<t:eminent; excellent; prominent; etc>

รัตนโกสินทร์<t:Emerald Buddha><lit:gem of Kosindra>

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์

1989, Asanee–Wasan, “กรุงเทพมหานคร [Grung Têp Máhăa Nákon]”, in ฟักทอง [The Pumpkin]:

1991, Sombat Phlāinō̜i, อัญมณีนิยาย: เรื่องของอัญมณีที่มีปรากฎอยู่ในตำนาน นิยายและประวัติศาสตร์รวมถึงความหมาย ความเชื่อ เมื่อนำมาใช้เป็นเครื่องประดับ
กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธ์

2001, Kīrati Kīattiyākō̜n, มหากษัตราธิราช

กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุทธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ (ในสมัยรีชกาลที่ ๔ เปลี่ยน […] )

, อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์, พินิจไทยไตรภาค: ทุติยภาคซ ศิลปวัฒนธรรมและวรรณคดี

[…] ทรง พระราชทาน
นามราชธานีแห่งใหม่ ว่า กรุงเทพ
มหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรา
ยุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรี
รมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมร
พิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์
มี ความ หมาย ว่า เป็น พระนคร ที่ ารง […]

2003, วุฒิชัย มูลศิลป์, ศิริพร ดาบเพชร, อนงคณา มานิตพิสิฐกุล, พระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

(formal, ceremonial, honorific) Bangkok (the capital city of Thailand)

Bangkok City Hall
Emerald Buddha
Rama VI

en-กรุงเทพมหานคร_อมรรัตนโกสินทร์_มหินทรายุธยา_มหาดิลกภพ_นพรัตนราชธานีบูรีรมย์_อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน_อมรพิมานอวตารสถิต_สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์-th-name-B79XwjQD


ยูเครน

ประเทศยูเครน

ภาษายูเครน

Ukraine (a country in Eastern Europe, bordering on the north shore of the Black Sea); Ukrainian


รอยสัก

th-noun

รอยสัก • (rɔɔi-sàk)

รอย (rɔɔi, “mark”) + สัก (sàk, “to tattoo”).


ผลิต

pà-lìt (romanization)
การผลิต (abstract-noun)

From Sanskrit फलित (phalita, “developed”).


พัฒนา

Alteration of พัฒน (pát); see there for more.


บรรพบุรุษ

th-noun

บรรพบุรุษ • (ban-pá-bù-rùt)


บุรุษ

บุรุษ • (bù-rùt)

bù-rùt (romanization)
บุรุด (alternative)

Borrowed from Sanskrit पुरुष (puruṣa, “man”). Cognate with Pali purisa, Khmer បុរស (borɑh), Lao ບຸຣຸດ (bu rut), ບຸລຸດ (bu lut).


ราษฎร

ราษฎร • (râat-sà-dɔɔn)

râat-sà-dɔɔn (romanization)
ราษฎร์ (alternative)

From Sanskrit राष्ट्र (rāṣṭra, “state, nation; people, citizen, subject; etc”). Compare Pali raṭṭha, from which Thai รัฐ (rát) is derived. Cognate with Lao ຣາສດອນ (rās dǭn).

bor

private sector; private citizen; civilian.


บาล

Etymology tree
Proto-Indo-European *peh₂-
Sanskrit पा (pā)?
Proto-Indo-European *per-
Sanskrit पार (pāra)?
Sanskrit पाल (pāla)bor.
Thai บาล (baan)
Borrowed from Sanskrit पाल (pāla).


ปักษา

th-noun

ปักษา • (bpàk-sǎa)

From Khmer បក្សា (bɑɑbɑksaa, “bird (especially male one)”), a modified form of Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”), from which Thai ปักษี (bpàk-sǐi) was derived.

cog

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๑๘:
พ่อจะให้ครองสมบัติ สืบวงศ์จักรพรรดินาถา จงตั้งอยู่ในทศธรรมา เป็นตราชูโลกทั้งไตรดาล เจ้าจงเลี้ยงเสนาพลากร ให้ถาวรดั่งร่มพฤกษาศาล เอาความสัตย์สุจริตเป็นประธาน คือรากแก้วกิ่งก้านดอกใบ อันฝูงสัตว์จตุบาททวิบาท จะเกลื่อนกลาดมาพึ่งอาศัย จงเอาเมตตานั้นแผ่ไป ดังกลิ่นดอกไม้อันตระการ จะหอมขจรทุกประเทศ เย็นเกศไปทั่วทิศาศาล ทานนั้นต่างผลโอฬาร หว่านให้บำเหน็จโดยตรา แก่หมู่เสนีรี้พล ประชาชนยาจกถ้วนหน้า ตัดโลภเอาความกรุณา เป็นปัญจมหานัที ไหลมาไม่รู้สุดสิ้น อาบกินเป็นสุขเกษมศรี อย่าเบียดเบียนไพร่ฟ้าประชาชี ให้มีความเดือดร้อนเวทนา น้ำเย็นฝูงปลาก็อาศัย ปักษาพึ่งไม้ใบหนา ป่ากว้างย่อมมีมฤคา พากันมาอยู่สำนัก จงแผ่เดชาวรายศ ให้ปรากฏเกียรติไปทั้งไตรจักร แก่มนุษย์เทวัญคนธรรพ์ยักษ์ ลูกรักจงฟังพ่อสอนไว้
pɔ̂ɔ jà hâi krɔɔng sǒm-bàt · sʉ̀ʉp wong jàk-grà-pát naa-tǎa · jong dtâng yùu nai tót-sà-tan-maa · bpen dtraa-chuu lôok táng dtrai-daan · jâo jong líiang sěe-naa pá-laa-gɔɔn · hâi tǎa-wɔɔn dàng rôm prʉ́k-sǎa sǎan · ao kwaam-sàt sùt-jà-rìt bpen bprà-taan · kʉʉ râak-gɛ̂ɛo gìng gâan dɔ̀ɔk bai · an fǔung sàt jàt-dtù-bàat tá-wí-bàat · jà glʉ̀ʉan-glàat maa pʉ̂ng aa-sǎi · jong ao mêet-dtaa nán pɛ̀ɛ bpai · dang glìn dɔ̀ɔk-máai an dtrà-gaan · jà hɔ̌ɔm kà-jɔɔn túk bprà-têet · yen gèet bpai tûua tí-sǎa sǎan · taan nán dtàang pǒn oo-laan · wàan hâi bam-nèt dooi dtraa · gɛ̀ɛ mùu sěe-nii ríi-pon · bprà-chaa-chon yaa-jòk tûuan-nâa · dtàt lôop ao kwaam-gà-rú-naa · bpen bpan-jà-má-hǎa-nát-tii · lǎi maa mâi rúu sùt-sîn · àap gin bpen sùk gà-sěem sǐi · yàa bìiat-biian prâi-fáa bprà-chaa-chii · hâi mii kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn wêet-tá-naa · náam yen fǔung bplaa gɔ̂ɔ aa-sǎi · bpàk-sǎa pʉ̂ng mái bai nǎa · bpàa gwâang yɔ̂ɔm mii má-rʉ́k-kaa · paa gan maa yùu sǎm-nák · jong pɛ̀ɛ dee-chaa wá-raa yót · hâi bpraa-gòt gìiat bpai táng dtrai-jàk · gɛ̀ɛ má-nút tee-wan kon-tan yák · lûuk rák jong fang pɔ̂ɔ sɔ̌ɔn wái
I shall let you have the sceptre and continue our line of universal rulers and protectors. You shall maintain yourself in the Tenfold Virtue, behaving like a balance that supports all the Three Worlds. You shall always maintain your officers, either civil and military, like a large tree that expands its shade over everyone. You shall take honesty as your guiding principle. You shall be like a tap root, a branch, a stalk, a flower, or a leaf under which all creatures, whether two-footed or four-footed, may come and rest. Let your kindness spread like the flagrance of a flower that goes through every region and pleases every living being in all directions. Donations are on a par with immensely productive seeds: sow them over all your civil and military servants, as well as your people and mendicants, without exception. Avoid greed, uphold grace, like the Five Great Rivers which endlessly flow in and give pleasure in drinking and bathing. Never shall you oppress your people or subject them unto trouble or suffering. You shall be like a cool body of water where fish may dwell, a dense collection of trees where birds may reside, and a vast forest where deer may live in. Let your authority and dignity be evident to all men, gods, demigods, and demons across the Three Realms. My dearest son, listen well to these instructions of mine.


เสื้อผ้า

th-noun

เสื้อผ้า • (sʉ̂ʉa-pâa)

/sɯa̯˥˩.pʰaː˥˩/

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)

compound

เสื้อ (sʉ̂ʉa) + ผ้า (pâa)


คำแปล

คำ (kam, “word”) + แปล (bplɛɛ, “translate”)


ญาณวิทยา

epistemology: branch of philosophy dealing with the study of knowledge.


สมเด็จ

th-noun

สมเด็จ • (sǒm-dèt)

Derived from Old Khmer saṃtac or saṃtāc (“an honorific given to gods, priests, and monarchs”); extended from stec or stāc, from which Thai เสด็จ (sà-dèt) is derived; ultimately from the root tāc (“high; noble; exalted”). Cognate with Modern Khmer សម្ដេច (sɑmdac).

an honorific for or term of address to gods, monarchs, high-ranking royal persons, high-ranking priests, and high-ranking noble persons, often prefixed to their names or titles.


เต้านม

dtâo-nom (romanization)
เต้า (classifier)

From เต้า (dtâo, “breast; udder”) + นม (nom, “breast”).


จี้

jîi (romanization)
การจี้ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 刺 (MC tshjeH, “spike; thorn”). Cognate with Northern Thai ᨧᩦ᩶, Khün ᨧᩦ᩶, Lao ຈີ້ (chī), Lü ᦈᦲᧉ (ṫsii²), Shan ၸီႈ (tsīi).

cog

Lü ᦈᦲᧉ (ṫsii²)


เพียงออ

th-noun

เพียงออ • (piiang-ɔɔ)

/pʰia̯ŋ˧.ʔɔː˧/

ขลุ่ย ขลุ่ย#Thai

(ขลุ่ย~) a kind of bamboo flute having bass sound

th:ขลุ่ยเพียงออ


การกิน

กิน กิน#Thai


การอยู่

การอยู่ • (gaan-yùu)

อยู่ อยู่#Thai


การพูด

พูด พูด#Thai

abstract noun of พูด (pûut): speaking; speech


การเดิน

การเดิน • (gaan-dəən)

เดิน เดิน#Thai


การอ่าน

การอ่าน • (gaan-àan)

อ่าน อ่าน#Thai


การนอน

การนอน • (gaan-nɔɔn)

นอน นอน#Thai


การจีบ

จีบ จีบ#Thai


การเปลี่ยน

เปลี่ยน เปลี่ยน#Thai


การจ่าย

จ่าย จ่าย#Thai


การจับ

จับ จับ#Thai


การนั่ง

นั่ง นั่ง#Thai


ความเข้าใจ

เข้าใจ เข้าใจ#Thai

abstract noun of เข้าใจ (kâo-jai): understanding


การดูแล

ดูแล ดูแล#Thai


การยกเลิก

การยกเลิก • (gaan-yók-lə̂ək)


การนับ

นับ นับ#Thai


การได้

ได้ ได้#Thai


การเจอ

การเจอ • (gaan-jəə)

/kaːn˧.t͡ɕɤː˧/

เจอ เจอ#Thai


การตาม

ตาม ตาม#Thai


แค้ยักษ์

kɛ́ɛ-yák (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰɛː˦˥.jak̚˦˥/

ปลา ปลา#Thai


ลา

laa (romanization)
การลา (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Khmer លា (liə).

to request or take leave, leave of absence, time off


สบาย

th-adv

สบาย • (sà-baai) (abstract noun ความสบาย)

sà-baai (romanization)
ความสบาย (abstract-noun)

From Pali sappāya (“beneficial”), possibly via Middle Khmer សាបាយ (sāpāya, “good; fit; beneficial; wholesome; healthful; pleasant; agreeable; comfortable; at ease”); compare Sanskrit सभेय (sabheya, “decent; well-behaved”). Cognate with Khmer សប្បាយ (sapbaay), Lao ສະບາຍ (sa bāi).

cog

ไม่สบาย

เย็นสบาย

สบายดีไหม


ขอรับ

th-particle

ขอรับ • (kɔ̌ɔ-ráp)

/kʰɔː˩˩˦.rap̚˦˥/

From ขอ (kɔ̌ɔ) + รับ (ráp), “may (I) serve (you)”; “at your service”.

com

ขอ (kɔ̌ɔ) + รับ (ráp)

กระผมหิวขอรับ

Particle used by male speakers at the end of sentences to make them more polite, used in both statements and questions.


เจ้าค่ะ

th-part

เจ้าค่ะ • (jâo-kâ)

/t͡ɕaw˥˩.kʰaʔ˥˩/

From เจ้าข้า (jâo-kâa, “my lord”).
Compare Lao ເຈົ້າຂະນ້ອຍ (chao kha nǭi)

อิฉันไม่ได้ทำเจ้าค่ะ

I did not do it, my lord (female speaker, polite)

particle used by female speakers at the end of sentences to make them more polite


เจ้าข้า

เจ้าข้า • (jâo-kâa)

/t͡ɕaw˥˩.kʰaː˥˩/

From เจ้า (jâao, “lord, you”) + ข้า (kâa, “servant, I/me”).
Compare Lao ເຈົ້າຂ້ານ້ອຍ (chao khā nǭi)

cog

ເຈົ້າຂ້ານ້ອຍ

Lao ເຈົ້າຂ້ານ້ອຍ (chao khā nǭi)

อิฉันมิได้ทำเจ้าข้า


ใคร

Blend of คน (kon, “person”) + ไร (rai, “what”).
Compare the dialectal ไผ (pǎi), from Proto-Tai *pʰaɰᴬ, from which the following are also derived: Northern Thai ᨹᩲ; Isan ใผ, ไผ; Lao ໃຜ (phai); Lü ᦺᦕ (ṗhay); Shan ၽႂ် (phǎue); Tai Nüa ᥚᥬᥴ (pháue); Aiton ၸၞ် (phaü); Ahom 𑜇𑜧 (phaw), 𑜇𑜨𑜧 (phow); Zhuang byawz.

blend

(interrogative) who; which person; what person?


กระหม่อม

th-noun

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

grà-mɔ̀m (romanization)
ขม่อม (alternative)


กระหม่อม

th-part

กระหม่อม • (grà-mɔ̀m)

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(royal) a particle used at the end of a sentence or phrase by a male when addressing a person holding the royal status of หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


หม่อมฉัน

th-pronoun

หม่อมฉัน • (mɔ̀m-chǎn)

/mɔm˨˩.t͡ɕʰan˩˩˦/

used by a monarch to address a member of his royal family or to address a foreign royal person;

used by a royal person to address another royal person of equal status;

used by a female commoner to address a royal person.


หม่อมเจ้า

th-noun

หม่อมเจ้า • (mɔ̀m-jâao) (classifier องค์ or พระองค์)

mɔ̀m-jâao (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

/mɔm˨˩.t͡ɕaːw˥˩/

compound

หม่อม (mɔ̀m) + เจ้า (jâao)

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

person who is a child of a royal person holding the rank of พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao).


หล่อน

th-pronoun

หล่อน • (lɔ̀n)

(archaic) a second or third person pronoun applicable to anyone, irrespective of the sex or status.


อาว

From Proto-Tai *ʔaːwᴬ (“father's younger brother”).
Cognate with Ahom 𑜒𑜧 (`ao), Lao ອາວ (ʼāo), Tày áo, Zhuang au.

inh

(archaic) A paternal uncle who is younger than one's father.


ยุง

From Proto-Tai *ɲuŋᴬ (“mosquito”). Cognate with Northern Thai ᨿᩩᨦ (nyung), Lao ຍຸງ (nyung), Lü ᦍᦳᧂ (yung), Shan ယုင်း (yúng), Tai Nüa ᥕᥧᥒᥰ (yüng), Aiton ယုင် (yuṅ), Ahom 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ñuṅ), Zhuang nyungz, Nong Zhuang nyongz, Saek ญุ๊ง. Compare Proto-Hlai *C-ɲuːŋ (“mosquito”) (from Pre-Hlai *C-ɲuːŋ).


เนบิวลา

From English nebula, from Latin nebula (“mist”).


ศศะ

th-noun

ศศะ • (sà-sà)


ทิวา

Borrowed from Pali divā, from Sanskrit दिवा (divā). Cognate with Lao ທິວາ (thi wā).


มฤค

มฤค • (má-rʉ́k)

From Sanskrit मृग (mṛga, “antelope; animal”). Compare Pali miga.

(poetic) wild animal such as deer, antelope etc.


อุรณะ

อุรณะ • (ù-rá-ná)


อุรณี

อุรณี • (ù-rá-nii)


วณิพก

wá-níp-pók (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Pali vanibbaka, vaṇibbaka (“pauper”). Cognate with Khmer វណិព្វក (vɔɔnepvɔɔk).

วนิพก วนิพก#Thai


สมโภช

สมโภช • (sǒm-pôot)

From Pali sambhoja (“eating together”). Compare Sanskrit सम्भोजन (sambhojana, “eating together”).


จุมพิต

th-verb

จุมพิต • (jum-pít) (abstract noun การจุมพิต)

jum-pít (romanization)
การจุมพิต (abstract-noun)

Sanskrit चुम्बित (cumbita, “kissed”). Cognate with Khmer ចុម្ពិត (compɨt).


คชาชาติ

/kʰa˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


ไอยรา

Compare Sanskrit ऐरावत (airāvata, “name of Indra's elephant”).


กิริณี

th-noun

กิริณี • (gì-rí-nii)

From Sanskrit करिणी (kariṇī, “female elephant”). Cognate with Lao ກະຣິນີ (ka ri nī).


พัง

th-verb

พัง • (pang) (abstract noun การพัง or ความพัง)

pang (romanization)
การพัง (abstract-noun)
ความพัง (abstract-noun)

Cognate with Lao ພັງ (phang), Shan ပင်း (páng), Ahom 𑜆𑜂𑜫 (paṅ).

(intransitive) to not be in proper condition; to be out of order; to be out of service.


หัตถินี

th-noun

หัตถินี • (hàt-tì-nii)

From Pali hatthinī (“female elephant”); compare Sanskrit हस्तिनी (hastinī, “female elephant”). Related to หัตถี (hàt-tǐi, “elephant”).


ปฏิสังขรณ์

th-verb

ปฏิสังขรณ์ • (bpà-dtì-sǎng-kɔ̌ɔn) (abstract noun การปฏิสังขรณ์)

bpà-dtì-sǎng-kɔ̌ɔn (romanization)
การปฏิสังขรณ์ (abstract-noun)

/pa˨˩.ti˨˩.saŋ˩˩˦.kʰɔːn˩˩˦/


ถั่วเพาะ

th-noun

ถั่วเพาะ • (tùua-pɔ́)

/tʰua̯˨˩.pʰɔʔ˦˥/

com

ถั่ว (tùua) + เพาะ (pɔ́)


ทิชากร

/tʰi˦˥.t͡ɕʰaː˧.kɔːn˧/

ทิช (tích, “bird; brahman priest”, literally “one who is born twice”) + อากร (aa-gɔɔn, “group; origin, source”).


ปักษี

th-noun

ปักษี • (bpàk-sǐi)

From Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”). Compare Old Khmer pākasiya (“bird”); Modern Khmer បក្សី (baksəy, “bird (especially female one)”).


น้ำเคย

th-noun

น้ำเคย • (nám-kəəi)


โศถะ

โศถะ • (sǒo-tà)

/soː˩˩˦.tʰaʔ˨˩/

From Sanskrit शोथ (śotha, “swelling; intumescence”).


มัจฉา

th-noun

มัจฉา • (mát-chǎa)

/mat̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦/

From Pali macchā, nominative plural form of maccha (“fish”).


มัสยา

มัสยา • (mát-sà-yǎa)

มัตสยา มัตสยา#Thai


ปลายาว

From ปลา (bplaa, “fish”) + ยาว (yaao, “long”).


ชัลลุกะ

th-noun

ชัลลุกะ • (chan-lú-gà)


อัมพวา

Samut Songkhram Province
w:Samut Songkhram Province

Amphawa District (a district of Samut Songkhram Province)


ปราชัย

th-verb

ปราชัย • (bpà-raa-chai) (abstract noun การปราชัย)

bpà-raa-chai (romanization)
การปราชัย (abstract-noun)

(literary) to lose, to fail, to be defeated


ฟักเหลือง

th-noun

ฟักเหลือง • (fák-lʉ̌ʉang)

/fak̚˦˥.lɯa̯ŋ˩˩˦/


พาชี

/pʰaː˧.t͡ɕʰiː˧/


อัศวะ

อัศวะ • (àt-sà-wá)

From Sanskrit अश्व (aśva, “horse”). Compare Pali assa, from which อัสสะ is derived.
Compare with Khmer អស្ (ʼsâ), អស្ (ʼsâ), Lao ອັດສະວະ (ʼat sa wa).

1913, กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, “สรรคที่ ๒๖”, in พระนลคำฉันท์, Bangkok: กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์, published 1916, retrieved 2019-06-24:

คิดองค์พระทรามไวย อรไทยมเหษี พลอัศวะหัสดี ธก็รีบดำรัสเตรียม

Circa 1832, กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, “ตะเลงพ่าย”, in ลิลิตตะเลงพ่าย, Bangkok: กรมศิลปากร, published 1962, retrieved 2019-06-24:

ให้ราชีเชียงแขง ถือทัพแซงซ้ายพล ขี่พลายมงคลชาตรี แซงโยธีอัศวะ สร่ายสุกะเป็นขวา คุมอาชายาตรย้าย

Circa 19th century, สุนทรภู่, “ตอนที่ ๙ ลักษณวงศ์ครองเมืองมยุรา”, in นิทานคำกลอนสุนทรภู่ เรื่อง ลักษณวงศ์, 4th edition, Bangkok: กรมศิลปากร, published 2015, retrieved 2019-06-24:

รถเพชรรายพื้นวิเชียรรัตน์ เงาจับอัศวะเห็นเป็นสีสังข์ เสด็จนั่งอาสน์ลอยบนบัลลังก์ ประดุจดังองค์อินทร์จอมเทวัญ

(elegant, chiefly literary or poetic) horse.


อาชา

/ʔaː˧.t͡ɕʰaː˧/


อัสดร

อัสดร • (àt-sà-dɔɔn)

From Pali assatara (“better horse; mule; etc.”); compare Sanskrit अश्वतर (aśvatará, “better horse; mule; etc.”).
Compare Lao ອັດສະດອນ (ʼat sa dǭn).


มัชชาระ

/mat̚˦˥.t͡ɕʰaː˧.raʔ˦˥/

Borrowed from Pali majjāra (“cat”), from Sanskrit मार्जार (mārjāra, “cat”).


วิฬา

วิฬาร์ วิฬาร์#Thai


วิฬาร

From Pali viḷāra (“cat”). Compare Khmer វិឡារ (vilaa).

วิฬาร์ วิฬาร์#Thai


วานรินทร์

th-noun

วานรินทร์ • (waa-ná-rin)


วิสัญญี

th-adj

วิสัญญี • (wí-sǎn-yii)

wí-sǎn-yii (romanization)
พิสัญญี (alternative)


ปฏิกูล

From Pali paṭikkūla (“against the slope; averse; objectionable; contrary; disagreeable”).


แพทย์ผดุงครรภ์

th-noun

แพทย์ผดุงครรภ์

แพทย์ผดุงครรภ์ • (pɛ̂ɛt-pà-dung-kan)

แพทย์ ผดุงครรภ์ (canonical)
pɛ̂ɛt-pà-dung-kan (romanization)


สุวาน

From Pali suvāna (“dog”). Compare with Lao ສຸວານ (su wān).

(Buddhism) clerk of the Naraka hell, bearing the duty to keep records about living beings, such as births and deaths, merits and sins, etc.


ศฤคาล

สิคาล สิคาล#Thai


สิงคาร

สิงคาล สิงคาล#Thai


ข้าพระพุทธเจ้า

th-pronoun

ข้าพระพุทธเจ้า • (kâa-prá-pút-tá-jâao)

/kʰaː˥˩.pʰra˦˥.pʰut̚˦˥.tʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

From ข้า (kâa, “servant”) + พระพุทธเจ้า (prá-pút-tá-jâao, literally “divine enlightened lord”); literally "servant of divine enlightened lord".

compound

a first person pronoun, employed by a commoner when addressing a monarch or high-ranking royal person.


เกล้ากระหม่อม

th-pronoun

เกล้ากระหม่อม

เกล้ากระหม่อม • (glâao-grà-mɔ̀m)

(royal) I/me (used by male to a master).


เกล้ากระหม่อมฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน • (glâao-grà-mɔ̀m-chǎn)

(royal) I/me (used by female commoner to king).


เกล้ากระผม

เกล้ากระผม • (glâao-grà-pǒm)

(formal) I/me (used by male commoner to superior).


สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า

สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า • (sǒm-dèt-prá-bɔɔ-rom-má-bɔɔ-pít-prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/som˩˩˦.det̚˨˩.pʰra˦˥.bɔː˧.rom˧.ma˦˥.bɔː˧.pʰit̚˦˥.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

สมเด็จ (sǒm-dèt) + พระ (prá) + บรม (bɔɔ-rom) + บพิตร (bɔɔ-pít) + พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

second-person pronoun, used by priests when speaking to kings or queens.

en-สมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า-th-pron-bpkQeiDn


สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า

th-pronoun

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า • (sǒm-dèt-bɔɔ-rom-má-bɔɔ-pít-prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/som˩˩˦.det̚˨˩.bɔː˧.rom˧.ma˦˥.bɔː˧.pʰit̚˦˥.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

สมเด็จ (sǒm-dèt) + บรม (bɔɔ-rom) + บพิตร (bɔɔ-pít) + พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

en-สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า-th-pron-cqYDg3RA


พระราชสมภารเจ้า

th-pronoun

พระราชสมภารเจ้า • (prá-râat-chá-sǒm-paa-rá-jâao)

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.t͡ɕaːw˥˩/

พระ (prá) + ราช (râat) + สมภาร (sǒm-paan) + เจ้า (jâao).

compound

Second-person pronoun used by priests when addressing kings or queens.


ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท

th-noun

ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท • (dtâai-fàa-lá-ɔɔng-tú-lii-prá-bàat)

/taːj˥˩.faː˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧.tʰu˦˥.liː˧.pʰra˦˥.baːt̚˨˩/

From ใต้ (dtâai, “beneath; under”) + ฝ่า (fàa, “sole”) + ละออง (lá-ɔɔng, “particle; sprinkling”) + ธุลี (tú-lii, “dust”) + พระบาท (bàat, literally “holy feet”); literally "the underneath of the dust particles at the soles of your holy feet".

compound

used as a form of address for royal persons.

en-ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท-th-noun-IxsN2xOy


พระองค์

th-cls

พระองค์ • (prá-ong)

From พระ (prá, “prefix for gods, royal persons, and things relating to them”, literally “divine; excellent; precious; etc”) + องค์ (ong, “being; body; form; etc”); probably derived from Old Khmer braḥ ʼaṅga. Compare Modern Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng); Lao ພຣະອົງ (phra ʼong).

cog

Khmer ព្រះអង្គ (prĕəh ʼɑng)

Classifier for gods, religious personages, high priests, royal persons. ⇒ all nouns using this classifier


เสด็จพระราชสมภพ

th-verb

เสด็จพระราชสมภพ

เสด็จพระราชสมภพ • (sà-dèt-prá-râat-chá-sǒm-póp) (abstract noun การเสด็จพระราชสมภพ)

sà-dèt-prá-râat-chá-sǒm-póp (romanization)
การเสด็จพระราชสมภพ (abstract-noun)

/sa˨˩.det̚˨˩.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.som˩˩˦.pʰop̚˦˥/

to be born (used by commoner to address king).


สวรรคต

สวรรคต • (sà-wǎn-kót) (abstract noun การสวรรคต)

sà-wǎn-kót (romanization)
การสวรรคต (abstract-noun)

Borrowed from Sanskrit स्वर्गगत (svargagata, literally “gone to heaven”). Related to สวรรค์ (sà-wǎn). Compare Lao ສະຫວັນລະຄົດ (sa huan la khot).

bor

(used of a high-ranking royal person, as a monarch, consort, crown prince, etc) to die.


ทรงพระประชวร

Compound of ทรง (song, “to bear; to have”) + พระ (prá, title for royal nouns, literally “holy; sacred; etc”) + ประชวร (bprà-chuuan, “illness”).

com+

c. 18th century, “พระราชพงษาวดารกรุงเก่า ฉบับพระจักรพรรดิพงษ์เจ้ากรม (จาด)”, in ประชุมพงษาวดาร, volume 8, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, published 1917, page 77:

พระเจ้าอยู่หัวทรงพระประชวรอยู่บ้านป่าเมืองดอน

prá jâao-yùu-hǔua song-prá-bprà-chuuan yùu bâan-bpàa-mʉʉang-dɔɔn

His Majesty the King fell sick in wilderness.

(intransitive, used of a high-ranking royal person) to fall ill

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๘ (พระเจ้าเสือ)”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 2, กรุงเทพฯ: โบราณคดีสโมสร, published 1912, page 187:

เจ้าฟ้าหญิงทรงพระประชวรวัณโรค...นิพพาน

jâao-fáa-yǐng song-prá-bprà-chuuan wan-ná-rôok ... níp-paan

The princess contracted tuberculosis […] [and] died.

(transitive, used of a high-ranking royal person) to catch (an illness)


อาตมาภาพ

/ʔaːt̚˨˩.ta˨˩.maː˧.pʰaːp̚˥˩/

อาตมภาพ อาตมภาพ#Thai

misspelling of อาตมภาพ (àat-dtà-má-pâap)


อาตมา

Borrowed from Sanskrit आत्मा (ātmā, “self”). Cognate with Old Khmer ʼātmā (“self; soul”), Modern Khmer អាត្មា (ʼaatmaa), Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā). Compare Pali attā, whence Thai อัตตา (àt-dtaa).

cog

Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā)

(elegant, poetic) self; person; physique; body


อาตมา

Borrowed from Sanskrit आत्मा (ātmā, “self”). Cognate with Modern Khmer អាត្មា (ʼaatmaa), Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā).

Lao ອາດຕະມາ (ʼāt ta mā)

(Buddhism) a first person pronoun used by a priest or priests: I, we, etc

(elegant, poetic) a first person pronoun used by anyone: I, we, etc


กระผม

th-pronoun

กระผม • (grà-pǒm)

From กระ (grà, “prefix”) + ผม (pǒm, “I”).

โปรดพิจารณางานของกระผมด้วย

bpròot pí-jaa-rá-naa ngaan kɔ̌ɔng grà-pǒm dûuai

กระผมประธานศาลปกครองสูงสุดขอแสดงความยินดีกับทุกท่านที่ผ่านการสอบเป็นตุลาการศาลปกครองในครั้งนี้

grà-pǒm bprà-taan sǎan-bpòk-krɔɔng-sûung-sùt kɔ̌ɔ sà-dɛɛng kwaam-yin-dii gàp túk tân tîi pàan gaan-sòop bpen dtù-laa-gaan sǎan-bpòk-krɔɔng nai kráng níi

On this occasion, I, President of the Supreme Administrative Court, would like to express my congratulations to all of you who have passed the administrative court judicial examination.

(formal) a first person pronoun employed by a male when addressing a person he respects or a person of equal or higher status.


ใต้ฝ่าละอองพระบาท

th-noun

ใต้ฝ่าละอองพระบาท

ใต้ฝ่าละอองพระบาท • (dtâai-fàa-lá-ɔɔng-prá-bàat)

/taːj˥˩.faː˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧.pʰra˦˥.baːt̚˨˩/

ใต้ (dtâai, “beneath; under”) + ฝ่า (fàa, “sole”) + ละออง (lá-ɔɔng, “particle; sprinkling”) + พระบาท (bàat, literally “holy feet”); literally "the underneath of the particles at the soles of (your) holy feet".

com

used as a form of address to royal persons.


ใต้ฝ่าพระบาท

th-noun

ใต้ฝ่าพระบาท

ใต้ฝ่าพระบาท • (dtâai-fàa-prá-bàat)

ใต้ (dtâai, “beneath; under”) + ฝ่า (fàa, “sole”) + พระบาท (bàat, literally “holy feet”); literally "the underneath of the soles of your holy feet".

com

used as a form of address to royal persons and dignitaries.


ฝ่าพระบาท

th-noun

ฝ่าพระบาท • (fàa-prá-bàat)

From ฝ่า (fàa, “sole”) + พระบาท (bàat, literally “holy feet”); literally "the soles of your holy feet".

compound

used as a form of address for royal persons and dignitaries.


ฝ่าบาท

th-noun

ฝ่าบาท • (fàa-bàat)

From contraction of ฝ่าพระบาท (fàa-prá-bàat).

th-l

ฝ่าพระบาท (fàa-prá-bàat)

(only found in fiction) used as a title or term of address for a monarch or high-ranking royal person.


ทูลกระหม่อม

th-noun

ทูลกระหม่อม • (tuun-grà-mɔ̀m)

From ทูล (tuun, “to carry (on or with the head)”) + กระหม่อม (grà-mɔ̀m, “head; fontanel”).

com

(colloquial) a term of address to any child of a monarch.


ตรัส

th-adv

ตรัส • (dtràt)

dtràt (romanization)
ตรัศ (alternative)
ตรัษ (alternative)
ดำรัส (alternative)

From Old Khmer trasa, trassa, trāsa, trãsa, trâsa, trāssa, trãssa (“to illuminate, to enlighten; to declare, to speak; etc”). Cognate with Modern Khmer ត្រាស់ (trah).

(archaic) brightly; clearly; thoroughly.


ปุจฉา

/put̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/

From Pali pucchā (“interrogation”). Cognate with Modern Khmer បុច្ឆា (bocchaa).


ปุจฉา

th-verb

ปุจฉา • (bpùt-chǎa) (abstract noun การปุจฉา)

bpùt-chǎa (romanization)
การปุจฉา (abstract-noun)

/put̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/

(elegant) to question; to ask; to interrogate; to examine.


ทรงพระสุบิน

ทรงพระสุบิน • (song-prá-sù-bin) (abstract noun การทรงพระสุบิน)

song-prá-sù-bin (romanization)
การทรงพระสุบิน (abstract-noun)

(royal) to dream (used of a royal person).


ต้องราชประสงค์

ต้องราชประสงค์ • (dtɔ̂ng-râat-chá-bprà-sǒng) (abstract noun การต้องราชประสงค์)

dtɔ̂ng-râat-chá-bprà-sǒng (romanization)
การต้องราชประสงค์ (abstract-noun)

/tɔŋ˥˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.pra˨˩.soŋ˩˩˦/


ทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท

ทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท • (sâap-fàa-lá-ɔɔng-tú-lii-prá-bàat) (abstract noun การทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท)

sâap-fàa-lá-ɔɔng-tú-lii-prá-bàat (romanization)
การทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท (abstract-noun)

/saːp̚˥˩.faː˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧.tʰu˦˥.liː˧.pʰra˦˥.baːt̚˨˩/

From ทราบ (sâap) + ฝ่าละอองธุลีพระบาท.

compound

ฝ่าละอองธุลีพระบาท

ทราบ (sâap) + ฝ่าละอองธุลีพระบาท

ความทราบฝ่าละอองธุลีพระบาททั้งสองพระองค์แล้ว

Both Their Majesties have learnt of the matter.

en-ทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท-th-verb-e5Tm8ovL


ไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณา

th-verb

ไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณา • (mâi-kuuan-jà-gràap-bang-kom-tuun-prá-gà-rú-naa) (abstract noun การไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณา)

การไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณา (abstract-noun)

en-ไม่ควรจะกราบบังคมทูลพระกรุณา-th-verb-mXz5TNiO


รับเสด็จ

รับเสด็จ • (ráp-sà-dèt) (abstract noun การรับเสด็จ)

ráp-sà-dèt (romanization)
การรับเสด็จ (abstract-noun)

From รับ (ráp, “to receive”) + เสด็จ (sà-dèt, “to come; to go; to move”).

com

to receive, greet, or welcome (a royal person who arrives at some place).


มัตถลุงค์

th-noun

มัตถลุงค์ • (mát-tà-lung)

พระ พระ#Thai


อัยกี

From modification of Pali ayyikā (“grandmother”), from which Thai อัยยิกา was derived.

cog

Thai อัยยิกา

พระ พระ#Thai


โอสถ

From Pali osatha, osadha (“medicine”). Cognate with Modern Khmer ឱសថ (ʼaosɑt).


เชษฐา

chêet-tǎa (romanization)
เจษฎา (alternative)

/t͡ɕʰeːt̚˥˩.tʰaː˩˩˦/

From blending of Pali jeṭṭha (“chief; senior”) and Sanskrit ज्येष्ठ (jyeṣṭha, “older brother”). Cognate with Modern Khmer ជេដ្ឋា (ceitthaa); Thai เชษฐ์.

bor

(literary, poetic) supreme one; greatest/greater one; highest/higher one; superior one; senior one; oldest/older one.


ดำรัส

th-verb

ดำรัส • (dam-ràt) (abstract noun การดำรัส)

dam-ràt (romanization)
การดำรัส (abstract-noun)
ตรัส (alternative)

From Old Khmer tamrās (“royal”) from Old Khmer trasa, trassa, trāsa, trãsa, trâsa, trāssa, trãssa (“to illuminate, to enlighten; to declare, to speak; etc”), from which Thai ตรัส (dtràt) was derived.

(of a god, high priest, or royal person) to speak; to say; to tell; to utter.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ข้าวเสวย

th-noun

ข้าวเสวย • (kâao-sà-wə̌əi)

/kʰaːw˥˩.sa˨˩.wɤːj˩˩˦/


กรรปุระ

กรรปุระ • (gan-bpù-rá)

From corruption of Sanskrit कूर्पर (kūrpara, “elbow”).

พระ พระ#Thai


ห้องเครื่อง

ห้องเครื่อง • (hɔ̂ng-krʉ̂ʉang) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-krʉ̂ʉang (romanization)
ห้อง (classifier)

/hɔŋ˥˩.kʰrɯa̯ŋ˥˩/


เครื่องเสวย

เครื่องเสวย • (krʉ̂ʉang-sà-wə̌əi)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.sa˨˩.wɤːj˩˩˦/


แท่น

แท่น • (tɛ̂n)

Uncertain. Perhaps cognate with Lao ແທ່ນ (thǣn); Modern Khmer ថែន (thaen).

1805, พระทำนูน, in ราชบัณฑิตยสถาน (2010) กฎหมายตราสามดวง: พระทำนูน ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 159:
ตราวิชีพเทพยุดาทรงเครื่องนั่งแท่นมือขวาถือฉัตร...ใช้ปิดขนพพระตำรานั้น
dtraa wí-chîip têep-pá-yú-daa song-krʉ̂ʉang nâng tɛ̂n mʉʉ kwǎa tʉ̌ʉ chàt ... chái bpìt kà-nòp prá dtam-raa nán
The seal of a wichip god wearing [full] dress [and] sitting on a thaen [with] the right hand holding an umbrella...[is] used to stamp the folds of such decree.

พระ พระ#Thai

(if belonging to a god, high priest, or royal person: พระ~) flat, slab-like piece of furniture, used as a seat, bed, or table, usually legless.

if belonging to a god; high priest; or royal person: พระ~; if belonging to a god; high priest; or royal person: พระ~


พาฬ

Borrowed from Pali bāḷa (“ferine; savage”). Compare Pali vāḷa (“ferine; savage”); Sanskrit व्याल (vyāla, “wicked, vicious; wicked animal; cruel animal”).

cog

(literary, poetic) ferocious or carnivorous animal, as elephant, lion, snake, tiger, etc.


สะเดา

th-noun

สะเดา • (sà-dao)

Compare Khmer ស្ដៅ (sdaw), Vietnamese sầu đâu.

th:สะเดา th:อำเภอสะเดา

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Sadao (a district of Songkhla Province, Thailand)

ตำบล ตำบล#Thai

(ตำบล~) a subdistrict of Sadao district, Songkhla Province, Thailand

เทศบาลตำบล เทศบาลตำบล#Thai

(เทศบาลตำบล~) a town in Sadao district, Songkhla Province, Thailand


อีกา

crow; jungle crow, Corvus macrorhynchos.


เก้ง

cog

Proto-Tibeto-Burman *d-kəy (“barking deer, deer”)

Muntiacus muntjak
Muntiacus muntjak#Translingual


อีเก้ง

/ʔiː˧.keːŋ˥˩/


อี

อีเข่า อีเข่า#Thai

อีงุ้ม อีงุ้ม#Thai

อีตัก อีตัก#Thai

used as a title for certain traditional Thai games and postures in those games, such as อีเข่า, อีงุ้ม, อีตัก, etc.


อีแก่

th-noun

อีแก่ • (ii-gɛ̀ɛ)

/ʔiː˧.kɛː˨˩/

อี (ii, “a derogatory prefix for certain terms pertaining to a woman”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “old”).


ซ้าย

th-noun

ซ้าย • (sáai)

From Old Chinese 左 (OC *ʔsaːlʔ, *ʔsaːls).
Cognate with Lao ຊ້າຍ (sāi), Northern Thai ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ, Khün ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦌᦻᧉ (saay²), Shan သၢႆႉ (sâ̰ai), Ahom 𑜏𑜩 (say), Bouyei soix, Zhuang swix.

เลี้ยวซ้ายที่นี่


ไม้เอก ไม้เอก#Thai

The diacritical mark called "mai ek" - ไม้เอก (mái-èek): it is the first of the Thai language's four tone marks. For the low initial consonant class (of syllables), the mai ek implies a falling tone. For the mid and the high initial consonant classes, the mai ek implies a low tone.


คริสต์มาส

คริสต์มาส • (krís-mâas)


ลามก

th-adj

ลามก • (laa-mók) (abstract noun ความลามก)

laa-mók (romanization)
ความลามก (abstract-noun)

From Pali lāmaka (“inferior; low”); probably via Old Khmer lamūka (“bad, loathsome, vile; excrement”). Compare Modern Khmer លាមក (liəmŭək), Lao ລາມົກ (lā mok).

der

Leviticus 18:25, KJV:
และแผ่นดินนั้นก็ลามก เราจึงต้องลงโทษความชั่วช้าแก่แผ่นดินนั้น และแผ่นดินก็สำรอกเอาพลเมืองของตนออกเสีย
lɛ́ pɛ̀n-din nán gɔ̂ɔ laa-mók rao jʉng dtɔ̂ng long tôot kwaam-chûua-cháa gɛ̀ɛ pɛ̀n-din nán lɛ́ pɛ̀n-din gɔ̂ɔ sǎm-rɔ̂ɔk ao pon-lá-mʉʉang kɔ̌ɔng dton ɔ̀ɔk sǐia
And the land is defiled: therefore I do visit the iniquity thereof upon it, and the land itself vomiteth out her inhabitants.

Ezekiel 21:25, KJV:
และเจ้า ผู้ชั่วที่ลามก คือ เจ้านายอิสราเอลเอ๋ย ผู้ที่วันกำหนดมาถึงแล้ว คือ เวลาแห่งการลงโทษความชั่วช้าครั้งสุดท้าย
lɛ́ jâo pûu chûua tîi laa-mók kʉʉ jâo-naai ìs-raa-eel ə̌əi pûu tîi wan gam-nòt maa tʉ̌ng lɛ́ɛo kʉʉ wee-laa hɛ̀ng gaan-long-tôot kwaam-chûua-cháa kráng sùt-táai
And thou, profane wicked prince of Israel, whose day is come, when iniquity shall have an end,

Ezekiel 22:9, HCSB:
ในเจ้ามีคนกล่าวร้ายเพื่อจะทำให้โลหิตตก และมีคนในเจ้าที่รับประทานบนภูเขา มีคนกระทำอุจาดลามกท่ามกลางเจ้า
nai jâo mii kon glàao-ráai pʉ̂ʉa jà tam hâi loo-hìt dtòk lɛ́ mii kon nai jâo tîi ráp-bprà-taan bon puu-kǎo mii kon grà-tam ù-jàat laa-mók tâam-glaang jâo
There are men within you who slander in order to shed blood. People who live in you eat at the mountain shrines; they commit immoral acts within you.

2 Peter 2:7, KJV:
และได้ทรงช่วยโลทผู้ชอบธรรมให้รอด ผู้มีความทุกข์ใหญ่หลวงเพราะการประพฤติลามกของคนชั่วเหล่านั้น
lɛ́ dâai song chûai lóot pûu chɔ̂ɔp-tam hâi rɔ̂ɔt pûu mii kwaam-túk yài-lǔuang prɔ́ gaan-bprà-prʉ́t laa-mók kɔ̌ɔng kon chûua lào-nán
And delivered just Lot, vexed with the filthy conversation of the wicked:

base, low, mean; dirty, filthy; immoral, impure, sinful, unclean, unholy; lascivious, lewd; indecent, obscene.


บาสเกตบอล

th-noun

บาสเกตบอล • (báas-gét-bɔl)

báas-gét-bɔl (romanization)
บาส (alternative)


ผ้า

→ Khmer: ផា (phaa)

From Proto-Southwestern Tai *pʰaːꟲ¹, from Old Chinese 布 (OC *paːs, “cloth”). Cognate with Northern Thai ᨹ᩶ᩣ, Lao ຜ້າ (phā), Lü ᦕᦱᧉ (ṗhaa²), Tai Dam ꪠ꫁ꪱ, Shan ၽႃႈ (phāa), Tai Nüa ᥚᥣᥲ (phàa), Aiton ၸႃ (phā), Khamti ၸႃႛ, Ahom 𑜇𑜠 (pha), 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), or 𑜇𑜨𑜡 (phoā).

cog

Lü ᦕᦱᧉ (ṗhaa²)


เพชร

th-noun

เพชร • (pét)

pét (romanization)
เพชญ (alternative archaic dated obsolete)
เพชญร (alternative archaic dated obsolete)
เพช (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ชร (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ช (alternative archaic dated obsolete)
เพ็ชญ (alternative archaic dated obsolete)

/pʰet̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥./

From Old Khmer bejra, beja, bejña (“diamond”); ultimately from Sanskrit वज्र (vajra, “diamond; thunderbolt; vajra, Indra's weapon”). Cognate Modern Khmer ពេជ្រ (pɨc). And cognate with Thai พัชระ, พิเชียร, วชิระ, วัชระ, วิเชียร (wí-chiian).

der

(Hindu mythology, elegant, chiefly in combination) vajra, a weapon of the god Indra, symbolising thunderbolt.


ผ้าไหม

th-noun

ผ้าไหม • (pâa-mǎi)


ฝ้าย

ฝ้าย • (fâai)

Cognate with Lao ຝ້າຍ (fāi), Northern Thai ᨺ᩶ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦚᦻᧉ (ḟaay²), Tày phải, Bouyei waais, Zhuang faiq.

cog

Lü ᦚᦻᧉ (ḟaay²)


กางเกงใน

กางเกงในสตรี


เสื้อ

th-adj

เสื้อ • (sʉ̂ʉa)

sʉ̂ʉa (romanization)
เชื้อ (alternative)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ, Lao ເສື້ອ (sư̄a), Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²), Tai Dam ꪹꪎ꫁, Shan သိူဝ်ႈ (sōe), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜥 (sū).

cog

Lao ເສື້ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²)


เสื้อ

sʉ̂ʉa (romanization)
ตัว (classifier)
เชื้อ (alternative)

Lao ເສື້ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧉ (ṡoe²)

เสื้อแสง

sʉ̂ʉa-sɛ̌ɛng


ถุงเท้า

th-noun

ถุงเท้า • (tǔng-táao) (classifier ข้าง or คู่)

tǔng-táao (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)

/tʰuŋ˩˩˦.tʰaːw˦˥/

ถุง (tǔng, “bag; pouch”) + เท้า (táao, “foot”).


เท้า

táao (romanization)
การเท้า (abstract-noun)
เท้าว (alternative)

From Proto-Tai *dawꟲ (“walking cane”).
Cognate with Lao ເທົ້າ (thao), Northern Thai ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Khün ᨴᩮᩢ᩶ᩤ, Lü ᦑᧁᧉ (taw²), Shan တဝ်ႉ (tâ̰o), Zhuang daeux (“to support; walking cane”), Zuojiang Zhuang taeux.

cog

to lean on; to rest on; to be supported.


ตลาด

→ Chinese: 噠叻 /哒叻

→ Lao: ຕະຫຼາດ (ta lāt)

→ Southern Thai: ลาด, หลาด

desc

→ Saek: ตะล̄าด

→ Saek: ตะล̄าด

Possibly corrupted from กาด (gàat), which Tai people in the north usually use.


สาก

th-noun

สาก • (sàak)

From Proto-Tai *saːkᴰ (“pestle”).
Cognate with Northern Thai ᩈᩣ᩠ᨠ, Khün ᩈᩣ᩠ᨠ, Lao ສາກ (sāk), Tai Dam ꪎꪱꪀ, Lü ᦉᦱᧅ (ṡaak), Shan သၢၵ်ႇ (sàak), Phake ꩬက် (sak), Ahom 𑜏𑜀𑜫 (sak), Zhuang sak, Zuojiang Zhuang sak.
Compare Proto-Hlai *tçʰaːk (“pestle”).


มุม

From Khmer មុម (mum) or មុំ (mum). Cognate with Lao ມຸມ (mum).

วิธีเลขสี่มุม


การทำอาหาร

การ (gaan, “abstract noun prefix”) + ทำ (tam, “to make”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”)

compound

act of making food (i.e. preparation of food; cooking of food)


การเต้นรำ

เต้นรำ เต้นรำ#Thai


ภาพยนตร์

th-noun

ภาพยนตร์ • (pâap-pá-yon) (classifier เรื่อง)

pâap-pá-yon (romanization)
เรื่อง (classifier)

From ภาพ (pâap, “picture”) + ยนตร์ (“motion”); calque of English motion picture. Cognate with Lao ພາບພະຍົນ (phāp pha nyon).

com

การถ่ายภาพยนตร์


โรงภาพยนตร์

th-noun

โรงภาพยนตร์ • (roong-pâap-pá-yon) (classifier โรง)

roong-pâap-pá-yon (romanization)
โรง (classifier)

From โรง (roong) + ภาพยนตร์ (pâap-pá-yon).


การถ่ายภาพ

การ (gaan) + ถ่ายภาพ

prefix

การ (gaan) + ถ่ายภาพ


ฟุตบอล

th-noun

ฟุตบอล • (fút-bɔn)

association football
association football


ช้อปปิ้ง

th-verb

ช้อปปิ้ง • (chɔ́p-bpîng) (abstract noun การช้อปปิ้ง)

chɔ́p-bpîng (romanization)
การช้อปปิ้ง (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔp̚˦˥.piŋ˥˩/


ละคร

th-noun

ละคร • (lá-kɔɔn)

desc

→ English: lakorn (“Thai television drama”)

→ Khmer: ល្ខោន (lkhaon, “play; show; drama”)

→ Lao: ລະຄອນ (la khǭn, “show, play, drama”)

From Javanese ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ (lakon). Compare Malay lakon, Khmer ល្ខោន (lkhaon), Lao ລະຄອນ (la khǭn).


โรงละคร

th-noun

โรงละคร • (roong-lá-kɔɔn) (classifier โรง or แห่ง)

roong-lá-kɔɔn (romanization)
โรง (classifier)
แห่ง (classifier)

From โรง (roong, “hall”) + ละคร (lá-kɔɔn, “play; dramatic play”).

compound

theatre: place housing theatrical performances.


เบสบอล

th-noun

เบสบอล • (bées-bɔn)


ดำน้ำ

th-verb

ดำน้ำ • (dam-náam) (abstract noun การดำน้ำ)

dam-náam (romanization)
การดำน้ำ (abstract-noun)

ดำ (dam, “to dive”) + น้ำ (náam, “water”).

com

(slang) to ad lib; to improvise; to extemporise.


รักบี้

th-noun

รักบี้ • (rák-bîi)


ว่ายน้ำ

th-verb

ว่ายน้ำ • (wâai-náam) (abstract noun การว่ายน้ำ)

wâai-náam (romanization)
การว่ายน้ำ (abstract-noun)


เทนนิส

th-noun

เทนนิส • (ten-nít)

ten-nít (romanization)
เตนนิส (alternative)


สะพาน

สะพาน • (sà-paan) (classifier สะพาน or แห่ง)

sà-paan (romanization)
สะพาน (classifier)
แห่ง (classifier)
สพาน (alternative)

From Angkorian Old Khmer ស្វាន (svān, “footbridge; bridge”) or Middle Khmer ស្ពាន (sbāna, “bridge”). Compare Modern Khmer ស្ពាន (spiən). Cognate with Lao ສະພານ (sa phān). Displaced native ขัว (kǔua).


จ้าง

th-noun

จ้าง • (jâang)

ขนม ขนม#Thai


รัฐบาล

From Pali raṭṭhapāla (literally “state protector; state administrator; etc”), from raṭṭha (“state”) + pāla (“protector; administrator; etc”); equivalent to Thai รัฐ (rát) + บาล (baan). Cognate with Lao ລັດຖະບານ (lat tha bān), Khmer រដ្ឋបាល (rŏətthaʼbaal).

bor

รัฐบาลชั่วคราว

รัฐบาลทหาร

รัฐบาลโลก

รัฐบาลกลาง

รัฐบาลท้องถิ่น

ภาครัฐบาล

ลูกจ้างรัฐบาล

สลากกินแบ่งรัฐบาล

government: governing body of persons in a state or community; particular group of persons forming a cabinet.


ผู้ว่าราชการ

th-noun

ผู้ว่าราชการ • (pûu-wâa-râat-chá-gaan) (classifier คน)

pûu-wâa-râat-chá-gaan (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.waː˥˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kaːn˧/

From ผู้ (pûu, “person; man”, used as agent noun prefix) + ว่า (wâa, “to direct, to instruct; to handle to manage, to administer; etc”) + ราชการ (râat-chá-gaan, “government affair; government service”, literally “royal affair; royal activity”).

com

ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่

รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร

(especially of a polity) administrator; governor; ruler.


ไวยากรณ์

Borrowed from Sanskrit वैयाकरण (vaiyākaraṇa), which is derived from व्याकरण (vyākaraṇa). Cognate with Pali veyyākaraṇa, Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ), Lao ໄວຍາກອນ (w kǭn). Doublet of พยากรณ์ (pá-yaa-gɔɔn) and วยากรณ์

cog

Khmer វេយ្យាករណ៍ (vɨyyiəkɑɑ)

Lao ໄວຍາກອນ (w kǭn)

doublet

ไวยากรณ์อังกฤษ


แบตเตอรี่

th-noun

แบตเตอรี่ • (bɛ̀t-dtəə-rîi) (classifier อัน)

bɛ̀t-dtəə-rîi (romanization)
อัน (classifier)

/bɛt̚˨˩.tɤː˧.riː˥˩/


ช็อคโกแลต

ช็อคโกแลต • (chɔ̂k-koo-lɛ́t)

/t͡ɕʰɔk̚˥˩.kʰoː˧.lɛt̚˦˥/

ช็อกโกแล็ต ช็อกโกแล็ต#Thai

alternative spelling of ช็อกโกแล็ต (chɔ́k-goo-lɛ́t)


น้ำผึ้ง

น้ำผึ้ง • (nám-pʉ̂ng)

/nam˦˥.pʰɯŋ˥˩/

From น้ำ (náam, “liquid; water”) + ผึ้ง (pʉ̂ng, “bee”); literally "bee's liquid".

com

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ náam-pʉ̂ng kʉʉ náam-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam am-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream — that's what love is.


เนยเทียม

th-noun

เนยเทียม • (nəəi-tiiam)


โทรศัพท์มือถือ

โทรศัพท์มือถือ • (too-rá-sàp-mʉʉ-tʉ̌ʉ) (classifier อัน or เครื่อง)

too-rá-sàp-mʉʉ-tʉ̌ʉ (romanization)
อัน (classifier)
เครื่อง (classifier)

/tʰoː˧.ra˦˥.sap̚˨˩.mɯː˧.tʰɯː˩˩˦/

From โทรศัพท์ (too-rá-sàp, “telephone”) + มือถือ (mʉʉ-tʉ̌ʉ, “handheld”). Compare Lao ໂທລະສັບມືຖື (thō la sap mư̄ thư̄).

cog

Lao ໂທລະສັບມືຖື (thō la sap mư̄ thư̄)


หน้าจอ

th-noun

หน้าจอ • (nâa-jɔɔ)

/naː˥˩.t͡ɕɔː˧/

From หน้า (nâa, “surface”) + จอ (jɔɔ, “screen”).

com

screen: surface on which pictures, electronic data, etc, may be displayed (as on a television or electronic device).


แป้นพิมพ์

th-noun

แป้นพิมพ์ • (bpɛ̂n-pim)

From แป้น (bpɛ̂n, “platform”) + พิมพ์ (pim, “type, print”). Compare Lao ແປ້ນພິມ (pǣn phim), Vietnamese bàn phím.


ซีพียู

central processing unit
central processing unit


เม้าส์

máo (romanization)
ตัว (classifier)
อัน (classifier)

เมาส์ เมาส์#Thai


หน้าต่าง

th-noun

หน้าต่าง • (nâa-dtàang) (classifier บาน)

nâa-dtàang (romanization)
บาน (classifier)

/naː˥˩.taːŋ˨˩/

From Proto-Tai *ʰnaːꟲ (“face”) + Proto-Tai *taːŋᴮ (“window”).
Cognate with Mon ဗတၚ်, Tày nả táng.
Descendent of Proto-tai *taːŋᴮ: Zhuang dangq (“window”) (dialectal).


เสียง

sǐiang (romanization)
เสียง (classifier)
สยง (alternative)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siəŋᴬ¹ (“sound”) (Jonsson, 1991), from Middle Chinese 聲 (MC syeng, “sound”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᨦ, Lao ສຽງ (sīang), Lü ᦵᦉᧂ (ṡeng), Tai Dam ꪎꪸꪉ (siêng) or ꪹꪎꪉ (sương), Tai Dón ꪎꪸꪉ, Shan သဵင် (sǎeng), Tai Nüa ᥔᥥᥒᥴ (séng), Aiton ꩬိင် (siṅ), Phake ꩬိင် (siṅ), Ahom 𑜏𑜢𑜂𑜫 (siṅ).

inh+

คะแนนเสียง คะแนนเสียง#Thai

vote; formalized choice (as in คะแนนเสียง).


สำเนียง

→ Khmer: សំនៀង (sɑmniəng) / សំណៀង (sɑmniəng)

→ Lao: ສຳນຽງ (sam nīang)

→ Northern Thai: ᩈᩣᩴᨶ᩠ᨿᨦ


เหน่อ

th-adv

เหน่อ • (nə̀ə) (abstract noun ความเหน่อ)

nə̀ə (romanization)
ความเหน่อ (abstract-noun)

with a provincial accent (Specific with native Central Thai dialects only. Excluding Isan, Southern Thai, and Northern Thai speakers who speak Central Thai as their second language.).


แต่งงาน

th-verb

แต่งงาน • (dtɛ̀ng-ngaan) (abstract noun การแต่งงาน)

dtɛ̀ng-ngaan (romanization)
การแต่งงาน (abstract-noun)

/tɛŋ˨˩.ŋaːn˧/

From แต่ง (dtɛ̀ng, “to organise”) + งาน (ngaan, “ceremony”), literally “to organise a ceremony”.

com

1922, มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๑”, in ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๕, ม.ป.ท.: ม.ป.พ., page 4:

ไม่ว่าโสดหรือแต่งงานแล้ว

1917, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “คำนำ”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๕, กรุงเทพฯ: ม.ป.พ., page ซ:

เจ้าหมื่นเสมอใจราช (จู) แต่งงานกับถมยา ธิดาพระยาโชดึกฯ (ฟัก) มีบุตรธิดาหลายคน

jâao-mʉ̀ʉn sà-mə̌ə jai râat · (juu) · dtɛ̀ng-ngaan gàp tǒm-yaa · tí-daa prá-yaa choo-dʉ̀k - · (fák) · mii bùt tí-daa lǎai kon

Chaomuen Samoechairat (Chu) married Thomya, a daughter of Phraya Choduek (Fak). [They] had a lot of sons [and] daughters.

1902, ราชบุรีดิเรกฤทธิ์, พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่น, “ส่วนที่ ๑ ว่าด้วยทางไมตรี”, in ลักษณกฎหมายระหว่างประเทศโดยย่อ, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กองลหุโทษ, page 13:

หญิงซึ่งได้แต่งงานกับคนต่างประเทศ เปลี่ยนชาตเปนชาตผัว...

yǐng sʉ̂ng dâai dtɛ̀ng-ngaan gàp kon dtàang-bprà-têet · bplìian châat bpen châat pǔua ...

A woman who has married a foreign man [and] changed [her] nationality to the nationality of [her] husband...

ฉันแต่งงานแล้ว

(intransitive) to marry, especially through a ceremony.


สมรส

th-noun

สมรส • (sǒm-rót)

sǒm-rót (romanization)
สมรศ (alternative obsolete)

1926, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “ตำนานกฎหมายเมืองไทย”, in อธิบายเบ็ดเตล็ดในเรื่องพงศาวดารสยาม, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 110:

มูลคดีวิวาทว่าด้วยปันสมรส

muun ká-dii wí-wâat wâa-dûai bpan sǒm-rót

The grounds of the dispute as to distribution of marital property

1931, สมาหารหิตะคดี (โป๊ โปรคุปต์), ขุน, “หมวด ข”, in พจนานุกรมกฎหมาย, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 29:

ของหมั้นนี้...นับว่าเป็นสมรส

This engagement gift...is considered to be marital property.


เรือน

เรือน • (rʉʉan) (classifier เรือน or หลัง)

rʉʉan (romanization)
เรือน (classifier)
หลัง (classifier)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *rɯənᴬ⁴ (“house”), from Proto-Tai *rɤːnᴬ (“house”). Cognate with Southern Thai เริน, Isan เฮือน, Lao ເຮືອນ (hư̄an), Northern Thai ᩁᩮᩬᩥᩁ (hɯan⁴) or ᩁᩮᩥ᩠ᨶ (hɤɤn⁴), Khün ᩁᩮᩨ᩠ᨶ, Lü ᦵᦣᦲᧃ (hoen), Tai Dam ꪹꪭꪙ (ꞌhướn), Tai Dón ꪭꪷꪙ, Shan ႁိူၼ်း (hóen), Tai Nüa ᥞᥫᥢᥰ (höen), Ahom 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (rün), Bouyei raanz, Zhuang ranz, Zuojiang Zhuang rwenz. Compare Old Chinese 廛 (OC *dan), Sui xgaanz, Southern Kam yanc, Proto-Be *zaːnᴬ² (“house”) (whence Longtang Be zan²).

inh+

walled and roofed building raised on stilts, used for residence.


เรือน

th-prep

เรือน • (rʉʉan)


ระบบ

th-noun

ระบบ • (rá-bòp)

From Old Khmer rapap Doublet of ระบอบ (rá-bɔ̀ɔp). Compare Lao ລະບົບ (la bop).


เครื่องหมาย

เครื่องหมาย • (krʉ̂ʉang-mǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “thing; instrument; etc”) + หมาย (mǎai, “to mark”). Compare Lao ເຄື່ອງໝາຍ (khư̄ang māi).

cog

Lao ເຄື່ອງໝາຍ (khư̄ang māi)


เครื่องหมายการออกเสียง

th-noun

เครื่องหมายการออกเสียง

เครื่องหมายการออกเสียง • (krʉ̂ʉang-mǎai-gaan-ɔ̀ɔk-sǐiang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/

en-เครื่องหมายการออกเสียง-th-noun-Wr6dlOJ2


นักภาษาศาสตร์

นักภาษาศาสตร์

นักภาษาศาสตร์ • (nák-paa-sǎa-sàat)

From นัก (nák, agentive prefix) + ภาษาศาสตร์ (paa-sǎa-sàat, “linguistics”).


ภาษาศาสตร์

th-noun

ภาษาศาสตร์ • (paa-sǎa-sàat)

/pʰaː˧.saː˩˩˦.saːt̚˨˩/

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + ศาสตร์ (sàat, “science”), from Sanskrit भाषा (bhāṣā, “language”) + शास्त्र (śāstra, “science”); Compare Lao ພາສາສາດ (phā sā sāt).

cog

Lao ພາສາສາດ (phā sā sāt)


เจ้านาย

th-noun

เจ้านาย • (jâo-naai)

From เจ้า (jâao, “chief; lord; master”) + นาย (naai, “idem”).

com

(classifier คน) chief; lord; master; superior.


หัวหน้า

th-noun

หัวหน้า • (hǔua-nâa)

From หัว (hǔua, “head”) + หน้า (nâa, “front”).


ความอิจฉา

/kʰwaːm˧.ʔit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/


ริษยา

th-verb

ริษยา • (rít-sà-yǎa) (abstract noun การริษยา or ความริษยา)

rít-sà-yǎa (romanization)
การริษยา (abstract-noun)
ความริษยา (abstract-noun)
ฤษยา (alternative obsolete)


การผิดประเวณี

การ (gaan) + ผิดประเวณี

prefix

การ (gaan) + ผิดประเวณี


ไส้ติ่ง

th-noun

ไส้ติ่ง • (sâi-dtìng)


ความเศร้าโศก

ความเศร้าโศก

ความเศร้าโศก • (kwaam-sâo-sòok)


หน้าแรก

หน้าแรก • (nâa-rɛ̂ɛk)

/naː˥˩.rɛːk̚˥˩/


ที่อยู่

ที่อยู่ • (tîi-yùu)

ที่ อยู่ (canonical)
tîi-yùu (romanization)

/tʰiː˥˩.juː˨˩/

From ที่ (tîi, “that which”) + อยู่ (yùu, “to be at”).


การข่มขืน

th-noun

การข่มขืน • (gaan-kòm-kʉ̌ʉn)

ข่มขืน ข่มขืน#Thai


หยก

From Middle Chinese 玉 (MC ngjowk, “jade”). Cognate with Lao ຢົກ (yok), Khmer យក់ (yŭək), Javanese giok, Indonesian giok.


คา

From Proto-Tai *gaːᴬ (“stuck”), Old Chinese 枷 (OC *ɡa, *ɡal, *kraːl, “cangue”).
Cognate with Lao ຄາ (khā), Lü ᦅᦱ (kaa), Saek ค๊า, Tày cà, Zhuang gaz.

(archaic) shackles for prisoner's neck, pillory, cangue.


คา

kaa (romanization)
การคา (abstract-noun)


ทา

taa (romanization)
การทา (abstract-noun)

From Proto-Tai *daːᴬ, from Middle Chinese 塗 (MC drae, “smear”).
Cognate with Northern Thai ᨴᩤ, Lao ທາ (thā), Lü ᦑᦱ (taa), Tai Dam ꪕꪱ, Shan တႃး (táa), Ahom 𑜄𑜠 (ta), Zhuang daz.

ทาลิป

to apply a lipstick / to wear a lipstick (depending on the context)

to apply something on something by means of rubbing, smearing, painting, or the like; to be applied with something in such manner: to wear, to have (on), etc.


ผา

From Proto-Tai *praːᴬ (“stone mountain”). Cognate with Northern Thai ᨹᩣ, Lao ຜາ (phā), Lü ᦕᦱ (ṗhaa), Shan ၽႃ (phǎa) (as in မၢၵ်ႇၽႃ (màak phǎa)), Tai Nüa ᥚᥣᥴ (pháa), Phake ၸႃ (phā), Ahom 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), 𑜇𑜡𑜠 (phāa), 𑜇𑜨𑜡 (phoā), or 𑜇𑜨𑜡𑜠 (phoāa), Zhuang bya.


ฝา

Inherited from Proto-Tai *hwaːᴬ (“partition; lid”). Cognate with Isan ฝา, Lao ຝາ (fā), Northern Thai ᨺᩣ (faa¹), Khün ᨺᩣ (faa¹), Lü ᦚᦱ (ḟaa), Tai Dam ꪠꪱ (pha), Tai Dón ꪠꪱ, Shan ၽႃ (phǎa), Tai Nüa ᥜᥣᥴ (fáa), Ahom 𑜇𑜡 (phā) or 𑜇𑜨𑜡 (phoā), Zuojiang Zhuang pa, Zhuang fa.


สำเร็จ

th-adj

สำเร็จ • (sǎm-rèt) (abstract noun ความสำเร็จ)

sǎm-rèt (romanization)
ความสำเร็จ (abstract-noun)
สำเรจ์ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer saṃreca (“to come to an end; to bring to an end; etc”), an extended form of sreca (“ended, done; ready, prepared; etc”), from which Thai เสร็จ (sèt) was derived. Cognate with Modern Khmer សំរេច (sɑmrɨc).

bor

(of products) done or prepared already or in advance; ready-made; off-the-peg.


ความใคร่

ใคร่ ใคร่#Thai

abstract noun of ใคร่ (krâi): lust; desire


เบียร์

th-noun

เบียร์ • (biia)


ขลุ่ยหลิบ

ขลุ่ยหลิบ • (klùi-lìp)

(music) khlui lib, a small-sized vertical flute used in traditional Thai music

th:ขลุ่ยหลิบ


ขลุ่ยอู้

ขลุ่ยอู้ • (klùi-ûu)

(music) khlui u, a large-sized vertical flute used in traditional Thai music


มีดพับสวิส

มีดพับสวิส • (mîit-páp-sà-wís)

From มีด (mîit, “knife”) + พับ (páp, “to fold”) + สวิส (sà-wís, “Swiss”).

com

th:มีดพับสวิส


ผิวหนัง

th-noun

ผิวหนัง • (pǐu-nǎng)

/pʰiw˩˩˦.naŋ˩˩˦/

From ผิว (pǐu, “skin”) + หนัง (nǎng, “skin”).


จุดสุดยอดทางเพศ

จุดสุดยอดทางเพศ

จุดสุดยอดทางเพศ • (jùt-sùt-yɔ̂ɔt-taang-pêet)

/t͡ɕut̚˨˩.sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩.tʰaːŋ˧.pʰeːt̚˥˩/

จุดสุดยอด (jùt-sùt-yɔ̂ɔt, “peak; climax”) + ทางเพศ (taang-pêet, “sexual”).

compound

th:จุดสุดยอดทางเพศ


จุดสุดยอด

th-noun

จุดสุดยอด • (jùt-sùt-yɔ̂ɔt)

/t͡ɕut̚˨˩.sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩/

compound

จุด (jùt) + สุดยอด (sùt-yɔ̂ɔt)


ความเสียว

th-noun

ความเสียว • (kwaam-sǐao)


ทางเพศ

th-adj

ทางเพศ • (taang-pêet) (abstract noun ความทางเพศ)

taang-pêet (romanization)
ความทางเพศ (abstract-noun)

/tʰaːŋ˧.pʰeːt̚˥˩/


กำหนัด

th-noun

กำหนัด • (gam-nàt)

gam-nàt (romanization)
กำดัด (alternative)
กำนัด (alternative)


กำหนัด

th-verb

กำหนัด • (gam-nàt) (abstract noun การกำหนัด or ความกำหนัด)

gam-nàt (romanization)
การกำหนัด (abstract-noun)
ความกำหนัด (abstract-noun)
กำดัด (alternative)
กำนัด (alternative)

to sexually desire; to be sexually aroused.


กานา

From English Ghana. Cognate with Lao ການາ (kā nā).

ประเทศกานา

สาธารณรัฐกานา


อินเดีย

From English India. Doublet of สินธุ (sǐn-tú).

ประเทศอินเดีย

สาธารณรัฐอินเดีย

ชาวอินเดีย


แมงมุม

mɛɛng-mum (romanization)
ตัว (classifier)

From แมง (mɛɛng, “arachnid”) + มุม (mum, “corner”). Compare Lao ແມງມຸມ (mǣng mum).


วิทยา

From Sanskrit विद्या (vidyā, “learning; knowledge; wisdom”). Cognate with Khmer វិទ្យា (vityiə), Lao ວິທະຍາ (wi tha nyā). Related to วิชา (wí-chaa).

der

science; knowledge; learning; philosophy; -logy.


คำถาม

kam-tǎam (romanization)
ข้อ (classifier)

Compound of คำ (kam) + ถาม (tǎam). Compare Lao ຄຳຖາມ (kham thām).

ผมมีคำถามครับ

I have a question (male speaker, polite)

ดิฉันมีคำถามค่ะ

I have a question (female speaker, polite)


เผือ

th-pronoun

เผือ • (pʉ̌ʉa)

pʉ̌ʉa (romanization)
เผืออ (alternative)

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:

พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก

pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék

My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic) an exclusive plural first person pronoun: we.


เขือ

เขือ • (kʉ̌ʉa)


เด็กชาย

From เด็ก (dèk, “child”) + ชาย (chaai, “male”).

com

(law) a formal title which a man under 15 years of age is required to use. Abbreviation: ด.ช. (dɔɔ-chɔɔ)


มีเพศสัมพันธ์

th-verb

มีเพศสัมพันธ์

มีเพศสัมพันธ์ • (mii pêet sǎm-pan) (abstract noun การมีเพศสัมพันธ์)

มี เพศสัมพันธ์ (canonical)
mii pêet sǎm-pan (romanization)
การมีเพศสัมพันธ์ (abstract-noun)


ผู้ชาย

pûu-chaai (romanization)
คน (classifier)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

From ผู้ (pûu, “person; male”) + ชาย (chaai, “male”).


งิ้ว

th-noun

งิ้ว • (ngíu)

th:งิ้ว th:วัดไผ่โรงวัว


ฝน

fǒn (romanization)
การฝน (abstract-noun)

Cognate with Isan ฝน, Lao ຝົນ (fon), Northern Thai ᨺᩫ᩠ᨶ, Khün ᨺᩫ᩠ᨶ, Lü ᦚᦳᧃ (ḟun), Shan ၽူၼ် (phǔun), Tai Nüa ᥜᥨᥢᥴ (fón), Zhuang bwn, Zuojiang Zhuang pwn.

cog

Lü ᦚᦳᧃ (ḟun)

ฝนดินสอสองบีบนกระดาษคำตอบ

fǒn din-sɔ̌ɔ sɔ̌ɔng-bii bon grà-dàat kam-dtɔ̀ɔp

(literally) To rub a 2B pencil on an answer sheet.
 (referring to a Scantron answer sheet where pencils are used to colour answer bubbles.)

ฝนทั่งให้เป็นเข็ม

(literally) To rub an anvil into a needle.

(transitive, used of an erect body, as a metal stick, graphite stick, etc.) to rub; to reduce to powder, sharpen, or shape by or as if by friction.


ชี้ฟ้า

th-noun

ชี้ฟ้า • (chíi-fáa)

/t͡ɕʰiː˦˥.faː˦˥/

From ชี้ (chíi, “to point at”) + ฟ้า (fáa, “sky”). Compare Chinese 朝天椒 (cháotiānjiāo).

com

th:พริกชี้ฟ้า

พริก พริก#Thai

Capsicum annuum
Capsicum annuum#Translingual

(พริก~) a type of Thai chili, Capsicum annuum.

พริก พริก#Thai

Capsicum frutescens
Capsicum frutescens#Translingual

(พริก~) a type of Thai chili, Capsicum frutescens.


ราก

From Proto-Tai *C̬.raːkᴰ (“root”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩣ᩠ᨠ, Khün ᩁᩣ᩠ᨠ, Lao ຮາກ (hāk), Lü ᦣᦱᧅ (haak), Tai Dam ꪭꪱꪀ, Shan ႁၢၵ်ႈ (hāak), Ahom 𑜍𑜀𑜫 (rak), Zhuang rag, Nong Zhuang laeg, Zuojiang Zhuang lag, Saek ร̄าก.


กวด

gùuat (romanization)
การกวด (abstract-noun)

Borrowed from Middle Chinese 括 (MC kwat, “to tie; to seek; to pursue; to enclose; to include”). Cognate with Lao ກວາດ (kuāt).


เส้น

th-cls

เส้น • (sên)

From Proto-Tai *selꟲ (classifier for long, thin objects). Compare Middle Chinese 線 (MC sjenH, “thread”). Cognate with Lao ເສັ້ນ (sen), Shan သဵၼ်ႈ (sāen), Saek แซ̂น.

inh

Classifier for long, thin things, such as hair, rope, string, thread, noodle, road, etc.


เจือจาง

th-verb

เจือจาง • (jʉʉa-jaang) (abstract noun การเจือจาง)

jʉʉa-jaang (romanization)
การเจือจาง (abstract-noun)

/t͡ɕɯa̯˧.t͡ɕaːŋ˧/


สับสน

สับสน • (sàp-sǒn) (abstract noun การสับสน)

sàp-sǒn (romanization)
การสับสน (abstract-noun)

to be confused, bewildered, puzzled, messed up.


การแข็งตัวขององคชาต

th-noun

การแข็งตัวขององคชาต

การแข็งตัวขององคชาต • (gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat)

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat (romanization)

/kaːn˧.kʰɛŋ˩˩˦.tua̯˧.kʰɔːŋ˩˩˦.ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

การแข็งตัว (gaan-kɛ̌ng-dtuua, “hardening”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + องคชาต (ong-ká-châat, “penis”)

compound

การแข็งตัวขององคชาตเป็นปรากฏการณ์ด้านสรีระ ที่องคชาตขยายใหญ่และแข็งขึ้น

gaan-kɛ̌ng-dtuua kɔ̌ɔng ong-ká-châat bpen bpraa-gòt-dtà-gaan dâan sà-rii-rá · tîi ong-ká-châat kà-yǎai yài lɛ́ kɛ̌ng-kʉ̂n

An erection is a physiological phenomenon where the penis expands and hardens.

th:การแข็งตัวขององคชาต


การแข็งตัว

แข็งตัว แข็งตัว#Thai


แข็งตัว

th-verb

แข็งตัว • (kɛ̌ng-dtuua) (abstract noun การแข็งตัว)

kɛ̌ng-dtuua (romanization)
การแข็งตัว (abstract-noun)

/kʰɛŋ˩˩˦.tua̯˧/

to get hard, to harden, to get stiff, to stiffen.


ลูกสาว

th-noun

ลูกสาว • (lûuk-sǎao)

From ลูก (lûuk, “child; offspring”) + สาว (sǎao, “female”). Cognate with Lao ລູກສາວ (lūk sāo), Zhuang lwgsau.


วุ้น

th-noun

วุ้น • (wún)

→ Lao: ວຸ້ນ (wun)


อภิบาล

th-verb

อภิบาล • (à-pí-baan) (abstract noun การอภิบาล)

à-pí-baan (romanization)
การอภิบาล (abstract-noun)

From Pali abhipāla (“protector”), from abhi (“over; upon; etc”) + pāla (“guardian; keeper; custodian; etc”), or from Sanskrit अभिपाल (abhipāla, idem), अभि (abhi, idem) + पाल (pāla, idem), equivalent to Thai อภิ (à-pí) + บาล (baan). Cognate with Khmer អភិបាល (ʼaʼphibaal).

(elegant) to guard, to protect, to take care, to look after; to administer, to govern; to keep, to maintain.


เปียก

th-adj

เปียก • (bpìiak) (abstract noun ความเปียก)

bpìiak (romanization)
ความเปียก (abstract-noun)

Cognate with Lao ປຽກ (pīak), Shan ပဵၵ်ႇ (pàek).


น้ำเชื้อ

th-noun

น้ำเชื้อ • (náam-chʉ́ʉa)

/naːm˦˥.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

น้ำ (náam) + เชื้อ (chʉ́ʉa).

compound

น้ำ (náam) + เชื้อ (chʉ́ʉa)


สะระแหน่

th-noun

สะระแหน่ • (sà-rá-nɛ̀ɛ)

Uncertain. It has been told that the term is distorted from an Italian's name "มิสเตอร์ สะระนี" (Mister Sarani) who imported the plant to Siam in the Rama III reign.


ขมิ้น

ขมิ้น • (kà-mîn)

Cognate with Lao ຂີ້ໝິ້ນ (khī min), Shan မိၼ်ႉ (mḭ̂n), Lü ᦃᧁᧉᦖᦲᧃᧉ (ẋaw²ṁiin²)

cog

Lü ᦃᧁᧉᦖᦲᧃᧉ (ẋaw²ṁiin²)


หนุ่ม

th-noun

หนุ่ม • (nùm)

From Proto-Southwestern Tai *ʰnumᴮ¹ (“young”). Cognate with Lao ໜຸ່ມ (num), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Khün ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ, Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹), Tai Dam ꪘꪴ꪿ꪣ, Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ or ꪶꪘꪝꫀ, Shan ၼုမ်ႇ (nùm), Tai Nüa ᥘᥧᥛᥱ (lǔm) or ᥢᥧᥛᥱ (nǔm), Ahom 𑜃𑜤𑜉𑜫 (num). Compare Javanese nom. Likely underwent semantic narrowing as the cognates in other Tai languages can be used to describe either gender.

cog

Lü ᦐᦳᧄᧈ (ṅum¹)

Tai Dón ꪘꪮꪝꫀ

Proverbs 7:7, KJV:
หนุ่มคนหนึ่งไร้ความเข้าใจ
nùm kon nʉ̀ng rái kwaam-kâo-jai
A young man void of understanding.

Psalm 78:63, KJV:
ไฟผลาญหนุ่ม ๆ ของเขาเสีย และสาว ๆ ของเขาก็ไม่ได้แต่งงาน
fai plǎan nùm nùm kɔ̌ɔng kǎo sǐia lɛ́ sǎao sǎao kɔ̌ɔng kǎo gɔ̂ɔ mâi dâai dtɛ̀ng-ngaan
The fire consumed their young men; and their maidens were not given to marriage.

young man, especially one aged between 15–30 years.


มันสมอง

th-noun

มันสมอง • (man-sà-mɔ̌ɔng)

From มัน (man, “fat (greasy substance; tissue containing such substance)”) + สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”); literally "brain fat".

compound

(figurative) understanding; intellectual power; intelligence; wisdom.

(figurative) very intelligent or brilliant person.


สมอง

th-noun

สมอง • (sà-mɔ̌ɔng)

sà-mɔ̌ɔng (romanization)
ขมอง (alternative)
หมอง (alternative)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/

Compare Khmer ខ្មង (khmɑɑng, “marrow (of a bone)”).

cog

(figurative, metonymic) head; intelligence; brains.


ช่องคลอด

th-noun

ช่องคลอด • (chɔ̂ng-klɔ̂ɔt)

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.kʰlɔːt̚˥˩/


ล่อนจ้อน

th-adj

ล่อนจ้อน • (lɔ̂n-jɔ̂n) (abstract noun ความล่อนจ้อน)

lɔ̂n-jɔ̂n (romanization)
ความล่อนจ้อน (abstract-noun)

/lɔn˥˩.t͡ɕɔn˥˩/

Semi-learned borrowing from Malay telanjang.


โล้งโต้ง

th-adj

โล้งโต้ง • (lóong-dtôong) (abstract noun ความโล้งโต้ง)

lóong-dtôong (romanization)
ความโล้งโต้ง (abstract-noun)

/loːŋ˦˥.toːŋ˥˩/


แมงลัก

th-noun

แมงลัก • (mɛɛng-lák)

/mɛːŋ˧.lak̚˦˥/


อบเชย

อบเชย • (òp-chəəi)

/ʔop̚˨˩.t͡ɕʰɤːj˧/


จันทน์เทศ

จันทน์เทศ • (jan-têet)

th:จันทน์เทศ


กานพลู

gaan-pluu (romanization)
กรามพลู (alternative)

Semi-learned borrowing from Tamil கிராம்பு (kirāmpu) or கராம்பு (karāmpu). Cognate with Lao ກ້ານພູ (kān phū), Khmer ក្លាំពូ (klampuu).


โป๊ยกั้ก

th-noun

โป๊ยกั้ก • (bpóoi-gâk)


กระท้อน

กระท้อน • (grà-tɔ́ɔn)


แขน

แขน • (kɛ̌ɛn)

→ Nyah Kur: แคน

From Proto-Tai *qeːnᴬ (“arm”). Cognate with Northern Thai ᨡᩯ᩠ᨶ, Lao ແຂນ (khǣn), Lü ᦶᦃᧃ (ẋaen), Tai Dam ꪵꪄꪙ, Shan ၶႅၼ် (khěn), Phake ၵိၺ် (khiñ), Ahom *𑜁𑜢𑜐𑜫 (*khiñ), Zhuang gen. Compare Proto-Kam-Sui *k-xiːn¹ (“arm”), Middle Chinese 肩 (MC ken).


เหลา

lǎo (romanization)
การเหลา (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlawᴬ¹ (“to sharpen with a knife”). Cognate with Lao ເຫຼົາ (lao), Lü ᦜᧁ (l̇aw), Shan လဝ် (lǎo), Saek เหล่า.


เหลา

th-noun

เหลา • (lǎo)

From a dialect of Chinese 樓 /楼 (lóu, “building”).

(colloquial) restaurant (usually refers to elegant Chinese one)


เหล้า

เหล้า • (lâo)

From Proto-Tai *ʰlawꟲ (“liquor”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩮᩢ᩶ᩣ, Lao ເຫຼົ້າ (lao), Lü ᦜᧁᧉ (l̇aw²), Tai Dam ꪹꪨ꫁ꪱ, Shan လဝ်ႈ (lāo), Tai Nüa ᥘᥝᥲ (làw), Phake လွ် (law), Ahom 𑜎𑜨𑜧 (low), Bouyei lauc, Zhuang laeuj, Saek เล̂า.
Compare Middle Chinese 醪 (MC law, “liquor”).

cog

Lü ᦜᧁᧉ (l̇aw²)


มังคุด

Semi-learned borrowing from Malay manggustan, variant of manggis. Compare Lao ມັງຄຸດ (mang khut), Khmer មង្ឃុត (mɔɔmŭəngkhut).


หนุมาน

Borrowed from Sanskrit हनुमान् (hanumān).


สำคัญ

th-verb

สำคัญ • (sǎm-kan) (abstract noun การสำคัญ)

sǎm-kan (romanization)
การสำคัญ (abstract-noun)

Uncertain. Perhaps from extension of Old Khmer sgāla, sgãla, sgal (“to know, be acquainted or familiar with”), corresponding to Modern Khmer ស្គាល់ (skŏəl).
Compare Modern Khmer សំគាល់ (sɑmkŏəl), សម្គាល់ (sɑɑsɑmkŏəl, “to notice, to take note of; to distinguish, to recognise; mark, sign; etc”).
Reborrowed by Modern Khmer as សំខាន់ (sɑmkhan, “important; excellent, magnificent; remarkable; exemplary, model; etc”).
Compare also Lao ສຳຄັນ (sam khan).

Mark 6:49, HCSB:
เมื่อเหล่าสาวกเห็นพระองค์ทรงดำเนินบนทะเล เขาสำคัญว่าผี แล้วพากันร้องอึงไป
mʉ̂ʉa lào sǎa-wók hěn prá-ong song dam-nəən bpai bon tá-lee kǎo sǎm-kan wâa pǐi lɛ́ɛo paa gan rɔ́ɔng ʉng bpai
When they saw Him walking on the sea, they thought it was a ghost and cried out;

1 Samuel 1:13, KJV:
ฝ่ายฮันนาห์นั้น นางพูดแต่ในใจ ริมฝีปากของนางมุบมิบเท่านั้น ไม่ได้ยินเสียงของนาง เพราะเหตุนี้ เอลีจึงสำคัญว่า นางมึนเมา
fàai naang han-nâa nán naang pûut dtɛ̀ɛ nai jai rim-fǐi-bpàak kɔ̌ɔng naang múp-míp tâo-nán mâi dâai-yin sǐiang kɔ̌ɔng naang prɔ́-hèet-níi ee-lîi jʉng sǎm-kan wâa naang mʉn-mao
Now Hannah, she spake in her heart; only her lips moved, but her voice was not heard: therefore Eli thought she had been drunken.

2 Samuel 13:33, KJV:
ฉะนั้น บัดนี้ ขอกษัตริย์เจ้านายของข้าพระองค์อย่าได้ร้อนพระทัยด้วยสำคัญว่า ราชโอรสทั้งหมดของกษัตริย์สิ้นชีวิต เพราะอัมโนนสิ้นชีพแต่ผู้เดียว
chà-nán bàt-níi kɔ̌ɔ gà-sàt jâao-naai kɔ̌ɔng kâa-prá-ong yàa dâai rɔ́ɔn-prá-tai dûai sǎm-kan wâa râat-chá-oo-rót táng-mòt kɔ̌ɔng gà-sàt sîn-chii-wít prɔ́ an-noon sîn-chîip dtɛ̀ɛ pûu diao
Now therefore let not my lord the king take the thing to his heart, to think that all the king's sons are dead: for Amnon only is dead.

to believe, consider, think, or understand, especially groundlessly or incorrectly.


มือ

From Proto-Southwestern Tai *mɯːᴬ⁴ (“hand”), from Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”).
In Southwestern Tai, cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Tai Dón ꪝꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw)
In Central Tai, cognate with Tày mừ.
In Northern Tai, cognate with Zhuang fwngz, Bouyei fengz, Saek มื๊อ.
In other Tai, cognate with Zuojiang Zhuang mwz (see Zhuang mwz)
Possibly cognate with Proto-Austronesian *(qa)lima (“hand”).
Compare Sui myal (“hand”), Proto-Be *məːᴬ², Proto-Hlai *C-mɯː (“hand”) (whence mɯɰ¹~mɯɰ⁴ across the different lects).

ส้ม ส้ม#Thai

(botany) (ส้ม~) fingered citron, the plant Citrus medica var. sarcodactylis of the family Rutaceae; the fruit of this plant.


ฟิสิกส์

th-noun

ฟิสิกส์ • (fí-sìk)

fí-sìk (romanization)
ฟิซิกซ์ (alternative archaic dated obsolete)
ฟิสิกส (alternative)


เคมี

kee-mii (romanization)
เฆมี (alternative)

From English chemistry. Cognate with Lao ເຄມີ (khē mī).


ปาฏิหาริย์

ปาฏิหาริย์ • (bpaa-dtì-hǎan)


ตรรกศาสตร์

ตรรกศาสตร์ • (dtàk-gà-sàat)

From ตรรก (dtàk, “thinking”) + ศาสตร์ (sàat, “science”), derived from Sanskrit तर्क (tarka, “reasoning”) + शास्त्र (śāstra, “science”).


แปล

bplɛɛ (romanization)
การแปล (abstract-noun)


เฮลิคอปเตอร์

th-noun

เฮลิคอปเตอร์ • (hee-lí-kɔ́p-dtə̂ə) (classifier ลำ or เครื่อง)

hee-lí-kɔ́p-dtə̂ə (romanization)
ลำ (classifier)
เครื่อง (classifier)

/heː˧.li˦˥.kʰɔp̚˦˥.tɤː˥˩/


ไดโนเสาร์

Semi-learned borrowing from English dinosaur.

slbor

2016, MGR Online, ท้าแล้วปลิว! เดิมพัน 1 ล้านรบโฆษณา "ยักษ์เที่ยวไทย" สุดท้ายหายจ้อย, เอเอสทีวีผู้จัดการ:
จ่าพิชิตจัดประกวดแฟนอาร์ตทศกัณฐ์ชิงรางวัลรวมห้าหมื่นบอกให้พวกไดโนเสาร์อกแตกตาย
jàa pí-chít jàt bprà-gùuat fɛɛn-áat tót-sà-gan ching raang-wan ruuam hâa mʉ̀ʉn bɔ̀ɔk hâi pûuak dai-noo-sǎo òk-dtɛ̀ɛk-dtaai
Jarpichit holds a Rāvaṇa fan art competition with rewards amounting to [THB]50,000, saying the campaign is for irritating dinosaur people till they die from anger outbursts.

2015, MGR Online, กระทรวงแบน "อาบัติ" คอหนังแบนกระทรวง! อย่าจองเวรซึ่งกันและกันเลย!!, เอเอสทีวีผู้จัดการ:
กระทรวงไดโนเสาร์แบนอาบัติแล้ว
grà-suuang dai-noo-sǎo bɛɛn aa-bàt lɛ́ɛo
The film Apatti has been banned by the dinosaur ministry.

(slang and derogatory, sometimes used as a modifier) one that is hopelessly outdated, ultraconservative, or unwilling to adapt to change.


โทรศัพท์

th-verb

โทรศัพท์ • (too-rá-sàp) (abstract noun การโทรศัพท์)

too-rá-sàp (romanization)
การโทรศัพท์ (abstract-noun)

→ Lao: ໂທລະສັບ (thō la sap)

→ Khmer: ទូរស័ព្ទ (tuurĕəʼsap)

From โทร (too-rá-, “far; remote”) + ศัพท์ (sàp, “term, word; sound; etc”); ultimately from Sanskrit दूर (dūra) + शब्द (śabda); calque of English telephone.

com

to make a telephone call; to call or contact through telephone; to talk or converse through telephone.


โทรศัพท์สาธารณะ

th-noun

โทรศัพท์สาธารณะ • (too-rá-sàp-sǎa-taa-rá-ná)

/tʰoː˧.ra˦˥.sap̚˨˩.saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.naʔ˦˥/

From โทรศัพท์ (too-rá-sàp, “telephone”) + สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná, “public”).


แอร์

Shortened from แอร์โฮสเตส, from English air hostess.


เซน

From Japanese 禅(ぜん) (zen), from Middle Chinese 禪 (MC dzyen), an abbreviation of 禪那 (MC dzyen na), from Sanskrit ध्यान (dhyāna). Doublet of ฌาน (chaan).


กัญชา

From Khmer កញ្ឆា (kɑɑkɑñchaa, “the narcotic plant Cannabis indica or Cannabis sativa”), ultimately from Western Cham kačha; or from Sanskrit गञ्जा (gañjā, “hemp”). Compare Malay ganja.

bor

Cannabis indica
Cannabis indica#Translingual

(botany) the plant Cannabis indica of the family Cannabaceae.


เจ็บ

th-verb

เจ็บ • (jèp) (abstract noun การเจ็บ or ความเจ็บ)

jèp (romanization)
การเจ็บ (abstract-noun)
ความเจ็บ (abstract-noun)

From Proto-Tai *cepᴰ (“hurt”).
Cognate with Lao ເຈັບ (chep), Northern Thai ᨧᩮᩢ᩠ᨷ, Tai Dam ꪹꪊꪸꪚ, Lü ᦵᦈᧇ (ṫseb), Shan ၸဵပ်း (tsáep), Ahom 𑜋𑜢𑜆𑜫 (chip), Zhuang sep and cep (dialectal).


บาดเจ็บ

บาดเจ็บ • (bàat-jèp) (abstract noun การบาดเจ็บ)

bàat-jèp (romanization)
การบาดเจ็บ (abstract-noun)

/baːt̚˨˩.t͡ɕep̚˨˩/


จน

jon (romanization)
การจน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨧᩫ᩠ᨶ, Lao ຈົນ (chon).


ฉะนั้น

th-adv

ฉะนั้น • (chà-nán)

so; therefore; like that; thus; consequently.


ช้า

cháa (romanization)
ความช้า (abstract-noun)

late, not arriving until after an expected time


เซ

see (romanization)
การเซ (abstract-noun)

stagger, to sway from one side to the other as if about to fall in standing or walking.


น้า

From Proto-Tai *naːꟲ (“mother's younger sibling”). Cognate with Northern Thai ᨶ᩶ᩣ, Lao ນ້າ (nā), Lü ᦓᦱᧉ (naa²), Tai Dam ꪙ꫁ꪱ, Tai Dón ꪙꪱꫂ, Tày na̱, Shan ၼႃႉ (nâ̰a), Tai Nüa ᥘᥣᥳ (lȧa) or ᥢᥣᥳ (nȧa), Aiton ꩫႃ (nā), Phake ꩫႃ (nā), Ahom 𑜃𑜡𑜠 (nāa), Zhuang nax, Zuojiang Zhuang nax.

inh

younger sibling of one's mother; maternal uncle or aunt.


บ่อ

th-noun

บ่อ • (bɔ̀ɔ)

Inherited from Proto-Tai *ɓoːᴮ. Cognate with Northern Thai ᨷᩬᩴ᩵, Lao ບໍ່ (bǭ), Lü ᦢᦸᧈ (ḃoa¹), Tai Dón ꪚꪮꫀ, Shan မေႃႇ (màu) or ဝေႃႇ (wàu), Tai Nüa ᥛᥨᥝᥱ (mǒw), Phake မေႃ (mō), Ahom 𑜈𑜦𑜨𑜡 (beoā) or 𑜉𑜦𑜨𑜡 (meoā), Zhuang mboq.

cog

Lü ᦢᦸᧈ (ḃoa¹)

well (hole sunk into the ground as a source of water, oil, natural gas, salt, coal or mineral)


ป่า

th-adj

ป่า • (bpàa)

From Proto-Tai *paːᴮ (“grove; wood”). Cognate with Northern Thai ᨸ᩵ᩣ, Lao ປ່າ (pā), Lü ᦔᦱᧈ (ṗaa¹), Tai Dam ꪜ꪿ꪱ, Shan ပႃႇ (pàa), Ahom 𑜆𑜡 (pā), Zuojiang Zhuang baq.

cog

Lü ᦔᦱᧈ (ṗaa¹)

สัตว์ป่า

ของป่า

something that you take from the forest, e.g. animal, plant, vegetable, etc.


ผ่า

pàa (romanization)
การผ่า (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *pʰaːᴮ¹ (“to split; to hew”), from Middle Chinese 破 (MC phaH, “to break; to cut open”). Cognate with Northern Thai ᨹ᩵ᩣ, Lao ຜ່າ (phā), Lü ᦕᦱᧈ (ṗhaa¹), Shan ၽႃႇ (phàa), Tai Nüa ᥚᥣᥱ (phǎa), Phake ၸႃ (phā), Ahom 𑜇𑜡 (phā).

cog

Lü ᦕᦱᧈ (ṗhaa¹)

to split or divide, especially with a knife or axe.


ผ่าตัด

th-verb

ผ่าตัด • (pàa-dtàt) (abstract noun การผ่าตัด)

pàa-dtàt (romanization)
การผ่าตัด (abstract-noun)

From ผ่า (pàa, “to cut open”) + ตัด (dtàt, “to cut off”).

com

ผ่า ผ่า#Thai

ตัด ตัด#Thai

Used other than figuratively or idiomatically: see ผ่า (pàa), ตัด (dtàt).


พอ

pɔɔ (romanization)
ความพอ (abstract-noun)
ภอ (alternative)

Cognate with Isan พอ, Lao ພໍ (phǭ), Northern Thai ᨻᩬᩴ (pɔɔ⁴), Khün ᨻᩳ (pɔɔ⁴), Lü ᦗᦸ (poa), Tai Dam ꪝꪷ (ꞌpó), Shan ပေႃး (páu), Tai Nüa ᥙᥨᥝᥰ (pöw), Ahom 𑜆𑜦𑜡 (pō).

cog

Khün ᨻᩳ (pɔɔ⁴)


พอ

Khün ᨻᩳ (pɔɔ⁴)


คอนลีย์

th-proper noun

คอนลีย์ • (kɔɔn-lîi)

/kʰɔːn˧.liː˥˩/

A transliteration of the English surname Conley


ฟอร์ด

ฟอร์ด • (fɔ̀ɔt)

A transliteration of the English surname Ford

th:ฟอร์ด (แก้ความกำกวม)


แรคคูน

th-noun

แรคคูน • (rɛ́k-kuun)

From English raccoon, from Powhatan ärähkun, from ärähkuněm (“he scratches with his hands”).

Procyon lotor
Procyon lotor#Translingual


นิ้

(followed by polite particle) here you are.


กล้า

glâa (romanization)
ความกล้า (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩶ᩣ, Lao ກ້າ (kā), Lü ᦂᦱᧉ (k̇aa²).

cog

Lü ᦂᦱᧉ (k̇aa²)


ท่า

From Proto-Tai *daːᴮ (“river”). Cognate with Isan ท่า, Lao ທ່າ (thā), Northern Thai ᨴ᩵ᩤ, Khün ᨴ᩵ᩤ, Lü ᦑᦱᧈ (taa¹), Shan တႃႈ (tāa, “pier; shallow place in water”), Tai Nüa ᥖᥣ (taa), Zhuang dah (“river”).


ท่า

tâa (romanization)
*ถ้า (alternative obsolete)

From Proto-Southwestern Tai *tʰaːꟲ¹ (“to wait”), from Proto-Tai *craːᶜ (“to wait”). Cognate with Northern Thai ᨳ᩶ᩣ, Khün ᨳ᩶ᩣ, Isan ถ้า or ถ่า, Lao ຖ້າ (thā), Lü ᦏᦱᧉ (ṫhaa²), Shan ထႃႈ (thāa), Phake ထႃ (thā), Ahom 𑜌𑜠 (tha), 𑜌𑜡 (thā), or 𑜌𑜡𑜠 (thāa).

cog

Lü ᦏᦱᧉ (ṫhaa²)


พร้า

Inherited from Proto-Southwestern Tai *braːꟲ⁴ (“sword; long knife”), from Proto-Tai *ɟm̩.raːꟲ (“machete; big knife”).
Cognate with Northern Thai ᨻᩕ᩶ᩣ or ᨽ᩶ᩣ, Khün ᨻᩕ᩶ᩣ or ᨽ᩶ᩣ, Lao ພ້າ (phā), Lü ᦘᦱᧉ (phaa²), Shan ၽႃႉ (phâ̰a), Tai Nüa ᥚᥣᥳ (phȧa), Phake ၸႃ (phā), Ahom 𑜇𑜠 (pha), Zhuang byax and gyax (both dialectal).