เขื่อน

th-noun

เขื่อน • (kʉ̀ʉan)

Cognate with Lao ເຂື່ອນ (khư̄an), Northern Thai ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (xɯan²), Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²), Lü ᦵᦃᦲᧃᧈ (ẋoen¹, “gate”), Shan ၵိူၼ်ႇ (kòen).

cog

Khün ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (khɤɤn²)

ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทยสมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 145
ทีนั้นไท้ทาษด้าว แดนชยง ชื่นแฮ ชํบัญชาโดยดาล กล่าวกล้า แหนหับประตูวยง วางเขื่อน หวังว่าพระเจ้าหล้า หลั่งพล
tii nán tái-tâat dâao · dɛɛn chiiang · chʉ̂ʉn hɛɛ · chom ban-chaa dooi daan · glàao glâa · hɛ̌ɛn hàp bprà-dtuu wiiang · waang kʉ̀ʉan · wǎng wâa prá-jâao-lâa · làng pon
On that occasion, the Overlord of the Land of Chiang Chuen was pleased to order and was encouraged to declare boldly that the city gates be altogether shut and the bars [locking the gates] be set in place whilst waiting for the Sacred Lord of the Realm to march his men in.

(archaic) bar; barrier; barricade; blockade.


น้ำมนตร์

th-noun

น้ำมนตร์ • (náam-mon)

náam-mon (romanization)
น้ำมนต์ (alternative)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนตร์ (mon, “mantra”), literally “mantra water”.


น้ำมนต์

th-noun

น้ำมนต์ • (náam-mon)

Compound of น้ำ (náam, “water”) + มนต์ (mon, “mantra”).

com+

น้ำมนตร์ น้ำมนตร์#Thai


กระแต

th-noun

กระแต • (grà-dtɛɛ)


ครอบคลุม

th-verb

ครอบคลุม • (krɔ̂ɔp-klum) (abstract noun การครอบคลุม)

krɔ̂ɔp-klum (romanization)
การครอบคลุม (abstract-noun)


เสื้อขนสัตว์

th-noun

เสื้อขนสัตว์

เสื้อขนสัตว์ • (sʉ̂ʉa-kǒn-sàt)

fur top: fur garment for the upper part of the body.


เกือกแตะ

เกือกแตะ • (gʉ̀ʉak-dtɛ̀)

/kɯa̯k̚˨˩.tɛʔ˨˩/


สลิปเปอร์

สลิปเปอร์ • (sà-líp-bpə̂ə)


ตระกร้า

ตระกร้า • (dtrà-grâa)

ตะกร้า ตะกร้า#Thai


ตระกร้อ

ตระกร้อ • (dtrà-grɔ̂ɔ)

ตะกร้อ ตะกร้อ#Thai


ยาหม่อง

ยาหม่อง • (yaa-mɔ̀ng)

/jaː˧.mɔŋ˨˩/

From ยา (yaa, “drug”) + หม่อง (mɔ̀ng, “Burmese man”), literally “Burmese man's drug”; believed to be from the fact that the drug was originally imported into Thailand from Yangon, Burma.


กะละปังหา

th-noun

กะละปังหา • (gà-lá-bpang-hǎa) (classifier กิ่ง or ต้น)

gà-lá-bpang-hǎa (romanization)
กิ่ง (classifier)
ต้น (classifier)
กัลปังหา (alternative)

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha, from kalam (“pen; reed pen; word, saying, discourse, speech, utterance; flaw, as in a gem, metal, etc”) + pangha (“?”).


กัลปังหา

Semi-learned borrowing from Malay kalam pangha.

กะละปังหา กะละปังหา#Thai

alternative form of กะละปังหา (gà-lá-bpang-hǎa)


จุมพต

จุมพฏ จุมพฏ#Thai


จุมพฏ

Borrowed from Pali cumbaṭa (“coil; pad”).

(elegant) coaster or saucer made from woven grasses or leaves.


เทริด

th-noun

เทริด • (sə̂ət) (classifier ศีรษะ or หัว)

sə̂ət (romanization)
ศีรษะ (classifier)
หัว (classifier)

crown-like headdress, often worn by performers of certain types of traditional dance.


ราหู

raa-hǔu (romanization)
ร่าห์ (alternative)
ราหุ (alternative)

Learned borrowing from Pali rāhu (“Rāhu”) or Sanskrit राहु (rāhu, “Rāhu”). Cognate with Khmer រាហុ (riəhoʼ).

lbor

th:วัดมหาธาตุวรวิหาร (จังหวัดเพชรบุรี)

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) any of the various marine fish of the genus Mobula (syn. Manta) in the family Mobulidae or subfamily Mobulinae.


สมชาย

a male given name (one of the most repetitious Thai's name)


อับดุลเลาะ

th-proper noun

อับดุลเลาะ • (àp-dun-lɔ́)

Borrowed from Arabic عَبْدُ ٱللّٰه (ʕabdu llāh, “servant of God”), from عَبْد (ʕabd, “servant”) + اللّٰه (allāh, “God”).

bor

عَبْدُ ٱللّٰه

a male given name from Arabic, one of the most common Thai names


อธิฐาน

th-verb

อธิฐาน • (à-tí-tǎan)

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.tʰaːn˩˩˦/

อธิษฐาน อธิษฐาน#Thai

อธิฏฐาน อธิฏฐาน#Thai

misspelling of อธิษฐาน (à-tít-tǎan) or อธิฏฐาน


สารท

th-noun

สารท • (sàat)

sàat (romanization)
สรทะ (alternative)
ศารท (alternative)
สรท (alternative)

From Pali sārada (“autumn”). Compare Old Khmer sarāda (“autumn”).


ศารท

ศารท • (sàat)

สารท สารท#Thai


ภาพถ่าย

ภาพถ่าย • (pâap-pá-tàai)

/pʰaːp̚˥˩.pʰa˦˥.tʰaːj˨˩/


เครื่องวัดอุณหภูมิ

เครื่องวัดอุณหภูมิ

เครื่องวัดอุณหภูมิ • (krʉ̂ʉang-wát-un-hà-puum)

temperature measurement tool, as thermistor, thermocouple, thermometer, etc


เทอร์มอมิเตอร์

เทอร์มอมิเตอร์ • (təə-mɔɔ-mí-dtə̂ə) (classifier อัน)

təə-mɔɔ-mí-dtə̂ə (romanization)
อัน (classifier)

/tʰɤː˧.mɔː˧.mi˦˥.tɤː˥˩/

เทอร์โมมิเตอร์ เทอร์โมมิเตอร์#Thai

alternative form of เทอร์โมมิเตอร์ (təə-moo-mí-dtə̂ə)


ก็ได้

th-phrase

ก็ได้ • (gɔ̂ɔ-dâai)

/kɔː˥˩.daːj˥˩/

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ [Constitution of the Kingdom of Thailand, 2560 Buddhist Era]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2020-06-25:

In this respect, the name of a royal daughter may be submitted.

ในการนี้ จะเสนอพระนามพระราชธิดาก็ได้

nai gaan níi · jà sà-nə̌ə prá naam prá-râat-chá tí-daa gɔ̂ɔ-dâai

2015 July 17, “พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘ [Thammasat University Act, 2558 BE]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2020-07-08:

Section 35 There shall be a Rector to serve as the chief executive officer...of the University, and there may be Vice Rectors...to take charge of the duties and responsibilities as assigned by the Rector.

มาตรา ๓๕ ให้มีอธิการบดีเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด...ของมหาวิทยาลัย และอาจมีรองอธิการบดี...เพื่อทำหน้าที่และรับผิดชอบตามที่อธิการบดีมอบหมายก็ได้

mâat-dtraa · sǎam-sìp hâa · hâi mii à-tí-gaan-bɔɔ-dii bpen pûu-bang-káp-ban-chaa sǔung-sùt ... kɔ̌ɔng má-hǎa-wít-tá-yaa-lai · lɛ́ àat mii rɔɔng à-tí-gaan-bɔɔ-dii ... pʉ̂ʉa tam nâa-tîi lɛ́ ráp-pìt-chɔ̂ɔp dtaam tîi à-tí-gaan-bɔɔ-dii mɔ̂ɔp-mǎai gɔ̂ɔ-dâai

1956 November 15, “ประมวลกฎหมายอาญา [Penal Code]”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2020-07-09:

The court may give less punishment than that which is provided by the law for such offence to whatever extent, or may give no punishment at all.

ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้ หรือจะไม่ลงโทษเลยก็ได้

sǎan jà long tôot nɔ́ɔi gwàa tîi gòt-mǎai gam-nòt wái sǎm-ràp kwaam-pìt nán piiang dai gɔ̂ɔ-dâai · rʉ̌ʉ jà mâi long tôot ləəi gɔ̂ɔ-dâai

used at the end of an expression of agreement, allowance, or approval.


หีบห่อ

th-noun

หีบห่อ • (hìip-hɔ̀ɔ)

/hiːp̚˨˩.hɔː˨˩/


จิ๋ม

จิ๋ม • (jǐm)


เครื่องคิดเลข

เครื่องคิดเลข • (krʉ̂ʉang-kít-lêek) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-kít-lêek (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰit̚˦˥.leːk̚˥˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + คิด (kít) + เลข (lêek).


เชน

cheen (romanization)
ชิน (alternative)
ไชนะ (alternative)


แม่กุญแจ

th-noun

แม่กุญแจ • (mɛ̂ɛ-gun-jɛɛ)

/mɛː˥˩.kun˧.t͡ɕɛː˧/

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + กุญแจ (gun-jɛɛ, “key”); possibly calque of English master key.

com

ดอก ดอก#Thai

แม่ แม่#Thai

ตัว ตัว#Thai

(classifier แม่ or ตัว) lock (that will be opened with a key).


บักกุ๊ดเต๋

th-noun

บักกุ๊ดเต๋ • (bàk-gút-dtěe)

bàk-gút-dtěe (romanization)
บะกุ๊ดเต๋ (alternative)

th:บักกุ๊ดเต๋


ดรัมเมเยอร์

ดรัมเมเยอร์ • (dram-mee-yə̂ə) (classifier คน)

dram-mee-yə̂ə (romanization)
คน (classifier)


นโยบาย

→ Khmer: នយោបាយ (nĕəʼyoobaay)

→ Lao: ນະໂຍບາຍ (na nyō bāi)

From นย + อุบาย (ù-baai), coined by Wan Waithayakon.

com

นย + อุบาย (ù-baai)


ความหมาย

th-noun

ความหมาย • (kwaam-mǎai) (classifier ความหมาย)

kwaam-mǎai (romanization)
ความหมาย (classifier)

From ความ (kwaam, abstract noun prefix) + หมาย (mǎai, “to intend; to mean”).

com

1939, ธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล), เจ้าพระยา, “คำนำ”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 2:

ขอผลแห่งการกุศล...บันดาลให้ท้าววรคณานันต์...สมดังความหมายทุกประการ

kɔ̌ɔ pǒn hɛ̀ng gaan gù-sǒn ... ban-daan hâi táao wɔɔ-rá ká-naa-nan ... sǒm dang kwaam-mǎai túk bprà-gaan

May the outcome of the charitable activity ... cause Thao Worakhananan to ... accomplish [her] wishes in every respect.

1909 July 18, “สัญญาว่าด้วยอำนาจศาลในกรุงสยามสำหรับใช้แก่คนในบังคับอังกฤษ ลงวันที่ ๑๐ มีนาคม ร.ศ. ๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 26, number 0A, page 718:

รัฐบาลของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินอังกฤษมีความหมายแต่ที่จะอุดหนุนรัฐบาลของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยาม

rát-tà-baan kɔ̌ɔng sǒm-dèt prá jâao-pɛ̀n-din ang-grìt mii kwaam-mǎai dtɛ̀ɛ tîi jà ùt-nǔn rát-tà-baan kɔ̌ɔng sǒm-dèt prá jâao-pɛ̀n-din sà-yǎam

The government of His Majesty the King of England only has the intention to support the government of His Majesty the King of Siam.

2015 February 13, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 132, number 10A, page 47:

มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับความหมายของคำว่า "เจ้าพนักงาน" สมควรกำหนดบทนิยามคำว่า "เจ้าพนักงาน"

mii kɔ̂ɔ-dtôo-yɛ́ɛng gìao-gàp kwaam-mǎai kɔ̌ɔng kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan” · sǒm-kuuan gam-nòt bòt-ní-yaam kam wâa · “jâao-pá-nák-ngaan”

There arise disputes as to the meaning of the term "public officer". [It is therefore] appropriate to designate a definition [for] the term "public officer".


ปม

(figurative) complex of problems; complicated problem; mystery; perplexing difficulty; conundrum.


เบอร์รี

th-noun

เบอร์รี • (bəə-rîi)

/bɤː˧.riː˥˩/


ช่างแต่งผม

ช่างแต่งผม • (châang-dtɛ̀ɛng-pǒm)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.tɛːŋ˨˩.pʰom˩˩˦/


ประปา

From Sanskrit प्रपा (prapā, “fountain; well”).


เครื่องดนตรี

th-noun

เครื่องดนตรี


มหิตลาธิเบศร

มหิตลาธิเบศร • (má-hì-dtà-laa-tí-bèet)

มหิตล (“earth; ground; land; soil; etc”) + อธิบ (“chief; lord; master”) + อิศร (“independent; sovereign”); literally "sovereign lord of the land".

com

(elegant) title of the king of Siam/Thailand.


อดุลยเดช

th-noun

อดุลยเดช • (à-dun-yá-dèet)

อดุลย (“incomparable; matchless; unbalanceable”) + เดช (dèech, “authority; power”).


เวิ้ง

th-noun

เวิ้ง • (wə́əng)

2000, วิเชียร ตันติพิมลพันธ์, หงส์เหนือมังกร:
ตราบใดใจยังไม่ท้อ ขอบินไปบนเวิ้งฟ้า ฝ่าฟันโพยภัยนานา ให้ถึงปลายทางสักวัน
dtràap dai jai yang mâi tɔ́ɔ · kɔ̌ɔ bin bpai bon wə́əng fáa · fàa-fan pooi-pai naa-naa · hâi tʉ̌ng bplaai-taang sàk wan
As long as I am not disheartened, I shall fly up to the great expanse, the sky, struggling against all the fears and perils till reaching my destination one day.


ไอดอล

From English idol, perhaps via Japanese アイドル.

2017 June 4, "วงไอดอลเชื้อสายไทย BNK48 เปิดการแสดงทางการครั้งแรก", in thaipbs.or.th, Thai PBS News:
วงไอดอลเชื้อสายไทย BNK48 เปิดการแสดงทางการครั้งแรก
wong ai-dɔ̂l chʉ́ʉa-sǎai tai bii-en-kee-foo-dtîi-êet bpə̀ət gaan-sà-dɛɛng taang-gaan kráng rɛ̂ɛk
The idol group of Thai origin, BNK48, makes its official performance for the first time.

2017 March 1, "รู้จักกับ BNK48", in daily.rabbit.co.th, Rabbit Daily:
ใครที่ติดตามทวิตเตอร์หรือ...เรื่องราวจากดินแดนปลาดิบ...ก็คงพอจะคุ้นชื่อคุ้นหู...กับวงไอดอลอันดับหนึ่งของญี่ปุ่นอย่าง AKB48
krai tîi dtìt-dtaam tá-wít-dtə̂ə rʉ̌ʉ...rʉ̂ʉang-raao jàak din-dɛɛn-bplaa-dìp...gɔ̂ɔ kong pɔɔ jà kún chʉ̂ʉ kún hǔu...gàp wong ai-dɔ̂l an-dàp-nʉ̀ng kɔ̌ɔng yîi-bpùn yàang ee-kee-bii-foo-dtîi-êet
Those who have followed Twitters or...articles from the Land of Raw Fish...must somewhat be familiar with the name or songs...of Japan's number-one idol group like AKB48.

idol: highly promoted and merchandised entertainer.

2017 June 6, "'เปรี้ยว' ฆาตกรฆ่าหั่นศพ กลายเป็นไอดอลของเด็กหลาย ๆ คนไปแล้วหรอ???", in pantip.com, Pantip:
เปรี้ยว ฆาตกรฆ่าหั่นศพ กลายเป็นไอดอลของเด็กหลาย ๆ คนไปแล้วหรอ
bprîao kâat-dtà-gɔɔn kâa hàn sòp glaai bpen ai-dɔ̂l kɔ̌ɔng dèk lǎai lǎai kon bpai lɛ́ɛo rɔ̌ɔ
Torso-butchering murderer Priao has really become an idol of many kids?

2016 December 30, "หกเหตุผลที่ทำให้เสก โลโซ เป็นไอดอลชาวร็อกไม่เปลี่ยนแปลง", in music.sanook.com, S! Music:
หกเหตุผลที่ทำให้เสก โลโซ เป็นไอดอลชาวร็อกไม่เปลี่ยนแปลง
hòk hèet-pǒn tîi tam-hâi sèek loo soo bpen ai-dɔ̂l chaao rɔ́k mâi bplìian-bplɛɛng
[Here are] six reasons which make Sek Loso still remain as an idol for the rockers.

(colloquial) idol: highly admired or adored person; role model.


สิบแปดมงกุฎ

สิบแปดมงกุฎ • (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)

Compound of สิบแปด (sìp-bpɛ̀ɛt, “eighteen”) + มงกุฎ (mong-gùt, “monkey”), literally “eighteen monkeys”. After the eighteen monkeys who are chief warriors of Prince Rāma in Rammakian, the Thai version of the Hindu epic Rāmāyaṇa.

com+

(idiomatic) conman; crook; fraud; swindler


สิบแปดมงกุฏ

th-noun

สิบแปดมงกุฏ • (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)

สิบแปดมงกุฎ สิบแปดมงกุฎ#Thai

misspelling of สิบแปดมงกุฎ (sìp-bpɛ̀ɛt-mong-gùt)


ห้าร้อย

ห้าร้อย • (hâa-rɔ́ɔi)

ห้า (hâa, “five”) + ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”).

com

/haː˥˩.rɔːj˦˥/


ห้าร้อย

hâa-rɔ́ɔi (romanization)
คน (classifier)

Clipping of โจรห้าร้อย (joon-hâa-rɔ́ɔi, “five hundred robbers”).

clipping

/haː˥˩.rɔːj˦˥/

(idiomatic) criminal, offender, outlaw; bandit, burglar, robber, thief, pirate; cheater, conman, crook, fraud, swindler.

(idiomatic) bad person; wicked person; delinquent person; mischievous person.


โจรห้าร้อย

th-noun

โจรห้าร้อย • (joon-hâa-rɔ́ɔi)

/t͡ɕoːn˧.haː˥˩.rɔːj˦˥/

โจร (joon, “robber; thief”) + ห้าร้อย (hâa-rɔ́ɔi, “five hundred”); literally "five hundred robbers", referring to the five hundred persons who conspired to assassinate the Buddhist monk Moggallāna.

com

2016, ดาหลา, ปล้นรักนางฟ้า, บงกช, →ISBN, page 29:
"กรี๊ด ปล่อยฉันนะ ไอ้โจรห้าร้อย" เธอดิ้นสุดแรง วงแขนแข็งแรงก็กอดรัดแน่นขึ้น
"gríit, bplɔ̀ɔi chǎn ná âi joon hâa rɔ́ɔi", təə dîn sùt rɛɛng, wong-kɛ̌ɛn kɛ̌ng-rɛɛng gɔ̂ gɔ̀ɔt-rát nɛ̂n kʉ̂n
"Jeez, let go of me, you low bandit!", said she, trying to fling him away with all her strength. But the strong embrace enfolded her tighter.

2016, พิมพ์ชนก, นายหัวรอรัก, บงกช, →ISBN, pages 73–74:
หน้าตาผิวพรรณดำด่างอย่างกับพวกโจรห้าร้อยหรือนักโทษที่เพิ่งพ้นออกมาจากเรือนจำยังแต่งตัวด้วยชุดดำราวกับจะไปงานศพ
nâa-dtaa pǐu-pan dam-dàang yàang gàp pûuak joon-hâa-rɔ́ɔi rʉ̌ʉ nák-tôot tîi pə̂ng pón ɔ̀ɔk maa jàak rʉʉan-jam yang dtɛ̀ng-dtuua dûai chút dam raao gàp jà bpai ngaan-sòp
Their face and skin are so blemished like some crude outlaws or prisoners that have just been released from a penal facility... They are even clad in black as if to attend a funeral.

2015, ไอริส, บำเรอสวาทแดนทราย, eReader (Thailand):
"สงสารไอ้โจรห้าร้อย แค่ถูกด่าก็เจ็บหนักกว่าถูกซัดด้วยกระบองซะอีก"
“sǒng-sǎan âi joon-hâa-rɔ́ɔi · kɛ̂ɛ tùuk dàa gɔ̂ jèp nàk gwàa tùuk sát dûai grà-bɔɔng sá ìik”
"Alas for that desperado! Just being scolded casts a severer hurt upon him than being hit with a club."

(idiomatic) bold, reckless criminal or outlaw.


เน็ตไอดอล

th-noun

เน็ตไอดอล • (nèt-ai-dɔ̂l) (classifier คน)

nèt-ai-dɔ̂l (romanization)
คน (classifier)

From English net idol, equivalent to เน็ต (nèt, “internet”) + ไอดอล (ai-dɔ̂l, “idol”).


เกาะชายกระโปรง

th-verb

เกาะชายกระโปรง

เกาะชายกระโปรง • (gɔ̀-chaai-grà-bproong) (abstract noun การเกาะชายกระโปรง)

gɔ̀-chaai-grà-bproong (romanization)
การเกาะชายกระโปรง (abstract-noun)

เกาะ (gɔ̀, “to grab; to hold”) + ชาย (chaai, “edge”) + กระโปรง (grà-bproong, “skirt”); literally "to grab the edge of a skirt".

com

(idiomatic, derogatory, used of a man) to depend on a woman for livelihood.


ลอดช่อง

th-noun

ลอดช่อง • (lɔ̂ɔt-chɔ̂ng)

desc

မုန့်လက်ဆောင်း

→ Burmese: မုန့်လက်ဆောင်း (mun.lakhcaung:)

/lɔːt̚˥˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩/

From ลอด (lɔ̂ɔt, “to pass; to penetrate”) + ช่อง (chɔ̂ng, “cavity; channel; hole”); literally "passing through holes", referring to the traditional process of making the dessert, in which warm doughs are pressed through a sieve into a container of cold water.


มิจฉาทิฐิ

th-noun

มิจฉาทิฐิ • (mít-chǎa-tít-tì)

/mit̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦.tʰit̚˦˥.tʰiʔ˨˩/

Borrowed from Pali micchādiṭṭhi (“heresy”, literally “wrong view”), from micchā (“wrong”) + diṭṭhi (“view”), equivalent to Thai มิจฉา (mít-chǎa, “wrong”) + ทิฐิ (tít-tì, “view”). Compare Sanskrit मिथ्यादृष्टि (mithyādṛṣṭi). Cognate with Khmer មិច្ឆាទិដ្ឋិ (micchaatɨttheʼ); Lao ມິດສາທິດຖິ (mit sā thit thi).

cog

मिथ्यादृष्टि

មិច្ឆាទិដ្ឋិ

heresy, misbelief; heretic, misbeliever.


เดลี

Delhi (a megacity and union territory of India, containing the national capital New Delhi)


ยาแก้ไอ

th-noun

ยาแก้ไอ • (yaa-gɛ̂ɛ-ai)

ยา (yaa, “drug”) + แก้ (gɛ̂ɛ, “to fix; to mend; to remedy; to solve; etc”) + ไอ (ai, “cough”).


ปากท้อง

th-noun

ปากท้อง • (bpàak-tɔ́ɔng)

/paːk̚˨˩.tʰɔːŋ˦˥/

ปาก (bpàak, “mouth”) + ท้อง (tɔ́ɔng, “stomach”).

com

(idiomatic) livelihood; living; subsistence; survival; sustenance.


สี่สิบหก

th-num

สี่สิบหก • (sìi-sìp-hòk)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + หก (hòk). Cognate with Lao ສີ່ສິບຫົກ (sī sip hok).


สี่สิบหก

th-noun

สี่สิบหก • (sìi-sìp-hòk)


สี่สิบเจ็ด

th-num

สี่สิบเจ็ด • (sìi-sìp-jèt)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เจ็ด (jèt). Cognate with Lao ສີ່ສິບເຈັດ (sī sip chet).


สี่สิบเจ็ด

th-noun

สี่สิบเจ็ด • (sìi-sìp-jèt)


สี่สิบแปด

th-num

สี่สิบแปด • (sìi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/siː˨˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + แปด (bpɛ̀ɛt). Cognate with Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt).

cog

Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt)


สี่สิบแปด

th-noun

สี่สิบแปด • (sìi-sìp-bpɛ̀ɛt)

/siː˨˩.sip̚˨˩.pɛːt̚˨˩/

cog

Lao ສີ່ສິບແປດ (sī sip pǣt)


สี่สิบเก้า

th-num

สี่สิบเก้า • (sìi-sìp-gâo)

Compounded from สี่ (sìi) + สิบ (sìp) + เก้า (gâao). Cognate with Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao).

cog

Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao)


สี่สิบเก้า

th-noun

สี่สิบเก้า • (sìi-sìp-gâo)

cog

Lao ສີ່ສິບເກົ້າ (sī sip kao)


ผิดพลาด

th-adj

ผิดพลาด • (pìt-plâat) (abstract noun ความผิดพลาด)

pìt-plâat (romanization)
ความผิดพลาด (abstract-noun)


ข้อผิดพลาด

th-noun

ข้อผิดพลาด • (kɔ̂ɔ-pìt-plâat)

/kʰɔː˥˩.pʰit̚˨˩.pʰlaːt̚˥˩/

error; mistake; blunder; failing; bungle


ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

th-verb

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา

ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา • (dtàk-náam-sài-gà-lòok-chá-ngôok-duu-ngao) (abstract noun การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา)

การตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา (abstract-noun)

/tak̚˨˩.naːm˦˥.saj˨˩.ka˨˩.loːk̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ŋoːk̚˥˩.duː˧.ŋaw˧/

ตัก (dtàk, “to scoop”) + น้ำ (náam, “water”) + ใส่ (sài, “into”) + กะโหลก (gà-lòok, “(coconut) shell”) + ชะโงก (“to crane forwards”) + ดู (duu, “to look; to see; to watch”) + เงา (ngao, “reflection”); literally "scoop water into a shell and crane forwards to see your reflection in there".

com

(idiomatic and derogatory) to know one's place.

en-ตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงา-th-verb-AmASZ~yL


มีดโกน

th-noun

มีดโกน • (mîit-goon) (classifier เล่ม or อัน)

mîit-goon (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)


ช่างเครื่อง

ช่างเครื่อง • (châang-krʉ̂ʉang)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩.kʰrɯa̯ŋ˥˩/

From ช่าง (châang, “skilled person”) + เครื่อง (krʉ̂ʉang, “device; machine; engine”).


มโนธรรม

รางวัลทูตแห่งมโนธรรมสำนึก

raang-wan tûut hɛ̀ng má-noo-tam sǎm-nʉ́k


สหภาพแรงงาน

/sa˨˩.ha˨˩.pʰaːp̚˥˩.rɛːŋ˧.ŋaːn˧/

From สหภาพ (sà-hà-pâap) + แรงงาน (rɛɛng-ngaan), Compare Lao ສະຫະພາບແຮງງານ (sa ha phāp hǣng ngān).

cog

ສະຫະພາບແຮງງານ


ทิชชู่

th-noun

ทิชชู่ • (tít-chûu)

/tʰit̚˦˥.t͡ɕʰuː˥˩/

ทิชชู ทิชชู#Thai


เรื่องมาก

th-adj

เรื่องมาก • (rʉ̂ʉang-mâak) (abstract noun ความเรื่องมาก)

rʉ̂ʉang-mâak (romanization)
ความเรื่องมาก (abstract-noun)

/rɯa̯ŋ˥˩.maːk̚˥˩/

เรื่อง (rʉ̂ʉang, “affair; matter; subject”) + มาก (mâak, “many; much”).


คมนาคม

คมน (ká-má-ná-, “going”) + อาคม (aa-kom, “coming”).

communication; conveyance; transport; transportation.


ช่วยเหลือ

th-verb

ช่วยเหลือ • (chûai-lʉ̌ʉa) (abstract noun การช่วยเหลือ or ความช่วยเหลือ)

chûai-lʉ̌ʉa (romanization)
การช่วยเหลือ (abstract-noun)
ความช่วยเหลือ (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯j˥˩.lɯa̯˩˩˦/

com

ช่วย (chûai) + เหลือ (lʉ̌ʉa)


พรรคการเมือง

th-noun

พรรคการเมือง • (pák-gaan-mʉʉang) (classifier พรรค)

pák-gaan-mʉʉang (romanization)
พรรค (classifier)


พรรค

พรรค • (pák)

→ Pattani Malay: ڤ̲اء, พะ

From Sanskrit वर्ग (varga, “class; division; group; section”). Doublet of วรรค (wák).

bor

side, part: one of two or more contesting groups, parties, etc.

(colloquial) kind, type, or class (of people).

พรรคการเมือง พรรคการเมือง#Thai

(colloquial) clipping of พรรคการเมือง (pák-gaan-mʉʉang, “political party”)


จงอาง

jong-aang (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕoŋ˧.ʔaːŋ˧/

Uncertain. Compare Lao ຈົງອາງ (chong ʼāng).


เหลือ

th-verb

เหลือ • (lʉ̌ʉa) (abstract noun การเหลือ)

lʉ̌ʉa (romanization)
การเหลือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰlɯəᴬ (“to be left over”). Cognate with Lao ເຫຼືອ (lư̄a), Lü ᦵᦜᦲ (l̇oe), Shan လိူဝ် (lǒe), Tai Nüa ᥘᥫᥴ (lóe), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜈𑜫 (lüw), Zhuang lw, Nong Zhuang low.

cog

Lao ເຫຼືອ (lư̄a)

เหลือเชื่อ

lʉ̌ʉa-chʉ̂ʉa


งานเลี้ยง

th-noun

งานเลี้ยง • (ngaan-líiang) (classifier งาน)

ngaan-líiang (romanization)
งาน (classifier)

From งาน (ngaan, “event”) + เลี้ยง (líiang, “to treat; to feast; to banquet”).

com

social gathering where meals are provided to guests: banquet, feast, party, etc.


สโลแกน

th-noun

สโลแกน • (sà-loo-gɛɛn)


เพลงชาติ

เพลงชาติ • (pleeng-châat) (classifier เพลง)

pleeng-châat (romanization)
เพลง (classifier)

/pʰleːŋ˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From เพลง (pleeng, “song”) + ชาติ (châat, “nation”); literally, "nation's song" or "national song".

com

2020 June 12, วิทวัส ปัญญาเลิศวุฒิ, “‘I Will Survive’ เพลงชาติเกย์ที่คนฝรั่งเศสเอาไว้ “เชียร์ฟุตบอล””, in The People, Bangkok: The People, retrieved 2021-08-17:

เพลงชาติเกย์ที่คนฝรั่งเศสเอาไว้เชียร์ฟุตบอล

pleeng-châat gee tîi kon fà-ràng-sèet ao wái chiia fút-bɔn

A gay anthem which the French people use for cheering football [teams]

2018 January 29, Siripoj Laomanacharoen, “ความเป็นไทยที่แท้ทรูอยู่ตรงไหนใน ‘เพลงชาติ’ ของ BNK48?”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2021-08-17:

ความเป็นไทยที่แท้ทรูอยู่ตรงไหนในเพลงชาติของ BNK48

kwaam-bpen-tai tîi-tɛ́ɛ-truu yùu dtrong nǎi nai pleeng-châat kɔ̌ɔng · BNK foo-dtîi-êet

At which point of the anthem of BNK48 does the true Thainess lie?


ประภาคาร

th-noun

ประภาคาร • (bprà-paa-kaan) (classifier หลัง)

bprà-paa-kaan (romanization)
หลัง (classifier)

From ประภา (“light”) + อาคาร (aa-kaan, “building”); possibly calque of English lighthouse.


เรือนตะเกียง

th-noun

เรือนตะเกียง

เรือนตะเกียง • (rʉʉan-dtà-giiang)


เรือนไฟ

เรือนไฟ • (rʉʉan-fai)


ก้ม

gôm (romanization)
การก้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *kɤmꟲ (“to bend over”).
Cognate with Lao ກົ້ມ (kom); Shan ၵူမ်ႈ (kūum); Ahom 𑜀𑜤𑜪 (kuṃ); Zhuang gumx (dialectal), goemj (dialectal) and ngoemj (dialectal).


ธรรมาสน์

tam-mâat (romanization)
หลัง (classifier)

From ธรรม (tam, “dharma”) + อาสน์ (àat, “seat”); literally "seat of dharma".

com

pulpit: preacher's platform (irrespective of the religion).


พีอาร์

/pʰiː˧.ʔaː˧/

From English PR, initialism of public relations.


รูเล็ตต์

th-noun

รูเล็ตต์ • (ruu-lèt)

Borrowed from English roulette, from French roulette (“small wheel”).


ลัก

lák (romanization)
การลัก (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.lakᴰ (“to steal”), from Old Chinese 賊 (OC *zɯːɡ) or Old Chinese 掠 (OC *ɡ·raŋs, *ɡ·raɡ).
Cognate with Northern Thai ᩃᩢ᩠ᨠ, Lao ລັກ (lak), Lü ᦟᧅ (lak), Shan လၵ်ႉ (lâ̰k), Ahom 𑜎𑜀𑜫 (lak), Saek ลั̄ก, Zhuang laeg.


ตุล

Learned borrowing from Pali tulā (“weighing scales”).


เออออ

th-verb

เออออ • (əə-ɔɔ) (abstract noun การเออออ)

əə-ɔɔ (romanization)
การเออออ (abstract-noun)

com

เออ (əə) + ออ (ɔɔ)

เออออห่อหมก

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk


พจน

พจน์ พจน์#Thai


พจน์

th-noun

พจน์ • (pót)

pót (romanization)
พจน (alternative)
วจนะ (alternative)
วัจน (alternative)
วัจน์ (alternative)
วัจนะ (alternative)

From Pali vacana (“speaking, utterance, word; way of speech; grammatical number”); compare Sanskrit वचन (vacana, “speaking, uttering, saying; speech, utterance, words; grammatical number; etc.”). Cognate with Lao ພົດ (phot), Khmer ពេចន៍ (pɨc).


เอกพจน์

th-noun

เอกพจน์ • (èek-gà-pót)

èek-gà-pót (romanization)
เอกวจนะ (alternative rare)

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit एकवचन (ekavacana, “singular number”), from एक (eka, “one”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to เอก (èek) + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ឯកវចនៈ (ʼaek vaccaʼnaʼ), Lao ເອກກະພົດ (ʼēk ka phot).

com

เอก (èek) + พจน์ (pót)


พหูพจน์

th-noun

พหูพจน์ • (pá-hǔu-pót)

พหู พจน์ (canonical)
pá-hǔu-pót (romanization)
พหุพจน์ (alternative rare)
พหุวจนะ (alternative rare)

/pʰa˦˥.huː˩˩˦.pʰot̚˦˥/

From Sanskrit बहुवचन (bahuvacana, “plural number”), from बहु (bahu, “many”) + वचन (vacana, “speech; number”). Equivalent to พหู + พจน์ (pót). Cognate with Khmer ពហុវចនៈ (pĕəʼhuʼ vaccaʼnaʼ), Lao ພະຫຸພົດ (pha hu phot).

com

พหู + พจน์ (pót)


ห้อ

th-verb

ห้อ • (hɔ̂ɔ)

Compare Teochew 飛 /飞 (hui1, “to fly”) (as in 飛馳 /飞驰 (“to run at high speed”)).


ภายใน

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + ใน (nai, “in”).

com

ภายในสามวัน

ภายในหนึ่งชั่วโมง

ภายในประเทศ

ภายในอาคาร


ภายใน

ตกแต่งภายใน

กฎหมายภายใน

การค้าภายใน


ภายนอก

th-adj

ภายนอก • (paai-nɔ̂ɔk)

/pʰaːj˧.nɔːk̚˥˩/

From ภาย (paai, “spot; location; etc”) + นอก (nɔ̂ɔk, “out”).

com

บุคคลภายนอก


ยิ่ง

yîng (romanization)
ความยิ่ง (abstract-noun)


ทำมาหากิน

th-verb

ทำมาหากิน • (tam-maa-hǎa-gin) (abstract noun การทำมาหากิน)

tam-maa-hǎa-gin (romanization)
การทำมาหากิน (abstract-noun)


อดทน

อดทน • (òt-ton) (abstract noun การอดทน or ความอดทน)

òt-ton (romanization)
การอดทน (abstract-noun)
ความอดทน (abstract-noun)

From อด (òt) + ทน (ton). Cognate with Lao ອົດທົນ (ʼot thon).


มั่นคง

th-adj

มั่นคง • (mân-kong) (abstract noun ความมั่นคง)

mân-kong (romanization)
ความมั่นคง (abstract-noun)


ความเท่าเทียม

From ความ (kwaam) + เท่าเทียม (tâo-tiiam).

เท่าเทียม เท่าเทียม#Thai

abstract noun of เท่าเทียม (tâo-tiiam, “equality”)


เท่าเทียม

เท่าเทียม • (tâo-tiiam) (abstract noun ความเท่าเทียม)

tâo-tiiam (romanization)
ความเท่าเทียม (abstract-noun)

From เท่า (tâo, “equal (to); equivalent (to)”) + เทียม (tiiam, idem).

com

equal: like or alike, in terms of rank, status, right, opportunity, ability, merit, etc; equitable; impartial; evenly or fairly balanced.


ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

th-noun

ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ • (sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút)

From ศักดิ์ศรี (sàk-sǐi, “dignity”) + ความเป็นมนุษย์ (“humanity; humanhood”, literally “state of being a human”); calque of English human dignity.

com

ความเป็นมนุษย์

2019 May 15, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, Voice TV, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-05-15:

โรงพยาบาลศิริราชรวบรวมเอกสารข้อมูลคำพิพากษาศาลและข้อมูลการศึกษาร่างซีอุยของคณะแพทย์หลังโลกออนไลน์ตั้งแคมเปญล่ารายชื่อให้ถอดร่างซีอุยออกจากพิพิธภัณฑ์ศิริราชเพื่อคืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และล้างฉายามนุษย์กินคน

roong-pá-yaa-baan sì-rì râat rûuap-ruuam èek-gà-sǎan kɔ̂ɔ-muun kam-pí-pâak-sǎa sǎan lɛ́ kɔ̂ɔ-muun gaan-sʉ̀k-sǎa râang sii-ui kɔ̌ɔng ká-ná pɛ̂ɛt lǎng lôok ɔɔn-laai dtâng kɛm-bpeen lâa-raai-chʉ̂ʉ hâi tɔ̀ɔt râang sii-ui ɔ̀ɔk jàak pí-pít-tá-pan sì-rì râat pʉ̂ʉa kʉʉn sàk-sǐi-kwaam-bpen-má-nút lɛ́ láang chǎa-yaa má-nút gin kon

Siriraj Hospital is collecting documents [for] information [about] the court judgments [in the case of] and information [about] the medical faculty's studies [on] the corpse of Si Ui, after the online world launched a campaign petitioning for taking the corpse of Si Ui out of Siriraj Museum to return the human dignity [to Si Ui] and clear up the [notorious] epithet "man-eating man" [for him].

en-ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์-th-noun-tcc0tZSc


ศักดิ์ศรี

th-noun

ศักดิ์ศรี • (sàk-sǐi)

From ศักดิ์ (sàk, “status; rank”) + ศรี (sǐi, “glory; honour”).

com

2015 October 25, “พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 139, number 66 ก, page 44:

ย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์


การเลิก

th-noun

การเลิก • (gaan-lə̂ək)

การ (gaan, abstract noun prefix) + เลิก (lə̂ək).

af

เลิก เลิก#Thai


เปลือย

th-adj

เปลือย • (bplʉai) (abstract noun ความเปลือย)

bplʉai (romanization)
ความเปลือย (abstract-noun)


พฤกษ

th-noun

พฤกษ • (prʉ́k-sà-)

พฤกษ์ พฤกษ์#Thai

alternative form of พฤกษ์ (prʉ́k, “plant”)


พฤกษ์

พฤกษ์ • (prʉ́k)

prʉ́k (romanization)
พฤกษ (alternative)
พฤกษา (alternative)

From Sanskrit वृक्ष (vṛkṣa, “tree”); compare Pali rukkha.


พฤกษศาสตร์

พฤกษศาสตร์ • (prʉ́k-sà-sàat)

From Sanskrit वृक्ष (vṛkṣa, “tree”) + शास्त्र (śāstra, “science”); equivalent to พฤกษ (prʉ́k-sà-) + ศาสตร์ (sàat).

com

พฤกษ (prʉ́k-sà-) + ศาสตร์ (sàat)

สวนพฤกษศาสตร์

th:พฤกษศาสตร์


ฤดูร้อน

th-noun

ฤดูร้อน • (rʉ́-duu-rɔ́ɔn)

/rɯ˦˥.duː˧.rɔːn˦˥/

com

ฤดู (rʉ́-duu) + ร้อน (rɔ́ɔn)


หน้าร้อน

th-noun

หน้าร้อน • (nâa-rɔ́ɔn)

/naː˥˩.rɔːn˦˥/


เดือนเย็น

เดือนเย็น • (dʉʉan-yen)


แผนที่เล่ม

แผนที่เล่ม • (pɛ̌ɛn-tîi-lêm)

/pʰɛːn˩˩˦.tʰiː˥˩.lem˥˩/


จำเป็น

th-adj

จำเป็น • (jam-bpen) (abstract noun ความจำเป็น)

jam-bpen (romanization)
ความจำเป็น (abstract-noun)

Cognate with Lao ຈຳເປັນ (cham pen), Northern Thai ᨧᩣᩴᨸᩮ᩠ᨶ.


กรอง

grɔɔng (romanization)
การกรอง (abstract-noun)

From Old Khmer ត្រង (traṅa, “to screen; to strain; to filter”). Cognate with Khmer ត្រង (trɑɑng).


กรอง

th-noun

กรอง • (grɔɔng)


เครื่องกรอง

เครื่องกรอง • (krʉ̂ʉang-grɔɔng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.krɔːŋ˧/


สอบถาม

th-verb

สอบถาม • (sɔ̀ɔp-tǎam) (abstract noun การสอบถาม)

sɔ̀ɔp-tǎam (romanization)
การสอบถาม (abstract-noun)

/sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/


อือออ

อือออ • (ʉʉ-ɔɔ) (abstract noun การอือออ)

ʉʉ-ɔɔ (romanization)
การอือออ (abstract-noun)


เออออห่อหมก

เออออห่อหมก • (əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk) (abstract noun การเออออห่อหมก)

əə-ɔɔ-hɔ̀ɔ-mòk (romanization)
การเออออห่อหมก (abstract-noun)

/ʔɤː˧.ʔɔː˧.hɔː˨˩.mok̚˨˩/

From เออออ (əə-ɔɔ, “to agree; to concur”) + ห่อหมก (hɔ̀ɔ-mòk, “amok, a Thai dish”).
The second component, hɔ̀ɔ-mòk, has no special meaning here; it is just added to rhyme with the first component, əə-ɔɔ.

com

(colloquial) to agree; to go along with; to approve.


อื่น ๆ

th-pronoun

อื่น ๆ • (ʉ̀ʉn-ʉ̀ʉn)

/ʔɯːn˨˩.ʔɯːn˨˩/


สามเหลี่ยม

th-noun

สามเหลี่ยม • (sǎam-lìiam) (classifier รูป)

sǎam-lìiam (romanization)
รูป (classifier)

From สาม (sǎam, “three”) + เหลี่ยม (lìiam, “angle”).

com

รูป รูป#Thai

th:สามเหลี่ยม


โน้ตบุ๊ก

th-noun

โน้ตบุ๊ก • (nóot-búk)


หิมะถล่ม

หิมะถล่ม • (hì-má-tà-lòm)

com

หิมะ (hì-má) + ถล่ม (tà-lòm)


โรคจิต

th-noun

โรคจิต • (rôok-jìt)

/roːk̚˥˩.t͡ɕit̚˨˩/

From โรค (rôok, “disease; illness”) + จิต (jìt, “heart; mind”); Literally, “mind illness”. Compare Burmese စိတ်ရောဂါ (citrau:ga).

com

(slang, derogatory) sexual assaulter; sexual harasser; sexual molester.


เทือกเขา

th-noun

เทือกเขา • (tʉ̂ʉak-kǎo)

/tʰɯa̯k̚˥˩.kʰaw˩˩˦/

com

เทือก (tʉ̂ʉak) + เขา (kǎo)


เทือก

th-noun

เทือก • (tʉ̂ʉak)


ซาเกร็บ

th-proper noun

ซาเกร็บ • (saa-grép)

Zagreb (the capital and largest city of Croatia)


พื้นเมือง

th-adj

พื้นเมือง • (pʉ́ʉn-mʉʉang) (abstract noun ความพื้นเมือง)

pʉ́ʉn-mʉʉang (romanization)
ความพื้นเมือง (abstract-noun)

/pʰɯːn˦˥.mɯa̯ŋ˧/

com

พื้น (pʉ́ʉn) + เมือง (mʉʉang)

คนพื้นเมือง

สัตว์พื้นเมือง

ภาษาพื้นเมือง


เฉพาะ

th-adj

เฉพาะ • (chà-pɔ́) (abstract noun ความเฉพาะ)

chà-pɔ́ (romanization)
ความเฉพาะ (abstract-noun)
ฉะเพาะ (alternative)
เฉภาะ (alternative)

/t͡ɕʰa˨˩.pʰɔʔ˦˥/

From Old Khmer ឆ្ពោះ (chboḥ), ចពោះហ (caboḥha), ឈ្មោះ (jhmoḥ, “to move or make straight for, to proceed directly to; to direct or address to”); compare Modern Khmer ឆ្ពោះ (chpŭəh, “to move towards; to, towards, facing”). Related to จำเพาะ (jam-pɔ́).


ฮ่อ

Uncertain. Probably from:
* Hokkien 河 (hô, “river”), from 河蠻 (“river barbarian”) or 西洱河蠻 (“Western Ear-Shaped River barbarian”), the archaic pejorative terms used to refer to people from Yunnan in the far southwest of China, recorded in the 9th century document Book on Barbarians (蠻書) by Fan Chuo (樊綽);
* Hokkien 胡 (hô͘, “barbarian”);
* Hokkien 華／华 (hôa, “China”).
Cognate with Lao ຫໍ້ (hǭ), Northern Thai ᩉᩬᩴ᩶, Khün ᩉ᩷᩶, Lü ᦠᦸᧉ (ḣoa²).

cog

Lü ᦠᦸᧉ (ḣoa²)


ข่าย

th-noun

ข่าย • (kàai)


เครือข่าย

เครือข่าย • (krʉʉa-kàai)

network: group or system of things or people that are interconnected or have common interests or concerns, as computer network, radio network, telecommunications network, railway network, criminal network, network of researchers, etc.


ปั้น

bpân (romanization)
การปั้น (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *panꟲ² (“to mold (clay); to clench; to wring; to fist”). Cognate with Southern Thai ปั้น (“to shape; to squeeze”), Isan ปั้น, Lao ປັ້ນ (pan), Northern Thai ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (pan³), Khün ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (pan³), Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²), Tai Dam ꪜ꫁ꪽ, Shan ပၼ်ႈ (pān, “to grasp; to squeeze”), Tai Nüa ᥙᥢᥲ (pàn), Phake ပꩫ် (pan), Ahom 𑜆𑜃𑜫 (pan, “to grasp; to squeeze”).

cog

Lü ᦔᧃᧉ (ṗan²)

(figurative) to train: to guide or teach, as by subjecting to exercises or experiences.


การปั้น

ปั้น ปั้น#Thai


สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น

th-proverb

สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น

สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น • (sìp-bpàak-wâa-mâi-tâo-dtaa-hěn)

/sip̚˨˩.paːk̚˨˩.waː˥˩.maj˥˩.tʰaw˥˩.taː˧.hen˩˩˦/

สิบ (sìp, “ten”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + ว่า (wâa, “to say”) + ไม่ (mâi, “not”) + เท่า (tâo, “equal”) + ตา (dtaa, “eye”) + เห็น (hěn, “to see”).

com

Seeing is believing.
seeing is believing

en-สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น-th-proverb-z7~1~EjI


จุงเบย

th-adv

จุงเบย • (jung-bəəi)

/t͡ɕuŋ˧.bɤːj˧/

From corruption of จัง (jang) + เลย (ləəi).

(childish, slang, Internet slang) quite; very; so; really; actually.


ลงทุน

th-verb

ลงทุน • (long-tun) (abstract noun การลงทุน)

long-tun (romanization)
การลงทุน (abstract-noun)


คุกกี้

th-noun

คุกกี้ • (kúk-gîi)

2020 May 9, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “เนติวิทย์เผยขายคุกกี้หมุดคณะราษฎรหมดแล้ว ชิ้นละ ๒๔.๗๕ บ.”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์, retrieved 2020-05-09:

nee-dtì wít pə̌əi kǎai kúk-gîi mùt ká-ná râat-sà-dɔɔn mòt lɛ́ɛo · chín lá · yîi-sìp sìi . jèt hâa · bɔɔ

Netiwit reveals [that] the People's Party Plaque cookies, ฿24.75 each, have been sold out already.


สวัสติกะ

สวัสติกะ • (sà-wàt-dtì-gà)

Borrowed from Sanskrit स्वस्तिक (svastika).


สหบาทา

From สห (sà-hà-, “united”) + บาทา (baa-taa, “foot”); literally "united feet".

com

นักข่าวน่วม โดนตำรวจใช้โล่ดันล้ม แล้วรุมกระทืบสหบาทา

News reporter was knocked down by police who used shields. Then they gang up and attacked with united feet.

(slang, humorous, figurative) joint attacks, irrespective of the means.


ทว่า

th-con

ทว่า • (tá-wâa)

Corruption of ถ้าว่า (tâa-wâa, “if to say”).


กินแกลบ

th-verb

กินแกลบ • (gin-glɛ̀ɛp)

From กิน (gin, “to eat”) + แกลบ (glɛ̀ɛp, “rice hull”); literally "to eat rice hulls".

com

(idiomatic, figuratively referring to the situation in which a person has to consume rice hulls instead of actual rice) to be impoverished; to be in poverty.

(idiomatic, obsolete, from the behaviour of pigs) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


กินหญ้า

th-verb

กินหญ้า • (gin-yâa)

Fom กิน (gin, “to eat”) + หญ้า (yâa, “grass”); from the behaviour of water buffaloes, the animal representing stupidity in the Thai culture.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) to be idiotic; to be stupid; to be unintelligent.


ชอปปิ้ง

th-noun

ชอปปิ้ง • (chɔ́p-bpîng)

/t͡ɕʰɔp̚˦˥.piŋ˥˩/


หน้าใบไม้ผลิ

หน้าใบไม้ผลิ

หน้าใบไม้ผลิ • (nâa-bai-máai-plì)


เรอ

rəə (romanization)
การเรอ (abstract-noun)


หงอก

th-adj

หงอก • (ngɔ̀ɔk) (abstract noun ความหงอก)

ngɔ̀ɔk (romanization)
ความหงอก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰŋwuːkᴰ (“grey-haired”). Cognate with Lao ຫງອກ (ngǭk), Shan ႁွၵ်ႇ (hàuk), Ahom 𑜀𑜨𑜀𑜫 (kok). Compare Proto-Hlai *hŋuːk (“white hair”).

(of hair, especially because of aging) gray; silver; white.

ถอนหงอก

tɔ̌ɔn-ngɔ̀ɔk


หอก

th-adv

หอก • (hɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *kroːkᴰ (“spear”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩬᨠ, Lao ຫອກ (hǭk), Khün ᩉᩬᨠ, Tai Dam ꪬꪮꪀ, Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹), Shan ႁွၵ်ႇ (hàuk), Ahom 𑜍𑜨𑜀𑜫 (rok).

cog

Lü ᦠᦸᧅᧈ (ḣoak¹)

ทำหอกอะไร

(slang, vulgar, offensive) used as an intensifier: the heck; the hell; the fuck; etc.


หน้าใบไม้ร่วง

th-noun

หน้าใบไม้ร่วง


ความหวัง

หวัง หวัง#Thai

abstract noun of หวัง (wǎng): hope; expectation; desire


เลื่อย

th-verb

เลื่อย • (lʉ̂ai) (abstract noun การเลื่อย)

lʉ̂ai (romanization)
การเลื่อย (abstract-noun)

Cognate with Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay), Shan လိူဝ်ႈ (lōe). Compare Burmese လွှ (hlwa.).

cog

Lao ເລື່ອຍ (lư̄ay)


น้ำใสใจคอ

th-noun

น้ำใสใจคอ • (náam-sǎi-jai-kɔɔ)

น้ำ (náam, “water; liquid; river”) + ใส (sǎi, “transparent; clear”) + ใจ (jai, “heart; mind”) + คอ (kɔɔ, “neck; throat”); literally "clear water, heart, and throat".

com

(idiomatic) true nature; true characteristic; unpretending mind; actual attitude; actual disposition.


ตรงข้าม

th-adj

ตรงข้าม • (dtrong-kâam) (abstract noun ความตรงข้าม)

dtrong-kâam (romanization)
ความตรงข้าม (abstract-noun)


สะดวก

th-adv

สะดวก • (sà-dùuak) (abstract noun ความสะดวก)

sà-dùuak (romanization)
ความสะดวก (abstract-noun)

in a friendly manner: in a manner easy to use, operate, understand, etc.


ตะไบ

th-verb

ตะไบ • (dtà-bai) (abstract noun การตะไบ)

dtà-bai (romanization)
การตะไบ (abstract-noun)


อ้อย

th-noun

อ้อย • (ɔ̂i)

From Proto-Tai *ʔoːjꟲ (“sugar cane”).
Cognate with Isan อ้อย, Lao ອ້ອຍ (ʼǭi), Northern Thai ᩋᩬ᩠᩶ᨿ, Khün ᩋᩭ᩶, Lü ᦀᦾᧉ (˙ʼoay²), Tai Dam ꪮ꫁ꪮꪥ, Tai Dón ꪮꪮꪥꫂ, Shan ဢွႆႈ (ʼāui), Bouyei oix, Zhuang oij.
Compare Sui uic (“sugar cane”).

cog

Lao ອ້ອຍ (ʼǭi)

Lü ᦀᦾᧉ (˙ʼoay²)

Tai Dón ꪮꪮꪥꫂ

Saccharum officinarum
Saccharum officinarum#Translingual


การแต่งงาน

/kaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


มงกุฎ

From Pali makuṭa (“crown”). Cognate with Lao ມົງກຸດ (mong kut).


มกุฎ

th-noun

มกุฎ • (má-gùt)


งง

th-verb

งง • (ngong) (abstract noun การงง or ความงง)

ngong (romanization)
การงง (abstract-noun)
ความงง (abstract-noun)

Cognate with Lao ງົງ (ngong). Compare เง็ง (ngeng).

to be stunned; to be stupefied; to be dazed.

to be confused; to be puzzled; to be addled.


ซาโมวาร์

Borrowed from Russian самова́р (samovár).


อินโดจีน

Calque of English Indochina, from French Indochine.

(dated) Indochina (a peninsula and geographic region of Southeast Asia, consisting of the mainland portion, not including islands such as those of Indonesia)

French Indochina
French Indochina#English

(historical) Indochina (a former French colony in Southeast Asia comprising the peninsula containing Vietnam, Cambodia and Laos; in full, French Indochina)


ดุก

From Proto-Tai *C̥.dokᴰ (“catfish”). Cognate with Lao ດຸກ (duk), Northern Thai ᨯᩩᨠ, Khün ᨯᩩᨠ, Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk), Shan လုၵ်း (lúk), Zhuang ndoek.

cog

Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk)

ปลา ปลา#Thai


จ๊ะเอ๋

th-interj

จ๊ะเอ๋ • (já-ěe)

/t͡ɕa˦˥.ʔeː˩˩˦/


ดึก

dʉ̀k (romanization)
ความดึก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdɯkᴰˢ³ (“asleep; late (at night)”), from Proto-Tai *ɗɯkᴰ (“late (at night)”). Cognate with Lao ເດິກ (dœk), Shan လိုၵ် (lǔek), Nong Zhuang ndaek.


คีรี

kii-rii (romanization)
คิริ (alternative)
คิรี (alternative)

Borrowed from Pali giri (“mountain”), from Sanskrit गिरि (giri, “mountain”).


อาร์ทิโชก

th-noun

อาร์ทิโชก • (aa-tí-chóok)

/ʔaː˧.tʰi˦˥.t͡ɕʰoːk̚˦˥/


ลูกโลก

lûuk-lôok (romanization)
ลูก (classifier)


ปากว่าตาขยิบ

From ปาก (bpàak, “mouth”) + ว่า (wâa, “to say; to speak; to utter”) + ตา (dtaa, “eye”) + ขยิบ (kà-yìp, “to wink”); literally "the mouth says, the eye winks".

com

(idiomatic) to say something whilst thinking or intending otherwise; to say something which is not in line with one's actual thought or intention.


จม

jom (romanization)
การจม (abstract-noun)

From Proto-Tai *cɤmᴬ (“to sink”). Cognate with Northern Thai ᨧᩫ᩠ᨾ, Lao ຈົມ (chom), Lü ᦈᦳᧄ (ṫsum), Shan ၸူမ် (tsǔum), Ahom 𑜋𑜤𑜉𑜫 (chum), Zhuang caem.


ฅืน

th-noun

ฅืน • (kʉʉn)

คืน คืน#Thai


กุณฑี

From Sanskrit कुण्डी (kuṇḍī) or Pali kuṇḍī.


คนที

from Sanskrit कुण्डी (kuṇḍī) or Pali kuṇḍī.


เต้าน้ำ

เต้าน้ำ • (dtâo-náam)


เหยือก

เหยือก • (yʉ̀ʉak)


กุณโฑ

From Sanskrit कुण्डो (kuṇḍo) or Pali kuṇḍo.


กระติก

กระติก • (grà-dtìk) (classifier ใบ or ลูก)

grà-dtìk (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)


กระปุก

กระปุก • (grà-bpùk)


กุมภ

กุมภ • (gum)

กุมภ์ กุมภ์#Thai


กระปุกหมู

กระปุกหมู • (grà-bpùk-mǔu)


จุลชีพ

/t͡ɕun˧.la˦˥.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


แบบแผน

แบบแผน • (bɛ̀ɛp-pɛ̌ɛn)

/bɛːp̚˨˩.pʰɛːn˩˩˦/


จารีต

/t͡ɕaː˧.riːt̚˥˩/

From Pali cāritta. Compare Sanskrit चारित्र (cāritra).


ตั้งไข่

th-verb

ตั้งไข่ • (dtâng-kài) (abstract noun การตั้งไข่)

dtâng-kài (romanization)
การตั้งไข่ (abstract-noun)

From ตั้ง (dtâng, “to set up; to place up”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to set up an egg".

com

(idiomatic) to teach (a toddler) to stand or walk.


ซาร์

th-noun

ซาร์ • (saa)


ปาน

as far as; as much as; comparable to; on a par with; to the degree of; to the extent of.


อธิการบดี

อธิการบดี • (à-tí-gaan-bɔɔ-dii) (classifier คน)

à-tí-gaan-bɔɔ-dii (romanization)
คน (classifier)

From อธิการ (“monastery chief: abbot, rector, etc; authority, command, direction; right, title; etc”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief, lord, master; owner, possessor; husband; etc”).

com

(education) head of a university, as chancellor, president, rector, etc.


ด่าน

th-noun

ด่าน • (dàan)

Cognate with Lao ດ່ານ (dān), Northern Thai ᨯ᩵ᩣ᩠ᨶ.

pass: way through a barrier or river mouth, for example.


ชลประทาน

From Sanskrit जलप्रदान (jalapradāna, literally “water offering”), from जल (jala, “water”) + प्रदान (pradāna, “donation; gift; offering; etc”), equivalent to Thai ชล (chon, “water”) + ประทาน (bprà-taan, “to give; to grant”).

com

(colloquial) government agency responsible for irrigation.


วงการ

วง (wong, “circle”) + การ (gaan, “activity; affair; business; enterprise; etc”).

(slang) entertainment circle; show business circle.


หัวแถว

hǔua-tɛ̌o (romanization)
คน (classifier)

/hua̯˩˩˦.tʰɛw˩˩˦/

หัว (hǔua, “head”) + แถว (tɛ̌o, “line; row”); literally "head of the line", referring to the first person in a line of people.

(idiomatic) commander; leader; head; person in charge.


ล่าช้า

th-adv

ล่าช้า • (lâa-cháa) (abstract noun ความล่าช้า)

lâa-cháa (romanization)
ความล่าช้า (abstract-noun)

/laː˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/


ความช่วยเหลือ

th-noun

ความช่วยเหลือ

ความช่วยเหลือ • (kwaam-chûai-lʉ̌ʉa)

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰua̯j˥˩.lɯa̯˩˩˦/

af

ความ (kwaam) + ช่วยเหลือ (chûai-lʉ̌ʉa)


กาลักน้ำ

From กา (gaa, “crow”) + ลัก (lák, “to steal”) + น้ำ (náam, “water”).


ปรกติ

th-adj

ปรกติ • (bpròk-gà-dtì) (abstract noun ความปรกติ)

bpròk-gà-dtì (romanization)
ความปรกติ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Sanskrit प्रकृति (prakṛti, “nature; character; constitution; etc.”).

slbor

ปกติ ปกติ#Thai


แวววาว

th-verb

แวววาว • (wɛɛo-waao) (abstract noun การแวววาว)

wɛɛo-waao (romanization)
การแวววาว (abstract-noun)


ยิงกระต่าย

ยิงกระต่าย • (ying-grà-dtàai) (abstract noun การยิงกระต่าย)

ying-grà-dtàai (romanization)
การยิงกระต่าย (abstract-noun)

From ยิง (ying, “to shoot”) + กระต่าย (grà-dtàai, “rabbit”), referring to a male urinating at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a male) to urinate.


เก็บดอกไม้

th-verb

เก็บดอกไม้ • (gèp-dɔ̀ɔk-máai) (abstract noun การเก็บดอกไม้)

gèp-dɔ̀ɔk-máai (romanization)
การเก็บดอกไม้ (abstract-noun)

From เก็บ (gèp, “to pick”) + ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”), referring to a female urinating in the bushes at the side of a road.

com

(idiomatic, colloquial, of a female) to urinate.


แกงป่า

th-noun

แกงป่า • (gɛɛng-bpàa)

/kɛːŋ˧.paː˨˩/

From แกง (gɛɛng, “curry”) + ป่า (bpàa, “forest; jungle”).

com

kaeng pa (“jungle curry”), a variety of Thai curry which is usually spicy and not containing coconut milk.


สุขุม

th-adj

สุขุม • (sù-kǔm) (abstract noun ความสุขุม)

sù-kǔm (romanization)
ความสุขุม (abstract-noun)

Borrowed from Pali sukhuma (“deep, profound; delicate, fine; keen”).

bor

(of wisdom, intelligence, etc) deep, profound; delicate, fine.


เยือกเย็น

th-adj

เยือกเย็น • (yʉ̂ʉak-yen) (abstract noun ความเยือกเย็น)

yʉ̂ʉak-yen (romanization)
ความเยือกเย็น (abstract-noun)

เยือก (yʉ̂ʉak, “chilling; shivering”) + เย็น (yen, “cold; cool”).

com

(of temperature, weather, etc) frigid; gelid; glacial.


เย็นชา

th-adj

เย็นชา • (yen-chaa) (abstract noun ความเย็นชา)

yen-chaa (romanization)
ความเย็นชา (abstract-noun)

เย็น (yen, “cold; cool”) + ชา (chaa, “numb”).

com

(of attitude, behaviour, characteristic, manner, etc) cold; heartless, inconsiderate, merciless; apathetic, indifferent.

behaviour; characteristic; etc; behaviour; characteristic; etc


น้ำไหลไฟดับ

th-adv

น้ำไหลไฟดับ • (náam-lǎi-fai-dàp)

น้ำ (náam, “water”) + ไหล (lǎi, “to flow”) + ไฟ (fai, “fire; electricity”) + ดับ (dàp, “to go out; to put out”); literally "water flows, fire ceases" or "water flows, power goes out".

com

(idiomatic, used to describe speaking or talking, implying talkativeness) a great deal; incessantly; nonstop.


เฉียบ

th-adj

เฉียบ • (chìiap) (abstract noun ความเฉียบ)

chìiap (romanization)
ความเฉียบ (abstract-noun)

/t͡ɕʰia̯p̚˨˩/

(slang, used to describe a remark, satire, etc) sharp; keen; biting; piercing.


ความเฉียบ

เฉียบ เฉียบ#Thai


ปากคนยาวกว่าปากกา

th-proverb

ปากคนยาวกว่าปากกา • (bpàak-kon-yaao-gwàa-bpàak-gaa)

/paːk̚˨˩.kʰon˧.jaːw˧.kwaː˨˩.paːk̚˨˩.kaː˧/

From ปาก (bpàak, “mouth”) + คน (kon, “human”) + ยาว (yaao, “long”) + กว่า (gwàa, “than”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + กา (gaa, “crow”); literally "the mouth of a man is longer than the beak of a crow".

com

(idiomatic) gossip is louder than earshot.

en-ปากคนยาวกว่าปากกา-th-proverb-PZa7d4yH


ปากกาคมกว่าดาบ

th-proverb

ปากกาคมกว่าดาบ • (bpàak-gaa-kom-gwàa-dàap)

From ปากกา (bpàak-gaa, “pen”) + คม (kom, “sharp”) + กว่า (gwàa, “than”) + ดาบ (dàap, “sword”); literally "pen is sharper than sword"; calque of English the pen is mightier than the sword.

calque

the pen is mightier than the sword
the pen is mightier than the sword

(idiomatic, metonymic) the pen is mightier than the sword.


เกรียงไกร

th-adj

เกรียงไกร • (griiang-grai) (abstract noun ความเกรียงไกร)

griiang-grai (romanization)
ความเกรียงไกร (abstract-noun)

เกรียง (griiang, “great”) + ไกร (grai, “great”).

com

Job 26:14, HCSB:
ใครจะเข้าใจถึงฤทธิ์กัมปนาทอันเกรียงไกรของพระองค์ได้
krai jà kâo-jai tʉ̌ng rít gam-bpà-nâat an griiang-grai kɔ̌ɔng prá-ong dâai
Who can understand His mighty thunder?

1 Chronicles 17:24, KJV:
ขอพระนามของพระองค์สถาปนาไว้และเกรียงไกรอยู่เป็นนิตย์
kɔ̌ɔ prá-naam kɔ̌ɔng prá-ong sà-tǎa-bpà-naa wái lɛ́ griiang-grai yùu bpen-nít
Let it even be established, that thy name may be magnified for ever,

(elegant) great; mighty; potent; powerful.


แบดเจอร์

th-noun

แบดเจอร์ • (bɛ́ɛt-jə̂ə)

/bɛːt̚˦˥.t͡ɕɤː˥˩/


สัญลักษณ์

สัญลักษณ์ • (sǎn-yá-lák)

com

สัญ (sǎn) + ลักษณ์ (lák)


เกริก

th-adj

เกริก • (grə̀ək) (abstract noun ความเกริก)

grə̀ək (romanization)
ความเกริก (abstract-noun)

(elegant) resounding; ringing; roaring; thundering.


ขจร

th-noun

ขจร • (kà-jɔɔn)

kà-jɔɔn (romanization)
กำจร (alternative)

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/

From Sanskrit खचर (khacara, “moving in the air; flying”) or Pali khacara. cognate with Khmer ខ្ចរ (khcɑɑ)

der

Chinese violet the plant Telosma cordata of the family Apocynaceae.


ขจี

kà-jii (romanization)
ความขจี (abstract-noun)

/kʰa˨˩.t͡ɕiː˧/

Borrowed from Old Khmer ក្ចី (kcī), ក្ចិ (kci, “green, unripe, young; fresh; raw; inexperienced, immature; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចី (khcəy).

(used to describe the colour green) freshly; richly.


ขจาย

kà-jaai (romanization)
กำจาย (alternative)
กระจาย (alternative)

From Old Khmer ក្ជាយ (kjāya), ខ្ចាយ (khcāya, “to disperse; to scatter; etc”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចាយ (khcaay).

(dated, poetic) to circulate; to disseminate; to distribute; to propagate; to spread.

(dated, poetic) to dissipate; to disperse; to scatter.


บันดาล

th-verb

บันดาล • (ban-daan) (abstract noun การบันดาล)

ban-daan (romanization)
การบันดาล (abstract-noun)

From Old Khmer pantāla, pānatāla (“to scatter, to spread; to enlarge, to expand; to develop; to bring about, to cause, to engender, to produce; etc”). Cognate with Modern Khmer បណ្ដាល (bɑɑbɑndaal).

Matthew 8:2, KJV:
ดูเถิด มีคนโรคเรื้อนมานมัสการพระองค์แล้วทูลว่า "พระองค์เจ้าข้า เพียงแต่พระองค์จะโปรด ก็จะทรงบันดาลให้ข้าพระองค์สะอาดได้"
duu tə̀ət · mii kon rôok rʉ́ʉan maa ná-mát-sà-gaan prá-ong lɛ́ɛo tuun wâa · “prá-ong-jâao-kâa · piiang-dtɛ̀ɛ prá-ong jà bpròot · gɔ̂ jà song ban-daan hâi kâa-prá-ong sà-àat dâai”
And, behold, there came a leper and worshipped him, saying, Lord, if thou wilt, thou canst make me clean.

(especially by supernatural power or as an emotional effect) to bring about; to cause; to create; to give rise (to); to engender; to make; to produce.


อัฐยายซื้อขนมยาย

อัฐยายซื้อขนมยาย • (àt-yaai-sʉ́ʉ-kà-nǒm-yaai)

อัฐ (àt, “money”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”) + ซื้อ (sʉ́ʉ, “to buy; to purchase”) + ขนม (kà-nǒm, “sweet food; snack”) + ยาย (yaai, “maternal grandmother; aged woman”); literally "to buy grannie's snack (using) grannie's money".

com

(idiomatic) to pay the bride price using money from the bride's family.

(idiomatic) to buy a product using money from the seller.


สถุล

th-adj

สถุล • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุล)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุล (abstract-noun)

From Sanskrit स्थूल (sthūla, “bulky; fat; obese; thick”).

bor

(derogatory, very offensive) bad; base; low; crude; coarse; gross; vulgar; common; inferior.


สถุน

th-adj

สถุน • (sà-tǔn) (abstract noun ความสถุน)

sà-tǔn (romanization)
ความสถุน (abstract-noun)

สถุล สถุล#Thai


เกรี้ยวกราด

เกรี้ยวกราด • (grîao-gràat) (abstract noun ความเกรี้ยวกราด)

grîao-gràat (romanization)
ความเกรี้ยวกราด (abstract-noun)

เกรี้ยว (grîao, “fuming; furious”) + กราด (gràat, “in all directions; sweepingly; indiscriminately”).

com

livid; furiously angry; madly angry; wildly enraged; driven crazy; frenzied.


ระบอบนาซี

th-noun

ระบอบนาซี • (rá-bɔ̀ɔp-naa-sii)


ระบอบ

ระบอบ • (rá-bɔ̀ɔp)

/ra˦˥.bɔːp̚˨˩/

From Old Khmer rapap. Doublet of ระบบ (rá-bòp).

regime; rule; administrative method; governmental system.


มนุษย์หมาป่า

มนุษย์หมาป่า • (má-nút-mǎa-bpàa) (classifier ตน)

má-nút-mǎa-bpàa (romanization)
ตน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + หมาป่า (mǎa-bpàa, “wolf”); possibly calque of English werewolf


เพื่อนกิน

th-noun

เพื่อนกิน • (pʉ̂ʉan-gin) (classifier คน)

pʉ̂ʉan-gin (romanization)
คน (classifier)

เพื่อน (pʉ̂ʉan, “friend”) + กิน (gin, “to eat”); literally "friend that eats" or "eating friend", referring to a friend who is only present during meals; probably from or influenced by the 403rd stanza of the 19th century poetic series Khlong Lokkanit ("Law of the World") by Prince Mang (1793–1859), inscribed on the corridor walls of Wat Pho:
:: pʉ̂ʉan-gin sîn sáp lɛ́ɛo · nɛ̌ɛng-nǐi
:: hǎa ngâai lǎai mʉ̀ʉn mii · mâak lón
:: pʉ̂ʉan-dtaai tàai tɛɛn chii · waa àat
:: hǎa yâak fàak-pǐi-kâi · yâak tɛ́ɛ jàk hǎa
: A friend that eats leaves you when you have no more wealth.
: They are easy to find, for they exist in abundance, in ten thousands of thousands, in countless numbers.
: But a friend that dies for you and substitutes himself for you for the sake of your life and limb
: is not easy to find. Hard indeed is to find someone you can depend upon in the time of illness or following your death.

lang

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

เพื่อนกิน สิ้นทรัพย์แล้ว

หาง่าย หลายหมื่นมี

หาง่าย หลายหมื่นมี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

เพื่อนตาย ถ่ายแทนชี

หายาก ฝากผีไข้

หายาก ฝากผีไข้

th:สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร

th:โคลงโลกนิติ


คงเส้นคงวา

th-adj

คงเส้นคงวา • (kong-sên-kong-waa) (abstract noun ความคงเส้นคงวา)

kong-sên-kong-waa (romanization)
ความคงเส้นคงวา (abstract-noun)

From คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + เส้น (sên, “rope, a traditional unit of length”) + คง (kong, “to keep, to maintain; to remain, to stay”) + วา (waa, “fathom, a traditional unit of length”).

com

(idiomatic) constant: consistent, invariable; unswerving, unwavering.


โค้ด

th-noun

โค้ด • (kóot)


ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก

th-adj

ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก • (dtɔ̀ɔ-nâa-má-pláp-láp-lǎng-dtà-goo)

/tɔː˨˩.naː˥˩.ma˦˥.pʰlap̚˦˥.lap̚˦˥.laŋ˩˩˦.ta˨˩.koː˧/

From ต่อหน้า (“in (someone's) presence”) + มะพลับ (“persimmon”) + ลับหลัง (láp-lǎng, “in (someone's) absence”) + ตะโก (dtà-goo, “ebony”).

com

(idiomatic) hypocritical; insincere; pretentious; two-faced.

en-ต่อหน้ามะพลับ_ลับหลังตะโก-th-adj-lUh6Jlcf


ทอน

tɔɔn (romanization)
การทอน (abstract-noun)


ทิป

ให้ทิป

tip: small amount of money given as a token of appreciation.


ขรุขระ

th-adj

ขรุขระ • (krù-krà) (abstract noun ความขรุขระ)

krù-krà (romanization)
ความขรุขระ (abstract-noun)

ถนนขรุขระ


สุภาพ

สุภาพ • (sù-pâap) (abstract noun ความสุภาพ)

sù-pâap (romanization)
ความสุภาพ (abstract-noun)


ครอบ

krɔ̂ɔp (romanization)
การครอบ (abstract-noun)

From Old Khmer ករប៑ (karap), គរោប៑ (garop), °គរោប (°garopa), គរៅប៑ (garaup, “cover”). Cognate with Modern Khmer គ្រប (krɔɔp).


หรูหรา

หรูหรา • (rǔu-rǎa) (abstract noun ความหรูหรา)

rǔu-rǎa (romanization)
ความหรูหรา (abstract-noun)

/ruː˩˩˦.raː˩˩˦/

Compare Min Nan 豪華 /豪华 (hô-hôa / hâu-hôa / hô-hoa) with similar reading.


สาวใช้

th-noun

สาวใช้ • (sǎao-chái)

/saːw˩˩˦.t͡ɕʰaj˦˥/


กำเนิด

th-verb

กำเนิด • (gam-nə̀ət) (abstract noun การกำเนิด)

gam-nə̀ət (romanization)
การกำเนิด (abstract-noun)

From Old Khmer kamฺneta (“to originate; birth; source; origin”), an infixed derivative of កើត (kaət, “to be born; to be created”), which is related to Thai เกิด (gə̀ət, “to be born”).


แจ๋ว

jɛ̌o (romanization)
ความแจ๋ว (abstract-noun)


สะสวย

th-adj

สะสวย • (sà-sǔai) (abstract noun ความสะสวย)

sà-sǔai (romanization)
ความสะสวย (abstract-noun)

From reduced reduplication of สวย (sǔai).


สง่า

สง่า • (sà-ngàa) (abstract noun ความสง่า)

sà-ngàa (romanization)
ความสง่า (abstract-noun)

/sa˨˩.ŋaː˨˩/


โอ่อ่า

โอ่อ่า • (òo-àa) (abstract noun ความโอ่อ่า)

òo-àa (romanization)
ความโอ่อ่า (abstract-noun)

/ʔoː˨˩.ʔaː˨˩/


กร่อน

th-verb

กร่อน • (grɔ̀n) (abstract noun การกร่อน)

grɔ̀n (romanization)
การกร่อน (abstract-noun)


แฮมสเตอร์

th-noun

แฮมสเตอร์ • (hɛms-dtə̂ə) (classifier ตัว)

hɛms-dtə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)


ควักเนื้อ

th-verb

ควักเนื้อ • (kwák-nʉ́ʉa) (abstract noun การควักเนื้อ)

kwák-nʉ́ʉa (romanization)
การควักเนื้อ (abstract-noun)

ควัก (kwák, “to gouge out”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh; meat”).

com

(idiomatic) to finance an activity using one's personal funds, especially when running out of capital or when not necessary to do so.


ซาย

ทราย ทราย#Thai


หลาม

lǎam (romanization)
การหลาม (abstract-noun)


หลาม

th-noun

หลาม • (lǎam)


ทรุด

sút (romanization)
การทรุด (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer *ស្រុត៑ (*srut, “to cave in; to sink; to subside”); ultimately from Sanskrit द्रुड् (druḍ, “to perish; to sink”). Cognate with Modern Khmer ស្រុត (srot), ទ្រុឌ (trut), ទ្រុត (trut). Extended as Old Khmer សំម្រុត៑ (saṃmrut, “cave-in; landslide”), from which Thai ชำรุด was derived.

cog

to collapse; to cave in; to fall; to sink; to subside.


สมบูรณ์

th-adj

สมบูรณ์ • (sǒm-buun) (abstract noun ความสมบูรณ์)

sǒm-buun (romanization)
ความสมบูรณ์ (abstract-noun)

Borrowed from Sanskrit सम्पूरण (sampūraṇa, literally “filling the stomach”); perhaps via Old Khmer saṃpūrṇa, saṃpūrṇna, saṃmpūrṇna, sampūra, saṃpūṇna, saṃpur (“complete, full; abundant, plentiful; etc”); equal to Thai สม (sǒm) + บูรณ์. Cognate with Lao ສົມບູນ (som būn), Northern Thai ᩈᩫᨾ᩠ᨷᩪᩁ᩠ᨱ᩺, Modern Khmer សម្បូណ៌ (sâម្បូណ៌), សម្បូរ (sɑmbou).

com

สม (sǒm) + บูรณ์

cog

Khmer សម្បូណ៌ (sâម្បូណ៌)

healthy; athletic; hearty; of good health; doing well; fit; strong; robust.


สมบูรณ

สมบูรณ์ สมบูรณ์#Thai

(chiefly in compounds) alternative form of สมบูรณ์ (sǒm-buun)


บริบูรณ์

th-adj

บริบูรณ์ • (bɔɔ-rí-buun) (abstract noun ความบริบูรณ์)

bɔɔ-rí-buun (romanization)
ความบริบูรณ์ (abstract-noun)
บริบวรณ์ (alternative)

From Sanskrit परिपूरण (paripūraṇa, “accomplishing; perfecting; rendering complete”), from परि (pari, “about; around”) + पूरण (pūraṇa, “completing; filling; fulfilling”); possibly via Old Khmer *paripūrṇa, paripūrṇna, paripūra, parihaʼapanā, parapurṇa, parapūrna, parapūra, parapū, pararpū (“complete; entire; full; whole; perfect; etc”); equivalent to Thai บริ (brì) + บูรณ์. Cognate with Modern Khmer បរិបូណ៌ (bârĭបូណ៌), បរិបូរ (bɑɑrebou).

com

บริ (brì) + บูรณ์

cog

Khmer បរិបូណ៌ (bârĭបូណ៌)


บำเพ็ญ

th-verb

บำเพ็ญ • (bam-pen) (abstract noun การบำเพ็ญ)

bam-pen (romanization)
การบำเพ็ญ (abstract-noun)

From Old Khmer បំពេញ (paṃbeña), បំពើញ (paṃbœña), ពម្ព្វេញ (bambveña), ពហពេង (bahabēṅa, “to complete, to fill, to make full; to accomplish, to carry out, to fulfill, to perform”). Cognate with Modern Khmer បំពេញ (bɑmpɨñ), Lao ບຳເພັນ (bam phen).

(of a religious or spiritual attribute or quality, as merit, virtue, etc) to complete, to fill, to make full, to perfect; to accumulate, to assemble, to collect, to compile, to pile up, to store up; to build up, to develop, to grow, to increase.


เทพดา

th-noun

เทพดา • (têep-pá-daa) (classifier ตน or องค์)

têep-pá-daa (romanization)
ตน (classifier)
องค์ (classifier)

Borrowed from Old Khmer debatā, debtā; ultimately from Pali devatā or Sanskrit देवता (devatā). Cognate with Modern Khmer ទេពតា (teepdaa), ទេព្តា (teipdaa).

เทวดา เทวดา#Thai


ดุสิต

ดุสิต • (dù-sìt)

dù-sìt (romanization)
ดุษิต (alternative)
ตุสิต (alternative)
ดุสิดา (alternative)

From Pali tusita (literally “contented; gratified; joyed; pleased; satisfied”); perhaps via Old Khmer tusita, tussidda. Cognate with Modern Khmer តុសិត (tosət). Compare Sanskrit तुषित (tuṣita), from which Thai ดุษิต was derived.

bor

Dusit Palace
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

(Buddhist cosmology) a class of divine beings that live in this sphere.


ดุสิต

th-proper noun

ดุสิต • (dù-sìt)

เขต เขต#Thai

(เขต~) Dusit District, a district of Bangkok, the capital of Thailand.

พระราช พระราช#Thai

วัง วัง#Thai

(พระราชวัง~) Dusit Palace, a compound of royal residences in Bangkok, Thailand.

พระ พระ#Thai

ที่นั่ง ที่นั่ง#Thai

(พระที่นั่ง~) Dusit Maha Prasat Hall, a throne hall within the Grand Palace, Bangkok, Thailand.


เส้นใหญ่

th-adj

เส้นใหญ่ • (sêen-yài)

เส้น (sên, “line, thread; (slang) connections: influential acquaintances”) + ใหญ่ (yài, “big; large”).

com

(slang) having a lot of connections or powerful connections.


ไข่มุก

From ไข่ (kài, “egg; ball; bead”) + มุก (múk, “feather oyster”).


ใส่ไข่

th-verb

ใส่ไข่ • (sài-kài) (abstract noun การใส่ไข่)

ใส่ ไข่ (canonical)
sài-kài (romanization)
การใส่ไข่ (abstract-noun)

ใส่ (sài, “to add; to fill; to insert”) + ไข่ (kài, “egg”); literally "to add an egg", referring to a cooking method to add specialities to a dish.

com

(slang, of a report, story, etc) to colour; to distort; to exaggerate; to manipulate; to misrepresent; to twist.


พระทัย

th-noun

พระทัย • (prá-tai)

Perhaps from contraction or corruption of พระ (prá, “headword for nouns concerning gods, priests, royals”, literally “divine; holy; sacred; etc”) + หทัย (“heart; mind; emotion; etc”).

com

1 Corinthians 2:16, KJV:
เพราะว่า 'ใครเล่ารู้จักพระทัยขององค์พระผู้เป็นเจ้าเพื่อจะแนะนำสั่งสอนพระองค์ได้' แต่เราก็มีพระทัยของพระคริสต์
prɔ́ wâa · ‘krai lâo rúu-jàk prá-tai kɔ̌ɔng ong prá-pûu-bpen-jâao pʉ̂ʉa jà nɛ́-nam sàng-sɔ̌ɔn prá-ong dâai’ · dtɛ̀ɛ rao gɔ̂ mii prá-tai kɔ̌ɔng prá krít
For who hath known the mind of the Lord, that he may instruct him? But we have the mind of Christ.

Exodus 10:27, KJV:
แต่พระเยโฮวาห์ทรงทำให้พระทัยฟาโรห์แข็งกระด้าง พระองค์จึงไม่ยอมปล่อยเขาไป
dtɛ̀ɛ prá yee-hoo-waa song tam-hâi prá-tai faa-roo kɛ̌ng-grà-dâang · prá-ong jʉng mâi yɔɔm bplɔ̀i kǎo bpai
But the LORD hardened Pharaoh's heart, and he would not let them go.

Exodus 7:23, KJV:
ฟาโรห์เสด็จกลับเข้าในวัง มิได้เอาพระทัยใส่ในเหตุการณ์ครั้งนี้เหมือนกัน
faa-roo sà-dèt glàp kâo nai wang · mí dâai ao prá-tai sài nai hèet-gaan kráng níi mʉ̌ʉan-gan
And Pharaoh turned and went into his house, neither did he set his heart to this also.

Job 7:17, KJV:
มนุษย์เป็นอะไร พระองค์จึงทรงถือว่าเขาสำคัญนัก และที่พระองค์ใส่พระทัยเขา
má-nút bpen à-rai · prá-ong jʉng song tʉ̌ʉ wâa kǎo sǎm-kan nák · lɛ́ tîi prá-ong sài prá-tai kǎo
What is man, that thou shouldest magnify him? and that thou shouldest set thine heart upon him?

(of a god, high priest, or royal person) heart; mind; emotion, feeling, thought, spirit; intention, will, desire, wish.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ด่าง

th-noun

ด่าง • (dàang)

From Proto-Tai *ɗaŋᴮ (“lye”). The long vowl of ด่าง [daːŋᴮ¹] shows irregularity as a reflex of it.
In Southwestern Tai, cognate with Lao ດັ່ງ (dang), Shan လင်ႇ (làng).
In Northern Tai, cognate with Zhuang ndaengq.

(chemistry) hydroxide of alkali metal, a kind of base


ลัทธิคอมมิวนิสต์

ลัทธิคอมมิวนิสต์

ลัทธิคอมมิวนิสต์ • (lát-tí-kɔm-miu-nít)

ลัทธิ คอมมิวนิสต์ (canonical)
lát-tí-kɔm-miu-nít (romanization)


ทุนนิยม

Calque of English capitalism. Same as ทุน (tun) + นิยม (ní-yom). Compare Lao ທຶນນິຍົມ (thưn ni nyom), Khmer មូលធននិយម (muulĕəʼthŭən niyum).

เขาตอบว่า "ของกล้วย ๆ ก็ต้องคอสต์โคสิ เป็นหนึ่งในสถาบันทุนนิยมที่น่ายกย่องที่สุดในโลก

2013, Rebecca R. Merrill, Greg Link, Stephen M.R. Covey, ความไว้ใจ กลยุทธ์สู่ความสำเร็จขั้นสูงสุด, Nation Books, →ISBN, page 178:

ลัทธิ ลัทธิ#Thai

(politics, economics) (ลัทธิ~) capitalism.


ลัทธินายทุน

ทุนนิยม ทุนนิยม#Thai


ทุน

Cognate with Lao ທຶນ (thưn), Northern Thai ᨴᩧ᩠ᨶ, Khün ᨴᩨ᩠ᨶ, Lü ᦑᦹᧃ (tuen), Shan တိုၼ်း (túen).

original belonging or asset for making use of.


คตินิยมเชื้อชาติ

คตินิยมเชื้อชาติ

คตินิยมเชื้อชาติ • (ká-dtì-ní-yom-chʉ́ʉa-châat)

/kʰa˦˥.ti˨˩.ni˦˥.jom˧.t͡ɕʰɯa̯˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

ประชาชนได้มารวมตัวกันต่อต้านคตินิยมเชื้อชาติ

bprà-chaa-chon dâai maa ruuam dtuua gan dtɔ̀ɔ-dtâan ká-dtì-ní-yom-chʉ́ʉa-châat

The people gathered together to fight racism.


เชื้อชาติ

เชื้อชาติ • (chʉ́ʉa-châat)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


หมายหมั้น

th-verb

หมายหมั้น • (mǎai-mân)

หมายมั่น หมายมั่น#Thai


จุ๊บ

th-noun

จุ๊บ • (júp)

Semi-learned borrowing from English tube.


ประสูติ

th-verb

ประสูติ • (bprà-sùut) (abstract noun การประสูติ)

bprà-sùut (romanization)
การประสูติ (abstract-noun)
ปสูติ (alternative)

From Sanskrit प्रसूति (prasūti, “birth; generation”). Cognate with Modern Khmer ប្រសូត (prɑɑsout).

bor

(royal) to give birth; to be given birth.


เกอิชา

gee-ì-chaa (romanization)
เกชา (alternative)

/keː˧.ʔi˨˩.t͡ɕʰaː˧/


โคโลญ

From English Cologne, cologne, from French Cologne.


ไส้แห้ง

th-adj

ไส้แห้ง • (sâi-hɛ̂ɛng) (abstract noun ความไส้แห้ง)

sâi-hɛ̂ɛng (romanization)
ความไส้แห้ง (abstract-noun)

/saj˥˩.hɛːŋ˥˩/

ไส้ (sâi, “intestine”) + แห้ง (hɛ̂ɛng, “to dry”); literally "dried intestine".

com

(slang, often derogatory) living a hungry life due to poverty or insufficient income, for example; poor or impoverished to the extent of being unable to afford food or satisfy one's hunger.


วนิพก

wá-níp-pók (romanization)
คน (classifier)
วณิพก (alternative)
วันนิพก (alternative)

Borrowed from Pali vanibbaka, vaṇibbaka (“pauper”). Cognate with Khmer វនិព្វក (vɔɔnipvɔɔk).

beggar who performs music in exchange for alms; beggar-musician.


ขนมเบื้อง

th-noun

ขนมเบื้อง • (kà-nǒm-bʉ̂ʉang)

/kʰa˨˩.nom˩˩˦.bɯa̯ŋ˥˩/

ขนม (kà-nǒm, “dessert; snack; sweet food”) + เบื้อง (bʉ̂ʉang, “flat pan”).

com

ไทย ไทย#Thai

(~ไทย) crêpe-like snack made from a mixture of coconut milk and flour smeared and fried on a flat pan, often topped with a salty shrimp mixture or sweetened fios de ovos.


กลับลำ

From กลับ (glàp, “to return; to reverse; to turn (back, upside down, inside out, etc)”) + ลำ (lam, “hull (of a ship)”).

(idiomatic, colloquial) to change one's mind, especially in a sudden, unexpected, or surprising manner.


กลับตาลปัตร

th-adj

กลับตาลปัตร • (glàp-dtaa-lá-bpàt) (abstract noun ความกลับตาลปัตร)

glàp-dtaa-lá-bpàt (romanization)
ความกลับตาลปัตร (abstract-noun)

กลับ (glàp, “to return; to reverse; to turn (back, upside down, inside out, etc)”) + ตาลปัตร (dtaa-lá-bpàt, “talipot fan (of a Buddhist monk)”); literally "to turn a talipot fan".

com

2011, เซอาร่า & Magician's Doll, Double Extra ผูกขาดรักอันตรายร้ายเกินห้ามใจ, บงกช พับลิชชิ่ง, →ISBN, page 89:
เขากำลังเอามีดจี้ไปตรงคอหอยของนายฟากอท ทว่า เหตุการณ์กลับตาลปัตรเมื่อจู่ ๆ นายรีไรท์ร้องเสียงหลงและทิ้งมีดลงกับพื้น
kǎo gam-lang ao mîit jîi bpai dtrong kɔɔ-hɔ̌i kɔ̌ɔng naai faa-gɔ́t · tá-wâa · hèet-gaan glàp-dtaa-lá-bpàt mʉ̂ʉa jùu jùu naai rii-rái rɔ́ɔng sǐiang-lǒng lɛ́ tíng mîit long gàp pʉ́ʉn
He was pointing the knife at Mr Fagot's throat. But the situation was reversed when Mr Rewrite made a shrill cry and threw the knife down on the floor all of a sudden.

2014, คีตะธารา, เพลิงภุมริน, eReader (Thailand), page 285:
เจ้าหน้าที่ตำรวจก็เข้ามาตรวจค้นดูร่องรอยแต่ก็ไม่พบอะไรเลย ใครจะไปรู้ว่าเรื่องราวมันจะกลับตาลปัตร
jâao-nâa-tîi dtam-rùuat gɔ̂ kâo maa dtrùuat-kón duu rɔ̂ng-rɔɔi dtɛ̀ɛ gɔ̂ mâi póp à-rai ləəi · krai jà bpai rúu wâa rʉ̂ʉang-raao man jà glàp-dtaa-lá-bpàt
Police officers came to look for the traces but did not find anything at all. Who could ever know that the matter would become topsy-turvy?

2015, อัญญาณี, บ่วงแค้นแสนหวาน, eReader (Thailand), page 301:
นางตกใจจนเป็นลม ไม่คิดว่าเหตุการณ์มันจะกลับตาลปัตรเช่นนี้
naang dtòk-jai jon bpen-lom · mâi kít wâa hèet-gaan man jà glàp-dtaa-lá-bpàt chên-níi
She fainted because of the shock, for she never thought that the incident would turn this topsy-turvy.

2016, พิณแห่งรัก, โซ่รักวิวาห์ร้อน ภาคต่อ โซ่รักลีลาหวาน, eReader (Thailand), page 32:
เขาปฏิเสธตัวเองมาโดยตลอดเพราะตอนนั้นนำพาเป็นชาย แล้วเวลานี้อยู่ ๆ ทุกอย่างก็กลับตาลปัตร คงต้องให้เวลาตัวเองคิดทบทวนความรู้สึกเสียใหม่
kǎo bpà-dtì-sèet dtuua-eeng maa dooi dtà-lɔ̀ɔt prɔ́ dtɔɔn-nán nam-paa bpen chaai · lɛ́ɛo wlao-níi yùu yùu túk-yàang gɔ̂ glàp-dtaa-lá-bpàt · kong dtɔ̂ng hâi wee-laa dtuua-eeng kít tóp-tuuan kwaam-rúu-sʉ̀k sǐia mài
He had always said no to himself because at that time Nampha was a man. Now that everything has simply turned upside down, he might need to give himself some time to rethink about that feeling.

(idiomatic) topsy-turvy; turned upside down; changed, inverted, or reversed, especially in an unexpected or surprising manner.


พราก

prâak (romanization)
การพราก (abstract-noun)

From Proto-Tai *braːkᴰ (“to separate”).
Cognate with Lao ພາກ (phāk), Lü ᦘᦱᧅ (phaak), Shan ၽၢၵ်ႈ (phāak), Tai Nüa ᥚᥣᥐ (phaak), Zhuang byag (dialectal).


ฝาแฝด

th-noun

ฝาแฝด • (fǎa-fɛ̀ɛt)

/faː˩˩˦.fɛːt̚˨˩/

From ฝา (fǎa, “twin”) + แฝด (fɛ̀ɛt, “paired; twin”).


แฝด

th-adj

แฝด • (fɛ̀ɛt)

Cognate with Northern Thai ᨺᩯ᩠ᨯ, Khün ᨺᩯ᩠ᨯ, Lao ແຝດ (fǣt).


กอบ

gɔ̀ɔp (romanization)
การกอบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *koːpᴰ (“to take up in the two cupped hands”).
Cognate with Lao ກອບ (kǭp), Tai Nüa ᥐᥩᥙᥱ (kǒap), Shan ၵွပ်ႇ (kàup), Bouyei goobt, Zhuang gop.

inh

to take something with the two hands cupped together; to scoop up with the hands.


กอบ

th-cls

กอบ • (gɔ̀ɔp)


ตราด

Possibly from Old Khmer ត្រាច៑ (trāc, “Dipterocarpus intricatus”).

bor

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Trat Province: an eastern coastal province of Thailand.

เทศบาล เทศบาล#Thai

เมือง เมือง#Thai

(เทศบาลเมือง~) Trat (the capital of Trat Province)


เสี้ยม

th-verb

เสี้ยม • (sîiam) (abstract noun การเสี้ยม)

sîiam (romanization)
การเสี้ยม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *siəmꟲ¹ (“to sharpen to a point”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Khün ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ, Lao ສ້ຽມ (sīam), Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²), Shan သဵမ်ႈ (sāem), Tai Nüa ᥔᥥᥛᥲ (sèm), Phake ꩬိမ် (sim), Ahom *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*sim).

cog

Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²)


เสี้ยม

th-adj

เสี้ยม • (sîiam) (abstract noun ความเสี้ยม)

sîiam (romanization)
ความเสี้ยม (abstract-noun)

cog

Lü ᦵᦉᧄᧉ (ṡem²)


รุ่น

th-noun

รุ่น • (rûn)


เพิ่ง

th-adv

เพิ่ง • (pə̂ng) (abstract noun ความเพิ่ง)

pə̂ng (romanization)
ความเพิ่ง (abstract-noun)


ย้าย

yáai (romanization)
การย้าย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍ້າຍ (nyāi), Lü ᦍᦻᧉ (yaay²), Shan ယၢႆႉ (yâ̰ai).

ย้ายบ้าน


เครื่องหมายวรรคตอน

th-noun

เครื่องหมายวรรคตอน

เครื่องหมายวรรคตอน • (krʉ̂ʉang-mǎai-wák-dtɔɔn)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.wak̚˦˥.tɔːn˧/

From เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai) + วรรคตอน.

com

เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai) + วรรคตอน

th:เครื่องหมายวรรคตอน


จุลภาค

เศรษฐศาสตร์จุลภาค


วรรค

th-noun

วรรค • (wák)

From Sanskrit वर्ग (varga, “class; division; group; section; etc”). Cognate with Khmer វគ្គ (vĕək), Lao ວັກ (wak). Doublet of พรรค (pák).

bor

(in writing, printing, computing, etc) space; blank; pause.

แป้น แป้น#Thai


สุดยอด

th-adj

สุดยอด • (sùt-yɔ̂ɔt) (abstract noun ความสุดยอด)

sùt-yɔ̂ɔt (romanization)
ความสุดยอด (abstract-noun)

/sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩/

สุด (sùt, “end; final; last; most; etc”) + ยอด (yɔ̂ɔt, “apex; crest; peak; tip; top; etc”).


อร

Borrowed from Old Khmer ʼara, *ʼa (“glad, happy; to delight, to gladden, to please; etc”). Cognate with Modern Khmer អរ (ʼɑɑ).

(literary, poetic) to content; to delight; to gladden; to please.


เช็กโกสโลวะเกีย

th-proper noun

เช็กโกสโลวะเกีย • (chék-goo-sà-loo-wá-giia)

ประเทศเช็กโกสโลวะเกีย

Czechoslovakia (a former country in Central Europe, now the Czech Republic and Slovakia)

th:เช็กโกสโลวะเกีย


ยูโกสลาเวีย

ประเทศยูโกสลาเวีย

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Bosnia and Herzegovina
Bosnia and Herzegovina

(historical) Yugoslavia (a former country in Southeast Europe in the Balkans, now split into 7 countries: Bosnia and Herzegovina, Croatia, North Macedonia, Montenegro, Kosovo, Serbia, and Slovenia)

th:ยูโกสลาเวีย


เข็ญ

kěn (romanization)
ความเข็ญ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨡᩮ᩠ᨶ or ᨡᩮᩢ᩠ᨶ, Lao ເຂັນ (khen), Khün ᨡᩮ᩠ᨶ, Lü ᦃᦲᧃ (ẋiin) or ᦵᦃᧃ (ẋen), Shan ၶဵၼ် (khǎen), Ahom 𑜁𑜢𑜃𑜫 (khin). The spelling of the word was contaminated by เพ็ญ (pen) which is a loanword from Old Khmer.


พยายาม

th-verb

พยายาม • (pá-yaa-yaam) (abstract noun การพยายาม or ความพยายาม)

pá-yaa-yaam (romanization)
การพยายาม (abstract-noun)
ความพยายาม (abstract-noun)
วยายาม (alternative)

From Sanskrit व्यायाम (vyāyāma, “drill, exercise, practice; effort, exertion, struggle; etc”); perhaps via Old Khmer byāyāma, byāyām (“to strive; to struggle; to endeavor; to persist; to persevere; etc”). Cognate with Lao ພະຍາຍາມ (pha nym), Northern Thai ᨽ᩠ᨿᩣᨿᩣ᩠ᨾ, Modern Khmer ព្យាយាម (pyiəyiəm).

bor

to make an effort; to endeavor; to strive; to struggle; to try; to attempt; to persevere; to persist.


โคอาลา

koo-aa-lâa (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰoː˧.ʔaː˧.laː˥˩/


แบ

bɛɛ (romanization)
การแบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ແບ (bǣ) or ເບ (bē), Tai Dam ꪵꪚ, Zhuang mbe, Saek แบ๋, Tày be.


คอมมิวนิสต์

th-noun

คอมมิวนิสต์ • (kɔm-miu-nít)


คอมมิวนิสต์

th-adj

คอมมิวนิสต์ • (kɔm-miu-nít)


หวานใจ

From หวาน (wǎan, “sweet”) + ใจ (jai, “heart”); perhaps calque of English sweetheart.


ซองจดหมาย

th-noun

ซองจดหมาย • (sɔɔng-jòt-mǎai) (classifier ซอง)

sɔɔng-jòt-mǎai (romanization)
ซอง (classifier)

/sɔːŋ˧.t͡ɕot̚˨˩.maːj˩˩˦/


เดี๋ยวเดียว

th-adv

เดี๋ยวเดียว • (dǐao-diao)

From เดี๋ยว (dǐao, “moment”) + เดียว (diao, “single”).


หลงใหล

th-verb

หลงใหล • (lǒng-lǎi) (abstract noun การหลงใหล or ความหลงใหล)

lǒng-lǎi (romanization)
การหลงใหล (abstract-noun)
ความหลงใหล (abstract-noun)

com

หลง (lǒng) + ใหล


บริจาค

th-noun

บริจาค • (bɔɔ-rí-jàak)

bɔɔ-rí-jàak (romanization)
ปริจาค (alternative)
ประจาค (alternative)
ปริจาคะ (alternative)

/bɔː˧.ri˦˥.t͡ɕaːk̚˨˩/

From Pali pariccāga (“donation, give; presentation; etc”); ultimately from Sanskrit परित्याग (parityāga), from which Thai ปริตยาค (bpà-rít-dtà-yâak) is derived. Cognate with Khmer បរិច្ចាគ (bɑɑrəccaak), Lao ບໍລິຈາກ (bǭ li chāk).

bor

ทศพิธราชธรรม ทศพิธราชธรรม#Thai

(Buddhism) pariccāga: donation, giving away, or sacrifice, being one of the ten virtues that constitute ทศพิธราชธรรม.


ยุติธรรม

th-noun

ยุติธรรม • (yút-dtì-tam)

yút-dtì-tam (romanization)
ยุกติธรรม (alternative archaic dated obsolete)
ยุตติธรรม (alternative archaic dated obsolete)

From ยุติ (yút-dtì, “fairness; justice; righteousness; etc”) + ธรรม (tam, “dharma”). Compare Modern Khmer យុត្តិធម៌ (yuttethɔə).

com

fairness; justice; justness; reasonableness; rightness; righteousness.


พันธุ์

th-noun

พันธุ์ • (pan)

From Sanskrit बन्धु (bandhu, “connection; relation; association; kinsman; relative; kindred”) or Pali bandhu (“relation; relative; kinsman”). Compare Lao ພັນທຸ (phan thu).


ว่าว

→ Malay: wau

Indonesian: wau

→ Pattani Malay: وا (wa)

Cognate with Lao ວ່າວ (wāo), Lü ᦞᦱᧁᧈ (vaaw¹), Northern Thai ᩅ᩵ᩤ᩠ᩅ, Saek วาว, Shan ဝၢဝ်ႇ (wàao).

เล่นว่าว


เตือน

th-verb

เตือน • (dtʉʉan) (abstract noun การเตือน)

dtʉʉan (romanization)
การเตือน (abstract-noun)

→ Khmer: តឿន (tɨən)

From Proto-Tai *tɯənᴬ (“to warn”).
Cognate with Northern Thai ᨲᩮᩥ᩠ᨶ, Lao ເຕືອນ (tư̄an), Lü ᦵᦎᦲᧃ (ṫoen), Zhuang dwen, Zuojiang Zhuang dwen.

cog

Lü ᦵᦎᦲᧃ (ṫoen)

to warn, to alarm, to alert, to caution; to notify, to advise; to remind, to recall; to bring to senses.


เบียดเบียน

th-verb

เบียดเบียน • (bìiat-biian) (abstract noun การเบียดเบียน)

bìiat-biian (romanization)
การเบียดเบียน (abstract-noun)
เบียดเบียฬ (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer pēta pēna (“to annoy, to bother, to trouble; to menace, to threaten; etc”), from pēta, piata (“to press; to oppress”) + pēna, piana (“to abuse; to maltreat; to mistreat”), equivalent to Thai เบียด (bìiat) + เบียน (biian). Cognate with Modern Khmer បៀតបៀន (biətbiən).

bor

Exodus 1:11, KJV:
เขาจึงตั้งนายงานให้เบียดเบียนคนอิสราเอลด้วยงานตรากตรำ
kǎo jʉng dtâng naai-ngaan hâi bìiat-biian kon ìs-raa-eel dûai ngaan dtràak-dtram
They did set over them taskmasters to afflict them with their burdens.

Exodus 1:12, KJV:
แต่ยิ่งเบียดเบียนชนชาติอิสราเอล ชนชาติอิสราเอลก็ยิ่งทวีมากขึ้น
dtɛ̀ɛ yîng bìiat-biian chon-châat ìs-raa-eel · chon-châat ìs-raa-eel gɔ̂ yîng tá-wii mâak kʉ̂n
But the more they afflicted them, the more they multiplied and grew.

to persecute; to harass; to trouble; to annoy; to disturb; to worry; to bother; to distress; to afflict.


กรรโชก

th-verb

กรรโชก • (gan-chôok) (abstract noun การกรรโชก)

gan-chôok (romanization)
การกรรโชก (abstract-noun)

กระโชก กระโชก#Thai


เป็นกลาง

th-adj

เป็นกลาง • (bpen-glaang) (abstract noun ความเป็นกลาง)

bpen-glaang (romanization)
ความเป็นกลาง (abstract-noun)

Compound of เป็น (bpen, “to be”) + กลาง (glaang, “middle”), literally “to be in the middle”.

com+

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 134, number 40A, page 71:

ให้ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินปฏิบัติหน้าที่โดยเที่ยงธรรม เป็นกลาง

hâi pûu-wâa-gaan-dtrùuat-ngəən-pɛ̀n-din bpà-dtì-bàt nâa-tîi dooi tîiang-tam · bpen-glaang

The State Auditor shall perform the duties in a fair [and] impartial manner.

impartial; neutral; nonpartisan; unbiased; unprejudiced


ลำเอียง

th-verb

ลำเอียง • (lam-iiang) (abstract noun การลำเอียง or ความลำเอียง)

lam-iiang (romanization)
การลำเอียง (abstract-noun)
ความลำเอียง (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer ល្អៀង (lʼiaṅa, “to lean, to slant, to slope, to tilt; to tend, to trend; to be inclined (towards), to be calculated (to); etc”). Cognate with Modern Khmer លំអៀង (lumʼiəng) or លម្អៀង (lɔɔlumʼiəng), and ល្អៀង (lʼiəng), Lao ລຳອຽງ (lam ʼīang). Possibly doublet of เอียง (iiang).

bor+

James 2:4, KJV:
พวกท่านเองมิได้ลำเอียงและกลายเป็นผู้วินิจฉัยด้วยใจชั่วหรือ
pûuak tâan eeng mí dâai lam-iiang lɛ́ glaai bpen pûu-wí-nít-chǎi dûai jai chûua rʉ̌ʉ
Are ye not then partial in yourselves, and are become judges of evil thoughts?

to be biased; to be discriminatory; to be nonneutral; to be partial; to be prejudiced.


เข้าข้าง

th-verb

เข้าข้าง • (kâo-kâang) (abstract noun การเข้าข้าง or ความเข้าข้าง)

kâo-kâang (romanization)
การเข้าข้าง (abstract-noun)
ความเข้าข้าง (abstract-noun)

/kʰaw˥˩.kʰaːŋ˥˩/

เข้า (kâo, “to enter; to come in”) + ข้าง (kâang, “part; side”). Cognate with Lao ເຂົ້າຂ້າງ (khao khāng).


มงกุฏ

มงกุฎ มงกุฎ#Thai


ผนวช

From Old Khmer ផ្នូស (phnūsa), ផ្នូស្ស (phnūssa), ផ្នួស (phnwsa), Pre-Angkorian Old Khmer ប្នោស៑ (pnos), or Angkorian Old Khmer ផ្ន្វស៑ (phnvas), ផ្នោស៑ (phnos), ប្នោស៑ (pnos, “to be in holy orders; holy orders”), extended forms of បោស៑ (pos), ប្វាស៑ (pvās), ប្វស៑ (pvas), from which Thai บวช (bùuat) was derived. The final is also changed to ช to correspond Pali pabbajjā. Cognate with Modern Khmer ផ្នួស (phnuəh).

พระ พระ#Thai


เจิม

jəəm (romanization)
การเจิม (abstract-noun)

Perhaps from Old Khmer *ចេំ (*ceṃ, “to increase; to enhance; to go over; to go beyond”).

bor

(religion) to mark white spots on someone or something using a consecrated perfuming powder liquid on an auspicious occasion, as during an inaugural or wedding ceremony.


น้ำสังข์

th-noun

น้ำสังข์ • (náam-sǎng)

From น้ำ (náam, “water”) + สังข์ (sǎng, “conch”); literally "conch water".

com

consecrated water contained in a conch, traditionally poured on someone or something for auspicious purposes, as on the hands of a bride and her groom during their wedding ceremony or on the head of a child during a tonsure ceremony.


แถม

tɛ̌ɛm (romanization)
การแถม (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 添 (MC them, “to add”), Thai เติม (dtəəm), Lao ແຖມ (thǣm), Northern Thai ᨳᩯ᩠ᨾ, Khün ᨳᩯ᩠ᨾ, Lü ᦶᦏᧄ (ṫhaem), Shan ထႅမ် (thěm) and Vietnamese thêm.

to add on (to) for good measure, e.g. as a bonus or premium.


แถม

th-adj

แถม • (tɛ̌ɛm)

that which is added on, e.g. as a bonus or premium; in addition.


โคเคน

koo-keen (romanization)
โคคาอีน (alternative)


ความลึก

th-noun

ความลึก • (kwaam-lʉ́k)

ลึก ลึก#Thai

abstract noun of ลึก (lʉ́k): depth; deepness


ความสูง

สูง สูง#Thai


ความต่ำ

ต่ำ ต่ำ#Thai


ความหนา

หนา หนา#Thai


ความร้อน

ความร้อน • (kwaam-rɔ́ɔn)

ร้อน ร้อน#Thai


ความเย็น

เย็น เย็น#Thai


ความขาว

ขาว ขาว#Thai


ความสว่าง

สว่าง สว่าง#Thai

abstract noun of สว่าง (sà-wàang): brightness


ความมืด

ความมืด • (kwaam-mʉ̂ʉt)

มืด มืด#Thai


ความอ่อน

ความอ่อน • (kwaam-ɔ̀ɔn)

/kʰwaːm˧.ʔɔːn˨˩/

ความ (kwaam) + อ่อน (ɔ̀ɔn)

prefix

ความ (kwaam) + อ่อน (ɔ̀ɔn)

อ่อน อ่อน#Thai


ความหวาน

หวาน หวาน#Thai

abstract noun of หวาน (wǎan): sweetness; lusciousness


ความเปรี้ยว

th-noun

ความเปรี้ยว • (kwaam-bprîao)

เปรี้ยว เปรี้ยว#Thai

abstract noun of เปรี้ยว (bprîao): sourness


ความเค็ม

เค็ม เค็ม#Thai


ความดัง

ดัง ดัง#Thai

abstract noun of ดัง (dang): loudness; popularity


ความรวย

รวย รวย#Thai

abstract noun of รวย (ruai): richness; wealth


ความจน

abstract noun of จน (jon): poorness; poverty


ความอ้วน

อ้วน อ้วน#Thai

abstract noun of อ้วน (ûuan): fatness; obesity


ความผอม

ความผอม • (kwaam-pɔ̌ɔm)

/kʰwaːm˧.pʰɔːm˩˩˦/

ผอม ผอม#Thai

abstract noun of ผอม (pɔ̌ɔm): thinness; skinniness


ความยาว

ยาว ยาว#Thai


ความสวย

สวย สวย#Thai


ความหล่อ

ความหล่อ • (kwaam-lɔ̀ɔ)

ความ (kwaam) + หล่อ (lɔ̀ɔ)

prefix

ความ (kwaam) + หล่อ (lɔ̀ɔ)

หล่อ หล่อ#Thai

abstract noun of หล่อ (lɔ̀ɔ): handsomeness


ฟันธง

th-verb

ฟันธง • (fan-tong) (abstract noun การฟันธง)

fan-tong (romanization)
การฟันธง (abstract-noun)

ฟัน (fan, “to strike down (with)”) + ธง (tong, “banner; flag”).

com

(idiomatic) to affirm, to confirm; to give a conclusive decision, to make a clear determination, to make a decisive ruling.


แนะนำ

th-verb

แนะนำ • (nɛ́-nam) (abstract noun การแนะนำ)

nɛ́-nam (romanization)
การแนะนำ (abstract-noun)

From แนะ (nɛ́) + นำ (nam). Cognate with Lao ແນະນຳ (næ nam).

to advise; to guide; to suggest; to recommend.


ต่ำตม

th-adj

ต่ำตม • (dtàm-dtom) (abstract noun ความต่ำตม)

dtàm-dtom (romanization)
ความต่ำตม (abstract-noun)

ต่ำ (dtàm, “low”) + ตม (dtom, “mud; mire”).

com

extremely low, base, mean, vulgar, coarse, unmannerly, uncivil, immoral, or obscene.


เพชรในตม

เพชร (pét, “diamond”) + ใน (nai, “in”) + ตม (dtom, “mud; mire”).

diamond in the rough
diamond in the rough


เพชรตัดเพชร

th-noun

เพชรตัดเพชร • (pét-dtàt-pét)

From เพชร (pét, “diamond”) + ตัด (dtàt, “to cut; to cross, to pass across; to go (against), to be in contrast (with); to reduce, to curtail; etc”) + เพชร (pét, “diamond”).

com

(idiomatic) equal match in wit; fight or competition between equally smart people.


คล้อง

th-verb

คล้อง • (klɔ́ɔng) (abstract noun การคล้อง)

klɔ́ɔng (romanization)
การคล้อง (abstract-noun)

to wear around (one's neck); to rope, to lasso, to snare.


เนื้อความ

th-noun

เนื้อความ • (nʉ́ʉa-kwaam)

com

เนื้อ (nʉ́ʉa) + ความ (kwaam)

gist; essence of a matter; general message.


ดึกดำบรรพ์

th-noun

ดึกดำบรรพ์ • (dʉ̀k-dam-ban)

dʉ̀k-dam-ban (romanization)
ดึกดำบรร (alternative)

From Old Khmer dïka (“water”) + tpañ (“to weave; to spin; etc”).

1469, “กฎมนเทิยรบาล”, in กฎหมายตรา ๓ ดวง เล่ม ๑ ฉบับพิมพ์มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, Bangkok: สุขภาพใจ, published 2005, →ISBN, page 109:

ดำรวจเลกเปนรูปอสูร ๑๐๐ มหาดเลกเปนเทพดา ๑๐๐ เปนพาลีสุครีพมหาชมพูแลบริวารพานร ๑๐๓ ชักนาคดึกดำบรร อสูรชักหัว เทพดาชักหาง พานรอยู่ปลายหาง

(archaic) dramatic performance reenacting or depicting such event, being part of some royal ceremonies.


ดึกดำบรรพ์

th-adj

ดึกดำบรรพ์ • (dʉ̀k-dam-ban) (abstract noun ความดึกดำบรรพ์)

dʉ̀k-dam-ban (romanization)
ความดึกดำบรรพ์ (abstract-noun)

From ดึก (dʉ̀k, “deeply”) + ด่ำ (dàm, “exceedingly”) + บรรพ์ (“primitive; primeval”).

com

ancient; archaic; antiquated; very long; very old; long past; age-old.


ดึกดำบรรพ์

th-noun

ดึกดำบรรพ์ • (dʉ̀k-dam-ban)

After the theatre where the performance was debuted; debuted in 1899; no longer performed since 1909.

ละคร ละคร#Thai

(archaic) (ละคร~) a type of Thai dramatic performance adapted from the Western opera.


ประมวล

th-verb

ประมวล • (bprà-muuan) (abstract noun การประมวล)

bprà-muuan (romanization)
การประมวล (abstract-noun)
ประมวญ (alternative archaic dated obsolete)


ประมวล

bprà-muuan (romanization)
ประมวญ (alternative archaic dated obsolete)


ถอนใจ

ถอนใจ • (tɔ̌ɔn-jai) (abstract noun การถอนใจ)

tɔ̌ɔn-jai (romanization)
การถอนใจ (abstract-noun)

/tʰɔːn˩˩˦.t͡ɕaj˧/


บาดาล

From Pali pātāla (“hell; underworld”); ultimately from Sanskrit पाताल (pātāla, “idem”). Cognate with Modern Khmer បាតាល (baataal).

(mythology) the world underseas, as merworld.


ไม้ม้วน

th-noun

ไม้ม้วน • (máai-múuan)

From ไม้ (máai, “mark”) + ม้วน (múuan, “to roll”), referring to the rolled appearance of the symbol on the top.

com

the name for the Thai script symbol ‹ใ›.


กระจกเงา

th-noun

กระจกเงา • (grà-jòk-ngao) (classifier บาน)

grà-jòk-ngao (romanization)
บาน (classifier)

From กระจก (grà-jòk, “glass”) + เงา (ngao, “image; reflection; shadow”).


ต้อ

th-noun

ต้อ • (dtɔ̂ɔ)


บาน

baan (romanization)
ความบาน (abstract-noun)


มัจจุราช

มัจจุราช • (mát-jù-râat)

Borrowed from Pali maccurāja, from maccu (“death”) + rāja (“king”), literally "king of death", equivalent to มัจจุ + ราช (râat).

com

มัจจุ + ราช (râat)

(Buddhism, Hinduism) Yama, the god of death who serves as the overlord of the hells and the judge of the dead.


สก็อต

th-adj

สก็อต • (sà-gɔ̀t) (abstract noun ความสก็อต)

sà-gɔ̀t (romanization)
ความสก็อต (abstract-noun)

ภาษาสก็อต


สี่เหลี่ยม

th-noun

สี่เหลี่ยม • (sìi-lìiam) (classifier รูป)

sìi-lìiam (romanization)
รูป (classifier)

From สี่ (sìi, “four”) + เหลี่ยม (lìiam, “edge; side”).

com

รูป รูป#Thai


หมอลำ

th-noun

หมอลำ • (mɔ̌ɔ-lam)

(music) mor lam, a style of traditional folk music from Laos and Isan.


หมอความ

mɔ̌ɔ-kwaam (romanization)
คน (classifier)

/mɔː˩˩˦.kʰwaːm˧/

From หมอ (mɔ̌ɔ, “expert”) + ความ (kwaam, “legal case”).


หลอน

th-verb

หลอน • (lɔ̌ɔn) (abstract noun การหลอน or ความหลอน)

lɔ̌ɔn (romanization)
การหลอน (abstract-noun)
ความหลอน (abstract-noun)

(slang) to appear or visit, especially unwelcomely;

to haunt:
to remain; to recur persistently.

(slang) to freak out; to scare; to frighten.


แย้ม

yɛ́ɛm (romanization)
การแย้ม (abstract-noun)

to burst into bloom, to blossom; to open up; to reveal.


หยอก

yɔ̀ɔk (romanization)
การหยอก (abstract-noun)


ดั้งเดิม

th-adj

ดั้งเดิม • (dâng-dəəm) (abstract noun ความดั้งเดิม)

dâng-dəəm (romanization)
ความดั้งเดิม (abstract-noun)


บึงกาฬ

From บึง (bʉng, “lake; marsh”) + กาฬ (gaan, “black; dark”); literally "black lake"; after a lake in the city; first used in 1934.

com

th:บึงโขงหลง

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Bueng Kan
w:Mueang Bueng Kan District

(อำเภอเมือง~) Mueang Bueng Kan (a district of Bueng Kan Province, Thailand)


แสลง

th-adj

แสลง • (sà-lɛ̌ɛng) (abstract noun ความแสลง)

sà-lɛ̌ɛng (romanization)
ความแสลง (abstract-noun)

/sa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/

From Pre-Angkorian Old Khmer sleṅ (“to discharge, to spew, to vomit; to induce vomiting; to be nauseating, poisonous, or toxic; etc”). Cognate with Modern Khmer ស្លែង (slaeng).

bor

2000, สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 315:

ก้านบัวบอกลึกตื้น ชลธาร มารยาทส่อสันดาน ชาติเชื้อ โฉดฉลาดเพราะคำขาน ควรทราบ หย่อมหญ้าเหี่ยวแห้งเรื้อ บอกร้ายแสลงดิน

gâan buua bɔ̀ɔk lʉ́k dtʉ̂ʉn · chon-lá-taan · maa-rá-yâat sɔ̀ɔ sǎn-daan · châat-chʉ́ʉa · chòot chà-làat prɔ́ kam kǎan · kuuan sâap · yɔ̀m yâa hìao-hɛ̂ɛng rʉ́ʉa · bɔ̀ɔk ráai sà-lɛ̌ɛng din

[As] a lotus stalk tells the deepness or shallowness of a river, race and trait are indicated by manners. Be known that speech tells ignorance and intelligence, [as] tufts of overgrown, dried grass tell the bad or unwholesome condition of land.

poisonous, toxic; injurious, harmful; unwholesome, deleterious, noxious; unpleasant, offensive, disagreeable.


สลอด

th-noun

สลอด • (sà-lɔ̀ɔt)

/sa˨˩.lɔːt̚˨˩/

Croton tiglium
Croton tiglium#Translingual

(botany) purging croton: the poisonous plant Croton tiglium of the family Euphorbiaceae.


สลบ

sà-lòp (romanization)
การสลบ (abstract-noun)

Probably from Old Khmer sanlapa (“to faint, to loss consciousness, to swoon; to cause to loss consciousness, to put to sleep”). Cognate with Modern Khmer សន្លប់ (sɑɑsɑnlɑp), ស្រឡប់ (srɑɑlɑp), ស្លប (slɑɑp).

bor

to cause to loss consciousness; to put to sleep.


สลุบ

Borrowed from English sloop, from Dutch sloep.


เป็นธรรม

th-adv

เป็นธรรม • (bpen-tam) (abstract noun ความเป็นธรรม)

bpen-tam (romanization)
ความเป็นธรรม (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be”) + ธรรม (tam, “dharma”).


ชอบธรรม

th-adj

ชอบธรรม • (chɔ̂ɔp-tam) (abstract noun ความชอบธรรม)

chɔ̂ɔp-tam (romanization)
ความชอบธรรม (abstract-noun)

/t͡ɕʰɔːp̚˥˩.tʰam˧/

From ชอบ (chɔ̂ɔp, “in accordance (with); in line (with); in agreement (with); compatible (with); etc”) + ธรรม (tam, “dharma”).

com

correct; proper; right; rightful; orthodox; reasonable; sound.


เที่ยงธรรม

th-adj

เที่ยงธรรม • (tîiang-tam) (abstract noun ความเที่ยงธรรม)

tîiang-tam (romanization)
ความเที่ยงธรรม (abstract-noun)

From เที่ยง (tîiang, “direct, straight; certain, sure, stable; etc”) + ธรรม (tam, “dharma”).

com

upright; fair; just; impartial; unbiased; equitable.


ตัวแทน

From ตัว (dtuua, “body; form; person; self; etc”) + แทน (tɛɛn, “to replace; to substitute; to represent; etc”).

ตัวการ ตัวการ#Thai

(classifier คน) agent: one acting on behalf of another, called ตัวการ (dtuua-gaan, “principal”).

ราย ราย#Thai

(classifier ราย) agency: the state of being an agent; the office of an agent; the relationship between an agent and the principal.


บารมี

From Pali pāramī (“completeness; perfection; supremacy”). Cognate with Old Khmer °pārami, °pārammī, °pārammi, etc; Modern Khmer បារមី (baarĕəʼməy).

bor

ขันติ ขันติ#Thai

ทาน ทาน#Thai

เนกขัมมะ เนกขัมมะ#Thai

ปัญญา ปัญญา#Thai

เมตตา เมตตา#Thai

วิริยะ วิริยะ#Thai

ศีล ศีล#Thai

สัจจะ สัจจะ#Thai

อธิฏฐาน อธิฏฐาน#Thai

อุเบกขา อุเบกขา#Thai

(Buddhism) the name of the tenfold virtue which one should possess in order to attain perfection, consisting of ขันติ (kǎn-dtì), ทาน (taan), เนกขัมมะ (nêek-kǎm-má), ปัญญา (bpan-yaa), เมตตา (mêet-dtaa), วิริยะ (wí-rí-yá), ศีล (sǐin), สัจจะ (sàt-jà), อธิฏฐาน (à-tít-tǎan), อุเบกขา (ù-bèek-kǎa).


สลุต

(military) salute: discharge of a gun as a sign of respect or celebration.


กานต์

th-adj

กานต์ • (gaan)

From Sanskrit कान्त (kānta, “dear; pleasing; loved; desired; etc”). Compare Pali kanta, from which Thai กันต์ was derived.

bor

(elegant, chiefly in compounds) dear; loved; beloved; cherished; darling.


กานท์

th-noun

กานท์ • (gaan)

Compare Sanskrit काण्ड (kāṇḍa, “chapter; section; division (of a book)”).

cog

(elegant, literary, poetic, somewhat archaic) poem; poetic work.


เรียบร้อย

th-adj

เรียบร้อย • (rîiap-rɔ́ɔi) (abstract noun ความเรียบร้อย)

rîiap-rɔ́ɔi (romanization)
ความเรียบร้อย (abstract-noun)

From เรียบ (rîiap) + ร้อย (rɔ́ɔi). Cognate with Lao ຮຽບຮ້ອຍ (hīap hǭi).

com

เรียบ (rîiap) + ร้อย (rɔ́ɔi)

สุภาพเรียบร้อย


ปล่อยวาง

th-verb

ปล่อยวาง • (bplɔ̀i-waang) (abstract noun การปล่อยวาง or ความปล่อยวาง)

bplɔ̀i-waang (romanization)
การปล่อยวาง (abstract-noun)
ความปล่อยวาง (abstract-noun)

ปล่อย (bplɔ̀i, “to discharge; to release; to set at liberty; etc”) + วาง (waang, “to discharge; to lay down, to place down, to put down; etc”).

com

to pay less attention (to); to care less (about); to unwind; to loosen one's grip (on); to let oneself go; to act in a relaxed or uninhibited way; to become less constrained.


ปล่อย

th-verb

ปล่อย • (bplɔ̀i) (abstract noun การปล่อย)

bplɔ̀i (romanization)
การปล่อย (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *plɔːjᴮ² (“to release; to set free”); Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩬ᩠᩵ᨿ, Khün ᨸᩭ᩵, Lao ປ່ອຍ (pǭi), Lü ᦔᦾᧈ (ṗoay¹), Tai Dón ꪜꪮꪥꫀ, Shan ပွႆႇ (pàui), Ahom 𑜆𑜨𑜩 (poy).

cog

Lü ᦔᦾᧈ (ṗoay¹)

Tai Dón ꪜꪮꪥꫀ


ปล่อยไก่

th-verb

ปล่อยไก่ • (bplɔ̀i-gài) (abstract noun การปล่อยไก่)

bplɔ̀i-gài (romanization)
การปล่อยไก่ (abstract-noun)

ปล่อย (bplɔ̀i, “to let out; to release; etc”) + ไก่ (gài, “fowl”).

com

(idiomatic, colloquial) to make a fool of oneself.


กล้วย ๆ

Reduplication of กล้วย (glûai, “banana”); perhaps influenced by the idiom ปอกกล้วยเข้าปาก (bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak, literally “to peel a banana and put it in the mouth”).

1997, ศรีดาวเรือง, หมอก, ดวงกมล, page 92:
ผู้หญิงและเด็กลงนั่งคุยกันดูผู้ชายอกสามศอกตัดกล้วย งานกล้วย ๆ แบบนี้ไม่เคยมีปัญหา
pûu-yǐng lɛ́ dèk long nâng kui gan duu pûu-chaai òk-sǎam-sɔ̀ɔk dtàt glûai · ngaan glûai glûai bɛ̀ɛp níi mâi kəəi mii bpan-hǎa
The women and children sat down and talked it out whilst watching the virile men cut banana trunks – such a banana-banana work never met problems.

2009, สุมาลี, ม็อกซ์ แมวมหัศจรรย์, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 78:
ไม่ต้องห่วง หมาตัวไหนไม่เต็มใจช่วย ฉันก็สะกดจิตสั่งซะเลย ของกล้วย ๆ
mâi dtɔ̂ng hùuang · mǎa dtuua nǎi mâi dtem-jai chûai · chǎn gɔ̂ sà-gòt-jìt sàng sá ləəi · kɔ̌ɔng glûai glûai
No need to worry! If any dog is unwilling to help, I will just order them through hypnosis. It's a dead cinch!

ตอนนี้หนูเป็นพี่เลี้ยงเด็กได้ เรื่องกล้วย ๆ ได้โปรดอย่าเสียใจขนาดนั้นค่ะพ่อ

2012, Jacqueline Wilson, พี่สาวสุดซ่า, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 32:

มิน่าถึงได้เรียนห่วยแตกบรมห่วย ของกล้วย ๆ แค่นี้คิดไม่ออก

2012, IVORY, ลุ้นรักคุณพ่อกำมะลอ, Nation Books, →ISBN, page 39:

2017 July 15, "กล้วย ๆ ทำความสะอาด 'น้องชาย' ให้เกลี้ยง", in komchadluek.net, คมชัดลึก:
กล้วย ๆ ทำความสะอาด 'น้องชาย' ให้เกลี้ยง
glûai glûai · tam-kwaam-sà-àat · ‘nɔ́ɔng-chaai’ · hâi glîiang
It's easy to clean your 'willy' neatly.

(idiomatic, colloquial) simple: easy, effortless; basic, elementary.


ไก่อ่อน

th-noun

ไก่อ่อน • (gài-ɔ̀ɔn)

/kaj˨˩.ʔɔːn˨˩/

ไก่ (gài, “fowl”) + อ่อน (ɔ̀ɔn, “young”).

com

(idiomatic, derogatory) chicken; greenhorn; naif; colt.


บรรเลง

th-adj

บรรเลง • (ban-leeng) (abstract noun ความบรรเลง)

ban-leeng (romanization)
ความบรรเลง (abstract-noun)
ประเลง (alternative)

From Old Khmer leṅa, praleṅ (“to amuse oneself; to engage in recreation or diversion; to act without serious purpose, for the sake of pleasure or amusement; to play; to perform on a musical instrument; etc”), from which Thai เล่น (lên) was possibly derived.

เพลงบรรเลง

instrumental: intended for a musical instrument, not for vocals.


บันเลง

th-verb

บันเลง • (ban-leeng) (abstract noun การบันเลง)

ban-leeng (romanization)
การบันเลง (abstract-noun)

บรรเลง บรรเลง#Thai


สำรับ

th-noun

สำรับ • (sǎm-ráp)

From Old Khmer saṃrap, samrāp, saṃrāp, saṃrāppa, saṃmrāpa, saṃmrāppa, saṃmrâppa, saṃmarāppa, saṃmarāpa, samrâpa, samrāppa, saṃrapa (“set, suite; food or articles for divinity or given as alms; to serve, to attend; to provide (food or alms); etc”), extended forms of Old Khmer srāpa (“to be ordered, arranged, disposed, prepared, ready, or available”). Cognate with Modern Khmer សំរាប់ (sɑmrap). Perhaps cognate with Thai สำหรับ (sǎm-ràp).

cog

Psalm 78:19, KJV:
เขาพูดปรักปรำพระเจ้าว่า พระเจ้าจะทรงเตรียมสำรับในถิ่นทุรกันดารได้หรือ
kǎo pûut bpràk-bpram prá-jâao wâa · prá-jâao jà song dtriiam sǎm-ráp nai tìn tú-rá-gan-daan dâai rʉ̌ʉ
they spake against God; they said, Can God furnish a table in the wilderness?

Isaiah 28:8, KJV:
เพราะสำรับทุกสำรับก็มีอาเจียนและความโสโครกเต็ม ไม่มีที่ใดที่สะอาด
prɔ́ sǎm-ráp túk sǎm-ráp gɔ̂ mii aa-jiian lɛ́ kwaam-sǒo-krôok dtem · mâi mii tîi dai tîi sà-àat
For all tables are full of vomit and filthiness, so that there is no place clean.

Isaiah 21:5, KJV:
จงเตรียมสำรับไว้ จงเฝ้าอยู่บนหอคอย จงกิน จงดื่ม เจ้านายทั้งหลายเอ๋ย จงลุกขึ้นชโลมโล่ไว้ด้วยน้ำมัน
jong dtriiam sǎm-ráp wái · jong fâo yùu bon hɔ̌ɔ-kɔɔi · jong gin · jong dʉ̀ʉm · jâo-naai táng-lǎai ə̌əi · jong lúk kʉ̂n chá-loom lôo wái dûai nám-man
Prepare the table, watch in the watchtower, eat, drink: arise, ye princes, and anoint the shield.

set of foods and utensils for their consumption contained by a tray, platter, or the like.


สำรับ

th-cls

สำรับ • (sǎm-ráp)

Genesis 45:22, KJV:
โยเซฟให้เสื้อผ้าคนละสำรับ แต่ให้เงินแก่เบนยามินสามร้อยเหรียญกับเสื้อห้าสำรับ
yoo-séep hâi sʉ̂ʉa-pâa kon lá sǎm-ráp · dtɛ̀ɛ hâi ngən gɛ̀ɛ ben-yaa-min sǎam-rɔ́ɔi rǐian gàp sʉ̂ʉa hâa sǎm-ráp
To all of them he gave each man changes of raiment; but to Benjamin he gave three hundred pieces of silver, and five changes of raiment.

Classifier for the above-described things. ⇒ all nouns using this classifier


เหยียบ

th-verb

เหยียบ • (yìiap) (abstract noun การเหยียบ)

yìiap (romanization)
การเหยียบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ˀjiəpᴰ (“to step on”). Cognate with Lao ຢຽບ (yīap), Shan ယဵပ်ႇ (yàep), Ahom 𑜊𑜢𑜆𑜫 (jʸip), Saek เยี̄ยบ.


ภาชนะ

/pʰaː˧.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/

/pʰaːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/

From Sanskrit भाजन (bhājana, “sharing, dividing; division; vessel, pot, cup, plate; etc.”) or Pali bhājana (“bowl; vessel; dish”).


เจาะ

jɔ̀ (romanization)
การเจาะ (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຈາະ (chǫ). Compare Shan ၸွၵ်ႉ (tsâ̰uk).


ชำนาญ

th-verb

ชำนาญ • (cham-naan) (abstract noun การชำนาญ)

cham-naan (romanization)
การชำนาญ (abstract-noun)

From Old Khmer jamnan (“talented; expert; skilled; capable”), whence Thai ชาญ (chaan). Cognate with Lao ຊຳນານ (sam nān).

bor

to be skillful; to be expert in; to be experienced in.


อักเสบ

th-adj

อักเสบ • (àk-sèep)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

Semi-learned borrowing from Arabic عَذَاب (ʕaḏāb, “torture; torment”).
Compare Lao ອັກເສບ (ʼak sēp).

slbor

สมองอักเสบ


อักเสบ

th-verb

อักเสบ • (àk-sèep) (abstract noun การอักเสบ)

àk-sèep (romanization)
การอักเสบ (abstract-noun)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


หางจระเข้

th-noun

หางจระเข้ • (hǎang-jɔɔ-rá-kêe)

/haːŋ˩˩˦.t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩/

From หาง (hǎang, “tail”) + จระเข้ (jɔɔ-rá-kêe, “crocodile”), literally “crocodile's tail”, referring to the tapering, spiky leaves of the plant. Compare Lao ຫາງແຂ້ (hāng khǣ).

com

ว่าน ว่าน#Thai


ติงต๊อง

th-adj

ติงต๊อง • (dting-dtɔ́ng) (abstract noun ความติงต๊อง)

dting-dtɔ́ng (romanization)
ความติงต๊อง (abstract-noun)
ติ๊งต๊อง (alternative)

/tiŋ˧.tɔŋ˦˥/

Borrowed from Teochew 顛僮 /颠僮 (ding¹ dong⁵, “crazy”)


จักจี้

th-verb

จักจี้ • (jàk-gà-jîi) (abstract noun การจักจี้)

jàk-gà-jîi (romanization)
การจักจี้ (abstract-noun)
จั๊กจี้ (alternative)

/t͡ɕak̚˨˩.ka˨˩.t͡ɕiː˥˩/

Compare Thai จี้ (jîi), Cantonese 胳肢 (gaak3 zi1).


สุภาษิต

th-noun

สุภาษิต • (sù-paa-sìt)

From Sanskrit सुभाषित (subhāṣita, “spoken well or eloquently”). Same as สุ (sù) + ภาษิต (paa-sìt).


เหม็น

měn (romanization)
ความเหม็น (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmenᴬ (“stinky”). Cognate with Lao ເໝັນ (men), Lü ᦖᦲᧃ (ṁiin), Tai Dam ꪢꪲꪙ, Shan မဵၼ် (mǎen), Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), Nong Zhuang maen.


ปอกกล้วยเข้าปาก

th-adj

ปอกกล้วยเข้าปาก

ปอกกล้วยเข้าปาก • (bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak) (abstract noun ความปอกกล้วยเข้าปาก)

bpɔ̀ɔk-glûai-kâo-bpàak (romanization)
ความปอกกล้วยเข้าปาก (abstract-noun)

From ปอก (bpɔ̀ɔk, “to peel”) + กล้วย (glûai, “banana”) + เข้า (kâo, “to enter”) + ปาก (bpàak, “mouth”), literally “to peel a banana and put it in the mouth”.

com

ง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก

(idiomatic) simple: easy, effortless; basic, elementary.


ร้องเรียน

th-verb

ร้องเรียน • (rɔ́ɔng-riian) (abstract noun การร้องเรียน)

rɔ́ɔng-riian (romanization)
การร้องเรียน (abstract-noun)

ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”) + เรียน (riian, “to address; to inform; to notify”).

com

to petition: to address a formal petition.

to complain: to make a formal complaint, accusation, or expression of grief, dissatisfaction, censure, etc.


ร้องเรียก

th-verb

ร้องเรียก • (rɔ́ɔng-rîiak) (abstract noun การร้องเรียก)

rɔ́ɔng-rîiak (romanization)
การร้องเรียก (abstract-noun)

/rɔːŋ˦˥.ria̯k̚˥˩/

ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”) + เรียก (rîiak, “to call”).

com

Proverbs 8:1, KJV:
ปัญญามิได้ร้องเรียกหรือ
bpan-yaa mí dâai rɔ́ɔng-rîiak rʉ̌ʉ
Doth not wisdom cry?

Zechariah 7:13, KJV:
เมื่อเราร้องเรียก เขาไม่ฟังฉันใด เมื่อเขาร้องทูล เราก็ไม่ฟังฉันนั้น
mʉ̂ʉa rao rɔ́ɔng-rîiak · kǎo mâi fang chǎn-dai · mʉ̂ʉa kǎo rɔ́ɔng tuun · rao gɔ̂ mâi fang chǎn-nán
as he cried, and they would not hear; so they cried, and I would not hear,

Job 5:1, KJV:
ร้องเรียกเดี๋ยวนี้ซิ มีผู้ใดจะตอบท่าน ท่านจะหันไปหาวิสุทธิชนผู้ใด
rɔ́ɔng-rîiak dǐao-níi sí · mii pûu-dai jà dtɔ̀ɔp tâan · tâan jà hǎn bpai hǎa wí-sùt-tí-chon pûu-dai
Call now, if there be any that will answer thee; and to which of the saints wilt thou turn?

Proverbs 9:15, KJV:
พลางร้องเรียกบรรดาผู้ที่ผ่านไปผู้เดินตรงไปตามทางของเขาว่า
plaang rɔ́ɔng-rîiak ban-daa pûu tîi pàan bpai pûu dəən dtrong bpai dtaam taang kɔ̌ɔng kǎo wâa
To call passengers who go right on their ways:

Hosea 7:11, KJV:
เอฟราอิมเป็นเหมือนนกเขาโง่เขลาและไร้ความคิด ร้องเรียกอียิปต์ วิ่งไปหาอัสซีเรีย
ee-fraa-im bpen mʉ̌ʉan nók-kǎo ngôo-klǎo lɛ́ rái kwaam-kít · rɔ́ɔng-rîiak ii-yìp · wîng bpai hǎa át-sii-riia
Ephraim also is like a silly dove without heart: they call to Egypt, they go to Assyria.


เรียกร้อง

th-verb

เรียกร้อง • (rîiak-rɔ́ɔng) (abstract noun การเรียกร้อง)

rîiak-rɔ́ɔng (romanization)
การเรียกร้อง (abstract-noun)

/ria̯k̚˥˩.rɔːŋ˦˥/

From เรียก (rîiak, “to call”) + ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry (out, aloud, etc)”).

com

1939 March 20, “พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช ๒๔๘๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 55, number 0A, page 1028:

ฝ่าย...เสียหายจะเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนหรือทางแก้...

fàai ... sǐia-hǎai jà rîiak-rɔ́ɔng kâa-sǐn-mǎi-tót-tɛɛn rʉ̌ʉ taang-gɛ̂ɛ ...

The injured...party may claim compensation or redress...

1994 December 21, “พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 11, number 59A, page 14:

นักแสดงมีสัญชาติไทย...ในขณะที่เรียกร้องสิทธิ

nák-sà-dɛɛng mii sǎn-châat tai ... nai kà-nà tîi rîiak-rɔ́ɔng sìt-tí

The performer is of Thai nationality...at the time of claiming the right.


ทดลอง

th-verb

ทดลอง • (tót-lɔɔng) (abstract noun การทดลอง)

tót-lɔɔng (romanization)
การทดลอง (abstract-noun)

/tʰot̚˦˥.lɔːŋ˧/

From ทด (tót) + ลอง (lɔɔng). Compare Lao ທົດລອງ (thot lǭng).

หลอดทดลอง

Matthew 4:1, KJV:
ครั้งนั้นพระวิญญาณทรงนำพระเยซูเข้าไปในถิ่นทุรกันดารเพื่อพญามารจะได้มาทดลอง
kráng-nán prá win-yaan song nam prá yee-suu kâo bpai nai tìn tú-rá-gan-daan pʉ̂ʉa pá-yaa maan jà dâai maa tót-lɔɔng
Then was Jesus led up of the Spirit into the wilderness to be tempted of the devil.

Luke 4:2, KJV:
ทรงถูกพญามารทดลองถึงสี่สิบวัน ในวันเหล่านั้น พระองค์มิได้เสวยอะไรเลย
song tùuk pá-yaa-maai tót-lɔɔng tʉ̌ng sìi-sìp wan · nai wan lào nán · prá-ong mí dâai sà-wə̌əi à-rai ləəi
Being forty days tempted of the devil. And in those days he did eat nothing

Psalm 78:18, KJV:
เขาทดลองพระเจ้าอยู่ในใจของเขาโดยเรียกร้องอาหารที่เขาอยาก
kǎo tót-lɔɔng prá-jâao yùu nai jai kɔ̌ɔng kǎo dooi rîiak-rɔ́ɔng aa-hǎan tîi kǎo yàak
And they tempted God in their heart by asking meat for their lust.


สแลง

th-noun

สแลง • (sà-lɛɛng)

/sa˨˩.lɛːŋ˧/


ยำเกรง

th-verb

ยำเกรง • (yam-greeng) (abstract noun การยำเกรง)

yam-greeng (romanization)
การยำเกรง (abstract-noun)
ยำเยง (alternative archaic dated obsolete)

ยำ (yam, “to respect”) + เกรง (greeng, “to fear”).

com

Psalm 130:4, KJV:
แต่พระองค์มีการอภัยเพื่อเขาจะยำเกรงพระองค์
dtɛ̀ɛ prá-ong mii gaan-à-pai pʉ̂ʉa kǎo jà yam-greeng prá-ong
But there is forgiveness with thee, that thou mayest be feared.

Psalm 34:9, KJV:
โอ ท่านวิสุทธิชนทั้งหลายของพระองค์ จงยำเกรงพระเยโฮวาห์ เพราะผู้ที่ยำเกรงพระองค์ไม่ขาดแคลน
oo · tâan wí-sùt-tí-chon táng-lǎai kɔ̌ɔng prá-ong · jong yam-greeng prá yee-hoo-waa · prɔ́ pûu tîi yam-greeng prá-ong mâi kàat-klɛɛn
O fear the LORD, ye his saints: for there is no want to them that fear him.

Leviticus 25:43, KJV:
เจ้าอย่าข่มขี่เขาให้ลำบาก แต่จงยำเกรงพระเจ้าของเจ้า
jâao yàa kòm-kìi kǎo hâi lam-bàak · dtɛ̀ɛ jong yam-greeng prá-jâao kɔ̌ɔng jâao
Thou shalt not rule over him with rigour; but shalt fear thy God.

to hold in respectful awe; to regard with respect and awe; to revere; to venerate.


ยับยั้ง

th-verb

ยับยั้ง • (yáp-yáng) (abstract noun การยับยั้ง)

yáp-yáng (romanization)
การยับยั้ง (abstract-noun)

From ยับ (yáp, “to keep”) + ยั้ง (yáng, “to stop, to halt, to pause; to wait, to delay; etc”).


ศร

th-noun

ศร • (sɔ̌ɔn)

Sanskrit शर (śara, “arrow; shaft”). Compare Pali sara (“arrow; shaft”), from which Old Khmer sara (“arrow; shaft”) and Modern Khmer សរ (sɑɑ) were probably derived.

(classifier คัน) (คัน~) bow: strip for shooting arrows;

คัน คัน#Thai