ครอง

krɔɔng (romanization)
การครอง (abstract-noun)

From Old Khmer គ្រោង (groṅa) or គ្រង (graṅa, “to rule, to administer; to protect, to watch over”). Cognate with Modern Khmer គ្រង (krɔɔng).

1510, “จารึกฐานพระอิศวรเมืองกำแพงเพชร”, in ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา, volume 1, พระนคร: สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 28:

ให้ครองสัตว์สี่ตีนสองตีนในเมืองกำแพงเพชร

hâi krɔɔng sàt sìi dtiin sɔ̌ɔng dtiin nai mʉʉang gam-pɛɛng-pét

so that [he] reigns over two-footed [and] four-footed creatures in the town of Kamphaeng Phet.

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 1, กรุงเทพฯ: n.p., published 1912, page 14:

ให้ขึ้นไปครองเมืองพระพิศณุโลก

hâi kʉ̂n bpai krɔɔng mʉʉang prá pít-sà-nú-lôok

[and] ordered [him] to go up to [and] rule the town of Phra Phitsanulok.

1860, คทาธรธรณินทร์ (เยีย), เจ้าพระยา, “พงศาวดารเมืองพระตะบอง”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 16, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1932, page 1:

ให้เจ้าองค์รามน้องต่างมารดาขึ้นครองราชสมบัติ

hâi jâao ong raam nɔ́ɔng dtàang maan-daa kʉ̂n krɔɔng râat-chá-sǒm-bàt

[He] allowed Chao Ong Ram, [his] younger brother of different mother, to ascend [and] assume the seat of royalty.

1922 September 14, อุดมราชภักดี (โถ สุจริตกุล), พระยา, “กฎธานิโยปการ พระพุทธศักราช ๒๔๖๕”, in ธรรมนูญลักษณปกครองคณะนคราภิบาล พระพุทธศักราช ๒๔๖๕, n.p., page 22:

ผู้ที่ครองเคหสถานอันรวมอยู่ในขอบเขตที่ดิน...

pûu tîi krɔɔng kee-hà-sà-tǎan an ruuam yùu nai kɔ̀ɔp-kèet tîi-din ...

The person who owns a place of dwelling which is included in the land boundaries ...

1932 December 18, “การฉลองรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 49, number 0D, page 3199:

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า...ออกไปครองผ้าเสร็จกลับมานั่งเหนืออาสน

sǒm-dèt prá sǎng-ká-râat-jâao ... ɔ̀ɔk bpai krɔɔng pâa sèt glàp maa nâng nʉ̌ʉa àat

His Holiness the Prince-Patriarch ... went out to put on the robe. Having finished [this, he] returned to sit upon [his] pulpit.

1962, ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย, องคุลิมาล, 3rd edition, พระนคร: ไทยวัฒนาพานิช, page 23:

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือบาตรครองจีวรเข้าสู่หมู่บ้าน

prá-pûu-mii-prá-pâak-jâao song tʉ̌ʉ bàat krɔɔng jii-wɔɔn kâo sùu mùu-bâan

The Blessed One, carrying an alms bowl [and] wearing the saffron robe, came into the village.

(used of a priest) to don; to dress; to wear.

1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา ภาค ๓”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 73, number 95A, page 166:

ผู้ใดเสพย์สุรา...จน...ครองสติไม่ได้ขณะอยู่ในถนนสาธารณะ...

pûu dai sèep sù-raa ... jon ... krɔɔng sà-dtì mâi dâai kà-nà yùu nai tà-nǒn sǎa-taa-rá-ná ...

Whoever consumes liquor ... to the point of ... being unable to maintain consciousness whilst being on a public road ...

to maintain, conduct, or manage (someone or something in a certain way or condition).


เอ็กซ์

th-adj

เอ็กซ์ • (ék) (abstract noun ความเอ็กซ์)

ék (romanization)
ความเอ็กซ์ (abstract-noun)
เอกซ์ (alternative)

(slang, from X rating) erotic; pornographic; sexual; sexy.


พัด

Compare Isan พัด, Lao ພັດ (phat), Northern Thai ᨻᩢ᩠ᨯ, Tai Dam ꪝꪰꪒ, Shan ပတ်ႉ (pâ̰t).


พัด

pát (romanization)
การพัด (abstract-noun)

ลมกำลังพัด


โป๊

bpóo (romanization)
ความโป๊ (abstract-noun)

From Hokkien 補 /补 (pó͘, “to mend; to repair; to supplement; etc”).

bor

(slang) nude; naked or almost naked; being without adequate clothing or covering; disclosing or exposing certain body parts which should be concealed or covered.


ทัด

tát (romanization)
การทัด (abstract-noun)

to tuck behind the ear (as a flower, a pencil).


อมแล้วดูด

th-verb

อมแล้วดูด • (om-lɛ́ɛo-dùut) (abstract noun การอมแล้วดูด)

om-lɛ́ɛo-dùut (romanization)
การอมแล้วดูด (abstract-noun)

From a Thai slogan of the ice-cream brand Wall's; consisting of อม (om, “to keep or hold in the mouth”) + แล้ว (lɛ́ɛo, “and”) + ดูด (dùut, “to suck”).

com

(slang) to fellate; to perform fellatio.


อมแล้วดูด

th-noun

อมแล้วดูด • (om-lɛ́ɛo-dùut)


ตาสีตาสา

From ตา (dtaa) + สี (sǐi) + ตา (dtaa) + สา (sǎa); literally meaning "Granddad Si, Granddad Sa"; Si and Sa being common names amongst rural people in Thailand.


ขวิด

kwìt (romanization)
การขวิด (abstract-noun)

Uncertain. Possibly from Old Khmer ខ្វេះ (khveḥ, “to gore or attack with the tusks”). Compare Modern Khmer ខ្វេះ (khveh, “to scratch with a claw”); Thai แขวะ (kwɛ̀)

cog

(used of an animal) to butt, gore, or attack with the horns, tusks, or the like.


ขี้โกงมะโรงมะเส็ง

th-adj

ขี้โกงมะโรงมะเส็ง

ขี้โกงมะโรงมะเส็ง • (kîi-goong-má-roong-má-sěng) (abstract noun ความขี้โกงมะโรงมะเส็ง)

kîi-goong-má-roong-má-sěng (romanization)
ความขี้โกงมะโรงมะเส็ง (abstract-noun)

ขี้โกง (kîi-goong, “cheating; deceitful; fraudulent”) + มะโรง (má-roong, “dragon (zodiac)”) + มะเส็ง (má-sěng, “snake (zodiac)”).
The second and third stems, má-roong and má-sěng, have no special meaning here; they are just added to rhyme with the first stem, kîi-goong.

com

(childish) cheating; deceitful; fraudulent.


ขุดรากถอนโคน

th-verb

ขุดรากถอนโคน • (kùt-râak-tɔ̌ɔn-koon) (abstract noun การขุดรากถอนโคน)

kùt-râak-tɔ̌ɔn-koon (romanization)
การขุดรากถอนโคน (abstract-noun)

/kʰut̚˨˩.raːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦.kʰoːn˧/

From ขุด (kùt, “to dig; to dig up; etc.”) + ราก (râak, “root”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out; to pull up; to remove; to take out; etc.”) + โคน (koon, “stub; stump; etc.”); literally "to dig up root, to pull up stump".

compound

(idiomatic) to destroy or eradicate totally; to annihilate; to extirpate.


ขี้หมูขี้หมา

th-adj

ขี้หมูขี้หมา • (kîi-mǔu-kîi-mǎa) (abstract noun ความขี้หมูขี้หมา)

kîi-mǔu-kîi-mǎa (romanization)
ความขี้หมูขี้หมา (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.muː˩˩˦.kʰiː˥˩.maː˩˩˦/

From ขี้ (kîi, “feces”) + หมู (mǔu, “pig”) + ขี้ (kîi, “feces”) + หมา (mǎa, “dog”); literally "pig shit, dog shit".

af

เรื่องขี้หมูขี้หมา


ถอนรากถอนโคน

th-verb

ถอนรากถอนโคน • (tɔ̌ɔn-râak-tɔ̌ɔn-koon) (abstract noun การถอนรากถอนโคน)

tɔ̌ɔn-râak-tɔ̌ɔn-koon (romanization)
การถอนรากถอนโคน (abstract-noun)

/tʰɔːn˩˩˦.raːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦.kʰoːn˧/

From ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out”) + ราก (râak, “root”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out”) + โคน (koon, “stub; stump”).

com

(idiomatic) to uproot; to annihilate; to exterminate.


กทม.

th-proper noun

กทม. • (gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ)

/kɔː˧.tʰɔː˧.mɔː˧/

กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร#Thai

initialism of กรุงเทพมหานคร (grung-têep-má-hǎa-ná-kɔɔn)


ก.ท.ม.

th-noun

ก.ท.ม. • (gɔɔ-tɔɔ-mɔɔ)

/kɔː˧.tʰɔː˧.mɔː˧/


เดือดร้อน

th-verb

เดือดร้อน • (dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn) (abstract noun การเดือดร้อน)

dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn (romanization)
การเดือดร้อน (abstract-noun)

/dɯa̯t̚˨˩.rɔːn˦˥/

From เดือด (dʉ̀ʉat, “boiled”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “heated; hot”).

compound

to be mentally disturbed; to be in trouble.


กุนเชียง

Borrowed from Teochew 灌腸 /灌肠 (“sausage”).


กุนซือ

th-noun

กุนซือ • (gun-sʉʉ)

Borrowed from Teochew 軍師 /军师 (gung¹ se¹, “military counsellor”).


เก๊กซิม

th-verb

เก๊กซิม • (gék-sim)

Borrowed from Teochew 激心 (gêg⁴ sim¹), from 激 (gêg⁴, “to arouse; to incite; to stimulate”) + 心 (sim¹, “heart; mind”).

(intransitive) to be mentally disturbed; to be troubled; to be unhappy


ใบ้หวย

ใบ้หวย • (bâi-hǔai) (abstract noun การใบ้หวย)

bâi-hǔai (romanization)
การใบ้หวย (abstract-noun)

From ใบ้ (bâi, “to give a hint; to tell by means of artifice, trick, or the like; to tell indirectly; etc.”) + หวย (hǔai, “lottery”).


ใบ้แดก

th-verb

ใบ้แดก • (bâi-dɛ̀ɛk)

From ใบ้ (bâi, “mute”) + แดก (dɛ̀ɛk, “to consume”); literally "consumed by muteness".

compound

(slang, vulgar, idiomatic) to be temporarily deprived of speech, especially by strong emotion.


ยุ่น

th-proper noun

ยุ่น • (yûn)

Clipping of ยุ่นปี่ (yûn-bpìi), a spoonerism of ญี่ปุ่น (yîi-bpùn, “Japan”).


โออิชิ

th-adj

โออิชิ • (oo-ì-chí)

/ʔoː˧.ʔi˨˩.t͡ɕʰiʔ˦˥/

From Japanese おいしい (oishii, “delicious; tasty; etc”); after Oishi, a tea brand, making pun with the word ชา (chaa, “tea”) which also means “numb”.

bor

(slang, humorous) numb: deprived of physical sensation or the ability to move.

th:โออิชิ กรุ๊ป


โอโม่

th-adj

โอโม่ • (oo-môo) (abstract noun ความโอโม่)

oo-môo (romanization)
ความโอโม่ (abstract-noun)

The name of a cloth-whitener brand in Thailand.

/ʔoː˧.moː˥˩/


ปฏิวัติ

th-noun

ปฏิวัติ • (bpà-dtì-wát)

From Pali paṭivatti (literally “rolling back; turning back”), from paṭi (“back; against”) + vatti (“rolling; turning”); equivalent to Thai ปฏิ (bpà-dtì) + วัติ. Cognate with Khmer បដិវត្តន៍ (pa’de’voat), Lao ປະຕິວັດ (pa ti wat).

com

ปฏิ (bpà-dtì) + วัติ


รัฐประหาร

th-noun

รัฐประหาร • (rát-tà-bprà-hǎan)

From รัฐ (rát, “state”) + ประหาร (bprà-hǎan, “striking; stroke; to strike”); calque of French coup d'état.


รัฐประหาร

th-verb

รัฐประหาร • (rát-tà-bprà-hǎan) (abstract noun การรัฐประหาร)

rát-tà-bprà-hǎan (romanization)
การรัฐประหาร (abstract-noun)

desc

→ Lao: ຣັຖປະຫານ (rat pa hān), ລັດຖະປະຫານ (lat tha pa hān)


รัฐกันชน

Calque of English buffer state. Same as รัฐ (rát, “country; nation; realm; state; etc.”) + กันชน (gan-chon, “buffer; bumper”).


รัฐทูต

th-noun

รัฐทูต • (rát-tà-tûut)

From รัฐ (rát, “nation; state; etc.”) + ทูต (tûut, “agent; diplomat; representative; etc.”); literally "state's agent".

compound

(law) envoy (diplomatic agent of the second rank, next in status after ambassador).


รัฐสภา

รัฐ (rát, “state”) + สภา (sà-paa, “assembly; council; etc”). Compare Khmer រដ្ឋសភា (rŏətthaʼsaʼphiə).

com

lower legislature in some jurisdictions.


สภานิติบัญญัติ

th-noun

สภานิติบัญญัติ • (sà-paa-ní-dtì-ban-yàt) (classifier สภา or แห่ง)

sà-paa-ní-dtì-ban-yàt (romanization)
สภา (classifier)
แห่ง (classifier)

desc

សភានីតិបញ្ញត្តិ

→ Khmer: សភានីតិបញ្ញត្តិ (sɑɑsɑphiə niitebaññat)

From สภา (sà-paa, “assembly; council”) + นิติบัญญัติ (ní-dtì-ban-yàt, “lawmaking”).


รัฐมนตรี

th-noun

รัฐมนตรี • (rát-tà-mon-dtrii) (classifier คน)

rát-tà-mon-dtrii (romanization)
คน (classifier)

From รัฐ (rát, “state”) + มนตรี (mon-dtrii, “adviser; counsellor”); perhaps calque of English counsellor of state; ultimately from Pali raṭṭha (“state”) + Sanskrit मन्त्री (mantrī, “adviser; counsellor”). Possibly first used on 10 January 2437 BE (1895 CE), when the State Counsellors Statute, 113 Rattanakosin Era (พระราชบัญญัติรัฐมนตรี รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๓) was enacted. Perhaps borrowed as Modern Khmer រដ្ឋមន្ត្រី (rŏət mŭəntrəy) and Lao ຣັຖມົນຕີ (rat mon tī).

cog

Khmer រដ្ឋមន្ត្រី (rŏət mŭəntrəy)


ห้องปิดตาย

From ห้อง (hɔ̂ng, “room”) + ปิดตาย (bpìt-dtaai, “completely locked; permanently locked”).

compound

crime scene that no intruder could have entered or left.


หมูกะโจ๊ก

th-verb

หมูกะโจ๊ก • (mǔu-gà-jóok) (abstract noun การหมูกะโจ๊ก)

mǔu-gà-jóok (romanization)
การหมูกะโจ๊ก (abstract-noun)

/muː˩˩˦.ka˨˩.t͡ɕoːk̚˦˥/

A spoonerism of โม้กกะจู๋ (móok-gà-jǔu), literally "to suck a dick".
หมูกะโจ๊ก (mǔu-gà-jóok) literally means "pork and porridge".


กังฉิน

/kaŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/

From Teochew 奸臣 (gang1 cing5, “treacherous minister”).


ตงฉิน

/toŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/


ฉ้อราษฎร์บังหลวง

th-verb

ฉ้อราษฎร์บังหลวง • (chɔ̂ɔ-râat-bang-lǔuang) (abstract noun การฉ้อราษฎร์บังหลวง)

chɔ̂ɔ-râat-bang-lǔuang (romanization)
การฉ้อราษฎร์บังหลวง (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔː˥˩.raːt̚˥˩.baŋ˧.lua̯ŋ˩˩˦/

From ฉ้อ (chɔ̂ɔ, “to cheat”) + ราษฎร์ (râat, “private citizen”) + บัง (bang, “to conceal; to hide; to cover; etc”) + หลวง (lǔuang, “government; public sector”). Cognate with Lao ສໍ້ລາດບັງຫຼວງ (sǭ lāt bang lūang).

cog

ສໍ້ລາດບັງຫຼວງ

Lao ສໍ້ລາດບັງຫຼວງ (sǭ lāt bang lūang)

to commit corruption in public office; to commit corruption as public officer.


ผู้สอบบัญชี

th-noun

ผู้สอบบัญชี • (pûu-sɔ̀ɔp-ban-chii)

/pʰuː˥˩.sɔːp̚˨˩.ban˧.t͡ɕʰiː˧/

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + สอบ (sɔ̀ɔp, “to check; to examine; to scrutinise; etc.”) + บัญชี (ban-chii, “account; record; etc.”), literally "accounts examiner".


บัดนี้

th-adv

บัดนี้ • (bàt-níi)

From บัด (bàt, “moment; occasion; time; etc”) + นี้ (níi, “this”). Cognate with Lao ບັດນີ້ (bat nī), Tày bạt nẩy.

com

1945 October 15, “แถลงการณ์ของรัฐบาล ลงวันที่ ๑๕ ตุลาคม ๒๔๘๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 62, number 60 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-06, page 604:

บัดนี้ สงครามได้สิ้นสุดลงแล้ว ประชาชนชาวไทยมีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะทำการร่วมมือกับสหประชาชาติในอันที่จะธำรงและรักษาสันติภาพอันสถิตยสถาพรในโลก

bàt-níi · sǒng-kraam dâai sîn-sùt long lɛ́ɛo · bprà-chaa-chon chaao tai mii kwaam-bpràat-tà-nǎa yàang rɛɛng-glâa tîi jà tam gaan-rûuam-mʉʉ gàp sà-hà-bprà-chaa-châat nai-an-tîi-jà tam-rong lɛ́ rák-sǎa sǎn-dtì-pâap an sà-tìt-sà-tǎa-pɔɔn nai lôok

Now, the war is over. The Thai people have a passionate desire to cooperate with the Untied Nations in maintaining and preserving the eternal peace of the world.

1946 April 23, “ประกาศยกเลิกประกาศให้ศาลทรัพย์เชลยนั่งพิจารณาตามพระธรรมนูญศาลทรัพย์เชลย พุทธศักราช ๒๔๖๐ ลงวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๔๘๕ ลงวันที่ ๑๒ เมษายน ๒๔๘๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 63, number 24 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-06, page 221:

บัดนี้ ได้มีประกาศสันติภาพแล้ว อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ แห่งพระธรรมนูญศาลทรัพย์เชลย พุทธศักราช ๒๔๖๐ จึงให้ยกเลิกประกาศ...

bàt-níi · dâai mii bprà-gàat sǎn-dtì-pâap lɛ́ɛo · aa-sǎi am-nâat dtaam kwaam nai mâat-dtraa · jèt · hɛ̀ng prá tam-má-nuun sǎan-sáp-chá-ləəi · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi hòk sìp · jʉng hâi yók-lə̂ək bprà-gàat ...

Now, there has been a declaration of peace. By virtue of the provision of Section 7 of the Royal Statute of the Prize Court, 2460 Buddhist Era, ordered is the repeal of the proclamation...

(formal) now; at this time; at this moment; on this occasion.


บัดนี้

th-noun

บัดนี้ • (bàt-níi)

1930 February 22, “ประกาศยกเลิกกฎหมายลักษณะมฤดก มาตรา ๒๑ ลงวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๓”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 47 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-11-06, page 415:

ให้ยกเลิกกฎหมายลักษณะมฤดก มาตรา ๒๑ เสียแต่บัดนี้เป็นต้นไป

hâi yók-lə̂ək gòt-mǎai lák-sà-nà má-rʉ́-dòk · mâat-dtraa · yîi-sìp èt · sǐia dtɛ̀ɛ bàt-níi bpen dtôn bpai

Section 21 of the Law on Succession shall be repealed from this time onwards.

(formal) now; this time; this moment; this occasion.


สถานการณ์ฉุกเฉิน

สถานการณ์ฉุกเฉิน • (sà-tǎa-ná-gaan-chùk-chə̌ən)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.na˦˥.kaːn˧.t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕʰɤːn˩˩˦/

From สถานการณ์ (sà-tǎa-ná-gaan, “situation”) + ฉุกเฉิน (chùk-chə̌ən, “emergent; urgent”); calque of English state of emergency.


แพทยศาสตร์

th-noun

แพทยศาสตร์ • (pɛ̂ɛt-tá-yá-sàat)

/pʰɛːt̚˥˩.tʰa˦˥.ja˦˥.saːt̚˨˩/

/pʰɛːt̚˥˩.saːt̚˨˩/

แพทย (“medical”) + ศาสตร์ (sàat, “science”). See also แพทย์ (pɛ̂ɛt, “medical practitioner; physician”).

th-l

medicine: the art or science of diagnosis, treatment, and prevention of disease.


นิติศาสตร์

th-noun

นิติศาสตร์ • (ní-dtì-sàat)

From นิติ (ní-dtì, “law”) + ศาสตร์ (sàat, “science”); literally "legal science".


องค์การระหว่างประเทศ

th-noun

องค์การระหว่างประเทศ • (ong-gaan-rá-wàang-bprà-têet)

From องค์การ (ong-gaan, “organisation”) + ระหว่างประเทศ (rá-wàang-bprà-têet, “international”), a calque of English international organisation.

compound

ระหว่างประเทศ

international organisation
international organisation

en-องค์การระหว่างประเทศ-th-noun-AnT-N3Ll


องค์กรระหว่างประเทศ

th-noun

องค์กรระหว่างประเทศ • (ong-gɔɔn-rá-wàang-bprà-têet)

องค์การระหว่างประเทศ องค์การระหว่างประเทศ#Thai

misspelling of องค์การระหว่างประเทศ (ong-gaan-rá-wàang-bprà-têet)


กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล

กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล • (gòt-mǎai-rá-wàang-bprà-têet-pà-nɛ̀ɛk-ká-dii-bùk-kon)

/kot̚˨˩.maːj˩˩˦.ra˦˥.waːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩.pʰa˨˩.nɛːk̚˨˩.kʰa˦˥.diː˧.buk̚˨˩.kʰon˧/

From กฎหมายระหว่างประเทศ (gòt-mǎai-rá-wàang-bprà-têet, “international law”) + แผนก (pà-nɛ̀ɛk, “department; division; part; etc.”) + คดี (ká-dii, “case; matter; etc.”) + บุคคล (bùk-kon, “individual; person; etc.”); literally "international law's individual matters division".

compound

กฎหมายระหว่างประเทศ

private international law
private international law

en-กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล-th-noun--9tZXB2O


กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง

th-noun

กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง • (gòt-mǎai-rá-wàang-bprà-têet-pà-nɛ̀ɛk-ká-dii-mʉʉang)

/kot̚˨˩.maːj˩˩˦.ra˦˥.waːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩.pʰa˨˩.nɛːk̚˨˩.kʰa˦˥.diː˧.mɯa̯ŋ˧/

From กฎหมายระหว่างประเทศ (gòt-mǎai-rá-wàang-bprà-têet, “international law”) + แผนก (pà-nɛ̀ɛk, “department; division; part; etc.”) + คดี (ká-dii, “case; matter; etc.”) + เมือง (mʉʉang, “nation; public; state; etc.”); literally "international law's public matters division".

compound

กฎหมายระหว่างประเทศ

public international law
public international law

en-กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง-th-noun-aBxfbTQh


กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ

th-noun

กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ • (gòt-mǎai-má-nút-sà-yá-tam-rá-wàang-bprà-têet)

/kot̚˨˩.maːj˩˩˦.ma˦˥.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.tʰam˧.ra˦˥.waːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩/

From กฎหมาย (gòt-mǎai, “law”) + มนุษยธรรม (má-nút-sà-yá-tam, “humanity”) + ระหว่างประเทศ (rá-wàang-bprà-têet, “international”), a calque of English international humanitarian law.

compound

ระหว่างประเทศ

international humanitarian law
international humanitarian law

en-กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ-th-noun-0ZwlswXq


อนุสัญญา

th-noun

อนุสัญญา • (à-nú-sǎn-yaa)

From อนุ (à-nú, “minor; inferior”) + สัญญา (sǎn-yaa, “contract; agreement”).

com

(international law) convention (international agreement).


ความตกลง

From ความ (kwaam, “case; clause; matter; text; etc.”) + ตกลง (dtòk-long, “to agree; to consent; etc.”); literally "agreed matter" or "agreed clause".


พิธีสาร

From พิธี (pí-tii, “ceremony; rite; etc.”) + สาร (sǎan, “document; instrument; message; etc.”).

(international law) protocol (international agreement).


กติกาสัญญา

From กติกา (gà-dtì-gaa, “agreement; covenant; convention; pact; etc”) + สัญญา (sǎn-yaa, “agreement; contract; promise”). Compare Khmer កតិកាសញ្ញា (kaʼtekaa saññaa).

(international law) pact: international agreement.


ทรพี

Learned borrowing from Sanskrit दर्वि (darvi, “ladle”).

learned borrowing

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰiː˧/


หน้าที่ธรรมจรรยา

th-noun

หน้าที่ธรรมจรรยา • (nâa-tîi-tam-má-jan-yaa)

From หน้าที่ (nâa-tîi, “duty”) + ธรรม (tam, “morality; virtue; etc.”) + จรรยา (jan-yaa, “ethics; etiquette; morality; etc.”).


อายุความ

From อายุ (aa-yú, “age; duration; period; etc”) + ความ (kwaam, “lawsuit”).

com

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:
มาตรา ๗ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๔๔๗/๑ และมาตรา ๑๔๔๗/๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ "มาตรา ๑๔๔๗/๑ สิทธิเรียกร้องค่าทดแทนตามมาตรา ๑๔๓๙ ให้มีอายุความหกเดือนนับแต่วันที่ผิดสัญญาหมั้น
mâat-dtraa jèt hâi pə̂əm kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi bpen mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp jèt táp nʉ̀ng lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp jèt táp sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít "mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp jèt táp nʉ̀ng sìt-tí rîiak-rɔ́ɔng kâa-tót-tɛɛn dtaam mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp gâao hâi mii aa-yú kwaam hòk dʉʉan náp dtɛ̀ɛ wan tîi pìt sǎn-yaa mân
Section 7 The following provisions shall be inserted in the Civil and Commercial Code as its Section 1447/1 and Section 1447/2: "Section 1447/1 The right to claim compensation under Section 1439 shall be governed by the prescription of six months from the date the engagement contract is breached.


พิซซ่า

th-proper noun

พิซซ่า • (pít-sâa)

From 1112, the telephone number of The Pizza Company.

(slang) section 112 of the Thai Penal Code, which criminalises lèse majesté.


ะ

วิสรรชนีย์ วิสรรชนีย์#Thai

นมนาง นมนาง#Thai

สระอะ สระอะ#Thai

A vowel letter traditionally named วิสรรชนีย์ (wí-sǎn-chá-nii) or นมนาง (nom-naang). It can be informally called สระอะ (sà-rà-à).


อเมริกา

à-mee-rí-gaa (romanization)
อะเมริกา (alternative obsolete)

สหรัฐอเมริกา

ทวีปอเมริกา

ชาวอเมริกา

คนอเมริกา

United States of America
United States of America#English

ประเทศ สหรัฐ อเมริกา
ประเทศ สหรัฐ อเมริกา#Thai

America, United States of America (a country in North America; in full, ประเทศ สหรัฐ อเมริกา (“the United States of America”))


ยุโรป

th-adj

ยุโรป • (yú-ròop)

Borrowed from English Europe. Cognate with Thai อีหรอบ. Compare Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop).

cog

Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop)

ทวีปยุโรป

ชาวยุโรป

คนยุโรป

European (of, from or relating to Europe)


ยุโรป

th-noun

ยุโรป • (yú-ròop)

cog

Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop)

European (native or inhabitant of Europe)


ยุโรป

th-proper noun

ยุโรป • (yú-ròop)

cog

Lao ເອີຣົບ (ē ʼī rop)

Europe (a continent located west of Asia and north of Africa)


แอฟริกา

th-proper noun

แอฟริกา • (ɛ́p-frí-gaa)

Borrowed from English Africa. Compare Lao ອາຟຣິກກາ (ʼāp rik kā), Lao ອາຟຣິກາ (ʼāp ri kā).

cog

Lao ອາຟຣິກກາ (ʼāp rik kā)

Lao ອາຟຣິກາ (ʼāp ri kā)

(historical) Africa (a former province of the Roman Empire, containing what is now Tunisia and portions of coastal Algeria and Libya)


นิวซีแลนด์

th-proper noun

นิวซีแลนด์ • (niu-sii-lɛɛn)

ประเทศนิวซีแลนด์

ชาวนิวซีแลนด์

คนนิวซีแลนด์

New Zealand (a country and archipelago of Oceania, to the east of Australia)


เจ้าอยู่หัว

th-noun

เจ้าอยู่หัว • (jâao-yùu-hǔua)

/t͡ɕaːw˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; god; priest; royal person; etc”) + อยู่ (yùu, “to be at, in, on, etc; to remain, to stay; etc”) + หัว (hǔua, “head”); literally meaning:
: (a) "lord above [all/our/my] head[s]",
: (b) "lord at [all/our/my] head[s]", or
: (c) "[one with] lord on the head".
The suggested meaning (c) is based on the traditional belief that a future Buddha has a figure of Lord Buddha upon his/her head.

com

พระ พระ#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

พระบาท พระบาท#Thai

(พระ~, สมเด็จพระ~, พระบาทสมเด็จพระ~) an honorific for or term of address to a monarch, archaically applicable to high-ranking royal persons also.


แม่อยู่หัว

th-noun

แม่อยู่หัว • (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua)

/mɛː˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “lady; mother; mistress; woman; etc”) + อยู่ (yùu, “to be at, in, on, etc; to remain, to stay; etc”) + หัว (hǔua, “head”); literally "lady above [all/our] heads", "lady at [our] heads", etc.

compound

(historical) an honorific given to a female monarch, queen consort, or the like.


นางพระยา

From นาง (naang, “feminine prefix”) + พระยา (prá-yaa, “chief; lord; master; etc”).


นางพญา

นางพญาผึ้ง / ผึ้งนางพญา

นางพญามด / มดนางพญา

นางพญาปลวก / ปลวกนางพญา

นางพญาต่อ / ต่อนางพญา

(entomology) fertile female ant, bee, termite, or wasp.


แม่หยัวเมือง

th-noun

แม่หยัวเมือง • (mɛ̂ɛ-yǔua-mʉʉang)

mɛ̂ɛ-yǔua-mʉʉang (romanization)
แม่หญัวเมือง (alternative)
แม่ยั่วเมือง (alternative)
แม่หญั่วเมือง (alternative)
แม่หยั่วเมือง (alternative)
แม่อยัวเมือง (alternative)
แม่อยั่วเมือง (alternative)

/mɛː˥˩.jua̯˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/

Uncertain. Possibly from contraction or corruption of แม่อยู่หัว (mɛ̂ɛ-yùu-hǔua, literally “lady above heads”) + เมือง (mʉʉang, literally “city, town; nation”); literally "lady above all heads in the nation".

compound

(historical) an honorific given to a chief concubine of a monarch.


เท่าไร

th-pronoun

เท่าไร • (tâo-rai)

นี่เท่าไร


หิว

th-verb

หิว • (hǐu) (abstract noun การหิว or ความหิว)

hǐu (romanization)
การหิว (abstract-noun)
ความหิว (abstract-noun)

Cognates include Lao ຫິວ (hiu), Northern Thai ᩉᩥ᩠ᩅ, and possibly Chinese 枵.

หิวข้าว

หิวน้ำ

to have a desire for food or drink: to be hungry, to be thirsty, etc.

หิวเงิน

หิวสงคราม

(figurative) to crave; to thirst; to lust.


หยั่มมา

th-interj

หยั่มมา • (yàm-maa)

From corrupted pronunciation of อย่ามา (ya ma).

(Internet slang, childish) an exclamation telling someone not to do something, roughly equivalent to "don't".


ต่อมตง

From corrupted pronunciation and reduction of ตอบตรง ๆ (dtɔ̀ɔp dtrong dtrong, “to answer frankly”).

(Internet slang, childish) to tell the truth.

corruption (linguistics)
reduction (linguistics)


ไรแว้

ไรแว้ • (rai-wɛ́ɛ)

From corrupted pronunciation and reduction of อะไร (à-rai, “what”) + วะ (wá, a particle).

(Internet slang) an exclamation to express anger, disappointment, disapproval, or discontent.


ไรแว๊

ไรแว๊ • (rai-wɛ́ɛ)

ไรแว้ ไรแว้#Thai


ขออำไพ

ขออำไพ • (kɔ̌ɔ-am-pai)

/kʰɔː˩˩˦.ʔam˧.pʰaj˧/

From corrupted pronunciation of ขออภัย (kho a-phai, literally “[I/we] beg [your] pardon”).

(Internet slang) an exclamation equivalent to "excuse me", "forgive me", "pardon me", or "sorry".


ขรรม

th-verb

ขรรม • (kǎm)

(Internet slang, humorous) alternative form of ขำ (kǎm, “to laugh; to ridicule”)


พวกคุณ

พวก (pûuak, “numerical classifier for a group”) + คุณ (kun, “you”).

com

พวกคุณชอบใช่ไหมล่ะ


ล่ะ

เล่า เล่า#Thai


พิพิธภัณฑ์

th-noun

พิพิธภัณฑ์ • (pí-pít-tá-pan) (classifier ที่ or หลัง or แห่ง)

pí-pít-tá-pan (romanization)
ที่ (classifier)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ์ (pan, “item; thing”); shortened from พิพิธภัณฑสถาน (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan, “museum”, literally “place of various items”).


พิพิธภัณฑสถาน

th-noun

พิพิธภัณฑสถาน • (pí-pít-tá-pan-tá-sà-tǎan)

/pʰi˦˥.pʰit̚˦˥.tʰa˦˥.pʰan˧.tʰa˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/

From พิพิธ (“manifold; various”) + ภัณฑ (pan-tá-, “item; thing”) + สถาน (sà-tǎan, “place”); literally "place of various items".


ปืน

th-noun

ปืน • (bpʉʉn)

Compare Northern Thai ᨸᩨ᩠ᨶ, Lao ປືນ (pư̄n), Lü ᦔᦹᧃ (ṗuen), Shan ပိုၼ် (pǔen), Zhuang bwn.

ปืนยา

weapon, as bow, crossbow, etc., from which poisoned arrows are shot

กระบอก กระบอก#Thai

device for shooting something, as paint gun, staple gun, etc.


ควายเหล็ก

ควายเหล็ก • (kwaai-lèk)

From ควาย (kwaai, “water buffalo”) + เหล็ก (lèk, “iron”).

com

(colloquial) two-wheel tractor, walking tractor, single-axle tractor; rototiller.


อย่าง

th-cls

อย่าง • (yàang)

From Old Chinese 樣 (OC *laŋs). Cognate with Northern Thai ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຢ່າງ (yāng), Lü ᦊᦱᧂᧈ (ẏaang¹). Doublet of เยี่ยง (yîiang, “like, as if; example, model”).

cog

Lü ᦊᦱᧂᧈ (ẏaang¹)

doublet

Classifier for kinds, varieties, patterns, types, sorts.


ร้านอาหาร

th-noun

ร้านอาหาร • (ráan-aa-hǎan) (classifier ร้าน or แห่ง)

ráan-aa-hǎan (romanization)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

ร้าน (ráan, “shop”) + อาหาร (aa-hǎan, “food”). Cognate with Lao ຮ້ານອາຫານ (hā n hān).

cog

Lao ຮ້ານອາຫານ (hā n hān)


ภัตตาคาร

th-noun

ภัตตาคาร • (pát-dtaa-kaan) (classifier หลัง or ร้าน or แห่ง)

pát-dtaa-kaan (romanization)
หลัง (classifier)
ร้าน (classifier)
แห่ง (classifier)

From Pali bhatta (“food; meal”) + agāra (“house”); literally "food house". Cognate with Lao ພັດຕະຄານ (phat ta khān).


โรฮีนจา

ภาษา ภาษา#Thai


โรฮิงยา

โรฮีนจา โรฮีนจา#Thai

nonstandard form of โรฮีนจา (roo-hiin-jaa)


โรฮิงญา

โรฮีนจา โรฮีนจา#Thai


การประชุมสุดยอด

การประชุมสุดยอด • (gaan-bprà-chum-sùt-yɔ̂ɔt)

From การประชุม (gaan-bprà-chum, “conference; meeting; etc.”) + สุดยอด (sùt-yɔ̂ɔt, “highest; supreme; top; utmost; etc.”).


วาร์ป

wáap (romanization)
การวาร์ป (abstract-noun)

From English warp, referring to time warp.

ทำไมเรายังไม่วาร์ป

(Internet slang) to follow a hyperlink; to access or browse a website through a hypertext.


ฝักบัวล้างก้น

th-noun

ฝักบัวล้างก้น

ฝักบัวล้างก้น • (fàk-buua-láang-gôn)

bidet shower, bidet spray, bidet sprayer.

th:ฝักบัวล้างก้น


ที่ฉีดตูด

/tʰiː˥˩.t͡ɕʰiːt̚˨˩.tuːt̚˨˩/


ไฮโดรเจน

hai-droo-jeen (romanization)
ไฮโดรเย่น (alternative nonstandard)


พญา

From Old Khmer ពញា (bañā, “title of high-ranking official”), probably a corrupted form of °ព្រញា (°brañā), from which Old Thai พรญา was derived; or from Mon ဗညာ (pəɲɛ̀a, “title of royalty and high nobility”). Cognate with Lao ພະຍາ (pha nyā), and re-borrowed as Modern Khmer ពញា (pñiə).

bor

พระยา พระยา#Thai


พระยา

Derived from Old Khmer brañā, °brañā (“title of high-ranking officials”), probably a combination of bra (“an honorific for gods, priests, royal persons, etc, as well as for things and beings in connection with them”, literally “holy; sacred; divine; etc”) + ñā (“constituent of titles of the mandarinate”), an apheresis of ʼājñā (“authority, power; command, order; etc”), according to a suggestion of Michel Ferlus in 2008. Cognate with and re-borrowed as Modern Khmer ព្រះញា (prĕəhñiə).

(archaic) an honorific given to the above-described persons, often prefixed to their names or titles.

(historical) a noble rank given to royal mounts, as horses and elephants.

(archaic) an honorific given to cannons employed in public service.


กู่ฉิน

th-noun

กู่ฉิน • (gùu-chǐn)

/kuː˨˩.t͡ɕʰin˩˩˦/

From Mandarin 古琴 (gǔqín, “ancient stringed instrument”).


เสียงร้องเอะอะ

th-noun

เสียงร้องเอะอะ • (sǐiang-rɔ́ɔng-è-à)

/sia̯ŋ˩˩˦.rɔːŋ˦˥.ʔeʔ˨˩.ʔaʔ˨˩/

From เสียง (sǐiang) + ร้อง (rɔ́ɔng) + เอะอะ (è-à).

compound

The Code of Criminal Procedure of Thailand, section 80.
ความผิดอาญาดังระบุไว้ในบัญชีท้ายประมวลกฎหมายนี้ ให้ถือว่า ความผิดนั้นเป็นความผิดซึ่งหน้าในกรณีดังนี้ (๑) เมื่อบุคคลหนึ่งถูกไล่จับดังผู้กระทำโดยมีเสียงร้องเอะอะ...
As for the criminal offences set out in the Schedule annexed to this Code, they shall be deemed to have been committed flagrantly in the following events: (1) when a person is engaged in fresh pursuit with hue and cry...


การไล่ตามติดพัน

th-noun

การไล่ตามติดพัน • (gaan-lâi-dtaam-dtìt-pan)

From การ (gaan, “prefix”) + ไล่ (lâi, “to chase; to follow; to hunt; to pursue; etc.”) + ตาม (dtaam, “to follow; to pursue; etc.”) + ติดพัน (“continuous and close or immediate”).


เด็กเปรต

th-noun

เด็กเปรต • (dèk-bprèet)

From เด็ก (dèk, “child; kid”) + เปรต (bprèet, “preta: a type of ghosts in Buddhism”).


ปลั๊ก

th-noun

ปลั๊ก • (bplák)


ประสงค์

th-verb

ประสงค์ • (bprà-sǒng) (abstract noun การประสงค์)

bprà-sǒng (romanization)
การประสงค์ (abstract-noun)

From Sanskrit प्रसङ्ग (prasaṅga, “attachment, devotion; union, association; occupation, intentness; occasion, incident; etc.”). Cognate with Pali pasaṅga, Lao ປະສົງ (pa song).


เถา

Cognate with Lao ເຖົາ (thao), Ahom 𑜌𑜧 (thaw).

ปิ่นโต ปิ่นโต#Thai

Classifier for vines, creeping plants, and ปิ่นโต (bpìn-dtoo, “food-carriers, stacking cylindrical food receptacles”).


น้อยหน่า

nɔ́ɔi-nàa (romanization)
ลูก (classifier)

/nɔːj˦˥.naː˨˩/

Semi-learned borrowing from Malay nona, from Spanish anona.


ปาขี้

th-verb

ปาขี้ • (bpaa-kîi) (abstract noun การปาขี้)

bpaa-kîi (romanization)
การปาขี้ (abstract-noun)

From ปา (bpaa, “to throw”) + ขี้ (kîi, “poo”).

compound

คืนนี้เราจะปาขี้เฟซบุ๊ก คสช. กัน

kʉʉn níi rao jà bpaa-kîi fees-búk kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ gan

Tonight, we'll throw poo at the junta's FB [page]!

(Internet slang) to bombard or flood a website with offensive or trolling comments, usually as a sign of protest.


โยนขี้

From โยน (yoon, “to throw; to toss; etc.”) + ขี้ (kîi, “poo (representing something unpleasant)”).

ปาขี้

to bombard a website with offensive or trolling comments; to throw poo

กูไม่ได้ทำ อย่ามาโยนขี้ให้กู

(literally) I didn't do it! Don't toss [that] poo at me!


พื้นหลัง

th-noun

พื้นหลัง • (pʉ́ʉn-lǎng)

/pʰɯːn˦˥.laŋ˩˩˦/


ตัดมิให้รับมรดก

th-verb

ตัดมิให้รับมรดก • (dtàt-mí-hâi-ráp-mɔɔ-rá-dòk) (abstract noun การตัดมิให้รับมรดก)

dtàt-mí-hâi-ráp-mɔɔ-rá-dòk (romanization)
การตัดมิให้รับมรดก (abstract-noun)

/tat̚˨˩.mi˦˥.haj˥˩.rap̚˦˥.mɔː˧.ra˦˥.dok̚˨˩/

From ตัด (dtàt, “to exclude; to remove; etc.”) + มิให้ (mí-hâi, “to disallow; to prevent; etc.”) + รับ (ráp, “to receive; etc.”) + มรดก (mɔɔ-rá-dòk, “inheritance”); literally "to exclude and prevent from receiving an inheritance".


การตัดมิให้รับมรดก

th-noun

การตัดมิให้รับมรดก • (gaan-dtàt-mí-hâi-ráp-mɔɔ-rá-dòk)

/kaːn˧.tat̚˨˩.mi˦˥.haj˥˩.rap̚˦˥.mɔː˧.ra˦˥.dok̚˨˩/

From การ (gaan, “prefix”) + ตัดมิให้รับมรดก (dtàt-mí-hâi-ráp-mɔɔ-rá-dòk, “to disinherit”).

prefix

ตัดมิให้รับมรดก


มรดก

th-noun

มรดก • (mɔɔ-rá-dòk)

mɔɔ-rá-dòk (romanization)
มฤดก (alternative archaic dated obsolete)
มะระฎก (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Sanskrit मृतक (mṛtaka, “dead person; mortal person”). Cognate with Khmer មរតក (mɔɔrɨdɑk), មតិក (mɔɔmɔtək), មរដក (môrôdkâ). Doublet of มฤตกะ and มตกะ.


กองมรดก

th-noun

กองมรดก • (gɔɔng-mɔɔ-rá-dòk)

/kɔːŋ˧.mɔː˧.ra˦˥.dok̚˨˩/

From กอง (gɔɔng, “group; heap; mass; pile; etc.”) + มรดก (mɔɔ-rá-dòk, “inheritance”); literally “mass of inheritances”.

compound

(law) an estate (the property of a deceased person viewed as an aggregate).


มฤดก

th-noun

มฤดก • (má-rʉ́-dòk)

From Sanskrit मृतक (mṛtaka, “dead person; mortal person”).

มรดก มรดก#Thai

(archaic) alternative form of มรดก (mɔɔ-rá-dòk)


ทรัสต์

ทรัสต์ • (trás)


ภาวะทรัสตี

From ภาวะ (paa-wá, “condition; state”) + ทรัสตี (trás-dtii, “trustee”); calque of English trusteeship.


ดินแดนในภาวะทรัสตี

th-noun

ดินแดนในภาวะทรัสตี • (din-dɛɛn-nai-paa-wá-trás-dtii)

From ดินแดน (din-dɛɛn, “land; region; territory; etc.”) + ใน (nai, “in; under; etc.”) + ภาวะทรัสตี (paa-wá-trás-dtii, “trusteeship”).


เหลือบ

th-noun

เหลือบ • (lʉ̀ʉap)

a person who derives benefits from another without making any contribution to him or her.

a person who appropriates another's property for oneself.


เหลือบ

th-verb

เหลือบ • (lʉ̀ʉap) (abstract noun การเหลือบ)

lʉ̀ʉap (romanization)
การเหลือบ (abstract-noun)

to look sideways; to look with a side-glance.


เหล็กดัด

th-noun

เหล็กดัด • (lèk-dàt)

เหล็ก (lèk, “iron; steel”) + ดัด (dàt, “to bend; to flex; etc”).

com

(slang) brace: wire placed against the surfaces of the teeth.


ชาวสีม่วง

/t͡ɕʰaːw˧.siː˩˩˦.mua̯ŋ˥˩/

From ชาว (chaao, “prefix for a group of persons sharing something (nationality, occupation, religion, etc.)”) + สี (sǐi, “colour”) + ม่วง (mûuang, “purple”); literally "people of the purple colour".


ชาวสีรุ้ง

/t͡ɕʰaːw˧.siː˩˩˦.ruŋ˦˥/

From ชาว (chaao, “prefix for a group of persons sharing something (nationality, occupation, religion, etc.)”) + สี (sǐi, “colour”) + รุ้ง (rúng, “rainbow”); literally "people of the rainbow colour".


ชาวเขา

/t͡ɕʰaːw˧.kʰaw˩˩˦/

From ชาว (chaao, “prefix for a group of persons sharing something (nationality, occupation, religion, etc.)”) + เขา (kǎo, “hill; mountain”); literally "mountain people".

a tribesman who lives in the mountains; a hillman.


ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ

th-interj

ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ • (châat-nâa-dtɔɔn-bàai-bàai)

/t͡ɕʰaːt̚˥˩.naː˥˩.tɔːn˧.baːj˨˩.baːj˨˩/

From ชาติ (châat, “birth; life”) + หน้า (nâa, “next”) + ตอน (dtɔɔn, “when; around”) + บ่าย (bàai, “afternoon”) + ๆ (repetition mark); literally "next life, around the afternoon".

com

(slang, humorous, idiomatic) absolutely not; no way.


ชนกลุ่มน้อย

th-noun

ชนกลุ่มน้อย • (chon-glùm-nɔ́ɔi)

From ชน (chon, “people”) + กลุ่ม (glùm, “group”) + น้อย (nɔ́ɔi, “insignificant; little; minor; tiny; etc.”); literally "minor group of people" or "people of the minor group".


ชยันโต

From Pali jayanto (literally “conquered; triumphed; won”), the first word of the Buddhist chant Mahājayamangala-gathā ("Verses of Great Victory and Auspices"), which says:
: Pali: Jayanto bodhiyā mūle sakyānaṃ nandi vaddhano.
: "Victorious at the foot of the Bodhi tree was he who enhanced the delight of the Sakyans."


สมเด็จพระ

th-noun

สมเด็จพระ • (sǒm-dèt-prá)

From สมเด็จ (sǒm-dèt) + พระ (prá). Equivalent to Old Khmer saṃtec (literally “condition of being supreme in status and power”) + bra (literally “distinguished; divine; excellent; holy; sacred; superior; etc”). Compare Modern Khmer សម្តេចព្រះ (sɑɑmtəcprĕəh).

compound

สมเด็จ (sǒm-dèt) + พระ (prá)

cog

Khmer សម្តេចព្រះ (sɑɑmtəcprĕəh)

an honorific given to a god, priest, royal person, or noble person.


รามาธิบดี

From Pali rāmādhipati (literally “Overlord Rāma”), from rāma (“Rāma”) + adhipati (literally “overlord; high king”); or from Sanskrit रमाधिपति (ramādhipati, idem), from राम (rāma) + अधिपति (adhipati); equivalent to Thai ราม (raam) + อธิบดี (à-típ-bɔɔ-dii). Cognate with Khmer រាមាធិបតី (riəmiəthɨptəy).

bor

a royal title conventionally used by the monarch of Thailand, also used by many Asian monarchs.


ควันออกหู

th-verb

ควันออกหู • (kwan-ɔ̀ɔk-hǔu)

/kʰwan˧.ʔɔːk̚˨˩.huː˩˩˦/

From ควัน (khwan, “fume; smoke; etc.”) + ออก (ok, “to come out; to deliver; to eject; to emerge; etc.”) + หู (hu, “ear”); literally "smoke comes out of the ears".


ปอดบวม

From ปอด (bpɔ̀ɔt, “lung”) + บวม (buuam, “to swell”); literally "swollen lung".


อกไข่ดาว

th-noun

อกไข่ดาว • (òk-kài-daao)

From อก (òk, “breast; chest”) + ไข่ดาว (kài-daao, “fried egg”); literally "fried-egg chest".


อกภูเขาไฟ

From อก (òk, “breast; chest”) + ภูเขาไฟ (puu-kǎo-fai, “volcano”); literally "volcano boob".


ประชาพิจารณ์

th-noun

ประชาพิจารณ์

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + พิจารณ์ (pí-jaan, “commentation; consideration; review”).

com

public hearing: meeting to hear public opinions.


วันทยาวุธ

From วันทย (“respectable; venerable”) + อาวุธ (aa-wút, “weapon; arms”).


วันทยาวุธ

th-verb

วันทยาวุธ • (wan-tá-yaa-wút) (abstract noun การวันทยาวุธ)

wan-tá-yaa-wút (romanization)
การวันทยาวุธ (abstract-noun)


วันทยหัตถ์

th-noun

วันทยหัตถ์ • (wan-tá-yá-hàt)

From วันทย (“respectable; venerable”) + หัตถ์ (“hand”).


เรียบอาวุธ

th-noun

เรียบอาวุธ • (rîiap-aa-wút)

From เรียบ (rîiap, “to flat”) + อาวุธ (aa-wút, “weapon; arms”).


ไปรษณีย์

Borrowed from Sanskrit प्रेषणीय (preṣaṇīya, “deliverable; dispatchable; sendable; etc”). Cognate with Lao ໄປສະນີ (pai sa nī), Khmer ប្រៃសណីយ៍ (praysaʼnii).

ไปรษณียนิเทศ

postal directive; collection of postal laws, rules, etc.


ปิตาธิปไตย

From ปิตา (bpì-dtaa, “father”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


เศรษฐยาธิปไตย

th-noun

เศรษฐยาธิปไตย • (sèet-tà-yaa-tí-bpà-dtai)

From เศรษฐี (sèet-tǐi, “wealthy person(s)”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


คณาธิปไตย

From คณ (ká-ná-, “class; group”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


ราชาธิปไตย

From ราช (râat, “king; monarch”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”), Compare Lao ລາຊາທິປະໄຕ (lā sā thi pa tai).


ทวิราชาธิปไตย

th-noun

ทวิราชาธิปไตย • (tá-wí-raa-chaa-tí-bpà-dtai)

/tʰa˦˥.wi˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.pa˨˩.taj˧/

/tʰa˦˥.wi˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧/

From ทวิ (tá-wí, “double; dual; twice”) + ราชา (raa-chaa, “king; monarch”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ

th-noun

ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ • (raa-chaa-tí-bpà-dtai-paai-dtâai-rát-tà-tam-má-nuun)

/raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.pa˨˩.taj˧.pʰaːj˧.taːj˥˩.rat̚˦˥.tʰa˨˩.tʰam˧.ma˦˥.nuːn˧/

/raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧.pʰaːj˧.taːj˥˩.rat̚˦˥.tʰa˨˩.tʰam˧.ma˦˥.nuːn˧/

From ราชาธิปไตย (raa-chaa-tí-bpà-dtai, “monarchy”) + ภายใต้ (paai-dtâai, “below; beneath; subject; under; etc.”) + รัฐธรรมนูญ (rát-tà-tam-má-nuun, “constitution”); literally "monarchy under constitution".

compound

constitutional monarchy
constitutional monarchy

en-ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ-th-noun-DwNJLrug


มาตาธิปไตย

From มาตา (“mother”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


อมาตยาธิปไตย

th-noun

อมาตยาธิปไตย • (à-màat-dtà-yaa-tí-bpà-dtai)

à-màat-dtà-yaa-tí-bpà-dtai (romanization)
อำมาตยาธิปไตย (alternative)

/ʔa˨˩.maːt̚˨˩.ta˨˩.jaː˧.tʰi˦˥.pa˨˩.taj˧/

/ʔa˨˩.maːt̚˨˩.ta˨˩.jaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧/

From อมาตย (“government official; public officer; bureaucrat”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


อัตตาธิปไตย

From อัตต (àt-dtaa, “self”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


อภิชนาธิปไตย

th-noun

อภิชนาธิปไตย • (à-pí-chá-naa-tí-bpà-dtai)

/ʔa˨˩.pʰi˦˥.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.tʰi˦˥.pa˨˩.taj˧/

/ʔa˨˩.pʰi˦˥.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧/

From อภิชน (à-pí-chon, “aristocrat; elite”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


เอกาธิปไตย

From เอก (èek, “one; alone; single”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


เทวาธิปไตย

From เทว (teeo, “god; deity”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”).


ทรชนาธิปไตย

th-noun

ทรชนาธิปไตย • (tɔɔ-rá-chá-naa-tí-bpà-dtai)

/tʰɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.tʰi˦˥.pa˨˩.taj˧/

/tʰɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧/

From ทรชน (tɔɔ-rá-chon, literally “bad person”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “supremacy; sovereignty”); calque of English kakistocracy.


อนาธิปไตย

From อน- (on-, “un-”) + อธิปไตย (à-tí-bpà-dtai, “sovereignty”); literally "the state of being without sovereignty or supremacy (referring to supreme law, government, etc.)".


พระเจ้าช่วยกล้วยทอด

th-interj

พระเจ้าช่วยกล้วยทอด

พระเจ้าช่วยกล้วยทอด • (prá-jâao-chûai-glûai-tɔ̂ɔt)

/pʰra˦˥.t͡ɕaːw˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.klua̯j˥˩.tʰɔːt̚˥˩/

พระเจ้าช่วย (“oh my god”, literally “God help”) + กล้วยทอด (“fried banana”).
The second stem, glûuai-tɔ̂ɔt, has no special meaning here; it is just added to rhyme with the first stem, prá-jâao-chûuai.

com

(Internet slang, humorous) an exclamation of alarm, disbelief, pleasure, shock, or surprise.

พระเจ้าจอร์จมันยอดมาก

George the Deity, this is the very best!


พุทธพาณิชย์

th-noun

พุทธพาณิชย์ • (pút-tá-paa-nít)

From Sanskrit बुद्ध (buddha, “Buddha”) + वाणिज्य (vāṇijya, “commerce; trade; etc.”); literally "Buddhist commerce".

commercial activity concerning Buddhism, such as selling amulets, charms, holy objects, etc.


ภาษีบาป

/pʰaː˧.siː˩˩˦.baːp̚˨˩/

From ภาษี (paa-sǐi, “tax”) + บาป (bàap, “sin”); literally "sinful tax".

com

tax collected from acts considered sinful, as alcoholic beverage manufacturing, gambling, lottery, etc.


มอดไม้

th-noun

มอดไม้ • (mɔ̂ɔt-máai)

/mɔːt̚˥˩.maːj˦˥/

From มอด (mɔ̂ɔt, “weevil”) + ไม้ (máai, “plant; tree; wood; etc.”); literally "tree weevil" or "wood weevil".


นายทวาร

From นาย (naai, “person in charge [of something]”) + ทวาร (tá-waan, “door; gate”).


ดองเปรี้ยวดองเค็ม

th-verb

ดองเปรี้ยวดองเค็ม • (dɔɔng-bprîao-dɔɔng-kem)

From ดอง (dɔɔng, “to ferment; to pickle; etc.”) + เปรี้ยว (bprîao, “sour; etc.”) + ดอง (dɔɔng, “to ferment; to pickle; etc.”) + เค็ม (kem, “salty”); literally "to pickle for sour, to pickle for saltiness".

compound

(slang) to not take a bath for days or for a long period of time.


ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

th-adj

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต • (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt)

/t͡ɕʰam˨˩.sa˨˩.mi˦˥.laː˩˩˦.soŋ˩˩˦.kʰlaː˩˩˦.pat̚˨˩.taː˧.niː˧.fɛːn˧.taː˧.siː˧.pʰuː˧.ket̚˨˩/

Pattani Province
Phuket Province
Songkhla Province

From ฉ่ำ (chàm, “delightful; juicy; joyful; luscious; richly adorned; etc.”) + สมิหลา (sà-mí-lǎa, “Samila (a beach in Southern Thailand)”) + สงขลา (sǒng-klǎa, “Songkhla (a province in Southern Thailand)”) + ปัตตานี (bpàt-dtaa-nii, “Pattani (a province in Southern Thailand)”) + แฟนตาซี (fɛɛn-dtaa-sii, “fantasy”) + ภูเก็ต (puu-gèt, “Phuket (a province in Southern Thailand)”).

compound

(slang, humorous) very richly adorned or decorated.

en-ฉ่ำสมิหลา_สงขลา_ปัตตานี_แฟนตาซีภูเก็ต-th-adj-GWuuKkCD


เกี้ยว

th-noun

เกี้ยว • (gîao)

ผ้า ผ้า#Thai

สมปัก สมปัก#Thai

(historical) (ผ้า~) also known as สมปัก: a type of cloth traditionally used by a royal person or nobleman to wrap around the lower part of the body or used to envelop manuscripts.


อักษรศาสตร์

อักษรศาสตร์ • (àk-sɔ̌ɔ-rá-sàat)

/ʔak̚˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.saːt̚˨˩/

/ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saːt̚˨˩/

From Sanskrit अक्षर (akṣara, “alphabet; character; letter; script; etc.”) + शास्त्र (śāstra, “art; science; etc.”); equivalent to อักษร (àk-sɔ̌ɔn) + ศาสตร์ (sàat).

com

อักษร (àk-sɔ̌ɔn) + ศาสตร์ (sàat)

the arts (the study of languages and literature).


ศิลปศาสตร์

th-noun

ศิลปศาสตร์ • (sǐn-lá-bpà-sàat)

From Sanskrit शिल्प (śilpa, “art; crafts; etc.”) + शास्त्र (śāstra, “art; science; etc.”).

der

the arts traditionally taught prior to the time of Gautama Buddha, usually consisting of the following eighteen branches:

custom (usual way of acting in given circumstances);

interpretation of sounds or voices of human beings and animals;


ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

th-adj

ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสะมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต • (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt)

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต#Thai

alternative spelling of ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต (chàm-sà-mí-lǎa sǒng-klǎa bpàt-dtaa-nii fɛɛn-dtaa-sii-puu-gèt)

ฉ่ำสมิหลา สงขลา ปัตตานี แฟนตาซีภูเก็ต

en-ฉ่ำสะมิหลา_สงขลา_ปัตตานี_แฟนตาซีภูเก็ต-th-adj-2ZiGxsxT


บัตรสนเท่ห์

th-noun

บัตรสนเท่ห์ • (bàt-sǒn-têe)

บัตร (bàt, “bill; card; paper; etc”) + สนเท่ห์ (“doubtful; questionable; suspicious; etc”).

com

anonymous or pseudonymous letter of accusation or complaint.


อินทรธนู

th-noun

อินทรธนู • (in-tá-nuu)

From Sanskrit इन्द्रधनु (indradhanu, “rainbow”, literally “Indra's arrow; Indra's bow”), from इन्द्र (indra, “Indra”) + धनु (dhanu, “arrow; bow”), equivalent to Thai อินทร + ธนู (tá-nuu). Compare Pali indadhanu, from which Modern Khmer ឥន្ទធនួ (ʼĕntôthônuŏ) is derived.

com

อินทร + ธนู (tá-nuu)

แผง แผง#Thai

อัน อัน#Thai


กฎหมายเหตุ

th-noun

กฎหมายเหตุ • (gòt-mǎai-hèet)

From กฎหมาย (gòt-mǎai, “to mark down, to note down; that which is marked down or noted down”) + เหตุ (hèet, “cause, factor, reason; event, incident, situation; etc”).

com

จดหมายเหตุ จดหมายเหตุ#Thai

archaic form of จดหมายเหตุ (jòt-mǎai-hèet)


หอหนังสือ

th-noun

หอหนังสือ • (hɔ̌ɔ-nǎng-sʉ̌ʉ)

/hɔː˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “book; document; letter; etc”).

compound

หอสมุด หอสมุด#Thai


ประหาร

th-noun

ประหาร • (bprà-hǎan)

From Sanskrit प्रहार (prahāra, “beating; hitting; striking; etc”); possibly via Old Khmer prahāra (“assault, attack; to assault, to attack”). Cognate with Lao ປະຫານ (pa hān), Modern Khmer ប្រហារ (prɑɑhaa).

bor

execution: infliction of death penalty; carrying out of death sentence.


ทางตัน

From ทาง (taang, “passage; path; way; etc.”) + ตัน (dtan, “having no outlets; closed at one end; etc.”); literally "blind passage".

compound

แม่บอกให้ฉันเลิกกับเขาเสียในเมื่อรักเรามาถึงทางตัน

mɛ̂ɛ bɔ̀ɔk hâi chǎn lə̂ək gàp kǎo sǐia nai mʉ̂ʉa rák rao maa tʉ̌ng taang-dtan

My mother insists that I'm through with him when our love has reached a dead end.

อิตาลีอาจเผชิญทางตันทางการเมืองหลังการเลือกตั้งทั่วไปล่าสุด

ì-dtaa-lîi àat pà-chəən taang-dtan taang-gaan mʉʉang lǎng gaan-lʉ̂ʉak-dtâng tûua-bpai lâa sùt

Italy is likely to face a political deadlock following its recent general election.

เหล่าผู้นำยูโรโซนไม่สามารถผ่าทางตันวิกฤติหนี้กรีซได้แม้เจรจากันมาทั้งคืน

lào pûu-nam yuu-roo soon mâi sǎa-mâat pàa taang-dtan wí-grìt nîi grìis dâai mɛ́ɛ jee-rá-jaa gan maa táng kʉʉn

Eurozone leaders have failed to break the deadlock in the Greek debt crisis in all-night talks.

ความขัดแย้งทางการเมืองที่เป็นอยู่อาจนำพาประเทศไปสู่ทางตัน

kwaam-kàt-yɛ́ɛng taang-gaan mʉʉang tîi bpen yùu àat nam-paa bprà-têet bpai sùu taang-dtan

Ongoing political conflicts might lead the nation to a dead end.

(figurative) position or situation in which progress is impossible.


หนอนน้อย

th-noun

หนอนน้อย • (nɔ̌ɔn-nɔ́ɔi)

/nɔːn˩˩˦.nɔːj˦˥/

From หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”) + น้อย (nɔ́ɔi, “little”); literally "little worm".

compound

แท็กซี่งัดหนอนน้อยโชว์สาวโดนจับแล้ว

tɛ́k-sîi ngát nɔ̌ɔn-nɔ́ɔi choo sǎao doon jàp lɛ́ɛo

A taxi driver showing his little worm to a girl has been arrested.


บ้านป่าเมืองเถื่อน

th-noun

บ้านป่าเมืองเถื่อน • (bâan-bpàa-mʉʉang-tʉ̀ʉan)

/baːn˥˩.paː˨˩.mɯa̯ŋ˧.tʰɯa̯n˨˩/

From บ้าน (bâan, “village”) + ป่า (bpàa, “forest; jungle; wild”) + เมือง (mʉʉang, “city; town”) + เถื่อน (tʉ̀ʉan, “forest; jungle; wild”).

com

(idiomatic, sometimes derogatory and offensive) lawless place; barbarous place; uncivilised place; unrefined place.


ป่าเถื่อน

th-adj

ป่าเถื่อน • (bpàa-tʉ̀ʉan) (abstract noun ความป่าเถื่อน)

bpàa-tʉ̀ʉan (romanization)
ความป่าเถื่อน (abstract-noun)

/paː˨˩.tʰɯa̯n˨˩/

From ป่า (bpàa, “forest; jungle; wild; etc”) + เถื่อน (tʉ̀ʉan, “idem”).

com

2020 December 10, “ผู้ต้องหา ม. 112 ประกาศ "ก้าวข้ามเส้นแห่งความกลัว" เดินหน้าเรียกร้องยกเลิกกฎหมายหมิ่นสถาบันฯ”, in บีบีซี, บีบีซี, retrieved 2021-03-24:

นักศึกษาและประชาชนอย่างน้อย 24 คนถูกดำเนินคดีตาม...มาตรา 112 ภายในช่วงเวลาไม่ถึงหนึ่งเดือน การเคลื่อนไหวของแนวร่วมเรียกร้องประชาธิปไตยและการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์จึงได้หันมาชูประเด็นให้ยกเลิกกฎหมายมาตรานี้ที่พวกเขาวิจารณ์ว่าป่าเถื่อนล้าหลัง

nák-sʉ̀k-sǎa lɛ́ bprà-chaa-chon yàang-nɔ́ɔi · yîi-sìp sìi · kon tùuk dam-nəən-ká-dii dtaam ... mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìp sɔ̌ɔng · paai-nai chûuang-wlao mâi tʉ̌ng nʉ̀ng dʉʉan · gaan-klʉ̂ʉan-wǎi kɔ̌ɔng nɛɛo-rûuam rîiak-rɔ́ɔng bprà-chaa-tí-bpà-dtai lɛ́ gaan-bpà-dtì-rûup sà-tǎa-ban-gà-sàt jʉng dâai hǎn maa chuu bprà-den hâi yók-lə̂ək gòt-mǎai mâat-dtraa níi tîi pûuak kǎo wí-jaan wâa bpàa-tʉ̀ʉan láa-lǎng

[After] at least 24 of students and citizens have been prosecuted under section 112...within a period of time not so long as a month, the movements of the United Front [for] Demand of Democracy and Reform of Monarchy then turns to raise issues for repeal of this section of law, which they criticise as [being] barbaric [and] outdated.

(idiomatic) barbarous, savage, uncivilised; cruel, harsh, inhuman.


แปลไทยเป็นไทย

From แปล (bplɛɛ, “to translate”) + ไทย (tai, “Thai”) + เป็น (bpen, “as”) + ไทย (tai, “Thai”); literally "to translate Thai into Thai".

compound

(colloquial, humorous) to explain something in a simple or understandable language.


ฝนดาวตก

From ฝน (fǒn, “rain”) + ดาวตก (daao-dtòk, “comet; meteor; etc.”, literally “falling star”); literally "rain of falling stars".


ฟาดงวงฟาดงา

th-verb

ฟาดงวงฟาดงา • (fâat-nguuang-fâat-ngaa) (abstract noun การฟาดงวงฟาดงา)

fâat-nguuang-fâat-ngaa (romanization)
การฟาดงวงฟาดงา (abstract-noun)

/faːt̚˥˩.ŋua̯ŋ˧.faːt̚˥˩.ŋaː˧/

From ฟาด (fâat, “to beat; to fling; to lash; to sway; to whip; etc.”) + งวง (nguuang, “trunk”) + ฟาด (fâat, “to beat; to fling; to lash; to sway; to whip; etc.”) + งา (ngaa, “tusk”); literally "to sway one's trunk, to sway one's tusks" (describing a mad elephant).

compound

to behave in a frenzied, out of control, or unrestrained manner.


คอสเพลย์

th-noun

คอสเพลย์ • (kɔ́ɔs-plee)

/kʰɔːs˦˥.pʰleː˧/


คอสเพลย์

th-verb

คอสเพลย์ • (kɔ́ɔs-plee)

/kʰɔːs˦˥.pʰleː˧/


ฟักทองบด

th-noun

ฟักทองบด • (fák-tɔɔng-bòt)

/fak̚˦˥.tʰɔːŋ˧.bot̚˨˩/

From ฟักทอง (fák-tɔɔng, “pumpkin”) + บด (bòt, “to crush; to grind; to mash; etc.”); literally "mashed pumpkin".


ทุเรศ

th-interj

ทุเรศ • (tú-rêet)

From ทุร (“difficult, hard; bad, low, wicked; etc”) + อีศ (ìit, “a modifying suffix”).

com

(mild vulgar) used to express disagreement or disgust.


วิกิพจนานุกรม

th-proper noun

วิกิพจนานุกรม • (wí-gì-pót-jà-naa-nú-grom)

/wi˦˥.ki˨˩.pʰot̚˦˥.t͡ɕa˨˩.naː˧.nu˦˥.krom˧/

From วิกิ (wí-gì, “wiki”) + พจนานุกรม (pót-jà-naa-nú-grom, “dictionary”).


วิกิตำรา

From วิกิ (wí-gì, “wiki”) + ตำรา (dtam-raa, “standard work for a particular branch of study or knowledge”).


ตำรา

From Old Khmer តំរា (taṃrā, “act of sealing; that which has been sealed”), extended form of ត្រា (trā, “seal, mark, stamp; to seal, to mark, to stamp; etc”), from which Thai ตรา (dtraa) is derived.
Cognate with Modern Khmer តម្រា (tɑmraa), Lao ຕຳຣາ (tam rā), Northern Thai ᨲᩣᩴᩁᩣ.

bor

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

ศึกษาธิการ ศึกษาธิการ#Thai

(historical) (กรม~) a government department in กระทรวงศึกษาธิการ (grà-suuang-sʉ̀k-sǎa-tí-gaan, “Ministry of Education”), established in 1919, responsible for producing, publishing, and censoring schoolbooks, as well as organising public libraries.


กบฏ

th-noun

กบฏ • (gà-bòt)

gà-bòt (romanization)
กบฎ (alternative archaic dated obsolete)
กบด (alternative archaic dated obsolete)
กระบด (alternative archaic dated obsolete)
กระบถ (alternative archaic dated obsolete)
ขบถ (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Sanskrit कपट (kapaṭa, “cheating; deception”). Cognate with Old Khmer កបត (kapata), Modern Khmer ក្បត់ (kbɑt), Lao ກະບົດ (ka bot).

bor+

1950, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, “ภาค ๑ เรื่องบ้านเมืองเกิดยุคเข็ญ”, in พระประวัติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช, พระนคร: กรมศิลปากร, page 24:

หัวเมืองเหนือเป็นกบฏไปเข้ากับข้าศึก

hǔua-mʉʉang nʉ̌ʉa bpen gà-bòt bpai kâo gàp kâa-sʉ̀k

[People in] the northern provinces became traitors [and] left to join the enemy.

one who commits such act: traitor, rebel, revolter, etc


กระบถ

th-noun

กระบถ • (grà-bòt)

1457, “พระไอยการกระบดศึก”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง, volume 2, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1939, page 457:

คิดกระบถประทศร้ายต่อสมเดจ์พระพุทธิเจ้าอยู่หัว จะปลงพระองคลงจากเสวตรฉัตร

kít grà-bòt bprà-tót-sà-ráai dtɔ̀ɔ sǒm-dèt-prá pút-tí-jâao-yùu-hǔua · jà bplong prá-ong long jàak sà-wèet-dtrà-chàt

plotted treason [or] violence against His Divine Majesty the Enlightened Lord Over [All] Heads, [intending] to bring him down from the White Umbrella

c. 19th century, “พงษาวดารเมืองถลาง”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 2, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, published 1914, page 57:

มีตราออกมาให้จับจอมสุรินฆ่า...โทษกระบถต่อแผ่นดิน

mii dtraa ɔ̀ɔk maa hâi jàp jɔɔm sù-rin kâa ... tôot grà-bòt dtɔ̀ɔ pɛ̀n-din

An edict was sent out to [us], telling [us] to arrest [and] execute Chom Surin...[for] the crime of treason against the State.

กบฏ กบฏ#Thai


ขบถ

ขบถ • (kà-bòt)

1902, พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นราชบุรีดิเรกฤทธิ์, “ส่วนที่ ๑ ว่าด้วยทางไมตรี”, in ลักษณกฎหมายระหว่างประเทศโดยย่อ, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กองลหุโทษ, page 6:

เมื่อพวกขบถได้ตั้งขึ้นเปนประเทศแล้ว สัญญาต่าง ๆ ซึ่งได้มีแก่นา ๆ ประเทศก่อนขบถ ประเทศซึ่งตั้งขึ้นใหม่นั้นยังต้องอยู่ในข้อบังคับ

mʉ̂ʉa pûuak kà-bòt dâai dtâng kʉ̂n bpen bprà-têet lɛ́ɛo · sǎn-yaa dtàang dtàang sʉ̂ng dâai mii gɛ̀ɛ naa naa bprà-têet gɔ̀ɔn kà-bòt · bprà-têet sʉ̂ng dtâng kʉ̂n mài nán yang dtɔ̂ng yùu nai kɔ̂ɔ-bang-káp

Once the rebels had set up [and] formed a country already, the country which had thus been set up newly still needed to be subject to the requirements of all the agreements that were made with various countries before the rebellion.

1923, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระดำรงราชานุภาพ, “อธิบายว่าด้วยท้องที่ ๆ เกิดศึกฮ่อ”, in จดหมายเหตุเรื่องเจ้าพระยาภูธราภัยยกกองทัพไปปราบฮ่อ, พระนคร: หอพระสมุดวชิรญาณ, page 6:

ญวนอิกพวก ๑ ซึ่งอพยพ...มาครั้งเกิดขบถในเมืองญวน

yuuan ìk pûuak · nʉ̀ng · sʉ̂ng òp-pá-yóp ... maa kráng gə̀ət kà-bòt nai mʉʉang-yuuan

Another group of Vietnamese that migrated...into [our country] when rebellion broke out in Vietnam

กบฏ กบฏ#Thai


พยาธิ

พยาธิ • (pá-yâat)

From Sanskrit व्याधि (vyādhi, “disease; disorder; illness; plague; sorrow; etc”); probably via Old Khmer bhyādha, byādhi (“disease; illness; sickness”).
Compare Modern Khmer ព្យាធិ (pyiəthiʼ), Burmese ဗျာဓိ (byadhi.), Northern Thai ᨻ᩠ᨿᩣᨵᩥ, Lü ᦘᦰᦍᦱᧆ (ph!yaad).


เลือดเนื้อเชื้อไข

th-noun

เลือดเนื้อเชื้อไข • (lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa-chʉ́ʉa-kǎi)

/lɯa̯t̚˥˩.nɯa̯˦˥.t͡ɕʰɯa̯˦˥.kʰaj˩˩˦/

From เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh”) + เชื้อ (chʉ́ʉa, “sperm; germ; source, origin; ancestry, ancestor; etc”) + ไข (kǎi, “fat; grease”). Compare Chinese 血肉 (xuèròu).

com

(idiomatic) biological descendant, as biological child, biological grandchild, etc.


ต้นสายปลายเหตุ

th-noun

ต้นสายปลายเหตุ • (dtôn-sǎai-bplaai-hèet)


โรคภัยไข้เจ็บ

โรคภัยไข้เจ็บ • (rôok-pai-kâi-jèp)

โรค (rôok) + ภัย (pai) + ไข้ (kâi) + เจ็บ (jèp)


สิงสาราสัตว์

th-noun

สิงสาราสัตว์ • (sǐng-sǎa-raa-sàt)


บ้านช่องห้องหอ

บ้านช่องห้องหอ

บ้านช่องห้องหอ • (bâan-chɔ̂ng-hɔ̂ng-hɔ̌ɔ)

/baːn˥˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩.hɔŋ˥˩.hɔː˩˩˦/


ผลหมากรากไม้

ผลหมากรากไม้ • (pǒn-lá-màak-râak-mái)


ที่นอนหมอนมุ้ง

ที่นอนหมอนมุ้ง • (tîi-nɔɔn-mɔ̌ɔn-múng)

/tʰiː˥˩.nɔːn˧.mɔːn˩˩˦.muŋ˦˥/


คู่ผัวตัวเมีย

husband and wife; lovers; married couple.


รู้จักมักคุ้น

th-verb

รู้จักมักคุ้น • (rúu-jàk-mák-kún) (abstract noun การรู้จักมักคุ้น)

rúu-jàk-mák-kún (romanization)
การรู้จักมักคุ้น (abstract-noun)


ยิ้มแย้มแจ่มใส

ยิ้มแย้มแจ่มใส

ยิ้มแย้มแจ่มใส • (yím-yɛ́ɛm-jɛ̀m-sǎi) (abstract noun การยิ้มแย้มแจ่มใส)

yím-yɛ́ɛm-jɛ̀m-sǎi (romanization)
การยิ้มแย้มแจ่มใส (abstract-noun)


อิอิ

th-interj

อิอิ • (ì-ì)

/ʔi˨˩.ʔiʔ˨˩/

(Internet slang) an exclamation or representation of laughter, as in expressing amusement or derision.


อุทธรณ์

th-noun

อุทธรณ์ • (ùt-tɔɔn)

From Sanskrit उद्धरण (uddharaṇa, “citation; delivery; presentation; quotation; raise; etc”); perhaps via Old Khmer uddharaṇa (“to appeal (a legal case)”). Cognate with Modern Khmer ឧទ្ធរណ៍ (ʼŏtthôrôn៍).

cog

Khmer ឧទ្ធរណ៍ (ʼŏtthôrôn៍)

/ʔut̚˨˩.tʰɔːn˧/


ทุรยศ

th-noun

ทุรยศ • (tú-rá-yót)

Borrowed from Sanskrit दुर्यशस् (duryaśas, literally “ill fame”), from दुर् (dur, “ill”) + यश (yaśa, “fame”). By surface analysis, ทุร + ยศ (yót). Doublet of ทรยศ (tɔɔ-rá-yót). Cognate with Old Khmer dūrayasa, Modern Khmer ទុយ៌ស (turəyŭəh).

bor+

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระยอดฟ้า”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 18:

พระยามหาเสนา พระยาราชภักดี พูดกันว่า เมื่อแผ่นดินเปนทุรยศฉนี้...

prá-yaa má-hǎa sěe-naa · prá-yaa râat-chá pák-dii · pûut gan wâa · mʉ̂ʉa pɛ̀n-din bpen tú-rá-yót chà-níi ...

Phraya Mahasena [and] Phraya Ratchaphakdi talked to each other, saying “Now that the State has suffered such disgrace as this […]

1855, “แผ่นดินขุนวรวงษาธิราช”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 21:

รำงับทุรยศยุคเข็ญ

(archaic) ill fame; ill repute; disgrace; notoriety; scandal


ทรยศ

th-noun

ทรยศ • (tɔɔ-rá-yót)

From Old Khmer dūrayasa (“disgrace; disgraced”); ultimately from Sanskrit दुर्यशस् (duryaśas, “disgrace”). Same as ทร (tɔɔn) + ยศ (yót). Doublet of ทุรยศ (tú-rá-yót). Compare Modern Khmer ទុយ៌ស (turəyŭəh).


ทรราช

th-noun

ทรราช • (tɔɔ-rá-râat)

/tʰɔː˧.ra˦˥.raːt̚˥˩/

ทร (tɔɔn, “bad”) + ราช (râat, “king; monarch”).


ทรราชย์

th-noun

ทรราชย์ • (tɔɔ-rá-râat)

/tʰɔː˧.ra˦˥.raːt̚˥˩/

ทร (tɔɔn, “bad”) + ราชย์ (râat, “kingship; monarchy”).


สับตะไคร้

th-verb

สับตะไคร้ • (sàp-dtà-krái) (abstract noun การสับตะไคร้)

sàp-dtà-krái (romanization)
การสับตะไคร้ (abstract-noun)

From สับ (sàp, “to chop”) + ตะไคร้ (dtà-krái, “lemongrass”); literally "to chop lemongrass"; phono-semantic matching of English subscribe.

psm

(slang, humorous) to subscribe: to sign up for a website so as to receive notifications about its activities.


อุษาคเนย์

th-proper noun

อุษาคเนย์ • (ù-sǎa-ká-nee)

/ʔu˨˩.saː˩˩˦.kʰa˦˥.neː˧/

อุษา (ù-sǎa, “Asia”, literally “aurora; dawn; morning; morning light”) + อาคเนย์ (aa-ká-nee, “southeastern”); coined by English historian Michael Wright.

com

Southeast Asia
Southeast Asia#English:_Q11708

Southeast Asia (a geographic region of Asia, comprising the territories of Brunei, Cambodia, East Timor, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar (Burma), the Philippines, Singapore, Thailand, and Vietnam)

th:ไมเคิล ไรท์


ฟีเจอริ่ง

th-verb

ฟีเจอริ่ง • (fii-jəə-rîng) (abstract noun การฟีเจอริ่ง)

fii-jəə-rîng (romanization)
การฟีเจอริ่ง (abstract-noun)
ฟิเจอริ่ง (alternative)

/fiː˧.t͡ɕɤː˧.riŋ˥˩/

/fiː˧.t͡ɕɤː˥˩.riŋ˥˩/

/fiː˦˥.t͡ɕɤː˧.riŋ˥˩/

/fiː˦˥.t͡ɕɤː˥˩.riŋ˥˩/


ตงฟาง

From Mandarin 東方 /东方 (dōngfāng, “east”), the family name of 東方 /东方 (dōngfāng)不敗 /败 (dōngfāng bùbài, literally “Invincible East”), a character in the Chinese novel The Smiling, Proud Wanderer.

(Internet slang) a transvestite or trans woman who is aging and influential, powerful, or vigourous.


มเหสี

th-noun

มเหสี • (má-hěe-sǐi) (classifier ตน or พระองค์ or รูป or องค์)

má-hěe-sǐi (romanization)
ตน (classifier)
พระองค์ (classifier)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)

Borrowed from Pali mahesi (“maharṣi”), from maha (“great”) + isi (“rṣi”), equal to Thai มห (má-hà-) + อิสี. Compare Sanskrit महर्षि (maharṣi). Cognate with Modern Khmer មហេសី (mĕəʼheesəy).

com

มห (má-hà-) + อิสี

/ma˦˥.heː˩˩˦.siː˩˩˦/

พระ พระ#Thai


สันติสุข

th-noun

สันติสุข • (sǎn-dtì-sùk)

From สันติ (sǎn-dtì, “calm; peace”) + สุข (sùk, “happiness; pleasure”). Compare Lao ສັນຕິສຸກ (san ti suk), Modern Khmer សន្តិសុខ (sɑntesok).

compound

Romans 15:33, KJV:
บัดนี้ ขอพระเจ้าแห่งสันติสุขจงสถิตอยู่กับท่านทั้งหลายเถิด เอเมน
bàt-níi kɔ̌ɔ prá-jâao hɛ̀ng sǎn-dtì-sùk jong sà-tìt yùu gàp tân táng-lǎai tə̀ət ee-meen
Now the God of peace be with you all. Amen.

Romans 3:17, KJV:
และเขาไม่รู้จักทางแห่งสันติสุข
lɛ́ kǎo mâi rúu-jàk taang hɛ̀ng sǎn-dtì-sùk
And the way of peace have they not known

Isaiah 48:22, KJV:
พระเยโฮวาห์ตรัสว่า "ไม่มีสันติสุขแก่คนชั่ว"
prá-yee-hoo-waa dtràt wâa "mâi mii sǎn-dtì-sùk gɛ̀ɛ kon chûua"
There is no peace, saith the LORD, unto the wicked.

happiness caused by peace; peace itself.


โท่รห

th-noun

โท่รห • (trôo)


โทร่ห

trôo (romanization)
การโทร่ห (abstract-noun)

โท่รห โท่รห#Thai

(archaic) alternative form of โท่รห (trôo)


แพละโลม

th-verb

แพละโลม • (plɛ́-loom) (abstract noun การแพละโลม)

plɛ́-loom (romanization)
การแพละโลม (abstract-noun)
แพะโลม (alternative)
แทะโลม (alternative)

Possibly from Sanskrit प्रलोभन (pralobhana, “allurement; inducement; lure; seduction; temptation; etc.”).

der

The Palace Law of À-yút-tá-yaa:
แลเอาทรัพยมาทอดแพละโลมเอาไพร่พลในราชธานีของท่านไปก็ดี
lɛɛ ao sáp maa tɔ̂ɔt plɛ́-loom ao prâi-pon nai râat-chá-taa-nii kɔ̌ɔng tân bpai gɔ̂ɔ-dii
And if he comes with property to bribe or induce people in His Majesty's realm to leave His Majesty ….

(archaic) to encourage; to induce; to persuade.


แทะโลม

th-verb

แทะโลม • (tɛ́-loom) (abstract noun การแทะโลม)

tɛ́-loom (romanization)
การแทะโลม (abstract-noun)

/tʰɛʔ˦˥.loːm˧/


มรณสัน

มรณสัน • (mɔɔ-rá-ná-sǎn)

From either of the following:
# Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + संज्ञा (saṃjñā, “consciousness; meaning; perception; sign; signal; token; etc”); literally "death sign" or "death token".
# Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + आसन्न (āsanna, “death”).


เมืองนอก

th-noun

เมืองนอก • (mʉʉang-nɔ̂ɔk) (classifier เมือง or แห่ง)

mʉʉang-nɔ̂ɔk (romanization)
เมือง (classifier)
แห่ง (classifier)

/mɯa̯ŋ˧.nɔːk̚˥˩/

From เมือง (mʉʉang, “city; country; district; town; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “external; outside; outer; etc”).

compound

(colloquial) foreign city, town, region, country, continent, etc.


ซอมซ่อ

th-adj

ซอมซ่อ • (sɔɔm-má-sɔ̂ɔ) (abstract noun ความซอมซ่อ)

sɔɔm-má-sɔ̂ɔ (romanization)
ความซอมซ่อ (abstract-noun)

/sɔːm˧.ma˦˥.sɔː˥˩/

บ้านนี้ดูซอมซ่อมาก

เสื้อแกซอมซ่อมาก

sʉ̂ʉa gɛɛ sɔɔm-má-sɔ̂ɔ mâak

lacking elegance, loftiness, magnificence, or refinement; showing signs of poverty, impoverishment, neglect, or wear.


รอมร่อ

th-adv

รอมร่อ • (rɔɔm-má-rɔ̂ɔ) (abstract noun ความรอมร่อ)

rɔɔm-má-rɔ̂ɔ (romanization)
ความรอมร่อ (abstract-noun)
รำมะร่อ (alternative)

/rɔːm˧.ma˦˥.rɔː˥˩/

จะถึงบ้านอยู่รอมร่อ

จะเรียนจบอยู่รอมร่อ

จะตายอยู่รอมร่อ


นุ่งลมห่มฟ้า

th-verb

นุ่งลมห่มฟ้า • (nûng-lom-hòm-fáa)

From นุ่ง (nûng, “to dress; to wear; etc.”) + ลม (lom, “wind”) + ห่ม (hòm, “to cover; to wrap; etc.”) + ฟ้า (fáa, “air; heaven; sky”); literally "to dress oneself with the wind, to cover oneself with the sky".

compound

(idiomatic, hyperbolic) to be naked; to wear no clothes.


สดับตรับฟัง

th-verb

สดับตรับฟัง • (sà-dàp-dtràp-fang) (abstract noun การสดับตรับฟัง)

sà-dàp-dtràp-fang (romanization)
การสดับตรับฟัง (abstract-noun)


เท่

têe (romanization)
ความเท่ (abstract-noun)

(slang) cool: fashionably attractive or impressive; highly skilled or clever; socially adept; acceptable, appropriate, satisfactory, okay.


เท่ห์

têe (romanization)
ความเท่ห์ (abstract-noun)

เท่ เท่#Thai


เทห์

th-noun

เทห์ • (tee)

tee (romanization)
เทห (alternative)
เท่ห์ (alternative)

From Sanskrit देह (deha, “body; bulk; flesh; form; mass; shape; etc.”).


ออกนั่งพิจารณา

th-verb

ออกนั่งพิจารณา • (ɔ̀ɔk-nâng-pí-jaa-rá-naa) (abstract noun การออกนั่งพิจารณา)

ɔ̀ɔk-nâng-pí-jaa-rá-naa (romanization)
การออกนั่งพิจารณา (abstract-noun)

/ʔɔːk̚˨˩.naŋ˥˩.pʰi˦˥.t͡ɕaː˧.ra˦˥.naː˧/

From ออก (ɔ̀ɔk, “to appear; to come forth; to come out; etc.”) + นั่งพิจารณา (nâng-pí-jaa-rá-naa, “to sit (as a judge)”).

compound

โจทก์และจำเลยขอให้ศาลออกนั่งพิจารณาและมีคำพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความในวันนี้ด้วย

The plaintiff and the defendant request the court to sit and issue a judgment according to their compromise agreement today.

(law) to sit (to be convened or in session, as a court of law).


นั่งพิจารณา

th-verb

นั่งพิจารณา • (nâng-pí-jaa-rá-naa) (abstract noun การนั่งพิจารณา)

nâng-pí-jaa-rá-naa (romanization)
การนั่งพิจารณา (abstract-noun)

From นั่ง (nâng, “to sit”) + พิจารณา (pí-jaa-rá-naa, “to try; to judicially examine and determine”).

com

(law) to sit (to occupy a place or have a seat in an official assembly or in an official capacity as a judge).

(law) to hear (to give a judicial hearing to).


บัลลังก์

From Pali pallaṅka (“couch; sofa”); probably via Old Khmer °pallaṅa, pālaṃṅa (“throne”). Compare Lao ບັນລັງ (ban lang), Modern Khmer បល្លង្ក (pallang), បល្ល័ង្ក (pallang); Sanskrit पल्यङ्क (palyaṅka), पर्यङ्क (paryaṅka).

(figurative) any dignified seat, especially of a person in authority or person holding first place in competition; the office or dignity of such person.


เครื่อง

th-noun

เครื่อง • (krʉ̂ʉang)

→ Khmer: គ្រឿង (krɨəng)

Cognate with Isan เครื่อง, Lao ເຄື່ອງ (khư̄ang), Northern Thai ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (xɯaŋ⁵), Khün ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (khɤɤŋ⁵), Lü ᦵᦆᦲᧂᧈ (xoeng¹), Tai Dam ꪹꪋ꪿ꪉ (ꞌchương), Tai Dón ꪋꪷꪉꫀ, Shan ၶိူင်ႈ (khōeng), Tai Nüa ᥑᥫᥒ (xoeng), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (khüṅ).

cog

Isan เครื่อง

Khün ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (khɤɤŋ⁵)

Tai Dón ꪋꪷꪉꫀ


ท่อ

tɔ̂ɔ (romanization)
การท่อ (abstract-noun)


สะโพน

ตะโพน ตะโพน#Thai

(music, obsolete) taphon (an old form of ตะโพน (dtà-poon)).


ต่าง

Cognate with Isan ต่าง, Lao ຕ່າງ (tāng), Northern Thai ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²), Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹), Tai Dam ꪔ꪿ꪱꪉ (táng), Shan တၢင်ႇ (tàang), Tai Nüa ᥖᥣᥒᥱ (tǎang), Ahom 𑜄𑜂𑜫 (taṅ).

Khün ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (taaŋ²)

Lü ᦎᦱᧂᧈ (ṫaang¹)

a shoulder pole carried by a beast of burden.


ก็แล้วกัน

th-particle

ก็แล้วกัน • (gɔ̂-lɛ́ɛo-gan)

whatever you like; let’s agree to this; so let’s just settle on that or leave it at that; let’s just be done with it (particle used when suggesting a compromise solution or final plan of action and that implies there's no need for the listener to suggest anything else)


แล้ว

th-verb

แล้ว • (lɛ́ɛo)

From Proto-Tai *leːwꟲ (“to be finished”), from Middle Chinese 了 (MC lewX).
Cognate with Lao ແລ້ວ (lǣu), Lü ᧟ (l̇aew), Northern Thai ᩓ᩠ᩅ, Zhuang leuh (dialectal).
Compare also Iu Mien liuz (“to finish, to end; then; after”).


แล้ว

th-adv

แล้ว • (lɛ́ɛo)

เด็ก ๆ กินข้าวแล้ว

1977, “ตอน ๗”, in ซ้องกั๋ง, volume 1, กรุงเทพฯ: ศิลปาบรรณาคาร:

ครั้นสาบานแล้ว หลวงจีนลูตีซิมจึงถามลิมชองว่า วันนี้ น้องไปไหนมา จึงเดินมาทางนี้

krán sǎa-baan lɛ́ɛo · hlǔuang-jiin luu-dtii-sim jʉng tǎam lim-chɔɔng wâa · wan-níi · nɔ́ɔng bpai nǎi maa · jʉng dəən maa taang níi

After they had taken the oath, Sagacious Lu asked Lin Chong, "Today, where have you been, ending up here?"

Used at the end of a sentence to indicate completion of an action, or beginning of a new situation.

เธอเป็นผู้ใหญ่แล้วนะ

1939, น.ม.ส., “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร:

เจ้าอยู่ในอำนาจของข้าแล้ว

Indicating that a new state or a new situation has begun.

กลับบ้านแล้วนะ

นักเรียนสอบจะเสร็จแล้วนะ

The students are about to finish the test now.

1906, อู๋ เฉิงเอิน, “ไซอิ๋ว เล่ม ๑”, in ติ่น, transl., ไซอิ๋ว เล่ม ๑, กรุงเทพฯ: โสภณพิพรรฒธนากร:

พวกบริวารปิศาจเหล่านั้น เมื่อได้ฟังหงอคงว่าดังนั้น ก็พากันวิ่งตรงเข้าถ้ำบอกแก่นายว่า ภัยจะมาถึงแล้ว

pûuak bɔɔ-rí-waan bpì-sàat lào nán · mʉ̂ʉa dâai fang ngɔ̌ɔ-kong wâa dang nán · gɔ̂ paa gan wîng dtrong kâo tâm bɔ̀ɔk gɛ̀ɛ naai wâa · pai jà maa tʉ̌ng lɛ́ɛo

When these demon underlings heard Sun Wukong, they ran into the cave to tell their master that a disaster was about to occur now.

(Especially with จะ) Indicating that a new situation is about to begin.


หญัว

th-noun

หญัว • (yǔua)

Possibly from corruption of อยู่ (yùu, “to be at, in, on, etc; to dwell; to reside; to stay; etc”) + หัว (hǔua, “head; top; etc”); literally "[one who is] at/in/on the head[s]".

com

2001, ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมศัพท์วรรณคดี สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 129–130:

บพิตรอ้ายดั่งกยจ กลหวัง จยรจากจักหญัวไป จากหล้า

bɔɔ-pít âai dàng gìiat · gon wǎng · jiian-jàak jàk yǔua bpai · jàak lâa

Majesty, Ai Dang is plotting something. He is likely to turn away from thee and leave thy country!

(archaic) a title for or term of address to a monarch or royal person.


เจี๋ยมเจี้ยม

th-adj

เจี๋ยมเจี้ยม • (jǐiam-jîiam) (abstract noun ความเจี๋ยมเจี้ยม)

jǐiam-jîiam (romanization)
ความเจี๋ยมเจี้ยม (abstract-noun)

/t͡ɕia̯m˩˩˦.t͡ɕia̯m˥˩/


หนาแน่น

หนาแน่น • (nǎa-nɛ̂n) (abstract noun ความหนาแน่น)

nǎa-nɛ̂n (romanization)
ความหนาแน่น (abstract-noun)

/naː˩˩˦.nɛn˥˩/

From หนา (nǎa, “dense; thick”) + แน่น (nɛ̂n, “thick; tight”).

com

(of people, population, etc) dense; crowded; packed.


แมน

th-noun

แมน • (mɛɛn)

From English MAN, abbreviation of metropolitan area network.

metropolitan area network
metropolitan area network


ขยว

th-adj

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-noun

ขยว • (kǐao)

เขียว เขียว#Thai


ขยว

th-verb

ขยว • (kǐao)

ไปทันเจ้าหล้าหลั่ง พลพฤนท ถึงนา น่านแพร่ขยวออกถึง นอกต้าย
Pai than chao la lang · phon phruen · thueng na · nan phrae khiao ok thueng · nok tai. [RTGS]
[päj˧ tʰä̃n˧ t͡ɕäːw˥˩ läː˥˩ lä̃ŋ˨˩ · pʰõn˧ pʰrɯ̃n˧ · tʰɯ̃ŋ˩˥ näː˧ · nä̃ːn˥˩ pʰrɛː˥˩ kʰiːäw˩˥ ʔɔːk̚˨˩ tʰɯ̃ŋ˩˥ · nɔːk̚˥˩ täːj˥˩] [IPA]

Before the Lord of the Realm could come with his numerous troops, the rulers of Nan and Phrae quickly marched their men out and arrived outside the city dike.

เขียว เขียว#Thai


บวว

สายาบววบ่าวเกลี้ย จักมา สาวส่งงอย่ามาวนน สู่น้อง

sǎa-yaa buua bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng

Her beloved man is about to come. That girl has instructed him: "If you come to me, don't come in the daytime".

บัว บัว#Thai


ประชุม

ประชุม • (bprà-chum) (abstract noun การประชุม)

bprà-chum (romanization)
การประชุม (abstract-noun)
ผชุม (alternative archaic)
ผชุํ (alternative archaic)

Borrowed from Khmer ប្រជុំ (prɑɑcum, “to group, to gather; to encircle, to surround; etc”), from the stem Khmer ជុំ (cum), whence Thai ชุม (chum). Compare Lao ປະຊຸມ (pa sum).

bor+

1792, “ทำนายพระสุบินนิมิตรพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกย์”, in จดหมายเหตุพระสุบินนิมิตร, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1921, page 3:

สมบัติทั้งปวง...จะมาประชุมในเงื้อมพระหัดถ์

sǒm-bàt táng-bpuuang ... jà maa bprà-chum nai ngʉ́ʉam prá hàt

All treasures...will come [and] cluster within the grasp of [thy] holy hands.

1855, “แผ่นดินสมเด็จพระยอดฟ้า จุลศักราช ๘๘๙–๘๙๐”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา ภาค ๑, กรุงเทพฯ, published 1912, page 17:

สมณพราหมณาจารย์...ประชุมเชิญพระแก้วฟ้า...ผ่านพิภพ...

sà-má-ná-praa-má-naa-jaan ... bprà-chum chəən prá gɛ̂ɛo fáa ... pàan pí-póp ...

Monastic [and] brahmanic masters...came together to invite Prince Kaeofa...to assume kingship...

1882 July 14, “ด่านเมืองตากและกฎหมายโปลิศ”, in การประชุมปรึกษาราชการแผ่นดินในรัชกาลที่ ๕, พระนคร: เกื้อกูลการพิมพ์, published 1966, page 3:

ให้เรียกพระยาสุจริตรักษา ผู้ว่าราชการเมืองตาก...มาในที่ประชุม...ถ้าการ...ไม่แล้วเสรจ...ให้ประชุมต่อไป...

hâi rîiak prá-yaa sùt-jà-rìt rák-sǎa · pûu-wâa-râat-chá-gaan mʉʉang dtàak ... maa nai tîi-bprà-chum ... tâa gaan ... mâi lɛ́ɛo-sèt ... hâi bprà-chum dtɔ̀ɔ-bpai ...

Phraya Sutcharit-raksa, governor of Tak town, shall be called...into the meeting... If the business...is not finished...[they] shall continue to be in session...

1968 June 20, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๑๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 85, page 26:

รัฐสภาประกอบด้วยวุฒิสภาและสภาผู้แทน รัฐสภาจะประชุมร่วมกันหรือแยกกัน...

rát-tà-sà-paa bprà-gɔ̀ɔp dûai wút-tí-sà-paa lɛ́ sà-paa pûu-tɛɛn · rát-tà-sà-paa jà bprà-chum rûuam gan rʉ̌ʉ yɛ̂ɛk gan ...

The National Assembly consists of a Senate and a House of Representatives. The National Assembly shall meet jointly or separately...

(intransitive) to assemble; to gather; to meet; to come together


ขึ้น

th-noun

ขึ้น • (kʉ̂n)

From Proto-Tai *χɯnꟲ (“to ascend”). Cognate with Isan ขึ้น, Lao ຂຶ້ນ (khưn), Northern Thai ᨡᩧ᩠᩶ᨶ, Khün ᨡᩨ᩠᩶ᨶ, Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²), Tai Dam ꪄꪳ꫁ꪙ, Tai Dón ꪄꪳꪙꫂ, Shan ၶိုၼ်ႈ (khūen), Tai Nüa ᥑᥪᥢᥲ (xùen), Phake ၵိုꩫ် (khün), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (khün), Zhuang hwnj, Zuojiang Zhuang kwnj.

cog

Lü ᦃᦹᧃᧉ (ẋuen²)

Tai Dón ꪄꪳꪙꫂ


ชำระ

th-verb

ชำระ • (cham-rá) (abstract noun การชำระ)

cham-rá (romanization)
การชำระ (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer jaṃraḥ, jaṃras, jaṃrās (“to clarify; to clean; to clear up; etc”). Compare Old Khmer juṃraḥ; Modern Khmer ជំរះ (cumrĕəh).

(transitive, business) to settle (an account, the affairs of a company, etc).


ค่าเสียหาย

th-noun

ค่าเสียหาย • (kâa-sǐia-hǎai)

/kʰaː˥˩.sia̯˩˩˦.haːj˩˩˦/

From ค่า (kâa, “charge; cost; price”) + เสียหาย (sǐia-hǎai, “to damage”); perhaps calque of English damages.

com

1992, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕:
มาตรา ๑๗๖ โมฆียะกรรม เมื่อบอกล้างแล้ว ให้ถือว่า เป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรก และให้ผู้เป็นคู่กรณีกลับคืนสู่ฐานะเดิม ถ้าเป็นการพ้นวิสัยจะให้กลับคืนเช่นนั้นได้ ก็ให้ได้รับค่าเสียหายชดใช้ให้แทน
mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi jèt-sìp hòk moo-kii-yá-gam mʉ̂ʉa bɔ̀ɔk-láang lɛ́ɛo hâi tʉ̌ʉ wâa bpen moo-ká maa dtɛ̀ɛ rə̂əm-rɛ̂ɛk lɛ́ hâi pûu bpen kûu-gà-rá-nii glàp-kʉʉn sùu tǎa-ná dəəm tâa bpen gaan-pón-wí-sǎi jà hâi glàp-kʉʉn chêen-nán dâai gɔ̂ɔ hâi dâai-ráp kâa-sǐia-hǎai chót-chái hâi tɛɛn
Section 176 Once avoided, a voidable act shall be deemed to have been void from the outset and the persons who are parties thereto shall be restored to their original positions. Should such restoration be beyond the bounds of possibility, the parties shall be compensated with damages instead.


คำวินิจฉัย

th-noun

คำวินิจฉัย • (kam-wí-nít-chǎi)

From คำ (kam, “speech; word”) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi, “to decide”).


วินิจฉัย

th-verb

วินิจฉัย • (wí-nít-chǎi) (abstract noun การวินิจฉัย)

wí-nít-chǎi (romanization)
การวินิจฉัย (abstract-noun)

From Pali vinicchaya (“award; finding; settlement; adjudgment”). Compare Sanskrit विनिश्चय (viniścaya), from which Thai พินิศจัย is derived.

cog

Thai พินิศจัย

(law) to decide; to make a decision; to give a decision.


คำพิพากษา

From คำ (kam, “speech; word”) + พิพากษา (pí-pâak-sǎa, “to judge”).

compound

(law) decision; judgment; ruling; sentence; verdict.


พิพากษา

th-verb

พิพากษา • (pí-pâak-sǎa) (abstract noun การพิพากษา)

pí-pâak-sǎa (romanization)
การพิพากษา (abstract-noun)

/pʰi˦˥.pʰaːk̚˥˩.saː˩˩˦/

From Sanskrit विवक्षा (vivakṣā, “question; doubt; etc”). Cognate with Thai วิพากษ์ (wí-pâak).

bor

18th century, “พระราชพงศาวดาร ความเก่า”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 1, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1999, →ISBN, page 250:

หาท้าวพระยาพฤฒามาย์แลพระสงฆ์มหานาคทั้งปวงมาชุมกันพิพากษาว่า ซึ่งพระเจ้าหงษาว่า ให้ส่งพระยารามออกไป แลจะเป็นไมตรีนั้น ยังเห็นควรที่จะส่งพระยารามออกไปหรือ ๆ มิชอบส่ง จึงพระสงฆ์มหานาคแลท้าวพระยาพฤฒามาย์ทั้งปวงพิพากษาว่า...ควรที่จะส่งพระยารามออกไปแก่พระเจ้าหงษา อย่าให้ได้ยากแก่ประชาราษฎร

hǎa táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat lɛɛ prá sǒng má-hǎa-nâak táng-bpuuang maa chum gan pí-pâak-sǎa wâa · sʉ̂ng prá-jâao hǒng-sǎa wâa · hâi sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai · lɛɛ jà bpen mai-dtrii nán · yang hěn kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai rʉ̌ʉ · rʉ̌ʉ · mí chɔ̂ɔp sòng · jʉng prá sǒng má-hǎa-nâak lɛɛ táao-prá-yaa prʉ́t-taa-mâat táng-bpuuang pí-pâak-sǎa wâa ... kuuan tîi jà sòng prá-yaa raam ɔ̀ɔk bpai gɛ̀ɛ prá-jâao hǒng-sǎa · yàa hâi dâai yâak gɛ̀ɛ bprà-chaa-râat

[The King] summoned all [the members of] the royalty, senior nobility, and sacred Mahanak clergy to gather together [and] deliver a decision, saying: "As the King of Hongsa said [that if we] send Phraya Ram out to [him], [he] would then resume friendly relations [with us]; [do you all] still deem it appropriate to send Phraya Ram out to [the King of Hongsa], or [do you think it is] not proper to send [him out]?" So, all [the members of] the sacred Mahanak clergy, royalty, and senior nobility decided that...[it was] appropriate to send Phraya Ram out to the King of Hongsa, so that trouble would not befall the citizens.

(archaic) to decide; to conclude; to give or adopt a decision or conclusion.

2019 April 22, “ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาให้โฮปเวลล์ชนะคดี สั่งรัฐจ่ายค่าโง่ ๑.๒ หมื่นล้าน”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-04-22:

sǎan-bpòk-krɔɔng sǔung sùt pí-pâak-sǎa hâi hóop-wel chá-ná ká-dii · sàng rát jàai kâa-ngôo · nʉ̀ng . sɔ̌ɔng · mʉ̀ʉn láan

The Supreme Administrative Court rules that Hopewell wins the case [and] orders the State to bear the stupidity price of 12,000 million [baht].

1990 September 26, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:

คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานของคู่สมรส อาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะได้

kûu-sǒm-rót · bì-daa maan-daa · rʉ̌ʉ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng kûu-sǒm-rót · àat rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pí-pâak-sǎa wâa gaan-sǒm-rót bpen moo-ká dâai

[Either] spouse, [or] the father [or] mother [of either spouse], or a descendant of [either] spouse may request the court to decree that the marriage is void.

(of a judge or judicial body) to judge; to adjudge; to adjudicate; to give a judgment.


ลำดับ

th-verb

ลำดับ • (lam-dàp) (abstract noun การลำดับ)

lam-dàp (romanization)
การลำดับ (abstract-noun)

to arrange; to put in order; to organize.


รู้จัก

รู้จัก • (rúu-jàk) (abstract noun การรู้จัก)

rúu-jàk (romanization)
การรู้จัก (abstract-noun)

/ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩/

From รู้ (rúu, “to know”) + จัก (jàk, “to know; to be acquainted with”). Cognate with Lao ຮູ້ຈັກ (hū chak).

com

ยินดีที่ได้รู้จัก

to know (a person); to be acquainted with.


ถามไถ่

th-verb

ถามไถ่ • (tǎam-tài) (abstract noun การถามไถ่)

tǎam-tài (romanization)
การถามไถ่ (abstract-noun)

From ถาม (tǎam, “; to inquire; to ask”) + ไถ่ (tài, “idem”).

com

to seek information by questioning: to inquire, to ask, etc.


ซอฟต์แวร์

th-noun

ซอฟต์แวร์ • (sɔ́ɔp-wɛɛ)

/sɔːp̚˦˥.wɛː˧/

/sɔːf˦˥.wɛː˧/


เครื่องบิน

เครื่องบิน • (krʉ̂ʉang-bin) (classifier ลำ)

krʉ̂ʉang-bin (romanization)
ลำ (classifier)

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine”) + บิน (bin, “to fly”), literally “flying machine”.

com

1985, “ความสำนึกในหน้าที่”, in การบริหารทางจิตสําหรับเด็กวัยรุ่น, กรุงเทพฯ: สำนักราชเลขาธิการ, page 161:

นักศึกษาญี่ปุ่น...เก้าคน...ใช้ดาบซามูไร กริช และระเบิด...บังคับให้นักบินนำเครื่องบิน...ลงยัง...เกาหลีเหนือ...เครื่องบินลำนี้มีผู้โดยสาร ๙๙คน ลูกเรือ ๗ คน...

nák-sʉ̀k-sǎa yîi-bpùn ... gâao kon ... chái dàap saa-muu-rai · grìt · lɛ́ rá-bə̀ət ... bang-káp hâi nák-bin nam krʉ̂ʉang-bin ... long yang ... gao-lǐi-nʉ̌ʉa ... krʉ̂ʉang-bin lam níi mii pûu-dooi-sǎan · gâao-sìp gâao kon · lûuk-rʉʉa · jèt · kon ...

Nine...Japanese students...used samurai swords, krises, and explosives...to force the pilot to land the plane...down in...North Korea... This plane contained 99 passengers, 7 crew members...

1940, ประเทศอังกฤษในระหว่างสงคราม, พระนคร: โรงพิมพ์พานิชศุภผล, page 1:

ลอนดอนถูกเยอรมันโจมตีด้วยเครื่องบินนับพัน

lɔn-dɔn tùuk yəə-rá-man joom-dtii dûai krʉ̂ʉang-bin náp pan

London has been attacked by Germans with as many as a thousand airplanes.

1942 January 25, “คำแถลงการณ์เกี่ยวแก่การประกาศสงครามต่อบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกา”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 59, number 5, page 249:

เมื่อคืนวันที่ ๒๔ เดือนนี้เอง เครื่องบินอังกฤษได้มาโจมตีกรุงเทพฯ

mʉ̂ʉa kʉʉn wan tîi · yîi-sìp sìi · dʉʉan níi eeng · krʉ̂ʉang-bin ang-grìt dâai maa joom-dtii grung-têep

On the night of the 24th day of this very month, English airplanes had arrived to attack Bangkok.


ภาค

th-noun

ภาค • (pâak)

From Pali bhāga (“part; portion; fraction; share; etc”); ultimately from Sanskrit भाग (bhāga, idem); probably via Old Khmer bhāga (“luck, fortune; part, region, division, section; portion, lot; etc”). Cognate with Modern Khmer ភាគ (phiək); Lao ພາກ (phāk); Burmese ဘက် (bhak).

bor

มณฑลภาค มณฑลภาค#Thai

มณฑล มณฑล#Thai

อุปราช อุปราช#Thai

(historical, Thailand government) also known as มณฑลภาค (mon-ton-pâak): administrative division of Thailand from 1915–1926, being a group of มณฑล (mon-ton, “prefectures”), governed by อุปราช (ùp-bpà-ràat, “viceroy”)


พ่อค้า

/pʰɔː˥˩.kʰaː˦˥/

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ค้า (káa).

com

พ่อ (pɔ̂ɔ) + ค้า (káa)


ลูกค้า

/luːk̚˥˩.kʰaː˦˥/


ประโยชน์

th-noun

ประโยชน์ • (bprà-yòot) (classifier อย่าง)

bprà-yòot (romanization)
อย่าง (classifier)

From Sanskrit प्रयोजन (prayojana, “aim; desire; motive; object; etc.”), probably via Angkorian Old Khmer ប្រយោជន (prayojana, “benefit, use; aim, purpose”). Compare Old Khmer ប្រយោជ (prayoja); Modern Khmer ប្រយោជន៍ (prɑɑyaoc).

der

เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม

pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ɛng kwaam-yút-dtì-tam

In the interest of justice; for the sake of justice; for the purpose of justice.

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี จะตั้งสำนักงานสาขาขึ้นตามสมควรก็ได้

pʉ̂ʉa bprà-yòot nai gaan jàt gèp paa-sǐi jà dtâng sǎm-nák-ngaan-sǎa-kǎa kʉ̂n dtaam sǒm-kuuan gɔ̂ɔ dâai

For the purpose of collecting taxes, branch offices may be established as appropriate.

ยกประโยชน์แห่งความสงสัยให้จำเลย

yók bprà-yòot hɛ̀ɛng kwaam-sǒng-sǎi hâi jam-ləəi

To give the benefit of the doubt to the defendant.

เปล่าประโยชน์

ในการดังกล่าวต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของประชาชน

nai gaan dang glàao dtɔ̂ng kam-nʉng tʉ̌ng bprà-yòot sǔung sùt kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon

In carrying out the said activity, regard must be had to the people's utmost benefit.


หัวดี

th-adj

หัวดี • (hǔua-dii) (abstract noun ความหัวดี)

hǔua-dii (romanization)
ความหัวดี (abstract-noun)


ซ้อม

sɔ́ɔm (romanization)
การซ้อม (abstract-noun)

From Proto-Tai *zoːmꟲ (“to pound (rice)”).
Cognate with Zhuang somx.

(cooking) to pound (brown rice in order to husk it).

(slang) to subject to physical violence: to assault, to beat, etc.

(slang) to torture in order to extract confession, information, etc.


ซ้อม

→ Khmer: សម (sɑɑm)

to rehearse; to practice; to train; to prime.


คนต่างด้าว

From คน (kon, “person”) + ต่างด้าว (dtàang-dâao, “foreign”).

compound

(law) alien (a resident born in or belonging to another country who has not acquired citizenship).


เสือก

th-verb

เสือก • (sʉ̀ʉak) (abstract noun การเสือก)

sʉ̀ʉak (romanization)
การเสือก (abstract-noun)

Cognate with Lao ເສືອກ (sư̄ak), Shan သူၵ်ႉ (sṵ̂uk).

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:19 from the start, in ไม่รู้อะไรอย่าเสือก (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ & เม้า (ใหม่ เจริญปุระ & ปวันรัตน์ นาคสุริยะ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-09:

นี่ ไม่รู้อะไร มึงอย่าเสือก / อ้าว ไม่เสือกได้ยังไงเล่า แม่ย้อยอะทำกับเขาเหมือนเขาไม่ใช่คน

nîi · mâi rúu à-rai · mʉng yàa sʉ̀ʉak · / · âao · mâi sʉ̀ʉak dâai yang-ngai lâo · mɛ̂ɛ yɔ́ɔi à tam gàp kǎo mʉ̌ʉan kǎo mâi châi kon

Hey! [If you] know nothing, you shall not butt in! / What? How could [I] not butt in. Mae Yoi, [you] treated her like she's not a human being.

2019 March 5, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:40 from the start, in ไม่รู้อะไรอย่าเสือก (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-09-09:

นี่ ๆ ๆ เรื่องของคนบ้านแบ้ คนอื่นอย่าเสือก

nîi nîi nîi · rʉ̂ʉang kɔ̌ɔng kon bâan bɛ̂ɛ · kon-ʉ̀ʉn yàa sʉ̀ʉak

Hey, hey, hey! [This is] a matter of the Bae family's members. Outsiders shall not horn in!

(slang, vulgar, derogatory, very offensive) to interfere officiously or unwantedly: to meddle, to interlope, etc.


สารขัณฑ์

th-proper noun

สารขัณฑ์ • (sǎa-rá-kǎn)

Phono-semantic matching from English Sarkhan, the name of a fictional nation beset by political problems in the 1958 political novel The Ugly American and its sequel Sarkhan, imitated as Thai สาร (sǎa-rá-, “essence, matter, substance; information, news; etc”) + ขัณฑ์ (“part; region; section; etc”).


คทา

ká-taa (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Borrowed from Sanskrit गदा (gadā, “mace”); probably via Old Khmer គទា (gadā, “mace”). Compare Modern Khmer គទា (kɔɔkɔtiə).

staff or stick used as a weapon or used for any other purpose, such as baton, bludgeon, club, cudgel, mace, sceptre, truncheon, wand, etc.


คฑา

คทา คทา#Thai


ไวพจน์

th-noun

ไวพจน์ • (wai-pót)


เฟซบุ๊ก

th-proper noun

เฟซบุ๊ก • (fées-búk)


เฟซบุ๊ค

เฟซบุ๊ค • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


เฟสบุ๊ค

เฟสบุ๊ค • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


เฟสบุ๊ก

เฟสบุ๊ก • (fées-búk)

เฟซบุ๊ก เฟซบุ๊ก#Thai


หมดไฟ

th-verb

หมดไฟ • (mòt-fai) (abstract noun การหมดไฟ)

mòt-fai (romanization)
การหมดไฟ (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to run out”) + ไฟ (fai, “electricity; energy; fire; flame; etc”).

compound

(slang) to become fatigue or sluggish, especially at work; to undergo burnout.

erectile dysfunction
erectile dysfunction

(slang, of a male) to lose libido; to undergo erectile dysfunction.


ถอดใจ

th-verb

ถอดใจ • (tɔ̀ɔt-jai) (abstract noun การถอดใจ)

tɔ̀ɔt-jai (romanization)
การถอดใจ (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.t͡ɕaj˧/

From ถอด (tɔ̀ɔt, “to deprive; to remove; to take off; etc.”) + ใจ (jai, “heart; mind; spirit; soul; will; etc.”).

compound

อย่าเพิ่งถอดใจ

เขาไม่เคยถอดใจเพราะเสียงวิจารณ์

kǎo mâi kəəi tɔ̀ɔt-jai prɔ́ sǐiang wí-jaan

ปืนใหญ่ไม่ถอดใจยันสู้ผีต่อไป

bpʉʉn-yài mâi tɔ̀ɔt-jai yan sûu pǐi tɔ̀ɔ bpai

The Gunners aren't disheartened, saying they'll continue to deal with the Devils.

ซลจีอีเอ็กซ์ไอดีเปิดใจครั้งหนึ่งเคยถอดใจจากการเป็นไอดอล

son-jii ii-éks-ai-dii bpə̀ət-jaii kráng nʉ̀ng kəəi tɔ̀ɔt-jai jàak gaan-bpen-ai-də̂n

EXID's Solji speaks her heart out, saying she was once despaired of being an idol.

to abandon or be deprived of confidence, courage, enthusiasm, hope, or spirits.


ทอดใจ

th-verb

ทอดใจ • (tɔ̂ɔt-jai) (abstract noun การทอดใจ)

tɔ̂ɔt-jai (romanization)
การทอดใจ (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˥˩.t͡ɕaj˧/

From ทอด (tɔ̂ɔt, “to abandon; to cast away; to give up; to throw away; etc.”) + ใจ (jai, “heart; mind; spirit; soul; will; etc.”).

compound

Luo Guanzhong (1330–1400), Romance of the Three Kingdoms, translated into Thai by Lord Minister of Finance (Hǒn Bun-lǒng) (?–1805) and into English by Charles Henry Brewitt-Taylor (1857–1938).
當日見了榜文，慨然長嘆。隨後一人厲聲言曰：「大丈夫不與國家出力，何故長嘆？」
ขณะนั้น เล่าปี่เดินไปเห็นหนังสือซึ่งปิดไว้ที่ประตูเมือง เล่าปี่คิดไปมิตลอด ยืนดูหนังสือทอดใจใหญ่อยู่ มีคนหนึ่งยืนอยู่ข้างหลังเล่าปี่แล้วว่า เป็นผู้ชายไม่ช่วยทำนุบำรุงแผ่นดินแล้วสิมาทอดใจใหญ่
kà-nà-nán lâo-bpìi dəən bpaii hěn nǎng-sʉ̌ʉ sʉ̂ng bpìt wái tîi bprà-tuu mʉʉang lâo-bpìi kít bpaii mí tà-lɔ̀ɔt yʉʉn duu nǎng-sʉ̌ʉ tɔ̂ɔt-jai yài yùu mii kon nʉ̀ng yʉʉn yùu kâang lǎng lâo-bpìi lɛ́ɛo wâa bpen pûu-chaai mài chûuai tam-nú-bam-rung pɛ̀n-din lɛ́ɛo sí maa tɔ̂ɔt-jai yài
The sight of the notice saddened him, and he sighed as he read it. Suddenly a rasping voice behind him cried, 'Sir, why sigh if you do nothing to help your country?'

ถอดใจ

to abandon or be deprived of confidence, courage, enthusiasm, hope, or spirits


แขกขาว

th-noun

แขกขาว • (kɛ̀ɛk-kǎao)

/kʰɛːk̚˨˩.kʰaːw˩˩˦/

(colloquial, sometimes derogatory) Middle Asian or Middle Eastern person, especially one of light skin.


พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ • (prá-râat-chá-ban-yàt) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-ban-yàt (romanization)
ฉบับ (classifier)
พระราชประหยัด (alternative archaic dated obsolete)
พระราชประหยัษ (alternative archaic dated obsolete)
พ.ร.บ. (alternative abbreviation)

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + บัญญัติ (ban-yàt, “definition, determination; prescript, prescription”). Compare Khmer ព្រះរាជបញ្ញត្តិ (preăhréachbânhnhôttĕ).

cog

ព្រះរាជបញ្ញត្តិ

1852, พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๔ ประกาศให้ข้าราชการลอกพระราชบัญญัติจากหอหลวง (คัดจากหมายรับสั่งเดือน ๖ ปีชวด จุลศักราช ๑๒๑๔)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:

พระราชบัญญัติประกาศข้าราชการฝ่ายทหารพลเรือนซึ่งมีพนักงานในกระบวนแห่...ได้แต่งสำเร็จแล้ว ให้กรมพระสุรัศวดีหมายประกาศข้าราชการทั้งปวงให้มาลอกพระราชบัญญัติในหอหลวง

prá-râat-chá-ban-yàt bprà-gàat kâa-râat-chá-gaan fàai tá-hǎan pon-lá-rʉʉan sʉ̂ng mii pá-nák-ngaan nai grà-buuan-hɛ̀ɛ ... dâai dtɛ̀ng sǎm-rèt lɛ́ɛo · hâi grom prá sù-rát-sà-wá-dii mǎai bprà-gàat kâa-râat-chá-gaan táng-bpuuang hâi maa lɔ̂ɔk prá-râat-chá-ban-yàt nai hɔ̌ɔ-lǔuang

[Now that] the decree announcing [the list of] public officials in the military and civil sides that have duties in the parades...has been completely drawn up, the Phra Suratsawadi Department shall issue writs notifying all the public officials [thereof and requiring them] to come and copy the decree from the Royal Library.

1853, พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๑๕ ประกาศเตือนผู้ที่ใช้อักษรผิด”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:

ขุนสุวรรณอักษรรับพระบรมราชโองการ...ให้ประกาศว่า...อักษร ๔ อักษร คือ ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ นี้หาควรจะใส่ ห นำแลกากะบาทไม่...ด้วยตัว ห นั้นเฉพาะนำได้แต่ตัวอักษรต่ำ...แลกากะบาทนั้นใช้ได้แต่อักษรกลาง...พระราชบัญญัตินี้ตีพิมพ์แต่ ณ วันพุฒ เดือน ๘ ขึ้น ๑๐ ค่ำ ปีฉลู เบญจศก จุลศักราช ๑๒๑๕

kǔn sù-wan àk-sɔ̌ɔn ráp prá-bɔɔ-rom-má-râat-chá oong-gaan ... hâi bprà-gàat wâa ... àk-sɔ̌ɔn · sìi · àk-sɔ̌ɔn · kʉʉ · rʉ́ · rʉʉ · lʉ́ · lʉʉ · níi hǎa kuuan jà sài · hɔ̌ɔ · nam lɛɛ gaa-gà-bàat mâi ... dûai dtuua · hɔ̌ɔ · nán chà-pɔ́ nam dâai dtɛ̀ɛ dtuua àk-sɔ̌ɔn-dtàm ... lɛɛ gaa-gà-bàat nán chái dâai dtɛ̀ɛ àk-sɔ̌ɔn-glaang ... prá-râat-chá-ban-yàt níi dtii pim dtɛ̀ɛ · ná · wan pút · dʉʉan · bpɛ̀ɛt · kʉ̂n · sìp · kâm · bpii chà-lǔu · been-jà-sòk · jun-lá-sàk-gà-ràat · pan sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìp hâa

Khun Suwan Akson had received a royal command...that an announcement be made as follows... The leading ho and the crowfoot should never be added to these four letters, that is, rue, rue, lue, [and] lue...because the leading ho letter can only lead the akson tam letters...and the crowfoot can only apply to the akson klang... This decree was printed on Wednesday, the 10th day of the waxing moon of the 8th month, 1215 Lesser Era, Year 5, the Year of Ox.

1853, พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๑๗. ประกาศพระราชบัญญัติฝ่ายพระบวรราชวัง เรื่องเล่นเบี้ยในพระบวรราชวัง (คัดมาจากหมายรับสั่งเดือน ๘ อุตราสาธ ปีฉลู จุลศักราช ๑๒๑๕)”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๑ ประกาศปีกุญ พ.ศ. ๒๓๙๔ ปีชวด พ.ศ. ๒๓๙๕ ปีฉลู พ.ศ. ๒๓๙๖, Bangkok: โรงพิมพ์ไทย, published 1921, retrieved 2019-06-25:

ประกาศพระราชบัญญัติฝ่ายพระบวรราชวังเรื่องเล่นเบี้ยในพระบวรราชวัง

bprà-gàat prá-râat-chá-ban-yàt fàai prá bɔɔ-wɔɔn-râat-chá-wang rʉ̂ʉang lên-bîia nai prá bɔɔ-wɔɔn-râat-chá-wang

Proclaiming the decree of the Front Palace on the playing of bia in the Front Palace

(archaic) law, regulation, command, or edict given by a royal person.

1932 June 27, “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published n.d., archived from the original on 2020-08-15:

มาตรา ๘ สภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจออกพระราชบัญญัติทั้งหลาย พระราชบัญญัตินั้นเมื่อกษัตริย์ได้ประกาศให้ใช้แล้วให้เป็นอันใช้บังคับได้

mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn mii am-nâat ɔ̀ɔk prá-râat-chá-ban-yàt táng-lǎai · prá-râat-chá-ban-yàt nán mʉ̂ʉa gà-sàt dâai bprà-gàat hâi chái lɛ́ɛo hâi bpen an chái-bang-káp dâai

Section 8 The House of People's Representatives has the power to issue all acts. Those acts shall become applicable upon having been proclaimed by the King to come into force.

overthrow of the absolute monarchy
w:Siamese revolution of 1932

(Thailand law) act of parliament, probably first used on 27 June 1932 when an interim charter was enacted following the overthrow of the absolute monarchy. Abbreviation: พ.ร.บ. (pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ).

รัฐบัญญัติ รัฐบัญญัติ#Thai

act of parliament in a monarchical country; that in a republic or other state than a monarchy is called รัฐบัญญัติ (rát-tà-ban-yàt).

(biblical) law or regulation given by the God.


รัฐบัญญัติ

th-noun

รัฐบัญญัติ • (rát-tà-ban-yàt)

From รัฐ (rát, “state”) + บัญญัติ (ban-yàt, “commandment; definition; determination; enactment; regulation”).

compound

ประธานาธิบดีโอบามาลงนามในรัฐบัญญัติสตีฟ กลีสัน เมื่อวานนี้

bprà-taa-naa-tí-bɔɔ-dii oo-baa-mâa long naam nai rát-tà-ban-yàt sà-dtíip glii-sǎn mʉ̂ʉa waan níi

President Obama signed the Steve Gleason Act yesterday.

(law) act: law adopted by a national legislature.


ชักดาบ

th-verb

ชักดาบ • (chák-dàap) (abstract noun การชักดาบ)

chák-dàap (romanization)
การชักดาบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.daːp̚˨˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull; to raise; etc”) + ดาบ (dàap, “sword”), literally "to draw out a sword", from historical period dramas in which a martial artist orders and consumes food and usually refuses to pay the price by drawing out his sword to threaten the shop owner or worker who demands the payment.

com

กินแล้วชักดาบ

ประธาน กยศ. เปิดเผยว่า ยอดหมอชักดาบพุ่งถึงร้อยละ ๕๐

bprà-taan · gɔɔ-yɔɔ-sɔ̌ɔ · bpə̀ət-pə̌əi wâa · yɔ̂ɔt mɔ̌ɔ chák-dàap pûng tʉ̌ng rɔ́ɔi-lá · hâa sìp

The Student Loan Fund president reveals that the number of medical students evading payment has increased by 50%.

(slang, idiomatic) to refuse or intentionally fail to make a payment when required to pay


ไดโนเสาร์เต่าล้านปี

th-noun

ไดโนเสาร์เต่าล้านปี • (dai-noo-sǎo-dtào-láan-bpii)

From ไดโนเสาร์ (dai-noo-sǎo, “dinosaur”) + เต่าล้านปี (“dinosaur”, literally “million-year turtle”).

com

(slang and derogatory, sometimes used as modifier) dinosaur: one that is hopelessly outdated, ultraconservative, or unwilling to adapt to change.


ชักว่าว

th-verb

ชักว่าว • (chák-wâao) (abstract noun การชักว่าว)

chák-wâao (romanization)
การชักว่าว (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.waːw˥˩/

From ชัก (chák, “to pull; to draw”) + ว่าว (wâao, “kite”); referring to an act of flying a kite by pulling its tail back and forth.

com

(slang, of a male, transitive or intransitive) to masturbate


การเวก

gaa-rá-wêek (romanization)
กรวิก (alternative)
การวิก (alternative)

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(Buddhist mythology) (นก~) a mythical bird said to be immortal, living in the Himavanta Forest, having an enchanting melodious cry, having feathers that can turn into gold, and having a long flowing tail, also believed by the East Asians to have a human's head and a bird's torso.


หลังคา

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧/

From หลัง (lǎng, “classifier for houses”) + คา (kaa, “thatch grass”).


ทองแดง

th-noun

ทองแดง • (tɔɔng-dɛɛng)

→ Khmer: ទង់ដែង (tʊəŋ daeŋ)

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From ทอง (tɔɔng, “gold; any metallic material, as bronze, copper, etc”) + แดง (dɛɛng, “red”). Compare Lao ທອງແດງ (thǭng dǣng).

com

(slang) the speaking in the Southern Thai dialect mixed with the Central Thai dialect.

(zoology) the cricket Teleogryllus mitratus of the family Gryllidae.


ครอบครัว

th-noun

ครอบครัว • (krɔ̂ɔp-kruua)

From ครอบ (krɔ̂ɔp) + ครัว (kruua), Compare Lao ຄອບຄົວ (khǭp khūa).


เชียงใหม่

chiiang-mài (romanization)
เชยีงใหม (alternative archaic dated obsolete)

→ Burmese: ဇင်းမယ် (jang:mai)

→ Burmese: ချင်းမိုင် (hkyang:muing)

From เชียง (chiiang, “city”, especially one walled or fortified) + ใหม่ (mài, “new”); literally "new city"; perhaps coined in 1839 BE (1296/97 CE), the year the city was founded.

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Chiang Mai (a province of Thailand)

อำเภอ อำเภอ#Thai

เมือง เมือง#Thai

Mueang Chiang Mai
w:Mueang Chiang Mai District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chiang Mai (a district of Chiang Mai Province)

เทศบาล เทศบาล#Thai

นคร นคร#Thai

เมือง เมือง#Thai

Mueang Chiang Mai
Mueang Chiang Mai#English

(เทศบาลนคร~, เมือง~) Chiang Mai (a city in the Mueang Chiang Mai District, Chiang Mai Province, Thailand)


แอปเปิล

th-noun

แอปเปิล • (ɛ́p-bpə̂n) (classifier ลูก or ผล)

ɛ́p-bpə̂n (romanization)
ลูก (classifier)
ผล (classifier)

/ʔɛp̚˦˥.pɤn˥˩/

ต้นแอปเปิล


สะใภ้

สะใภ้ • (sà-pái)

sà-pái (romanization)
ตะใภ้ (alternative)

From elision of สาวใภ้ (sǎao-pái), from สาว (sǎao) + ใภ้ (pái).

th-l

สาวใภ้ (sǎao-pái)

ลูกสะใภ้ ลูกสะใภ้#Thai

(informal) clipping of ลูกสะใภ้ (lûuk-sà-pái, “daughter-in-law”)

น้าสะใภ้

wife of younger brother of one's father or mother

ป้าสะใภ้

wife of elder brother of one's father or mother


ตะวัน

dtà-wan (romanization)
ดวง (classifier)
ตระวัน (alternative)

From elision of ตาวัน (dtaa-wan, literally “the eye of the day”). Compare Isan ตาเว็น and ตะเว็น, Lao ຕາເວັນ (tā wen), Northern Thai ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (taa¹ wan⁴), Khün ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (taa¹ wan⁴), Lü ᦎᦱᦞᧃ (ṫaavan), Tai Dam ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ (ta ꞌvến).


หมากขาม

th-noun

หมากขาม • (màak-kǎam)

/maːk̚˨˩.kʰaːm˩˩˦/

ยวนพ่าย:
หมากขามรกรูดช้าง ลงเชอง
màak-kǎam rók rûut cháang · long chəəng
Tamarind trees that grew in abundance caused soldiers to fall off their elephants and lie at the feet of the elephants.


เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

th-verb

เห็นกงจักรเป็นดอกบัว • (hěn-gong-jàk-bpen-dɔ̀ɔk-buua) (abstract noun การเห็นกงจักรเป็นดอกบัว)

hěn-gong-jàk-bpen-dɔ̀ɔk-buua (romanization)
การเห็นกงจักรเป็นดอกบัว (abstract-noun)

/hen˩˩˦.koŋ˧.t͡ɕak̚˨˩.pen˧.dɔːk̚˨˩.bua̯˧/

From เห็น (hěn, “to consider; to perceive; to see; to view; etc.”) + กงจักร (“chakra discus”) + เป็น (bpen, “to be”) + ดอกบัว (“lotus flower; water lily ; etc.”); literally "to see a chakra discus as a lotus flower".
The term is derived from a story in a Buddhist treatise, Mangalattha Dīpanī ("The Book of the Commentaries to the Auspicious Discourse"). The story tells of a matricide named Mittavinduka who met a prēta ghost on an isle. As a punishment for its matricidal act, the ghost had long been confined on this infernal isle and had incessantly been injured by a discus flying over its head. Due to his grave sin, Mittavinduka saw the discus as a beautiful lotus and asked the ghost for it. Realising that it had completely served its punishment and a new ghost had now come to replace it, the ghost immediately handed the lotus over to Mittavinduka before disappearing. Once he accepted the lotus, or the discus in reality, Mittavinduka turned into a new preta ghost and his punishment began.

compound

(idiomatic, intransitive) to fail to discern right from wrong; to consider something or someone immoral, improper, unfavourable, unpleasant, etc., to be moral, proper, favourable, pleasant, etc.

en-เห็นกงจักรเป็นดอกบัว-th-verb-SE2USl7t


ไล่ออก

th-noun

ไล่ออก • (lâi-ɔ̀ɔk)

/laj˥˩.ʔɔːk̚˨˩/

From ไล่ (lâi, “to drive”) + ออก (ɔ̀ɔk, “out”).

com

2019 January 25, “พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-02-21:

มาตรา ๗๖ โทษทางวินัยมี ๕ สถาน คือ (๑) ไล่ออก (๒) ปลดออก (๓) ให้ออก (๔) งดเลื่อนตำแหน่งหรืองดเลื่อนเงินเดือน (๕) ภาคทัณฑ์

mâat-dtraa · jèt-sìp hòk · tôot taang wí-nai mii · hâa · sà-tǎan · kʉʉ · (nʉ̀ng) · lâi-ɔ̀ɔk · (sɔ̌ɔng) · bplòt-ɔ̀ɔk · (sǎam) · hâi-ɔ̀ɔk · (sìi) · ngót lʉ̂ʉan dtam-nɛ̀ng rʉ̌ʉ ngót lʉ̂ʉan ngən-dʉʉan · (hâa) · pâak-tan

Section 76. There are five disciplinary penalties as follows: (1) expulsion; (2) dismissal; (3) discharge; (4) suspension of promotion of position or suspension of increase of monthly salary; (5) reprimand.

expulsion: driving out, especially as a penalty.


ประโคม

th-verb

ประโคม • (bprà-koom) (abstract noun การประโคม)

bprà-koom (romanization)
การประโคม (abstract-noun)


เปิดการ์ด

เปิดการ์ด • (bpə̀ət-gáat) (abstract noun การเปิดการ์ด)

bpə̀ət-gáat (romanization)
การเปิดการ์ด (abstract-noun)

/pɤːt̚˨˩.kaːt̚˦˥/

From เปิด (bpə̀ət, “to open”) + การ์ด (gáat, “card”), literally "to open a card", originating from online games that feature trump cards.

compound

มหาวิทยาลัยเปิดการ์ดรู้เท่าไม่ถึงการณ์ในกรณีรับน้อง

má-hǎa-wít-tá-yaa-lai bpə̀ət-gáat rúu-tâo-mâi-tʉ̌ng-gaan nai gà-rá-nii ráp-nɔ́ɔng

The university pulls the benightedness card to defend itself in the hazing scandal.

เปิดการ์ดจงรักภักดีรัว ๆ

Pull out the cards of loyalty (to the monarchy) repeatedly!


ไอ้สัตว์กูขำ

th-phrase

ไอ้สัตว์กูขำ • (âi-sàt-guu-kǎm)

âi-sàt-guu-kǎm (romanization)
ไอ้สัตว์กูขรรม (alternative)
ไอ้สัสกูขรรม (alternative)
ไอ้สัสกูขำ (alternative)
ไอ้สัสกูเขียม (alternative)

From ไอ้สัตว์ (âi-sàt, “expression of anger, discontent or surprise”) + กู (guu, “first person pronoun”) + ขำ (kǎm, “to laugh”), literally meaning "beast, I'm laughing!", usually translated as "holy fuck, I'm laughing so hard!".

com

(Internet slang, vulgar) an expression of ridicule.

อสกข

ɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ-kɔ̌ɔ


กูลั่น

head

กูลั่น • (guu-lân)

From กู (guu, “first person pronoun”) + ลั่น (lân, “to laugh out loud”), literally "me laughing out loud!".

compound

(Internet slang, vulgar) an expression of laughter or ridicule.


ดังโงะ

/daŋ˧.ŋoʔ˨˩/


หางม้า

th-noun

หางม้า • (hǎang-máa)

/haːŋ˩˩˦.maː˦˥/

From หาง (hǎang, “tail”) + ม้า (máa, “horse”); literally "horse tail".