การเกิด

การเกิด • (gaan-gə̀ət)


ผู้ลี้ภัย

th-noun

ผู้ลี้ภัย • (pûu-líi-pai)


ลี้

Cognate with Lao ລີ້ (lī), Northern Thai ᩃᩦ᩶, Khün ᩃᩦ᩶, Lü ᦟᦲᧉ (lii²).

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Li district (a district of Lamphun Province)

แม่น้ำ แม่น้ำ#Thai

(แม่น้ำ~) Li River (a river in Lamphun Province)


ลี้

A li; a traditional Chinese unit of distance equal to 1500 Chinese feet or 150 zhangs, now standardized as a half-kilometer (500 meters).


สิ

a particle, usually placed at the end of a sentence, to indicate request, confirmation or emphasis.


เวรัมภา

th-proper noun

เวรัมภา • (wee-ram-paa) (classifier ลูก)

wee-ram-paa (romanization)
ลูก (classifier)
เวรัมภะ (alternative)
เวรัมพะ (alternative)

From Pali Verambhā (“name of a wind”), after a sea of the same name.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, ลิลิตตะเลงพ่าย, Stanza 141:
เกิดเป็นหมอกมืดห้อง เวหา หนเฮย ลมชื่อเวรัมภา พัดคลุ้ม หวนหอบหักฉัตรา คชขาด ลงแฮ แลธุลีกลัดกลุ้ม เกลื่อนเพี้ยงจักรผัน
gə̀ət bpen mɔ̀ɔk mʉ̂ʉt hɔ̂ng · wee-hǎa · hǒn həəi · lom chʉ̂ʉ wee-ram-paa · pát klúm · hǔuan hɔ̀ɔp hàk chàt-dtraa · kót kàat · long hɛɛ · lɛɛ tú-lii glàt-glûm · glʉ̀ʉan píiang jàk pǎn
There, lo, occurred a fog that fogged the vault of heaven. The wind, Verambhā by name, blew up and carried away the elephant's umbrella, breaking it down. Then dust dimmed all over the place, circulating like a revolving disc.

(Buddhism) the name of a windstorm, said to be a tornado, believed to happen by virtue of retribution or karma.


เวรัมภะ

wee-ram-pá (romanization)
ลูก (classifier)

From Pali Verambha (“name of a wind”), after a sea of the same name.

Pāli Canon, Aṭṭhakathā, Migālopa-jātaka:
ไม่ใช่บัดนี้เท่านั้น แม้เมื่อก่อนเธอก็เป็นคนว่ายากเหมือนกัน ก็เพราะอาศัยความเป็นผู้ว่ายาก เธอไม่เชื่อฟังคำของบัณฑิตทั้งหลาย จึงถึงความย่อยยับในช่องทางของลมเวรัมภะ
mâi châi bàt-níi tâo-nán · mɛ́ɛ mʉ̂ʉa-gɔ̀ɔn təə gɔ̂ bpen kon wâa-yâak mʉ̌ʉan-gan · gɔ̂ prɔ́ aa-sǎi kwaam bpen pûu wâa-yâak · təə mâi chʉ̂ʉa-fang kam kɔ̌ɔng ban-dìt táng-lǎai · jʉng tʉ̌ng kwaam-yɔ̂ɔi-yáp nai chɔ̂ng-taang kɔ̌ɔng lom wee-ram-pá
You are not unruly for the first time; formerly too through unruliness you did not the bidding of the wise and met your death by the Verambha winds.

เวรัมภา เวรัมภา#Thai

(Buddhism) alternative form of เวรัมภา (wee-ram-paa)


เวรัมภ

เวรัมภะ เวรัมภะ#Thai

(chiefly in combination) alternative form of เวรัมภะ (wee-ram-pá)


เวรัมภวาต

เวรัมภวาต • (wee-ram-pá-wâat) (classifier ลูก)

wee-ram-pá-wâat (romanization)
ลูก (classifier)
เวรัมพวาต (alternative)

เวรัมภ (wee-ram-pá-, “Verambha: name of a wind, after a sea of the same name”) + วาต (wâat, “wind”).

com

แร้งมิคาโลปะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของแร้งแก่ชื่ออปรัณณะผู้เป็นพ่อ บินเลยลมกาลวาตไปตกอยู่ในอำนาจของลมเวรัมภวาต
rɛ́ɛng mí-kaa-loo-bpà mâi bpà-dtì-bàt dtaam kam-sàng kɔ̌ɔng rɛ́ɛng gɛ̀ɛ chʉ̂ʉ à-bpà-ran-ná pûu bpen pɔ̂ɔ · bin ləəi lom gaa-lá-wâat bpai dtòk yùu nai am-nâat kɔ̌ɔng lom wee-ram-pá-wâat
His aged father's wise commands disdained; beyond the Black, Verambha Winds he gained.
ฝ่ายมิคาโลปะไม่ทำตามโอวาท ไม่เชื่อฟังคำพ่อ บินทะยานขึ้น เห็นเขตแดนตามที่พ่อบอกไว้แล้ว แต่ก็บินเลยเขตแดนนั้นไปให้ลมกาลวาตสิ้นไปทะลุลมแม้เหล่านั้น แล่นเข้าสู่ปากทางลมเวรัมภวาต
fàai mí-kaa-loo-bpà mâi tam-dtaam oo-wâat · mâi chʉ̂ʉa-fang kam pɔ̂ɔ · bin tá-yaan kʉ̂n · hěn kèet dɛɛn dtaam tîi pɔ̂ɔ bɔ̀ɔk wái lɛ́ɛo · dtɛ̀ɛ gɔ̂ bin ləəi kèet dɛɛn nán bpai hâi lom gaa-lá-wâat sîn bpai tá-lú lom mɛ́ɛ lào-nán · lɛ̂n kâo sùu bpàak taang lom wee-ram-pá-wâat

Migālopa through disobedience did not do his father's bidding, but rising and rising he passed the limit his father told him, clove even the Black Winds when he met them, and flew upwards till he met the Verambha winds in the face.

เวรัมภา เวรัมภา#Thai

(Buddhism, elegant) synonym of เวรัมภา (wee-ram-paa)


เวรัมพวาต

th-proper noun

เวรัมพวาต • (wee-ram-pá-wâat) (classifier ลูก)

wee-ram-pá-wâat (romanization)
ลูก (classifier)

เวรัมพ (“Veramba: name of a wind, after a sea of the same name”) + วาต (wâat, “wind”).

com

เธอบวชในศาสนาที่จะนำออกจากทุกข์เห็นปานนี้ เหตุไรจึงไม่เชื่อคำของผู้ที่หวังดี แม้ในกาลก่อนเธอก็ไม่เชื่อคำ ต้องแหลกละเอียดในช่องลมเวรัมพวาตมาแล้ว
təə bùuat nai sàat-sà-nǎa tîi jà nam ɔ̀ɔk jàak túk hěn bpaan níi · hèet-rai jʉng mâi chʉ̂ʉa kam kɔ̌ɔng pûu tîi wǎng-dii · mɛ́ɛ nai gaan gɔ̀ɔn təə gɔ̂ mâi chʉ̂ʉa kam · dtɔ̂ng lɛ̀ɛk-lá-ìiat nai chɔ̂ng lom wee-ram-pá-wâat maa lɛ́ɛo
Why, Brother, after being ordained in so excellent a doctrine that leads to Salvation, do you not listen to the voice of your well-wishers? Formerly too you disobeyed the voice of the wise, and were blown into atoms by the Veramba wind.
พญาแร้งนั้น แม้รับคำว่าดีแล้ว ก็จริง แต่วันหนึ่งเมื่อฝนตกใหม่ ๆ ได้บินไปกับนกแร้งทั้งหลาย ทิ้งนกแร้งหลายเสีย ตนเองบินสูงเกินภูมิของนก ถึงช่องลมเวรัมพวาต ได้ถึงความเป็นผู้แหลกละเอียด
pá-yaa rɛ́ɛng nán · mɛ́ɛ ráp-kam wâa dii lɛ́ɛo · gɔ̂ jing · dtɛ̀ɛ wan nʉ̀ng mʉ̂ʉa fǒn dtòk mài mài · dâai bin bpai gàp nók rɛ́ɛng táng-lǎai · tíng nók rɛ́ɛng lǎai sǐia · dton-eeng bin sǔung gəən puum kɔ̌ɔng nók · tʉ̌ng chɔ̂ng lom wee-ram-pá-wâat · dâai tʉ̌ng kwaam bpen pûu lɛ̀ɛk-lá-ìiat

He said, "Very good," but one day when it rained, he flew up with the other vultures, and leaving the rest behind, and going beyond the prescribed limit, he came within the range of the Veramba wind, and was blown into atoms.

เวรัมภวาต เวรัมภวาต#Thai

(Buddhism, elegant) alternative form of เวรัมภวาต (wee-ram-pá-wâat)


คิชฌะ

kít-chá (romanization)
ตัว (classifier)
คฤธระ (alternative)
คฤธร (alternative)
คิชฌ์ (alternative)
คิชฌ (alternative)

/kʰit̚˦˥.t͡ɕʰaʔ˦˥/

From Pali gijjha (“vulture”). Compare Pali gaddha; Sanskrit गृध्र (gṛdhra), from which Thai คฤธระ was derived.


อนธการ

on-tá-gaan (romanization)
อันธการ (alternative)

From Pali andhakāra (“darkness”, literally “one who makes blind; one who causes blindness”), from andha (“blind”) + kāra (“doer; maker”), equivalent to Thai อนธ + การ (gaan). Cognate with Modern Khmer អន្ធការ (ʼɑnthĕəʼkaa).

bor

(elegant) blackness; darkness; dimness; gloom; lightlessness; obscurity.


เกลี้ยง

th-adj

เกลี้ยง • (glîiang) (abstract noun ความเกลี้ยง)

glîiang (romanization)
ความเกลี้ยง (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *kliəŋꟲ² (“smooth; clean”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ, Khün ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ, Lao ກ້ຽງ (kīang), Isan เกลี้ยง, Lü ᦵᦂᧂᧉ (k̇eng²), Tai Dam ꪀꪸ꫁ꪉ, Shan ၵဵင်ႈ (kāeng), Tai Nüa ᥐᥥᥒᥲ (kèng).

cog

Isan เกลี้ยง

Lü ᦵᦂᧂᧉ (k̇eng²)


สะกดจิต

th-verb

สะกดจิต • (sà-gòt-jìt) (abstract noun การสะกดจิต)

sà-gòt-jìt (romanization)
การสะกดจิต (abstract-noun)


จิต

From Angkorian Old Khmer citta, cita (“mind; spirit; heart; feeling; will; thought; opinion; aim; intention; wish”), from Sanskrit चित्त (citta, “observed, perceived; considered, reflected or mediated upon; heart (considered as the seat of intellect), mind; etc.”) or Pali citta (“heart (psychologically); mind”); compare Modern Khmer ចិត្ត (cət). Cognate with Lao ຈິດ (chit), Lü ᦈᦲᧆ (ṫsiid).


สถาบัน

From Sanskrit स्थापन (sthāpana, “causing to stand, founding, establishing, instituting”) or Sanskrit स्थापना (sthāpanā, “placing, fixing, founding, establishing”). Compare Modern Khmer ស្ថាបនា (sthaapaʼnaa), Pali ṭhāpana, Lao ສະຖາບັນ (sa thā ban), Hindi स्थापना (sthāpnā). Doublet of สถาปนา (sà-tǎa-bpà-naa).

เขาตอบว่า "ของกล้วย ๆ ก็ต้องคอสต์โคสิ เป็นหนึ่งในสถาบันทุนนิยมที่น่ายกย่องที่สุดในโลก

2013, Rebecca R. Merrill, Greg Link, Stephen M.R. Covey, ความไว้ใจ กลยุทธ์สู่ความสำเร็จขั้นสูงสุด, Nation Books, →ISBN, page 178:


แต่ละ

th-adj

แต่ละ • (dtɛ̀ɛ-lá) (abstract noun ความแต่ละ)

dtɛ̀ɛ-lá (romanization)
ความแต่ละ (abstract-noun)

/tɛː˨˩.laʔ˦˥/

From แต่ (dtɛ̀ɛ) + ละ (lá). Compare Lao ແຕ່ລະ (tǣ la).

com

แต่ (dtɛ̀ɛ) + ละ (lá)

Zechariah 12:14, KJV:
และครอบครัวที่เหลืออยู่ทั้งสิ้น แต่ละครอบครัวต่างหาก และภรรยาของเขาต่างหาก
lɛ́ krɔ̂ɔp-kruua tîi lʉ̌ʉa yùu táng-sîn · dtɛ̀ɛ-lá krɔ̂ɔp-kruua dtàang-hàak · lɛ́ pan-yaa kɔ̌ɔng kǎo dtàang-hàak
All the families that remain, every family apart, and their wives apart.

each; every; each and every (usually followed by classifier).


ฝาด

th-noun

ฝาด • (fàat)

any tree in Lumnitzera genus, Combretaceae family


ขมขื่น

th-verb

ขมขื่น • (kǒm-kʉ̀ʉn) (abstract noun การขมขื่น or ความขมขื่น)

kǒm-kʉ̀ʉn (romanization)
การขมขื่น (abstract-noun)
ความขมขื่น (abstract-noun)

/kʰom˩˩˦.kʰɯːn˨˩/

ขม (kǒm, “bitter”) + ขื่น (kʉ̀ʉn, “bitter”).

com

to be bitter: to be hard or painful to bear, admit, or accept; to be grievous; to be distressful.


แก้แค้น

th-verb

แก้แค้น • (gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn) (abstract noun การแก้แค้น)

gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn (romanization)
การแก้แค้น (abstract-noun)

/kɛː˥˩.kʰɛːn˦˥/


หมากัดอย่ากัดตอบ

th-proverb

หมากัดอย่ากัดตอบ

หมากัดอย่ากัดตอบ • (mǎa-gàt-yàa-gàt-dtɔ̀ɔp)

/maː˩˩˦.kat̚˨˩.jaː˨˩.kat̚˨˩.tɔːp̚˨˩/

หมา (mǎa, “dog”) + กัด (gàt, “to bite”) + อย่า (yàa, “do not”) + กัด (gàt, “to bite”) + ตอบ (dtɔ̀ɔp, “back; in response”); literally "[when] a dog bite [you], don't bite it back"; probably from or influenced by the following old stanza:
:: mǎa dai dtuua ráai kòp · táaw
:: yàa kòp dtɔ̀ɔp dtɔ̀ɔ mǎa · dùuan kʉ̂ng
:: tɔɔ-rá-chon châat chûuang taa · run tôot
:: yàa gròot yàa nâa bʉ̂ng · dtɔ̀ɔp tɔ̂ɔi sà-maa-kom
: When any dog that is fierce bites your feet,
: do not bite the dog back, do not get angry too easily.
: When any fool, a man of corrupt character, hurts you or does you wrong,
: do not feel offended, do not show him your frowning face – just say nothing to him in return and shun him.

lang

หมาใดตัวร้ายขบ

หมาใดตัวร้ายขบ

อย่าขบตอบต่อหมา

อย่าขบตอบต่อหมา

ทรชนชาติช่วงทารุณ

ทรชนชาติช่วงทารุณ

อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง

อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง

ตอบถ้อยสมาคม

ตอบถ้อยสมาคม

(idiomatic) do not lower yourself to give any response to those who speak ill of you; do not fight with people of low character when they hurts you.


ข้อง

th-verb

ข้อง • (kɔ̂ng) (abstract noun การข้อง or ความข้อง)

kɔ̂ng (romanization)
การข้อง (abstract-noun)
ความข้อง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Lao ຂ້ອງ (khǭng), Shan ၶွင်ႈ (khāung).

to get struck; to get wedged; to get packed; to get included; to get involved; to get concerned.


รูปร่าง

th-noun

รูปร่าง • (rûup-râang)

/ruːp̚˥˩.raːŋ˥˩/


ร่าง

ร่าง • (râang)

Cognate with Northern Thai ᩁ᩵ᩣ᩠ᨦ, Lao ຮ່າງ (hāng), Lü ᦣᦱᧂᧈ (haang¹), Shan ႁၢင်ႈ (hāang), Ahom 𑜍𑜂𑜫 (raṅ). Compare Old Chinese 狀 (OC *zraŋs).


ร่าง

râang (romanization)
การร่าง (abstract-noun)


ดัด

dàt (romanization)
การดัด (abstract-noun)

to set or cause to be in a certain position, way, pattern, etc, such as to straighten, to bend, to curl, to flex, etc.

to rectify; to correct; to reform; to amend.

(archaic) to wake: to rouse or become roused from sleep.


อุทาหรณ์

อุทาหรณ์ • (ù-taa-hɔ̌ɔn)

/ʔu˨˩.tʰaː˧.hɔːn˩˩˦/

From Sanskrit उदाहरण (udāharaṇa, “speaking; recitation; declaration; example”) or Pali udāharaṇa (“example; instance”). Cognate with Khmer ឧទាហរណ៍ (ʼutiəhɑɑ), Lao ອຸທາຫອນ (ʼu thā hǭn).

cog

Khmer ឧទាហរណ៍ (ʼutiəhɑɑ)

Lao ອຸທາຫອນ (ʼu thā hǭn)


สุวรรณ

th-noun

สุวรรณ • (sù-wan)

From Sanskrit सुवर्ण (suvarṇa, “gold”, literally “fine colour”), from सु (su, “good, fine; easy; etc”) + वर्ण (varṇa, “colour”), equivalent to Thai สุ (sù) + วรรณ (wan). Cognate with Khmer សុវណ្ណ (sovan), Burmese သုဝဏ္ဏ (su.wanna.). Compare Pali suvaṇṇa, from which Thai สุวัณณ์ is derived.

cog

Thai สุวัณณ์


ไปยาล

bpai-yaan (romanization)
เปยยาล (alternative)

From Pali peyyāla (“repetition; succession; formula; way of saying; phrase”). Cognate with Burmese ပေယျာလ (peyyala.).

der

ฯลฯ ฯลฯ#Thai

the abbreviation symbols in the Thai script (‹ฯ› and ‹ฯลฯ›).


เอ๋อ

th-adj

เอ๋อ • (ə̌ə) (abstract noun ความเอ๋อ)

ə̌ə (romanization)
ความเอ๋อ (abstract-noun)

intellectual disability
intellectual disability

(slang, derogatory, offensive, proscribed) mentally retarded; affected by intellectual disability.


พ้น

pón (romanization)
การพ้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ພົ້ນ (phon), Lü ᦷᦗᧃᧉ (pon²) or ᦗᦳᧃᧉ (pun²), Shan ပူၼ်ႉ (pṵ̂un), Ahom 𑜆𑜨𑜃𑜫 (pon).

cog

Lü ᦷᦗᧃᧉ (pon²)

to go beyond; to escape (from); to be free from.


ล้น

lón (romanization)
การล้น (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩫ᩠᩶ᨶ, Lao ລົ້ນ (lon), Lü ᦷᦟᧃᧉ (lon²), Shan လူၼ်ႉ (lṵ̂un).

Lü ᦷᦟᧃᧉ (lon²)

to overflow; to be overfilled; to brim over; to spill over.


ประกันภัย

th-verb

ประกันภัย • (bprà-gan-pai) (abstract noun การประกันภัย)

bprà-gan-pai (romanization)
การประกันภัย (abstract-noun)

From ประกัน (bprà-gan, “to guarantee; to insure (against)”) + ภัย (pai, “danger; peril”). Compare Lao ປະກັນໄພ (pa kan phai).

com

th:ประกันภัย

to insure (against damage or loss); to indemnify.


ประกันภัย

th:ประกันภัย


รับสั่ง

th-verb

รับสั่ง • (ráp-sàng) (abstract noun การรับสั่ง)

ráp-sàng (romanization)
การรับสั่ง (abstract-noun)

Perhaps from Old Khmer rappa, *rap, rap, rāpa, râpa, rāppa (“to tell; to specify; to count, to number, to enumerate; etc”) + Thai สั่ง (sàng, “to command; to order; etc”).

(of a god, high priest, or royal person) to command; to order; to direct; to instruct; to decree.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ตุ้งติ้ง

ตุ้งติ้ง • (dtûng-dtîng) (abstract noun การตุ้งติ้ง)

dtûng-dtîng (romanization)
การตุ้งติ้ง (abstract-noun)
กระตุ้งกระติ้ง (alternative)
ดุ้งดิ้ง (alternative)


เฃ้า

เฃ้า • (kâo)

เข้า เข้า#Thai


อุบาทว์

th-adj

อุบาทว์ • (ù-bàat) (abstract noun ความอุบาทว์)

ù-bàat (romanization)
ความอุบาทว์ (abstract-noun)

/ʔu˨˩.baːt̚˨˩/

From Pali upaddava (“calamity, danger, disaster, peril; distress; misfortune; etc”). Cognate with Modern Khmer ឧបទ្ទវ (ʼŏbâttôv). Compare Sanskrit उपद्रव (upadrava), from which derived Old Khmer *upadrava, ūppadrubya, oppadrabya, and Modern Khmer ឧបទ្រព (ʼupaʼtrup).

bor

เมืองเราอุบาทว์ร้าย แรงนัก ลูกเอย เขาส่งผีสางศักดิ์ ข่มแล้ว

2025 July 6, “ลิลิตพระลอ”, in ห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-02-06:

Our country is so gravely cursed, my son, for they have sent mighty demons to threaten us.

mʉʉang rao ù-bàat ráai rɛɛng nák · lûuk əəi · kǎo sòng pǐi-sǎang sàk · kòm lɛ́ɛo

inauspicious; ill-fated, ill-omened; ill-portending; unfortunate, unlucky; doomed, damned.


อุบัติ

th-noun

อุบัติ • (ù-bàt)

From Pali uppatti (“arising; nativity; origination”). Cognate with Lao ອຸບັດ (ʼu bat), Modern Khmer ឧប្បត្តិ (ʼupbat). Compare Sanskrit उत्पत्ति (utpatti); Old Khmer *utpatti, ūtpãtta, otpãtta, ottapāta.

bor

(elegant, now rare) origination, birth; occurrence, emergence; happening, arising.

(elegant, now rare) origin; source; root.


อุบัติ

th-verb

อุบัติ • (ù-bàt) (abstract noun การอุบัติ)

ù-bàt (romanization)
การอุบัติ (abstract-noun)

1928, ธำรงเจดีย์รัฐ (เทศ วิริยรัต), หลวง, สุวรรณสังขชาดก, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 59:

สิ้นพระชนม์แล้ว...ไปอุบัติในเทวสถาน

sîn-prá-chon lɛ́ɛo ... bpai ù-bàt nai tee-wá-sà-tǎan

Having passed away...[he] went to [and] was born in a celestial place.

1936, “เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 63, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 112:

มิใช่เทศกาลฝนฝนก็อุบัติ

Not being a rainy season, rains, however, take place.

1953, ธรรมไตรโลกาจารย์ (วน ฐิติญาโณ), พระ, “ธมฺมตากถา”, in เรื่องเมืองพิษณุโลก, พระนคร: โรงพิมพ์อักษรนิติ, page 2:

อุบัติในสกุลผู้ดี

(elegant) to originate, to be born; to occur, to emerge; to happen, to arise.


ฤๅทัย

th-noun

ฤๅทัย • (rʉʉ-tai)

Changed from ฤทัย (rʉ́-tai), clipping from หฤทัย (hà-rʉ́-tai).


ยีน

yiin (romanization)
จีน (alternative proscribed)


ชุดนอน

ชุดนอน • (chút-nɔɔn)

/t͡ɕʰut̚˦˥.nɔːn˧/


เครื่องเรือน

เครื่องเรือน

เครื่องเรือน • (krʉ̂ʉang-rʉʉan)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.rɯa̯n˧/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เรือน (rʉʉan).

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เรือน (rʉʉan)

th:เครื่องเรือน


หลังจาก

th-con

หลังจาก • (lǎng-jàak)

/laŋ˩˩˦.t͡ɕaːk̚˨˩/


แหวกว่าย

th-verb

แหวกว่าย • (wɛ̀ɛk-wâai) (abstract noun การแหวกว่าย)

wɛ̀ɛk-wâai (romanization)
การแหวกว่าย (abstract-noun)

/wɛːk̚˨˩.waːj˥˩/

com

แหวก (wɛ̀ɛk) + ว่าย (wâai)

to move about in water or air using limbs, fin, tail, etc.; to swim about.


สิ้นสุด

th-verb

สิ้นสุด • (sîn-sùt) (abstract noun การสิ้นสุด)

sîn-sùt (romanization)
การสิ้นสุด (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to end; to be no more; to have no more”) + สุด (sùt, “idem”).

com

2001, สุนทรภู่, “ตอนที่ ๓๖ พระอภัยมณีทำผูกคอตายได้นางละเวง”, in นิทานคำกลอนสุนทรภู่ เรื่อง พระอภัยมณี, 16th edition, Bangkok: ศิลปาบรรณาคาร, retrieved 2019-04-27:

ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร ไม่สิ้นสุดความรักสมัครสมาน

tʉ̌ng múai din sîn fáa má-hǎa-sà-mùt · mâi sîn-sùt kwaam-rák sà-màk-sà-mǎan

Though the earth ends, the heaven falls, and the ocean is no more, our love and union shall never cease.

2014 May 26, “ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ ๕/๒๕๕๗ เรื่อง การสิ้นสุดชั่วคราวของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ลงวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 131, number Special 84 D (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-08-08, page 4:

ตามที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้ประกาศยึดอำนาจการปกครองประเทศ... จึงให้... ๑. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ สิ้นสุดลงชั่วคราว เว้นหมวด ๒ พระมหากษัตริย์ ๒. คณะรัฐมนตรีรักษาการสิ้นสุดการปฏิบัติหน้าที่

dtaam tîi ká-ná rák-sǎa kwaam-sà-ngòp hɛ̀ng-châat dâai bprà-gàat yʉ́t am-nâat gaan-bpòk-krɔɔng bprà-têet ... · jʉng hâi ... · nʉ̀ng . · rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hâa sìp · sîn-sùt long chûua-kraao · wén mùuat · sɔ̌ɔng · prá má-hǎa gà-sàt · sɔ̌ɔng . · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii rák-sǎa-gaan sîn-sùt gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi

As the National Council for Peace and Order [literally 'National Peacekeeping Council'] has announced the seizure of the national government power... it is now ordered... [as follows:] 1. the Constitution of the Kingdom of Thailand, Buddhist Era 2550, save Chapter 2 The King, shall terminate temporarily; 2. the caretaker cabinet shall cease to execute its duties;

2006 September 20, “ประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๓ ลงวันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๔๙”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 123, number 95 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2021-01-28, page 5:

ตามที่คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขได้ทำการยึดอำนาจปกครองประเทศ... จึงให้ ๑. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ สิ้นสุดลง ๒. วุฒิสภา สภาผู้แทนราษฎร คณะรัฐมนตรี และศาลรัฐธรรมนูญ สิ้นสุดลงพร้อมกับรัฐธรรมนูญ

dtaam tîi ká-ná bpà-dtì-rûup gaan-bpòk-krɔɔng nai rá-bɔ̀ɔp bprà-chaa-tí-bpà-dtai an mii prá má-hǎa gà-sàt song bpen prá bprà-múk dâai tam gaan-yʉ́t am-nâat bpòk-krɔɔng bprà-têet ... · jʉng hâi · nʉ̀ng . · rát-tà-tam-má-nuun hɛ̀ng râat-chá-aa-naa-jàk tai · pút-tá-sàk-gà-ràat · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi sìi sìp · sîn-sùt long · sɔ̌ɔng . · wút-tí-sà-paa · sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn · ká-ná-rát-tà-mon-dtrii · lɛ́ sǎan-rát-tà-tam-má-nuun · sîn-sùt long prɔ́ɔm gàp rát-tà-tam-má-nuun

As the Council for Democratic Reform [literally 'Council for Reforming the Democratic Regime of Government with the King as Head'] has [successfully] carried out the seizure of the national government power... it is now ordered [as follows:] 1. the Constitution of the Kingdom of Thailand, Buddhist Era 2540, shall come to an end; 2. the Senate, the House of Representatives, the Council of Ministers, and the Constitutional Court shall come to an end together with the Constitution;

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-04-27:

เมื่อการปล่อยชั่วคราวสิ้นสุดลงตามวรรคหนึ่งแล้ว ถ้ายังมีความจำเป็นที่จะต้องควบคุมผู้ต้องหาไว้ต่อไป ให้ส่งผู้ต้องหามาศาล...

mʉ̂ʉa gaan-bplɔ̀i chûua-kraao sîn-sùt long dtaam wák nʉ̀ng lɛ́ɛo · tâa yang mii kwaam-jam-bpen tîi jà dtɔ̂ng kûuap-kum pûu-dtɔ̂ng-hǎa wái dtɔ̀ɔ-bpai · hâi sòng pûu-dtɔ̂ng-hǎa maa sǎan ...

When the provisional release has ended in accordance with Paragraph 1, if there still is the need to further hold the alleged offender, the alleged offender shall be sent to the court...

(~ลง) to end; to come to an end; to stop; to cease; to have no more; to be no more.


คืบ

kʉ̂ʉp (romanization)
การคืบ (abstract-noun)
ฅืบ (alternative)

From Proto-Tai *ɣɯːpᴰ (“measure from thumb to fingertip”). Cognate with Lao ຄືບ (khư̄p), Shan ၶိုပ်ႈ (khūep).

inh

to move very slowly; to move by very small degrees.


สังข์

sǎng (romanization)
ขอน (classifier)
ใบ (classifier)
ศังข์ (alternative archaic dated obsolete)
สังข (alternative)

From Pali sankha (“shell; conch; chank; mother-of-pearl; etc”). Cognate with Old Khmer saṅkha; Modern Khmer ស័ង្ខ (sangkhɑɑ). Compare Sanskrit शङ्ख (śaṅkha); Old Khmer śaṅkha, śaṃṅkha.

bor

(zoology) marine gastropod shell, as conch, chank, etc.


สังข

sǎng (romanization)
ขอน (classifier)
ใบ (classifier)

สังข์ สังข์#Thai

(now chiefly in combination) alternative form of สังข์ (sǎng)


ฉกรรจ์

th-adj

ฉกรรจ์ • (chà-gan) (abstract noun ความฉกรรจ์)

chà-gan (romanization)
ความฉกรรจ์ (abstract-noun)
สกรรจ์ (alternative)
สากรรจ์ (alternative)
ฉกัน (alternative archaic dated obsolete)

able-bodied; firm; hearty; robust; strapping; strong; sturdy.

brave; bold; daring; fearless; insolent; rude.


นัมเบอร์

th-noun

นัมเบอร์ • (nam-bəə)


ปิตุลา

ปิตุลา • (bpì-dtù-laa) (classifier พระองค์ or องค์)

bpì-dtù-laa (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)
ปิตุละ (alternative)
บิตุลา (alternative)
บิตุละ (alternative)

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai


มาตุลา

มาตุลา • (maa-dtù-laa) (classifier พระองค์ or องค์)

maa-dtù-laa (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)
มาตุละ (alternative)

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai


มะกอก

มะกอก • (má-gɔ̀ɔk)

/ma˦˥.kɔːk̚˨˩/

From หมากกอก.

ลูกมะกอก

มะกอกโอลีฟ


โอลีฟ

ลูกโอลีฟ

มะกอกโอลีฟ


นินทา

th-verb

นินทา • (nin-taa) (abstract noun การนินทา)

nin-taa (romanization)
การนินทา (abstract-noun)

From Sanskrit निन्दा (nindā, “blame; censure; reproach; reviling; defamation; controversy; injury; outrage”) or Pali nindā (“blame; reproach; fault-finding; fault; disgrace”). Cognate with Lao ນິນທາ (nin thā).

der

to blame, criticise or discuss someone behind their back; to gossip.


ถ่อ

th-noun

ถ่อ • (tɔ̀ɔ)

barge pole; punt pole; quant pole; setting pole.


ถ่อง

tɔ̀ng (romanization)
ความถ่อง (abstract-noun)

(archaic) beautiful; fine; splendid; glorious; brilliant; bright; shining; glowing; gleaming; glittering; dazzling.


ตะแลงแกง

ตะแลงแกง • (dtà-lɛɛng-gɛɛng)

dtà-lɛɛng-gɛɛng (romanization)
ตระแลงแกง (alternative)

/ta˨˩.lɛːŋ˧.kɛːŋ˧/

From Old Khmer tralēṅa kēṅa (“four-sided; four-faced”). Cognate with Modern Khmer ត្រឡែងកែង (trɑɑlaeng kaeng, “four-sided, four-face; intersection, crossroads, confluence (of rivers); four-sided structure”).
The last sense was from the fact that the execution of criminals was traditionally held at a crossroads.

cog

(archaic) cross: two intersecting lines.


ชัยชนะ

/t͡ɕʰaj˧.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/


ป่าไม้

th-noun

ป่าไม้ • (bpàa-máai)


เมกอัป

เมกอัป • (méek-âp)

méek-âp (romanization)
เมคอัพ (alternative)

/meːk̚˦˥.ʔap̚˥˩/


เมกอัป

th-verb

เมกอัป • (méek-âp) (abstract noun การเมกอัป)

méek-âp (romanization)
การเมกอัป (abstract-noun)
เมคอัพ (alternative)

/meːk̚˦˥.ʔap̚˥˩/


ระแทะ

rá-tɛ́ (romanization)
เล่ม (classifier)
รันแทะ (alternative)
กระแทะ (alternative)

/ra˦˥.tʰɛʔ˦˥/

From Old Khmer រទេះ (radēḥ), Pre-Angkorian Old Khmer រទេះ (radeḥ), ទ៌្ទេះ (rddeḥ), or Angkorian Old Khmer ទ៌្ទេះ (rddeḥ), ទ៌េះ (rdeḥ), ទ៌េឞ៑ (rdeṣ, “conveyance, especially two-wheeled cart”), perhaps ultimately from Sanskrit रथ (ratha). Cognate with Modern Khmer រទេះ (rɔɔrɔteh), Kuy ระแถะ.

two-wheeled cart, especially one drawn by a bovine.


โอรส

th-noun

โอรส • (oo-rót) (classifier พระองค์ or องค์)

oo-rót (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)
อุรส (alternative)

From Pali orasa (“begotten; legitimate; inborn, innate; own; etc”, literally “produced from one's breast; belonging to one's breast”), from urasa (“idem”).
Cognate with Lao ໂອຣົດ (ʼō rot), ໂອລົດ (ʼō lot), Khmer ឱរស (ʼaôrôs).

bor

1 Chronicles 28:1, KJV:
ณ เยรูซาเล็ม ดาวิดได้ทรงเรียกประชุมบรรดาเจ้านายทั้งสิ้นของอิสราเอล คือ เจ้านายของตระกูล และผู้บัญชาการกองทัพที่รับราชการตามเวร นายพันนายร้อย และพนักงานทั้งสิ้นผู้ดูแลทรัพย์สมบัติและฝูงสัตว์ของกษัตริย์และโอรสของพระองค์ พร้อมกับพนักงานราชสำนัก ทแกล้วทหาร และวีรบุรุษทั้งสิ้น
ná · yee-ruu-saa-lem · daa-wìt dâai song rîiak bprà-chum ban-daa jâo-naai táng-sîn kɔ̌ɔng ìs-raa-eel · kʉʉ · jâo-naai kɔ̌ɔng dtrà-guun · lɛ́ pûu-ban-chaa-gaan gɔɔng-táp tîi ráp râat-chá-gaan dtaam ween · naai-pan naai-rɔ́ɔi · lɛ́ pá-nák-ngaan táng-sîn pûu-duu-lɛɛ sáp-sǒm-bàt lɛ́ fǔung sàt kɔ̌ɔng gà-sàt lɛ́ oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong · prɔ́ɔm gàp pá-nák-ngaan râat-chá-sǎm-nák · tá-glɛ̂ɛo-tá-hǎan · lɛ́ wii-rá-bù-rùt táng-sîn
And David assembled all the princes of Israel, the princes of the tribes, and the captains of the companies that ministered to the king by course, and the captains over the thousands, and captains over the hundreds, and the stewards over all the substance and possession of the king, and of his sons, with the officers, and with the mighty men, and with all the valiant men, unto Jerusalem.

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(พระ~, พระราช~, ราช~) son.


การจัดการ

จัดการ จัดการ#Thai


ทับทรวง

From ทับ (táp, “to top; to lie (upon); to overlay; etc”) + ทรวง (suuang, “chest; breast”).

com

แผ่น แผ่น#Thai

สังวาล สังวาล#Thai

(classifier แผ่น) traditional pendant hung upon the chest, often at the point where the chains สังวาล cross.


ศาสตราคม

From Sanskrit शास्त्रागम (śāstrāgama), from शास्त्र (śāstra, “Śāstra; sacred treatise, religious treatise, work of scripture; etc”) + आगम (āgama, “Āgama; sacred treatise, religious treatise, work of scripture; etc”); perhaps via Old Khmer sāstrāgama, *śāstrāgama, sāstrāgama (“traditional or sacred knowledge as embodied in the Śāstra; the Śāstra collectively”), from °śāstra, °sāstra (“Śāstra; text, treatise, book, code, scripture; direction, instruction; rule, order, command; teaching, advice, explanation; branch of learning, science, knowledge; etc”) + ʼāgama, ʼāgama, ʼāgaṃ (“Āgama; traditional knowledge; sacred texts; etc”); equivalent to Thai ศาสตร + อาคม (aa-kom).

ศาสตร + อาคม (aa-kom)

ปูมราชธรรม, ราชวิจารธรรม:
ให้รู้เวทางค์ศาสตราคม สมกระกูลเพื่อพงศ์พราหมณ์
hâi rúu wee-taang sàat-dtraa-kom · sǒm grà-guun pʉ̂ʉa pong praam
Thou shalt learn the Vedic texts and Shastra scriptures so that thou wouldst deserve being of Brahmanic descent.

(Hinduism) traditional or sacred knowledge as embodied in the Śāstra; the Śāstra collectively.

ยวนพ่าย:
เชองโหรเหนแม่นแม้น มุนิวงศ สบศาสตราคมยล ล่งล้วน สบศิลปสำแดงทรง ทายาท ไส้แฮ สบสิพาคมถ้วน ถี่แถลง(chəəng hǒon hěn mɛ̂n mɛ́ɛn · mú-ní-wong · sòp sàat-dtraa-kom yon · lông lúuan · sòp sǐn sǎm-dɛɛng song · taa-yâat · sâi hɛɛ · sòp sì-paa-kom tûuan · tìi tà-lɛ̌ɛng)

(by extension) written holy tradition; sacred books; sacred knowledge; scriptures.


ธำมรงค์

tam-má-rong (romanization)
วง (classifier)

From Old Khmer ទំរង៑ (daṃraṅ), ទម្រង៑ (damraṅ, “that which is carried or worn: any article of accoutrement, as an ornament or weapon, especially a ring; form, shape; look, appearance, resemblance”), extended forms of ទ្រង៑ (draṅ), from which Thai ตรง (dtrong) was derived. Cognate with Modern Khmer ទម្រង់ (tɔɔtumrŭəng, “form, shape; king's equipment”). Perhaps cognate with Thai ทำมะรง. Etymologically related with Thai ดำรง (dam-rong), ทรง (song), ธำรง.

cog

Esther 8:8, KJV:
ท่านจะเขียนตามที่ท่านพอใจเกี่ยวกับเรื่องยิวในนามของกษัตริย์และประทับตราด้วยพระธำมรงค์ เพราะว่ากฤษฎีกาที่เขียนในนามของกษัตริย์และประทับตราด้วยพระธำมรงค์จะเปลี่ยนกลับไม่ได้
tâan jà kǐian dtaam tîi tâan pɔɔ-jai gìao-gàp rʉ̂ʉang yiu nai naam kɔ̌ɔng gà-sàt lɛ́ bprà-táp dtraa dûai prá tam-má-rong · prɔ́ wâa grìt-sà-dii-gaa tîi kǐian nai naam kɔ̌ɔng gà-sàt lɛ́ bprà-táp dtraa dûai prá tam-má-rong jà bplìian glàp mâi dâai
Write ye also for the Jews, as it liketh you, in the king's name, and seal it with the king's ring: for the writing which is written in the king's name, and sealed with the king's ring, may no man reverse.

Esther 3:10, KJV:
กษัตริย์จึงถอดพระธำมรงค์ตราออกจากพระหัตถ์ของพระองค์มอบแก่ฮามานบุตรชายฮัมเมดาธาคนอากักศัตรูของพวกยิว
gà-sàt jʉng tɔ̀ɔt prá tam-má-rong dtraa ɔ̀ɔk jàak prá hàt kɔ̌ɔng prá-ong mɔ̂ɔp gɛ̀ɛ haa-maan bùt-chaai ham-mee-daa-taa kon aa-gàk sàt-dtruu kɔ̌ɔng pûuak yiu
And the king took his ring from his hand, and gave it unto Haman the son of Hammedatha the Agagite, the Jews' enemy.

Genesis 41:42, KJV:
ฟาโรห์ทรงถอดธำมรงค์ตราออกจากพระหัตถ์ของพระองค์สวมที่มือโยเซฟ กับให้สวมเสื้อผ้าป่านเนื้อละเอียด และสวมสร้อยทองคำให้ที่คอ
faa-roo song tɔ̀ɔt tam-má-rong dtraa ɔ̀ɔk jàak prá hàt kɔ̌ɔng prá-ong sǔuam tîi mʉʉ yoo-séep · gàp hâi sǔuam sʉ̂ʉa pâa bpàan nʉ́ʉa lá-ìiat · lɛ́ sǔuam sɔ̂i tɔɔng-kam hâi tîi kɔɔ
And Pharaoh took off his ring from his hand, and put it upon Joseph's hand, and arrayed him in vestures of fine linen, and put a gold chain about his neck;

พระ พระ#Thai

(elegant, royal) (พระ~) ring: circular band worn as an ornament or token.


ลวก

lûuak (romanization)
การลวก (abstract-noun)

From Proto-Tai *luəkᴰ (“to scald”).
Cognate with Lao ລວກ (lūak), Lü ᦷᦟᧅ (lok), Saek หล้วก, Zhuang lag (“to burn”).
Compare Middle Chinese 烙 (MC lak).

(of heat or hot substance, as fire, hot liquid, etc) to burn the outer part (of); to affect superficially.


ฟืน

th-noun

ฟืน • (fʉʉn)

From Proto-Tai *wɯːlᴬ (“hard firewood”). Cognate with Lao ຟືນ (fư̄n), Lü ᦝᦹᧃ (fuen), Shan ၽိုၼ်း (phúen) or ၾိုၼ်း (fúen), Phake ၸုꩫ် (phun), Ahom 𑜇𑜤𑜃𑜫 (phun), Zhuang fwnz, Zuojiang Zhuang fwnz. Compare Proto-Be *vəːnᴬ².


คอจีน

คอจีน • (kɔɔ-jiin)

/kʰɔː˧.t͡ɕiːn˧/

คอ (kɔɔ, “collar”) + จีน (jiin, “China”); possibly calque of English mandarin collar.


คอซอง

th-noun

คอซอง • (kɔɔ-sɔɔng)

/kʰɔː˧.sɔːŋ˧/

คอ (kɔɔ, “collar”) + ซอง (sɔɔng, “envelope; wrapping; case; etc”).

com

อัน อัน#Thai

(classifier อัน) scarf, necktie, or ribbon worn below or beneath the collar of a sailor suit or similar uniform.


คอแข็ง

th-adj

คอแข็ง • (kɔɔ-kɛ̌ng) (abstract noun ความคอแข็ง)

kɔɔ-kɛ̌ng (romanization)
ความคอแข็ง (abstract-noun)

/kʰɔː˧.kʰɛŋ˩˩˦/

คอ (kɔɔ, “neck; throat”) + แข็ง (kɛ̌ng, “hard; strong; stiff; solid”).

com

(slang) having a high tolerance for alcohol; able to hold one's drink.


คอเต่า

th-noun

คอเต่า • (kɔɔ-dtào)

Calque of English turtleneck. Same as คอ (kɔɔ, “collar; neck; throat”) + เต่า (dtào, “turtle”).


คอห่าน

th-noun

คอห่าน • (kɔɔ-hàan)

/kʰɔː˧.haːn˨˩/

คอ (kɔɔ, “neck; throat”) + ห่าน (hàan, “goose”).


สาป

th-noun

สาป • (sàap)

From Pali sāpa (“curse”). Cognate with Modern Khmer សាប (saap). Compare Sanskrit शप (śapa), from which Old Khmer śāp, śāpa, etc, are derived.

curse: solemn utterance invoking a supernatural power to inflict evil, doom, etc, on someone or something.


แช่ง

chɛ̂ng (romanization)
การแช่ง (abstract-noun)

to curse: to wish or invoke something bad (upon).


ท่วม

tûuam (romanization)
การท่วม (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.tuəmᴮ (“to flood”).
Cognate with Northern Thai ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ, Khün ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ, Lao ຖ້ວມ (thūam), Lü ᦏᦳᧄᧉ (ṫhum²), Shan ထူမ်ႈ (thūum), Tai Nüa ᥗᥨᥛᥲ (thòm) or ᥗᥧᥛᥲ (thùm), Ahom 𑜌𑜤𑜉𑜫 (thum), Zhuang dumh, Saek ทุม.

cog

Lü ᦏᦳᧄᧉ (ṫhum²)


ลูกเธอ

th-noun

ลูกเธอ • (lûuk-təə) (classifier พระองค์ or องค์)

lûuk-təə (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

/luːk̚˥˩.tʰɤː˧/

ลูก (lûuk, “child; offspring”) + เธอ (təə, “an agentive referring to a monarch”).

com

พระเจ้า พระเจ้า#Thai

สมเด็จ สมเด็จ#Thai

(พระเจ้า~, สมเด็จพระเจ้า~) a formal title for or term of address to a child of a monarch.


ความแห้ง

th-noun

ความแห้ง • (kwaam-hɛ̂ɛng)

/kʰwaːm˧.hɛːŋ˥˩/

แห้ง แห้ง#Thai

abstract noun of แห้ง (hɛ̂ɛng): dryness; driedness


ลูกหลวง

/luːk̚˥˩.lua̯ŋ˩˩˦/

ลูก (lûuk, “child; offspring”) + หลวง (lǔuang, “royal”).

com

(archaic) vassal state ruled by a child of a monarch; principality.


วางมวย

th-verb

วางมวย • (waang-muai) (abstract noun การวางมวย)

waang-muai (romanization)
การวางมวย (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay, place, put, set (up, down, out, etc); to let out, release, express, reveal; to discharge, fire, shoot; etc”) + มวย (muai, “boxing”).

com

(slang) to fight, quarrel, or brawl, especially when the use of physical force is present.


วางมือ

th-verb

วางมือ • (waang-mʉʉ) (abstract noun การวางมือ)

waang-mʉʉ (romanization)
การวางมือ (abstract-noun)

/waːŋ˧.mɯː˧/

วาง (waang, “to lay, place, put, set (up, down, out, etc); to lay down, give up, yield, leave; etc”) + มือ (mʉʉ, “hand”).

com

(idiomatic) to quit, cease, or discontinue one's engagement or involvement (in an activity); to withdraw or retire (from an activity).


วางไข่

th-verb

วางไข่ • (waang-kài) (abstract noun การวางไข่)

waang-kài (romanization)
การวางไข่ (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay”) + ไข่ (kài, “egg”).

com

(of an egg-creating animal) to lay an egg; to lay eggs.


วางใจ

th-verb

วางใจ • (waang-jai) (abstract noun การวางใจ)

waang-jai (romanization)
การวางใจ (abstract-noun)

วาง (waang, “to lay, place, put, set; to lay down, give up, yield, leave; etc”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic) to rest assured; to rest easy; to feel relieved.


เศร้าสร้อย

th-adj

เศร้าสร้อย • (sâo-sɔ̂i) (abstract noun ความเศร้าสร้อย)

sâo-sɔ̂i (romanization)
ความเศร้าสร้อย (abstract-noun)


การประชุม

ประชุม ประชุม#Thai

abstract noun of ประชุม (bprà-chum): conference; meeting


ดิบ

dìp (romanization)
ความดิบ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdipᴰˢ³, from Proto-Tai *C̥.dipᴰ (“raw; not ripe”). Cognate with Lao ດິບ (dip), Northern Thai ᨯᩥ᩠ᨷ, Lü ᦡᦲᧇ (ḋiib), Shan လိပ်း (líp), Zhuang ndip. Within Kra-Dai, compare Sui qdyubs, Proto-Be *zipᴰ¹, Proto-Hlai *Cuɾiːp (whence riːp⁷~viːp⁷~fiːp⁸ across the different lects). Compare Proto-Austronesian *(ma-)qudip (“to live; to be alive”).


ฝาย

th-noun

ฝาย • (fǎai)

From Proto-Tai *hwaːjᴬ (“dam”). Cognate with Northern Thai ᨺᩣ᩠ᨿ, Lao ຝາຍ (fāi), Lü ᦚᦻ (ḟaay), Shan ၽၢႆ (phǎai) or ၾၢႆ (fǎai), Bouyei waail, Zhuang fai.


คาบสมุทร

คาบสมุทร • (kâap-sà-mùt)

From คาบ (kâap) + สมุทร (sà-mùt). Cognate with Lao ຄາບສະໝຸດ (khāp sa mut).


บำเรอ

th-verb

บำเรอ • (bam-rəə) (abstract noun การบำเรอ)

bam-rəə (romanization)
การบำเรอ (abstract-noun)

From Old Khmer paṃmre, paṃreha, paṃmreha, paṃmrœha, paṃre (“application, use, employment; service, duty; charge, order, behest; servant, employee; to attend on, to serve; etc”), extended forms of pre (“to apply; to use; to make use of; to employ; etc”), from which Thai เปรอ (bprəə) was derived. Cognate with Modern Khmer បំរើ (bɑmraə).

เปรอ เปรอ#Thai

(elegant) alternative form of เปรอ (bprəə)


บำราบ

บำราบ • (bam-ràap) (abstract noun การบำราบ)

bam-ràap (romanization)
การบำราบ (abstract-noun)

From Old Khmer pamrap from Old Khmer prāppa, from which Thai ปราบ (bpràap) was derived.

ปราบ ปราบ#Thai

(elegant) alternative form of ปราบ (bpràap)


เปรอ

bprəə (romanization)
การเปรอ (abstract-noun)
บำเรอ (alternative)

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer ប្រេ (pre, “to apply; to use; to make use of; to employ; etc”). Cognate with Modern Khmer ប្រើ (praə).

bor+

(now chiefly in combination) to attend, minister, or serve in order to please, content, or comfort; to please, content, or comfort with attention, ministration, or service.


บรเทศ

th-noun

บรเทศ • (bɔɔ-rá-têet)

/bɔː˧.ra˦˥.tʰeːt̚˥˩/

From Sanskrit परदेश (paradeśa, “other country; foreign country; hostile country”, literally “other country”), from पर (para, “other”) + देश (deśa, “country; region; etc”), equivalent to Thai บร (bɔɔn, “different; other”) + เทศ (têet, “country; region; locality; etc”); perhaps via Pre-Angkorian Old Khmer or Angkorian Old Khmer paradeśa (“foreign land; foreigner; to be foreign, to be from another land”). Cognate with Modern Khmer បរទេស (bɑɑrĕəʼteih). Compare Pali paradesa; Old Khmer paradesa.

der

แขก แขก#Thai

บรเทศ บรเทศ#Thai

พม่า พม่า#Thai

(Thailand music) a type of traditional music, as แขกบรเทศ (kɛ̀ɛk-bɔɔ-rá-têet), พม่าบรเทศ (pá-mâa-bɔɔ-rá-têet), etc.


ฉนวน

/t͡ɕʰa˨˩.nua̯n˩˩˦/


รัฐวิสาหกิจ

th-noun

รัฐวิสาหกิจ • (rát-tà-wí-sǎa-hà-gìt)

รัฐ (rát, “state”) + วิสาหกิจ (wí-sǎa-hà-gìt, “enterprise”); calque of English state enterprise.

com

state-owned enterprise
state-owned enterprise

government-sponsored enterprise
government-sponsored enterprise

(government) state enterprise; state-owned enterprise; government-sponsored enterprise.


อธิกมาส

th-noun

อธิกมาส • (à-tí-gà-mâat)

From Pali adhikamāsa (“leap month”), from adhika (“extraordinary; high; more; redundant; superior; etc”) + māsa (“month”); or from Sanskrit अधिकमास (adhikamāsa, “idem”), from अधिक (adhika, “idem”) + मास (māsa, “idem”); equivalent to Thai อธิก + มาส (mâat).

com

อธิก + มาส (mâat)


ละแวก

th-noun

ละแวก • (lá-wɛ̂ɛk)

lá-wɛ̂ɛk (romanization)
ลแวก (alternative archaic dated obsolete)

/la˦˥.wɛːk̚˥˩/

From Old Khmer ល្វេក៑ (lvek), លវេក (lavēka, “to be opened (up), parted, sectioned, separated, or divided; opening, part, section, separation, division; Longvek, former capital of Cambodia”). Cognate with Modern Khmer ល្វែក (lvɛɛk). Extended as Old Khmer លង្វេក (laṅvēka), លុង្វេក (luṅvēka), from which Modern Khmer លង្វែក (lɔɔlŭəngvɛɛk) was derived.

neighbourhood; vicinity; proximity; locality.


ลแวก

th-proper noun

ลแวก • (lá-wɛ̂ɛk)

/la˦˥.wɛːk̚˥˩/

ละแวก ละแวก#Thai


เพชรบุรี

เพชรบุรี • (pét-bù-rii)

pét-bù-rii (romanization)
เพ็ชร์บุรี (alternative archaic dated obsolete)
เพชรบูรีย (alternative archaic dated obsolete)

From เพชร (pét, “diamond; thunderbolt; vajra, a weapon of the Hindu god Indra”) + บุรี (bù-rii, “city; town”).

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Phet Buri
w:Mueang Phetchaburi District

(อำเภอเมือง~) Mueang Phet Buri (a district of Phetchaburi Province, Phet Buri)


ไม้หลักปักขี้ควาย

th-noun

ไม้หลักปักขี้ควาย

ไม้หลักปักขี้ควาย • (máai-làk-bpàk-kîi-kwaai)

máai-làk-bpàk-kîi-kwaai (romanization)
ไม้หลักปักเลน (alternative)
ไม้หลักปักขี้เลน (alternative)

ไม้หลัก (“boundary stick”) + ปัก (bpàk, “to fix”) + ขี้ (kîi, “excrement”) + ควาย (kwaai, “water buffalo”); literally "boundary stick fixed in buffalo dung".

com

(idiomatic, derogatory) wavering person; irresolute person; easily influenced person.


ปัก

bpàk (romanization)
การปัก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pakᴰˢ² (“to insert; to plant a stake”).
Cognate with Lao ປັກ (pak), Tai Dam ꪜꪰꪀ, Shan ပၵ်း (pák), Phake ပက် (pak), Ahom 𑜆𑜀𑜫 (pak), Zhuang baek, Zuojiang Zhuang baek.

inh

Job 41:7, KJV:
เจ้าเอาฉมวกปักหนังของมันหรือเอาหลาวแทงหัวของมันได้หรือ
jâao ao chà-mùuak bpàk nǎng kɔ̌ɔng man rʉ̌ʉ ao lǎao tɛɛng hǔua kɔ̌ɔng man dâai rʉ̌ʉ
Canst thou fill his skin with barbed irons? or his head with fish spears?

Proverbs 22:28, KJV:
อย่าย้ายหลักเขตเก่าแก่ซึ่งบรรพบุรุษของเจ้าได้ปักไว้
yàa yáai làk-kèet gào-gɛ̀ɛ sʉ̂ng ban-pá-bù-rùt kɔ̌ɔng jâao dâai bpàk wái
Remove not the ancient landmark, which thy fathers have set.

Song of Solomon 7:2, KJV:
สะดือของเธอดุจอ่างกลมที่มิได้ขาดเหล้าองุ่นประสม ท้องของเธอดังกองข้าวสาลีที่มีดอกบัวปักไว้ล้อมรอบ
sà-dʉʉ kɔ̌ɔng təə dùt àang glom tîi mí dâai kàat lâo-à-ngùn bprà-sǒm · tɔ́ɔng kɔ̌ɔng təə dang gɔɔng kâao-sǎa-lii tîi mii dɔ̀ɔk buua bpàk wái lɔ́ɔm rɔ̂ɔp
Thy navel is like a round goblet, which wanteth not liquor: thy belly is like a heap of wheat set about with lilies.

1 Samuel 18:11, KJV:
และซาอูลก็ทรงพุ่งหอกด้วยนึกว่า "ข้าจะปักดาวิดให้ติดกับผนังเสีย"
lɛ́ saa-uul gɔ̂ song pûng hɔ̀ɔk dûai nʉ́k wâa · “kâa jà bpàk daa-wìt hâi dtìt gàp pà-nǎng sǐia”
And Saul cast the javelin; for he said, I will smite David even to the wall with it.

Ezekiel 39:15, KJV:
เมื่อคนเหล่านั้นผ่านไปมาในแผ่นดิน ถ้าใครเห็นกระดูกคนเข้า เขาจะเอาเครื่องหมายปักไว้ข้างกระดูกนั้นจนกว่าคนฝังจะมาฝังเขาไว้ในหุบเขาฮาโมนโกก
mʉ̂ʉa kon lào-nán pàan bpai maa nai pɛ̀n-din · tâa krai hěn grà-dùuk kon kâo · kǎo jà ao krʉ̂ʉang-mǎai bpàk wái kâang grà-dùuk nán jon-gwàa kon fǎng jà maa fǎng kǎo wái nai hùp-kǎo haa-moon-góok
And when these travel through the land and anyone sees a human bone, then he shall set up a sign by it, till the buriers have buried it in the Valley of Hamon-gog.

to pierce, plunge, stab, thrust, impress, embed, entrench, or pitch, especially in order to fix deeply or firmly.

2 Chronicles 3:14, KJV:
และพระองค์ทรงสร้างม่านด้วยผ้าสีฟ้า สีม่วง และสีแดงเข้ม และผ้าป่านเนื้อละเอียด และปักรูปเครูบไว้บนนั้น
lɛ́ prá-ong song sâang mâan dûai pâa sǐi fáa · sǐi mûuang · lɛ́ sǐi dɛɛng kêm · lɛ́ pâa bpàan nʉ́ʉa lá-ìiat · lɛ́ bpàk rûup kee-rúup wái bon nán
And he made the vail of blue, and purple, and crimson, and fine linen, and wrought cherubims thereon.

Exodus 39:24, KJV:
ที่ชายเสื้อคลุม เขาทั้งหลายปักเป็นรูปลูกทับทิม ใช้ด้ายสีฟ้า สีม่วง สีแดงเข้ม และผ้าป่านเนื้อละเอียด
tîi chaai sʉ̂ʉa-klum · kǎo táng-lǎai bpàk bpen rûup lûuk táp-tim · chái dâai sǐi fáa · sǐi mûuang · sǐi dɛɛng kêm · lɛ́ pâa bpàan nʉ́ʉa lá-ìiat
And they made upon the hems of the robe pomegranates of blue, and purple, and scarlet, and twined linen.

Ezekiel 16:18, KJV:
เจ้าเอาเครื่องแต่งตัวที่ปักไปห่มรูปเหล่านั้นไว้และวางน้ำมันและเครื่องหอมของเราไว้ข้างหน้ามัน
jâao ao krʉ̂ʉang-dtɛ̀ng-dtuua tîi bpàk bpai hòm rûup lào-nán wái lɛ́ waang nám-man lɛ́ krʉ̂ʉang-hɔ̌ɔm kɔ̌ɔng rao wái kâang-nâa man
And tookest thy broidered garments, and coveredst them: and thou hast set mine oil and mine incense before them.

to work (with a needle); to carry out (needlework); to needle; to sew; to knit.

Psalm 119:89, KJV:
โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ พระวจนะของพระองค์ปักแน่นอยู่ในสวรรค์เป็นนิตย์
oo · kâa-dtɛ̀ɛ prá yee-hoo-waa · prá wá-jà-ná kɔ̌ɔng prá-ong bpàk nɛ̂n yùu nai sà-wǎn bpen-nít
LAMED. For ever, O LORD, thy word is settled in heaven.

to settle; to locate; to establish (a settlement, residence, etc); to take up (residence).

to fall with the front pointing down; to nosedive.


ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา

th-verb

ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา

ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา • (mâi-hěn-loong-sòp-mâi-làng-nám-dtaa)

ไม่ (mâi, “no; not”) + เห็น (hěn, “to see”) + โลงศพ (loong-sòp, “coffin”) + ไม่ (mâi, “no; not”) + หลั่ง (làng, “to shed”) + น้ำตา (nám-dtaa, “tear”); literally "[in so far as you] do not see a coffin, [you] shed no tear". Compare Cantonese 唔見棺材唔流眼淚 /唔见棺材唔流眼泪 (m⁴ gin³ gun¹ coi⁴ m⁴ lau⁴ ngaan⁵ leoi⁶) and Mandarin 不見棺材不掉淚 /不见棺材不掉泪 (bùjiàn guāncai bù diàolèi).

ncog

(idiomatic) to refuse to accept one's defeat or refuse to give up or yield until one is faced with the grim reality, signifying stubbornness.

en-ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา-th-verb-wVEB615H


ไต้

th-noun

ไต้ • (dtâai) (classifier ลูก or ลำ or เล่ม)

dtâai (romanization)
ลูก (classifier)
ลำ (classifier)
เล่ม (classifier)

Cognate with Lao ໄຕ້ (tai), Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²), Shan တႆႈ (tāi).

cog

Lü ᦺᦎᧉ (ṫay²)

John 18:3, KJV:
ยูดาสจึงพาพวกทหารกับเจ้าหน้าที่มาจากพวกปุโรหิตใหญ่และพวกฟาริสีถือโคมถือไต้และเครื่องอาวุธไปที่นั่น
yuu-dáas jʉng paa pûuak tá-hǎan gàp jâao-nâa-tîi maa jàak pûuak bpù-roo-hìt yài lɛ́ pûuak faa-rí-sǐi tʉ̌ʉ koom tʉ̌ʉ dtâai lɛ́ krʉ̂ʉang-aa-wút bpai tîi nân
Judas then, having received a band of men and officers from the chief priests and Pharisees, cometh thither with lanterns and torches and weapons.

torch: traditionally referring to one made of decayed wood mixed with rubber oil or dammar gum, often wrapped with myrtle bark or pandan leaves and fastened with bamboo stripes or put into bamboo tubes.


ระเบียบ

th-noun

ระเบียบ • (rá-bìiap)

From Old Khmer rpiep (“method, system; order, arrangement, organisation; style, way; regime; rule, regulation”), from which Thai เรียบ (rîiap) was derived.

bor

Job 10:22, KJV:
แผ่นดินแห่งความมืดทึบดังตัวความมืดทีเดียว เป็นแผ่นดินแห่งเงามัจจุราช ไม่มีระเบียบ ที่ความสว่างเป็นเหมือนความมืด
pɛ̀n-din hɛ̀ng kwaam-mʉ̂ʉt-tʉ́p dang dtuua kwaam-mʉ̂ʉt tii-diao · bpen pɛ̀n-din hɛ̀ng ngao mát-jù-râat · mâi mii rá-bìiap · tîi kwaam-sà-wàang bpen mʉ̌ʉan kwaam-mʉ̂ʉt
A land of darkness, as darkness itself; and of the shadow of death, without any order, and where the light is as darkness.

compliance with law or established authority; absence of disturbance, unrest, etc; peace; tranquility.


ปรารถนา

th-verb

ปรารถนา • (bpràat-tà-nǎa) (abstract noun การปรารถนา or ความปรารถนา)

bpràat-tà-nǎa (romanization)
การปรารถนา (abstract-noun)
ความปรารถนา (abstract-noun)

From Sanskrit प्रार्थना (prārthanā, “prayer; worship”).


ระบำ

From Old Khmer rapaṃ, rapam, rpam (“dance; dancer; dance troupe”); extended forms of raṃ (“to dance”), from which Thai รำ (ram) was derived. Cognate with Modern Khmer របាំ (rɔɔrɔbam).

(formal, elegant) alternative form of รำ (ram)


รบาญ

th-verb

รบาญ • (rá-baan) (abstract noun การรบาญ)

rá-baan (romanization)
การรบาญ (abstract-noun)

ราญ ราญ#Thai

(elegant) alternative form of ราญ (raan)


รำบาญ

รำบาญ • (ram-baan) (abstract noun การรำบาญ)

ram-baan (romanization)
การรำบาญ (abstract-noun)

ราญ ราญ#Thai


ราญ

Probably from Old Khmer rān (“to invade, seize, or occupy (a territory)”). Cognate with Modern Khmer រាន (riən, “to encounter or confront (enemy in battle); to affront; to invade; etc”). Extended as Thai รบาญ (rá-baan), รำบาญ (ram-baan), รำราญ.

cog

(elegant, archaic) to fight; to battle; to combat; to duel.


พ้อง

th-adj

พ้อง • (pɔ́ɔng) (abstract noun ความพ้อง)

pɔ́ɔng (romanization)
ความพ้อง (abstract-noun)


ช่วง

/t͡ɕʰua̯ŋ˥˩/


ช่วง

ช่วง • (chûuang) (abstract noun ความช่วง)

chûuang (romanization)
ความช่วง (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯ŋ˥˩/


รำคาญ

th-verb

รำคาญ • (ram-kaan) (abstract noun การรำคาญ or ความรำคาญ)

ram-kaan (romanization)
การรำคาญ (abstract-noun)
ความรำคาญ (abstract-noun)

→ Khmer: រំខាន (rumkhaan)

to annoy, bother, disturb, or displease; to be annoyed, bothered, disturbed, or displeased.

Luke 18:5, KJV:
แต่เพราะแม่ม่ายคนนี้มากวนเราให้ลำบาก เราจะแก้แค้นให้เขา เพื่อมิให้นางมารบกวนบ่อย ๆ ให้เรารำคาญใจ
dtɛ̀ɛ prɔ́ mɛ̂ɛ-mâai kon níi maa guuan rao hâi lam-bàak · rao jà gɛ̂ɛ-kɛ́ɛn hâi kǎo · pʉ̂ʉa mí hâi naang maa róp-guuan bɔ̀i bɔ̀i hâi rao ram-kaan jai
Yet because this widow troubleth me, I will avenge her, lest by her continual coming she weary me.

(now rare) to bore or tire; to be bored or tired.


หลั่ง

làng (romanization)
การหลั่ง (abstract-noun)


บุรี

bù-rii (romanization)
บูรี (alternative)
บุระ (alternative)
ปุระ (alternative)

From Sanskrit पुर (pura, “fortress; castle; city; town; etc.”) or Pali pura (“town; fortress; city; etc.”).


รำงับ

th-verb

รำงับ • (ram-ngáp) (abstract noun การรำงับ)

ram-ngáp (romanization)
การรำงับ (abstract-noun)

From Old Khmer raṃṅap (“to kill, extinguish, eliminate; to deaden, make inert; to soothe, calm, pacify; etc”), extended form of raṅap (“to become inert, lose force; to wane, dwindle; to come to an end, fade, die; etc”), from which Thai ระงับ (rá-ngáp) was derived. Cognate with Modern Khmer រំងាប់ (rumngŏəp).

bor

ระงับ ระงับ#Thai

(elegant) alternative form of ระงับ (rá-ngáp)


ระงับ

th-noun

ระงับ • (rá-ngáp)

rá-ngáp (romanization)
รำงับ (alternative)

From Pre-Angkorian Old Khmer រងប៑ (raṅap, “to become inert, lose force; to wane, dwindle; to come to an end, fade, die; etc”). Cognate with Modern Khmer រងាប់ (rɔɔrɔngŏəp), Lao ລະງັບ (la ngap).

bor

(botany) the herbal plant Breynia glauca of the family Euphorbiaceae.


รุ่ง

th-adj

รุ่ง • (rûng)

From Proto-Tai *roŋᴮ (“bright; light (n.)”).
Cognate with Shan ႁုင်ႈ (hūng), Ahom 𑜍𑜤𑜂𑜫 (ruṅ), Zhuang rongh.

(of the day or daylight) dawning; breaking; starting.

(figurative) bright; successful; flourishing.


รุ่ง

th-noun

รุ่ง • (rûng)


กระด้าง

th-adj

กระด้าง • (grà-dâang) (abstract noun ความกระด้าง)

grà-dâang (romanization)
ความกระด้าง (abstract-noun)


พะเยา

th-proper noun

พะเยา • (pá-yao)

pá-yao (romanization)
พยาว (alternative archaic dated obsolete)
พะยาว (alternative archaic dated obsolete)

Believed to be a corruption of ภูยาว (puu-yaao), currently called ภูกามยาว (puu-gaam-yaao), the name of a sacred mountain in the city.

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

(อำเภอเมือง~) Mueang Phayao (a district of Phayao Province, Thailand)


แพร่

prɛ̂ɛ (romanization)
การแพร่ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨻᩕᩯ᩵, Lao ແພ່ (phǣ).


แพร่

แพร่ • (prɛ̂ɛ)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Phrae (a province of Thailand)


แม่ฮ่องสอน

แม่ฮ่องสอน • (mɛ̂ɛ-hɔ̂ng-sɔ̌ɔn)

/mɛː˥˩.hɔŋ˥˩.sɔːn˩˩˦/

Mae Hong Son
Mae Hong Son#English:_Q743005

Mae Hong Son (a town, the capital of Mae Hong Son Province, Thailand)


ลำปาง

lam-bpaang (romanization)
ลำภาง (alternative archaic dated obsolete)
ลำพาง (alternative archaic dated obsolete)
ลัมภางค์ (alternative archaic dated obsolete)

From corruption of ลัมภางค์ (lam-paang, literally “body of Lampha; embodiment of Lampha”), which a Buddhist legend says was the name that Gautama Buddha gave the place when he stayed in a forest called Lampha (ลัมพะ) or Lamphakari (ลัมพการี).

wp

พระธาตุลำปางหลวง

พระ พระ#Thai

ธาตุ ธาตุ#Thai

(พระธาตุ~) Lampang reliquary in present-day Lampang Province, Thailand.


ลำปาง

Ministry of Interior (Thailand)
Wat Phra That Lampang Luang

From clipping of an old name, นครลำปาง (ná-kɔɔn-lam-bpaang, literally “city of the Lampang reliquary”), after a Buddhist reliquary in the city; first used in the order of the Ministry of Interior dated 19 May 1916.

จังหวัดลำปาง

อำเภอเมืองลำปาง

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Lampang
w:Mueang Lampang District

(อำเภอเมือง~) Mueang Lampang (a district of Lampang Province, Thailand)


ลำพูน

From clipping of an old name, ลำพูนชัย (lam-puun-chai), a corruption of the older name, หริภุญชัย (hà-rí-pun-chai).

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Lamphun
w:Mueang Lamphun District

(อำเภอเมือง~) Mueang Lamphun (a district of Lamphun Province)


อุตรดิตถ์

th-proper noun

อุตรดิตถ์ • (ùt-dtà-rá-dìt)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Uttaradit, a province of Thailand.


ก้าวหน้า

th-verb

ก้าวหน้า • (gâao-nâa) (abstract noun การก้าวหน้า or ความก้าวหน้า)

gâao-nâa (romanization)
การก้าวหน้า (abstract-noun)
ความก้าวหน้า (abstract-noun)

From ก้าว (gâao, “step; to step; to take a step”) + หน้า (nâa, “face”), literally “to step onto the face; to step onto the front”.


กาฬสินธุ์

th-proper noun

กาฬสินธุ์ • (gaa-lá-sǐn)

From Pali kāḷasindhu (literally “black river”), from kāḷa (“black; sable”) + sindhu (“river; stream; sea; etc”); equivalent to Thai กาฬ (gaan) + สินธุ์ (sǐn); believed to be named after the river น้ำก่ำ (náam-gàm, literally “dark river”), now in the nearby Sakon Nakhon Province.

bor

เมือง เมือง#Thai

(เมือง~) Kalasin (a town, the capital of Kalasin Province, Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Kalasin
w:Mueang Kalasin District

(อำเภอเมือง~) Mueang Kalasin (a district of Kalasin Province, Thailand)


ขอนแก่น

th-proper noun

ขอนแก่น • (kɔ̌ɔn-gɛ̀n)

/kʰɔːn˩˩˦.kɛn˨˩/

/kʰɔn˩˩˦.kɛn˨˩/

Buddhist Era
Common Era
Phra That Kham Kaen

Traditionally believed to be a corruption of ขามแก่น (kǎam-gɛ̀n), from ขาม (kǎam, “tamarind”) + แก่น (gɛ̀n, “core; kernel; heart (of a tree); etc”), the name of a reliquary in the city, after which the city was probably named; officially given to the city in 2340 BE (1797/98 CE); formerly known as บึงบอน.

th-l

ขามแก่น (kǎam-gɛ̀n)

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Khon Kaen
w:Mueang Khon Kaen District

(อำเภอเมือง~) Mueang Khon Kaen (a district of Khon Kaen Province, Thailand)


ชัยภูมิ

chai-yá-puum (romanization)
ไชยภูมิ (alternative archaic dated obsolete)
ไชยภูมิ์ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit जयभूमि (jayabhūmi), from जय (jaya, “victory”) + भूमि (bhūmi, “land; district; area; etc”); equivalent to Thai ชัย (chai) + ภูมิ (puum).

strategically located or favourable place, area, or spot.


นครพนม

Buddhist Era
Common Era
Rama I
Wat Phra That Phanom

From นคร (ná-kɔɔn, “city”) + พนม (pá-nom, referring to the Phanom stupa); literally "city of Phanom"; after the ancient Phanom stupa in the city; coined by King Rama I of Siam in 2329 BE (1786/87 CE); formerly known as นครบุรี (ná-kɔɔn-bù-rii).

th-l

นะ-คอน-บุ-รี

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Nakhon Phanom
w:Mueang Nakhon Phanom District

(อำเภอเมือง~) Mueang Nakhon Phanom (a district of Nakhon Phanom Province, Thailand)


บุรีรัมย์

th-proper noun

บุรีรัมย์ • (bù-rii-ram)

From บุรี (bù-rii, “city”) + รัมย์ (“joyful; merry; pleasurable; etc”), formerly known as แปะ (bpɛ̀).

com

เมือง เมือง#Thai

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Buri Ram (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Buri Ram
w:Mueang Buriram District

(อำเภอเมือง~) Mueang Buri Ram (a district of Buriram Province, Buri Ram Thailand)


มหาสารคาม

Buddhist Era
Common Era
Mongkut
sal tree

From มหา (má-hǎa, “great”) + สาร (sǎa-rá, “essence; feature; element; etc”) + คาม (kaam, “abode”), literally "abode of great essences"; believed to be a corruption of an old spelling, มหาสาลคาม (má-hǎa-sǎa-lá-kaam), from มหา (má-hǎa, “great”) + สาล (sǎa-lá, “sal tree”) + คาม (kaam, “abode”), literally "abode of great sal tree(s)", a calque of the old name of the city, ยางใหญ่ (yaang-yài, literally “great sal tree”); coined and given to the city by Rama IV on 22 August 2408 BE (1865 CE).

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Maha Sarakham
w:Mueang Maha Sarakham District

(อำเภอเมือง~) Mueang Maha Sarakham (a district of Maha Sarakham Province)


มุกดาหาร

The name was given to the city in 2313 BE (1770/71 CE), after a magical pearl the city founder dreamt of. For the literal meaning, see [[#Etymology 1]].

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Mukdahan
w:Mueang Mukdahan District

(อำเภอเมือง~) Mueang Mukdahan (a district of Mukdahan Province, Thailand)


ร้อยเอ็ด

th-numeral

ร้อยเอ็ด • (rɔ́ɔi-èt)

From ร้อย (rɔ́ɔi, “hundred”) + เอ็ด (èt, “one”).

com

/rɔːj˦˥.ʔet̚˨˩/

(archaic and figurative) many; a good many; a great many; numerous.


ร้อยเอ็ด

th-proper noun

ร้อยเอ็ด • (rɔ́ɔi-èt)

A traditional belief, disputed by modern scholars, has it that the name of the city originated from a misunderstanding about the figure "๑๐๑" ("101"), the archaic way of writing the number "eleven", referring to the eleven gates of the city.

wp

จังหวัดร้อยเอ็ด

อำเภอเมืองร้อยเอ็ด

/rɔːj˦˥.ʔet̚˨˩/

เมือง เมือง#Thai

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Roi Et (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

(อำเภอเมือง~) Mueang Roi Et (a district of Roi Et Province, Thailand)


ศรีสะเกษ

th-proper noun

ศรีสะเกษ • (sǐi-sà-gèet)

sǐi-sà-gèet (romanization)
ศีร์ษะเกษ (alternative archaic dated obsolete)
ศรีสะเกศ (alternative archaic dated obsolete)

From ศรี (sǐi, “woman”) + สะ (sà, archaic form of สระ (sà, “to wash”)) + เกษ (gèet, archaic form of เกศ (gèet, “hair”)); literally "hair-washing woman"; after a woman in folklore; given to the city by Rama I in 2325 BE (1782/83 CE).

com

archaic form of <i class="Thai mention" lang="th">สระ</i> (sà, “to wash”)

archaic form of <i class="Thai mention" lang="th">เกศ</i> (gèet, “hair”)

เมือง เมือง#Thai

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Si Sa Ket (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Si Sa Ket
w:Mueang Sisaket District

(อำเภอเมือง~) Mueang Si Sa Ket (a district of Sisaket Province, Si Sa Ket Thailand)


สกลนคร

From สกล (sà-gon, “universal”) + นคร (ná-kɔɔn, “town, city”).

compound

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Sakon Nakhon (a province of Thailand)


สุรินทร์

th-proper noun

สุรินทร์ • (sù-rin)

After the noble title of the city ruler, พระยาสุรินทรภักดี (prá-yaa sù-rin pák-dii; literally “phraya of loyalty unto Surin” — see [[#Etymology 1]] also); given to the city in the reign of Rama I (1782–1809); formerly known as คูประทายสมัน (kuu-bprà-taai-sà-mǎn).

wp

จังหวัดสุรินทร์

อำเภอเมืองสุรินทร์

lang

พระยาสุรินทรภักดี

พระยาสุรินทรภักดี

th-l

คูประทายสมัน

คู-ปฺระ-ทาย-สะ-หฺมัน

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

(อำเภอเมือง~) Mueang Surin (a district of Surin Province, Thailand)


หนองคาย

th-proper noun

หนองคาย • (nɔ̌ɔng-kaai)

/nɔːŋ˩˩˦.kʰaːj˧/

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nong Khai, a province of Thailand.


หนองบัวลำภู

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nong Bua Lamphu, a province of Thailand.


อำนาจเจริญ

อำนาจเจริญ • (am-nâat-jà-rəən)

From อำนาจ (am-nâat, Amnat, part of the noble title of the first ruler of the city, literally “power; authority”) + เจริญ (jà-rəən, “to prosper, to thrive; to grow, to increase”); meaning "made prosperous by Amnat"; after Suea Amonsin (เสือ อมรสิน), the first ruler of the city who held the noble title of Phra Amon Amnat (พระอมรอำนาจ); coined by King Mongkut of Siam around 1858.

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Amnat Charoen
w:Mueang Amnat Charoen District

(อำเภอเมือง~) Mueang Amnat Charoen (a district of Amnat Charoen Province, Thailand)


อุดรธานี

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Udon Thani, a province of Thailand.


กาญจนบุรี

gaan-jà-ná-bù-rii (romanization)
การบูรีย (alternative obsolete)

From กาญจน (gaan-jà-ná-, “gold”) + บุรี (bù-rii, “city”).

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Kanchanaburi
w:Mueang Kanchanaburi District

(อำเภอเมือง~) Mueang Kanchanaburi (a district of Kanchanaburi Province, Thailand)

เมือง เมือง#Thai

(เมือง~) Kanchanaburi (a town, the capital of Kanchanaburi Province, Thailand)


กำแพงเพชร

th-proper noun

กำแพงเพชร • (gam-pɛɛng-pét)

From กำแพง (gam-pɛɛng, “wall”) + เพชร (pét, “diamond”); literally "diamond(ed) wall(s)".

com

เมือง เมือง#Thai

Kamphaeng Phet
Kamphaeng Phet#English:_Q2960445

(เมือง~) Kamphaeng Phet (a town, the capital of Kamphaeng Phet Province, Thailand)

จังหวัด จังหวัด#Thai

Kamphaeng Phet
Kamphaeng Phet#English:_Q273807

(จังหวัด~) Kamphaeng Phet (a province of Thailand)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Kamphaeng Phet
w:Mueang Kamphaeng Phet District

(อำเภอเมือง~) Mueang Kamphaeng Phet (a district of Kamphaeng Phet Province, Thailand)


ชลบุรี

From ชล (chon, “water; body of water: river, sea, ocean, etc”) + บุรี (bù-rii, “city”); after the fact that the city is located by the Gulf of Thailand.

Chonburi (the capital of Chonburi Province, Thailand)


ชัยนาท

chai-nâat (romanization)
ไชยนาท (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit जयनाद (jayanāda), from जय (jaya, “victory”) + नाद (nāda, “ringing; resounding; roaring”); equivalent to Thai ชัย (chai) + นาท (nâat).

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Chai Nat, a province of Thailand.


ชุมพร

/t͡ɕʰum˧.pʰɔːn˧/

From ชุม (chum, “to bring together; to call together; to summon; etc”) + พร (pɔɔn, “blessing; benediction”); oldest surviving record of the name dated 1908 BE (1365/66 CE); also believed to be a corruption of ชุม (chum, idem) + พล (pon, “armed force; member thereof”), or a corruption of อุทุมพร (“gular fig”, a plant grown on the right bank of the city).

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Chum Phon
w:Mueang Chumphon District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chum Phon (a district of Chumphon Province, Chum Phon)


นครนายก

From นคร (ná-kɔɔn, “city”) + นา (naa, “rice field”) + ยก (yók, “to exempt; to cancel”); literally "city of exempted rice fields"; after the fact that the rice fields in this city were exempted from taxes during the Ayutthaya period.

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Nakhon Nayok
w:Mueang Nakhon Nayok District

(อำเภอเมือง~) Mueang Nakhon Nayok (a district of Nakhon Nayok Province)


นครปฐม

th-proper noun

นครปฐม • (ná-kɔɔn-bpà-tǒm)

From นคร (ná-kɔɔn, “city”) + ปฐม (bpà-tǒm, referring to the Pathom stupa); literally "city of Pathom"; after the ancient Pathom stupa in the city; coined by Rama VI (reigned 1910–1925); previously known as นครชัยศรี.

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nakhon Pathom, a province of Thailand.


นครศรีธรรมราช

th-proper noun

นครศรีธรรมราช • (ná-kɔɔn-sǐi-tam-má-râat)

From นคร (ná-kɔɔn) + ศรี (sǐi) + ธรรมราช (“Dharmaraja”, righteous ruler).

compound

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nakhon Si Thammarat, a province of Thailand.

Dharmaraja th:นครศรีธรรมราช


นครสวรรค์

th-proper noun

นครสวรรค์ • (ná-kɔɔn-sà-wǎn)

compound

นคร (ná-kɔɔn) + สวรรค์ (sà-wǎn)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Nakhon Sawan, a province of Thailand.

th:นครสวรรค์


นราธิวาส

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Narathiwat (a province of Thailand)


ปทุมธานี

bpà-tum-taa-nii (romanization)
ประทุมธานี (alternative archaic dated obsolete)

From Pali paduma (“lotus”) + dhānī (“city; abode; etc”); literally "city of lotuses"; equivalent to Thai ปทุม (bpà-tum) + ธานี (taa-nii); coined by Rama II around 1815 after receiving lotuses, a plant native to the locality, from locals at a local festival; formerly known as สามโคก.

Pathum Thani
Pathum Thani#English:_Q1365723

Pathum Thani (a town, the capital of Pathum Thani Province, Thailand)


ประจวบคีรีขันธ์

th-proper noun

ประจวบคีรีขันธ์ • (bprà-jùuap-kii-rii-kǎn)

ประจวบ + คีรี (kii-rii) + ขันธ์

com

ประจวบ + คีรี (kii-rii) + ขันธ์

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Prachuap Khiri Khan, a province of Thailand.

th:ประจวบคีรีขันธ์


ปราจีนบุรี

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Prachinburi (a province of Thailand)

th:ปราจีนบุรี


พังงา

/pʰaŋ˧.ŋaː˧/

Borrowed from Malay pangan (“jungle; forest”).

bor+

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Phang Nga (a province of Thailand)


พัทลุง

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Phatthalung (a province of Thailand)


พิจิตร

th-proper noun

พิจิตร • (pí-jìt)

/pʰi˦˥.t͡ɕit̚˨˩/

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Phichit (a province of Thailand)


เพชรบูรณ์

เพชรบูรณ์ • (pét-chá-buun)

From เพชร (pét, “diamond”) + บูรณ์ (“full; perfect; complete”), literally "full (of) diamonds"; believed to be a corruption of the ancient name mentioned in inscriptions, เพชรบุระ (pét-chá-bù-rá), from เพชร (pét, “diamond”) + บุระ (“city”), literally "diamond city" or "city of diamond(s)".

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Phetchabun
w:Mueang Phetchabun District

(อำเภอเมือง~) Mueang Phetchabun (a district of Phetchabun Province)


ระนอง

th-proper noun

ระนอง • (rá-nɔɔng)

/ra˦˥.nɔːŋ˧/

Changed from แร่ (rɛ̂ɛ, “mineral; ore”) + นอง (nɔɔng, “to flood; to overflow”) before King Rama II.

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Ranong (a province of Thailand)


ระยอง

ระยอง • (rá-yɔɔng)

/ra˦˥.jɔːŋ˧/

From Chong ราย็อง (“boundary; territory; frontier”)

bor

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Rayong (a province of Thailand)


สมุทรปราการ

From สมุทร (sà-mùt, “sea”) + ปราการ (bpraa-gaan, “fort; fortress”); from the fact that the city lies on the Gulf of Thailand.

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Samut Prakan
w:Mueang Samut Prakan District

(อำเภอเมือง~) Mueang Samut Prakan (a district of Samut Prakan Province, Thailand)


สมุทรสงคราม

From สมุทร (sà-mùt) + สงคราม (sǒng-kraam).

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Samut Songkhram, a province of Thailand.

th:สมุทรสงคราม


สมุทรสาคร

th-proper noun

สมุทรสาคร • (sà-mùt-sǎa-kɔɔn)

From สมุทร (sà-mùt, “sea”) + สาคร (sǎa-kɔɔn, “river”); literally "(city of) seas and rivers"; coined and given to the city by Rama IV (reigned 1851–1868); formerly known as สาครบุรี.

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Samut Sakhon
w:Mueang Samut Sakhon District

(อำเภอเมือง~) Mueang Samut Sakhon (a district of Samut Sakhon Province)


สระแก้ว

th-proper noun

สระแก้ว • (sà-gɛ̂ɛo)

From สระ (sà, “pond”) + แก้ว (gɛ̂ɛo, “crystal”).

com

Sa Kaeo (a town, the capital of Sa Kaeo Province, Thailand)


สิงห์บุรี

th-proper noun

สิงห์บุรี • (sǐng-bù-rii)

From สิงห์ (sǐng, “lion”) + บุรี (bù-rii, “city”); perhaps after its founder King Kraisorarat (ไกรสรราช), whose name literally means "king of lions" or "royal lion"; possibly first used around 1650 BE (1107/08 CE).

com

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Sing Buri
w:Mueang Sing Buri District

(อำเภอเมือง~) Mueang Sing Buri (a district of Sing Buri Province, Thailand)


สุพรรณบุรี

th-proper noun

สุพรรณบุรี • (sù-pan-bù-rii)

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Suphan Buri, a province of Thailand.

th:สุพรรณบุรี


อุทัยธานี

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Uthai Thani, a province of Thailand.

th:อุทัยธานี


สุราษฎร์ธานี

สุราษฎร์ธานี • (sù-râat-taa-nii)

From สุ (sù, “good”) + ราษฎร์ (râat, “citizen; inhabitant”) + ธานี (taa-nii, “town; city”); literally "city of good citizens"; coined by Rama VI in 1915; สุราษฎร์ (sù-râat; “good citizens”) being phono-semantic matching of Gujarati સુરત (surat, “Surat”, city in Gujarat); formerly known as บ้านดอน (bâan-dɔɔn).

th-l

บ้านดอน (bâan-dɔɔn)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Surat Thani
w:Mueang Surat Thani District

(อำเภอเมือง~) Mueang Surat Thani (a district of Surat Thani Province)


สังหารหมู่

th-verb

สังหารหมู่ • (sǎng-hǎan-mùu) (abstract noun การสังหารหมู่)

sǎng-hǎan-mùu (romanization)
การสังหารหมู่ (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦.muː˨˩/

สังหาร (sǎng-hǎan, “to kill”) + หมู่ (mùu, “mass”); perhaps calque of English mass murder.

com

to massacre; to kill en masse; to kill through mass murder.


ง้าว

Compare Lao ງ້າວ (ngāo), Khmer ង៉ាវ (ngaaw).

เล่าปี่จึงขอบคุณพ่อค้าม้าทั้งสองคน แล้วหานายช่างมาตีเป็นกระบี่สองเล่มสำหรับถือ ซึ่งกวนอูจะถือนั้นให้นายช่างตีเป็นง้าวเล่มหนึ่งยาวสิบเอ็ดศอกหนักแปดสิบสองชั่ง เตียวหุยถือนั้นให้ตีเป็นทวนเล่มหนึ่งยาวสิบศอกหนักแปดสิบห้าชั่ง
lâo-bpìi jʉng kɔ̀ɔp-kun pɔ̂ɔ-káa máa táng sɔ̌ɔng kon · lɛ́ɛo hǎa naai châang maa dtii bpen grà-bìi sɔ̌ɔng lêm sǎm-ràp tʉ̌ʉ · sʉ̂ng guuan-uu jà tʉ̌ʉ nán hâi naai châang dtii bpen ngáao lêm nʉ̀ng yaao sìp-èt sɔ̀ɔk nàk bpɛ̀ɛt-sìp sɔ̌ɔng châng · dtiao-hǔi tʉ̌ʉ nán hâi dtii bpen tuuan lêm nʉ̀ng yaao sìp sɔ̀ɔk nàk bpɛ̀ɛt-sìp hâa châng
Liu Bei then expressed his gratitude to the two horse merchants and summoned blacksmiths to forge a pair of swords for him to carry. For Guan Yu to hold, the blacksmiths fashioned a long-handled, curve blade which stood eleven cubits and weighed eighty-two catties; and for Zhang Fei to hold, they created a lance which had the length of ten cubits and the weight of eighty-five catties.
กวนอูเห็นจึงขับม้าผ่านหน้าม้าเตียวหุยออกจะมารบ เทียอ้วนจี้เห็นรูปกวนอูก็ตกใจเสียที กวนอูเอาง้าวฟันถูกเทียอ้วนจี้ตัวขาดเป็นสองท่อน
guuan-uu hěn jʉng kàp máa pàan nâa máa dtiao-hǔi ɔ̀ɔk jà maa róp · tiia-ûuan-jîi hěn rûup guuan-uu gɔ̂ dtòk-jai sǐia-tii · guuan-uu ao ngáao fan tùuk tiia-ûuan-jîi dtuua kàat bpen sɔ̌ɔng tɔ̂n

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๑

Having seen that, Guan Yu rode his horse out before Zhang Fei's horse to engage in the fight. At the sight of Guan Yu, fear seized upon Cheng Yuanzhi who was thus deprived of the upper hand, as Guan Yu struck him with the blade, cutting his body in halves.


ทู

→ Lao: ທູ (thū)

From "ปลาทู":

→ Khmer: ប្លាធូ (plaathuu)

→ Burmese: ပလာတူး (pa.latu:)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) short mackerel (Rastrelliger brachysoma).


เมตตา

From Pali mettā (“love, amity, sympathy, friendliness”); compare Sanskrit मैत्र (maitra, “friendly, benevolent”). Cognate with Lao ເມດຕາ (mēt tā), Lü ᦵᦙᧆᦎᦱ (medṫaa), Khmer មេត្រី (meitrəy), មេត្តា (meittaa).

cog

ให้มีเมตตาต่อกันและช่วยเหลือเกื้อกูลกันให้มากที่สุด

hâi mii mêet-dtaa dtɔ̀ɔ gan lɛ́ chûai-lʉ̌ʉa gʉ̂ʉa-guun gan hâi mâak tîi sùt

Be kind to each other and help each other as much as possible.

ความ ความ#Thai

(ความ~) kindness; compassion; benevolence; mercifulness.


ทฤษฎี

trít-sà-dii (romanization)
ทฤษฎิ (alternative)
ทฤษฏิ (alternative)
ทฤษฏี (alternative)
ฑฤษฎี (alternative archaic dated obsolete)
ทฤศฎี (alternative archaic dated obsolete)
ทฤษดี (alternative archaic dated obsolete)
ทฤสฎี (alternative archaic dated obsolete)


ชาร์ป

th-noun

ชาร์ป • (cháap)

/t͡ɕʰaːp̚˦˥/


ปรมาณู

Borrowed from Sanskrit परमाणु (paramāṇu).


อะตอม

อะตอม • (à-dtɔm)

From English atom. Compare Lao ອະຕອມ (ʼa tǭm).


ซิการ์

ซิการ์ • (sí-gâa)

From English cigar, from Spanish cigarro.


ครับผม

th-particle

ครับผม • (kráp-pǒm)

kráp-pǒm (romanization)
ฮับป๋ม (alternative)

Corruption of the now archaic or old-fashioned term ขอรับผม; equivalent to ครับ (kráp) + ผม (pǒm).

ครับ ครับ#Thai

(very formal and humble) synonym of ครับ (kráp)


พงศาวดาน

พงศาวดาร พงศาวดาร#Thai

archaic spelling of พงศาวดาร (pong-sǎa-wá-daan)


ท้าวพญา

ท้าวพระยา ท้าวพระยา#Thai

archaic form of ท้าวพระยา (táao-prá-yaa)


ท้าวพระยา

th-noun

ท้าวพระยา • (táao-prá-yaa)

táao-prá-yaa (romanization)
ท้าวพญา (alternative archaic dated obsolete)

From ท้าว (táao, “chief, lord, master; monarch; royal person; etc”) + พระยา (prá-yaa, “idem”). Compare Mon ဒဴဗညာ (“nobleman”); Lao ທ້າວພະຍາ (thāo pha nyā, “king; monarch; high personage”).


ภัยพิบัติ

th-noun

ภัยพิบัติ • (pai-pí-bàt)

From ภัย (pai, “fear; source of fear, as disaster, peril, etc”) + พิบัติ (pí-bàt, “disaster; peril”).

com

(formal) peril; disaster; calamity; catastrophe.


พิบัติ

th-noun

พิบัติ • (pí-bàt)

pí-bàt (romanization)
วิบัติ (alternative)

From Pali vipatti (“danger, peril; disaster, calamity; etc”) or Sanskrit विपत्ति (vipatti, idem).

bor

(elegant) danger, peril; disaster, calamity; destruction, ruination.


พิบัติ

th-verb

พิบัติ • (pí-bàt) (abstract noun การพิบัติ or ความพิบัติ)

pí-bàt (romanization)
การพิบัติ (abstract-noun)
ความพิบัติ (abstract-noun)
วิบัติ (alternative)

(elegant) to undergo danger or peril; to undergo disaster or calamity; to undergo destruction or ruination.


จองกฐิน

จองกฐิน • (jɔɔng-gà-tǐn) (abstract noun การจองกฐิน)

jɔɔng-gà-tǐn (romanization)
การจองกฐิน (abstract-noun)

/t͡ɕɔːŋ˧.ka˨˩.tʰin˩˩˦/

From จอง (jɔɔng, “to reserve”) + กฐิน (gà-tǐn, “Kathina: Buddhist festival in which robes are presented to priests”).

com

(Buddhism) to reserve a temple in order to host the presentation of Kathina robes thereat.


กฐิน

th-noun

กฐิน • (gà-tǐn)

gà-tǐn (romanization)
กะฐิน (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Pali kaṭhina (“embroidery hoop”). Cognate with Old Khmer kathœṇa (“cloth given to monks for the making of robes; annual festival during which such cloth is given to monks”); Modern Khmer កថិន (kɑɑkɑthən), កឋិន (kɑɑkɑthən); Lao ກະຖິນ (ka thin); Burmese ကထိန် (ka.htin).

cog

(Buddhism) embroidery hoop used in making monastic robes.


สลาฟ

th-adj

สลาฟ • (sà-láaf)


ปฏิรูป

th-verb

ปฏิรูป • (bpà-dtì-rûup) (abstract noun การปฏิรูป)

bpà-dtì-rûup (romanization)
การปฏิรูป (abstract-noun)

From Pali paṭirūpa (“proper, beautiful, agreeable; forged, quack; representation, model; etc”), from paṭi (against, opposite; in response, back) + rūpa (“shape, form”); ultimately from Sanskrit प्रतिरूप (pratirūpa, idem), from प्रति (prati, idem) + रूप (rūpa, idem); equivalent to Thai ปฏิ (bpà-dtì) + รูป (rûup). Compare English reform.

bor

to reform: to change to a better form, state, etc; to improve by alteration, abolition, etc.


ม่อน

th-pronoun

ม่อน • (mɔ̂n)

From Northern Thai ᨾᩬ᩵ᩁ. Compare Lao ມ່ອນ (mǭn).

(now dialect and archaic) used as a first person pronoun.


รุ่งโรจน์

th-adj

รุ่งโรจน์ • (rûng-rôot) (abstract noun ความรุ่งโรจน์)

rûng-rôot (romanization)
ความรุ่งโรจน์ (abstract-noun)

รุ่ง (rûng, “bright; shining; glowing”) + โรจน์ (rôot, “bright; shining; glowing”).

com

(elegant, of light, fire, flame, etc) alight; blazing; brilliant; sparkling.

(elegant, by extension) flourishing; thriving; prosperous.

Psalm 76:4, KJV:
พระองค์ทรงรุ่งโรจน์สูงส่งยิ่งกว่าภูเขาที่มีเหยื่อ
prá-ong song rûng-rôot sǔung-sòng yîng gwàa puu-kǎo tîi mii yʉ̀ʉa
Thou art more glorious and excellent than the mountains of prey.

Psalm 72:19, KJV:
สาธุการแด่พระนามรุ่งโรจน์ของพระองค์เป็นนิตย์ ขอสง่าราศีของพระองค์เต็มโลก เอเมนและเอเมน
sǎa-tú-gaan dɛ̀ɛ prá naam rûng-rôot kɔ̌ɔng prá-ong bpen-nít · kɔ̌ɔ sà-ngàa-raa-sǐi kɔ̌ɔng prá-ong dtem lôok · ee-meen lɛ́ ee-meen
And blessed be his glorious name for ever: and let the whole earth be filled with his glory; Amen, and Amen.

Psalm 145:5, KJV:
ข้าพระองค์จะกล่าวถึงเกียรติยศอันรุ่งโรจน์ของความสูงส่งของพระองค์และถึงพระราชกิจมหัศจรรย์ของพระองค์
kâa-prá-ong jà glàao tʉ̌ng gìiat-dtì-yót an rûng-rôot kɔ̌ɔng kwaam-sǔung-sòng kɔ̌ɔng prá-ong lɛ́ tʉ̌ng prá râat-chá gìt má-hàt-sà-jan kɔ̌ɔng prá-ong
I will speak of the glorious honour of thy majesty, and of thy wondrous works.

(elegant, by extension, of reputation, name, dignity, virtue, etc) bright; glorious; illustrious; resplendent; shining.

dignity; virtue; etc; dignity; virtue; etc


ไซ

ต้น ต้น#Thai

(botany) (ต้น~) swamp rice grass: the plant Leersia hexandra of the family Gramineae.


ถ่วง

tùuang (romanization)
การถ่วง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Lao ຖ່ວງ (thūang); Northern Thai ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ; Khün ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ, Shan ထူင်ႇ (thùung).


ชีพ

chîip (romanization)
ชีว (alternative)
ชีวะ (alternative)

/t͡ɕʰiːp̚˥˩/

/t͡ɕʰiːp̚˥˩.pʰa˦˥./

From Sanskrit जीव (jīva, “living, existing; life; etc.”) or Pali jīva (“soul; life”). Cognate with Khmer ជីព (ciip), Lao ຊີບ (sīp). Doublet of ยิหวา (yí-wǎa) and ยี่หวา.
Related to ชีวิต (chii-wít), อาชีพ (aa-chîip).


สมุห

th-noun

สมุห • (sà-mù-hà-)

sà-mù-hà- (romanization)
สมุห์ (alternative)

From Sanskrit समूह (samūha, “multitude, collection, assemblage, aggregate; flock, troop”) or Pali samūha (“multitude; mass; aggregation”).


เสื่อม

th-adj

เสื่อม • (sʉ̀ʉam) (abstract noun ความเสื่อม)

sʉ̀ʉam (romanization)
ความเสื่อม (abstract-noun)

cog

Lao ເສື່ອມ (sư̄am)

(derogatory) low; base; mean; vile; immoral; corrupt; depraved.


ลูกชิ้น

lûuk-chín (romanization)
ลูก (classifier)

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰin˦˥/

From ลูก (lûuk, “ball”) + ชิ้น (chín, “meat”).


ปิ้ง

bpîng (romanization)
การปิ้ง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *piːŋꟲ² (“to grill”). Cognate with Isan ปิ้ง, Lao ປີ້ງ (pīng), Northern Thai ᨸᩥ᩠᩶ᨦ, Khün ᨸᩥ᩠᩶ᨦ, Lü ᦔᦲᧂᧉ (ṗiing²), Tai Dam ꪜꪲ꫁ꪉ, Shan ပိင်ႈ (pīng), Ahom 𑜆𑜢𑜂𑜫 (piṅ). Possibly related to ผิง (pǐng).

cog

Lü ᦔᦲᧂᧉ (ṗiing²)

to cook by direct exposure to fire or heat: to grill, to barbecue, to roast, to toast, to broil, etc.


จีบ

พระ พระ#Thai

แสง แสง#Thai

(royal) (พระแสง~) ankus, especially one used on a rutting elephant.


ไส้อั่ว

th-noun

ไส้อั่ว • (sâi-ùua)

ไส้ (sâi, “intestine”) + อั่ว (ùua, “to stuff; stuffed food”).

com

sai ua: Northern Thai sausage made from chopped meat mixed with spices and herbs and stuffed into intestinal casings, often served grilled or fried.


เสือร้องไห้

th-noun

เสือร้องไห้ • (sʉ̌ʉa-rɔ́ɔng-hâai)

/sɯa̯˩˩˦.rɔːŋ˦˥.haːj˥˩/

From เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”) + ร้องไห้ (rɔ́ɔng-hâai, “to cry”), literally “crying tiger”.

com

suea rong hai, a Northeastern Thai dish cooked from brisket of beef, seasoned with spices and served with sticky rice and other dishes.


ย่อย

yɔ̂i (romanization)
การย่อย (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍ່ອຍ (nyǭi), Lü ᦍᦾᧈ (yoay¹), Shan ယွႆႈ (yāui).


น้ำย่อย

th-noun

น้ำย่อย • (nám-yɔ̂i)

com

น้ำ (náam) + ย่อย (yɔ̂i)


เสมียน

th-noun

เสมียน • (sà-mǐian)


ส่วนตัว

th-adj

ส่วนตัว • (sùuan-dtuua) (abstract noun ความส่วนตัว)

sùuan-dtuua (romanization)
ความส่วนตัว (abstract-noun)


เมรุมาศ

th-noun

เมรุมาศ • (mee-rú-mâat) (classifier องค์)

mee-rú-mâat (romanization)
องค์ (classifier)

From เมรุ (meen, “mythological mountain Meru; crematorium built to represent this mount”) + มาศ (mâat, “gold”).

com

พระ พระ#Thai

(royal) (พระ~) temporary crematorium built to represent the mythological mountain Meru.

th:พระเมรุมาศ


เลิฟโฮเต็ล

th-noun

เลิฟโฮเต็ล • (lə́əf-hoo-dtel)


อั่ว

ùua (romanization)
การอั่ว (abstract-noun)

พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับปลีก:
มีผู้เอาเป็ดอั่วตัวหนึ่งมาให้แก่ขุนราชอาษา ขุนราชอาษาก็ไอหนักหนา เสดนั้นบุตรภรรยาเอามาประมาณ...เห็นหนวดเสืออยู่ในเป็ดนั้น
mii pûu ao bpèt ùua dtuua nʉ̀ng maa hâi gɛ̀ɛ kǔn râat aa-sǎa · kǔn râat aa-sǎa gɔ̂ ai nàk-nǎa · sèet nán bùt pan-yaa ao maa bprà-maan ... hěn nùuat-sʉ̌ʉa yùu nai bpèt nán
Someone brought a stuffed duck to Khun Rat Asa. [Having eaten it,] Khun Rat Asa coughed a great deal. His children and wives took his phlegm to see...[and] found tiger's whiskers within that duck.

(archaic) to stuff; to make a stuff food; to make into or as a stuff food.


อั่ว

อั่ว • (ùua)

น้ำยา น้ำยา#Thai

a curry dish made from the leftover น้ำยา (nám-yaa) soup fried with fish and sliced yardlong beans.


หนวดเสือ

หนวดเสือ • (nùuat-sʉ̌ʉa)

/nua̯t̚˨˩.sɯa̯˩˩˦/

From หนวด (nùuat, “whisker”) + เสือ (sʉ̌ʉa, “tiger”).

com

หญ้า หญ้า#Thai

(botany) (หญ้า~) blue porterweed: the plant Stachytarpheta jamaicensis of the family Verbenaceae.


วิศวกร

th-noun

วิศวกร • (wít-sà-wá-gɔɔn)

From Sanskrit विश्व (viśva, “all, whole, entire, universal; every; all-pervading, omnipresent”) + कर (kara, “doer, maker”); equivalent to วิศว + กร (gɔɔn). Related to วิศวกรรม (wít-sà-wá-gam). Compare Khmer វិស្វករ (vɨhsvaʼkɑɑ), Lao ວິດສະວະກອນ (wit sa wa kǭn).

com

วิศว + กร (gɔɔn)


หมอนวด

th-noun

หมอนวด • (mɔ̌ɔ-nûuat)

/mɔː˩˩˦.nua̯t̚˥˩/

com

หมอ (mɔ̌ɔ) + นวด (nûuat)


วิศวกรรม

th-proper noun

วิศวกรรม • (wít-sà-wá-gam)

Vishvakarman th:พระวิศวกรรม th:วิศวกรรม

From Sanskrit विश्वकर्म (viśvakarma, “accomplishing everything; all-making; all-maker; Vishvakarman”), from Sanskrit विश्व (viśva, “all, whole, entire, universal; every; all-pervading, omnipresent”) + कर्म (karma, “action, activity”); equivalent to วิศว + กรรม (gam). Compare Khmer វិស្សកម្ម (vissɑɑkmmɔɔ), វិស្វកម្ម (visvɑɑkmmɔɔ), Lao ວິດສະວະກຳ (wit sa wa kam).

com

วิศว + กรรม (gam)

พระ พระ#Thai

(พระ~) Vishvakarman, the Hindu god of arts and crafts.


โยคะ

From Sanskrit योग (yoga, “yoking; union”) or Pali yoga (“yoking; union”). Related to Lao ໂຍຄະ (nyō kha), Khmer យោគៈ (yookĕəʼ).


จูงจมูก

th-verb

จูงจมูก • (juung-jà-mùuk) (abstract noun การจูงจมูก)

juung-jà-mùuk (romanization)
การจูงจมูก (abstract-noun)

/t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

จูง (juung, “to tow”) + จมูก (jà-mùuk, “nose”), referring to an act of pulling a water buffalo, the representation of stupidity in the Thai culture, along by the rope attached to its nose or nose ring.

com

(idiomatic, derogatory, offensive) to lead by the nose: to influence, to dominate, to control.


จูง

juung (romanization)
การจูง (abstract-noun)

Uncertain. Cognate with Isan จูง, Lao ຈູງ (chūng), Northern Thai ᨧᩪᨦ, Khün ᨧᩩᨦ, Lü ᦈᦳᧂ (ṫsung), Tai Dam ꪊꪴꪉ, Tai Dón ꪶꪊꪉ, Shan ၸုင် (tsǔng), Tai Nüa ᥓᥧᥒ (tsung), Ahom 𑜋𑜤𑜂𑜫 (chuṅ), Zuojiang Zhuang jung.

Ezekiel 19:4, KJV:
เขาก็จับมันได้ในหลุมพรางของเขา เขาจูงมันมาด้วยโซ่มายังแผ่นดินอียิปต์
kǎo gɔ̂ jàp man dâai nai lǔm-praang kɔ̌ɔng kǎo · kǎo juung man maa dûai sôo maa yang pɛ̀n-din ii-yìp
he was taken in their pit, and they brought him with chains unto the land of Egypt.

Matthew 21:7, KJV:
จึงจูงแม่ลากับลูกของมันมา และเอาเสื้อผ้าของตนปูบนหลัง แล้วเขาให้พระองค์ทรงลานั้น
jʉng juung mɛ̂ɛ laa gàp lûuk kɔ̌ɔng man maa · lɛ́ ao sʉ̂ʉa-pâa kɔ̌ɔng dton bpuu bon lǎng · lɛ́ɛo kǎo hâi prá-ong song laa nán
And brought the ass, and the colt, and put on them their clothes, and they set him thereon.

Acts 14:13, KJV:
ปุโรหิตประจำรูปพระซุสซึ่งตั้งอยู่หน้าเมืองได้จูงวัวและถือพวงมาลัยมายังประตูเมือง หมายจะถวายเครื่องบูชาด้วยกันกับประชาชน
bpù-roo-hìt bprà-jam rûup prá sús sʉ̂ng dtâng yùu nâa mʉʉang dâai juung wuua lɛ́ tʉ̌ʉ puuang-maa-lai maa yang bprà-dtuu mʉʉang · mǎai jà tà-wǎai krʉ̂ʉang buu-chaa dûai gan gàp bprà-chaa-chon
Then the priest of Jupiter, which was before their city, brought oxen and garlands unto the gates, and would have done sacrifice with the people.

Luke 19:30, KJV:
จงเข้าไปในหมู่บ้านที่อยู่ตรงหน้า เมื่อเข้าไปแล้ว จะพบลูกลาตัวหนึ่งผูกอยู่ ที่ยังไม่เคยมีใครขึ้นขี่เลย จงแก้มันจูงมาเถิด
jong kâo bpai nai mùu-bâan tîi yùu dtrong nâa · mʉ̂ʉa kâo bpai lɛ́ɛo · jà póp lûuk laa dtuua nʉ̀ng pùuk yùu · tîi yang mâi kəəi mii krai kʉ̂n kìi ləəi · jong gɛ̂ɛ man juung maa tə̀ət
Go ye into the village over against you; in the which at your entering ye shall find a colt tied, whereon yet never man sat: loose him, and bring him hither.

Hosea 11:4, KJV:
เราจูงเขาด้วยสายแห่งมนุษยธรรมและด้วยปลอกแห่งความรัก เราเป็นผู้ถอดแอกที่ขากรรไกรของเขาออก และเราก้มลงเลี้ยงเขา
rao juung kǎo dûai sǎai hɛ̀ng má-nút-sà-yá-tam lɛ́ dûai bplɔ̀ɔk hɛ̀ng kwaam-rák · rao bpen pûu tɔ̀ɔt ɛ̀ɛk tîi kǎa-gan-grai kɔ̌ɔng kǎo ɔ̀ɔk · lɛ́ rao gôm long líiang kǎo
I drew them with cords of a man, with bands of love: and I was to them as they that take off the yoke on their jaws, and I laid meat unto them.

to bring, lead, or guide (along, forwards, etc), especially by pulling or holding a rope or hand: to tow, to hand, etc.


กรรมกร

th-noun

กรรมกร • (gam-má-gɔɔn)

กรรม (gam) + กร (gɔɔn), coined by King Rama VI.


ลูกจ้าง

lûuk-jâang (romanization)
คน (classifier)

/luːk̚˥˩.t͡ɕaːŋ˥˩/


มูก

th-adj

มูก • (mûuk)

From Sanskrit मूक (mūka, “dumb, silent, mute, speechless”); compare Pali mūga (“dumb”).


มหัศจรรย์

th-noun

มหัศจรรย์ • (má-hàt-sà-jan)

má-hàt-sà-jan (romanization)
มหัจฉริยะ (alternative)

From มห (má-hà-, “great”) + อัศจรรย์ (àt-sà-jan, “wonder; miracle; marvel; astonishment”); ultimately from Sanskrit महाश्चर्य (mahāścarya), from मह (maha) + आश्चर्य (āścarya). Cognate with Old Khmer mahāścaryya (“great wonder or marvel”).

cog

great wonder, marvel, miracle, astonishment, amazement, or surprise.


มหัศจรรย์

th-adj

มหัศจรรย์ • (má-hàt-sà-jan) (abstract noun ความมหัศจรรย์)

má-hàt-sà-jan (romanization)
ความมหัศจรรย์ (abstract-noun)
มหัจฉริยะ (alternative)

1 Chronicles 16:9, KJV:
จงเล่าถึงการมหัศจรรย์ทั้งสิ้นของพระองค์
jong lâo tʉ̌ng gaan má-hàt-sà-jan táng-sîn kɔ̌ɔng prá-ong
Talk ye of all his wondrous works.

greatly wonderful, wondrous, marvelous, miraculous, astonishing, amazing, or surprising.


รังแค

th-noun

รังแค • (rang-kɛɛ)

/raŋ˧.kʰɛː˧/

cog

Khmer អង្គែ (ʼɑɑʼɑngkɛɛ)


รังแก

th-verb

รังแก • (rang-gɛɛ) (abstract noun การรังแก)

rang-gɛɛ (romanization)
การรังแก (abstract-noun)


เมี่ยง

th-noun

เมี่ยง • (mîiang)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾ᩠᩶ᨿᨦ, Lao ໝ້ຽງ (mīang).

(dialect) (ใบ~) pickled tea leaf, eaten as a snack in Northern Thailand and Myanmar.


ข้อแก้ตัว

ข้อแก้ตัว • (kɔ̂ɔ-gɛ̂ɛ-dtuua)

/kʰɔː˥˩.kɛː˥˩.tua̯˧/

From ข้อ (kɔ̂ɔ) + แก้ตัว.

com

ข้อ (kɔ̂ɔ) + แก้ตัว


อลังการ

th-adj

อลังการ • (à-lang-gaan) (abstract noun ความอลังการ)

à-lang-gaan (romanization)
ความอลังการ (abstract-noun)
อลงการ (alternative)


หย่อน

yɔ̀n (romanization)
การหย่อน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩀᩬ᩵ᩁ, Lao ຢ່ອນ (yǭn), Lü ᦊᦸᧃᧈ (ẏoan¹), Shan ယွၼ်ႇ (yàun), Tai Nüa ᥕᥩᥢᥱ (yǒan).

cog

Lü ᦊᦸᧃᧈ (ẏoan¹)


เริ่ด

th-adj

เริ่ด • (rə̂t) (abstract noun ความเริ่ด)

rə̂t (romanization)
ความเริ่ด (abstract-noun)

(slang) fabulous; cool; awesome; spiffy.


แคร่

th-noun

แคร่ • (krɛ̂ɛ)

ตัว ตัว#Thai

แคร่ แคร่#Thai

ผืน ผืน#Thai

คัน คัน#Thai

(classifiers: ตัว for ones with legs; แคร่ or ผืน for ones without legs; คัน for ones carried as sedan chairs) a type of traditional, table-like seat or bed, usually made of bamboo, sometimes legless and carried on poles as a sedan chair.


กินเจ

th-verb

กินเจ • (gin-jee) (abstract noun การกินเจ)

gin-jee (romanization)
การกินเจ (abstract-noun)
กินแจ (alternative)

เทศกาลกินเจ


พ่อครัว

th-noun

พ่อครัว • (pɔ̂ɔ-kruua)

/pʰɔː˥˩.kʰrua̯˧/


ฉลอง

th-verb

ฉลอง • (chà-lɔ̌ɔng) (abstract noun การฉลอง)

chà-lɔ̌ɔng (romanization)
การฉลอง (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/

From Old Khmer chloṅa, chlaṅa, c̈hlaṅya, chluṅa (“to mark the beginning (of), to inaugurate; to celebrate; to consecrate, to dedicate; to bring into effect (by religious or magical means); to carry across, to carry on, to pass on, to transmit, to communicate; etc”); or Pre-Angkorian Old Khmer cloṅ (idem); or Angkorian Old Khmer chloṅ, chloṅṅ, chlaṅ (idem). Extended as caṃloṅa, from which Thai จำลอง (jam-lɔɔng) is derived. Cognate with Modern Khmer ឆ្លង (chlɑɑng), Lao ສະຫລອງ (sa lǭng).

to serve, to be of use or service (to), to help, to assist, to support, to aid; to act, serve, or function (as, instead of, or on behalf of), to replace, to substitute.


เกษียณ

เกษียณ • (gà-sǐian) (abstract noun การเกษียณ)

gà-sǐian (romanization)
การเกษียณ (abstract-noun)

From Sanskrit क्षीण (kṣīṇa, “destroyed; wasted; lost; etc”). Cognate with Lao ກະສຽນ (ka sīan).

der

(elegant, of an age, time, period, etc) to come to an end; to terminate.


บุรุษไปรษณีย์

Calque of English postman. Same as บุรุษ (bù-rùt) + ไปรษณีย์ (bprai-sà-nii).


ผู้ช่วย

pûu-chûai (romanization)
คน (classifier)

→ Khmer: ភូឈួយ (phuu chuəy)

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩/


ประมง

bprà-mong (romanization)
ประโมง (alternative)


บ๋อย

Semi-learned borrowing from English boy. Compare Khmer បោយ (baoy), Lao ໂບຍ (bōi), Vietnamese bồi.

(slang, sometimes derogatory or offensive) waiter.


กล้องยาสูบ

th-noun

กล้องยาสูบ • (glɔ̂ng-yaa-sùup)


กล้องยาเส้น

กล้องยาเส้น • (glɔ̂ng-yaa-sên)

กล้อง (glɔ̂ng) + ยาเส้น

com

กล้อง (glɔ̂ng) + ยาเส้น


ความรู้สึก

th-noun

ความรู้สึก • (kwaam-rúu-sʉ̀k)

รู้สึก รู้สึก#Thai

abstract noun of รู้สึก (rúu-sʉ̀k): feeling; emotion


เสิร์ฟ

th-verb

เสิร์ฟ • (sə̀əp) (abstract noun การเสิร์ฟ)

sə̀əp (romanization)
การเสิร์ฟ (abstract-noun)
เสิรฟ (alternative)
เสิรฟ์ (alternative)
เสริฟ (alternative)
เสริฟ์ (alternative)

Semi-learned borrowing from English serve.

slbor

(colloquial, in sports) to serve: to put (a ball, shuttlecock, etc) in play.


แซ่บ

sɛ̂p (romanization)
ความแซ่บ (abstract-noun)

From Isan แซบ. Cognate with Lao ແຊບ (sǣp), Northern Thai ᨩᩯ᩠ᨷ (jɛ̂ɛp), Tai Dam ꪵꪋꪚ.

(Bangkok dialect) spicy; deliciously spicy (from the reputation of Isan region food as being spicier than Central Thai food).


สองแถว

th-noun

สองแถว • (sɔ̌ɔng-tɛ̌o)

/sɔːŋ˩˩˦.tʰɛw˩˩˦/

From สอง (sɔ̌ɔng, “two”) + แถว (tɛ̌o, “row”), literally “two rows”. Compare Lao ສອງແຖວ (sǭng thǣu).

(รถ~) songthaew: a pickup truck converted for use as a shared taxi by addition of benches along the sides of the truckbed.


ล้านช้าง

th-proper noun

ล้านช้าง • (láan-cháang)

/laːn˦˥.t͡ɕʰaːŋ˦˥/

From ล้าน (láan, “million”) + ช้าง (cháang, “elephant”).
Compare Lao ລ້ານຊ້າງ (lān sāng); Northern Thai ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ; Lü ᦟᦱᧃᧉᦋᦱᧂᧉ (laan²tsaang²); Shan လၢၼ်ႉၸၢင်ႉ (lâ̰an tsâ̰ang); Khmer លានជាង (liənciəng); Burmese လင်းဇင်း (lang:jang:).

cog

Lao ລ້ານຊ້າງ (lān sāng)

Shan လၢၼ်ႉၸၢင်ႉ (lâ̰an tsâ̰ang)

(historical) Lan Xang, an ancient kingdom in Laos.


กระษัตรี

กษัตรี กษัตรี#Thai


กษัตรี

gà-sàt-dtrii (romanization)
กระษัตรี (alternative archaic dated obsolete)
กษัตรีย์ (alternative)

From Sanskrit क्षत्री (kṣatrī), feminine form of क्षत्र (kṣatra, “kṣatriya: member of the warrior caste, the caste itself”); perhaps via Old Khmer ខ្សត្រី (khsatrī, “female of the kṣatriya or warrior caste: queen, princess, etc”). Cognate with Modern Khmer ក្សត្រី (ksɑɑtrəy), Lao ກະສັດຕີ (ka sat tī).

der

(elegant, archaic, literary, poetic) any woman.


กษัตรีย์

กษัตรี กษัตรี#Thai

alternative form of กษัตรี (gà-sàt-dtrii)


สกุล

Possibly extended from กุล (gun), from Pali kula (“clan, family; caste, class”), ultimately from Sanskrit कुल (kula, “idem”), or corrupted from ตระกูล (dtrà-guun), from Old Khmer ត្រកូល (trakūla, “idem”), that believed to be an aphaeresis of Sanskrit गोत्रकुल (gotrakula, “idem”). Cognate with Lao ສະກຸນ (sa kun).
In taxonomy, semantic loan from English genus.

bor

taxonomic rankseditโดเมนอาณาจักรไฟลัมชั้นอันดับวงศ์สกุลชนิด

สกุลเงิน

currency types (as dollars, euros, yen, etc)


เปีย

Egretta garzetta
Egretta garzetta#Translingual

(zoology) little egret, a bird of species Egretta garzetta (family Ardeidae).

Aythya fuligula
Aythya fuligula#Translingual

(zoology) a tufted duck, a bird of species Aythya fuligula (family Anatidae).

(zoology) falcated duck, a bird of species Anas falcata (family Anatidae).


สปีชีส์

/sa˨˩.piː˧.t͡ɕʰiː˥˩/

ชนิด ชนิด#Thai


ปลูก

bplùuk (romanization)
การปลูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pluːkᴰ¹ᴸ (“to plant”), from Proto-Tai *plwɯːkᴰ (“to plant”).
Cognate with Lao ປູກ (pūk), Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹) or ᦔᦴᧅ (ṗuuk), Tai Dam ꪜꪴꪀ, Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Aiton ပုက် (puk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk), Saek ปร̄อก, Zhuang byok (dialectal).

cog

Lü ᦔᦳᧅᧈ (ṗuk¹)


พี่เลี้ยง

th-noun

พี่เลี้ยง • (pîi-líiang)

/pʰiː˥˩.lia̯ŋ˦˥/

ตอนนี้หนูเป็นพี่เลี้ยงเด็กได้ เรื่องกล้วย ๆ ได้โปรดอย่าเสียใจขนาดนั้นค่ะพ่อ

2012, Jacqueline Wilson, พี่สาวสุดซ่า, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 32:


ใจหิน

th-adj

ใจหิน • (jai-hǐn) (abstract noun ความใจหิน)

jai-hǐn (romanization)
ความใจหิน (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind”) + หิน (hǐn, “stone”).


อ้างอิง

th-verb

อ้างอิง • (âang-ing) (abstract noun การอ้างอิง)

âang-ing (romanization)
การอ้างอิง (abstract-noun)

/ʔaːŋ˥˩.ʔiŋ˧/

From อ้าง (âang) + อิง (ing). Cognate with Lao ອ້າງອີງ (ʼāng ʼīng).

cog

Lao ອ້າງອີງ (ʼāng ʼīng)


ใจเพชร

th-adj

ใจเพชร • (jai-pét) (abstract noun ความใจเพชร)

jai-pét (romanization)
ความใจเพชร (abstract-noun)

ใจ (jai, “heart; mind”) + เพชร (pét, “diamond”).

com

(idiomatic) stout-hearted; strong-minded; unyielding.


ทิพ

Borrowed from Pali dibba (“celestial; divine; heavenly; etc”). Compare Sanskrit दिव्य (divya).

bor+

(literary, poetic) belonging to god. (ทิพย์/ทิพย is more used.)


มนตรี

mon-dtrii (romanization)
คน (classifier)

From Sanskrit मन्त्री (mantrī, “adviser; counsellor; consultant; secretary”, literally “one with mantra; one reciting mantra; one versed in mantra”); perhaps via Old Khmer mantrī (“king's counsellor or minister”). Cognate with Modern Khmer មន្ត្រី (mŭəntrəy). Compare Pali mantī.

der

(government) minister; senior public officer; high-ranking public officer.


อภิรัฐมนตรี

th-noun

อภิรัฐมนตรี • (à-pí-rát-tà-mon-dtrii) (classifier คน or ท่าน)

à-pí-rát-tà-mon-dtrii (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)

From อภิ (à-pí, “greater; higher; superior; over”) + รัฐมนตรี (rát-tà-mon-dtrii, literally “counsellor of state”).

com

(historical) Supreme Councillor of State.


เปา

From Chinese 包 (bāo), surname of Bao Zheng (包拯), an 11th-century Chinese magistrate.

2017 October 17, "สู่ยุคใหม่! นายกฯ เผยแผนใช้เปาเพิ่มหลังประตูปี ๒๐๑๘", fourfourtwo.com, FourFourTwo:
นายกฯเผยแผนใช้เปาเพิ่มหลังประตูปี ๒๐๑๘
naa-yók pə̌əi pɛ̌ɛn chái bpao pə̂əm lǎng bprà-dtuu bpii · sɔ̌ɔng pan sìp-bpɛ̀ɛt
The president reveals a plan to employ more referees behind goals in the year 2018.

2017 August 23, "เปิดโฉม ๙ ท่านเปาชี้ชะตายิ่งลักษณ์", nationtv.tv, Nation:
เปิดโฉม ๙ ท่านเปาชี้ชะตายิ่งลักษณ์
bpə̀ət chǒom · gâao · tâan bpao chíi chá-dtaa yîng lák
Unveil the faces of the nine judges that will rule on the fate of Yingluck.

2017 July 26, "อ้างตัวเป็นท่านเปารีดเงินเหยื่อล้มคดีทั่วประเทศ หมายจับติดตัวนับ ๒๐ คดี", manager.co.th, MGR Online:
อ้างตัวเป็นท่านเปารีดเงินเหยื่อล้มคดีทั่วประเทศ
âang dtuua bpen tâan bpao rîit ngən yʉ̀ʉa lóm-ká-dii tûua bprà-têet
[A woman] claiming herself as a judge extorts money from victims in exchange for settling lawsuits across the country.

ท่าน ท่าน#Thai

(slang) (ท่าน~) judge: judicial officer, referee, umpire.


การทำมาหากิน

th-noun

การทำมาหากิน

การ (gaan, abstract noun prefix) + ทำมาหากิน (tam-maa-hǎa-gin).

prefix

ทำมาหากิน ทำมาหากิน#Thai

abstract noun of ทำมาหากิน (tam-maa-hǎa-gin)


ตึกระฟ้า

th-noun

ตึกระฟ้า • (dtʉ̀k-rá-fáa) (classifier หลัง)

dtʉ̀k-rá-fáa (romanization)
หลัง (classifier)


เบญจา

เบญจา • (ben-jaa) (classifier ชั้น or แท่น or เถา)

ben-jaa (romanization)
ชั้น (classifier)
แท่น (classifier)
เถา (classifier)

From corruption of มัญจา (“bed”), from Pali mañca (“bed; couch; sofa”), and perhaps influenced by เบญจ (“five”), corrupted form of ปัญจ (“five”), from Pali pañca (“five”). Compare Khmer បញ្ច (bɑɑbɑñcɑɑ, “decorated stand supporting a box containing the ashes of a deceased person”).

th-l

มัญจา (“bed”)

เบญจ (“five”)

ปัญจ (“five”)

cog

five-layered platform use to support a sacred object, especially a funeral urn.


จิตกาธาน

From Pali citaka (“funeral pyre”) + ādhāna (“container, receiver, support; placing, placement, receipt; etc”).


ตรวจ

th-verb

ตรวจ • (dtrùuat) (abstract noun การตรวจ)

dtrùuat (romanization)
การตรวจ (abstract-noun)
ตรวจ์ (alternative)

From Old Khmer ត្រ្វច៑ (trvac), ត្រ្វាច៑ (trvāc, “to examine; to inspect; etc”), whence Modern Khmer ត្រួត (truət). Related to the augmented form ตำรวจ (dtam-rùuat, “police”). Cognate with Lao ກວດ (kūat), Northern Thai ᨠ᩠ᩅᨯ (kūat).


กุ๊ย

th-noun

กุ๊ย • (gúi)

Borrowed from Hokkien 鬼 (kúi, “ghost; ghastly”). Compare Teochew 鬼 (kúi).


โกศ

gòot (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)
โกษ (alternative archaic dated obsolete)
โกฐ (alternative archaic dated obsolete)
โกฏ (alternative archaic dated obsolete)
โกฏฐ์ (alternative archaic dated obsolete)
โกส (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit कोश (kośa, “container; case; pocket”); perhaps via Pre-Angkorian Old Khmer kośa (“urn, vase; goblet, chalice; coffer, casket, chest”). Compare Old Khmer koṣa, koṣaṇa, kosa; and compare Pali koṭṭha (“closet; cabinet”), from which Modern Khmer កោដ្ឋ (kaot, “royal funerary urn”) was derived.

cog

พระ พระ#Thai

บรม บรม#Thai


ผอบ

pà-òp (romanization)
ใบ (classifier)
ลูก (classifier)
ประอบ (alternative)
กระอูบ (alternative)

/pʰa˨˩.ʔop̚˨˩/

From corruption of ประอบ, from Old Khmer praʼap (“cavity, receptacle; container, case, box”), from pra (“emphatic prefix”) + ʼap (“to cover; to enclose”), equivalent to Thai ประ (bprà) + อบ (òp). Compare Modern Khmer ប្រអប់ (prɑɑʼɑp).

cog

Khmer ប្រអប់ (prɑɑʼɑp)

Matthew 26:7, KJV:
มีหญิงผู้หนึ่งถือผอบน้ำมันหอมราคาแพงมากมาเฝ้าพระองค์แล้วเทน้ำมันนั้นบนพระเศียรของพระองค์
mii yǐng pûu nʉ̀ng tʉ̌ʉ pà-òp nám-man hɔ̌ɔm raa-kaa pɛɛng mâak maa fâo prá-ong lɛ́ɛo tee nám-man nán bon prá sǐian kɔ̌ɔng prá-ong
There came unto him a woman having an alabaster box of very precious ointment, and poured it on his head,

Luke 7:37, KJV:
และดูเถิด มีผู้หญิงคนหนึ่งในเมืองนั้นซึ่งเป็นหญิงชั่ว เมื่อรู้ว่าพระเยซูทรงเอนพระกายลงเสวยอยู่ในบ้านของคนฟาริสีนั้น นางจึงถือผอบน้ำมันหอม
lɛ́ duu tə̀ət · mii pûu-yǐng kon nʉ̀ng nai mʉʉang nán sʉ̂ng bpen yǐng chûua · mʉ̂ʉa rúu wâa prá yee-suu song een prá gaai long sà-wə̌əi yùu nai bâan kɔ̌ɔng kon faa-rí-sǐi nán · naang jʉng tʉ̌ʉ pà-òp nám-man hɔ̌ɔm
And, behold, a woman in the city, which was a sinner, when she knew that Jesus sat at meat in the Pharisee's house, brought an alabaster box of ointment,


เมรุ

meen (romanization)
เมรุ (classifier)
หลัง (classifier)

From Pali meru (“Meru, a mythological mountain”). Cognate with Lao ເມນ (mēn), Khmer មេរុ (meiruʼ), មេន (mein).

bor

crematorium built to represent Mount Meru.


ใจกว้าง

th-adj

ใจกว้าง • (jai-gwâang) (abstract noun ความใจกว้าง)

jai-gwâang (romanization)
ความใจกว้าง (abstract-noun)


ก้าวล่วง

th-verb

ก้าวล่วง • (gâao-lûuang) (abstract noun การก้าวล่วง)

gâao-lûuang (romanization)
การก้าวล่วง (abstract-noun)


ความรับผิด

th-noun

ความรับผิด • (kwaam-ráp-pìt)

รับผิด รับผิด#Thai


นุ่ง

nûng (romanization)
การนุ่ง (abstract-noun)

Cognate with Isan นุ่ง, Lao ນຸ່ງ (nung), Northern Thai ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ⁵), Khün ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ²), Lü ᦓᦳᧂᧈ (nung¹), Tai Dam ꪙꪴ꪿ꪉ (ꞌnung), Shan ၼုင်ႈ (nūng), Tai Nüa ᥘᥧᥒ (lung), Ahom 𑜃𑜤𑜂𑜫 (nuṅ).

cog

Khün ᨶᩩ᩵ᨦ (nuŋ²)

(transitive) to wear; to dress; to put on.


ตั้งแต่

th-prep

ตั้งแต่ • (dtâng-dtɛ̀ɛ)

→ Shan: တင်ႈတႄႇ (tāng tàae)

/taŋ˥˩.tɛː˨˩/

Compound of ตั้ง (dtâng, “to start”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “from”), literally “starting from”


ผ้านุ่ง

th-noun

ผ้านุ่ง • (pâa-nûng)

/pʰaː˥˩.nuŋ˥˩/

pha nung, a traditional Thai lower garment formerly worn by both sexes.


ซิ่น

ซิ่น • (sîn)

Cognate with Northern Thai ᩈᩥ᩠᩶ᨶ, Lao ສິ້ນ (sin), Lü ᦉᦲᧃᧉ (ṡiin²), Shan သိၼ်ႈ (sīn), Tai Nüa ᥔᥤᥢᥲ (sìn), Ahom 𑜏𑜢𑜃𑜫 (sin).

cog

Lü ᦉᦲᧃᧉ (ṡiin²)

ผ้า ผ้า#Thai

(ผ้า~) Sinh, a traditional garment worn by Thai and Lao women.


แขวง

th-noun

แขวง • (kwɛ̌ɛng)

From Old Khmer *ខ្វេង៑ (*khveṅ, “to go far around; to encircle; to enclose”). Cognate with Lao ແຂວງ (khuǣng), Modern Khmer ខ្វែង (khvaeng).

bor

เขต เขต#Thai

(Thailand government) khwaeng: an administrative subdivision of เขต (kèet), a district of Bangkok


ดาวเคราะห์น้อย

th-noun

ดาวเคราะห์น้อย • (daao-krɔ́-nɔ́ɔi) (classifier ดวง)

daao-krɔ́-nɔ́ɔi (romanization)
ดวง (classifier)

/daːw˧.kʰrɔʔ˦˥.nɔːj˦˥/

From ดาวเคราะห์ (daao-krɔ́) + น้อย (nɔ́ɔi).

com

ดาวเคราะห์ (daao-krɔ́) + น้อย (nɔ́ɔi)


ดาวตก

daao-dtòk (romanization)
ดวง (classifier)

From ดาว (daao, “star”) + ตก (dtòk, “to fall”); literally "falling star" or "fallen star".


มาศ

th-noun

มาศ • (mâat)

From Sanskrit माष (māṣa, “particular weight of gold”). Compare Malay mas, emas. Cognate with Isan มาด, Lao ມາດ (māt), Northern Thai ᨾᩣ᩠ᨯ, Khün ᨾᩣ᩠ᨯ, Lü ᦙᦱᧆ (maad).


ขบวน

Alternative spelling of the now-obsolete ขบวร (kà-buuan). Extended as กระบวน (grà-buuan). Cognate with Modern Khmer ក្បួន (kbuən); Lao ຂະບວນ (kha būan).

used for crowded movement such as group traveling or parade


ความสัตย์

th-noun

ความสัตย์ • (kwaam-sàt)


สัตย์

สัตย์ • (sàt)

From Sanskrit सत्य (satya, “true, real, genuine; honest, sincere, truthful, faithful; etc.”), possibly via Angkorian Old Khmer satya°, sata, sat (“truth, real, honest; truth, reality, honesty”).
Compare Pali sacca (“real, true”), whence Thai สัจ (sàt) and สัจจะ. Cognate with Lao ສັດ (sat), Khmer សត្យ (sat), សត្យា (sattyaa).


สัตย์

sàt (romanization)
ความสัตย์ (abstract-noun)
สัตย (alternative)


ตระบัด

th-verb

ตระบัด • (dtrà-bàt) (abstract noun การตระบัด)

dtrà-bàt (romanization)
การตระบัด (abstract-noun)
กระบัด (alternative)
ตรบัด (alternative)
ประบัด (alternative)
สบัด (alternative)
สะบัด (alternative)

Borrowed from Old Khmer paṃpat (“to deceive, to cheat; to destroy, to eliminate; to end, to stop; etc”). Doublet of บำบัด (bam-bàt). Cognate with Modern Khmer បំបាត់ (bɑmbat).

bor+

(archaic, transitive or intransitive) to act or behave dishonestly or treacherously (against); to break faith (with); to betray; to deceive; to defraud; to cheat.


ตระบัด

th-adv

ตระบัด • (dtrà-bàt)

Compare Khmer ត្របះ (trɑɑbah, “to stir”). Perhaps doublet of สะบัด (sà-bàt).

(archaic) suddenly; swiftly; momentarily; briefly.


อุกกาบาต

th-noun

อุกกาบาต • (ùk-gaa-bàat)

From Pali ukkāpāta (literally “falling of firebrand”); ultimately from Sanskrit उल्कापात (ulkāpāta), from which Thai อุกลาบาต is derived.

cog

Thai อุกลาบาต


ข้าศึก

th-noun

ข้าศึก • (kâa-sʉ̀k)

/kʰaː˥˩.sɯk̚˨˩/

com

ข้า (kâa) + ศึก (sʉ̀k)


รอคอย

th-verb

รอคอย • (rɔɔ-kɔɔi) (abstract noun การรอคอย)

rɔɔ-kɔɔi (romanization)
การรอคอย (abstract-noun)

/rɔː˧.kʰɔːj˧/

com

รอ (rɔɔ) + คอย (kɔɔi)


หนักหนา

th-adv

หนักหนา • (nàk-nǎa) (abstract noun ความหนักหนา)

nàk-nǎa (romanization)
ความหนักหนา (abstract-noun)
นักหนา (alternative)

com

หนัก (nàk) + หนา (nǎa)


มุ่ง

mûng (romanization)
การมุ่ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ມຸ່ງ (mung), Northern Thai ᨾᩩ᩵ᨦ, Lü ᦙᦳᧂᧈ (mung¹), Shan မုင်ႈ (mūng). Related to ม่ง (mông).


ปอง

bpɔɔng (romanization)
การปอง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨸᩬᨦ, Khün ᨸᩬᨦ, Lao ປອງ (pǭng), Lü ᦔᦸᧂ (ṗoang), Shan ပွင် (pǎung).


กิ่งทองใบหยก

th-noun

กิ่งทองใบหยก • (gìng-tɔɔng-bai-yòk)

From กิ่ง (gìng, “branch”) + ทอง (tɔɔng, “gold”) + ใบ (bai, “leaf”) + หยก (yòk, “jade”); literally "golden branches, jade leaves".
Compare Chinese 金枝玉葉／金枝玉叶 (jīnzhīyùyè, literally “golden branches, jade leaves”), 珠聯璧合／珠联璧合 (zhūliánbìhé, literally “strings of pearls, girdles of jade”).

zh-l

(idiomatic, often used to describe a loving couple) ideal combination; well-matched couple; perfect pair.


กลุ่มดาว

th-noun

กลุ่มดาว • (glùm-daao) (classifier กลุ่ม)

glùm-daao (romanization)
กลุ่ม (classifier)


ยม

From Pali yama (“Yama”) or Sanskrit यम (yama, “Yama”). Cognate with Old Khmer យម (yama), យំ (yaṃ); Modern Khmer យម (yum); Burmese ယာမာ (yama); Chinese 閻摩／阎摩 (Yánmó); Japanese 閻魔; Korean 염마 (yeomma).

zh-l

閻摩／阎摩 (Yánmó)

พญา พญา#Thai

พระยา พระยา#Thai

พระ พระ#Thai

(Hinduism, Buddhism) (พญา~, พระยา~, พระ~) Yama, the god of the dead, the overlord of the underworld, and the chief justice of the hell.

พระ พระ#Thai


ยม

(botany) mahogany: any of the various plants of the family Meliaceae.

(botany, archaic) starberry: the plant Phyllanthus acidus of the family Phyllanthaceae.