หายใจเข้า

th-verb

หายใจเข้า • (hǎai-jai-kâo) (abstract noun การหายใจเข้า)

hǎai-jai-kâo (romanization)
การหายใจเข้า (abstract-noun)

หายใจ (hǎai-jai, “to breathe”) + เข้า (kâo, “in”)

th-l

เข้า (kâo, “in”)


หนวก

th-adj

หนวก • (nùuak)

From Proto-Tai *ʰnuəkᴰ (“deaf”).
Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ, Khün ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ, Lao ໜວກ (nūak), Lü ᦷᦐᧅᧈ (ṅok¹), Tai Dam ꪘꪺꪀ, Tai Dón ꪘꪺꪀ, Shan ၼူၵ်ႇ (nùuk), Ahom 𑜃𑜤𑜀𑜫 (nuk), Zhuang nuk, Nong Zhuang nog, Zuojiang Zhuang nuek.

cog

Lü ᦷᦐᧅᧈ (ṅok¹)


อุปัชฌาย์

th-noun

อุปัชฌาย์ • (ù-bpàt-chaa) (classifier รูป or องค์ or ตน)

ù-bpàt-chaa (romanization)
รูป (classifier)
องค์ (classifier)
ตน (classifier)
อุปัชฌายะ (alternative)
อุปัชฌาย (alternative)
อุปัชฌา (alternative)

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

/ʔup̚˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

Borrowed from Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Cognate with Modern Khmer ឧបជ្ឈាយ៍ (ʼupacchiə). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).

bor

พระ พระ#Thai

(Buddhism) (พระ~) priest who presides over or administers an ordination


อุปัชฌาย

From Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya).

อุปัชฌาย์ อุปัชฌาย์#Thai

(Buddhism, chiefly in combination) alternative form of อุปัชฌาย์ (ù-bpàt-chaa)


อุปัชฌา

th-noun

อุปัชฌา • (ù-bpàt-chaa) (classifier รูป or ตน or องค์)

ù-bpàt-chaa (romanization)
รูป (classifier)
ตน (classifier)
องค์ (classifier)

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

/ʔup̚˨˩.pat̚˨˩.t͡ɕʰaː˧/

Perhaps from Old Khmer oppachā (“teacher, master, pedagogue”); ultimately from Pali upajjhāya (“spiritual teacher; spiritual preceptor”, literally “one who is gone close up to”). Compare Sanskrit उपाध्याय (upādhyāya), from which Pre-Angkorian Old Khmer upādhyāya and upāddhyāya were from.

bor

พระ พระ#Thai

อุปัชฌาย์ อุปัชฌาย์#Thai

(Buddhism, archaic) (พระ~) alternative form of อุปัชฌาย์ (ù-bpàt-chaa)


กษัตร

th-noun

กษัตร • (gà-sàt)

From Sanskrit क्षत्र (kṣatra, “the kṣatriya social class; member of this class”), possibly via Old Khmer °ក្សត្រ (°ksatra), ក្ឞត្រ (kṣatra, “reigning monarch; king; prince”). Cognate with Modern Khmer ក្សត្រ (ksat).

bor

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai


กระษัตร

th-noun

กระษัตร • (grà-sàt)

Perhaps from modification of กษัตร (gà-sàt).

th-l

กษัตร (gà-sàt)

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai


กระษัตริย์

th-noun

กระษัตริย์ • (grà-sàt)

th-l

กษัตริย์ (gà-sàt)


กษัตรา

From modification of the archaic กษัตร (gà-sàt).

กษัตร (gà-sàt)

กษัตริย์ กษัตริย์#Thai

(literary, poetic) alternative form of กษัตริย์ (gà-sàt)


อิน

th-verb

อิน • (in) (abstract noun การอิน or ความอิน)

in (romanization)
การอิน (abstract-noun)
ความอิน (abstract-noun)

→ Lao: ອິນ (ʼin)

(slang) to be into (something): to be absorbed or take an interest (in something).


จับจ่าย

จับจ่าย • (jàp-jàai) (abstract noun การจับจ่าย)

jàp-jàai (romanization)
การจับจ่าย (abstract-noun)

/t͡ɕap̚˨˩.t͡ɕaːj˨˩/


ใช้จ่าย

ใช้จ่าย • (chái-jàai) (abstract noun การใช้จ่าย)

chái-jàai (romanization)
การใช้จ่าย (abstract-noun)

/t͡ɕʰaj˦˥.t͡ɕaːj˨˩/


โหวต

wòot (romanization)
การโหวต (abstract-noun)

2019 February 28, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “ทวิตเตอร์เดือดหลังกฎหมายไซเบอร์ผ่านมติโดยไร้เสียงค้าน”, in Voice, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-28:

จับปฏิกิริยาชาวทวิตเตอร์หลัง สนช. โหวตเห็นชอบ พ.ร.บ. ไซเบอร์

jàp bpà-dtì-gì-rí-yaa chaao tá-wít-dtə̂ə lǎng · sɔ̌ɔ-nɔɔ-chɔɔ · wòot hěn chɔ̂ɔp · pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ · sai-bə̂ə

[Let's] watch reactions from Twitter peeps after the NLA voted in favour of the Cyber Act.


โหวต

th-noun

โหวต • (wòot)


สาวประเภทสอง

สาวประเภทสอง

สาวประเภทสอง • (sǎao-bprà-pêet-sɔ̌ɔng)

/saːw˩˩˦.pra˨˩.pʰeːt̚˥˩.sɔːŋ˩˩˦/

สาว (sǎao, “woman”) + ประเภท (bprà-pêet, “category”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”).


ทำการบ้าน

th-verb

ทำการบ้าน • (tam-gaan-bâan) (abstract noun การทำการบ้าน)

tam-gaan-bâan (romanization)
การทำการบ้าน (abstract-noun)

From ทำ (tam, “to do”) + การบ้าน (gaan-bâan, “homework”).

com

(slang) to prepare oneself or make oneself ready for a certain activity, as by studying or doing research about it in advance.


หน่วยเสียง

th-noun

หน่วยเสียง • (nùai-sǐiang)

th:หน่วยเสียง


ประหม่า

th-verb

ประหม่า • (bprà-màa) (abstract noun การประหม่า or ความประหม่า)

bprà-màa (romanization)
การประหม่า (abstract-noun)
ความประหม่า (abstract-noun)


สุดขีด

th-adv

สุดขีด • (sùt-kìit) (abstract noun ความสุดขีด)

sùt-kìit (romanization)
ความสุดขีด (abstract-noun)


หารือ

th-verb

หารือ • (hǎa-rʉʉ) (abstract noun การหารือ)

hǎa-rʉʉ (romanization)
การหารือ (abstract-noun)

/haː˩˩˦.rɯː˧/


แข่งขัน

แข่งขัน • (kɛ̀ng-kǎn) (abstract noun การแข่งขัน)

kɛ̀ng-kǎn (romanization)
การแข่งขัน (abstract-noun)

/kʰɛŋ˨˩.kʰan˩˩˦/

com

แข่ง (kɛ̀ng) + ขัน (kǎn)


ตลิ่ง

th-noun

ตลิ่ง • (dtà-lìng)

dtà-lìng (romanization)
ตาหลิ่ง (alternative obsolete)
หลิ่ง (alternative dated)

Cognate with Lao ຕະລິ່ງ (ta ling), ຕະຫຼິ່ງ (ta ling).
ลิ่ง of ตลิ่ง is Proto-Tai *ʰliŋᴮ (“steep”).
Cognate with Lao ຫຼິ່ງ (ling), Lü ᦜᦲᧂᧈ (l̇iing¹, “steep”), Shan လိင်ႇ (lìng, “uneven; incline”), Tai Nüa ᥘᥤᥒᥱ (lǐng, “steep”), Zhuang lingq (“steep”), Zuojiang Zhuang lingq (“steep”).


ลงดาบ

th-verb

ลงดาบ • (long-dàap) (abstract noun การลงดาบ)

long-dàap (romanization)
การลงดาบ (abstract-noun)

From ลง (long, “to cause to descend”) + ดาบ (dàap, “sword”).

com

(transitive) to carry out a death sentence by means of decapitation; to execute (e.g. a prisoner) by beheading.


แลง

th-noun

แลง • (lɛɛng)

หิน หิน#Thai

ศิลา ศิลา#Thai


ไส้เลื่อน

ไส้เลื่อน • (sâi-lʉ̂ʉan)

From ไส้ (sâi, “intestine”) + เลื่อน (lʉ̂ʉan, “to slip”).


หม่อม

Possibly shortened from กระหม่อม (grà-mɔ̀m). Compare Khmer ម៉ម (mɑɑm), Lao ຫມ່ອມ (mǭm).

th-l

กระหม่อม (grà-mɔ̀m)

(archaic) person whose father is a high-ranking public officer.


เจ้าฟ้า

th-noun

เจ้าฟ้า • (jâao-fáa)

/t͡ɕaːw˥˩.faː˦˥/

Compound of เจ้า (jâao, “lord”) + ฟ้า (fáa, “heaven”), literally “lord of heaven”. Compare Burmese စော်ဘွား (caubhwa:), Khmer ចៅហ្វា (cawfaa), Lao ເຈົ້າຟ້າ (chao fā), Shan ၸဝ်ႈၽႃႉ (tsāo phâ̰a).

com+

(zoology) some animals named after Princess Sirindhorn:

the tiger mantis shrimp Acanthosquilla derijardi.

the panda crab Phricotelphusa sirindhorn.

white-eyed river martin, the bird Pseudochelidon sirintarae.


เจ้าแผ่นดิน

th-noun

เจ้าแผ่นดิน • (jâao-pɛ̀n-din) (classifier องค์ or พระองค์)

jâao-pɛ̀n-din (romanization)
องค์ (classifier)
พระองค์ (classifier)

→ Chinese: 召片領 /召片领

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner, possessor”) + แผ่นดิน (pɛ̀n-din, “land; earth”). Compare Lao ເຈົ້າແຜ່ນດິນ (chao phǣn din).

cog

ເຈົ້າແຜ່ນດິນ

พระ พระ#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

(figurative, sometimes prefixed by เจ้าฟ้า) monarch; royal person.


หม่อมหลวง

th-noun

หม่อมหลวง • (mɔ̀m-lǔuang)

/mɔm˨˩.lua̯ŋ˩˩˦/

com

หม่อม (mɔ̀m) + หลวง (lǔuang)

หม่อมราชวงศ์ หม่อมราชวงศ์#Thai

person who is a child of หม่อมราชวงศ์ (mɔ̀m-râat-chá-wong).


หม่อมราชวงศ์

th-noun

หม่อมราชวงศ์ • (mɔ̀m-râat-chá-wong)

/mɔm˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.woŋ˧/

From หม่อม (mɔ̀m) + ราชวงศ์ (râat-chá-wong).

also used as a title for this person. Abbreviation: ม.ร.ว. (mɔɔ-rɔɔ-wɔɔ)


ออเจ้า

th-pronoun

ออเจ้า • (ɔɔ-jâo)

desc

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

→ Lao: ອໍເຈົ້າ (ʼǭ chao)

/ʔɔː˧.t͡ɕaw˥˩/

From ออ (ɔɔ, “a conventional title for a man”) + เจ้า (jâo, “a second person pronoun used to address a person of equal or lower status”). Compare Khmer អាចោ (ʼaacao).

com

(archaic) a second person pronoun used to address a person of equal or lower status, irrespective of the sex.


ทุรกันดาร

th-adj

ทุรกันดาร • (tú-rá-gan-daan) (abstract noun ความทุรกันดาร)

tú-rá-gan-daan (romanization)
ความทุรกันดาร (abstract-noun)

From ทุร (“hard, difficult”) + กันดาร (gan-daan, “hard, difficult”).

com

difficult to access; difficult to go or travel (to, through, etc).


กันดาร

th-adj

กันดาร • (gan-daan) (abstract noun ความกันดาร)

gan-daan (romanization)
ความกันดาร (abstract-noun)

From Pali kantāra (“desert; waste; wilderness”) or Sanskrit कान्तार (kāntāra, “forest; wilderness”). Cognate with Modern Khmer កន្តារ (kɑɑkɑntaa), Lao ກັນດານ (kan dān).

bor

undergoing hardship; experiencing difficulties; suffering a famine; undergoing a shortage (of food, water, etc).


กันดาล

From Angkorian Old Khmer kantāla or Pre-Angkorian Old Khmer kantāl, kantal, kandāl (“midpoint; centre”). Cognate with Modern Khmer កណ្ដាល (kɑɑkɑndaal).

(elegant, literary, poetic) midst; middle; midpoint; centre.


ขั้นตอน

th-noun

ขั้นตอน • (kân-dtɔɔn)

From ขั้น (kân, “step; stage”) + ตอน (dtɔɔn, “part; section”).

com

ขั้นตอนชีวิต

ขั้นตอนการทำ


ฝีเท้า

th-noun

ฝีเท้า • (fǐi-táao)

/fiː˩˩˦.tʰaːw˦˥/


ติดเชื้อ

th-verb

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa) (abstract noun การติดเชื้อ)

dtìt-chʉ́ʉa (romanization)
การติดเชื้อ (abstract-noun)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


ติดเชื้อ

th-adj

ติดเชื้อ • (dtìt-chʉ́ʉa)

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

ติด (dtìt) + เชื้อ (chʉ́ʉa)

th-l

เชื้อ (chʉ́ʉa)


เชื้อโรค

th-noun

เชื้อโรค • (chʉ́ʉa-rôok)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.roːk̚˥˩/


กองเรือ

กองเรือ • (gɔɔng-rʉʉa)

/kɔːŋ˧.rɯa̯˧/


ทัพเรือ

ทัพเรือ • (táp-rʉʉa)

ทัพ (táp, “troops”) + เรือ (rʉʉa, “ship; boat”).


กองทัพเรือ

th-noun

กองทัพเรือ • (gɔɔng-táp-rʉʉa)

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.rɯa̯˧/

com

กองทัพ (gɔɔng-táp) + เรือ (rʉʉa)

กองทัพเรือไทย

th:กองทัพเรือ


ราชนาวี

ราชนาวีไทย


นาวี

From นาวา (naa-waa).
Compare Lao ນາວີ (nā wī).


นาวี

ราชนาวีไทย


โฟม

any polymeric foam used for shockproof substance or container.


พลเรือเอก

th-noun

พลเรือเอก • (pon-rʉʉa-èek)

From พลเรือ (“admiral”) + เอก (èek, “first; primary; etc”).

com

the highest rank of naval officer. Abbreviation: พล.ร.อ. (pon-rɔɔ-ɔɔ)


พณิช

th-noun

พณิช • (pá-nít)


พาณิช

From Sanskrit वणिज (vaṇija, “merchant, trader”).


แม่ค้า

/mɛː˥˩.kʰaː˦˥/

แม่ (mɛ̂ɛ) + ค้า (káa)

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + ค้า (káa)


จารึก

th-verb

จารึก • (jaa-rʉ́k) (abstract noun การจารึก)

jaa-rʉ́k (romanization)
การจารึก (abstract-noun)

From Old Khmer *ចារិក (*cārika, “to inscribe by engraving”), an extended form of ចារ៑ (cār, “to inscribe (with a stylus), to engrave; to draw a straight line; to plant in rows”), from which Thai จาร (jaan) was derived. Cognate with Modern Khmer ចារឹក (caarɨk), Lao ຈາຣຶກ (chā rưk).

bor

/t͡ɕaː˧.rɯk̚˦˥/

to inscribe: to mark (words, characters, etc) on a surface in a durable way.


ทยอย

th-adv

ทยอย • (tá-yɔɔi)

ทยอย(กัน)มา


บรอกโคลี

th-noun

บรอกโคลี • (brɔ́k-koo-lîi)


อาหารหวาน

อาหารหวาน • (aa-hǎan-wǎan)

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.waːn˩˩˦/

From อาหาร (aa-hǎan, “food; meal”) + หวาน (wǎan, “sweet”).


หนอก

th-noun

หนอก • (nɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *ʰnoːkᴰ (“hump of an ox”).
Cognaite with Zhuang nok (“hump of an ox”).


ค้าน

káan (romanization)
การค้าน (abstract-noun)


กลมกล่อม

th-adj

กลมกล่อม • (glom-glɔ̀m) (abstract noun ความกลมกล่อม)

glom-glɔ̀m (romanization)
ความกลมกล่อม (abstract-noun)


ปด

bpòt (romanization)
การปด (abstract-noun)


น้ำยาบ้วนปาก

th-noun

น้ำยาบ้วนปาก


น้ำยาลบคำผิด

From น้ำยา (nám-yaa, “liquid containing chemical”) + ลบ (lóp, “to delete”) + คำ (kam, “word”) + ผิด (pìt, “wrong”).


ผงซักฟอก

th-noun

ผงซักฟอก • (pǒng-sák-fɔ̂ɔk)

/pʰoŋ˩˩˦.sak̚˦˥.fɔːk̚˥˩/

From ผง (pǒng, “powder”) + ซักฟอก (sák-fɔ̂ɔk, literally “to wash and clean”).


น้ำยาล้างจาน

th-noun

น้ำยาล้างจาน

th:น้ำยาล้างจาน


กากเพชร

กากเพชร • (gàak-pét)


สวมใส่

th-verb

สวมใส่ • (sǔuam-sài) (abstract noun การสวมใส่)

sǔuam-sài (romanization)
การสวมใส่ (abstract-noun)


พิเทศ

th-noun

พิเทศ • (pí-têet)

/pʰi˦˥.tʰeːt̚˥˩/


ความเจ็บ

ความเจ็บ • (kwaam-jèp)


อิหม่าม

อิหม่าม • (ì-màam)


หลิว

From Hokkien 柳 (liú). Compare Teochew 柳 (liú).

ต้น ต้น#Thai


พลับพลึง

พลับพลึง • (pláp-plʉng)


พน.

(slang, initialism, abbreviation) tomorrow


พลอง

พลอง • (plɔɔng)


ทำอาหาร

th-verb

ทำอาหาร • (tam-aa-hǎan) (abstract noun การทำอาหาร)

tam-aa-hǎan (romanization)
การทำอาหาร (abstract-noun)


เสียดาย

เสียดาย • (sǐia-daai) (abstract noun การเสียดาย)

sǐia-daai (romanization)
การเสียดาย (abstract-noun)


หอยเชลล์

th-noun

หอยเชลล์ • (hɔ̌i-chel)

/hɔj˩˩˦.t͡ɕʰel˧/

From หอย (hɔ̌i) + เชลล์ (chel, from English shell).

com

from English <i class="Latn mention" lang="en">shell</i>

scallop: an edible marine bivalve mollusc of the family Pectinidae.


ถั่วฝักยาว

th-noun

ถั่วฝักยาว • (tùua-fàk-yaao)

Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis#Translingual

yardlong bean (Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis).

th:ถั่วฝักยาว


เซ็กซี่

th-adj

เซ็กซี่ • (sék-sîi) (abstract noun ความเซ็กซี่)

sék-sîi (romanization)
ความเซ็กซี่ (abstract-noun)


บ้าบิ่น

บ้าบิ่น • (bâa-bìn) (abstract noun ความบ้าบิ่น)

bâa-bìn (romanization)
ความบ้าบิ่น (abstract-noun)

From บ้า (bâa, “mad”) + บิ่น (bìn, “rash”).

madcap; daredevil; foolhardy; audacious.


บ้าบิ่น

th-noun

บ้าบิ่น • (bâa-bìn)

ขนม ขนม#Thai


กระปรี้กระเปร่า

th-adj

กระปรี้กระเปร่า • (grà-bprîi-grà-bprào) (abstract noun ความกระปรี้กระเปร่า)

grà-bprîi-grà-bprào (romanization)
ความกระปรี้กระเปร่า (abstract-noun)


ตีหน้า

th-verb

ตีหน้า • (dtii-nâa) (abstract noun การตีหน้า)

dtii-nâa (romanization)
การตีหน้า (abstract-noun)


เซ่อ

sə̂ə (romanization)
ความเซ่อ (abstract-noun)


ลูกปัด

th-noun

ลูกปัด • (lûuk-bpàt)

lûuk-bpàt (romanization)
ลูกปัทม์ (alternative)


ลูกดอก

lûuk-dɔ̀ɔk (romanization)
ดอก (classifier)

/luːk̚˥˩.dɔːk̚˨˩/

com

ลูก (lûuk) + ดอก (dɔ̀ɔk)


ผู้ชม

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰom˧/


เฟือย

th-noun

เฟือย • (fʉai)


ปิกนิก

ปิกนิก • (bpík-ník)


อุปกรณ์

อุปกรณ์ • (ù-bpà-gɔɔn)

From Pali upakaraṇa (“accessory”), from upa (“secondary; subordinate”) + karaṇa (“making; creation; production; etc”); or from Sanskrit उपकरण (upakaraṇa, idem), from उप (upa, idem) + करण (karaṇa, idem); equivalent to Thai อุป (ùp-bpà-) + กรณ์. Cognate with Lao ອຸປະກອນ (ʼu pa kǭn), Old Khmer upakaraṇa (“assistance, support; instrument, equipment; etc”); Modern Khmer ឧបករណ៍ (ʼupaʼkɑɑ).

com

อุป (ùp-bpà-) + กรณ์

cog

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, retrieved 2019-02-20:

มาตรา ๑๔๗ อุปกรณ์ หมายความว่า สังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยปกตินิยมเฉพาะถิ่นหรือโดยเจตนาชัดแจ้งของเจ้าของทรัพย์ที่เป็นประธาน เป็นของใช้ประจำอยู่กับทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นอาจิณ เพื่อประโยชน์แก่การจัดดูแล ใช้สอย หรือรักษาทรัพย์ที่เป็นประธาน และเจ้าของทรัพย์ได้นำมาสู่ทรัพย์ที่เป็นประธานโดยการนำมาติดต่อ หรือปรับเข้าไว้ หรือทำโดยประการอื่นใดในฐานะเป็นของใช้ประกอบกับทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น

mâat-dtraa · nʉ̀ng-rɔ́ɔi sìi-sìp jèt · ù-bpà-gɔɔn · mǎai-kwaam wâa · sǎng-hǎa-rí-má-sáp sʉ̂ng dooi bpà-gà-dtì ní-yom chà-pɔ́ tìn rʉ̌ʉ dooi jèet-dtà-naa chát-jɛ̂ɛng kɔ̌ɔng jâo-kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan · bpen kɔ̌ɔng chái bprà-jam yùu gàp sáp tîi bpen bprà-taan bpen aa-jin · pʉ̂ʉa bprà-yòot gɛ̀ɛ gaan-jàt duu-lɛɛ · chái-sɔ̌i · rʉ̌ʉ rák-sǎa sáp tîi bpen bprà-taan · lɛ́ jâao kɔ̌ɔng sáp dâai nam maa sùu sáp tîi bpen bprà-taan dooi gaan-nam maa dtìt-dtɔ̀ɔ · rʉ̌ʉ bpràp kâo wái · rʉ̌ʉ tam dooi bprà-gaan ʉ̀ʉn dai nai tǎa-ná bpen kɔ̌ɔng chái bprà-gɔ̀ɔp gàp sáp tîi bpen bprà-taan nán

Section 147 Accessory means a movable thing which, according to a usual local custom or to the clear intention of the owner of the principal thing, is an item regularly used together with the principal thing for the purpose of managing, using, or preserving the principal thing, and [which] the owner of the thing has, by addition, adjustment, or any other means, brought to the principal thing as an item [which must be] used together with the principal thing.

อุปกรณ์ที่แยกออกจากทรัพย์ที่เป็นประธานเป็นการชั่วคราวก็ยังไม่ขาดจากการเป็นอุปกรณ์ของทรัพย์ที่เป็นประธานนั้น

ù-bpà-gɔɔn tîi yɛ̂ɛk ɔ̀ɔk jàak sáp tîi bpen bprà-taan bpen gaan chûua-kraao gɔ̂ yang mâi kàat jàak gaan-bpen ù-bpà-gɔɔn kɔ̌ɔng sáp tîi bpen bprà-taan nán

An accessory which is separated from the principal thing temporarily is not [thereby] deprived of the quality of being an accessory to such principal thing.

(property law) accessory: thing joined to another thing as an ornament or to render it more perfect, such as the halter of a horse, the frame of a picture, the keys of a house, etc.


สัมภาระ

th-noun

สัมภาระ • (sǎm-paa-rá) (classifier อย่าง)

sǎm-paa-rá (romanization)
อย่าง (classifier)

Borrowed from Sanskrit सम्भार (sambhāra) or Pali sambhāra. Doublet of สมภาร (sǒm-paan).

bor+

(elegant) provisions; belongings; luggage


อย่างเช่น

/jaːŋ˨˩.t͡ɕʰeːn˥˩/

อย่าง (yàang, “as”) + เช่น (chên, “example”).


ขนแกะ

th-noun

ขนแกะ • (kǒn-gɛ̀)

/kʰon˩˩˦.kɛʔ˨˩/


กินเมือง

th-verb

กินเมือง • (gin-mʉʉang)

From กิน (gin, literally “to eat, to consume”) + เมือง (mʉʉang, “polity, as city, town, state, nation, etc”), probably a calque from Mon စဍုၚ် (“to govern a polity”, literally “to eat a polity”).

com

(idiomatic and historical) to rule or govern a polity.


นวยนาด

th-verb

นวยนาด • (nuai-nâat) (abstract noun การนวยนาด)

nuai-nâat (romanization)
การนวยนาด (abstract-noun)


เดินเล่น

เดินเล่น • (dəən-lên) (abstract noun การเดินเล่น)

dəən-lên (romanization)
การเดินเล่น (abstract-noun)

com

เดิน (dəən) + เล่น (lên)


เตร่

dtrèe (romanization)
การเตร่ (abstract-noun)

เที่ยวเตร่


ความเป็นจริง

th-noun

ความเป็นจริง


เป็นกันเอง

th-adv

เป็นกันเอง • (bpen-gan-eeng) (abstract noun ความเป็นกันเอง)

bpen-gan-eeng (romanization)
ความเป็นกันเอง (abstract-noun)


เสมือน

th-adj

เสมือน • (sà-mʉ̌ʉan) (abstract noun ความเสมือน)

sà-mʉ̌ʉan (romanization)
ความเสมือน (abstract-noun)

Possibly blend of เสมอ (sà-mə̌ə) + เหมือน (mʉ̌ʉan).


สำรอก

th-verb

สำรอก • (sǎm-rɔ̂ɔk) (abstract noun การสำรอก)

sǎm-rɔ̂ɔk (romanization)
การสำรอก (abstract-noun)

/sam˩˩˦.rɔːk̚˥˩/

Compare Khmer សំរក (sâmrôk, “to vomit”).

(now rare) to remove something from the outer layer, surface, or skin of something; to remove the outer layer of something; to peel; to skin; to flay.


ใจจดใจจ่อ

th-adj

ใจจดใจจ่อ • (jai-jòt-jai-jɔ̀ɔ) (abstract noun ความใจจดใจจ่อ)

jai-jòt-jai-jɔ̀ɔ (romanization)
ความใจจดใจจ่อ (abstract-noun)

/t͡ɕaj˧.t͡ɕot̚˨˩.t͡ɕaj˧.t͡ɕɔː˨˩/

attentive; concentrated; engrossed; rapt; eager.


รีบร้อน

th-adv

รีบร้อน • (rîip-rɔ́ɔn) (abstract noun ความรีบร้อน)

rîip-rɔ́ɔn (romanization)
ความรีบร้อน (abstract-noun)

/riːp̚˥˩.rɔːn˦˥/

com

รีบ (rîip) + ร้อน (rɔ́ɔn)


ชานชาลา

/t͡ɕʰaːn˧.t͡ɕʰaː˧.laː˧/


ขนส่ง

th-noun

ขนส่ง • (kǒn-sòng)

Compound of ขน (kǒn, “to carry”) + ส่ง (sòng, “to send”).

com+

2017 June 17, Green parrot, “คสช. จัดระเบียบรถตู้อนุสาวรีย์ชัยฯ ให้ไปจอดที่ขนส่งหมอชิต ตั้งเป้าปีหน้าสร้างจุดจอดถาวรเสร็จ”, in winnews.tv:

kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · jàt-rá-bìiap rót-dtûu à-nú-sǎa-wá-rii-chai · hâi bpai jɔ̀ɔt tîi kǒn-sòng mɔ̌ɔ-chít

NCPO [re]organises Victory Monument vans, requiring [them] to go [and] park at Mo Chit Terminal

(slang) organisation carrying out such a business; place where such a business is carried out.


สมน้ำหน้า

th-interj

สมน้ำหน้า • (sǒm-nám-nâa)

From สม (sǒm, “to suit; to fit; etc”) + น้ำหน้า (“face; visage; countenance; etc”).

com

(idiomatic) used to express that someone deserves an unpleasant outcome: to have it coming; to serve someone right; etc.


ดินพอกหางหมู

th-adj

ดินพอกหางหมู • (din-pɔ̂ɔk-hǎang-mǔu) (abstract noun ความดินพอกหางหมู)

din-pɔ̂ɔk-hǎang-mǔu (romanization)
ความดินพอกหางหมู (abstract-noun)

/din˧.pʰɔːk̚˥˩.haːŋ˩˩˦.muː˩˩˦/

From ดิน (din, “dirt”) + พอก (pɔ̂ɔk, “to cover”) + หาง (hǎang, “tail”) + หมู (mǔu, “pig”), literally “dirt covers a pig's tail”.

com

(idiomatic) having tasks all piled up; up to one's neck in work.


ปิดทองหลังพระ

th-verb

ปิดทองหลังพระ • (bpìt-tɔɔng-lǎng-prá) (abstract noun การปิดทองหลังพระ)

bpìt-tɔɔng-lǎng-prá (romanization)
การปิดทองหลังพระ (abstract-noun)

/pit̚˨˩.tʰɔːŋ˧.laŋ˩˩˦.pʰraʔ˦˥/

From ปิด (bpìt, “to affix; to attach”) + ทอง (tɔɔng, “gold”) + หลัง (lǎng, “back”) + พระ (prá, “Buddha statue”), literally “to put gold sheets at the back of Buddha statues”.

com

(idiomatic) to do good deeds without seeking attention or praise.


จดจ่อ

th-verb

จดจ่อ • (jòt-jɔ̀ɔ) (abstract noun การจดจ่อ)

jòt-jɔ̀ɔ (romanization)
การจดจ่อ (abstract-noun)

/t͡ɕot̚˨˩.t͡ɕɔː˨˩/


ตื่นนอน

ตื่นนอน • (dtʉ̀ʉn-nɔɔn) (abstract noun การตื่นนอน)

dtʉ̀ʉn-nɔɔn (romanization)
การตื่นนอน (abstract-noun)

/tɯːn˨˩.nɔːn˧/


เพ้อ

pə́ə (romanization)
การเพ้อ (abstract-noun)


ขร้า

th-particle

ขร้า • (krâa)

Extension of ข้า (kâa), an eye dialect of ค่า (kâa).

ค่า ค่า#Thai

(Internet slang, text messaging, humorous) alternative form of ค่า (kâa)


สังเวย

th-verb

สังเวย • (sǎng-wəəi) (abstract noun การสังเวย)

sǎng-wəəi (romanization)
การสังเวย (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.wɤːj˧/


ชะเอม

/t͡ɕʰa˦˥.ʔeːm˧/


แวน

th-noun

แวน • (wɛɛn)

From English VAN, abbreviation of value-added network.


แวน

แวน • (wɛɛn)

From English WAN, abbreviation of wide area network.


แวน

th-verb

แวน • (wɛɛn)


เตาอบไมโครเวฟ

th-noun

เตาอบไมโครเวฟ


เอื้อง

เอื้อง • (ʉ̂ʉang)

Cognate with Northern Thai ᩋᩮᩥ᩶ᩬᨦ, Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang), Shan ဢိူင်ႈ (ʼōeng).

cog

Lao ເອື້ອງ (ē ʼư̄ ʼang)


รักเร่

th-noun

รักเร่ • (rák-rêe)


เฟื่องฟ้า

เฟื่องฟ้า • (fʉ̂ʉang-fáa)

→ Khmer: ហ្វឿងហ្វា (fɨəng faa)

/fɯa̯ŋ˥˩.faː˦˥/

a flowering climber, great bougainvillea (Bougainvillea spectabilis).

th:เฟื่องฟ้า


เฟื่อง

เฟื่อง • (fʉ̂ʉang)


ประดู่

ประดู่ • (bprà-dùu)


หน้าฝน

หน้าฝน • (nâa-fǒn)


บุหรี่พม่า

บุหรี่พม่า • (bù-rìi-pá-mâa)


สำนักงานท่องเที่ยว

สำนักงานท่องเที่ยว

สำนักงานท่องเที่ยว • (sǎm-nák-ngaan-tɔ̂ng-tîao)

สำนักงาน (sǎm-nák-ngaan, “office, bureau”) + ท่องเที่ยว (tɔ̂ng-tîao, “travel”)


ข่าวลือ

th-noun

ข่าวลือ • (kàao-lʉʉ)

/kʰaːw˨˩.lɯː˧/


ครีมกันแดด

ครีมกันแดด • (kriim-gan-dɛ̀ɛt)

ครีม (kriim, “cream”) + กันแดด (“sunproof”)


ข้อนิ้ว

ข้อนิ้ว • (kɔ̂ɔ-níu)

/kʰɔː˥˩.niw˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “joint”) + นิ้ว (níu, “finger”).


หรึ่ง

th-noun

หรึ่ง • (rʉ̀ng)

Compare Lao ລື່ງ (lư̄ng), Vietnamese lửng.

หมาหรึ่ง หมาหรึ่ง#Thai

หมูหรึ่ง หมูหรึ่ง#Thai

See หมาหรึ่ง (mǎa-rʉ̀ng) and หมูหรึ่ง (mǔu-rʉ̀ng).


หมาหรึ่ง

หมาหรึ่ง • (mǎa-rʉ̀ng)

/maː˩˩˦.rɯŋ˨˩/

หมาหริ่ง หมาหริ่ง#Thai


หมาหริ่ง

หมาหริ่ง • (mǎa-rìng)

mǎa-rìng (romanization)
หมาหรึ่ง (alternative)

/maː˩˩˦.riŋ˨˩/

ferret-badger (genus Melogale), especially the Burmese ferret-badger (Melogale personata).


หมูหรึ่ง

หมูหรึ่ง • (mǔu-rʉ̀ng)

/muː˩˩˦.rɯŋ˨˩/

หมูหริ่ง หมูหริ่ง#Thai


หมูหริ่ง

หมูหริ่ง • (mǔu-rìng)

mǔu-rìng (romanization)
หมูหรึ่ง (alternative)

/muː˩˩˦.riŋ˨˩/


จ้ำจี้

จ้ำจี้ • (jâm-jîi)

/t͡ɕam˥˩.t͡ɕiː˥˩/


ตีฉิ่ง

th-verb

ตีฉิ่ง • (dtii-chìng) (abstract noun การตีฉิ่ง)

dtii-chìng (romanization)
การตีฉิ่ง (abstract-noun)

/tiː˧.t͡ɕʰiŋ˨˩/

From ตี (dtii, “to beat; to hit”) + ฉิ่ง (chìng, “Thai finger cymbals”). Compare the English slang bump donuts.


ติดใจ

th-verb

ติดใจ • (dtìt-jai) (abstract noun การติดใจ or ความติดใจ)

dtìt-jai (romanization)
การติดใจ (abstract-noun)
ความติดใจ (abstract-noun)

From ติด (dtìt, “to stick; to get stuck”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(idiomatic) to have hard feelings (for); to mind; to take offence.


หูกระต่าย

th-noun

หูกระต่าย • (hǔu-grà-dtàai)


ฮ่องกงฟุต

ฮ่องกงฟุต • (hɔ̂ng-gong-fút)

From Singapore/Hong Kong English Hong Kong foot, a calque from Chinese 香港腳／香港脚 (xiānggǎngjiǎo). Same as ฮ่องกง (hɔ̂ng-gong) + ฟุต (fút).


ทะลุทะลวง

th-verb

ทะลุทะลวง • (tá-lú-tá-luuang) (abstract noun การทะลุทะลวง)

tá-lú-tá-luuang (romanization)
การทะลุทะลวง (abstract-noun)


แผลเปื่อย

th-noun

แผลเปื่อย • (plɛ̌ɛ-bpʉ̀ai) (classifier แผล)

plɛ̌ɛ-bpʉ̀ai (romanization)
แผล (classifier)

/pʰlɛː˩˩˦.pɯa̯j˨˩/

From แผล (plɛ̌ɛ, “wound”) + เปื่อย (bpʉ̀ai, “to rot”).


เฟอเลชิโอ

th-noun

เฟอเลชิโอ • (fəə-lee-chí-ôo)

/fɤː˧.leː˧.t͡ɕʰi˦˥.ʔoː˥˩/

th:เฟอเลชิโอ


บำเหน็จ

บำเหน็จ • (bam-nèt)

bam-nèt (romanization)
บำเหนจ์ (alternative)

Compare Khmer បំណាច់ (bɑmnac, “commission; bonus; tip”).

cog

บำนาญ บำนาญ#Thai

(law) compensation for services paid only once upon retirement, as opposed to บำนาญ (bam-naan, “pension”).


หลอดทดลอง

th-noun

หลอดทดลอง • (lɔ̀ɔt-tót-lɔɔng)

/lɔːt̚˨˩.tʰot̚˦˥.lɔːŋ˧/

From หลอด (lɔ̀ɔt, “tube”) + ทดลอง (tót-lɔɔng, “to test”).


เครื่องกลึง

th-noun

เครื่องกลึง • (krʉ̂ʉang-glʉng)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.klɯŋ˧/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang, “machine; tool”) + กลึง (glʉng, “to lathe”).


ลักพาตัว

th-verb

ลักพาตัว • (lák-paa-dtuua) (abstract noun การลักพาตัว)

lák-paa-dtuua (romanization)
การลักพาตัว (abstract-noun)


สายจูง

/saːj˩˩˦.t͡ɕuːŋ˧/


ปรานี

ปรานี • (bpraa-nii) (abstract noun การปรานี or ความปรานี)

bpraa-nii (romanization)
การปรานี (abstract-noun)
ความปรานี (abstract-noun)

Uncertain. Compare Khmer ប្រណី (prɑɑnəy), Lao ປານີ (pā nī).


ทุบหม้อข้าว

ทุบหม้อข้าว • (túp-mɔ̂ɔ-kâao) (abstract noun การทุบหม้อข้าว)

túp-mɔ̂ɔ-kâao (romanization)
การทุบหม้อข้าว (abstract-noun)

/tʰup̚˦˥.mɔː˥˩.kʰaːw˥˩/

From ทุบ (túp, “to smash”) + หม้อ (mɔ̂ɔ, “pot”) + ข้าว (kâao, “rice”); literally “to smash (one's own) rice pot”.

com

(idiomatic) to destroy (one's own) source of subsistence.


ผีซ้ำกรรมซัด

th-proverb

ผีซ้ำกรรมซัด • (pǐi-sám-gam-sát)

From ผี (pǐi) + ซ้ำ (sám) + กรรม (gam) + ซัด (sát).

com

misfortunes never come singly
misfortunes never come singly

(idiomatic) misfortunes never come singly.


วิตถาร

th-adj

วิตถาร • (wít-tǎan) (abstract noun ความวิตถาร)

wít-tǎan (romanization)
ความวิตถาร (abstract-noun)

From Pali vitthāra (“amplification; description; detail”). Cognate with Khmer វិត្ថារ (vitthaa). Compare Sanskrit विस्तार (vistāra), from which Thai พิสดาร (pít-sà-daan) was derived.

bor

(obsolete) detailed, descriptive, elaborate; comprehensive, extensive, inclusive.


พิสดาร

th-adj

พิสดาร • (pít-sà-daan) (abstract noun ความพิสดาร)

pít-sà-daan (romanization)
ความพิสดาร (abstract-noun)
พิศดาร (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit विस्तार (vistāra, “extension; elaborateness; detail”); probably via Old Khmer bistāra. Cognate with Modern Khmer ពិស្តារ (pistaa). Compare Pali vitthāra, from which Thai วิตถาร (wít-tǎan) was derived.

bor

2017 July 18, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-02-23:

ในวันนัดสืบพยาน เมื่อศาลเห็นสมควร...ศาลจะอ่านให้คู่ความฟังซึ่ง...รายงานพิสดารแห่งการชี้สองสถาน

nai wan nát sʉ̀ʉp pá-yaan · mʉ̂ʉa sǎan hěn sǒm-kuuan ... sǎan jà àan hâi kûu-kwaam fang sʉ̂ng ... raai-ngaan pít-sà-daan hɛ̀ng gaan-chíi-sɔ̌ɔng-sà-tǎan

On the day appointed for the taking of evidence, when the court finds [it] appropriate ... the court may read to the parties ... the detailed record of the settlement of issues.

เมื่อได้ตั้งอนุญาโตตุลาการขึ้นแล้ว...ให้อนุญาโตตุลาการกำหนดประเด็นข้อพิพาท...แล้วจดลงในรายงานพิสดาร

mʉ̂ʉa dâai dtâng à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan kʉ̂n lɛ́ɛo ... hâi à-nú-yaa-dtoo-dtù-laa-gaan gam-nòt bprà-den kɔ̂ɔ-pí-pâat ... lɛ́ɛo jòt long nai raai-ngaan pít-sà-daan

Once the arbitration [committee] has been set up ... the arbitration [committee] shall determine the matters in issue ... and note [them] down onto a detailed record.

(now only found in law, obsolete elsewhere) detailed, descriptive, elaborate; comprehensive, extensive, inclusive.

now only found in law; obsolete elsewhere; now only found in law; obsolete elsewhere


ไม้นวดแป้ง

th-noun

ไม้นวดแป้ง • (mái-nûuat-bpɛ̂ɛng)

From ไม้ (máai) + นวดแป้ง.

com

ไม้ (máai) + นวดแป้ง


ปรากฤต

From Sanskrit प्राकृत (prākṛta, “original”).

ภาษา ภาษา#Thai


ลิลลี่

th-noun

ลิลลี่ • (lin-lîi)


พักร้อน

th-verb

พักร้อน • (pák-rɔ́ɔn) (abstract noun การพักร้อน)

pák-rɔ́ɔn (romanization)
การพักร้อน (abstract-noun)

/pʰak̚˦˥.rɔːn˦˥/

com

พัก (pák) + ร้อน (rɔ́ɔn)


เลือดเนื้อ

th-noun

เลือดเนื้อ • (lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa)

/lɯa̯t̚˥˩.nɯa̯˦˥/

From เลือด (lʉ̂ʉat, “blood”) + เนื้อ (nʉ́ʉa, “flesh”). Compare Chinese 血肉 (xuèròu, literally “blood-flesh”).

cog

Thai National Anthem
ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย
bprà-têet tai ruuam lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa châat chʉ́ʉa tai
Thailand unites the flesh and blood of Thais.


มิเตอร์

th-noun

มิเตอร์ • (mí-dtə̂ə)

/mi˦˥.tɤː˥˩/


เจ้าชาย

/t͡ɕaːw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/

/t͡ɕaw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/


มากมาย

th-adj

มากมาย • (mâak-maai) (abstract noun ความมากมาย)

mâak-maai (romanization)
ความมากมาย (abstract-noun)


อิกลู

th-noun

อิกลู • (ìk-luu)

From English igloo, from Inuktitut ᐃᒡᓗ (iclo, “house, building (of any kind)”).


แล้วจึง

th-adv

แล้วจึง • (lɛ́ɛo-jʉng) (abstract noun ความแล้วจึง)

lɛ́ɛo-jʉng (romanization)
ความแล้วจึง (abstract-noun)

/lɛːw˦˥.t͡ɕɯŋ˧/


ผลิตภัณฑ์นม

From ผลิตภัณฑ์ (pà-lìt-dtà-pan, “products”) + นม (nom, “dairy”).

com

dairy products; foodstuffs produced from milk.


ดาวทะเล

th-noun

ดาวทะเล • (daao-tá-lee) (classifier ตัว)

daao-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)


เจ้าใหญ่นายโต

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + นาย (naai, “chief, lord, master”) + โต (dtoo, “big, great”).

com

(idiomatic) person of high authority or rank; elite; power elite; member of the ruling class; high-ranking noble or royal person.


หน้าใหญ่ใจโต

th-adj

หน้าใหญ่ใจโต • (nâa-yài-jai-dtoo) (abstract noun ความหน้าใหญ่ใจโต)

nâa-yài-jai-dtoo (romanization)
ความหน้าใหญ่ใจโต (abstract-noun)

From หน้า (nâa, “face”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + ใจ (jai, “heart, mind”) + โต (dtoo, “big, great”).

com

(idiomatic, often derogatory) extravagant or prodigal, especially in a showy manner.


คนใหญ่คนโต

From คน (kon, “person”) + ใหญ่ (yài, “big, great”) + คน (kon, “person”) + โต (dtoo, “big, great”).

(idiomatic) person in authority; person of rank; exalted person.


ผู้หลักผู้ใหญ่

th-noun

ผู้หลักผู้ใหญ่ • (pûu-làk-pûu-yài)

From ผู้ (pûu, “person; male, man”) + หลัก (làk, “principal, main, chief”) + ผู้ (pûu, “person; male, man”) + ใหญ่ (yài, “great, big; major”).


เจ้ากรรมนายเวร

From เจ้า (jâao, “chief, lord, master; owner”) + กรรม (gam, “karma; retribution; sin”) + นาย (naai, “chief, lord, master”) + เวร (ween, “sin; revenge, vengeance”).

(Buddhism) person to whom one had done wrong in a previous life.


บุญหนักศักดิ์ใหญ่

th-adj

บุญหนักศักดิ์ใหญ่ • (bun-nàk-sàk-yài) (abstract noun ความบุญหนักศักดิ์ใหญ่)

bun-nàk-sàk-yài (romanization)
ความบุญหนักศักดิ์ใหญ่ (abstract-noun)

From บุญ (bun, “merit; favourable outcome of a good deed done in one's previous life”) + หนัก (nàk, “heavy, weighty”) + ศักดิ์ (sàk, “dignity, title, rank, status”) + ใหญ่ (yài, “great, big”).

com

(idiomatic, often sarcastic) high in rank and authority.


ใหญ่หลวง

th-adj

ใหญ่หลวง • (yài-lǔuang) (abstract noun ความใหญ่หลวง)

yài-lǔuang (romanization)
ความใหญ่หลวง (abstract-noun)

From ใหญ่ (yài, “great, big”) + หลวง (lǔuang, “great, big”).

com

2005, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), ถ้ำทะมึน เล่ม ๑๑ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 138:
ถ้าคุณถูกความเศร้าอันใหญ่หลวงทำร้าย คุณอาจจะรู้สึกราวกับถูกไฟเผา
tâa kun tùuk kwaam-sâo an yài-lǔuang tam-ráai · kun àat jà rúu-sʉ̀k raao gàp tùuk fai pǎo
If you are stricken with a great sadness, you may feel as if you have been set aflame

2006, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), จุดจบ (แห่งความโชคร้าย) เล่ม ๑๓ ชุด อยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 138:
ครั้งที่สองที่คุณเจอหมุดหัวแบนในรูตเบียร์โฟลตของคุณ ความผิดหวังของคุณจะใหญ่หลวงกว่าครั้งแรกมาก
kráng tîi sɔ̌ɔng tîi kun jəə mùt-hǔua-bɛɛn nai rúut-biia-flóot kɔ̌ɔng kun · kwaam-pìt-wǎng kɔ̌ɔng kun jà yài lǔuang gwàa kráng rɛ̂ɛk mâak
the second time you find a thumbtack in your root beer float, your despair is much greater than the first time,

Jeremiah 50:22, KJV:
เสียงสงครามอยู่ในแผ่นดินและเสียงการทำลายอย่างใหญ่หลวงก็อยู่ในนั้น
sǐiang sǒng-kraam yùu nai pɛ̀n-din lɛ́ sǐiang gaan-tam-laai yàang yài-lǔuang gɔ̂ yùu nai nán
A sound of battle is in the land, and of great destruction.

Ephesians 2:4, KJV:
แต่พระเจ้าผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระกรุณาเพราะเหตุความรักอันใหญ่หลวงซึ่งพระองค์ทรงรักเรานั้น
dtɛ̀ɛ prá-jâao pûu song bpìiam dûai prá gà-rú-naa prɔ́ hèet kwaam-rák an yài-lǔuang sʉ̂ng prá-ong song rák rao nán
But God, who is rich in mercy, for his great love wherewith he loved us,


ความเศร้า

th-noun

ความเศร้า • (kwaam-sâo)


ราว

Cognate with Khün ᩁᩣ᩠ᩅ, Isan ฮาว, Lao ຮາວ (hāo), Lü ᦣᦱᧁ (haaw), Shan ႁၢဝ်း (háao), Tai Nüa ᥞᥣᥝᥰ (häaw), Phake ꩭွ် (haw), Ahom 𑜍𑜧 (raw).


เปี่ยม

th-verb

เปี่ยม • (bpìiam) (abstract noun การเปี่ยม)

bpìiam (romanization)
การเปี่ยม (abstract-noun)


ข้าวโพดอ่อน

th-noun

ข้าวโพดอ่อน • (kâao-pôot-ɔ̀ɔn)

/kʰaːw˥˩.pʰoːt̚˥˩.ʔɔːn˨˩/

com

ข้าวโพด (kâao-pôot) + อ่อน (ɔ̀ɔn)


ข้าวฟ่าง

th-noun

ข้าวฟ่าง • (kâao-fâang)

/kʰaːw˥˩.faːŋ˥˩/

From ข้าว (kâao, “rice”) + reflex of Proto-Tai *ʰwɯǝŋᶜ (“millet”).
The latter is cognate with Zhuang fiengj (“millet”).


พื้นผิว

พื้นผิว • (pʉ́ʉn-pǐu)

/pʰɯːn˦˥.pʰiw˩˩˦/


นับถือ

th-verb

นับถือ • (náp-tʉ̌ʉ) (abstract noun การนับถือ or ความนับถือ)

náp-tʉ̌ʉ (romanization)
การนับถือ (abstract-noun)
ความนับถือ (abstract-noun)

→ Nyah Kur: นับทือ

desc

→ Shan: ၼပ်ႉထိုဝ် (nâ̰p thǔe)

→ Shan: ၼပ်ႉထိုဝ် (nâ̰p thǔe)

/nap̚˦˥.tʰɯː˩˩˦/

From นับ (náp, “to consider; to deem; to regard”) + ถือ (tʉ̌ʉ, “idem”).

com

(transitive, of anyone or anything) to recognise; to acknowledge; to appreciate.


ส่วนผสม

th-noun

ส่วนผสม • (sùuan-pà-sǒm)


จบการศึกษา

th-verb

จบการศึกษา • (jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa) (abstract noun การจบการศึกษา)

jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa (romanization)
การจบการศึกษา (abstract-noun)

/t͡ɕop̚˨˩.kaːn˧.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/


โย่ง

yôong (romanization)
ความโย่ง (abstract-noun)


การจบการศึกษา

th-noun

การจบการศึกษา • (gaan-jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa)

From การ (gaan) + จบการศึกษา (jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa).

com

จบการศึกษา จบการศึกษา#Thai

abstract noun of จบการศึกษา (jòp-gaan-sʉ̀k-sǎa): graduation


ความโย่ง

โย่ง โย่ง#Thai


เยื่อใย

th-noun

เยื่อใย • (yʉ̂ʉa-yai)


การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ • (gaan-kâa-láang-pào-pan)

en-การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์-th-noun-PC75AhXi


แรงม้า

แรงม้า • (rɛɛng-máa)

/rɛːŋ˧.maː˦˥/


เนยถั่วลิสง

เนยถั่วลิสง • (nəəi-tùua-lí-sǒng)

th:เนยถั่วลิสง


เนยถั่ว

เนยถั่ว • (nəəi-tùua)


สารประกอบ

สารประกอบ • (sǎan-bprà-gɔ̀ɔp)

สาร (sǎan) + ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)

th-l

ประกอบ (bprà-gɔ̀ɔp)


เส้นประ

th-noun

เส้นประ • (sên-bprà)


เส้นตื้น

th-adj

เส้นตื้น • (sên-dtʉ̂ʉn) (abstract noun ความเส้นตื้น)

sên-dtʉ̂ʉn (romanization)
ความเส้นตื้น (abstract-noun)


เส้นทาง

sên-taang (romanization)
เส้น (classifier)

Cognate with Lao ເສັ້ນທາງ (sen thāng), Northern Thai ᩈᩮ᩠᩶ᨶᨴᩤ᩠ᨦ, Shan သဵၼ်ႈတၢင်း (sāen táang)


เผื่อเลือก

เผื่อเลือก • (pʉ̀ʉa-lʉ̂ʉak) (abstract noun ความเผื่อเลือก)

pʉ̀ʉa-lʉ̂ʉak (romanization)
ความเผื่อเลือก (abstract-noun)

/pʰɯa̯˨˩.lɯa̯k̚˥˩/


ทางเลือก

th-noun

ทางเลือก • (taang-lʉ̂ʉak)

/tʰaːŋ˧.lɯa̯k̚˥˩/


ตัวเลือก

ตัวเลือก • (dtuua-lʉ̂ʉak)


ที่ตัดเล็บ

ที่ตัดเล็บ • (tîi-dtàt-lép)

From ที่ (tîi, “tool”) + ตัด (dtàt, “to trim”) + เล็บ (lép, “nails”).

com

nail trimmer; a tool used to trim nails.


กรรไกรเล็ก

From กรรไกร (gan-grai, “scissors”) + เล็ก (lék, “small”).


ไพฑูรย์

pai-tuun (romanization)
พิฑูรย์ (alternative)
ไพรฑูรย์ (alternative)
วิฑูรย์ (alternative)
ไวฑูรย์ (alternative)

From Sanskrit वैडूर्य (vaiḍūrya). Doublet of เบริล (brəəl).


เขี้ยวหนุมาน

th-noun

เขี้ยวหนุมาน • (kîao-hà-nú-maan)

From เขี้ยว (kîao, “fang”) + หนุมาน (hà-nú-maan, “Hanuman”).

com

th:เขี้ยวหนุมาน


กะรุน

th-noun

กะรุน • (gà-run)


หินตาเสือ

หินตาเสือ • (hǐn-dtaa-sʉ̌ʉa)

th:หินตาเสือ


พิมพ์เขียว

พิมพ์เขียว • (pim-kǐao)

From พิมพ์ (pim, “to print”) + เขียว (kǐao, “green”).


ม่านตา

From ม่าน (mâan, “curtain”) + ตา (dtaa, “eye”).


ร่างทรง

râang-song (romanization)
คน (classifier)

From ร่าง (râang, “shape; form; body”) + ทรง (song, “shape, form, body; to possess; to stay, to remain; to hold, to carry; etc”).

medium: person through whom a spirit is alleged to be able to contact the living.


ความรับผิดชอบ

th-noun

ความรับผิดชอบ • (kwaam-ráp-pìt-chɔ̂ɔp)

/kʰwaːm˧.rap̚˦˥.pʰit̚˨˩.t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

From ความ (kwaam) + รับผิดชอบ (ráp-pìt-chɔ̂ɔp).

com

รับผิดชอบ รับผิดชอบ#Thai

abstract noun of รับผิดชอบ (ráp-pìt-chɔ̂ɔp): responsibility


บริบาล

th-noun

บริบาล • (bɔɔ-rí-baan)

From Pali paripāla, from pari (“around; about”) + pāla (“controller; administrator; governor; defender; etc”); or from Sanskrit परिपाल (paripāla), from परि (pari, idem) + पाल (pāla, idem); perhaps via Old Khmer paripāla (“to guard, protect, or defend; to keep, maintain, or foster; guarding, protecting, or defending; keeping, maintaining, or fostering; etc”); equivalent to Thai บริ (brì) + บาล (baan). Cognate with Modern Khmer បរិបាល (bɑɑrebaal).

bor

(elegant) one who guards, protects, takes care, or looks after; one who administers, governs; one who keeps or maintains.


กดขี่

th-verb

กดขี่ • (gòt-kìi) (abstract noun การกดขี่)

gòt-kìi (romanization)
การกดขี่ (abstract-noun)


จินตนาการ

จินตนาการ • (jin-dtà-naa-gaan) (abstract noun การจินตนาการ)

jin-dtà-naa-gaan (romanization)
การจินตนาการ (abstract-noun)

From จินตน (“thinking”) + อาการ (aa-gaan, “act; action”).

com

2006, Lemony Snicket (author), อาริตา พงศ์ธรานนท์ (translator), หายนะก่อนปิดฉาก เล่ม ๑๒ ชุดอยากให้เรื่องนี้ไม่มีโชคร้าย, Nanmeebooks, →ISBN, page 158:
เมื่อไม่มีทางที่จะรู้ได้ เราจึงได้แต่จินตนาการ และผมก็จินตนาการว่า เด็ก ๆ กำพร้าโบดแลร์ตกใจกลัวมากทีเดียว
mʉ̂ʉa mâi mii taang tîi jà rúu dâai · rao jʉng dâai dtɛ̀ɛ jin-dtà-naa-gaan · lɛ́ pǒm gɔ̂ jin-dtà-naa-gaan wâa · dèk dèk gam-práa bôot-lɛɛ dtòk-jai gluua mâak tii-diao
When there is no way of knowing, one can only imagine, and I imagine that the Baudelaire orphans were quite frightened indeed

1997, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, พระปฐมสมโพธิกถา, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, →ISBN, page 107:
ก็ขึ้นมาจากมหาสระจินตนาการว่า ท่านผู้นี้ชะรอยจะเป็นเทพยดาพิเศษ
gɔ̂ kʉ̂n maa jàak má-hǎa sà jin-dtà-naa-gaan wâa · tâan pûu níi chá-rɔɔi jà bpen têep-pá-yá-daa pí-sèet
[The serpent] then came up from the great pond, thinking that this man was perhaps a wondrous deity.

to imagine, to fancy, to think, to believe, to suppose, to assume.


คางคกขึ้นวอ

th-noun

คางคกขึ้นวอ • (kaang-kók-kʉ̂n-wɔɔ)

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥.kʰɯn˥˩.wɔː˧/

From คางคก (kaang-kók, “toad”) + ขึ้น (kʉ̂n, “to ascend; to come up or go up (to)”) + วอ (wɔɔ, “litter; palanquin”).

com

(idiomatic, derogatory) low person who puts on airs after having a better life or gaining wealth or admiration.


เครื่องหมายการค้า

th-noun

เครื่องหมายการค้า • (krʉ̂ʉang-mǎai-gaan-káa)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.kaːn˧.kʰaː˦˥/

Calque of English trademark. Same as เครื่องหมาย (krʉ̂ʉang-mǎai, “mark”) + การค้า (gaan-káa, “trade”).


การค้า

ค้า ค้า#Thai


จอตา

/t͡ɕɔː˧.taː˧/

From จอ (jɔɔ, “screen”) + ตา (dtaa, “eye”).


แก้วตา

th-noun

แก้วตา • (gɛ̂ɛo-dtaa)

From แก้ว (gɛ̂ɛo, “glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


กระจกตา

From กระจก (grà-jòk, “pane of glass”) + ตา (dtaa, “eye”).


รูม่านตา

From รู (ruu, “hole”) + ม่านตา (mâan-dtaa, “iris”).


ดักฟัง

th-verb

ดักฟัง • (dàk-fang) (abstract noun การดักฟัง)

dàk-fang (romanization)
การดักฟัง (abstract-noun)


ตะเข็บ

th-noun

ตะเข็บ • (dtà-kèp)


ปอนด์

ปอนด์ • (bpɔɔn)


ค้อนปอนด์

ค้อนปอนด์ • (kɔ́ɔn-bpɔɔn)

/kʰɔːn˦˥.pɔːn˧/

ค้อน (kɔ́ɔn) + ปอนด์ (bpɔɔn).

com

ค้อน (kɔ́ɔn) + ปอนด์ (bpɔɔn)


เชยชม

th-verb

เชยชม • (chəəi-chom) (abstract noun การเชยชม)

chəəi-chom (romanization)
การเชยชม (abstract-noun)

/t͡ɕʰɤːj˧.t͡ɕʰom˧/


เชย

chəəi (romanization)
การเชย (abstract-noun)

(dated) to extract (as oil from sesame seeds).


หยั่งรู้

หยั่งรู้ • (yàng-rúu) (abstract noun การหยั่งรู้)

yàng-rúu (romanization)
การหยั่งรู้ (abstract-noun)

หยั่งรู้วิกฤติในอนาคต


รอบรู้

th-adj

รอบรู้ • (rɔ̂ɔp-rúu) (abstract noun ความรอบรู้)

rɔ̂ɔp-rúu (romanization)
ความรอบรู้ (abstract-noun)

/rɔːp̚˥˩.ruː˦˥/


เรียนรู้

th-verb

เรียนรู้ • (riian-rúu) (abstract noun การเรียนรู้)

riian-rúu (romanization)
การเรียนรู้ (abstract-noun)


กลุ่มอาการ

From กลุ่ม (glùm, “group”) + อาการ (aa-gaan, “symptom”).


ค่าปรับ

th-noun

ค่าปรับ • (kâa-bpràp)


ต่อมไทรอยด์

ต่อมไทรอยด์ • (dtɔ̀m-tai-rɔɔi)

th:ต่อมไทรอยด์


ฮอร์โมน

ฮอร์โมน • (hɔɔ-moon)


ต่อมไพเนียล

th:ต่อมไพเนียล


ต่อมลูกหมาก

ต่อมลูกหมาก • (dtɔ̀m-lûuk-màak)

th:ต่อมลูกหมาก


ท่อปัสสาวะ

ท่อปัสสาวะ • (tɔ̂ɔ-bpàt-sǎa-wá)

/tʰɔː˥˩.pat̚˨˩.saː˩˩˦.waʔ˦˥/

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ปัสสาวะ (bpàt-sǎa-wá, “urine”).


ท่อไต

th-noun

ท่อไต • (tɔ̂ɔ-dtai)

From ท่อ (tɔ̂ɔ, “tube”) + ไต (dtai, “kidney”).


ต่อมน้ำลาย

th-noun

ต่อมน้ำลาย • (dtɔ̀m-nám-laai)

th:ต่อมน้ำลาย


ต่อมทอนซิล

ต่อมทอนซิล • (dtɔ̀m-tɔɔn-sin)

th:ต่อมทอนซิล


ท่อลอด

ท่อลอด • (tɔ̂ɔ-lɔ̂ɔt)

/tʰɔː˥˩.lɔːt̚˥˩/


วอมแบต

wɔm-bɛ̀t (romanization)
ตัว (classifier)


เกลือเป็นหนอน

เกลือเป็นหนอน • (glʉʉa-bpen-nɔ̌ɔn)

From เกลือ (glʉʉa, “salt”) + เป็น (bpen, “to be”) + หนอน (nɔ̌ɔn, “worm”), literally “salt (turns) to be a worm”.

com

(idiomatic) person who turns informant against his own organisation, family, or the like; insider who turns informer.


ดุด่า

th-verb

ดุด่า • (dù-dàa) (abstract noun การดุด่า)

dù-dàa (romanization)
การดุด่า (abstract-noun)

แม่ดุด่าลูก


เชาวน์

th-noun

เชาวน์ • (chao)

From Sanskrit जवन (javana, “quick”) or Pali javana (“quick”).

พ่ออยากให้ลูกมีเชาวน์ปัญญาสูง

pɔ̂ɔ yàak hâi lûuk mii chao bpan-yaa sǔung

The father wants his children to be highly intelligent (lit. "to have high intelligence").

ปัญญา ปัญญา#Thai

wit, quick thinking, intelligence, often used with ปัญญา (bpan-yaa) "wisdom"


ฟ้องร้อง

th-verb

ฟ้องร้อง • (fɔ́ɔng-rɔ́ɔng) (abstract noun การฟ้องร้อง)

fɔ́ɔng-rɔ́ɔng (romanization)
การฟ้องร้อง (abstract-noun)

/fɔːŋ˦˥.rɔːŋ˦˥/


ชมพูทวีป

From Sanskrit जम्बुद्वीप (jambudvīpa, literally “island of rose apples”), from जम्बु (jambu, “rose apple”) + द्वीप (dvīpa, “island”); equivalent to Thai ชมพู (chom-puu) + ทวีป (tá-wîip).

bor

(Hinduism, Buddhism) Jambudvīpa: one of the islands surrounding the mythological mountain Meru, believed to be the region where the present-day countries of Bangladesh, India, Nepal, and Pakistan are situated.

(figurative) Asia, especially South Asia.


ความเห็น

th-noun

ความเห็น • (kwaam-hěn)


บวร

th-adj

บวร • (bɔɔ-wɔɔn)

bɔɔ-wɔɔn (romanization)
ปวร (alternative)

/bɔː˧.wɔːn˧/

From Pali pavara (“best; excellent”); probably via Old Khmer pavara (“best; excellent; distinguished; superb”). Cognate with Modern Khmer បវរ (bâvôr); Lao ບໍວອນ (bǭ wǭn). Compare Sanskrit प्रवर (pravara).

bor

(elegant) best; excellent; distinguished; superb.


บุญญาธิการ

From บุญ (bun) + อธิการ. Compare Old Khmer puññādhikāra (“operation of good works”).

com

บุญ (bun) + อธิการ


หนังสือเสียง

th-noun

หนังสือเสียง • (nǎng-sʉ̌ʉ-sǐiang)

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/

From หนังสือ (nǎng-sʉ̌ʉ, “book”) + เสียง (sǐiang, “voice”).

com

เขาซื้อหนังสือเสียงให้คนตาบอด

kǎo sʉ́ʉ nǎng-sʉ̌ʉ-sǐiang hâi kon dtaa-bɔ̀ɔt


ใส่ความ

th-verb

ใส่ความ • (sài-kwaam) (abstract noun การใส่ความ)

sài-kwaam (romanization)
การใส่ความ (abstract-noun)


ขี้ขลาด

th-adj

ขี้ขลาด • (kîi-klàat) (abstract noun ความขี้ขลาด)

kîi-klàat (romanization)
ความขี้ขลาด (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.kʰlaːt̚˨˩/


แม่สาย

th-proper noun

แม่สาย • (mɛ̂ɛ-sǎai)

/mɛː˥˩.saːj˩˩˦/

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Mae Sai District (a district of Chiang Rai Province, Thailand)

เทศบาล เทศบาล#Thai

ตำบล ตำบล#Thai

(เทศบาลตำบล~) Mae Sai (a subdistrict municipanity in Mae Sai district, Chiang Rai Province, Thailand)


เฟ้น

fén (romanization)
การเฟ้น (abstract-noun)


ข้าวเปลือก

th-noun

ข้าวเปลือก • (kâao-bplʉ̀ʉak)


หน้าซื่อใจคด

th-adj

หน้าซื่อใจคด • (nâa-sʉ̂ʉ-jai-kót)

/naː˥˩.sɯː˥˩.t͡ɕaj˧.kʰot̚˦˥/


ตีความ

th-verb

ตีความ • (dtii-kwaam) (abstract noun การตีความ)

dtii-kwaam (romanization)
การตีความ (abstract-noun)


เฉลียวฉลาด

th-adj

เฉลียวฉลาด • (chà-lǐao-chà-làat) (abstract noun ความเฉลียวฉลาด)

chà-lǐao-chà-làat (romanization)
ความเฉลียวฉลาด (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.lia̯w˩˩˦.t͡ɕʰa˨˩.laːt̚˨˩/


หยำฉ่า

th-noun

หยำฉ่า • (yǎm-chàa)

/jam˩˩˦.t͡ɕʰaː˨˩/

From Cantonese 飲茶 /饮茶 (jam² caa⁴, literally “to drink tea”); originally referring to a place to drink tea or teahouse.

bor

(slang, sarcastic, derogatory) hostess; prostitute.


ยักษ์มักกะสัน

th-noun

ยักษ์มักกะสัน • (yák-mák-gà-sǎn)

From ยักษ์ (yák, “yakṣa, a malevolent mythological creature”) + มักกะสัน (“Makassar”); literally "yakṣa of Makassar", believed to originally refer to a group of Muslim refugees from Makassar who committed an unsuccessful coup, known as Makassar Insurrection, against King Narai of Ayutthaya in 2229 BE (1686/87 CE).

com

(idiomatic) extremely cruel or ruthless person.

Ayutthaya
Buddhist Era
Common Era
Narai
th:กบฏมักกะสัน


ยักข์

th-noun

ยักข์ • (yák)

From Pali yakkha (“yakṣa”). Cognate with Old Khmer yakkha; Modern Khmer យក្ខ (yĕək).

ยักษ์ ยักษ์#Thai

(now rare) alternative form of ยักษ์ (yák)


ท่องจำ

th-verb

ท่องจำ • (tɔ̂ng-jam) (abstract noun การท่องจำ)

tɔ̂ng-jam (romanization)
การท่องจำ (abstract-noun)

/tʰɔŋ˥˩.t͡ɕam˧/

From ท่อง (tɔ̂ng, “recite”) + จำ (jam, “remember”).

com

คนเรามีวิธีท่องจำคำศัพท์ที่ต่างกัน

kon rao mii wí-tii tɔ̂ng-jam kam sàp tîi dtàang gan

People have different ways to memorize words.


ทศ

tót (romanization)
ทัศ (alternative)
ทส (alternative)
ทศี (alternative)
ทศะ (alternative)

ชั่ง ชั่ง#Thai

บาท บาท#Thai

(numismatics, historical) coin created in the reign of King Mongkut, worth 1/10 of a ชั่ง (châng), that is, 8 บาท (bàat).


ทศมี

tót-sà-mii (romanization)
ทศม (alternative)
ทสม (alternative)
ทสมี (alternative)

From Sanskrit दशमी (daśamī, “tenth”). Compare Old Khmer daśamī, daśame (“tenth”).


สมณมนตรี

From สมณ (sà-má-ná-, “priest”) + มนตรี (mon-dtrii, “minister; councillor”).

(Roman Catholicism) prefect: congregation head.


สมณสารูป

th-noun

สมณสารูป • (sà-má-ná-sǎa-rûup)

From สมณ (sà-má-ná-, “priest”) + สารูป (“appropriate; suitable”); ultimately from Pali samaṇasāruppa (“lawful for a priest”), from samaṇa (“priest”) + sāruppa (“appropriate; suitable”).

bor

(religion, elegant) conduct, behaviour, or manner that befits the priesthood.


โลกวัชชะ

From Pali lokavajja (“common sin”, literally “blamable for/by the world”), from loka (“world”) + vajja (“blame; fault; wrong”); equivalent to Thai โลก (lôok) + วัชชะ.

com

โลก (lôok) + วัชชะ

2017 November 1, เจษฎา บัวบาล, “โลกวัชชะ: ใครคือผู้กำหนดพฤติกรรมที่เหมาะสมของพระ?”, in prachatai.com, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2018-07-18:

การกินอาหารตอนเย็นของพระสงฆ์เป็นความผิดแบบปัณณัติวัชชะซึ่งเป็นกฎพิเศษที่พระพุทธเจ้ากำหนดขึ้นเพื่อสร้างบรรทัดฐานของสังคมสงฆ์เท่านั้น มิใช่ความผิดตามธรรมชาติที่ให้โทษหรือทำร้ายผู้ใด ฉะนั้น สิ่งนี้จึงมิใช่โลกวัชชะ

gaan-gin aa-hǎan dtɔɔn yen kɔ̌ɔng prá sǒng bpen kwaam-pìt bɛ̀ɛp bpan-nát-dtì-wát-chá sʉ̂ng bpen gòt pí-sèet tîi prá-pút-tá-jâao gam-nòt kʉ̂n pʉ̂ʉa sâang ban-tát-tǎan kɔ̌ɔng sǎng-kom sǒng tâo-nán · mí châi kwaam-pìt dtaam tam-má-châat tîi hâi tôot rʉ̌ʉ tam-ráai pûu dai · chà-nán · sìng níi jʉng mí châi loo-gà-wát-chá

A [Buddhist] priest eating food in the evening constitutes an offence in the form of paṇṇattivajja, which is a special rule established by the Buddha in order to create a standard for the holy order only, not an offence by nature which produces a bad or injurious outcome to anyone. For that reason, this act is not lokavajja.

2017 June 16, สถาพร ศรีสัจจัง, “โลกวัชชะ (๒)”, in siamrath.co.th, Bangkok: สยามรัฐออนไลน์, archived from the original on 2017-06-29:

ในพระพุทธศาสนานั้น หากภิกษุใดทำกิจที่เป็นโลกวัชชะเป็นอาจิณ ถือเป็นปาราชิก คือ หมดสภาพจากความเป็นพระ ต้องถูกสึกออกไปเป็นชาวบ้านธรรมดา

nai prá pút-tá-sàat-sà-nǎa nán · hàak pík-sù dai tam gìt tîi bpen loo-gà-wát-chá bpen aa-jin · tʉ̌ʉ bpen bpaa-raa-chík · kʉʉ · mòt-sà-pâap jàak kwaam bpen prá · dtɔ̂ng tùuk sʉ̀k ɔ̀ɔk bpai bpen chaao-bâan tam-má-daa

In Buddhism, if any monk habitually does an act which constitutes lokavajja, he will be deemed a gravest violator, that is to say, he will lose his priesthood or will be defrocked and become a layperson.

2014 May 24, พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), “โลกวัชชะ:คำวัด”, in komchadluek.net, Bangkok: คมชัดลึก, retrieved 2018-07-18:

ความผิดที่เป็นโลกวัชชะนั้น เช่น การทะเลาะวิวาท ทำโจรกรรม ฆ่าคนตาย ความผิดอย่างนี้แม้คนทั่วไปทำก็ถูกตำหนิติเตียน

kwaam-pìt tîi bpen loo-gà-wát-chá nán · chên · gaan-tá-lɔ́-wí-wâat · tam joo-rá-gam · kâa kon dtaai · kwaam-pìt yàang níi mɛ́ɛ kon tûua-bpai tam gɔ̂ tùuk dtam-nì-dtì-dtiian

A [monastic] offence which is lokavajja is affray, robbery, or murder for example. Such an offence is condemnable even when committed by a layperson.

ปัณณัติวัชชะ ปัณณัติวัชชะ#Thai

(religion) act which, whether done by a priest or layperson, will be condemned by the world, because it is wrong or inappropriate by nature, such as murder, theft, etc; as opposed to ปัณณัติวัชชะ (bpan-nát-dtì-wát-chá), act which, if done by a priest, will be condemned because it violates a religious rule, but, if done by a layperson, may not be considered wrong or appropriate, such as eating at a wrong time.


นานาจิตตัง

From Pali nānācittaṃ (literally “various minds”), from nānā (“various”) + cittaṃ (“mind”).

bor

(slang) subjective; depending on each one's preference or opinion; base on personal tastes, feelings, or opinions.


ความเป็นส่วนตัว

th-noun

ความเป็นส่วนตัว


ความเป็นธรรม

From ความ (kwaam) + เป็นธรรม (bpen-tam).

เป็นธรรม เป็นธรรม#Thai


ความเป็นอยู่

ความเป็นอยู่


ความเป็นกลาง

Compound of ความ (kwaam, abstract noun prefix, literally “state; condition”) + เป็นกลาง (bpen-glaang, “impartial; neutral; etc”, literally “to be [in the] middle”), literally “state of being in the middle”.

com+

เป็นกลาง เป็นกลาง#Thai

abstract noun of เป็นกลาง (bpen-glaang): impartiality; neutrality; etc


คัดลอก

th-verb

คัดลอก • (kát-lɔ̂ɔk) (abstract noun การคัดลอก)

kát-lɔ̂ɔk (romanization)
การคัดลอก (abstract-noun)

/kʰat̚˦˥.lɔːk̚˥˩/

com

คัด (kát) + ลอก (lɔ̂ɔk)


จำลอง

th-verb

จำลอง • (jam-lɔɔng) (abstract noun การจำลอง)

jam-lɔɔng (romanization)
การจำลอง (abstract-noun)

/t͡ɕam˧.lɔːŋ˧/


ท้องฟ้าจำลอง

th-noun

ท้องฟ้าจำลอง

ท้องฟ้าจำลอง • (tɔ́ɔng-fáa-jam-lɔɔng)

/tʰɔːŋ˦˥.faː˦˥.t͡ɕam˧.lɔːŋ˧/

th:ท้องฟ้าจำลอง


ท้องฟ้า

ท้องฟ้า • (tɔ́ɔng-fáa)

/tʰɔːŋ˦˥.faː˦˥/

From ท้อง (tɔ́ɔng, “body; content; extent; etc”) + ฟ้า (fáa, “sky”).


สืบพันธุ์

th-verb

สืบพันธุ์ • (sʉ̀ʉp-pan) (abstract noun การสืบพันธุ์)

sʉ̀ʉp-pan (romanization)
การสืบพันธุ์ (abstract-noun)

Compound of สืบ (sʉ̀ʉp, “to continue”) + พันธุ์ (pan, “breed; lineage; stock”)

com+

(intransitive, formal, chiefly biology) to reproduce; to procreate


การสืบพันธุ์

th-noun

การสืบพันธุ์ • (gaan-sʉ̀ʉp-pan)

From การ (gaan) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan).

com

การ (gaan) + สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan)

สืบพันธุ์ สืบพันธุ์#Thai

abstract noun of สืบพันธุ์ (sʉ̀ʉp-pan): reproduction


แพร่พันธุ์

th-verb

แพร่พันธุ์ • (prɛ̂ɛ-pan) (abstract noun การแพร่พันธุ์)

แพร่ พันธุ์ (canonical)
prɛ̂ɛ-pan (romanization)
การแพร่พันธุ์ (abstract-noun)


วิจัย

th-noun

วิจัย • (wí-jai)

From Pali vicaya (“gathering; putting together”) or Sanskrit विचय (vicaya, idem).

bor

(elegant) collection; compilation; assemblage; accumulation; gathering.


วิจัย

th-verb

วิจัย • (wí-jai) (abstract noun การวิจัย)

wí-jai (romanization)
การวิจัย (abstract-noun)


นักวิจัย

th-noun

นักวิจัย • (nák-wí-jai) (classifier คน or ท่าน)

nák-wí-jai (romanization)
คน (classifier)
ท่าน (classifier)


ค้นคว้า

th-verb

ค้นคว้า • (kón-kwáa) (abstract noun การค้นคว้า)

kón-kwáa (romanization)
การค้นคว้า (abstract-noun)

นักวิจัยคนหนึ่งได้ค้นคว้าพบว่าเพลงเศร้าช่วยทำให้จิตใจสงบขึ้น

nák wí-jai kon nʉ̀ng dâai kón-kwáa póp wâa pleeng sâo chûai tam hâi jìt-jai sà-ngòp kʉ̂n

A researcher has researched and found that sad songs may help calm one's mind.


เครื่องดื่มชูกำลัง

th-noun

เครื่องดื่มชูกำลัง • (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm-chuu-gam-lang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.dɯːm˨˩.t͡ɕʰuː˧.kam˧.laŋ˧/

From เครื่องดื่ม (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm) + ชู (chuu) + กำลัง (gam-lang).


ขนมปังขิง

From ขนมปัง (kà-nǒm-bpang, “bread”) + ขิง (kǐng, “ginger”).


ผงฟู

/pʰoŋ˩˩˦.fuː˧/


เครื่องช่วยหายใจ

th-noun

เครื่องช่วยหายใจ

เครื่องช่วยหายใจ • (krʉ̂ʉang-chûai-hǎai-jai) (classifier เครื่อง)

krʉ̂ʉang-chûai-hǎai-jai (romanization)
เครื่อง (classifier)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.haːj˩˩˦.t͡ɕaj˧/


เครื่องช่วยฟัง

เครื่องช่วยฟัง

เครื่องช่วยฟัง • (krʉ̂ʉang-chûai-fang)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩.faŋ˧/


สมเพช

th-verb

สมเพช • (sǒm-pêet) (abstract noun การสมเพช)

sǒm-pêet (romanization)
การสมเพช (abstract-noun)

From Pali saṃvejana, from Sanskrit संवेजन् (saṃvejan). Doublet of สังเวช.


น่าสมเพช

th-adj

น่าสมเพช • (nâa-sǒm-pêet) (abstract noun ความน่าสมเพช)

nâa-sǒm-pêet (romanization)
ความน่าสมเพช (abstract-noun)


หญิงงามเมือง

th-noun

หญิงงามเมือง • (yǐng-ngaam-mʉʉang)

/jiŋ˩˩˦.ŋaːm˧.mɯa̯ŋ˧/

From หญิง (yǐng, “woman”) + งาม (ngaam, “beautiful”) + เมือง (mʉʉang, “city”), literally "beautiful woman of the city; calque from Pali nagara sobhiṇī (“city's courtesan”, literally “city's beautiful woman”), from which Thai นครโสภิณี was derived.

cog

Thai นครโสภิณี


มะตะบะ

th-noun

มะตะบะ • (má-dtà-bà)


เงาะขนสั้น

เงาะขนสั้น • (ngɔ́-kǒn-sân)

/ŋɔʔ˦˥.kʰon˩˩˦.san˥˩/

From เงาะ (ngɔ́, “rambutan”) + ขน (kǒn, “hair”) + สั้น (sân, “short”).


สละ

sà-là (romanization)
การสละ (abstract-noun)
สรละ (alternative)


อัลมอนด์

th-noun

อัลมอนด์ • (al-mɔ̂n)


หูกวาง

hǔu-gwaang (romanization)
ต้น (classifier)

From หู (hǔu, “ear”) + กวาง (gwaang, “deer”).


ถาวร

th-proper noun

ถาวร • (tǎa-wɔɔn)

/tʰaː˩˩˦.wɔːn˧/

/tʰaː˩˩˦.wɔː˧.ra˦˥./

From Pali thāvara. Cognate with Lao ຖາວອນ (thāo ʼan) or ຖາວະລະ (thā wa la), Northern Thai ᨳᩣᩅᩬᩁ or ᨳᩣᩅᩁ. Doublet of สถาพร and สถาวร.


พิการ

th-adj

พิการ • (pí-gaan) (abstract noun ความพิการ)

pí-gaan (romanization)
ความพิการ (abstract-noun)

From Pali vikāra (“change; distortion”), from vi (“different; in a different way; etc”) + kāra (“case; matter; affair; etc”); ultimately from Sanskrit विकार (vikāra, idem), from वि (vi, idem) + कार (kāra, idem); equivalent to Thai พิ (pí) + การ (gaan). Cognate with Khmer ពិការ (pikaa), Lao ພິການ (phi kān).

ผู้พิการ

disabled person; person with disabilities

(formal, law, of a person) disabled; with disabilities; having disabilities.


พยากรณ์อากาศ

th-noun

พยากรณ์อากาศ

พยากรณ์อากาศ • (pá-yaa-gɔɔn-aa-gàat)


พยากรณ์

th-verb

พยากรณ์ • (pá-yaa-gɔɔn) (abstract noun การพยากรณ์)

pá-yaa-gɔɔn (romanization)
การพยากรณ์ (abstract-noun)
วยากรณ์ (alternative)

Borrowed from Sanskrit व्याकरण (vyākaraṇa) or Pali byākaraṇa, vyākaraṇa. Doublet of ไวยากรณ์ (wai-yaa-gɔɔn)


คาดหมาย

th-verb

คาดหมาย • (kâat-mǎai) (abstract noun การคาดหมาย)

kâat-mǎai (romanization)
การคาดหมาย (abstract-noun)

/kʰaːt̚˥˩.maːj˩˩˦/


น่าขายหน้า

th-adj

น่าขายหน้า • (nâa-kǎai-nâa) (abstract noun ความน่าขายหน้า)

nâa-kǎai-nâa (romanization)
ความน่าขายหน้า (abstract-noun)

/naː˥˩.kʰaːj˩˩˦.naː˥˩/


เครื่องฉายดาว

th-noun

เครื่องฉายดาว

เครื่องฉายดาว • (krʉ̂ʉang-chǎai-daao)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰaːj˩˩˦.daːw˧/

th:เครื่องฉายดาว


เครื่องฉาย

เครื่องฉาย • (krʉ̂ʉang-chǎai)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰaːj˩˩˦/


ทรงกลมฟ้า

th:ทรงกลมฟ้า


แบบจำลอง

แบบจำลอง • (bɛ̀ɛp-jam-lɔɔng)

/bɛːp̚˨˩.t͡ɕam˧.lɔːŋ˧/


ของไหล

ของไหล • (kɔ̌ɔng-lǎi)

/kʰɔːŋ˩˩˦.laj˩˩˦/

com

ของ (kɔ̌ɔng) + ไหล (lǎi)


ท้าย

th-noun

ท้าย • (táai)


ข้ออักเสบ

ข้ออักเสบ • (kɔ̂ɔ-àk-sèep)

/kʰɔː˥˩.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/


เกาต์

เกาต์ • (gáo)

โรค โรค#Thai


นักแสดงพากย์

นักแสดงพากย์ • (nák-sà-dɛɛng-pâak)

/nak̚˦˥.sa˨˩.dɛːŋ˧.pʰaːk̚˥˩/

From นักแสดง (nák-sà-dɛɛng, actor) + แสดง (sà-dɛɛng, “providing voice”).


นักพากย์

Compound of นัก (nák, agent noun prefix) + พากย์ (pâak, “to provide voices or voice-overs”)


ถ่อมตัว

th-verb

ถ่อมตัว • (tɔ̀m-dtuua) (abstract noun การถ่อมตัว)

tɔ̀m-dtuua (romanization)
การถ่อมตัว (abstract-noun)

From ถ่อม (tɔ̀m, “lower”) + ตัว (dtuua, “self”).

com

แท้จริงแล้วเขาร้องเพลงเพราะมากแต่เป็นคนชอบถ่อมตัว

tɛ́ɛ jing lɛ́ɛo kǎo rɔ́ɔng-pleeng prɔ́ mâak dtɛ̀ɛ bpen kon chɔ̂ɔp tɔ̀m-dtuua

He's actually really good at singing, but he likes to stay humble.


ประพฤติ

th-verb

ประพฤติ • (bprà-prʉ́t) (abstract noun การประพฤติ or ความประพฤติ)

bprà-prʉ́t (romanization)
การประพฤติ (abstract-noun)
ความประพฤติ (abstract-noun)
ประพฤดิ (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit प्रवृत्ति (pravṛtti, “conduct, behavior; act, action; news; source, origin; etc”). Cognate with Modern Khmer ប្រព្រឹត្ត (prɑɑprɨt).

cog

Khmer ប្រព្រឹត្ត (prɑɑprɨt)

1877, หลวงพิพิธภัณวิจารณ์, “๓๖”, in ไคเภ็ก, Bangkok: ศิลปาบรรณาคาร, published 1970, retrieved 2019-06-09:

ประพฤติการผิดธรรมเนียมกษัตริย์ มิได้ตั้งอยู่ในยุติธรรม

bprà-prʉ́t gaan pìt tam-niiam gà-sàt · mí dâai dtâng yùu nai yút-dtì-tam

[He] committed the deeds against the regal customs [and] failed to maintain [himself] in righteousness.

1885, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “พระบรมราโชวาท ทรงพระราชนิพนธ์เมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๘”, in พระบรมราโชวาทพระราชทานพระราชโอรสในรัชกาลที่ ๕, Bangkok: โรงพิมพ์ไท ถนนรองเมือง, published 1923, retrieved 2019-06-09:

ลูกบรรดาซึ่งจะให้ออกไปเรียนหนังสือในประเทศยุโรปจงประพฤติตามโอวาทที่จะกล่าวต่อไปนี้

lûuk ban-daa sʉ̂ng jà hâi ɔ̀ɔk bpai riian-nǎng-sʉ̌ʉ nai bprà-têet yú-ròop jong bprà-prʉ́t dtaam oo-wâat tîi jà glàao dtɔ̀ɔ-bpai-níi

All [my] children who are to be sent out to study in European countries shall abide by the instructions hereinafter mentioned.

2019 June 10 (last accessed), พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “พระราชนิพนธ์คำนำ พระราชพิธีสิบสองเดือน”, in พระราชพิธีสิบสองเดือน, Bangkok: n.p.:

ซึ่งเราได้ประพฤติเป็นประเพณีบ้านเมืองอยู่

sʉ̂ng rao dâai bprà-prʉ́t bpen bprà-pee-nii bâan-mʉʉang yùu

which we have been practicing as national convention.

2012, “ภาคผนวก ๘ ทศพิธราชธรรม”, in ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากรพิมพ์, →ISBN, retrieved 2019-06-10:

ทศพิธราชธรรม แปลว่า...ธรรมที่พระเจ้าแผ่นดินพึงประพฤติ ๑๐ อย่าง

tót-sà-pít-râat-chá-tam · bplɛɛ wâa ... tam tîi prá jâao-pɛ̀n-din pʉng bprà-prʉ́t · sìp · yàang

Daśabidharājadharma denotes...the tenfold dharma which monarchs ought to observe.

to conduct, to perform, to execute, to carry out; to follow, to observe.


ขุ่นเคือง

th-verb

ขุ่นเคือง • (kùn-kʉʉang) (abstract noun การขุ่นเคือง or ความขุ่นเคือง)

kùn-kʉʉang (romanization)
การขุ่นเคือง (abstract-noun)
ความขุ่นเคือง (abstract-noun)

/kʰun˨˩.kʰɯa̯ŋ˧/

(intransitive) be resentful, be secretly angry, be bitter


เกื้อกูล

เกื้อกูล • (gʉ̂ʉa-guun) (abstract noun การเกื้อกูล)

gʉ̂ʉa-guun (romanization)
การเกื้อกูล (abstract-noun)

จงมีจิตใจดีงามเมตตาต่อสรรพสัตว์ทั้งหลายช่วยเหลือเกื้อกูลกันและกัน

jong mii jìt-jai dii-ngaam mêet-dtaa dtɔ̀ɔ sàp sàt táng-lǎai chûai-lʉ̌ʉa gʉ̂ʉa-guun gan-lɛ́-gan

Have a virtuous heart. Be kind to all living creatures. (And) help each other out.


จิตใจ

Compound of จิต (jìt) + ใจ (jai). Compare Lao ຈິດໃຈ (chit chai).

heart (figurative), mind, feeling, emotion


ดีงาม

th-adj

ดีงาม • (dii-ngaam) (abstract noun ความดีงาม)

dii-ngaam (romanization)
ความดีงาม (abstract-noun)

ปลูกฝังจริยธรรมและคุณธรรมอันดีงามแก่เด็ก ๆ

bplùuk-fǎng jà-rí-yá-tam lɛ́ kun-ná-tam an dii-ngaam gɛ̀ɛ dèk dèk

To instill virtuous ethics and morals into the children


ทั้งหลาย

ทั้งหลาย • (táng-lǎai)

/tʰaŋ˦˥.laːj˩˩˦/

ทั้ง (táng) + หลาย (lǎai). Cognate with Isan ทังหลาย, Lao ທັງຫຼາຍ (thang lāi), Northern Thai ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹), Khün ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹), Lü ᦑᧂᦜᦻ (tangl̇aay), Tai Dam ꪹꪕꪸꪉꪨꪱꪥ (ꞌtếng lai), Shan တင်းလၢႆ (táng lǎai), Tai Nüa ᥖᥒᥰᥘᥣᥭᥴ (tängláay), Ahom 𑜄𑜂𑜫 𑜎𑜩 (taṅ lay).

cog

Isan ทังหลาย

Khün ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (taŋ⁴ laay¹)

ให้คนทั้งหลายแสดงออกซึ่งความสามัคคี

hâi kon táng-lǎai sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk sʉ̂ng kwaam sǎa-mák-kii


แสดงออก

th-verb

แสดงออก • (sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk) (abstract noun การแสดงออก)

sà-dɛɛng-ɔ̀ɔk (romanization)
การแสดงออก (abstract-noun)

/sa˨˩.dɛːŋ˧.ʔɔːk̚˨˩/

From แสดง (sà-dɛɛng) + ออก (ɔ̀ɔk).
Compare Lao ສະແດງອອກ (sa ǣng ka).

com

แสดง (sà-dɛɛng) + ออก (ɔ̀ɔk)

express, reveal (one's feelings), show (one's behavior), act out.


สามัคคี

th-verb

สามัคคี • (sǎa-mák-kii) (abstract noun การสามัคคี or ความสามัคคี)

sǎa-mák-kii (romanization)
การสามัคคี (abstract-noun)
ความสามัคคี (abstract-noun)

From Pali sāmaggī (“concord; communion; meeting”), ultimately from Sanskrit सामग्री (sāmagrī, “collection or assemblage of materials; totality”).


ปลอบโยน

th-verb

ปลอบโยน • (bplɔ̀ɔp-yoon) (abstract noun การปลอบโยน)

bplɔ̀ɔp-yoon (romanization)
การปลอบโยน (abstract-noun)

เธอเข้าไปปลอบโยนคนที่ร้องไห้ด้วยการโอบกอด

təə kâo bpai bplɔ̀ɔp-yoon kon tîi rɔ́ɔng-hâai dûai gaan òop gɔ̀ɔt

She went in to hug and hold the crying people to cheer them up.


ถือตัว

ถือตัว • (tʉ̌ʉ-dtuua) (abstract noun การถือตัว)

tʉ̌ʉ-dtuua (romanization)
การถือตัว (abstract-noun)

/tʰɯː˩˩˦.tua̯˧/

ท่านไม่อยากให้ข้าราชการทุกคนทุกฝ่ายทุกระดับถือตัวและแบ่งแยกกัน

tâan mâi yàak hâi kâa-râat-chá-gaan túk kon túk fàai túk rá-dàp tʉ̌ʉ-dtuua lɛ́ bɛ̀ng-yɛ̂ɛk gan

He does not want the government officials from different parties and ranks to be haughty and divided.


ปลูกฝัง

ปลูกฝัง • (bplùuk-fǎng) (abstract noun การปลูกฝัง)

bplùuk-fǎng (romanization)
การปลูกฝัง (abstract-noun)

ชั่วชีวิตเราพยายามปลูกฝังค่านิยมอันดีงามให้กับลูก ๆ

chûua chii-wít rao pá-yaa-yaam bplùuk-fǎng kâa-ní-yom an dii-ngaam hâi gàp lûuk lûuk

Throughout life we try to instill our (virtuous/moral) values in our children.


คุณธรรม

คุณ (kun) + ธรรม (tam); cognate with Lao ຄຸນນະທຳ (khun na tham)


นกแก้วนกขุนทอง

th-noun

นกแก้วนกขุนทอง • (nók-gɛ̂ɛo-nók-kǔn-tɔɔng)

/nok̚˦˥.kɛːw˥˩.nok̚˦˥.kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

From นก (nók, “bird, used as a noun-classifying prefix”) + แก้ว (gɛ̂ɛo, “parrot”) + นก (nók, “idem”) + ขุนทอง (kǔn-tɔɔng, “hill myna”); referring to birds that memorise and mimic the speech of humans.

com

(idiomatic, derogatory, sarcastic) person who well memorises and repeats what he has learnt without actually understanding it, just like a talking bird.

(idiomatic, derogatory, sarcastic) education in which students are taught to memorise things without actually understanding them.


เจตนารมย์

เจตนารมณ์ เจตนารมณ์#Thai

misspelling of เจตนารมณ์ (jèet-dtà-naa-rom)


เจตนารมณ์

From เจตนา (jèet-dtà-naa, “will; intention”) + อารมณ์ (aa-rom, “feeling; emotion”).

เจตนารมณ์ของกฎหมาย

(formal) intention; intendment; spirit; will; purpose.


อาหารขยะ

th-noun

อาหารขยะ • (aa-hǎan-kà-yà)

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.kʰa˨˩.jaʔ˨˩/

Calque of English junk food. Same as อาหาร (aa-hǎan) + ขยะ (kà-yà).


หกเหลี่ยม

หกเหลี่ยม • (hòk-lìiam)


เจ็ดเหลี่ยม

เจ็ดเหลี่ยม • (jèt-lìiam)

th:รูปเจ็ดเหลี่ยม


แปดเหลี่ยม

แปดเหลี่ยม • (bpɛ̀ɛt-lìiam)

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

com

แปด (bpɛ̀ɛt) + เหลี่ยม (lìiam)

th:แปดเหลี่ยม


เก้าเหลี่ยม

th-noun

เก้าเหลี่ยม • (gâao-lìiam)

th:เก้าเหลี่ยม


สิบเหลี่ยม

สิบเหลี่ยม • (sìp-lìiam)

th:สิบเหลี่ยม


ชาร์จ

th-verb

ชาร์จ • (cháat) (abstract noun การชาร์จ)

cháat (romanization)
การชาร์จ (abstract-noun)

/t͡ɕʰaːt̚˦˥/

(colloquial) to charge; to bear down; to assault.


วิสัญญีแพทย์

th-noun

วิสัญญีแพทย์ • (wí-sǎn-yii-pɛ̂ɛt)

From วิสัญญี (wí-sǎn-yii) + แพทย์ (pɛ̂ɛt).

com

วิสัญญี (wí-sǎn-yii) + แพทย์ (pɛ̂ɛt)


ดุ้น

th-cls

ดุ้น • (dûn)


วิสาขบูชา

/wi˦˥.saː˩˩˦.kʰa˨˩.buː˧.t͡ɕʰaː˧/

From Pali visākha (“Vedic month of Vaiśākha”) + pūjā (“honour; worship; devotional attention”), equivalent to วิสาข (wí-sàak) + บูชา (buu-chaa).

der

วัน วัน#Thai

(วัน~) Vesak; Visakha Bucha: a traditional holiday commemorating the birth, enlightenment, and death of Gautama Buddha.

th:วันวิสาขบูชา


ปรินิพพาน

th-verb

ปรินิพพาน • (bpà-rí-níp-paan) (abstract noun การปรินิพพาน)

bpà-rí-níp-paan (romanization)
การปรินิพพาน (abstract-noun)

From Pali parinibbāna (literally “going out around; going out totally”), from pari (literally “around”) + nibbāna (literally “going out; cessation”); equivalent to Thai ปริ (bpà-rí) + นิพพาน (níp-paan). Compare Sanskrit परिनिर्वाण (parinirvāṇa). Cognate with Khmer បរិនិព្វាន (baʼrinɨppiən).

bor

(Buddhism, of a buddha or arhat) to die.


ตักบาตร

th-verb

ตักบาตร • (dtàk-bàat) (abstract noun การตักบาตร)

dtàk-bàat (romanization)
การตักบาตร (abstract-noun)

to put food offerings into a Buddhist monk's bowl.


ทำบุญ

ทำบุญ • (tam-bun) (abstract noun การทำบุญ)

tam-bun (romanization)
การทำบุญ (abstract-noun)

From ทำ (tam, “to make”) + บุญ (bun, “merit”).

com

to perform meritorious deeds, such as giving alms and going to temples.


เวียนเทียน

th-verb

เวียนเทียน • (wiian-tiian) (abstract noun การเวียนเทียน)

wiian-tiian (romanization)
การเวียนเทียน (abstract-noun)

From เวียน (wiian, “to pass around”) + เทียน (tiian, “candle”).

com

th:การเวียนเทียน

to walk clockwise around something with flowers, candles, and incense sticks in hands for the purpose of worship.


เชื้อสาย

th-noun

เชื้อสาย • (chʉ́ʉa-sǎai)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.saːj˩˩˦/

com

เชื้อ (chʉ́ʉa) + สาย (sǎai)


คั่วกลิ้ง

th-noun

คั่วกลิ้ง • (kûua-glîng)

From คั่ว (kûua, “to parch; to roast”) + กลิ้ง (glîng, “to roll; to toss”).

com

khua kling: a spicy southern Thai dish made with meat and curry paste.


สะตอ

th-noun

สะตอ • (sà-dtɔɔ)

⇒ English: sator bean

Possibly semi-learned borrowing from Min Nan 臭豆 (chhàu-tō͘, literally “stink bean”).

slbor

stink bean; bitter bean (Parkia speciosa).


ตรวจสอบ

th-verb

ตรวจสอบ • (dtrùuat-sɔ̀ɔp) (abstract noun การตรวจสอบ)

dtrùuat-sɔ̀ɔp (romanization)
การตรวจสอบ (abstract-noun)

From ตรวจ (dtrùuat, “to check”) + สอบ (sɔ̀ɔp, “to check”).

com

(transitive and intransitive) to check; to examine; to verify.


สถานะ

th-noun

สถานะ • (sà-tǎa-ná)

sà-tǎa-ná (romanization)
สถาน (alternative)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/


เวชศาสตร์

เวชศาสตร์ • (wêet-chá-sàat)

/weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.saːt̚˨˩/

com

เวช (wêet) + ศาสตร์ (sàat)


อายุรศาสตร์

th-noun

อายุรศาสตร์ • (aa-yú-rá-sàat)

From อายุร + ศาสตร์ (sàat).

com

อายุร + ศาสตร์ (sàat)


อายุรแพทย์

th-noun

อายุรแพทย์ • (aa-yú-rá-pɛ̂ɛt)

/ʔaː˧.ju˦˥.ra˦˥.pʰɛːt̚˥˩/

From อายุร + แพทย์ (pɛ̂ɛt).

com

อายุร + แพทย์ (pɛ̂ɛt)


สรีรวิทยา

สรีร + วิทยา (wít-tá-yaa)

th:สรีรวิทยา


ดูเหมือน

th-verb

ดูเหมือน • (duu-mʉ̌ʉan) (abstract noun การดูเหมือน)

duu-mʉ̌ʉan (romanization)
การดูเหมือน (abstract-noun)

com

ดู (duu) + เหมือน (mʉ̌ʉan)


นอกจาก

th-prep

นอกจาก • (nɔ̂ɔk-jàak)

/nɔːk̚˥˩.t͡ɕaːk̚˨˩/

From นอก (nɔ̂ɔk, “outside”) + จาก (jàak, “of”).

com

2005 July 16, “พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 122, number 58A, page 6:

นอกจากอำนาจตามมาตรา...ให้นายกรัฐมนตรีมีอำนาจดังต่อไปนี้ด้วย

nɔ̂ɔk-jàak am-nâat dtaam mâat-dtraa ... hâi naa-yók-rát-tà-mon-dtrii mii am-nâat dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi dûai

In addition to the powers under sections... the Prime Minister shall also have the following powers:

1934, วรกิจโกศล (ถวิล ระวังภัย), ขุน, “ความนำ”, in กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีอาชญา ว่าด้วยการส่งผู้ร้ายข้ามแดน, พระนคร: โรงพิมพ์นิติสาส์น, page [6]:

นอกจากเป็นกิ่งหนึ่งในนิติศาสตร์แล้ว ยังเป็นกิ่งหนึ่งในรัฐศาสตร์ด้วย

nɔ̂ɔk-jàak bpen gìng nʉ̀ng nai ní-dtì-sàat lɛ́ɛo · yang bpen gìng nʉ̀ng nai rát-tà-sàat dûai

Not only is it a branch of the legal science, it is also a branch of the political science.

in addition to; not only (as in not only … but also).


ล้าสมัย

th-adj

ล้าสมัย • (láa-sà-mǎi) (abstract noun ความล้าสมัย)

láa-sà-mǎi (romanization)
ความล้าสมัย (abstract-noun)


ศัพท์บัญญัติ

th-noun

ศัพท์บัญญัติ

ศัพท์บัญญัติ • (sàp-ban-yàt)

ศัพท์ บัญญัติ (canonical)
sàp-ban-yàt (romanization)

com

ศัพท์ (sàp) + บัญญัติ (ban-yàt)


วิทัศน์

th-noun

วิทัศน์ • (wí-tát)

Phono-semantic matching of English vision.


คณิตกรณ์

th-noun

คณิตกรณ์ • (ká-nít-dtà-gɔɔn)

คณิต + กรณ์; coined by the Royal Institute of Thailand.


สาเหตุ

สาเหตุ • (sǎa-hèet)

/saː˩˩˦.heːt̚˨˩/

From Pali sahetu (“having a cause; together with the cause”), from sa- (“with”) + hetu (“cause”), whence Thai เหตุ (hèet).
Cognate with Khmer សាហេតុ (saahaet), Lao ສາເຫດ (sā hēt).

der

2018, แพทยสภา (Medical Council of Thailand), Doctor Series, ep. 1: ชีวิตกลางคืนของหมอผ่าตัด
ความจริง
แพทย์ที่มีอายุระหว่าง 25-50 ปี
ร้อยละ 90 ที่เสียชีวิตเกิดจากอุบัติเหตุรถยนต์
สาเหตุเพราะ อดนอน จากการทำงานหนักต่อเนื่อง
kwaam-jing
pɛ̂ɛt tîi mii aa-yú rá-wàang · 25-50 · bpii
rɔ́ɔi-lá · 90 · tîi sǐia chii-wít gə̀ət jàak ù-bàt-dtì-hèet rót-yon
sǎa-hèet prɔ́ · òt nɔɔn · jàak gaan tam-ngaan nàk dtɔ̀ɔ-nʉ̂ʉang
The truth:
For doctors aged between 25-50 years,
90% of those who lost their lives are from road accidents,
As a consequence of sleep deprivation from continuous hard work.


คำนวณ

th-verb

คำนวณ • (kam-nuuan) (abstract noun การคำนวณ)

kam-nuuan (romanization)
การคำนวณ (abstract-noun)


การคำนวณ

คำนวณ คำนวณ#Thai

abstract noun of คำนวณ (kam-nuuan): calculation


ส้อมเสียง

th-noun

ส้อมเสียง • (sɔ̂m-sǐiang)

/sɔm˥˩.sia̯ŋ˩˩˦/

From ส้อม (sɔ̂m, “fork”) + เสียง (sǐiang, “sound; voice”).


ออนไลน์

th-adj

ออนไลน์ • (ɔɔn-laai)


ออนไลน์

th-adv

ออนไลน์ • (ɔɔn-laai)


เห็นแก่

th-verb

เห็นแก่ • (hěn-gɛ̀ɛ) (abstract noun การเห็นแก่)

hěn-gɛ̀ɛ (romanization)
การเห็นแก่ (abstract-noun)

/hen˩˩˦.kɛː˨˩/

com

เห็น (hěn) + แก่ (gɛ̀ɛ)

เห็นแก่เงิน

เห็นแก่ตัว


ประดาน้ำ

ประดา + น้ำ (náam)


งดงาม

th-adj

งดงาม • (ngót-ngaam) (abstract noun ความงดงาม)

ngót-ngaam (romanization)
ความงดงาม (abstract-noun)

/ŋot̚˦˥.ŋaːm˧/


เอกอัครราชทูต

th-noun

เอกอัครราชทูต

เอกอัครราชทูต • (èek-àk-krá-râat-chá-tûut)

/ʔeːk̚˨˩.ʔak̚˨˩.kʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰuːt̚˥˩/

/ʔeːk̚˨˩.ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰuːt̚˥˩/

From เอก (èek, “first, primary”) + อัคร (“excellent, top”) + ราช (râat, “royal”) + ทูต (tûut, “envoy, agent”).

com

เอกอัครราชทูตไทยประจำอังกฤษ

èek-àk-krá-râat-chá-tûut tai bprà-jam ang-grìt


ทำเนียบ

→ Khmer: ទំនៀប (tumniəp)

From extension of เทียบ (tîiap, “to compare”).

1920, หอพระสมุดวชิรญาณ, “จดหมายเหตุ เรื่อง เซอร์แฮรีออด เจ้าเมืองสิงคโปร์ ไปเฝ้าสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินสยามในรัชกาลก่อนที่ตำบลหัววานเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. ๑๘๖๘ (ปีมะโรง พ.ศ. ๒๔๑๑)”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๑๙, พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, page 22:

ปลูกพลับพลาแลทำเนียบเปนอันมากสำหรับข้าราชการต่าง ๆ ในราชสำนัก...อาศรัย

bplùuk pláp-plaa lɛɛ tam-nîiap bpen-an-mâak sǎm-ràp kâa-râat-chá-gaan dtàang dtàang nai râat-chá-sǎm-nák ... aa-sǎi

built a lot of halls and houses for various officials from the royal court ... to stay

residence or office (of a high public officer).


ทำเนียบขาว

Calque of English White House. Same as ทำเนียบ (tam-nîiap) + ขาว (kǎao).

th:ทำเนียบขาว


นานาชาติ

th-adj

นานาชาติ • (naa-naa-châat) (abstract noun ความนานาชาติ)

naa-naa-châat (romanization)
ความนานาชาติ (abstract-noun)

/naː˧.naː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


ความสามัคคี

com

ความ- + สามัคคี (sǎa-mák-kii)

สามัคคี สามัคคี#Thai

abstract noun of สามัคคี (sǎa-mák-kii): harmony; unity


อาสา

/ʔaː˧.saː˩˩˦/

From Pali āsā (“expectation; hope; wish; longing; desire”), from Sanskrit आशा (āśā, “hope; expectation; prospect; etc.”).
Compare Lao ອາສາ (ʼā sā), Burmese အာသာ (asa), Khmer អាសា (ʼaasaa).

cog

Lao ອາສາ (ʼā sā)


อาสา

aa-sǎa (romanization)
การอาสา (abstract-noun)

/ʔaː˧.saː˩˩˦/

Lao ອາສາ (ʼā sā)


กรรมตามสนอง

From กรรม (gam, “karma”) + ตาม (dtaam, “to come after; to go after; to follow; to pursue”) + สนอง (sà-nɔ̌ɔng, “to respond; to return”).

com

(idiomatic) suffering incurred as a result of a previous evil deed; unpleasant impact which one incurs as a result of one's previous bad deed; evil retribution.


ละทิ้ง

th-verb

ละทิ้ง • (lá-tíng) (abstract noun การละทิ้ง)

lá-tíng (romanization)
การละทิ้ง (abstract-noun)


กิจกรรม

th-noun

กิจกรรม • (gìt-jà-gam)

From กิจ (gìt) + กรรม (gam). Cognate with Lao ກິດຈະກຳ (kit cha kam), Northern Thai ᨠᩥᨧ᩠ᨧᨠᩢᨾ᩠ᨾ᩺.


ความร่วมมือ

ความร่วมมือ • (kwaam-rûuam-mʉʉ)

com

ความ- + ร่วมมือ (rûuam-mʉʉ)


ความยินดี

แสดงความยินดี


วนอุทยาน

wá-ná-ùt-tá-yaan (romanization)
วโนทยาน (alternative)

From วน (wá-ná, “forest”) + อุทยาน (ùt-tá-yaan, “park; garden”).

forest park: forest reserve open for public visitation.


เสียเวลา

th-verb

เสียเวลา • (sǐia-wee-laa) (abstract noun การเสียเวลา)

sǐia-wee-laa (romanization)
การเสียเวลา (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “lose”) + เวลา (wee-laa, “time”). Compare Lao ເສຍເວລາ (sīa wē lā).

cog

Lao ເສຍເວລາ (sīa wē lā)


บุคลิกลักษณะ

th-noun

บุคลิกลักษณะ

บุคลิกลักษณะ • (bùk-ká-lík-gà-lák-sà-nà)

/buk̚˨˩.kʰa˦˥.lik̚˦˥.ka˨˩.lak̚˦˥.sa˨˩.naʔ˨˩/

From บุคลิก (bùk-ká-lík) + ลักษณะ (lák-sà-nà).


ความบริสุทธิ์

th-noun

ความบริสุทธิ์

ความบริสุทธิ์ • (kwaam-bɔɔ-rí-sùt)

From ความ- + บริสุทธิ์ (bɔɔ-rí-sùt).

com

ความ- + บริสุทธิ์ (bɔɔ-rí-sùt)


อบายมุข

Learned borrowing from Pali apāyamukha (literally “entrance to ruination; way to/of ruination”), from apāya (“ruination”) + mukha (“mouth; entrance; way”). By surface analysis, อบาย (à-baai) + มุข (múk).

surface analysis

2025 April 4, “แพทย์จุฬาอาวุโส รุ่น 27 แถลงการณ์ คัดค้าน กาสิโน: แหล่งกำเนิดอบายมุข-ประเทศชาติวิบัติ”, in isranews.org:

เป็นแหล่งกำเนิดอบายมุขทุกอย่างตั้งแต่ยาเสพติด โสเภณี การค้ามนุษย์ การฟอกเงิน ธุรกิจสีเทา ฯ ลฯ

bpen lɛ̀ng-gam-nə̀ət à-baai-yá-múk túk yàang dtâng-dtɛ̀ɛ yaa-sèep-dtìt · sǒo-pee-nii · gaan-káa-má-nút · gaan-fɔ̂ɔk-ngən · tú-rá-gìt sǐi tao · lá

being a source of every kind of apāyamukha, from narcotics, prostitution, human trafficking, money laundering, grey business, etc

2025 February 24, “เครือข่ายสงฆ์เตือนรัฐหยุดสร้าง ศก. ด้วยอบายมุข ย้ำไม่เอาทั้งกาสิโน พนันออนไลน์ ขายเหล้าทุกเวลา”, in naewna.com:

krʉʉa-kàai sǒng dtʉʉan rát yùt sâang · sɔ̌ɔ-gɔɔ · dûai à-baai-yá-múk · yám mâi ao táng gaa-sì-noo · pá-nan ɔɔn-laai · kǎai lâo túk wee-laa

The Saṅgha network warns the State to stop building the economy with apāyamukha, insisting [that they will] not accept all of the casinos, online gambling, [and] all-time selling of alcohol.

(elegant) cause of destruction; anything that brings about ruination


ก๊วน

th-noun

ก๊วน • (gúuan)

(colloquial) gang: group of delinquents, criminals, etc.


เพื่อนร่วมงาน

เพื่อนร่วมงาน

เพื่อนร่วมงาน • (pʉ̂ʉan-rûuam-ngaan)


สัณฑ์

สัณฑ์ • (sǎn)

From Pali saṇḍa (“grove; cluster; multitude”), from Sanskrit षण्ड (ṣaṇḍa, “group of trees or plants; multitude; heap; quantity; collection”).


เด็กอนามัย

th-noun

เด็กอนามัย • (dèk-à-naa-mai)

From เด็ก (dèk, “child”) + อนามัย (à-naa-mai, “sanitation; health”), literally “healthy or hygienic kid”.

com

(neologism, slang, humorous) one who adopts a healthy or hygienic lifestyle, such as a person who goes to bed early, is mysophobic, etc.


คลื่นยักษ์

th-noun

คลื่นยักษ์ • (klʉ̂ʉn-yák)


ความยุติธรรม

From ความ (kwaam) + ยุติธรรม (yút-dtì-tam).

ยุติธรรม ยุติธรรม#Thai


ยักษ์ปักหลั่น

ยักษ์ปักหลั่น • (yák-bpàk-làn)

From ยักษ์ (yák, “yakṣa, a malevolent mythological creature, depicted as having great strength and a very large body; here used as a title”) + ปักหลั่น (bpàk-làn, “the name of a yakṣa in the epic รามเกียรติ์”); after a character in the mentioned epic, being a deity who committed adultery and was then turned into a yakṣa creature and sent down to the Earth to guard a pond as punishment.

af

(idiomatic) person of extraordinarily large stature; person of extraordinary height.


ความพยายาม

From ความ (kwaam) + พยายาม (pá-yaa-yaam).

พยายาม พยายาม#Thai

ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น


th-proverb

ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั่น • (kwaam-pá-yaa-yaam-yùu-tîi-nǎi kwaam-sǎm-rét-yùu-tîi-nân)

/kʰwaːm˧.pʰa˦˥.jaː˧.jaːm˧.juː˨˩.tʰiː˥˩.naj˩˩˦.kʰwaːm˧.sam˩˩˦.ret̚˦˥.juː˨˩.tʰiː˥˩.nan˥˩/

Where there is a will, there is a way.
where there is a will there is a way

en-ความพยายามอยู่ที่ไหน_ความสำเร็จอยู่ที่นั่น-th-proverb-W9e7O7f~


สามเหลี่ยมทองคำ

th-proper noun

สามเหลี่ยมทองคำ • (sǎam-lìiam-tɔɔng-kam)

From สามเหลี่ยม (sǎam-lìiam) + ทองคำ (tɔɔng-kam).


กัณฑ์

th-cls

กัณฑ์ • (gan)

From Pali kaṇḍa (“shaft, arrow; portion”).


เครื่องเล่น

th-noun

เครื่องเล่น • (krʉ̂ʉang-lên)

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + เล่น (lên)


เล่นการเมือง

th-verb

เล่นการเมือง

เล่นการเมือง • (lên-gaan-mʉʉang) (abstract noun การเล่นการเมือง)

lên-gaan-mʉʉang (romanization)
การเล่นการเมือง (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play”) + การเมือง (gaan-mʉʉang, “politics”).

com

to be involved in politics; to enter politics.


เล่นหุ้น

th-verb

เล่นหุ้น • (lên-hûn) (abstract noun การเล่นหุ้น)

lên-hûn (romanization)
การเล่นหุ้น (abstract-noun)

com

เล่น (lên) + หุ้น (hûn)


ตลาดหุ้น

th-noun

ตลาดหุ้น • (dtà-làat-hûn)

(colloquial) stock market; stock exchange.


เล่นหูเล่นตา

th-verb

เล่นหูเล่นตา • (lên-hǔu-lên-dtaa) (abstract noun การเล่นหูเล่นตา)

lên-hǔu-lên-dtaa (romanization)
การเล่นหูเล่นตา (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play”) + หู (hǔu, “ears”) + เล่น (lên, “to play”) + ตา (dtaa, “eyes”).

com

(idiomatic) to flirt with the eyes; to make eyes at.


เล่นไม่ซื่อ

th-verb

เล่นไม่ซื่อ • (lên-mâi-sʉ̂ʉ) (abstract noun การเล่นไม่ซื่อ)

lên-mâi-sʉ̂ʉ (romanization)
การเล่นไม่ซื่อ (abstract-noun)

From เล่น (lên) + ไม่ (mâi) + ซื่อ (sʉ̂ʉ).

com

เล่น (lên) + ไม่ (mâi) + ซื่อ (sʉ̂ʉ)


เล่นสกปรก

th-verb

เล่นสกปรก • (lên-sòk-gà-bpròk) (abstract noun การเล่นสกปรก)

lên-sòk-gà-bpròk (romanization)
การเล่นสกปรก (abstract-noun)


สุจริต

th-noun

สุจริต • (sùt-jà-rìt)

From Pali sucarita, from su (“good; well”) + carita (“practice; performance; conduct; deed”); or from Sanskrit सुचरित (sucarita), from सु (su, “idem”) + चरित (carita, “idem”); equivalent to Thai สุ (sù) + จริต (jà-rìt).


ตกเบ็ด

th-verb

ตกเบ็ด • (dtòk-bèt) (abstract noun การตกเบ็ด)

dtòk-bèt (romanization)
การตกเบ็ด (abstract-noun)

From ตก (dtòk, “to angle”) + เบ็ด (bèt, “fishhook”); probably calque of English fishhook.

com

(slang) to fish hook: to perform a sexual manoeuvre in which a finger or fingers are used to form an improvised hook inside an orifice, vagina, etc; to finger; to fingerbang.


เกษียร

th-noun

เกษียร • (gà-sǐian)

กษีร กษีร#Thai

(elegant) alternative form of กษีร (gà-sǐi-rá-)


กษีระ

กษีระ • (gà-sǐi-rá)

gà-sǐi-rá (romanization)
กระษิร (alternative)
กษีร (alternative)
เกษียร (alternative)
ขษีร (alternative)
ขษีระ (alternative)
เขษียร (alternative)

From Sanskrit क्षीर (kṣīra, “milk”). Cognate with Angkorian Old Khmer kṣīra, kṣira; Modern Khmer ក្សីរ (ksəy); Lao ກະສິຣະ (ka si ra).


กษีร

From Sanskrit क्षीर (kṣīra, “milk”). Cognate with Angkorian Old Khmer kṣīra, kṣira (“milk”); Modern Khmer ក្សីរ (ksəy).

กษีระ กษีระ#Thai

(elegant, chiefly in combination) alternative form of กษีระ (gà-sǐi-rá)


ชีวิตชีวา

/t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥.t͡ɕʰiː˧.waː˧/

com

ชีวิต (chii-wít) + ชีวา

มีชีวิตชีวา


มายาคติ

From มายา (maa-yaa, “delusion; illusion; deception; fallacy”) + อคติ (à-ká-dtì, “bias; partiality”), or from มายา (maa-yaa, “idem”) + คติ (ká-dtì, “case, affair, matter; belief, idea; model, example, guidance; way, method; etc”).

(formal) myth:
widely held but false belief or idea;


สังสรรค์

th-verb

สังสรรค์ • (sǎng-sǎn) (abstract noun การสังสรรค์)

sǎng-sǎn (romanization)
การสังสรรค์ (abstract-noun)

From Sanskrit संसर्ग (saṃsarga, “commixture, junction, union; contact, company, association, society; etc.”).


รับประกัน

th-verb

รับประกัน • (ráp-bprà-gan) (abstract noun การรับประกัน)

ráp-bprà-gan (romanization)
การรับประกัน (abstract-noun)


โปรโมชั่น

มีช่วงโปรโมชั่นไหมครับ?


ล่วงหน้า

th-adv

ล่วงหน้า • (lûuang-nâa)


วิโรธ

th-noun

วิโรธ • (wí-rôot)


ลำบาก

th-adj

ลำบาก • (lam-bàak) (abstract noun ความลำบาก)

lam-bàak (romanization)
ความลำบาก (abstract-noun)


เปลือกโลก

th-noun

เปลือกโลก • (bplʉ̀ʉak-lôok)


เปลือกไข่

เปลือกไข่ • (bplʉ̀ʉak-kài)


เจ้าของภาษา

เจ้าของภาษา • (jâo-kɔ̌ɔng-paa-sǎa)

/t͡ɕaw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦.pʰaː˧.saː˩˩˦/

เจ้าของ (jâo-kɔ̌ɔng, “owner”) + ภาษา (paa-sǎa, “language”).


กิโยตีน

th-noun

กิโยตีน • (gì-yoo-dtiin) (classifier หลัง)

gì-yoo-dtiin (romanization)
หลัง (classifier)

From French guillotine, after Joseph-Ignace Guillotin.

2017 April 27, สำนักพิมพ์ยิปซี, “วันนี้ในอดีต: ฝรั่งเศสทดลองใช้กิโยตีนเป็นเครื่องประหารชีวิตครั้งแรก”, in สำนักพิมพ์ยิปซี, กรุงเทพฯ, retrieved 2021-01-15:

นีกอลา ฌัก แปลตีเย โจรปล้นสัญจร ถูกประหารชีวิตด้วยกิโยตีนเป็นคนแรกเมื่อวันที่ 25 เมษายน ...ค.ศ.1792

nii-gɔɔ-laa · chák · bpɛl-dtii-yee · joon bplôn sǎn-jɔɔn · tùuk bprà-hǎan-chii-wít dûai gì-yoo-dtiin bpen kon rɛ̂ɛk mʉ̂ʉa wan-tîi · yîi-sìp-hâa · mee-sǎa-yon · ... kɔɔ-sɔ̌ɔ pan jèt-rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng

Nicolas Jacques Pelletier, a highwayman, was the first person to be executed with guillotine on the 25th day of April ... 1792 CE.


แตกต่าง

th-verb

แตกต่าง • (dtɛ̀ɛk-dtàang) (abstract noun การแตกต่าง or ความแตกต่าง)

dtɛ̀ɛk-dtàang (romanization)
การแตกต่าง (abstract-noun)
ความแตกต่าง (abstract-noun)

/tɛːk̚˨˩.taːŋ˨˩/


คล้ายคลึง

คล้ายคลึง • (kláai-klʉng) (abstract noun การคล้ายคลึง or ความคล้ายคลึง)

kláai-klʉng (romanization)
การคล้ายคลึง (abstract-noun)
ความคล้ายคลึง (abstract-noun)


ความศรัทธา

ศรัทธา ศรัทธา#Thai


เทิดทูน

เทิดทูน • (tə̂ət-tuun) (abstract noun การเทิดทูน)

tə̂ət-tuun (romanization)
การเทิดทูน (abstract-noun)

/tʰɤːt̚˥˩.tʰuːn˧/


เชื่อฟัง

เชื่อฟัง • (chʉ̂ʉa-fang) (abstract noun การเชื่อฟัง)

chʉ̂ʉa-fang (romanization)
การเชื่อฟัง (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯˥˩.faŋ˧/


ตัวใครตัวมัน

th-adj

ตัวใครตัวมัน • (dtuua-krai-dtuua-man) (abstract noun ความตัวใครตัวมัน)

dtuua-krai-dtuua-man (romanization)
ความตัวใครตัวมัน (abstract-noun)

From ตัว (dtuua) + ใคร (krai) + ตัว (dtuua) + มัน (man).

com

(idiomatic) taking care of only oneself and not anyone else; individualistic.


ต่อรอง

th-verb

ต่อรอง • (dtɔ̀ɔ-rɔɔng) (abstract noun การต่อรอง)

dtɔ̀ɔ-rɔɔng (romanization)
การต่อรอง (abstract-noun)

/tɔː˨˩.rɔːŋ˧/

com

ต่อ (dtɔ̀ɔ) + รอง (rɔɔng)

อดีตประธานาธิบดีได้เดินทางไปประเทศเพื่อนบ้านเพื่อเจรจาต่อรองขอปล่อยตัวนักข่าวหญิงที่ถูกจับกุม

à-dìit bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii dâai dəən-taang bpai bprà-têet pʉ̂ʉan-bâan pʉ̂ʉa jee-rá-jaa dtɔ̀ɔ-rɔɔng kɔ̌ɔ bplɔ̀i dtuua nák-kàao yǐng tîi tùuk jàp-gum

The former president traveled to the neighboring country to negotiate the release of the female journalist who has been arrested.


พวกพ้อง

th-noun

พวกพ้อง • (pûuak-pɔ́ɔng)

/pʰua̯k̚˥˩.pʰɔːŋ˦˥/

one's own group of like-minded people; one's faction, gang, party.


กตัญญู

th-adj

กตัญญู • (gà-dtan-yuu) (abstract noun ความกตัญญู)

gà-dtan-yuu (romanization)
ความกตัญญู (abstract-noun)

From Pali kataññū (“grateful”), ultimately from Sanskrit कृतज्ञ (kṛtajña, “acknowledging what has been done for one”). Cognate with Lao ກະຕັນຍູ (ka tan nyū).


กตเวที

From Pali katavedī (literally “having known”), from kata (“having; having done”) + vedī (“known; knowing”), equivalent to Thai กต (gòt) + เวที (wee-tii).

bor

(elegant, chiefly in combination) having shown one's appreciation of or having repaid a favour or service received.


อกตัญญู

th-adj

อกตัญญู • (à-gà-dtan-yuu) (abstract noun ความอกตัญญู)

à-gà-dtan-yuu (romanization)
ความอกตัญญู (abstract-noun)


ระเบียบวินัย

th-noun

ระเบียบวินัย

ระเบียบวินัย • (rá-bìiap-wí-nai)

From ระเบียบ (rá-bìiap) + วินัย (wí-nai).


โชคลาง

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.laːŋ˧/


พร่ำเพรื่อ

th-adv

พร่ำเพรื่อ • (prâm-prʉ̂ʉa) (abstract noun ความพร่ำเพรื่อ)

prâm-prʉ̂ʉa (romanization)
ความพร่ำเพรื่อ (abstract-noun)

com

พร่ำ (prâm) + เพรื่อ (prʉ̂ʉa)


คำพังเพย

คำ (kam) + พังเพย


เชื่อถือ

th-verb

เชื่อถือ • (chʉ̂ʉa-tʉ̌ʉ) (abstract noun การเชื่อถือ)

chʉ̂ʉa-tʉ̌ʉ (romanization)
การเชื่อถือ (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯa̯˥˩.tʰɯː˩˩˦/

From เชื่อ (chʉ̂ʉa) + ถือ (tʉ̌ʉ).

com

เชื่อ (chʉ̂ʉa) + ถือ (tʉ̌ʉ)


จงรักภักดี

th-verb

จงรักภักดี • (jong-rák-pák-dii) (abstract noun การจงรักภักดี)

jong-rák-pák-dii (romanization)
การจงรักภักดี (abstract-noun)

From จงรัก (jong-rák) + ภักดี (pák-dii).


ขัดใจ

ขัดใจ • (kàt-jai) (abstract noun การขัดใจ)

kàt-jai (romanization)
การขัดใจ (abstract-noun)

to offend, to annoy, to contradict; to be annoyed, irritated.


ให้อภัย

ให้อภัย • (hâi-à-pai) (abstract noun การให้อภัย)

hâi-à-pai (romanization)
การให้อภัย (abstract-noun)


ผัดผ่อน

ผัดผ่อน • (pàt-pɔ̀n) (abstract noun การผัดผ่อน)

pàt-pɔ̀n (romanization)
การผัดผ่อน (abstract-noun)

/pʰat̚˨˩.pʰɔn˨˩/

com

ผัด (pàt) + ผ่อน (pɔ̀n)


ความกระตือรือร้น

th-noun

ความกระตือรือร้น

ความกระตือรือร้น • (kwaam-grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón)

From ความ (kwaam) + กระตือรือร้น (grà-dtʉʉ-rʉʉ-rón).

af

กระตือรือร้น


ความสนุกสนาน

th-noun

ความสนุกสนาน

From ความ (kwaam) + สนุกสนาน (sà-nùk-sà-nǎan).


สนุกสนาน

th-adj

สนุกสนาน • (sà-nùk-sà-nǎan) (abstract noun ความสนุกสนาน)

sà-nùk-sà-nǎan (romanization)
ความสนุกสนาน (abstract-noun)


สอดรู้

th-verb

สอดรู้ • (sɔ̀ɔt-rúu) (abstract noun การสอดรู้)

sɔ̀ɔt-rúu (romanization)
การสอดรู้ (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.ruː˦˥/

com

สอด (sɔ̀ɔt) + รู้ (rúu)


ยศถาบรรดาศักดิ์

th-noun

ยศถาบรรดาศักดิ์ • (yót-tǎa-ban-daa-sàk)


อาวุโส

th-adj

อาวุโส • (aa-wú-sǒo) (abstract noun ความอาวุโส)

aa-wú-sǒo (romanization)
ความอาวุโส (abstract-noun)

/ʔaː˧.wu˦˥.soː˩˩˦/


ความกตัญญูกตเวที

th-noun

ความกตัญญูกตเวที

From ความ (kwaam) + กตัญญู (gà-dtan-yuu) + กตเวที (gà-dtà-wee-tii).


เอื้อเฟื้อ

th-adj

เอื้อเฟื้อ • (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa) (abstract noun ความเอื้อเฟื้อ)

ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa (romanization)
ความเอื้อเฟื้อ (abstract-noun)

/ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥/

From เอื้อ (ʉ̂ʉa) + เฟื้อ (fʉ́ʉa).

com

เอื้อ (ʉ̂ʉa) + เฟื้อ (fʉ́ʉa)

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ


ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

th-noun

ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ • (kwaam-ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ)

/kʰwaːm˧.ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥.pʰɯa̯˨˩.pʰɛː˨˩/

From ความ (kwaam) + เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ (ʉ̂ʉa-fʉ́ʉa-pʉ̀ʉa-pɛ̀ɛ).

af

เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่

en-ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่-th-noun-iUwdYxqt


สัญชาติ

th-noun

สัญชาติ • (sǎn-châat)

/san˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From Pali sañjāti (“origin”). Cognate with Lao ສັນຊາດ (san sāt), Khmer សញ្ជាតិ (sañciət).

(archaic) subjection: the state of being a subject (of a certain country, state, etc).


มนุษย์กบ

มนุษย์กบ • (má-nút-gòp)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + กบ (gòp, “frog”), literally “frogman”; possibly calque of English frogman.


ทรัพยากรธรรมชาติ

th-noun

ทรัพยากรธรรมชาติ • (sáp-pá-yaa-gɔɔn-tam-má-châat)

/sap̚˦˥.pʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.tʰam˧.ma˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ทรัพยากร (sáp-pá-yaa-gɔɔn) + ธรรมชาติ (tam-má-châat).


ทรัพยากร

th-noun

ทรัพยากร • (sáp-pá-yaa-gɔɔn)

com

ทรัพย + อากร (aa-gɔɔn)


ภาษาปะกิด

Corruption of ภาษาอังกฤษ(paa-sǎa ang-grìt).


บรรลัย

th-verb

บรรลัย • (ban-lai) (abstract noun การบรรลัย)

ban-lai (romanization)
การบรรลัย (abstract-noun)


เข้มงวด

th-adj

เข้มงวด • (kêm-ngûuat) (abstract noun ความเข้มงวด)

kêm-ngûuat (romanization)
ความเข้มงวด (abstract-noun)


ฉ้อ

chɔ̂ɔ (romanization)
การฉ้อ (abstract-noun)


ไฮเปอร์ลิงก์

th-noun

ไฮเปอร์ลิงก์ • (hai-bpəə-líng)


อุทิศ

th-verb

อุทิศ • (ù-tít) (abstract noun การอุทิศ)

ù-tít (romanization)
การอุทิศ (abstract-noun)

/ʔu˨˩.tʰit̚˦˥/

From Sanskrit उद्दिश्य (uddiśya, “with reference to, aiming at, in the direction of, towards; for, for the sake of; etc.”). Cognate with Pali uddissa, Khmer ឧទ្ទិស (ʼŏttĭs), Lao ອຸທິດ (ʼu thit).


ฝึกซ้อม

th-verb

ฝึกซ้อม • (fʉ̀k-sɔ́ɔm) (abstract noun การฝึกซ้อม)

fʉ̀k-sɔ́ɔm (romanization)
การฝึกซ้อม (abstract-noun)

/fɯk̚˨˩.sɔːm˦˥/

com

ฝึก (fʉ̀k) + ซ้อม (sɔ́ɔm)


ชื่นชม

th-verb

ชื่นชม • (chʉ̂ʉn-chom) (abstract noun การชื่นชม)

chʉ̂ʉn-chom (romanization)
การชื่นชม (abstract-noun)

/t͡ɕʰɯːn˥˩.t͡ɕʰom˧/


สนั่น

th-adj

สนั่น • (sà-nàn) (abstract noun ความสนั่น)

sà-nàn (romanization)
ความสนั่น (abstract-noun)


ใหม่เอี่ยม

ใหม่เอี่ยม • (mài-ìiam) (abstract noun ความใหม่เอี่ยม)

mài-ìiam (romanization)
ความใหม่เอี่ยม (abstract-noun)

com

ใหม่ (mài) + เอี่ยม (ìiam)


ประเจิดประเจ้อ

th-adv

ประเจิดประเจ้อ • (bprà-jə̀ət-bprà-jə̂ə) (abstract noun ความประเจิดประเจ้อ)

bprà-jə̀ət-bprà-jə̂ə (romanization)
ความประเจิดประเจ้อ (abstract-noun)

/pra˨˩.t͡ɕɤːt̚˨˩.pra˨˩.t͡ɕɤː˥˩/

From ประเจิด (bprà-jə̀ət, “distinctly high; elevated; exalted”), alternative form of บรรเจิด (ban-jə̀ət) + ประเจ้อ (bprà-jə̂ə, “undefined”), probably just a corrupted form of the preceding part, ประเจิด (bprà-jə̀ət).

th-l

บรรเจิด (ban-jə̀ət)

ประเจิด (bprà-jə̀ət)

(of embarrassing actions) in a manner that is visible to all; obviously; expressly.


คิดเห็น

th-verb

คิดเห็น • (kít-hěn) (abstract noun การคิดเห็น or ความคิดเห็น)

kít-hěn (romanization)
การคิดเห็น (abstract-noun)
ความคิดเห็น (abstract-noun)

com

คิด (kít) + เห็น (hěn)


ความคิดเห็น

th-noun

ความคิดเห็น • (kwaam-kít-hěn)


โค้ช

โค้ช • (kóot)

(รถ~) coach (a bus that travels for longer distances).


สังเกต

th-verb

สังเกต • (sǎng-gèet) (abstract noun การสังเกต)

sǎng-gèet (romanization)
การสังเกต (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.keːt̚˨˩/

From Sanskrit संकेत (saṃketa, “intimation, allusion; sign, gesture, hint; mark, token; agreement, convention; etc.”) or Pali saṅketa (“intimation, agreement, engagement, appointed place, rendezvous”). Cognate with Khmer សង្កេត (sɑɑsɑngkeet), Lao ສັງເກດ (sang kēt).

der

ช่างสังเกต

เขาสังเกตผู้อื่นมากกว่าตนเอง

kǎo sǎng-gèet pûu ʉ̀ʉn mâak gwàa dton-eeng

He observes others more than he does himself.


หีบเสียง

th-noun

หีบเสียง • (hìip-sǐiang)

/hiːp̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/


นายอำเภอ

นายอำเภอ • (naai-am-pəə) (classifier คน)

naai-am-pəə (romanization)
คน (classifier)

From นาย (naai, “chief; lord; master”) + อำเภอ (am-pəə, “district”).

com

(Thailand, government) chief public officer in charge of the administration of a district.


ปฏิญาณ

th-verb

ปฏิญาณ • (bpà-dtì-yaan) (abstract noun การปฏิญาณ)

bpà-dtì-yaan (romanization)
การปฏิญาณ (abstract-noun)

to promise by an oath; to vow; to pledge.


เยาวชน

youth; young people: (law) person aged between 14 and 18 years.


เหตุการณ์

th-noun

เหตุการณ์ • (hèet-gaan)

เหตุ การณ์ (canonical)
hèet-gaan (romanization)

event, incident; circumstances; situation.


ใบรับรอง

ใบรับรอง • (bai-ráp-rɔɔng)


อนุมัติ

th-verb

อนุมัติ • (à-nú-mát) (abstract noun การอนุมัติ)

à-nú-mát (romanization)
การอนุมัติ (abstract-noun)

From Pali anumati (“agreement; consent; etc”), from anu (“after; along; accordant; etc”) + mati (“opinion; view; etc”); ultimately from Sanskrit अनुमति (anumati, idem), from अनु (anu, idem) + मति (mati, idem); equivalent to Thai อนุ (à-nú) + มติ (má-dtì). Cognate with Khmer អនុមតិ (ʼɑɑnumteʼ), Lao ອະນຸມັດ (ʼa nu mat).

bor

2019 November 11, “ศาลอนุมัติหมายจับชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร คดีฆ่าบิลลี่”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2020-01-24:

ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลางอนุมัติหมายจับชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร อดีตหัวหน้าอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน กับพวก รวม ๔ ราย คดีฆาตกรรมอำพรางบิลลี่ แกนนำกะเหรี่ยงบ้านโป่งลึก

sǎan aa-yaa ká-dii tút-jà-rìt lɛ́ bprà-prʉ́t-mí-chɔ̂ɔp glaang à-nú-mát mǎai-jàp chai wát · lím lí-kìt àk-sɔ̌ɔn · à-dìit hǔua-nâa ùt-tá-yaan-hɛ̀ng-châat gɛ̀ng-grà-jaan · gàp pûuak · ruuam · sìi · raai · ká-dii kâat-dtà-gam am-praang bin-lîi · gɛɛn-nam gà-rìiang bâan bpòong lʉ́k

The Central Criminal Court [for] Corruption and Misconduct Cases [has] endorsed arrest warrants [for] Chaiwat Limlikhit-akson, former Kaeng Krachan National Park director, and [his] fellows, [being] four in total, [over] the case [of] concealed murder [of] Billy, core leader [of] the Karen [of] Pong Luek Village.

(formal) to grant; to approve; to authorise; to endorse.


เข้าเกณฑ์

th-verb

เข้าเกณฑ์ • (kâo-geen) (abstract noun การเข้าเกณฑ์)

kâo-geen (romanization)
การเข้าเกณฑ์ (abstract-noun)

to be qualified, eligible, appropriate, of standard.


ศีรษะ

th-noun

ศีรษะ • (sǐi-sà)

sǐi-sà (romanization)
ศรีศระ (alternative archaic dated obsolete)
ศีศะ (alternative archaic dated obsolete)
ศีร์ษะ (alternative)
ศรีษะ (alternative)

/siː˩˩˦.saʔ˨˩/

(formal) head: the upper part of the body.

1785, พระคลัง (หน), พระยา, “เล่ม ๒”, in ราชาธิราช, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ราษฎร์เจริญ, published 1889, page 65:

สายเกาทัณฑ์นั้นกระทบศีรษะแม่มือเจตะสุกรี

sǎai gao-tan nán grà-tóp sǐi-sà mɛ̂ɛ mʉʉ jee-dtà-sù-grii

That bow string hit the thumb of Chetasurki.
(literally) That bow string hit the chief of the hand digits of Chetasukri.

(formal and archaic) head: the upper or chief part of anything.


เกณฑ์

geen (romanization)
การเกณฑ์ (abstract-noun)
เกน (alternative obsolete)

From Pre-Angkorian Old Khmer កេន៑ (*ken, “to levy, conscript, impress, recruit”), whence Modern Khmer កែន (kaen) ~ កេណ្ឌ (keendɔɔ, “to draft, to mobilise; requisition, commandeer, levy, muster”), which is augmented as កំណែន (kɑmnaen, “mobilization; reinforcement, recruiting; requisitioning; levy”).
Further etymology remains unclear despite the Indic spelling; perhaps ultimately a corruption of Pali kaṇḍa (“portion; chapter; section”), from Sanskrit काण्ड (kāṇḍa, “section; part; branch; division; etc.”). Cognate with Lao ເກນ (kēn).

der

แรงงานเกณฑ์

เกณฑ์แรงงาน

เกณฑ์คนไปรับเสด็จ

to force people to receive a royal person

to mobilise, assemble, or muster authoritatively or compulsorily; to authoritatively force or enforce.


ประเทศชาติ

th-noun

ประเทศชาติ • (bprà-têet-châat)

/pra˨˩.tʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/


บ้านเกิดเมืองนอน

บ้านเกิดเมืองนอน • (bâan-gə̀ət-mʉʉang-nɔɔn)

/baːn˥˩.kɤːt̚˨˩.mɯa̯ŋ˧.nɔːn˧/

From บ้าน (bâan, “house; home”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”) + เมือง (mʉʉang, “city; nation”) + นอน (nɔɔn, “to sleep; to lie down”).

com

(idiomatic) homeland; motherland; native country.


ปลดปล่อย

th-verb

ปลดปล่อย • (bplòt-bplɔ̀i) (abstract noun การปลดปล่อย)

bplòt-bplɔ̀i (romanization)
การปลดปล่อย (abstract-noun)


คะตะคะนะ

th-noun

คะตะคะนะ • (ká-dtà-ká-ná)


ไข่ข้าว

ไข่ข้าว • (kài-kâao)


สูญ

sǔun (romanization)
การสูญ (abstract-noun)
สุญ (alternative)
สุญญ (alternative)

From Pali suñña (“empty”), from Sanskrit शून्य (śūnya, “empty”). Cognate with Khmer សុញ្ញ (soññɔɔ), Lao ສູນ (sūn). Doublet of ศูนย์ (sǔun).

cog

Khmer សុញ្ញ (soññɔɔ)


สูญ

sǔun (romanization)
ความสูญ (abstract-noun)
สุญ (alternative)
สุญญ (alternative)

Khmer សុញ្ញ (soññɔɔ)


ว่าราชการ

th-verb

ว่าราชการ • (wâa-râat-chá-gaan) (abstract noun การว่าราชการ)

wâa-râat-chá-gaan (romanization)
การว่าราชการ (abstract-noun)

From ว่า (wâa) + ราชการ (râat-chá-gaan).


บัญชาการ

บัญชาการ • (ban-chaa-gaan) (abstract noun การบัญชาการ)

ban-chaa-gaan (romanization)
การบัญชาการ (abstract-noun)


อบอุ่น

th-adj

อบอุ่น • (òp-ùn) (abstract noun ความอบอุ่น)

òp-ùn (romanization)
ความอบอุ่น (abstract-noun)

/ʔop̚˨˩.ʔun˨˩/

com

อบ (òp) + อุ่น (ùn)


อาจารย์ใหญ่

th-noun

อาจารย์ใหญ่ • (aa-jaan-yài)

From อาจารย์ (aa-jaan, “teacher; instructor”) + ใหญ่ (yài, “great; grand”).

com

cadaver: body donated to facilitate medical students' study of anatomy.


สุดวิสัย

th-adj

สุดวิสัย • (sùt-wí-sǎi) (abstract noun ความสุดวิสัย)

sùt-wí-sǎi (romanization)
ความสุดวิสัย (abstract-noun)

From สุด (sùt, “beyond”) + วิสัย (wí-sǎi, “ability; capability”).

com

2018, บุพเพสันนิวาส (Love Destiny), Episode 10
ขอพระเจ้ากรุงฝรั่งเศสผู้ทรงพระปรีชาญาณได้โปรดทราบว่า การที่พระเจ้าแผ่นดินจะเปลี่ยนศาสนาที่เคยนับถือมากกว่าสองพันปีนั้นย่อมเป็นเรื่องที่ยากลำบากนัก แต่ก็มิใช่เรื่องสุดวิสัย
kɔ̌ɔ prá-jâao grung fà-ràng-sèet pûu song prá bprii-chaa-yaan dâai-bpròot sâap wâa · gaan tîi prá jâao-pɛ̀n-din jà bplìian sàat-sà-nǎa tîi kəəi náp-tʉ̌ʉ mâak gwàa sɔ̌ɔng pan bpii nán yɔ̂m bpen rʉ̂ʉang tîi yâak-lam-bàak nák · dtɛ̀ɛ gɔ̂ mí châi rʉ̂ʉang sùt-wí-sǎi
May the king of the French kingdom, who possesses divine sagacity, be informed that it is quite difficult, but not impossible, for a king to change a religion that has been upheld for more than two thousand years.

beyond one's ability; beyond control; beyond the bounds of possibility.


คอร์ด

th-noun

คอร์ด • (kɔ̀ɔt)


รูปตัด

รูปตัด • (rûup-dtàt)


รูปด้าน

รูปด้าน • (rûup-dâan)


ฝ่าฝืน

th-verb

ฝ่าฝืน • (fàa-fʉ̌ʉn) (abstract noun การฝ่าฝืน)

fàa-fʉ̌ʉn (romanization)
การฝ่าฝืน (abstract-noun)

/faː˨˩.fɯːn˩˩˦/

From ฝ่า (fàa, “to go against”) + ฝืน (fʉ̌ʉn, idem).

com

(of a law, requirement, agreement, etc) to go against; to breach; to break; to violate; to contravene.

requirement; agreement; etc; requirement; agreement; etc


ฉลาก

th-verb

ฉลาก • (chà-làak) (abstract noun การฉลาก)

chà-làak (romanization)
การฉลาก (abstract-noun)

From Old Khmer chlāka, chlâka (“to carve; to engrave; etc”). Cognate with Modern Khmer ឆ្លាក់ (chlak).

/t͡ɕʰa˨˩.laːk̚˨˩/

1888, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “คําตักเตือนวันมหาสงกรานต์”, in พระราชพิธีสิบสองเดือน, Bangkok: n.p.:

อาลักษณ์ฉลากพระนาม...

1884, พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “เดือน ๕ จุลศักราช ๑๒๔๖”, in จดหมายเหตุพระราชกิจรายวัน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาค ๑๗, Bangkok: n.p., published 1938:

มีของฉลากต่าง ๆ

ฉลัก ฉลัก#Thai

(archaic) alternative form of ฉลัก (chlàk)


แผนก

th-noun

แผนก • (pà-nɛ̀ɛk)

/pʰa˨˩.nɛːk̚˨˩/


อุบาย

อุบาย • (ù-baai)

Borrowed from Sanskrit उपाय (upāya, “...”), Pali อุบาย.


ฝรั่งขี้นก

ฝรั่งขี้นก • (fà-ràng-kîi-nók)

From ฝรั่ง (fà-ràng, “guava; Westerner”) + ขี้นก (“bird droppings; bird shit”); a play on the dual meaning of ฝรั่ง (fà-ràng).

com

(figurative) Thai person who puts on airs as if he/she is a Westerner; Thai banana; fake Westerner.


บาทหลวง

bàat-lǔuang (romanization)
บาดหลวง (alternative obsolete)

/baːt̚˨˩.lua̯ŋ˩˩˦/

Semi-learned borrowing from Portuguese padre (“priest”) + หลวง (lǔuang, “great; chief”).


โรมันคาทอลิก

th-proper noun

โรมันคาทอลิก

th:โรมันคาทอลิก


คริสตัง

Semi-learned borrowing from Portuguese cristão. Doublet of คริสเตียน (krít-sà-dtiian, “a Christian”).


คริสตจักร

th-noun

คริสตจักร • (krít-dtà-jàk)

From คริสต + จักร (jàk).

com

คริสต + จักร (jàk)


กีดขวาง

th-verb

กีดขวาง • (gìit-kwǎang) (abstract noun การกีดขวาง)

gìit-kwǎang (romanization)
การกีดขวาง (abstract-noun)

/kiːt̚˨˩.kʰwaːŋ˩˩˦/


กีด

gìit (romanization)
การกีด (abstract-noun)


เลื่อมใส

เลื่อมใส • (lʉ̂ʉam-sǎi) (abstract noun การเลื่อมใส or ความเลื่อมใส)

lʉ̂ʉam-sǎi (romanization)
การเลื่อมใส (abstract-noun)
ความเลื่อมใส (abstract-noun)

com

เลื่อม (lʉ̂ʉam) + ใส (sǎi)

to have faith in; to believe wholeheartedly.


แน่ชัด

th-adj

แน่ชัด • (nɛ̂ɛ-chát) (abstract noun ความแน่ชัด)

nɛ̂ɛ-chát (romanization)
ความแน่ชัด (abstract-noun)

/nɛː˥˩.t͡ɕʰat̚˦˥/

com

แน่ (nɛ̂ɛ) + ชัด (chát)


ปรีชา

bprii-chaa (romanization)
ปรีชญา (alternative)

From Sanskrit परिज्ञा (parijñā, “thorough knowledge; full understanding”); possibly via Khmer ប្រីជា (prəyciə). Compare Pali pariññā, from which Thai ปริญญา (bpà-rin-yaa) is derived.

bor

(elegant) thorough knowledge; full understanding; complete awareness; omniscience; cleverness; sagacity.


วิสัย

th-noun

วิสัย • (wí-sǎi)

wí-sǎi (romanization)
วิสย (alternative)
พิสัย (alternative)

From Pali visaya (“region, domain; scope, purview; subject, theme; etc”). Cognate with Modern Khmer វិស័យ (visay); Lao ວິໄສ (wi sai). Compare Sanskrit विषय (viṣaya), from which Old Khmer viṣaya, viṣaiya, visaiya (“territory; region; domain; area”) were derived.


คุณสมบัติ

th-noun

คุณสมบัติ • (kun-ná-sǒm-bàt)

property; quality; characteristic; attribute; qualification.


อภิธรรม

th-proper noun

อภิธรรม • (à-pí-tam)

From Sanskrit अभिधर्म (abhidharma, literally “higher dharma”), from अभि (abhi, “higher; over; above”) + धर्म (dharma, “dharma”); equivalent to Thai อภิ (à-pí) + ธรรม (tam). Compare Pali abhidhamma, from which Modern Khmer អភិធម្ម (ʼaʼphithŏəm) was derived.

bor

พระ พระ#Thai

สังคณี สังคณี#Thai

วิภังค์ วิภังค์#Thai

ธาตุกถา ธาตุกถา#Thai

ปุคคลบัญญัติ ปุคคลบัญญัติ#Thai

กถาวัตถุ กถาวัตถุ#Thai

ยมก ยมก#Thai

ปัฏฐาน ปัฏฐาน#Thai

(Buddhism) (พระ~) Abhidhamma, a set of seven scriptures traditionally recited by priests at funerals: สังคณี (sǎng-ká-nii), วิภังค์ (wí-pang), ธาตุกถา (taa-dtù-gà-tǎa), ปุคคลบัญญัติ (bpùk-ká-lá-ban-yàt), กถาวัตถุ (gà-tǎa-wát-tù), ยมก (yá-má-gà), and ปัฏฐาน (bpàt-dtà-tǎan).

พระ พระ#Thai

วินัย วินัย#Thai

สูตร สูตร#Thai

(Buddhism) (พระ~) Abhidhamma, one and the last of the three volumes of the Buddhist Canon; the other two being วินัย (wí-nai) and สูตร (sùut).


กาฬโรค

กาฬ (gaan, “black”) + โรค (rôok, “disease”).


โรคระบาด

th-noun

โรคระบาด • (rôok-rá-bàat)


อัปเดต

th-adj

อัปเดต • (áp-dèet) (abstract noun ความอัปเดต)

áp-dèet (romanization)
ความอัปเดต (abstract-noun)

/ʔap̚˦˥.deːt̚˨˩/

ข้อมูลอัปเดต

updated information; up-to-date information

ข้อมูลไม่อัปเดต

out-of-date information
 (literally) information not up-to-date; not(-yet)-updated information


โดนใจ

th-verb

โดนใจ • (doon-jai) (abstract noun การโดนใจ or ความโดนใจ)

doon-jai (romanization)
การโดนใจ (abstract-noun)
ความโดนใจ (abstract-noun)

From โดน (doon, “to hit; to strike”) + ใจ (jai, “heart; mind”).

com

(slang) to impress, captivate, or fascinate; to catch one's fancy; to be to one's liking.


ปิ๊ง

bpíng (romanization)
การปิ๊ง (abstract-noun)

(colloquial) to fall in love at first sight; to have a crush on; to be fond of.


นิรันดร

th-noun

นิรันดร • (ní-ran-dɔɔn)

ní-ran-dɔɔn (romanization)
นิรันตร (alternative)
นิรันดร์ (alternative)

From Pali nirantara, from Sanskrit निरन्तर (nirantara, literally “without interval; without (that which is) between”), from निर (nira, “without”) + अन्तर (antara, “interval; gap; (that which is) between; etc”); equivalent to Thai นิร (ní-rá) + อันดร. Cognate with Lao ນິຣັນດອນ (ni ran dǭn).

com

นิร (ní-rá) + อันดร


นิรันดร

th-adv

นิรันดร • (ní-ran-dɔɔn)

com

นิร (ní-rá) + อันดร


ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่

th-proverb

ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่

ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ • (duu-cháang-hâi-duu-hǎang duu-naang-hâi-duu-mɛ̂ɛ)

ดู ช้างให้ดูหาง ดู นางให้ดูแม่ (canonical)

/duː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥.haj˥˩.duː˧.haːŋ˩˩˦.duː˧.naːŋ˧.haj˥˩.duː˧.mɛː˥˩/

Literally, “When you look over an elephant, look at its tail; when you look over a girl, look at her mother.”

Like mother, like daughter.
like mother, like daughter

en-ดูช้างให้ดูหาง_ดูนางให้ดูแม่-th-proverb-S6QsSsa5