กลาย

glaai (romanization)
การกลาย (abstract-noun)

Cognate with Lao ກາຍ (kāi), Lü ᦂᦻ (k̇aay), Tai Nüa ᥐᥣᥭᥰ (käay), Shan ၵၢႆ (kǎai).
Compare Old Chinese 改 (OC *klɯːʔ), Khmer ក្លាយ (klaay), Mon ကၠဲာ, Vietnamese trái.

2021 July 27, ทักษิณ ชินวัตร, “ทักษิณเล่านาทีรัฐประหาร 49 รับยอมจบเพราะคิดว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรฉลาด ๆ”, in มติชนออนไลน์, กรุงเทพฯ: มติชน, archived from the original on 2021-07-27:

นึกว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรที่ฉลาด ๆ แต่กลายเป็นว่า ก็โง่จนถึงทุกวันนี้

nʉ́k wâa · bpà-dtì-wát lɛ́ɛo jà tam à-rai tîi chà-làat chà-làat dtɛ̀ɛ glaai bpen wâa · gɔ̂ ngôo jon tʉ̌ng túk-wan-níi

[I] thought that [they] would do anything wise[r after they] had carried out the coup, but [it] turns out to be that [they] remain stupid up to these days.

(intransitive) to turn out (that, to be, etc).


สมบูรณาญาสิทธิราชย์

th-noun

สมบูรณาญาสิทธิราชย์ • (sǒm-buu-rá-naa-yaa-sìt-tí-râat)

/som˩˩˦.buː˧.ra˦˥.naː˧.jaː˧.sit̚˨˩.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

From สมบูรณ (sǒm-buu-rá-ná-, “complete; total”) + อาญาสิทธิ (“absolute power”) + ราชย์ (râat, “monarchy”).


เว็บไซต์

th-noun

เว็บไซต์ • (wép-sái) (classifier เว็บไซต์ or แห่ง)

wép-sái (romanization)
เว็บไซต์ (classifier)
แห่ง (classifier)

“ด่วน! เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว”, in เชียงใหม่นิวส์ (in Thai), Bangkok: เชียงใหม่รายวัน, 2019 January 23, retrieved 2019-01-24
เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว
wép-sái râat-chá-gìt-jaa-nú-bèek-sǎa pə̌əi-prɛ̂ɛ prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa hâi mii gaan-lʉ̂ʉak-dtâng-tûua-bpai lɛ́ɛo
The Government Gazette website has published the royal decree authorising a general election.


เว็บเพจ

เว็บเพจ • (wép-pèet)


เวิลด์ไวด์เว็บ

th-proper noun

เวิลด์ไวด์เว็บ • (wəəl-waai-wép)


เน็ต

เน็ต • (nèt)

Clipping of อินเทอร์เน็ต (in-təə-nèt), from English Internet.

clipping

อินเทอร์เน็ต


ทวิตเตอร์

th-proper noun

ทวิตเตอร์ • (tá-wít-dtə̂ə)

/tʰa˦˥.wit̚˦˥.tɤː˥˩/

2019 February 28, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “ทวิตเตอร์เดือดหลังกฎหมายไซเบอร์ผ่านมติโดยไร้เสียงค้าน”, in Voice, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-28:

จับปฏิกิริยาชาวทวิตเตอร์หลัง สนช. โหวตเห็นชอบ พ.ร.บ. ไซเบอร์

jàp bpà-dtì-gì-rí-yaa chaao tá-wít-dtə̂ə lǎng · sɔ̌ɔ-nɔɔ-chɔɔ · wòot hěn chɔ̂ɔp · pɔɔ-rɔɔ-bɔɔ · sai-bə̂ə

[Let's] watch reactions from Twitter peeps after the NLA voted in favour of the Cyber Act.

2019 February 11, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “รัฐประหารติดอันดับเทรนด์ในทวิตเตอร์ไทย”, in Voice, Bangkok: Voice TV, retrieved 2019-02-28:

แม้จะมีคำยืนยันจากฝั่งกองทัพว่า การเคลื่อนย้ายยุทโธปกรณ์เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นไปเพื่อการฝึกซ้อมตามปกติ แต่ผู้ใช้ทวิตเตอร์ในไทยยังตั้งข้อสงสัยและแสดงความคิดเกี่ยวกับรัฐประหาร

mɛ́ɛ jà mii kam-yʉʉn-yan jàak fàng gɔɔng-táp wâa · gaan-klʉ̂ʉan-yáai yút-too-bpà-gɔɔn mʉ̂ʉa sùt-sàp-daa tîi pàan maa bpen-bpai pʉ̂ʉa gaan-fʉ̀k-sɔ́ɔm dtaam bpà-gà-dtì · dtɛ̀ɛ pûu-chái tá-wít-dtə̂ə nai tai yang dtâng kɔ̂ɔ-sǒng-sǎi lɛ́ sà-dɛɛng kwaam-kít gìao-gàp rát-tà-bprà-hǎan

Even though there has been a confirmation from the Army side that the movement of munition during the past weekends was for regular training, Twitter users in Thailand still raise doubts and express opinions about a coup.


ข้าวคลุกกะปิ

th-noun

ข้าวคลุกกะปิ • (kâao-klúk-gà-bpì)

From ข้าว (kâao, “rice”) + คลุก (klúk, “to mix”) + กะปิ (gà-bpì, “shrimp paste”).

compound

กะปิ กะปิ#Thai

a dish of steamed rice mixed and fried with the shrimp paste called กะปิ (gà-bpì), often served with sweetened pork, dried shrimps, sliced fried Chinese sausages, sliced omelettes, sliced sour mangoes, sliced shallots, and chillies.


ม.

หมู่บ้าน หมู่บ้าน#Thai


ถอดถอน

th-verb

ถอดถอน • (tɔ̀ɔt-tɔ̌ɔn) (abstract noun การถอดถอน)

tɔ̀ɔt-tɔ̌ɔn (romanization)
การถอดถอน (abstract-noun)

/tʰɔːt̚˨˩.tʰɔːn˩˩˦/

From ถอด (tɔ̀ɔt, “to remove; to take off”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to pull out; to remove; to withdraw”).


บ.

ภาษาเบงกาลี ภาษาเบงกาลี#Thai

(dictionary) initialism of ภาษาเบงกาลี (beeng-gaa-lii) (used to describe etymology)


น.

นิ้ว นิ้ว#Thai


ส.

วันเสาร์ วันเสาร์#Thai


ว.

วิทยาลัย วิทยาลัย#Thai


สัน.

th-noun

สัน. • (sǎn)

สันธาน สันธาน#Thai

(dictionary) initialism of สันธาน (sǎn-taan, “conjunction”)


อ.

อุทาน อุทาน#Thai

(dictionary) initialism of อุทาน (ù-taan)


จ.

จังหวัด จังหวัด#Thai


จ.

วันจันทร์ วันจันทร์#Thai

ภาษาจีน ภาษาจีน#Thai

(dictionary) initialism of ภาษาจีน (used to describe etymology)


พ.

วันพุธ วันพุธ#Thai

ประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษมูล ประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษมูล#Thai

initialism of ประกาศนียบัตรประโยคครูพิเศษมูล


พฤ.

th-proper noun

พฤ. • (prʉ́)

/pʰa˦˥.rɯʔ˦˥/

วันพฤหัสบดี วันพฤหัสบดี#Thai

initialism of วันพฤหัสบดี (prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii)


อา.

วันอาทิตย์ วันอาทิตย์#Thai


ฎีกา

From clipping of ศาลฎีกา (sǎan-dii-gaa), from ศาล (sǎan, “court”) + ฎีกา (dii-gaa, “petition (submitted to a monarch); final appeal”).

com

2017 May 3, “ฎีกายืนจำคุกผู้พันตึ๋ง ๖ ปี กรรโชกทรัพย์ตลาดไนท์บาซาร์”, in โพสต์ทูเดย์ออนไลน์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, archived from the original on 2017-05-06:

dii-gaa yʉʉn jam-kúk pûu-pan dtʉ̌ng · hòk · bpii · gan-chôok sáp dtà-làat nái-baa-sâa

Top court affirms six-year imprisonment [sentence of] Colonel Tueng [for] extorting property [at] Night Bazaar market

(slang) Supreme Court of Justice of Thailand.


ผู้หญิงยิงเรือ

th-noun

ผู้หญิงยิงเรือ • (pûu-yǐng-ying-rʉʉa)

/pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦.jiŋ˧.rɯa̯˧/

th-l

ผู้หญิงริงเรือ

ผู้หญิงริงเรือ


เพจเจอร์

th-noun

เพจเจอร์ • (pèet-jə̂ə)

/pʰeːt̚˨˩.t͡ɕɤː˥˩/

(informal) pager: message notifying device.


แฟนเพจ

แฟนเพจ • (fɛɛn-pèet)

/fɛːn˧.pʰeːt̚˨˩/


แฟนไซต์

แฟนไซต์ • (fɛɛn-sái)


เพจ

เพจ • (pèet)

แฟนเพจ แฟนเพจ#Thai

(colloquial) clipping of แฟนเพจ (fɛɛn-pèet, “fan page”)


รองพื้น

th-verb

รองพื้น • (rɔɔng-pʉ́ʉn) (abstract noun การรองพื้น)

rɔɔng-pʉ́ʉn (romanization)
การรองพื้น (abstract-noun)

/rɔːŋ˧.pʰɯːn˦˥/

From รอง (rɔɔng, “to base”) + พื้น (pʉ́ʉn, “surface”).

compound

รองพื้นผิดเบอร์

To use a wrong foundation formula.
 (literally) To use a wrong number of foundation.

(cosmetics and colloquial) to apply a foundation.


ออร์เดอร์

th-verb

ออร์เดอร์ • (ɔɔ-də̂ə) (abstract noun การออร์เดอร์)

ɔɔ-də̂ə (romanization)
การออร์เดอร์ (abstract-noun)

/ʔɔː˧.dɤː˥˩/

(informal) to order (to make such request).


ออเดอร์

ออเดอร์ • (ɔɔ-də̂ə) (abstract noun การออเดอร์)

ɔɔ-də̂ə (romanization)
การออเดอร์ (abstract-noun)

/ʔɔː˧.dɤː˥˩/

ออร์เดอร์ ออร์เดอร์#Thai


เฮกตาร์

th-noun

เฮกตาร์ • (hék-dtâa)

Borrowed from English hectare, from French hectare.


แอลฟา

แอลฟา • (ɛɛl-fâa)

ɛɛl-fâa (romanization)
อัลฟา (alternative)

/ʔɛːl˧.faː˥˩/

/ʔɛl˧.faː˥˩/


แอนติบอดี

แอนติบอดี • (ɛɛn-dtì-bɔɔ-dîi)

/ʔɛːn˧.ti˨˩.bɔː˧.diː˥˩/


เอ็มบริโอ

เอ็มบริโอ • (em-brì-oo)


วิทยาการเอ็มบริโอ

วิทยาการเอ็มบริโอ • (wít-tá-yaa-gaan-em-brì-ôo)

/wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.kaːn˧.ʔem˧.bri˨˩.ʔoː˥˩/

From วิทยาการ (“knowledge; science; technology”) + เอ็มบริโอ (em-brì-oo, “embryo”).


คัพภวิทยา

From Pali gabbha (“womb”) + Sanskrit विद्या (vidyā, “knowledge; learning”).


อภิไธย

th-noun

อภิไธย • (à-pí-tai)

Borrowed from Pali abhidheyya (“having a meaning; predictable; understandable”) or Sanskrit अभिधेय (abhidheya, “meaning; signification”).


สเกต

th-noun

สเกต • (sà-gét)


สเก็ต

สเก็ต • (sà-gét)

สเกต สเกต#Thai


นักสเกต

นักสเกต • (nák-sà-gét)

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + สเกต (sà-gét, “skating”).


นักสเก็ต

th-noun

นักสเก็ต • (nák-sà-gét)

นักสเกต นักสเกต#Thai


ศาลฎีกา

From ศาล (sǎan, “court”) + ฎีกา (dii-gaa, “final appeal”); literally "court of final appeal".


ศาลสูงสุด

th-noun

ศาลสูงสุด • (sǎan-sǔung-sùt)

/saːn˩˩˦.suːŋ˩˩˦.sut̚˨˩/

From ศาล (sǎan, “court”) + สูง (sǔung, “high”) + สุด (sùt, “most”); literally "highest court"; perhaps calque of English supreme court.

com

court of last resort
court of last resort


ศาลอุทธรณ์

th-noun

ศาลอุทธรณ์ • (sǎan-ùt-tɔɔn)

/saːn˩˩˦.ʔut̚˨˩.tʰɔːn˧/

From ศาล (sǎan, “court”) + อุทธรณ์ (ùt-tɔɔn, “appeal”); calque of English court of appeal.

com

2000 May 18, “พระราชบัญญัติให้ใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๔๓”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 117, number 44 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2019-11-26, page 3:

มาตรา ๓ ศาลอุทธรณ์ ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ และศาลอุทธรณ์ภาค

mâat-dtraa · sǎam · sǎan-ùt-tɔɔn · dâai-gɛ̀ɛ · sǎan-ùt-tɔɔn · lɛ́ sǎan-ùt-tɔɔn-pâak

Section 3 The courts of appeal are the Court of Appeal [in Bangkok] and the Regional Courts of Appeal.

(now proscribed) court of appeal; appellate court.


ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

th-proper noun

ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ • (sǎan-yút-dtì-tam-rá-wàang-bprà-têet)

/saːn˩˩˦.jut̚˦˥.ti˨˩.tʰam˧.ra˦˥.waːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩/

From ศาลยุติธรรม (sǎan-yút-dtì-tam, “court of justice”) + ระหว่างประเทศ (rá-wàang-bprà-têet, “international”); calque of English International Court of Justice.

com

ระหว่างประเทศ

calque

International Court of Justice
International Court of Justice

en-ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ-th-name-vqWkDeO5


ศาลยุติธรรม

th-noun

ศาลยุติธรรม • (sǎan-yút-dtì-tam)

From ศาล (sǎan, “court”) + ยุติธรรม (yút-dtì-tam, “justice”); calque of English court of justice; believed to be shortened from the archaic term ศาลในสนามสถิตยุติธรรม (sǎan-nai-sà-nǎam-sà-tìt-yút-dtì-tam) or ศาลสถิตยุติธรรม (sǎan-sà-tìt-yút-dtì-tam).

th-l

ศาลในสนามสถิตยุติธรรม

สาน-ไน-สะ-หฺนาม-สะ-ถิด-ยุด-ติ-ทำ

ศาลสถิตยุติธรรม

สาน-สะ-ถิด-ยุด-ติ-ทำ


มหาลัย

má-hǎa-lai (romanization)
มหา'ลัย (alternative)

From contraction of มหาวิทยาลัย (má-hǎa-wít-tá-yaa-lai, “university”).

มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัย#Thai

(colloquial, proscribed) abbreviation of มหาวิทยาลัย (má-hǎa-wít-tá-yaa-lai)


ยาดม

From ยา (yaa, “drug”) + ดม (dom, “to smell”).


หูหนวกตาบอด

th-adj

หูหนวกตาบอด • (hǔu-nùuak-dtaa-bɔ̀ɔt) (abstract noun ความหูหนวกตาบอด)

hǔu-nùuak-dtaa-bɔ̀ɔt (romanization)
ความหูหนวกตาบอด (abstract-noun)

/huː˩˩˦.nua̯k̚˨˩.taː˧.bɔːt̚˨˩/

From หูหนวก (hǔu-nùuak, “deaf”) + ตาบอด (dtaa-bɔ̀ɔt, “blind”).

com

(idiomatic) deaf and blind: unwilling or refusing to perceive or understand; lacking perception, awareness, or judgement; not controlled by reason.


หูหนวก

th-adj

หูหนวก • (hǔu-nùuak) (abstract noun ความหูหนวก)

hǔu-nùuak (romanization)
ความหูหนวก (abstract-noun)

From หู (hǔu, “ear”) + หนวก (nùuak, “losing the ability to hear”).

compound

Exodus 4:11, HCSB:
พระยาห์เวห์จึงตรัสกับโมเสสว่า "ใครเล่าสร้างปากมนุษย์ หรือทำให้เป็นใบ้ หูหนวก ตาดี หรือตาบอด? เรา ยาห์เวห์ เป็นผู้ทำไม่ใช่หรือ?
prá-yaa-wee jʉng dtràt gàp moo-sèet wâa "krai lâo sâang bpàak má-nút rʉ̌ʉ tam hâi bpen bâi hǔu-nùuak dtaa dii rʉ̌ʉ dtaa-bɔ̀ɔt? rao yaa-wee bpen pûu tam mâi châi rʉ̌ʉ?
Yahweh said to him, "Who made the human mouth? Who makes him mute or deaf, seeing or blind? Is it not I, Yahweh?

ไม่มีใครจะหูหนวกไปกว่าคนที่ไม่ยอมรับฟัง

mâi mii krai jà hǔu-nùuak bpai gwàa kon tîi mâi yɔɔm ráp fang

No one is deafer than one who refuses to hear.


ความกว้าง

ความ (kwaam) + กว้าง (gwâang). Cognate with Lao ຄວາມກວ້າງ (khuām kuāng).

กว้าง กว้าง#Thai

abstract noun of กว้าง (gwâang): width; breadth


หน้ากาก

th-noun

หน้ากาก • (nâa-gàak)


อุโมงค์

อุโมงค์ • (ù-moong) (classifier อุโมงค์)

ù-moong (romanization)
อุโมงค์ (classifier)

/ʔu˨˩.moːŋ˧/

From Pali ummagga (“tunnel”), possibly via Khmer ឧម្មង្គ (ʼummɑng, “tunnel”).

tunnel (passage underground, underwater, or through or under obstruction).

John 20:3, KJV:
เปโตรจึงออกไปยังอุโมงค์กับสาวกคนนั้น
bpee-dtroo jʉng ɔ̀ɔk bpai yang ù-moong gàp sǎa-wók kon nán
Peter therefore went forth, and that other disciple, and came to the sepulchre.

burrow; cave; underground or underwater chamber.


สหภาพยุโรป

th-proper noun

สหภาพยุโรป • (sà-hà-pâap-yú-ròop)

สหภาพ (sà-hà-pâap, “union”) + ยุโรป (yú-ròop, “Europe”)


อียู

From English EU, short for the European Union.


ตารางวา

ตาราง (dtaa-raang, “grid”) + วา (waa, “wa”)

square wa, area of land equal to 4 (2×2) square meters.


วิมล

th-adj

วิมล • (wí-mon) (abstract noun ความวิมล)

wí-mon (romanization)
ความวิมล (abstract-noun)

Borrowed from Pali vimala (“clean; spotless; stainless”) or Sanskrit विमल (vimala, “clean; spotless; stainless”). Cognate with Old Khmer vimala (“immaculate; spotless”); Modern Khmer វិមល (vĭmlô); Lao ວິມົນ (wi mon).

cog

(elegant) defectless; flawless; perfect.


ทอม

From English tom or from apocope of English tomboy.

(slang, sometimes derogatory or offensive) tomboy.


ปิตุฆาต

th-noun

ปิตุฆาต • (bpì-dtù-kâat)

From Pali pitughāta (literally “killing of father”), from pitu (“father”) + ghāta (“killing”), equivalent to Thai ปิตุ + ฆาต (kâat).

com

ปิตุ + ฆาต (kâat)

(poetic, elegant) patricide: killing of one's father.


แฟ็กซ์

th-noun

แฟ็กซ์ • (fɛ̀k)


สหภาพ

สหภาพ • (sà-hà-pâap)

สห (sà-hà-, “co-”) + ภาพ (pâap, “image; condition”), Compare Lao ສະຫະພາບ (sa ha phāp) and Khmer សហភាព (saʼhaʼphiəp).

compound

สหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต

sà-hà-pâap sǎa-taa-rá-ná-rát sǎng-kom-ní-yom soo-wîiat


สมาชิกภาพ

From สมาชิก (sà-maa-chík, “member”) + ภาพ (pâap, “condition”); literally "condition of being a member".


มิตรภาพ

From มิตร (mít, “friend”) + ภาพ (pâap, “state”), literally “state of [being] friend[s]”.


ขายตัว

th-verb

ขายตัว • (kǎai-dtuua) (abstract noun การขายตัว)

kǎai-dtuua (romanization)
การขายตัว (abstract-noun)

From ขาย (kǎai, “to sell”) + ตัว (dtuua, “body; self”).


ลิปสติก

th-noun

ลิปสติก • (líp-sà-dtìk) (classifier แท่ง)

líp-sà-dtìk (romanization)
แท่ง (classifier)


หนอง

หนอง • (nɔ̌ɔng)

From Proto-Tai *ʰnoːŋᴬ (“pus”), from Middle Chinese 膿 (MC nowng, “pus”).
Cognate with Lao ໜອງ (nǭng), Lü ᦐᦸᧂ (ṅoang), Tai Dón ꪘꪮꪉ, Shan ၼွင် (nǎung), Zhuang nong.


กระพัง

ตระพัง ตระพัง#Thai


ตะพัง

ตระพัง ตระพัง#Thai


สะพัง

ตระพัง ตระพัง#Thai


มาบ

มาบ • (mâap)

large area of low-lying land, whether or not waterlogged.


ระมาด

ระมาด • (rá-mâat)

Borrowed from Old Khmer ម៌្មាស៑ (rmmās), រល្មាស៑ (ralmās, “rhinoceros”), from Proto-Mon-Khmer *rmaas ~ *rmi(i)s (“rhinoceros”). Cognate with Modern Khmer រមាស (rɔɔrɔmiəh), Chong มาด.


มาตุฆาต

From Pali mātughāta (literally “killing of mother”), from mātu (“mother”) + ghāta (“killing”), equivalent to Thai มาตุ (maa-dtù) + ฆาต (kâat).

bor

(poetic, elegant) matricide: killing of one's mother.


ต่วน

ผ้า ผ้า#Thai


ภาษาพ่อขุน

th-noun

ภาษาพ่อขุน • (paa-sǎa-pɔ̂ɔ-kǔn)

/pʰaː˧.saː˩˩˦.pʰɔː˥˩.kʰun˩˩˦/

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + พ่อขุน (pɔ̂ɔ-kǔn, “high king”); literally "high kings' language", referring to the language used during the time of the Sukhothai Kingdom (13th century), whose monarchs were titled พ่อขุน (pɔ̂ɔ-kǔn, “high king”). Such language is now considered impolite.

compound

(humorous) impolite, offensive, or vulgar language or expression.


ครอบงำ

th-verb

ครอบงำ • (krɔ̂ɔp-ngam) (abstract noun การครอบงำ or ความครอบงำ)

krɔ̂ɔp-ngam (romanization)
การครอบงำ (abstract-noun)
ความครอบงำ (abstract-noun)

/kʰrɔːp̚˥˩.ŋam˧/

From ครอบ (krɔ̂ɔp, “to cover”) + งำ (ngam, “to keep; to protect”). Compare Lao ຄອບງຳ (khǭp ngam).

compound

(archaic) to administer; to govern; to rule.

2013, ธานี พูนสุวรรณ, ปล่อยมันไป:
พอมองอะไรยามไกลห่างกลับเห็นเล็กลงไปเลย ความหวั่นไหวที่คอยเข้าครอบงำกลับทำไม่ได้ดังเคย
pɔɔ mɔɔng à-rai yaam glai-hàang glàp hěn lék long bpai ləəi · kwaam-wàn-wǎi tîi kɔɔi kâo krɔ̂ɔp-ngam glàp tam mâi dâi dang-kəəi
It's funny how some distance makes everything seem small. And the fears that once controlled me can't get to me at all!

Romans 6:12, KJV:
เหตุฉะนั้น อย่าให้บาปครอบงำกายที่ต้องตายของท่าน ซึ่งทำให้ต้องเชื่อฟังตัณหาของกายนั้น
hèet-chà-nán yàa hâi bàap krɔ̂ɔp-ngam gaai tîi dtɔ̂ɔng dtaai kɔ̌ɔng tân sʉ̂ng tam hâi dtɔ̂ɔng chʉ̂ʉa-fang dtan-hǎa kɔ̌ɔng gaai nán
Let not sin therefore reign in your mortal body, that ye should obey it in the lusts thereof.


ใจไม้ไส้ระกำ

th-adj

ใจไม้ไส้ระกำ • (jai-máai-sâi-rá-gam) (abstract noun ความใจไม้ไส้ระกำ)

jai-máai-sâi-rá-gam (romanization)
ความใจไม้ไส้ระกำ (abstract-noun)

From ใจ (jai, “heart; mind”) + ไม้ (máai, “stick; wood”) + ไส้ (sâi, “intestine”) + ระกำ (rá-gam, “the palm Salacca wallichiana C. Martius; difficult; hard; uncomfortable”); literally "wooden heart, Salacca gut" or "wooden heart, hardened gut".


ข้าวผัด

th-noun

ข้าวผัด • (kâao-pàt)

From ข้าว (kâao, “rice”) + ผัด (pàt, “to fry”).


ของโจร

th-noun

ของโจร • (kɔ̌ɔng-joon)

/kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕoːn˧/

From ของ (kɔ̌ɔng, “article; object; thing”) + โจร (joon, “robber; thief”); literally "thief's thing".

compound

รับของโจร

1996, จักรฤทธิ์ สุริยะไชย, คนค่อมแห่งนอเทรอดาม:
ของโจรไม่ต้องสงสัย ริบห่อผ้าหล่อน
kɔ̌ɔng-joon mâi dtɔ̂ng sǒng-sǎi ríp hɔ̀ɔ pâa lɔ̀n
Stolen goods, no doubt. Take them from her.


บู๊ลิ้ม

th-noun

บู๊ลิ้ม • (búu-lím)

(wuxia fiction) community of martial artists.


ยุทธภพ

ยุทธภพ • (yút-tá-póp)

From ยุทธ (yút-tá-, “fighting; martial”) + ภพ (póp, “realm; world”), probably a calque of Chinese 武林 (wǔlín).


ยุทธจักร

th-noun

ยุทธจักร • (yút-tá-jàk)

From ยุทธ (yút-tá-, “fighting; martial”) + จักร (jàk, “realm”), probably a calque of Chinese 武林 (wǔlín).


สายเบ็ด

th-noun

สายเบ็ด • (sǎai-bèt)


นักขัต

นักขัต • (nák-kàt)

From Pali nakkhatta (“constellation; star”).

นักษัตร นักษัตร#Thai


เคนยา

ประเทศเคนยา

สาธารณรัฐเคนยา


ยาชา

/jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

From ยา (yaa, “drug”) + ชา (chaa, “numb”).


โช้ก

โช้ก • (chóok)

/t͡ɕʰoːk̚˦˥/


เวียน

th-verb

เวียน • (wiian) (abstract noun การเวียน)

wiian (romanization)
การเวียน (abstract-noun)


แข่ง

kɛ̀ng (romanization)
การแข่ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ແຂ່ງ (khǣng), Khün ᨡᩮ᩠᩵ᨦ, and Shan ၶဵင်ႇ (khàeng). Compare Middle Chinese 競 (MC gjaengH, “to compete”)

to compete; to race; to contend with; to strive for; to vie.


วันนั้นของเดือน

th-noun

วันนั้นของเดือน

วันนั้นของเดือน • (wan-nán-kɔ̌ɔng-dʉʉan)

วัน (wan, “day”) + นั้น (nán, “that”) + ของ (kɔ̌ɔng, “of”) + เดือน (dʉʉan, “month”); literally "that day of the month".


เชิงกราน

/t͡ɕʰɤːŋ˧.kraːn˧/


บัลเลต์

th-noun

บัลเลต์ • (ban-lêe)


ประพันธ์

th-verb

ประพันธ์ • (bprà-pan) (abstract noun การประพันธ์)

bprà-pan (romanization)
การประพันธ์ (abstract-noun)


ราชการ

Compound of ราช (râat, “royal”) + การ (gaan, “affair; business; matter”). Compare Old Khmer *rājakāryya, rājjikāra, rājakāryya, rājyakāryya (“royal service”); Modern Khmer រាជការ (riəckaa), រាជការ្យ (riəckaaryɔɔ); Sanskrit राजकर (rājakara, “royal tax”), राजकार्य (rājakārya, “royal business; royal duty”).

com+

government affair; public affair; affair of the state


มนตรีมุข

มุขมนตรี มุขมนตรี#Thai

(chiefly poetic) alternative form of มุขมนตรี (múk-kà-mon-dtrii)


มานุษยวิทยา

th-noun

มานุษยวิทยา • (maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)

/maː˧.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From Sanskrit मानुष्य (mānuṣya, “human”) + विद्या (vidyā, “learning; knowledge”).


มนุษยวิทยา

/ma˦˥.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

มานุษยวิทยา มานุษยวิทยา#Thai

misspelling of มานุษยวิทยา (maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)


นักมานุษยวิทยา

นักมานุษยวิทยา • (nák-maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)

/nak̚˦˥.maː˧.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

From นัก- (nák-, agent noun prefix) + มานุษยวิทยา (maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa, “anthropology”).


นักมนุษยวิทยา

th-noun

นักมนุษยวิทยา • (nák-má-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)

/nak̚˦˥.ma˦˥.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/

นักมานุษยวิทยา นักมานุษยวิทยา#Thai

misspelling of นักมานุษยวิทยา (nák-maa-nút-sà-yá-wít-tá-yaa)


งูพิษ

/ŋuː˧.pʰit̚˦˥/

From งู (nguu, “snake”) + พิษ (pít, “poison”); literally "venomous snake".


ทะนาน

tá-naan (romanization)
ทนาน (alternative archaic dated obsolete)

Possibly from Old Khmer ទ្នាល៑ (dnāl, “unit of measure for rice”) or Old Mon dnāl (“unit of measure for rice”). Cognate with Modern Khmer ធ្នល់ (thnŭəl, “earthenware vessel”). Compare Sanskrit दीनार (dīnāra, “unit of measure for gold or gold coins; seal; etc”).

cog

a measuring bowl made of a coconut shell or made from brass, traditionally used to measure rice, sesame seeds, beans, oil, etc.


ทนาน

ทะนาน ทะนาน#Thai


เฟื้อง

th-noun

เฟื้อง • (fʉ́ʉang)

Possibly from Old Khmer bhvīṅa (“a weight of silver equivalent to half a sliṅ; a coin of this equivalence”).

bor

(historical) a traditional Thai unit of currency, equal to ⅛ of a baht.


รักษาการ

From รักษา (rák-sǎa, “to care; to guard; to maintain; to protect”) + การ (gaan, “action; activity”).

af

รักษาการประธานาธิบดี

รัฐบาลรักษาการ


รักษาการ

th-verb

รักษาการ • (rák-sǎa-gaan) (abstract noun การรักษาการ)

rák-sǎa-gaan (romanization)
การรักษาการ (abstract-noun)

to assume office, duty, responsibility, etc, for the time being.


นักสัตว

th-noun

นักสัตว • (nák-sàt)

นักษัตร นักษัตร#Thai


ช้างม้าวัวควาย

ช้างม้าวัวควาย • (cháang-máa-wuua-kwaai)

From ช้าง (cháang, “elephant”) + ม้า (máa, “horse”) + วัว (wuua, “ox”) + ควาย (kwaai, “buffalo”).


หมูหมากาไก่

th-noun

หมูหมากาไก่ • (mǔu-mǎa-gaa-gài)

From หมู (mǔu, “pig”) + หมา (mǎa, “dog”) + กา (gaa, “crow”) + ไก่ (gài, “hen”).


งู ๆ ปลา ๆ

From งู (nguu, “snake”) + ๆ (“repetition marker”) + ปลา (bplaa, “fish”) + ๆ (“repetition marker”); literally "snake, snake, fish, fish".

com

ภาษาอังกฤษงู ๆ ปลา ๆ

Unfluent English.
 (literally) Snake-snake-fish-fish English language.

(slang, idiomatic, used of knowledge, skill, etc) basic; shallow; unfluent; unsmart; little.


งู ๆ ปลา ๆ

พูดอังกฤษงู ๆ ปลา ๆ

(literally) To speak English in a snake-snake-fish-fish manner.

รู้อังกฤษงู ๆ ปลา ๆ

(literally) To understand English in a snake-snake-fish-fish manner.

(slang, idiomatic, used of knowledge, skill, etc) basically; shallowly; not fluently; not smartly; in a little amount or to a little degree.


หมูเห็ดเป็ดไก่

th-noun

หมูเห็ดเป็ดไก่ • (mǔu-hèt-bpèt-gài)

From หมู (mǔu, “pig; pork”) + เห็ด (hèt, “mushroom”) + เป็ด (bpèt, “duck”) + ไก่ (gài, “chicken; fowl”), probably influenced by spiritual offerings.

af

(idiomatic) large meal, especially one complete with both meat and vegetables.


บาศก์

th-noun

บาศก์ • (bàat)


ไก่กา

th-adj

ไก่กา • (gài-gaa) (abstract noun ความไก่กา)

gài-gaa (romanization)
ความไก่กา (abstract-noun)

th:ลุ้นแล้วรวย

From ไก่ (gài, “fowl”) + กา (gaa, “crow”); literally "fowl [and] crow".
The first sense originated from a 1998 quiz show, Lun Laeo Ruai (ลุ้นแล้วรวย), in which the phrase จริงใจ (jing-jai, “sincere; truthful”) was used for "yes" and the present phrase was for "no".

2021 March 6, “เปิดลายแทง'5ร้านกระเพาะปลา' อร่อยเด็ดระดับเหลา!”, in เดลินิวส์, กรุงเทพฯ: เดลินิวส์, retrieved 2021-12-24:

ร้านรถเข็นริมทาง...แต่ความอร่อยไม่ใช่ไก่กา

ráan-rót-kěn rim taang ... dtɛ̀ɛ kwaam-à-rɔ̀i mâi châi gài-gaa

[This is just] a food cart by the street ... but the tastiness [of its food] is not a joke.

2025 July 6, yaosrusaard, “สนใจสอบถามได้ค่ะ”, in ช้อปปี้, retrieved 2021-12-24:

สินค้านำเข้าไม่ใช่ไก่กา

[These are] imported goods, not trashy [products].

(slang, of quality, performance, etc) run-of-the-mill, ordinary; small, slight; inadequate, paltry; low, inferior.


ศึกษาศาสตร์

th-noun

ศึกษาศาสตร์ • (sʉ̀k-sǎa-sàat)

/sɯk̚˨˩.saː˩˩˦.saːt̚˨˩/

From ศึกษา (sʉ̀k-sǎa, “to learn; to study; etc”) + ศาสตร์ (sàat, “science”).

com

th:ศึกษาศาสตร์


ติดดิน

th-verb

ติดดิน • (dtìt-din) (abstract noun การติดดิน or ความติดดิน)

dtìt-din (romanization)
การติดดิน (abstract-noun)
ความติดดิน (abstract-noun)

From ติด (dtìt, “to be attached; to be fixed; to get stuck; to be tightly close; etc.”) + ดิน (din, “earth; ground; soil; etc.”); literally "to be attached to the earth", "to be bound to the earth", "to be confined to the earth", etc.; probably a calque of English down-to-earth.

af

(slang) to live a simple life or be simple in style, especially despite being rich, famous, etc.


พ่อแม่พี่น้อง

th-noun

พ่อแม่พี่น้อง • (pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng)

/pʰɔː˥˩.mɛː˥˩.pʰiː˥˩.nɔːŋ˦˥/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + พี่ (pîi, “elder brother; elder sister”) + น้อง (nɔ́ɔng, “younger brother; younger sister”).

com

2019 April 2 (last accessed), “Præsentation Thai”, in poulA-vaerebro.dk, Bangkok: n.p., archived from the original on 2018-08-29:

สวัสดีครับ พ่อแม่พี่น้องชาวไทยทุกท่าน ผมชื่อ พอล แอนเดอร์เซน

sà-wàt-dii kráp · pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng chaao tai túk tâan · pǒm chʉ̂ʉ · pɔl · ɛn-dəə-seen

Greetings, sir, all my fellow Thais, my name is Paul Andersen.

2019 April 2 (last accessed), “เกิดมาใช่อื่น เพื่อแผ่นดินไทย ร่วมใจช่วยเหลือ ผู้ด้อยโอกาส”, in bandhit.com, Bangkok: องค์การ UNICEF ประเทศไทย:

เรียนพ่อแม่พี่น้องชาวไทยทุกท่าน ยังมีเด็ก ๆ ที่ยากจนอยู่อีกมากในเมืองไทย

riian pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng chaao tai túk tâan · yang mii dèk dèk tîi yâak-jon yùu ìik mâak nai mʉʉang tai

Dear our fellow Thais, there still are a lot of children in need in Thailand.

2019 January 4, “นายกฯ ออกแถลงการณ์ แจงสถานการณ์ปาบึก สั่งทุกหน่วยเร่งช่วย ปชช.”, in INN News, Bangkok: INN News, retrieved 2019-04-02:

พ่อแม่พี่น้องชาวไทยที่รักทุกท่าน นายกรัฐมนตรีได้รับรายงานสถานการณ์จากศูนย์บัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ

pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng chaao tai tîi-rák túk tâan · naa-yók-rát-tà-mon-dtrii dâai ráp raai-ngaan sà-tǎa-ná-gaan jàak sǔun ban-chaa gaan-bpɔ̂ng-gan lɛ́ ban-tao sǎa-taa-rá-ná-pai hɛ̀ng-châat

All my beloved fellow Thai citizens, the Prime Minister has [already] received reports on the situation from the National Operation Centre for the Prevention and Mitigation of Public Disasters.

2018 September 2, รู๊กกี่ บันนี่, “[ถาม-ตอบ] สวัสดีครับ พ่อแม่พี่น้องลุงป้าน้าอาทุก ๆ ท่าน สบายดีกันไหม”, in Redmi Note 5A, Bangkok: Xiaomi, archived from the original on 2019-04-01:

sà-wàt-dii kráp · pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ-pîi-nɔ́ɔng lung-bpâa-náa-aa túk túk tâan · sà-baai dii gan mǎi

Greetings, sir, all my fathers, mothers, brothers, and sisters, [as well as] my lung [uncle: parent's older brothers], pa [aunt: parent's older sisters], na [uncle: parent's younger brothers], and a [aunt: parent's younger sisters], are you doing well?

(informal) used to address the general public.


โล้น

lóon (romanization)
ความโล้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ໂລ້ນ (lōn), Lü ᦟᦸᧃᧉ (loan²), Tai Nüa ᥘᥩᥢᥲ (lòan, “to take off (clothes)”), Phake လွꩫ် (lon, “bald; to take off (clothes)”), Ahom 𑜎𑜨𑜃𑜫 (lon). Compare Shan လွမ်ႈ (lāum).

cog

(sometimes offensive) lacking the hair on all or most of the scalp

(of a geographical feature) lacking a natural or usual covering; deforested.


โล้น

th-noun

โล้น • (lóon)

โขน โขน#Thai

character in the โขน (kǒon) performance that does not wear a crown.

(slang, derogatory and offensive) person with baldness, especially priest that has his head shaven.


เปียงยาง

From English Pyeongyang or English Pyongyang, from Korean 평양 (pyeong'yang).

Pyongyang (the capital city of North Korea)


กิมจิ

th-adj

กิมจิ • (gim-jì)

Learned borrowing from Korean 김치 (gimchi).


ยูทูบเบอร์

th-noun

ยูทูบเบอร์ • (yuu-túup-bə̂ə)

/juː˧.tʰuːp̚˦˥.bɤː˥˩/


ยูทูปเบอร์

ยูทูปเบอร์ • (yuu-tûup-bə̂ə)

/juː˧.tʰuːp̚˥˩.bɤː˥˩/

ยูทูบเบอร์ ยูทูบเบอร์#Thai

misspelling of ยูทูบเบอร์ (yuu-túup-bə̂ə)


ยูทูป

ยูทูบ ยูทูบ#Thai


พระเจ้าหลวง

พระเจ้าหลวง • (prá-jâao-lǔuang)

/pʰra˦˥.t͡ɕaːw˥˩.lua̯ŋ˩˩˦/

From พระเจ้า (prá-jâao) + หลวง (lǔuang). Compare Chinese 太上皇 (tàishànghuáng).

retired monarch; monarch who abdicates in favour of his or her successor.


ขอบน้ำใจ

th-interj

ขอบน้ำใจ • (kɔ̀ɔp-nám-jai)

ขอบ (kɔ̀ɔp, “to acknowledge”) + น้ำใจ (náam-jai, “favour; generosity; kindness”).


ขอบน้ำใจ

th-verb

ขอบน้ำใจ • (kɔ̀ɔp-nám-jai) (abstract noun การขอบน้ำใจ or ความขอบน้ำใจ)

kɔ̀ɔp-nám-jai (romanization)
การขอบน้ำใจ (abstract-noun)
ความขอบน้ำใจ (abstract-noun)


ขอบพระคุณ

th-interj

ขอบพระคุณ • (kɔ̀ɔp-prá-kun)

From ขอบ (kɔ̀ɔp, “to acknowledge”) + พระ (prá, “holy; excellent; sacred”) + คุณ (kun, “favour; kindness”).


ขอบพระคุณ

th-verb

ขอบพระคุณ • (kɔ̀ɔp-prá-kun) (abstract noun การขอบพระคุณ or ความขอบพระคุณ)

kɔ̀ɔp-prá-kun (romanization)
การขอบพระคุณ (abstract-noun)
ความขอบพระคุณ (abstract-noun)

(very formal, transitive or intransitive) to thank; to give thanks.


คู่รัก

From คู่ (kûu, “pair; couple”) + รัก (rák, “to love; to adore; etc”).


คนรัก

From คน (kon, “human; person”) + รัก (rák, “to love; to adore; etc”).

lover: person in a romantic or sexual relationship; person loving, enjoying, or supporting someone or something.


ทัศนาจร

th-verb

ทัศนาจร • (tát-sà-naa-jɔɔn) (abstract noun การทัศนาจร)

tát-sà-naa-jɔɔn (romanization)
การทัศนาจร (abstract-noun)


ทันตแพทยศาสตร์

th-noun

ทันตแพทยศาสตร์ • (tan-dtà-pɛ̂ɛt-tá-yá-sàat)

/tʰan˧.ta˨˩.pʰɛːt̚˥˩.tʰa˦˥.ja˦˥.saːt̚˨˩/

From ทันตแพทย์ (tan-dtà-pɛ̂ɛt, “dentist”) + ศาสตร์ (sàat, “knowledge; science”).


เสาวนีย์

th-noun

เสาวนีย์ • (sǎo-wá-nii)

sǎo-wá-nii (romanization)
สวนีย์ (alternative)
เสาวนี (alternative)

Borrowed from Pali savanīya (literally “worth hearing”). Compare Sanskrit श्रवणीय (śravaṇīya), whence Thai ศรวณีย์.

cog

Thai ศรวณีย์

พระ พระ#Thai

ราช ราช#Thai

(royal) (พระ, พระราช~) order or command, especially of a queen


เจ้าพญา

From เจ้า (jâao) + พญา (pá-yaa). Compare Khmer ចៅពញា (caw pñiə).

เจ้าพระยา เจ้าพระยา#Thai

archaic form of เจ้าพระยา (jâao-prá-yaa)


ขมิ้นกับปูน

th-adj

ขมิ้นกับปูน • (kà-mîn-gàp-bpuun)

From ขมิ้น (kà-mîn, “turmeric”) + กับ (gàp, “and; with”) + ปูน (bpuun, “slaked lime”); literally "turmeric and slaked lime".

af

(idiomatic) incompatible; irreconcilable; disagreeing; typified by arguments, fights, or disagreements.


ยอมหักไม่ยอมงอ

th-verb

ยอมหักไม่ยอมงอ • (yɔɔm-hàk-mâi-yɔɔm-ngɔɔ) (abstract noun การยอมหักไม่ยอมงอ)

yɔɔm-hàk-mâi-yɔɔm-ngɔɔ (romanization)
การยอมหักไม่ยอมงอ (abstract-noun)

From ยอม (yɔɔm, “to agree; to accept; to yield”) + หัก (hàk, “to break”) + ไม่ (mâi, “not”) + ยอม (yɔɔm, “to agree; to accept; to yield”) + งอ (ngɔɔ, “to bend”); literally "to agree to break, never agree to bend", "to yield to breaking, never yield to bending", "better break than bend"; probably influenced by English better bend than break.

af

(idiomatic) to be inflexible, uncompromising, or unyielding.


ถลาง

/tʰa˨˩.laːŋ˩˩˦/

Corrupted from สลาง, from Junk Ceylon, from Jang Si Lang by Ptolemy.

Thalang (a district of Phuket Province, Thailand)


ฉะเชิงเทรา

th-proper noun

ฉะเชิงเทรา • (chà-chəəng-sao)

chà-chəəng-sao (romanization)
ฉเชิงเซา (alternative obsolete)

/t͡ɕʰa˨˩.t͡ɕʰɤːŋ˧.saw˧/

Believed to be a corruption of Old Khmer ច្ទិង៑ (cdiṅ), ច្ទិង្ង៑ (cdiṅṅ), ឆ្ទិង៑ (chdiṅ), ឆ្ទិង្ង៑ (chdiṅṅ, “river; stream”), corresponding to Modern Khmer ស្ទឹង (stɨng) + Old Khmer ជ្រៅ (jrau), ជ្រោវ៑ (jrov, “deep”), corresponding to Modern Khmer ជ្រៅ (crɨw); literally “deep river”; after the Bang Pakong River.

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Chachoengsao
w:Mueang Chachoengsao District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chachoengsao (a district of Chachoengsao Province, Thailand)


เพลิดเพลิน

th-verb

เพลิดเพลิน • (plə̂ət-pləən) (abstract noun การเพลิดเพลิน)

plə̂ət-pləən (romanization)
การเพลิดเพลิน (abstract-noun)

/pʰlɤːt̚˥˩.pʰlɤːn˧/

to enjoy, to be amused, to be entertained.


ก้นครัว

From ก้น (gôn, “bottom; end”) + ครัว (kruua, “kitchen”); literally "at the end of the kitchen".

af

(colloquial) rarely seen in public; not openly or publicly introduced; not made known to the public.


จำศีล

th-verb

จำศีล • (jam-sǐin) (abstract noun การจำศีล)

jam-sǐin (romanization)
การจำศีล (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine; to stay; to remain; to recall; to remember”) + ศีล (sǐin, “śīla”).

af

(used of a priest) to observe religious precepts, principles, requirements, etc.


ปูนปลาสเตอร์

th-noun

ปูนปลาสเตอร์ • (bpuun-bpláas-dtə̂ə)

From ปูน (bpuun, “lime; mortar; etc.”) + ปลาสเตอร์ (“plaster”).


จำวัด

th-verb

จำวัด • (jam-wát) (abstract noun การจำวัด)

jam-wát (romanization)
การจำวัด (abstract-noun)

From จำ (jam, “to confine”) + วัด (wát, “temple”); literally "to confine oneself in a temple".

af

(used of a priest) to sleep; to go to bed.


อาตมภาพ

/ʔaːt̚˨˩.ta˨˩.ma˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From Sanskrit आत्मभाव (ātmabhāva, “body; self”).

der

a first person pronoun employed by a priest.


สีกา

From shortening and corruption of อุบาสิกา.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a laywoman.


ประสก

th-pronoun

ประสก • (bprà-sòk)

From shortening and corruption of อุบาสก.

(colloquial) a second or third person pronoun employed by a priest to address a layman.


คฤหัสถ์

th-noun

คฤหัสถ์ • (ká-rʉ́-hàt)

From Sanskrit गृहस्थ (gṛhastha, “householder”).


หน้าอินทร์หน้าพรหม

th-noun

หน้าอินทร์หน้าพรหม • (nâa-in-nâa-prom)

From หน้า (nâa, “face”) + อินทร์ (in, “Hindu god Indra”) + หน้า (nâa, “face”) + พรหม (prom, “Hindu god Brahma”); literally "the face of Indra, the face(s) of Brahma".

af

ไม่เกรงหน้าอินทร์หน้าพรหม

To have no respect for persons in authority

(idiomatic) authority figure; influential figure; powerful figure.


โทรโข่ง

/tʰoː˧.ra˦˥.kʰoːŋ˨˩/

From โทร (too-rá-, “far; remote; tele-”) + โข่ง (kòong, “apple snail”).


แซ็ว

sɛo (romanization)
การแซ็ว (abstract-noun)

แซว แซว#Thai


แซว

sɛo (romanization)
การแซว (abstract-noun)

(colloquial) to tease; to banter; to chaff.


บันทึก

th-verb

บันทึก • (ban-tʉ́k) (abstract noun การบันทึก)

ban-tʉ́k (romanization)
การบันทึก (abstract-noun)

From Old Khmer ផ្ទិក៑ (phdik, “to lessen; to reduce; to shorten”).


วงรี

th-noun

วงรี • (wong-rii) (classifier รูป or วง)

wong-rii (romanization)
รูป (classifier)
วง (classifier)


ปรากฏการณ์

From ปรากฏ (bpraa-gòt, “to appear; to manifest; to occur; etc”) + การณ์ (gaan, “event; incident; etc”).


ปรากฎการณ์

ปรากฏการณ์ ปรากฏการณ์#Thai

misspelling of ปรากฏการณ์ (bpraa-gòt-dtà-gaan)


เพาะ

pɔ́ (romanization)
การเพาะ (abstract-noun)

เพาะตุ๊กแกขาย

เพาะถั่วงอก

เพาะเนื้อเยื่อ

pɔ́ nʉ́ʉa-yʉ̂ʉa

เพาะนิสัย

เพาะกล้าม

to grow; to culture; to cultivate; to farm.


กระโดดร่ม

th-verb

กระโดดร่ม • (grà-dòot-rôm) (abstract noun การกระโดดร่ม)

grà-dòot-rôm (romanization)
การกระโดดร่ม (abstract-noun)

From กระโดด (grà-dòot, “to jump”) + ร่ม (rôm, “parachute”).


ร่มชูชีพ

/rom˥˩.t͡ɕʰuː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From ร่ม (rôm, “parachute”) + ชูชีพ (“life-saving”).

parachute, especially one intended for life saving.


ประท้วง

th-verb

ประท้วง • (bprà-túuang) (abstract noun การประท้วง)

bprà-túuang (romanization)
การประท้วง (abstract-noun)

From ประ (bprà) + ท้วง (túuang). Cognate with Lao ປະທ້ວງ (pa thūang).


แดนเซอร์

th-noun

แดนเซอร์ • (dɛ́ɛn-sə̂ə)

/dɛːn˦˥.sɤː˥˩/

/dɛn˦˥.sɤː˥˩/


ปล้ำ

bplâm (romanization)
การปล้ำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *plamꟲ (“to wrestle”).
Cognate with Lao ປ້ຳ (pam), Northern Thai ᨸᩴ᩶ᩣ, Lü ᦔᦸᧄᧉ (ṗoam²), Tai Dón ꪜꪝꪾꫂ, Shan ပမ်ႈ (pām) or ပွမ်ႈ (pāum).

cog

Lü ᦔᦸᧄᧉ (ṗoam²)

Tai Dón ꪜꪝꪾꫂ


เสียงเรียกเข้า

th-noun

เสียงเรียกเข้า

เสียงเรียกเข้า • (sǐiang-rîiak-kâo)


ลูกเต๋า

ลูกเต๋า • (lûuk-dtǎo)


ปลอม

th-adj

ปลอม • (bplɔɔm) (abstract noun ความปลอม)

bplɔɔm (romanization)
ความปลอม (abstract-noun)

Cognate with Isan ปลอม, Lao ປອມ (pǭm), Northern Thai ᨸᩖᩬᨾ (pɔɔm¹) or ᨸᩬᨾ (pɔɔm¹), Khün ᨸᩬᨾ, Tai Dam ꪜꪮꪣ (pom).

counterfeit; fake (in a bad or good sense).


สปอร์ต

สปอร์ต • (sà-bpɔ̀ɔt) (abstract noun ความสปอร์ต)

sà-bpɔ̀ɔt (romanization)
ความสปอร์ต (abstract-noun)

/sa˨˩.pɔːt̚˨˩/

ใจสปอร์ต

(slang) sporting: sportsmanlike, befitting a sportsman, as fair, generous, ungrudging, etc.


ฉิบหาย

th-verb

ฉิบหาย (abstract noun การฉิบหาย or ความฉิบหาย)

การฉิบหาย (abstract-noun)
ความฉิบหาย (abstract-noun)

/t͡ɕʰip̚˨˩.haːj˩˩˦/

/t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/

(sometimes considered vulgar and offensive) to go to wrack and ruin; to undergo complete loss, destruction, or failure; to suffer disaster; to undergo ruination.


ฉิบหาย

/t͡ɕʰip̚˨˩.haːj˩˩˦/

/t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/

(sometimes considered vulgar and offensive) wrack and ruin; complete loss, destruction, or failure; disaster; ruination.


ชิบหาย

ชิบหาย • (chíp-hǎai) (abstract noun การชิบหาย or ความชิบหาย)

chíp-hǎai (romanization)
การชิบหาย (abstract-noun)
ความชิบหาย (abstract-noun)

/t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/

ฉิบหาย ฉิบหาย#Thai


ผ้าม่าน

th-noun

ผ้าม่าน • (pâa-mâan)


การงาน

From การ (gaan, “work”) + งาน (ngaan, “work”).

com

anything done or to be done: work, deed, undertaking, business, enterprise, project, affair, etc.


แรงงาน

/rɛːŋ˧.ŋaːn˧/


แรง

th-noun

แรง • (rɛɛng)

From Proto-Tai *reːŋᴬ (“strong; strength”).
Cognate with Northern Thai ᩁᩯ᩠ᨦ (hɛɛŋ⁴), Khün ᩁᩯ᩠ᨦ (hɛɛŋ⁴), Isan แฮง, Lao ແຮງ (hǣng), Lü ᦶᦣᧂ (haeng), Tai Dam ꪵꪭꪉ (ꞌhéng), Shan ႁႅင်း (héng), Tai Nüa ᥞᥦᥒᥰ (häeng), Ahom 𑜍𑜢𑜂𑜫 (riṅ), Bouyei reengz, Zhuang rengz, Saek เร๊ง.

cog

Khün ᩁᩯ᩠ᨦ (hɛɛŋ⁴)


แรง

rɛɛng (romanization)
ความแรง (abstract-noun)

Khün ᩁᩯ᩠ᨦ (hɛɛŋ⁴)

severe, serious, violent; harsh, unpleasant, bitter.

(slang) fierce, striking, bold; straightforward, outspoken, blunt; rude, insolent.


แผ่นดิน

th-noun

แผ่นดิน • (pɛ̀n-din)

From แผ่น (pɛ̀n, “sheet”) + ดิน (din, “earth”), literally “sheet of earth”, possibly reflecting the Flat Earth belief. Compare Lao ແຜ່ນດິນ (phǣn din), Lü ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ (ṗhaen¹ḋiin), Tai Dam ꪵꪠ꪿ꪙ ꪒꪲꪙ.

cog

Lü ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ (ṗhaen¹ḋiin)

Tai Dam ꪵꪠ꪿ꪙ ꪒꪲꪙ


โทษ

tôot (romanization)
การโทษ (abstract-noun)
โทษา (alternative)
โทษะ (alternative)
โทส (alternative archaic dated obsolete)

From Sanskrit दोष (doṣa, “crime; harm; etc”); perhaps via Old Khmer doṣa (“crime, offence; blame, accusation; harm, danger; wrong, evil; etc”). Cognate with Modern Khmer ទោស (tooh).


ไม้หนีบผ้า

th-noun

ไม้หนีบผ้า • (máai-nìip-pâa)


รับรอง

th-verb

รับรอง • (ráp-rɔɔng) (abstract noun การรับรอง)

ráp-rɔɔng (romanization)
การรับรอง (abstract-noun)

→ Khmer: រ៉ាប់រង (rap rɔɔng)

→ Lao: ຮັບຮອງ (hap hǭng)

From รับ (ráp, “to accept; to agree; to support”) + รอง (rɔɔng, “to support”).

compound

/rap̚˦˥.rɔːŋ˧/

to acknowledge; to authenticate; to certify.


รับรอง

From รับ (ráp, “to greet; to receive; to support; to welcome”) + รอง (rɔɔng, “to support”).

/rap̚˦˥.rɔːŋ˧/


บอกปัด

th-verb

บอกปัด • (bɔ̀ɔk-bpàt) (abstract noun การบอกปัด)

bɔ̀ɔk-bpàt (romanization)
การบอกปัด (abstract-noun)

/bɔːk̚˨˩.pat̚˨˩/

From บอก (bɔ̀ɔk, “to tell”) + ปัด (bpàt, “to brush away; etc”).


หลอดเลือดฝอย

th-noun

หลอดเลือดฝอย

หลอดเลือดฝอย • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/

(anatomy) capillary (small blood vessel)


เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย

เส้นเลือดฝอย • (sêen-lʉ̂ʉat-fɔ̌i)

/seːn˥˩.lɯa̯t̚˥˩.fɔj˩˩˦/


สมบัติ

สมบัติ • (sǒm-bàt)

From Sanskrit सम्पत्ति (sampatti) or Pali sampatti (“happiness; prosperity; fortune; wealth”). Compare Old Khmer *sampatti, saṃmpata, °saṃpatta, °saṃpatti, °sampatta (“achievement, attainment; happiness, bliss, felicity”); Angkorian Old Khmer °saṃpatti; Modern Khmer សម្បត្តិ (sɑmbat); Lao ສົມບັດ (som bat).

bor

Job 31:25, KJV:
ถ้าข้าเปรมปรีดิ์เพราะสมบัติของข้ามากมายหรือเพราะมือของข้าได้มามาก
tâa kâa bpreem-bprii prɔ́ sǒm-bàt kɔ̌ɔng kâa mâak-maai rʉ̌ʉ prɔ́ mʉʉ kɔ̌ɔng kâa dâai maa mâak
If I rejoiced because my wealth was great, and because mine hand had gotten much;

Ecclesiastes 5:10, KJV:
คนรักเงินย่อมไม่อิ่มเงิน และคนรักสมบัติไม่รู้จักอิ่มกำไร นี่ก็อนิจจังด้วย
kon rák ngən yɔ̂m mâi ìm ngən · lɛ́ kon rák sǒm-bàt mâi rúu-jàk ìm gam-rai · nîi gɔ̂ à-nít-jang dûai
He that loveth silver shall not be satisfied with silver; nor he that loveth abundance with increase: this is also vanity.

2 Chronicles 9:22, KJV:
ดังนี้แหละ กษัตริย์ซาโลมอนจึงได้เปรียบกว่าบรรดากษัตริย์อื่น ๆ แห่งแผ่นดินโลกในเรื่องสมบัติและสติปัญญา
dang-níi lɛ̀ · gà-sàt saa-loo-mɔ̂n jʉng dâai-bprìiap gwàa ban-daa gà-sàt ʉ̀ʉn ʉ̀ʉn hɛ̀ng pɛ̀n-din-lôok nai rʉ̂ʉang sǒm-bàt lɛ́ sà-dtì-bpan-yaa
And king Solomon passed all the kings of the earth in riches and wisdom.


ปักษิน

th-noun

ปักษิน • (bpàk-sǐn)

From Sanskrit पक्षिन् (pakṣin, “bird”, literally “one who has wings; winged one”). Compare Pali pakkhin.


ตาสว่าง

From ตา (dtaa, “eye”) + สว่าง (sà-wàang, “brightened”).

com

(idiomatic) to see the light: to finally realise or understand.

(slang, humorous) to lose the desire to sleep or be unable to sleep again after an interrupted sleep.


ธรณีประตู

ธรณี ประตู (canonical)
tɔɔ-rá-nii-bprà-dtuu (romanization)


ธรณี

From Pali dharaṇī (“earth”) or Sanskrit धरणी (dharaṇī, “earth”); perhaps via Old Khmer dharaṇī (“earth”). Cognate with Modern Khmer ធរណី (thɔɔrĕəʼnəy).

พระ พระ#Thai


โองการ

From Old Khmer ឱង្ការ (oṅkāra), ឱង្គការ (oṅgakāra), ឩង្ការ (ūṅkāra, “royal command”); ultimately from Sanskrit ओङ्कार (oṅkāra), ओंकार (oṃkāra, “the sacred syllable/exclamation Om”). Cognate with Modern Khmer ឱង្ការ (ʼaôngkar).

พระ พระ#Thai

(archaic) (พระ~, วร~) sacred word, declaration, or pronouncement.

เทว เทว#Thai

พระ พระ#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(archaic, of a god or royal person) (เทว~, พระ~, พระบรมราช~, พระราช~, ราช~, วร~) word; utterance; speech; statement.

1858, พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, “๑๓๒ ประกาศให้เลือกพระราชครูลูกขุน พระมหาราชครูปโรหิต พระมหาราชครูมหิธร คัดจากหมายรับสั่ง เดือน ๘ ปีมะเมีย สัมฤทธิศก”, in ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔ ภาค ๔ ประกาศปีมะเมีย พ.ศ. ๒๔๐๑, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1923, retrieved 2019-07-13:

ด้วยเจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี...เปนประธานาธิบดีในกรมวังรับพระบรมราชโองการ...

dûai jâao-prá-yaa tam-maa-tí-gɔɔ-rá-naa-típ-bɔɔ-dii ... bpen bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii nai grom-má wang ráp prá-bɔɔ-rom-má-râat-chá oong-gaan ...

Whereas Chaophraya Thammathikoranathipbodi...[who] is the chief executive of the Department of Palace [Affairs], [has] received a royal decree [that]...

เทว เทว#Thai

พระ พระ#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

ราช ราช#Thai

(of a god or royal person) (เทว~, พระ~, พระบรมราช~, พระราช~, ราช~, วร~) command; order.

พระ พระ#Thai

พระบรมราช พระบรมราช#Thai

พระราช พระราช#Thai

(archaic) (พระ~, พระบรมราช~, พระราช~) used as a title for or term of address to a god or royal person.


พ่อแม่

th-noun

พ่อแม่ • (pɔ̂ɔ-mɛ̂ɛ)

/pʰɔː˥˩.mɛː˥˩/


เครื่องล้างจาน

เครื่องล้างจาน

เครื่องล้างจาน • (krʉ̂ʉang-láang-jaan)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.laːŋ˦˥.t͡ɕaːn˧/


ฉลาม

chà-lǎam (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.laːm˩˩˦/

Possibly from Khmer ឆ្លាម (chlaam, “the shark Carcharias hemiodon”).

bor

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) mackerel shark: any marine fish of the order Lamniformes.


ลมพิษ

From ลม (lom, “wind”) + พิษ (pít, “poison”); literally "poisonous wind" or "wind of poison".


สือ

From Proto-Tai *sɯːᴬ (“writing; book”), from Middle Chinese 書 (MC syo, “writing; book”). Cognate with Lao ສື (sư̄), Zhuang saw or sw.

(only in compounds) letter; character; book


โบราณ

th-adj

โบราณ • (boo-raan) (abstract noun ความโบราณ)

boo-raan (romanization)
ความโบราณ (abstract-noun)
เบาราณ (alternative)
บุราณ (alternative)
ปุราณ (alternative)
ปุราณะ (alternative)
โบราญ (alternative)

From Pali porāṇa, purāṇa (“original; primitive; pristine; etc”), ultimately from Sanskrit पुराण (purāṇa, “idem”), possibly via Old Khmer porāna (“old; ancient; etc”). Cognate with Northern Thai ᨷᩪᩁᩣ᩠ᨱ, ᨷ᩠ᩅᩫᩁᩣ᩠ᨱ, Lao ບຸລານ (bu lān), ບູຮານ (bū hān), ໂບຮານ (bō hān), Modern Khmer បុរាណ (boraan).

archaic; old-fashioned; outdated; outmoded.


หมาก

th-noun

หมาก • (màak)

From Proto-Tai *ʰmaːkᴰ (“fruit”). Cognate with Lao ໝາກ (māk), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ, Khün ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ, Lü ᦖᦱᧅ (ṁaak), Shan မၢၵ်ႇ (màak), Ahom 𑜉𑜀𑜫 (mak), Zhuang mak, Tày mác. Compare Proto-Be *maːkᴰ².

paan: betel leaves prepared and used as a stimulant.


ปัตตานี

bpàt-dtaa-nii (romanization)
ตานี (alternative)

Possibly from:
* Malay petani (“farmer”), from per- + tani (“farming”). (Reungnarong, 2015, p. 21)
* Malay patani, contracted from pantai ini (“this beach”), as told in a legend. (p. 28) Corresponding to Pattani Malay ปาตา อีนิง.

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Pattani (a province of Thailand)


พยาบาล

pá-yaa-baan (romanization)
พญาบาล (alternative archaic dated obsolete)

Royal Society of Thailand
th:จิรพัฒน์ ประพันธ์วิทยา

From Sanskrit व्यापार (vyāpāra, “service; serving”), according to Assistant Professor Chirapat Prapandvidya, fellow of the Royal Society of Thailand in the field of classical languages. Also probably from Old Khmer phye (“to leave in the care or custody (of)”) + °pāla (“keeper; protector; guard”).
Cognate with Lao ພະຍາບານ (pha nyā bān), Modern Khmer ព្យាបាល (pyiəbaal).

bor

medical nursing, tending, or care; healing, cure, treatment.


ราชย์

th-noun

ราชย์ • (râat)

From Old Khmer rājya (“kingdom; kingship”); ultimately from Sanskrit राज्य (rājya, “kingdom; kingship”). Compare Modern Khmer រាជ្យ (riəc).

der

พระนางเจ้าเอลิซาเบธขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. ๑๙๕๒

prá-naang-jâao ee-lí-saa-bèt kʉ̂n krɔɔng râat nai krít-sàk-gà-ràat pan gâao rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng

Queen Elizabeth ascended the throne in 1952 CE.

1 Kings 1:18, KJV:
ดูเถิด บัดนี้ อาโดนียาห์ทรงราชย์แล้ว...
duu-tə̀ət bàt-níi aa-doo-nii-yaa song râat lɛ́ɛo
And now, behold, Adonijah reigneth...
(literally) Now, behold, Adonijah has assumed the throne...


สะเต๊ะ

th-noun

สะเต๊ะ • (sà-dté)

Semi-learned borrowing from Malay sate, sesate (“pieces of flesh or fish roasted on a skewer”), from Javanese saté, from Tamil சதை (catai, “flesh”).


ข้าพระองค์

th-pronoun

ข้าพระองค์ • (kâa-prá-ong)

/kʰaː˥˩.pʰra˦˥.ʔoŋ˧/

From ข้า (kâa, “servant”) + พระองค์ (prá-ong, “second/third person pronoun for royal or sacred persons”); literally "your servant".

compound

Psalm 56:3, KJV:
เมื่อข้าพระองค์กลัว ข้าพระองค์วางใจในพระองค์
mʉ̂ʉa kâa-prá-ong gluua kâa-prá-ong waang-jai nai prá-ong
What time I am afraid, I will trust in thee.

a first person pronoun used when addressing royal persons or sacred persons, as gods, buddhas, religious personages, etc.


ตะพด

th-noun

ตะพด • (dtà-pót) (classifier เล่ม or อัน)

dtà-pót (romanization)
เล่ม (classifier)
อัน (classifier)

Jeremiah 1:11, KJV:
ข้าพระองค์เห็นไม้ตะพดอัลมันด์อันหนึ่ง
kâa-prá-ong hěn máai-dtà-pót al-mân an nʉ̀ng
I see a rod of an almond tree.

ไม้ ไม้#Thai

(ไม้~) staff used as a weapon, symbol of authority, or walking cane, sometimes incorporating a concealed blade similar to a swordstick.


คลับ

คลับ • (klàp)


สโมสร

สโมสร • (sà-moo-sɔ̌ɔn)

From Pali samosaraṇa (“meeting; convergence”); possibly via Khmer សមោសរ (saʼmaosɑɑ, “to gather, to meeting; gathering place; etc”).

bor

club: organisation dedicated to a particular interest or activity; building or facility thereof.


แครอท

th-noun

แครอท • (kɛɛ-rɔ̀t)

kɛɛ-rɔ̀t (romanization)
แคร์รอต (alternative)

/kʰɛː˧.rɔt̚˨˩/


หลอด

lɔ̀ɔt (romanization)
อัน (classifier)
หลอด (classifier)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ʰlɔːtᴰᴸ¹ (“tube; bobbin”), from Proto-Tai *ʰlwuːtᴰ (“spool”).
Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩬᨯ, Khün ᩉᩖᩬᨯ, Lao ຫຼອດ (lǭt), Lü ᦜᦸᧆᧈ (l̇oad¹), Tai Dón ꪨꪮꪒ, Shan လွတ်ႇ (làut), Zhuang lwt (“spool”).

cog

Lü ᦜᦸᧆᧈ (l̇oad¹)

หลอดตะเกียง

หลอดไฟฟ้า

หลอดวิทยุ

หลอดนีออน

หลอดทดลอง


แขนง

kà-nɛ̌ɛng (romanization)
แขนง (classifier)

/kʰa˨˩.nɛːŋ˩˩˦/


ลาก่อน

th-verb

ลาก่อน • (laa-gɔ̀ɔn)

(colloquial) to not involve in some situation.


อุตุนิยม

th-noun

อุตุนิยม • (ù-dtù-ní-yom)


บวช

bùuat (romanization)
การบวช (abstract-noun)
บวด (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer បោស៑ (pos), ប្វាស៑ (pvās), or Angkorian Old Khmer ប្វស៑ (pvas), ប្វាស៑ (pvās, “to be initiated into holy orders; to enter holy orders; to be in holy orders”); extended as បំនោស៑ (paṃnos), បំន្វាស៑ (paṃnvās), ប្នោស៑ (pnos), from which Thai ผนวช (pà-nùuat) is derived. The final is also changed to ช to correspond Pali pabbajjā. Cognate with Modern Khmer បួស (buəh), Lao ບວດ (būat).

to ordain; to confer holy orders (upon); to invest with priesthood; to consecrate as a priest.

to be ordained; to be conferred holy orders (upon); to enter priesthood; to be or become a priest.

(slang and archaic) to deceive; to mislead; to victimise; to take advantage (of).


ไอ้เข้

ไอ้เข้ • (âi-kêe)

/ʔaj˥˩.kʰeː˥˩/

From ไอ้ (âi, “vulgar title”) + เข้ (kêe, “crocodylian”).


มุสลิม

From Arabic مُسْلِم (muslim). Doublet of มัสมั่น (mát-sà-màn).


ละหมาด

th-verb

ละหมาด • (lá-màat) (abstract noun การละหมาด)

lá-màat (romanization)
การละหมาด (abstract-noun)
นมาซ (alternative)

Semi-learned borrowing from Classical Persian نماز (namāz). The beginning ล- (l-) might have been contaminated by Arabic صَلَاة (ṣalāh). Related to Thai นมัสการ (ná-mát-sà-gaan), from Sanskrit नमस्कार (namaskāra, literally “act of bowing”), from नमस् (namas, “bow”) + कार (kāra, “act; action”).


ศีลอด

th-noun

ศีลอด • (sǐin-òt)

/siːn˩˩˦.ʔot̚˨˩/

From ศีล (sǐin, “precept; rite”) + อด (òt, “to abstain; to fast; to refrain”); literally "precept of abstaining", "precept of fasting", "rite of abstaining", "rite of fasting", etc.


ขึ้นอืด

th-verb

ขึ้นอืด • (kʉ̂n-ʉ̀ʉt) (abstract noun การขึ้นอืด or ความขึ้นอืด)

kʉ̂n-ʉ̀ʉt (romanization)
การขึ้นอืด (abstract-noun)
ความขึ้นอืด (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.ʔɯːt̚˨˩/

ขึ้น (kʉ̂n, “to go up; to increase; to rise”) + อืด (ʉ̀ʉt, “distended; puffy; swollen”).

com

(slang, derogatory, offensive) to be fat or obese.


โอฬารึก

th-adj

โอฬารึก • (oo-laa-rʉ́k) (abstract noun ความโอฬารึก)

oo-laa-rʉ́k (romanization)
ความโอฬารึก (abstract-noun)
เอาฬาริก (alternative)
เอาฬารึก (alternative)
โอฬาริก (alternative)

/ʔoː˧.laː˧.rɯk̚˦˥/

From Pali oḷārika (“crass; gross”); probably via Old Khmer olārik (“great; large”). Compare Modern Khmer ឱឡារិក (ʼaolaarɨk).

Job 37:4, KJV:
พระองค์ทรงแผดพระสุรเสียงอันโอฬารึกของพระองค์
prá-ong song pɛ̀ɛt prá-sù-rá-sǐiang an oo-laa-rʉ́k kɔ̌ɔng prá-ong
he thundereth with the voice of his excellency
Compare:
ISV: his majestic voice will thunder
HCSB: God thunders with His majestic voice
NET: he thunders with an exalted voice
JUB: his valiant voice shall thunder

(elegant) great (in various senses, often used to describe size, quantity, quality, degree, extent, importance, power, dignity, or status).


เหงือก

th-noun

เหงือก • (ngʉ̀ʉak)

From Proto-Southwestern Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Proto-Tai *ʰŋɯəkᴰ (“gum; gill”), from Old Chinese 顎 (OC *ŋaːɡ, “jaw”).
Cognate with Lao ເຫງືອກ (ngư̄ak), Lü ᦵᦄᦲᧅ (ṅgoek), Shan ႁိူၵ်ႇ (hòek), Ahom 𑜀𑜢𑜤𑜀𑜫 (kük) Khün ᩉᩮᩥ᩠ᨦᨠ, Northern Thai ᩉ᩠ᨦᩮᩬᩥᨠ.


โกน

goon (romanization)
การโกน (abstract-noun)

Compare Middle Khmer កោរ (kora), កោ (ko, “to shave (off)”). Cognate with Lao ໂກນ (kōn).


โกน

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer កោន៑ (kon), កោន្ន៑ (konn), កុន៑ (kun), ក្វន៑ (kvan, “child, offspring”). Compare Modern Khmer កូន (koun), Mon ကောန် (kon). Doublet of กูน (guun).


เบื่อ

th-verb

เบื่อ • (bʉ̀ʉa) (abstract noun การเบื่อ or ความเบื่อ)

bʉ̀ʉa (romanization)
การเบื่อ (abstract-noun)
ความเบื่อ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɓɯəᴮ (“disgusted”).
Cognate with Lao ເບື່ອ (bư̄a), Zhuang mbwq, Nong Zhuang mbowq, Tày bứa.

cog

Lao ເບື່ອ (bư̄a)

to be bored, tedious, tired, or wearied.


ของหวาน

th-noun

ของหวาน • (kɔ̌ɔng-wǎan)

/kʰɔːŋ˩˩˦.waːn˩˩˦/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + หวาน (wǎan, “sweet”). Cognate with Lao ຂອງຫວານ (khǭng huān).


บริดจ์

th-noun

บริดจ์ • (brìt)


ไขกระดูก

ไขกระดูก • (kǎi-grà-dùuk)


ผ้าปูโต๊ะ

ผ้าปูโต๊ะ • (pâa-bpuu-dtó) (classifier ผืน)

pâa-bpuu-dtó (romanization)
ผืน (classifier)


ไบต์

ไบต์ • (bái)


กิโลไบต์

กิโลไบต์ • (gì-loo-bái)


น่าน

th-proper noun

น่าน • (nâan)

จังหวัด จังหวัด#Thai


ซิ่ง

sîng (romanization)
การซิ่ง (abstract-noun)


ซิง

sing (romanization)
ความซิง (abstract-noun)


เทเบิลเทนนิส

th-noun

เทเบิลเทนนิส • (tee-bə̂l-ten-nís)


ตรัง

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Trang, a province in southern Thailand.


ยะลา

From Malay jala (“net”) (compare Pattani Malay جالاوْ / ยาลอ (“net”)), from Sanskrit जाल (jāla, “net”).
Compare Lao ຍະລາ (nya lā).

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Yala (a province in southern Thailand)


สงขลา

/soŋ˩˩˦.kʰlaː˩˩˦/

Corruption of Malay Singgora, from Sanskrit [Term?].

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Songkhla (a province in southern Thailand)


สตูล

From Kedah Malay ستول (setul, “santol”). Compare Malay sentul.

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Satun (a province in southern Thailand)


เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง

เส้นเลือดแดง • (sên-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/sen˥˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง

หลอดเลือดแดง • (lɔ̀ɔt-lʉ̂ʉat-dɛɛng)

/lɔːt̚˨˩.lɯa̯t̚˥˩.dɛːŋ˧/


หัวโบราณ

th-adj

หัวโบราณ • (hǔua-boo-raan) (abstract noun ความหัวโบราณ)

hǔua-boo-raan (romanization)
ความหัวโบราณ (abstract-noun)

From หัว (hǔua, “head”) + โบราณ (boo-raan, “ancient; archaic; old”).


มหานคร

th-noun

มหานคร • (má-hǎa-ná-kɔɔn)

From Sanskrit महानगर (mahānagara, literally “great city”); probably via Old Khmer mahānagara (“great city; great realm”). Cognate with Modern Khmer មហានគរ (môhankôr).

der

(historical) monarchy that has been annexed to or become a vassal state of another monarchy.


ตกฟาก

th-verb

ตกฟาก • (dtòk-fâak) (abstract noun การตกฟาก)

dtòk-fâak (romanization)
การตกฟาก (abstract-noun)

From ตก (dtòk, “to fall”) + ฟาก (fâak, “bamboo mat”), literally “to fall on a bamboo mat”.

com

(idiomatic, of a child) to be born; to be given birth; to be delivered.


ช้า ๆ

th-adv

ช้า ๆ • (cháa-cháa) (abstract noun ความช้า ๆ)

cháa-cháa (romanization)
ความช้า ๆ (abstract-noun)

/t͡ɕʰaː˦˥.t͡ɕʰaː˦˥/


การบ้าน

th-noun

การบ้าน • (gaan-bâan) (classifier อย่าง)

gaan-bâan (romanization)
อย่าง (classifier)


นิด

nít (romanization)
ความนิด (abstract-noun)


สะกด

sà-gòt (romanization)
การสะกด (abstract-noun)

to control through, subject to, or put under (as magic, spell, incantation, hypnosis, etc).


ภาษาพูด

/pʰaː˧.saː˩˩˦.pʰuːt̚˥˩/


ภาษามือ

ภาษามือ • (paa-sǎa-mʉʉ) (classifier ภาษา)

paa-sǎa-mʉʉ (romanization)
ภาษา (classifier)

/pʰaː˧.saː˩˩˦.mɯː˧/

ภาษา (paa-sǎa, “language”) + มือ (mʉʉ, “hand”).


จาวา

/t͡ɕaː˧.waː˥˩/

ภาษา ภาษา#Thai

(computing) (ภาษา~) Java (programming language).


ตระกูล

From Middle Khmer ត្រកូល (trakūla, “family; relatives; clan; lineage; etc.”), from Sanskrit गोत्र (gotra, “clan”) + कुल (kula, “family”); compare Modern Khmer ត្រកូល (trɑɑkoul). Cognate with Lao ຕະກູນ (ta kūn).


จตุจักร

th-proper noun

จตุจักร • (jà-dtù-jàk)

/t͡ɕa˨˩.tu˨˩.t͡ɕak̚˨˩/


มากกว่า

th-adv

มากกว่า • (mâak-gwàa) (abstract noun ความมากกว่า)

mâak-gwàa (romanization)
ความมากกว่า (abstract-noun)


มากที่สุด

มากที่สุด • (mâak-tîi-sùt) (abstract noun ความมากที่สุด)

mâak-tîi-sùt (romanization)
ความมากที่สุด (abstract-noun)


ที่สุด

ที่สุด • (tîi-sùt) (abstract noun ความที่สุด)

tîi-sùt (romanization)
ความที่สุด (abstract-noun)


สลัก

สลัก • (sà-làk) (abstract noun ความสลัก)

sà-làk (romanization)
ความสลัก (abstract-noun)


ประจำเดือน

th-adj

ประจำเดือน • (bprà-jam-dʉʉan)


ประจำ

From Old Khmer pracāṃ (“to cause to wait; to keep; to hold in reserve”), extended form of cāṃ, cāṃm, cām, caṃ, cam (“to guard, to be on guard, to watch; to await, to expect; to remain, to stay; to attend, to serve; to maintain, to support; to bear in mind, to memorise, to recall, to remember; etc”).
Compare Modern Khmer ប្រចាំ (prɑɑcam), Lao ປະຈຳ (pa cham), Northern Thai ᨷᩕᨧᩴᩣ.

der

2005, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๔) พ.ศ. ๒๕๔๘:
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๔๕๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๔๕๖...สัญญาจะขายหรือจะซื้อหรือคำมั่นในการซื้อขายทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในวรรคหนึ่ง ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างหนึ่งอย่างใดลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดเป็นสำคัญ หรือได้วางประจำไว้ หรือได้ชำระหนี้บางส่วนแล้ว จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่
mâat-dtraa sǎam hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi hâa-sìp hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi hâa-sìp hòk...sǎn-yaa jà kǎai rʉ̌ʉ jà sʉ́ʉ rʉ̌ʉ kam-mân nai gaan-sʉ́ʉ-kǎai sáp-sǐn dtaam tîi rá-bù wái nai wák nʉ̀ng tâa mí-dâai mii làk-tǎan bpen nǎng-sʉ̌ʉ yàang-nʉ̀ng-yàang-dai long-laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ fàai pûu dtɔ̂ng ráp-pìt bpen-sǎm-kan rʉ̌ʉ dâai waang bprà-jam wái rʉ̌ʉ dâai cham-rá nîi baang-sùuan lɛ́ɛo jà fɔ́ɔng-rɔ́ɔng hâi bang-káp-ká-dii hǎa-dâai-mâi
Section 3 The provision of Section 456 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 456...As for a contract to sell or buy or a promise to purchase the property mentioned in Paragraph 1, if there is no specific written evidence bearing the signature of the liable party as a significant sign, or no deposit has been given, or no partial performance has been effected, then no action for its enforcement can be filed.

(law) deposit: thing given as security or in part payment.


นางพยาบาล

th-noun

นางพยาบาล • (naang-pá-yaa-baan) (classifier คน)

naang-pá-yaa-baan (romanization)
คน (classifier)

From นาง (naang, “female agent noun prefix”) + พยาบาล (pá-yaa-baan, “nurse”).


ซิมบับเว

ประเทศซิมบับเว

สาธารณรัฐซิมบับเว


ครีบ

th-noun

ครีบ • (krîip)

→ Lao: ຄີບ (khīp)


ปิ่นโต

bpìn-dtoo (romanization)
เถา (classifier)

Uncertain. Compare Japanese 弁当 (bentō), Cantonese 便當 /便当 (bin6 dong1) (reborrowed from Japanese).


วิลาด

th-proper noun

วิลาด • (wí-lâat)

From Classical Persian ولایت (wilāyat, “wilayat”), from Arabic وِلَايَة (wilāya, “province”).

bor

2020 July 18, ไกรฤกษ์ นานา, “ตามหารูป ควีนวิกตอเรีย (“จ้าววิลาด”) ในวังพระเจ้ากรุงสยาม”, in silpa-mag.com:

ข้าพเจ้าเคยเห็นรูปควีนวิกตอเรีย...เขาเรียกกันว่า จ้าววิลาด

kâa-pá-jâao kəəi hěn rûup kwiin wík-dtɔɔ-riia ... kǎo rîiak gan wâa · jâao wí-lâat

I once saw the portrait of Queen Victoria...[whom] they call the Sovereign of Wilat.

2023 September 6, กัลปพฤกษ์, “‘แมนสรวง’ ลับลวงพราง ฉบับ ‘สว่างจิต’”, in the101.world:

ซื้ออาวุธผิดกฎหมายจากพวกวิลาด

sʉ́ʉ aa-wút pìt-gòt-mǎai jàak pûuak wí-lâat

purchase illegal weapons from Wilat companies


วิลาศ

th-proper noun

วิลาศ • (wí-lâat)

วิลาด วิลาด#Thai


กำนัน

Compare Khmer កំណាន់ (kɑmnan, “person in charge”).

cog

ตำบล ตำบล#Thai

(law) public officer in charge of ตำบล (dtam-bon, “subdistrict”).


คู่หมั้น

th-noun

คู่หมั้น • (kûu-mân)

From คู่ (kûu, “pair”) + หมั้น (mân, “betrothal; engagement”).

com

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔๔๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๔๔๑ ถ้าคู่หมั้นฝ่ายหนึ่งตายก่อนสมรส อีกฝ่ายหนึ่งจะเรียกร้องค่าทดแทนมิได้ ส่วนของหมั้นหรือสินสอดนั้น ไม่ว่าชายหรือหญิงตาย หญิงหรือฝ่ายหญิงไม่ต้องคืนให้แก่ฝ่ายชาย"
mâat-dtraa hâa hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp èt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp èt tâa kûu-mân fàai nʉ̀ng dtaai gɔ̀ɔn sǒm-rót ìik fàai nʉ̀ng jà rîiak-rɔ́ɔng kâa-tót-tɛɛn mí-dâai sùuan kɔ̌ɔng-mân rʉ̌ʉ sǐn-sɔ̀ɔt nán mâi-wâa chaai rʉ̌ʉ yǐng dtaai yǐng hrʉ̌ʉ fàai-yǐng mâi dtɔ̂ɔng kʉʉn hâi gɛ̀ɛ fàai-chaai
Section 5 The provision of Section 1441 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1441 Should one of the engaged persons die prior to the marriage, the other may not claim compensation. As for the engagement gift or bride price, whether the man or woman dies, the woman or her side needs not to return it to the man side."


หมั้น

mân (romanization)
การหมั้น (abstract-noun)

→ Northern Thai: ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ (semantic loan)

→ Lao: ໝັ້ນ (man) (semantic loan)

1935, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๑๔๓๕...ถ้าชายหรือหญิงยังไม่บรรลุนิติภาวะ ต้องรับความยินยอมของบิดามารดาก่อนจึงจะหมั้นได้ ถ้าบิดาหรือมารดาตาย ต้องรับความยินยอมจากผู้ที่ยังอยู่
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa...tâa chaai rʉ̌ʉ yǐng yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá dtɔ̂ng ráp kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng bì-daa maan-daa gɔ̀ɔn jʉng jà mân dâai tâa bì-daa rʉ̌ʉ maan-daa dtaai dtɔ̂ng ráp kwaam-yin-yɔɔm jàak pûu tîi yang yùu
Section 1435...If the man or woman has not yet attained majority, the consent of his or her father and mother must be obtained before they can be engaged. Had the father or mother died, the consent of the one living still is required.


สำแดง

th-verb

สำแดง • (sǎm-dɛɛng) (abstract noun การสำแดง)

sǎm-dɛɛng (romanization)
การสำแดง (abstract-noun)

/sam˩˩˦.dɛːŋ˧/

From Old Khmer saṃtēṅa, saṃteṅ (“to declare; to demonstrate; to express; to show; etc”), extended forms of stēṅa, steṅa, steṅ, steñ. Cognate with Modern Khmer សំដែង (sɑmdaeng), Khün ᩈᩴ᩵ᩣᨯᩯ᩠ᨦ.

cog

Khün ᩈᩴ᩵ᩣᨯᩯ᩠ᨦ

แสดง แสดง#Thai

(formal, elegant, somewhat archaic) alternative form of แสดง (sà-dɛɛng)


สมเดจ์

th-noun

สมเดจ์ • (sǒm-dèt)

สมเด็จ สมเด็จ#Thai


เสด็จ

th-verb

เสด็จ • (sà-dèt) (abstract noun การเสด็จ)

sà-dèt (romanization)
การเสด็จ (abstract-noun)
เสดจ์ (alternative)

From Old Khmer stec, stac, stāc (“to be supreme in status and power; to stand or move in state; to be pleased to do something”). Cognate with Modern Khmer ស្ដេច (sdac).

John 12:15, KJV:
ธิดาแห่งศิโยนเอ๋ย อย่ากลัวเลย ดูเถิด กษัตริย์ของเธอทรงลูกลาเสด็จมา
tí-daa hɛ̀ng sì-yoon ə̌əi yàa gluua ləəi duu tə̀ət gà-sàt kɔ̌ɔng təə song lók laa sà-dèt maa
Fear not, daughter of Sion: behold, thy King cometh, sitting on an ass's colt.

(used of a god, high priest, or royal person) to come; to go; to move.

high priest; or royal person; high priest; or royal person


เสดจ์

เสดจ์ • (sà-dèt) (abstract noun การเสดจ์)

sà-dèt (romanization)
การเสดจ์ (abstract-noun)

เสด็จ เสด็จ#Thai


จ้าว

th-noun

จ้าว • (jâao)

เจ้า เจ้า#Thai


ประตูน้ำ

ประตู (bprà-dtuu, “gate, door”) + น้ำ (náam, “water”), literally “watergate”.


ปรึกษา

th-verb

ปรึกษา • (bprʉ̀k-sǎa) (abstract noun การปรึกษา)

bprʉ̀k-sǎa (romanization)
การปรึกษา (abstract-noun)
ปฤกษา (alternative)

/prɯk̚˨˩.saː˩˩˦/

From Sanskrit परीक्षा (parīkṣā, “examination”). Cognate with Khmer ប្រឹក្សា (prəksaa), Lao ປຶກສາ (pưk sā).

der

Matthew 26:4, KJV:
ปรึกษากันเพื่อจะจับพระเยซูด้วยอุบายเอาไปฆ่าเสีย
bprʉ̀k-sǎa gan pʉ̂ʉa jà jàp prá-yee-suu dûai ù-baai ao bpai kâa sǐia
And consulted that they might take Jesus by subtilty, and kill him.

Psalm 71:10, KJV:
เพราะบรรดาศัตรูของข้าพระองค์กล่าวร้ายข้าพระองค์ บรรดาผู้ที่จ้องเอาชีวิตของข้าพระองค์ปรึกษากัน
prɔ́ ban-daa sàt-dtruu kɔ̌ɔng kâa-prá-ong glàao-ráai kâa-prá-ong ban-daa pûu tîi jɔ̂ɔng ao chii-wít kɔ̌ɔng kâa-prá-ong bprʉ̀k-sǎa gan
For mine enemies speak against me; and they that lay wait for my soul take counsel together,


ปฤกษา

th-verb

ปฤกษา • (bprʉ̀k-sǎa) (abstract noun การปฤกษา)

bprʉ̀k-sǎa (romanization)
การปฤกษา (abstract-noun)

/prɯk̚˨˩.saː˩˩˦/

ปรึกษา ปรึกษา#Thai


คุณพระ

th-interj

คุณพระ • (kun-prá)

From คุณ (kun, an honorific for a god, priest, etc, literally “favour, kindness; merit, virtue”) + พระ (prá, “god; priest; etc”).

com

(somewhat dated, now often humorous) oh my God; an exclamation of alarm, disbelief, shock, surprise, or pleasure.


เท่าไหร่

th-pronoun

เท่าไหร่ • (tâo-rài)

เท่าไร เท่าไร#Thai


สะดือ

th-noun

สะดือ • (sà-dʉʉ)

→ Lao: ສະດື (sa dư̄) / ສະດີ (sa dī)

desc

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

→ Lü: ᦉᦡᦹ (ṡḋue)

th-l

สายดือ (sǎai-dʉʉ)


เมื่อคืน

th-noun

เมื่อคืน • (mʉ̂ʉa-kʉʉn)

/mɯa̯˥˩.kʰɯːn˧/


เมื่อคืน

th-adv

เมื่อคืน • (mʉ̂ʉa-kʉʉn) (abstract noun ความเมื่อคืน)

mʉ̂ʉa-kʉʉn (romanization)
ความเมื่อคืน (abstract-noun)

/mɯa̯˥˩.kʰɯːn˧/


เมื่อวาน

th-noun

เมื่อวาน • (mʉ̂ʉa-waan)

From เมื่อ ("when") + วาน ("yesterday, past time"), which is Proto-Tai *ŋwaːᴬ (“yesterday”). วาน has final /-n/ added due to assimilation with นี้ as in เมื่อวานนี้.


เมื่อวาน

th-adv

เมื่อวาน • (mʉ̂ʉa-waan)


วาน

waan (romanization)
การวาน (abstract-noun)

Cognate with Lao ວານ (wān, “to ask a favour”).

to ask or request (another person) for assistance.


บัณฑูร

From Angkorian Old Khmer pandūl, pandul (“royal command; royal utterance; to issue a royal command; to speak to (a subject); etc”, literally “to cause to hear or receive with humility”), perhaps an extended form of *pdūl (“to carry, place, raise, or wear on the head”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer paṃdul; Angkorian Old Khmer pandval; Modern Khmer បន្ទូល (bɑɑbɑntuul), ផ្ទូល (phtuul), ផ្ទុល (phtul), ផ្ទុរ (phtuʼ).

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

(พระ~, พระราช~) command, decree, or order of an heir to the throne.

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

(พระ~, พระราช~) the heir to the throne himself.

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

(archaic) (พระ~, พระราช~) command, decree, or order of a monarch.


คอนเสิร์ต

th-noun

คอนเสิร์ต • (kɔɔn-sə̀ət)

/kʰɔːn˧.sɤːt̚˨˩/

/kʰɔn˧.sɤːt̚˨˩/


พุ่ม

พุ่ม • (pûm)


ไม้พุ่ม

ไม้พุ่ม • (máai-pûm)


พินัย

พินัย • (pí-nai)

pí-nai (romanization)
พิไนย (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer binai (“fine, monetary penalty; to fine, to impose a monetary penalty; etc”); ultimately from Sanskrit विनेय (vineya, “to be taken away, to be removed; to be chastised”) or Pali vineyya (idem). Compare Pre-Angkorian Old Khmer vinaya, vinai; Angkorian Old Khmer vinaya. Cognate with Modern Khmer ពិន័យ (pinɨy), វិន័យ (pinɨy).

der

(law and archaic) pecuniary penalty, as fine, charge, etc.


พิไนยกัน

พระไอยการลักษณมรดก
๔๙ มาตราหนึ่ง ผู้อาพาธหนักจะทำพิไนยกันไว้แก่ศิศ โยม แลสาขาญาติ แลทำบุญให้ทานให้เจ้าไทยพระสงฆก็ดี ถ้าเปนพิไนยกันของพระสงฆ ให้มีผู้เถ้าผู้แก่นั่ง ๓ คน ๔ คน
sìi-sìp gâao mâat-dtraa nʉ̀ng pûu aa-pâat nàk jà tam pí-nai-gan wái gɛ̀ɛ sìt yoom lɛɛ sǎa-kǎa-yâat lɛɛ tam-bun hâi-taan hâi jâao-tai prá-sǒng gɔ̂ɔ-dii tâa bpen pí-nai-gan kɔ̌ɔng prá-sǒng hâi mii pûu-tâo-pûu-gɛ̀ɛ nâng sǎam kon sìi kon
49. Another section is as follows: Where a gravely ill person wants to make a will bequeathing his property to his disciples, devouts, or kindred, or ordaining the making of merit or donations in favour of priests or their communities, and the person to make the will is a monk, there shall be three or four elders sitting [to witness the making of the will].

พินัยกรรม พินัยกรรม#Thai

(law) archaic form of พินัยกรรม (pí-nai-gam)


สาร

th-noun

สาร • (sǎan)

From Pali sāra (“cream; substance”) or Sanskrit सार (sāra, “extract; essence; soup”); probably via Old Khmer sār, sāra (“essence; substance”).
Cognate with Northern Thai ᩈᩣ᩠ᩁ, Lao ສານ (sān), Shan သၢၼ် (sǎan), Lü ᦉᦱᧃ (ṡaan), Modern Khmer សារ (saa).


สาร

th-adj

สาร • (sǎan)

From Proto-Tai *saːlᴬ ("husked rice"). Probably from Old Khmer sara (“fair; white”); perhaps cognate with Modern Khmer ស (sɑɑ, “bright; silver-coloured; white”).
Cognate with Zhuang san (“rice; grain”).


จันทบุรี

Traditionally believed to be from Pali candapurī (literally “moon town”), from canda (“moon”) + purī (“town”); equivalent to Thai จันท + บุรี (bù-rii). Argued by modern scholar Sujit Wongthes to be from Pali candanapurī (literally “sandal town”), from candana (“sandal”, Asian trees of the genus Santalum) + purī (“town”); equivalent to Thai จันทน + บุรี (bù-rii) which -น- is dropped. Compare Old Khmer candapūrī, from which the archaic form จันทบูรี was possibly derived.

com

จันท + บุรี (bù-rii)

com

จันทน + บุรี (bù-rii)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Chanthaburi
w:Mueang Chanthaburi District

(อำเภอเมือง~) Mueang Chanthaburi (a district of Chanthaburi Province, Thailand)


กระทง

grà-tong (romanization)
กะทง (alternative archaic dated obsolete)

Borrowed from Old Chinese 鐙 (OC *tɯːŋ, *tɯːŋs, “ritual vessel or lamp”).
Notes for Old Chinese notations in the Baxter–Sagart system: /*k-tˤəŋ/

och-l

(of a rooster) that has just learnt how to crow


วัจมรรค

th-noun

วัจมรรค • (wát-jà-mák)

From วัจ (wát, “feces”) + มรรค (mák, “path; way”). Compare Khmer វច្ចមគ្គ (vɔɔccɑɑmkkɔɔ).

cog

Khmer វច្ចមគ្គ (vɔɔccɑɑmkkɔɔ)


เวจมรรค

th-noun

เวจมรรค • (wét-jà-mák)

From เวจ (wêet, “feces”) + มรรค (mák, “path; way”).

af

วัจมรรค วัจมรรค#Thai

alternative form of วัจมรรค (wát-jà-mák)


เว็จมรรค

th-noun

เว็จมรรค • (wét-jà-mák)

From เว็จ (wét, “feces”) + มรรค (mák, “path; way”).

af

เวจมรรค เวจมรรค#Thai

archaic spelling of เวจมรรค (wét-jà-mák)


สวดมนต์

th-verb

สวดมนต์ • (sùuat-mon) (abstract noun การสวดมนต์)

sùuat-mon (romanization)
การสวดมนต์ (abstract-noun)

สวด (sùuat, “to recite”) + มนต์ (mon, “mantra”)


กำหนด

th-verb

กำหนด • (gam-nòt) (abstract noun การกำหนด)

gam-nòt (romanization)
การกำหนด (abstract-noun)

From Old Khmer កំម្នត៑ (kaṃmnat), កាំនត (kāṃnata, “to appoint, to determine, to fix, to set; direction, instruction; note, record, reminder; observation, remark; etc”), extended forms of Old Khmer កត៑ (kat), *កត៑ (*kat), កត (kata, “to mark down; to note down; to record; to register”), from which Thai กฎ (gòt) was derived. Cognate with Modern Khmer កំណត់ (kɑmnɑt).

ตามที่กฎหมายกำหนด

ศาลกำหนดให้คู่ความยื่นเอกสารภายในสี่สิบแปดวัน

sǎan gam-nòt hâi kûu-kwaam yʉ̂ʉn èek-gà-sǎan paai-nai sìi-sìp-bpɛ̀ɛt wan

The court requires the parties to submit documents within forty-eight days.

Job 38:10, KJV:
แล้วกำหนดเขตให้มันและวางดาลและประตู
lɛ́ɛo gam-nòt kèet hâi man lɛ́ waang daan lɛ́ bprà-dtuu
And brake up for it my decreed place, and set bars and doors,

Psalm 119:138, KJV:
บรรดาพระโอวาทที่พระองค์ทรงกำหนดไว้ก็ชอบธรรมและสัตย์สุจริตทั้งสิ้น
ban-daa prá oo-wâat tîi prá-ong song gam-nòt wái gɔ̂ chɔ̂ɔp-tam lɛ́ sàt-sùt-jà-rìt táng-sîn
Thy testimonies that thou hast commanded are righteous and very faithful.

to command; to decree; to direct; to order; to regulate; to require.


ที่ใด

tîi-dai (romanization)
ที่ไหน (alternative)
หนใด (alternative)
หนไหน (alternative)
แห่งใด (alternative)
แห่งไหน (alternative)
แห่งหนตำบลใด (alternative)
แห่งหนตำบลไหน (alternative)

From ที่ (tîi, “place”) + ใด (dai, “what; which”).

af

ที่ใดมีรักที่นั่นมีทุกข์

Where there is love, there is suffering.

จะไปที่ใด

เอาไว้ที่ใด


ฟ้าแลบ

fáa-lɛ̂ɛp (romanization)
แปล๊บ (classifier)
ฟ้าแมลบ (alternative obsolete poetic)

desc

→ English: Phar Lap (Australian racehorse)

/faː˦˥.lɛːp̚˥˩/

/faː˦˥.lɛp̚˥˩/

From ฟ้า (fáa) + แลบ (lɛ̂ɛp). Cognate with Lao ຟ້າແມບ (fā mǣp).

com

ฟ้า (fáa) + แลบ (lɛ̂ɛp)

cog

Lao ຟ້າແມບ (fā mǣp)


ซื้อของ

th-verb

ซื้อของ • (sʉ́ʉ-kɔ̌ɔng) (abstract noun การซื้อของ)

sʉ́ʉ-kɔ̌ɔng (romanization)
การซื้อของ (abstract-noun)

/sɯː˦˥.kʰɔːŋ˩˩˦/

ไปซื้อของ


เหาะ

hɔ̀ (romanization)
การเหาะ (abstract-noun)

From Old Khmer hoḥ (“to fly by supernatural power”). Cognate with Modern Khmer ហោះ (hɑh).

bor

Psalm 18:10, KJV:
พระองค์ทรงเครูบตนหนึ่งแล้วทรงเหาะไป พระองค์ทรงเหาะไปโดยปีกของลมอย่างรวดเร็ว
prá-ong song kee-rúup dton nʉ̀ng lɛ́ɛo song hɔ̀ bpai · prá-ong song hɔ̀ bpai dooi bpìik kɔ̌ɔng lom yàang rûuat-reo
And he rode upon a cherub, and did fly: yea, he did fly upon the wings of the wind.

Zechariah 5:1, KJV:
ดูเถิด หนังสือม้วนหนึ่งเหาะอยู่นั่น
duu tə̀ət · nǎng-sʉ̌ʉ múuan nʉ̀ng hɔ̀ yùu nân
Behold a flying roll.

to fly, move in the air, or travel through the air by supernatural power.

(colloquial) to fly, move in the air, or travel through the air by whatever means.


นิล

From Sanskrit नील (nīla, “dark blue”); possibly via Old Khmer nīla, nila (“blue sapphire; shiny black, dark blue”). Cognate with Modern Khmer នឹល (nɨl); Lao ນິນ (nin), ນິລະ (ni la).
The last sense was coined by King Bhumibol Adulyadej around 1965 due to the fact that the term sounds like the first syllable of the fish's name in English, Nile tilapia, and that it reflects the colour of the fish's skin as well.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) Nile tilapia: the fish Oreochromis niloticus of the family Cichlidae.


กระเป๋าเงิน

th-noun

กระเป๋าเงิน • (grà-bpǎo-ngən) (classifier ใบ)

grà-bpǎo-ngən (romanization)
ใบ (classifier)

กระเป๋า (grà-bpǎo, “bag”) + เงิน (ngən, “money”).


ฆ่าแกง

th-verb

ฆ่าแกง • (kâa-gɛɛng) (abstract noun การฆ่าแกง)

kâa-gɛɛng (romanization)
การฆ่าแกง (abstract-noun)

/kʰaː˥˩.kɛːŋ˧/

From ฆ่า (kâa, “to kill”) + แกง (gɛɛng, “to cook as soup; to make into soup”).


การฆ่าตัวตาย

การ (gaan) + ฆ่าตัวตาย (kâa-dtuua-dtaai)

prefix

ฆ่าตัวตาย ฆ่าตัวตาย#Thai

abstract noun of ฆ่าตัวตาย (kâa-dtuua-dtaai): suicide


ผนัง

th-noun

ผนัง • (pà-nǎng)

/pʰa˨˩.naŋ˩˩˦/


ข้อบังคับ

ข้อบังคับ • (kɔ̂ɔ-bang-káp)

/kʰɔː˥˩.baŋ˧.kʰap̚˦˥/

From ข้อ (kɔ̂ɔ, “point; issue”) + บังคับ (bang-káp, “to require; to compel”).


โล่ห์

th-noun

โล่ห์ • (lôo)

โล่ โล่#Thai


มะตูม

Aegle marmelos
Aegle marmelos#Translingual


ข้าราชการ

ข้าราชการ • (kâa-râat-chá-gaan) (classifier คน)

kâa-râat-chá-gaan (romanization)
คน (classifier)

/kʰaː˥˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kaːn˧/

Compound of ข้า (kâa, “servant”) + ราชการ (râat-chá-gaan, “government affairs; public affairs”, literally “royal affairs”), literally “servant of royal affairs”.


นาบ

nâap (romanization)
การนาบ (abstract-noun)

Uncertain. Compare Lao ນາບ (nāp, “to press down”); Shan ၼိပ်ႈ (nīp, “to press downwards”).

1 Timothy 4:2, KJV:
เอาเหล็กแดงนาบลงไปบนจิตสำนึกผิดชอบของเขา
ao lèk dɛɛng nâap long bpai bon jìt-sǎm-nʉ́k pìt-chɔ̂ɔp kɔ̌ɔng kǎo
having their conscience seared with a hot iron;
Compare
DBY: cauterised as to their own conscience,
GW: Their consciences have been scarred as if branded by a red-hot iron.
ISV: whose consciences have been burned by a hot iron.
NASB: seared in their own conscience as with a branding iron,
NHEB: branded in their own conscience as with a hot iron;


งก ๆ

/ŋok̚˦˥.ŋok̚˦˥/

From งก (ngók, “shaking; quaking; etc”, of body, limbs, etc) + ๆ (repetition mark).

com

(used to describe working) actively; strenuously; diligently; assiduously; industriously; zealously; hardly.


หงก ๆ

th-adj

หงก ๆ • (ngòk-ngòk) (abstract noun ความหงก ๆ)

ngòk-ngòk (romanization)
ความหงก ๆ (abstract-noun)

/ŋok̚˨˩.ŋok̚˨˩/


ค่าน้ำร้อนน้ำชา

th-noun

ค่าน้ำร้อนน้ำชา • (kâa-nám-rɔ́ɔn-nám-chaa)

/kʰaː˥˩.naːm˦˥.rɔːn˦˥.naːm˦˥.t͡ɕʰaː˧/

From ค่า (kâa, “cost; price”) + น้ำ (náam, “water”) + ร้อน (rɔ́ɔn, “hot”) + น้ำ (náam, “water; prefix for a beverage”) + ชา (chaa, “tea”); literally, "cost [of] boiled water [and] tea".


สนิม

th-noun

สนิม • (sà-nǐm)

From Old Khmer snim, conflict; oxidation; rust.

โคลงโลกนิติ:
สนิมเหล็กเกิดแต่เนื้อ ในตน กินกัดเนื้อเหล็กจน กร่อนขร้ำ บาปเกิดแต่ตนคน เป็นบาป บาปย่อมทำโทษซ้ำ ใส่ผู้บาปเอง
sà-nǐm lèk gə̀ət dtɛ̀ɛ nʉ́ʉa · nai dton · gin gàt nʉ́ʉa lèk jon · grɔ̀n krâm · bàap gə̀ət dtɛ̀ɛ dton kon · bpen bàap · bàap yɔ̂m tam tôot sám · sài pûu bàap eeng
The rust of an iron originates from within the iron itself and will devour it that it becomes ruined, just as a sin that originates from the sinner himself and will return ill results to him.

rust: oxide coating formed on iron or steel.


สนิม

สนิม • (sà-nǐm)

sà-nǐm (romanization)
ถนิม (alternative)

From corruption of Old Khmer ថ្និំ (thniṃ), ត្និំ (tniṃ), ថ្ន្យំ (thnyaṃ, “regalia, finery, ornament worn by a god, sovereign, etc”).


ชู้สาว

ชู้สาว • (chúu-sǎao)

/t͡ɕʰuː˦˥.saːw˩˩˦/

From ชู้ (chúu, “loved man; boyfriend; romantic relationship”) + สาว (sǎao, “loved woman; girlfriend; bride”).


ชู้

From Proto-Southwestern Tai *ɟuːꟲ² (“lover; adulterer”). Cognate with Northern Thai ᨩᩪ᩶, Khün ᨩᩪ᩶, Lao ຊູ້ (sū), Lü ᦋᦴᧉ (tsuu²), Shan ၸူႉ (tsṵ̂u), Tai Nüa ᥓᥧᥳ (tsu̇), Ahom 𑜋𑜥 (chū).


พนักงาน

pá-nák-ngaan (romanization)
พนักงาร (alternative archaic dated obsolete)

From Old Khmer bnāk (“bearer, stand, support; agent, official, servant; etc”) + ṅār (“labour; service; work”). Cognate with Modern Khmer ភ្នាក់ងារ (phnĕək ngiə).

bor

1963 June 5, สภาผู้แทนราษฎร, “พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พุทธศักราช ๒๔๗๗”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2021-12-13:

เพื่อพบเหตุของการตาย...จะให้ส่งทั้งศพ...ไปยัง...พนักงานแยกธาตุ...

pʉ̂ʉa póp hèet kɔ̌ɔng gaan-dtaai ... jà hâi sòng táng sòp ... bpai yang ... pá-nák-ngaan yɛ̂ɛk tâat ...

In order to discover the cause of the death...the whole corpse may be ordered to be sent...over to...an official [responsible for] analysing bones...

2004, Buckingham, Marcus, and, Clifton, Donald O., เจาะจุดแข็ง, Nation Books, →ISBN, page 200:

เขาจึงมอบนกหวีดให้พนักงานทุกคนและสั่งให้เป่าออกมาดัง ๆ

kǎo jʉng mɔ̂ɔp nók-wìit hâi pá-nák-ngaan túk kon lɛ́ sàng hâi bpào ɔ̀ɔk maa dang dang

He then gave whistles to all the members of the staff and told them to blow them out loud.

2023 September 30, “รวบแล้วพนักงานสายการบินพยายามกินบวบ-ทำอนาจารผู้โดยสารเยาวชนอายุ 15 ปี”, in สรยุทธ สุทัศนะจินดา กรรมกรข่าว:

รวบแล้วพนักงานสายการบินพยายามกินบวบ...ผู้โดยสารเยาวชนอายุ 15 ปี

rûuap lɛ́ɛo pá-nák-ngaan sǎai-gaan-bin pá-yaa-yaam gin-bùuap ... pûu-dooi-sǎan yao-wá-chon aa-yú · sìp-hâa · bpii

An airline worker trying to go down on...a juvenile passenger aged 15 years has been arrested.

one responsible for a duty or function, as agent, functionary, employee, officer, official, staff member, etc. Abbreviation: พนง. (pɔɔ-nɔɔ-ngɔɔ)


เจ้าพนักงาน

From เจ้า (jâao, “owner; possessor”) + พนักงาน (pá-nák-ngaan, “duty; function”); literally "owner of duty", "possessor of duty", etc. Compare Khmer ចៅភ្នាក់ងារ (cawphnĕəkngiə).

af

2015, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘:
มาตรา ๓ ให้เพิ่มข้อความต่อไปนี้เป็น (๑๖) ของมาตรา ๑ แห่งประมวลกฎหมายอาญา "(๑๖) "เจ้าพนักงาน" หมายความว่า บุคคลซึ่งกฎหมายบัญญัติว่า เป็นเจ้าพนักงาน หรือได้รับแต่งตั้งตามกฎหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการ ไม่ว่าเป็นประจำหรือครั้งคราว และไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่"
mâat-dtraa sǎam hâi pə̂əm kɔ̂ɔ-kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi bpen à-nú-mâat-dtraa sìp-hòk kɔ̌ɔng mâat-dtraa nʉ̀ng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai aa-yaa "à-nú-mâat-dtraa sìp-hòk "jâao-pá-nák-ngaan" mǎai-kwaam wâa bùk-kon sʉ̂ng gòt-mǎai ban-yàt wâa bpen jâao-pá-nák-ngaan rʉ̌ʉ dâai-ráp dtɛ̀ng-dtâng dtaam gòt-mǎai hâi bpà-dtì-bàt nâa-tîi râat-chá-gaan mâi-wâa bpen-bprà-jam rʉ̌ʉ kráng-kraao lɛ́ mâi-wâa jà dâai ráp kâa-dtɔ̀ɔp-tɛɛn rʉ̌ʉ mâi"
Section 3 The following shall be inserted in Section 1 of the Criminal Code as its (16): "(16) 'public officer' means a person who is designated as a public officer by the law or who is legally authorised to carry out a public duty, either regularly or temporarily, and whether entitled to any compensation or not."

1976, คณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:
ข้อ ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๓๘ แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๓๘ ผู้ใดต่อสู้หรือขัดขวางเจ้าพนักงานหรือผู้ซึ่งต้องช่วยเจ้าพนักงานตามกฎหมายในการปฏิบัติการตามหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
kɔ̂ɔ sìi hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt pûu-dai dtɔ̀ɔ-sûu rʉ̌ʉ kàt-kwǎang jâao-pá-nák-ngaan rʉ̌ʉ pûu sʉ̂ng dtɔ̂ng chûai jâao-pá-nák-ngaan dtaam gòt-mǎai nai gaan-bpà-dtì-bàt gaan dtaam nâa-tîi dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk mâi gəən nʉ̀ng bpii rʉ̌ʉ bpràp mâi gəən sɔ̌ɔng pan bàat rʉ̌ʉ táng jam táng bpràp"
Article 4 The provision of Section 138 of the Criminal Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 138 Any person who attacks or offers resistance to a public officer or a person who is required by the law to assist a public officer in the execution of his duty shall be liable to imprisonment of not more than one year, or a fine of not more than two thousand baht, or both."

1956, ประมวลกฎหมายอาญา:
มาตรา ๙ เจ้าพนักงานของรัฐบาลไทยกระทำความผิดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๔๗ ถึงมาตรา ๑๖๖ และมาตรา ๒๐๐ ถึงมาตรา ๒๐๕ นอกราชอาณาจักร จะต้องรับโทษในราชอาณาจักร
mâat-dtraa gâao jâao-pá-nák-ngaan kɔ̌ɔng rát-tà-baan tai grà-tam kwaam-pìt dtaam tîi ban-yàt wái nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìi-sìp jèt tʉ̌ng mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi hòk-sìp hòk lɛ́ mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi tʉ̌ng mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi hâa nɔ̂ɔk râat-chá-aa-naa-jàk jà dtɔ̂ng ráp tôot nai râat-chá-aa-naa-jàk
Section 9 A public officer of the Thai government who commits any of the offences set forth in Sections 147 through 116 and 200 through 205 outside the kingdom must serve his punishments within the kingdom.

public authority; public officer; public servant.


เจ้าหน้าที่

th-noun

เจ้าหน้าที่ • (jâao-nâa-tîi)

jâao-nâa-tîi (romanization)
เจ้าน่าที่ (alternative archaic dated obsolete)

desc

→ Shan: ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ (tsāo nāa tīi)

→ Shan: ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ (tsāo nāa tīi)

/t͡ɕaːw˥˩.naː˥˩.tʰiː˥˩/

From เจ้า (jâao, “owner, possessor; chief, lord, master”) + หน้าที่ (nâa-tîi, “duty; function”); literally "owner of duty", "possessor of duty", "lord of duty", etc. Compare Lao ເຈົ້າໜ້າທີ່ (chao nā thī).

cog

Lao ເຈົ້າໜ້າທີ່ (chao nā thī)

Joshua 1:10, KJV:
แล้วโยชูวาบัญชาเจ้าหน้าที่ทั้งปวงของประชาชนว่า
lɛ́ɛo yoo-chuu-waa ban-chaa jâao-nâa-tîi táng-bpuuang kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon wâa
Then Joshua commanded the officers of the people, saying,

Acts 17:8, NASB:
เมื่อประชาชนและเจ้าหน้าที่ผู้ครองเมืองได้ยินดังนั้นก็ร้อนใจ
mʉ̂ʉa bprà-chaa-chon lɛ́ jâao-nâa-tîi pûu krɔɔng mʉʉang dâi-yin dang-nán gɔ̂ rɔ́ɔn-jai
They stirred up the crowd and the city authorities who heard these things.

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัตินี้ "เจ้าหน้าที่" หมายความว่า ข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง หรือผู้ปฏิบัติงานประเภทอื่น ไม่ว่าจะเป็นการแต่งตั้งในฐานะเป็นกรรมการหรือฐานะอื่นใด
mâat-dtraa · sìi · nai prá-râat-chá-ban-yàt níi · “jâao-nâa-tîi” · mǎai-kwaam wâa · kâa-râat-chá-gaan · pá-nák-ngaan · lûuk-jâang · rʉ̌ʉ pûu-bpà-dtì-bàt-ngaan bprà-pêet ʉ̀ʉn · mâi-wâa jà bpen gaan dtɛ̀ng-dtâng nai tǎa-ná bpen gam-má-gaan rʉ̌ʉ tǎa-ná ʉ̀ʉn dai
Section 4 In this Act, "authority" means a government officer, official, employee, or worker of a different type, irrespective of whether having been appointed to the position of a board member or any other position;
มาตรา ๕ หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดต่อผู้เสียหายในผลแห่งละเมิดที่เจ้าหน้าที่ของตนได้กระทำในการปฏิบัติหน้าที่ ในกรณีนี้ ผู้เสียหายอาจฟ้องหน่วยงานของรัฐดังกล่าวได้โดยตรง แต่จะฟ้องเจ้าหน้าที่ไม่ได้
mâat-dtraa · hâa · nùai-ngaan-kɔ̌ɔng-rát dtɔ̂ng ráp-pìt dtɔ̀ɔ pûu-sǐia-hǎai nai pǒn hɛ̀ng lá-mə̂ət tîi jâao-nâa-tîi kɔ̌ɔng dton dâai grà-tam nai gaan-bpà-dtì-bàt nâa-tîi · nai gɔɔ-rá-nii níi · pûu-sǐia-hǎai àat fɔ́ɔng nùai-ngaan-kɔ̌ɔng-rát dang glàao dâai dooi-dtrong · dtɛ̀ɛ jà fɔ́ɔng jâao-nâa-tîi mâi dâai

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (2013 February 19) “พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (in Thai), Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, archived from the original on 2019-01-18

Section 5 A state agency must be liable to the victim for the consequences of a tort which its own authority has committed in the execution of a duty. In this respect, the victim may lay claim against the said state agency directly, but no claim can be entered against the authority.

agent; authority; functionary; officer; official.


เถิด

th-particle

เถิด • (tə̀ət)

tə̀ət (romanization)
เถอะ (alternative)
เท้อ (alternative)

1939, น.ม.ส., “ต้นเรื่อง”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 8:

เจ้าจงกินผลไม้อำมฤตนี้เถิด ความงามของเจ้าจะอยู่ให้ข้าชมไปชั่วกาลนาน

jâao jong gin pǒn-lá-máai am-má-rít níi tə̀ət · kwaam-ngaam kɔ̌ɔng jâao jà yùu hâi kâa chɔɔ-mɔɔ bpai chûua gaa-lá-naan

Thou shalt eat this fruit of immortality, [so that] thy beauty would remain for me to see for ever.

1932, คณะราษฎร, ประกาศคณะราษฎร, page 3:

ราษฎรพึงหวังเถิดว่า...

1923, ทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา, “พงศาวดารญวน”, in ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 28, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 3:

ให้แม่ทัพตั้งเลเลยเปนเจ้าเมืองตังเกี๋ยเถิด

hâi mɛ̂ɛ-táp dtâng lee-ləəi bpen jâao mʉʉang dtang-gǐia tə̀ət

The commander-in-chief shall appoint Lê Lợi as the lord of Đông Kinh Town.

used in a suggestive, optative, requestive, imperative, or affirmative expression, for the purpose of emphasising it.


กระบวน

grà-buuan (romanization)
ขบวร (alternative archaic dated obsolete)
กระบวร (alternative archaic dated obsolete)
ขบูร (alternative archaic dated obsolete)
กระบูร (alternative archaic dated obsolete)
ขบวน (alternative)


กล้ามเนื้อ

th-noun

กล้ามเนื้อ • (glâam-nʉ́ʉa) (classifier มัด or ชิ้น)

glâam-nʉ́ʉa (romanization)
มัด (classifier)
ชิ้น (classifier)

com

กล้าม (glâam) + เนื้อ (nʉ́ʉa)


มะเร็ง

th-noun

มะเร็ง • (má-reng)

→ Lao: ມະເຮັງ (ma heng)

Possibly from common Tai derived compound words หมาก (màak, “blister; rash”) + เรง (reeng, “small”) in the sense of inflaming skin rash. Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩁᩮ᩠ᨦ (“inflaming tumor on skin”) and Shan မၢၵ်ႇႁဵင်း (màak háeng, “cancerous tumor”). Or, possibly Semi-learned borrowing from Malay merengsa (“irritant; incurable, obstinate, unhealable”). Compare Khmer ម្រេញ (mrɨñ, “cancer; ulcer”).


หมอง

th-adj

หมอง • (mɔ̌ɔng) (abstract noun ความหมอง)

mɔ̌ɔng (romanization)
ความหมอง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰmoːŋᴬ (“gray”). Cognate with Lao ໝອງ (mǭng), Shan မွင် (mǎung), Ahom 𑜉𑜨𑜂𑜫 (moṅ), Zhuang mong. Compare Khmer ហ្មង (mɑɑng).

dim; opaque; not bright; not transparent; turbid.


สรง

sǒng (romanization)
การสรง (abstract-noun)

From Old Khmer sroṅ, sraṅ (“to bathe; to cleanse with water; to wash; etc”). Cognate with Modern Khmer ស្រង់ (srɑng).

1917, “พงษาวดารเมืองหลวงพระบาง ตามฉบับที่มีอยู่ในศาลาลูกขุน”, in ประชุมพงษาวดาร ภาคที่ ๕, พระนคร: โบราณคดีสโมสร, page 277:

สรงน้ำพระบางเสร็จแล้ว ตั้งกระบวนแห่ช้างม้า

sǒng náam prá baang sèt lɛ́ɛo · dtâng grà-buuan hɛ̀ɛ cháang máa

Having bathed [the statue] Phra Bang [in holy] water completely, a parading procession of elephants [and] horses was set up.

1920, “พระราชพิธีจักรพรรดิราชาธิราช”, in ลัทธิธรรมเนียมต่าง ๆ ภาคที่ ๘, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 2:

เมื่อเสด็จลงสรงนั้น ทรงขาว

When [His Majesty] went down to take a bath, [he] dressed in white.

1928, ธำรงเจดีย์รัฐ (เทศ วิริยรัต), หลวง, “สุวรรณสังขชาดก”, in ปัญญาสชาดก ภาคที่ ๑๙, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 23:

ราชเทวีตื่นแล้วก็สรงพักตร์

râat-chá-tee-wii dtʉ̀ʉn lɛ́ɛo gɔ̂ sǒng pák

Having woken up, the royal lady then washed [her] face.

(royal, transitive or intransitive) to bathe; to wash.


บัญชี

ban-chii (romanization)
บาญชี (alternative)

From Old Khmer pañjīy, pañjiy, pañjiya, pāñjiy, pañjīy, pāñjī (“archive; account; list; record; register; etc”); ultimately from Sanskrit पञ्जी (pañjī, “almanac; calendar; register”). Compare Modern Khmer បញ្ជី (bɑɑbɑñcii). Cognate with Lao ບັນຊີ (ban sī).

der

written record: account, list, register, etc.


ตำลึง

Compare Mon တၞုင် (tnung) (as in တၞုင်ကရောပ် (tnungkarop, “ivy gourd”)).

(botany) ivy gourd: the plant Coccinia grandis of the family Cucurbitaceae.


แก้

gɛ̂ɛ (romanization)
การแก้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *keːꟲ (“to undo; to untie”), from Middle Chinese 解 (MC keaX, “to untie, undo”).
Cognate with Lao ແກ້ (kǣ), Tai Nüa ᥐᥥᥲ (kè), Lü ᦶᦂᧉ (k̇ae²), Shan ၵႄႈ (kāae), Ahom 𑜀𑜦𑜧 (kē), Zhuang gej.

cog

Lü ᦶᦂᧉ (k̇ae²)

(of something broken, wrong, unfavourable, etc) to correct; to set right; to fix; to mend; to repair.

wrong; unfavourable; etc; wrong; unfavourable; etc


แน่

nɛ̂ɛ (romanization)
ความแน่ (abstract-noun)

Cognate with Lao ແນ່ (nǣ), Northern Thai ᨶᩯ᩵.


อุตสาหกรรม

th-noun

อุตสาหกรรม • (ùt-sǎa-hà-gam)

From อุตสาห (ùt-sǎa-hà-, “diligence; perseverance; etc”) + กรรม (gam, “act; action; activity; etc”); calque of English industry, coined by Wan Waithayakon. Compare Khmer ឧស្សាហកម្ម (ʼuhsaahaʼkam), Lao ອຸດສາຫະກຳ (ʼut sā ha kam), Northern Thai ᩏᨲ᩠ᩈᩣᩉᨠᩢᨾ᩠ᨾ᩺.

cog

ᩏᨲ᩠ᩈᩣᩉᨠᩢᨾ᩠ᨾ᩺

Northern Thai ᩏᨲ᩠ᩈᩣᩉᨠᩢᨾ᩠ᨾ᩺

การปรับให้เป็นอุตสาหกรรม

2020 September 10, “ชง คกก. แร่ชี้ขาดหลังพ้น ๓๐ วัน อัคราฯ ยื่นสำรวจแร่ทองเพชรบูรณ์ ๔.๔ แสนไร่”, in สำนักข่าวอิศรา, Bangkok: สำนักข่าวอิศรา, retrieved 2020-09-12:

นายเชวงศักดิ์ คำตา อุตสาหกรรมจังหวัดเพชรบูรณ์...ลงนามประกาศ...เรื่อง ขออาชญาบัตรพิเศษแร่ทองคำ...

naai chá-weeng sàk · kam dtaa · ùt-sǎa-hà-gam jang-wàt pét-chá-buun ... long-naam bprà-gàat ... rʉ̂ʉang · kɔ̌ɔ àat-yaa-bàt pí-sèet rɛ̂ɛ tɔɔng-kam ...

Nai Chawengsak Khamta, Phetchabun provincial industry officer,...signed the announcement...regarding the application [for] a letter patent [concerning] gold minerals...

(government) public officer charged with overseeing industry in a certain area.


จารกรรม

From จาร (jaan, “espionage agent”) + กรรม (gam, “act; action; activity”).


เป้า

bpâo (romanization)
เป้า (classifier)
อัน (classifier)

Cognate with Lao ເປົ້າ (pao), Lü ᦔᧁᧉ (ṗaw²).

cog

Lü ᦔᧁᧉ (ṗaw²)


เพลิน

th-verb

เพลิน • (pləən) (abstract noun การเพลิน or ความเพลิน)

pləən (romanization)
การเพลิน (abstract-noun)
ความเพลิน (abstract-noun)


เพลิด

th-prefix

เพลิด • (plə̂ət)

อย่างเพลิดเพลิน

เพลิน เพลิน#Thai


หมึกกระดอง

th-noun

หมึกกระดอง • (mʉ̀k-grà-dɔɔng) (classifier ตัว)

mʉ̀k-grà-dɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/mɯk̚˨˩.kra˨˩.dɔːŋ˧/

com

หมึก (mʉ̀k) + กระดอง (grà-dɔɔng)


มนตร์

th-noun

มนตร์ • (mon)

From Sanskrit मन्त्र (mantra, “mantra”); probably via Old Khmer mantra (“mantra”). Compare Modern Khmer មន្ត្រ (mŭən).


มนต์

มนต์ • (mon)

From Pali manta (“mantra”); probably via Old Khmer manta (“mantra”). Compare Modern Khmer មន្ត (mŭən).

มนตร์ มนตร์#Thai


วิตามิน

wí-dtaa-min (romanization)
วิตะมิน (alternative)
ไวตามิน (alternative)


เทศกาล

From Sanskrit देशकाल (deśakāla, literally “place and time”); equivalent to เทศ (têet) + กาล (gaan). Compare Khmer ទេសកាល (teihkaal).

der

เพลงยาวพยากรณ์กรุงศรีอยุธยา:
ในลักษณ์ทำนายไว้บ่ห่อนผิด เมื่อวินิศพิศดูก็เห็นสม มิใช่เทศกาลร้อนก็ร้อนระงม มิใช่เทศกาลลมลมก็พัด มิใช่เทศกาลหนาวก็หนาวพ้น มิใช่เทศกาลฝนฝนก็อุบัติ ทุกต้นไม้หย่อมหญ้าสารพัด เกิดวิบัตินานาทั่วสากล
nai lák tam-naai wái bɔ̀ɔ hɔ̀n pìt · mʉ̂ʉa wí-nít pít duu gɔ̂ hěn sǒm · mí châi têet-sà-gaan rɔ́ɔn gɔ̂ rɔ́ɔn rá-ngom · mí châi têet-sà-gaan lom lom gɔ̂ pát · mí châi têet-sà-gaan nǎao gɔ̂ nǎao pón · mí châi têet-sà-gaan fǒn fǒn gɔ̂ ù-bàt · túk-dtôn-máai-yɔ̀m-yâa sǎa-rá-pát · gə̀ət wí-bàt naa-naa tûua sǎa-gon
The prophecy in that letter is not wrong. Ponder and you will agree, for you will feel scorchingly hot though it is not the hot season, and winds will blow though it is not the windy season, and you will feel shiveringly cold though it is not the cold season, and showers will befall though it is not the rainy season. Various disasters will reign over everyone and everywhere throughout the universe.


การรักษา

รักษา รักษา#Thai


สังหาร

th-verb

สังหาร • (sǎng-hǎan) (abstract noun การสังหาร)

sǎng-hǎan (romanization)
การสังหาร (abstract-noun)

/saŋ˩˩˦.haːn˩˩˦/

From Sanskrit संहार (saṃhāra, “destroyer; destroying”). Compare Old Khmer saṅhār (“destruction; the end of the world; used as slave name”); Modern Khmer សង្ហារ (sɑɑsɑnghaa, “to destroy; to kill; to ruin; etc”), សំហារ (sɑmhaa, “to destroy; to kill; to ruin; etc”).

cog

Psalm 34:21, KJV:
ความชั่วจะสังหารคนชั่ว
kwaam-chûua jà sǎng-hǎan kon chûua
Evil shall slay the wicked.

Psalm 136:18, KJV:
และทรงสังหารกษัตริย์พระนามอุโฆษ
lɛ́ song sǎng-hǎan gà-sàt prá-naam ù-kôot
And slew famous kings.

1 Kings 20:36, KJV:
ดูเถิด พอท่านออกไปจากข้าพเจ้า สิงโตตัวหนึ่งจะสังหารท่าน
duu-tə̀ət pɔɔ tân ɔ̀ɔk bpai jàak kâa-pá-jâao sǐng-dtoo dtuua nʉ̀ng jà sǎng-hǎan tân
Behold, as soon as thou art departed from me, a lion shall slay thee.


โรคศิลปะ

th-noun

โรคศิลปะ • (rôok-sǐn-lá-bpà)

From โรค (rôok, “disease”) + ศิลปะ (sǐn-lá-bpà, “art”); literally "art of disease".

af

medicine (as a discipline); therapeutics.


สังวาส

th-verb

สังวาส • (sǎng-wâat) (abstract noun การสังวาส)

sǎng-wâat (romanization)
การสังวาส (abstract-noun)
สมพาส (alternative)

/saŋ˩˩˦.waːt̚˥˩/

Borrowed from Sanskrit संवास (saṃvāsa, literally “common residence, shared residence; to live together, to share a residence; etc”) or Pali saṃvāsa (“idem”). Compare Modern Khmer សង្វាស (sɑɑsɑngviəh, “sexual intercourse”), សំវាស (sɑmviəh, “sexual intercourse”).

cog

Judges 19:22, KJV:
ส่งชายที่เข้ามาอยู่ในบ้านของแกมาให้เราสังวาส
sòng chaai tîi kâo maa yùu nai bâan kɔ̌ɔng gɛɛ maa hâi rao sǎng-wâat
Bring forth the man that came into thine house, that we may know him.


กระทำ

th-verb

กระทำ • (grà-tam) (abstract noun การกระทำ)

grà-tam (romanization)
การกระทำ (abstract-noun)
กทำ (alternative)
ก่ทำ (alternative)
สทำ (alternative)

Cognate with Northern Thai ᨠ᩠ᨴᩣᩴ, Khün ᨠ᩠ᨴᩣᩴ, Lao ກະທຳ (ka tham), Lü ᦂᦑᧄ (k̇tam).

(literary) to do; to perform; to carry out.


อุปรากร

th-noun

อุปรากร • (ù-bpà-raa-gɔɔn)


ละครร้อง

ละครร้อง • (lá-kɔɔn-rɔ́ɔng)

/la˦˥.kʰɔːn˧.rɔːŋ˦˥/

ละคร (lá-kɔɔn) + ร้อง (rɔ́ɔng).

com

ละคร (lá-kɔɔn) + ร้อง (rɔ́ɔng)


ร่วม

rûuam (romanization)
การร่วม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຮ່ວມ (hūam), Northern Thai ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ, Khün ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ, Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹), Shan ႁူမ်ႈ (hūum).

cog

Lü ᦷᦣᧄᧈ (hom¹)


ชำเรา

From Old Khmer jaṃrau, jaṃrova (“deep; depth, deepness; deep place, as gully, ravine, gorge, etc”); being extended forms of Old Khmer jrau, jrov (“deep; depth, deepness”). Cognate with Modern Khmer ជំរៅ (cumrɨw).

2019 May 27, “พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๗) พ.ศ. ๒๕๖๒”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 136, number 69 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2019-05-28, page 127:

(๑๘) "กระทำชำเรา" หมายความว่า กระทำเพื่อสนองความใคร่ของผู้กระทำโดยการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำกระทำล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น

(sìp bpɛ̀ɛt) · “grà-tam cham-rao” · mǎai-kwaam wâa · grà-tam pʉ̂ʉa sà-nɔ̌ɔng kwaam-krâi kɔ̌ɔng pûu-grà-tam dooi gaan-chái à-wai-yá-wá-pêet kɔ̌ɔng pûu-grà-tam grà-tam lûuang-lám à-wai-yá-wá-pêet · tá-waan-nàk · rʉ̌ʉ chɔ̂ng-bpàak kɔ̌ɔng pûu ʉ̀ʉn

(18) "to commit intercourse" means to commit [any act] to satisfy the desire of the committing person by using the genital organ of the committing person to commit [the act in a manner that] penetrates the genital organ, anus, or oral cavity of another person;

2007 September 19, “ประมวลกฎหมายอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-03-24, retrieved 2019-01-10:

มาตรา ๒๗๗ ผู้ใดกระทำชำเราเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีซึ่งมิใช่ภริยาหรือสามีของตน โดยเด็กนั้นจะยินยอมหรือไม่ก็ตาม ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สี่ปีถึงยี่สิบปีและปรับตั้งแต่แปดหมื่นบาทถึงสี่แสนบาท

mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi jèt-sìp jèt · pûu dai grà-tam cham-rao dèk aa-yú yang mâi gəən sìp hâa bpii sʉ̂ng mí châi pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii kɔ̌ɔng dton · dooi dèk nán jà yin-yɔɔm rʉ̌ʉ mâi gɔ̂ dtaam · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sìi bpii tʉ̌ng yîi sìp bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ bpɛ̀ɛt mʉ̀ʉn bàat tʉ̌ng sìi sɛ̌ɛn bàat

Section 277 Anyone who commits intercourse with a child that is not yet over fifteen years of age and is not his own wife or her own husband, regardless of whether or not the child consents [thereto], shall be liable to imprisonment from four years to twenty years and a fine from eighty thousand baht to four hundred thousand baht.

1908 June 1, “กฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.๑๒๗”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 25, number 9 (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, page 260:

มาตรา ๒๔๒ ผู้ใดทำชำเราผิดธรรมดามนุษย์ ด้วยชายก็ดี หญิงก็ดี หรือทำชำเราด้วยสัตว์เดียรฉานก็ดี ท่านว่า มันมีความผิด ต้องรวางโทษจำคุกตั้งแต่สามเดือนขึ้นไปจนถึงสามปี แลให้ปรับตั้งแต่ห้าสิบบาทขึ้นไปจนถึงห้าร้อยบาทด้วยอีกโสดหนึ่ง

mâat-dtraa · sɔ̌ɔng-rɔ́ɔi sìi-sìp sɔ̌ɔng · pûu dai tam cham-rao pìt tam-má-daa má-nút · dûai chaai gɔ̂ɔ-dii · yǐng gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ tam cham-rao dûai sàt-diia-rá-chǎan gɔ̂ɔ-dii · tâan wâa · man mii kwaam-pìt · dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam dʉʉan kʉ̂n bpai jon tʉ̌ng sǎam bpii · lɛɛ hâi bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hâa sìp bàat kʉ̂n bpai jon tʉ̌ng hâa rɔ́ɔi bàat dûai ìik sòot nʉ̀ng

Section 242 [When] anyone has carnal knowledge against the order of nature, either with a man or a woman, or has carnal knowledge with a nonhuman animal, LORD says he is guilty [of an offence, for which he] shall be liable to imprisonment from three months up to three years, and shall also be [imposed with] a fine from fifty baht up to five hundred baht as an additional kind [of penalty].

(formal, law) sexual intercourse; sexual activity.


อาคาร

From Pali āgāra, Sanskrit आगार (āgāra). Cognate with Lao ອາຄານ (ʼā khān) and Khmer អាគារ (ʼaakiə).

Lao ອາຄານ (ʼā khān)


ตึก

→ Khmer: តឹក (tək)

Unknown. Shared lexeme across several languages in mainland Southeast Asia, including Burmese တိုက် (tuik), Mon တိုက်, Lao ຕຶກ (tưk).


หอคอย

th-noun

หอคอย • (hɔ̌ɔ-kɔɔi) (classifier หอ or หลัง)

hɔ̌ɔ-kɔɔi (romanization)
หอ (classifier)
หลัง (classifier)

/hɔː˩˩˦.kʰɔːj˧/

From หอ (hɔ̌ɔ, “tower”) + คอย (kɔɔi, “to watch”); perhaps calque of English watchtower.


คอย

kɔɔi (romanization)
การคอย (abstract-noun)


การบัญชี

From การ (gaan, “affair, matter; duty, mission, task, work; etc”) + บัญชี (ban-chii, “account”).


อนามัย

From Pali anāmaya, from Sanskrit अनामय (anāmaya). Cognate with Khmer អនាម័យ (ʼaʼnaamay), Lao ອະນາໄມ (ʼa nā mai).


อนามัย

th-adj

อนามัย • (à-naa-mai) (abstract noun ความอนามัย)

à-naa-mai (romanization)
ความอนามัย (abstract-noun)


อนามัย

à-naa-mai (romanization)
แห่ง (classifier)

From clipping of สถานีอนามัย, from สถานี (sà-tǎa-nii, “station”) + อนามัย (à-naa-mai, “health”).

clipping

clipping of สถานีอนามัย

com

(colloquial) local infirmary; district health centre.


ปราย

bpraai (romanization)
การปราย (abstract-noun)

to sow; to strew; to scatter; to disseminate.


หน้าหนา

th-adj

หน้าหนา • (nâa-nǎa) (abstract noun ความหน้าหนา)

nâa-nǎa (romanization)
ความหน้าหนา (abstract-noun)

/naː˥˩.naː˩˩˦/

From หน้า (nâa, “face”) + หนา (nǎa, “thick”).


เสียหน้า

th-verb

เสียหน้า • (sǐia-nâa) (abstract noun การเสียหน้า or ความเสียหน้า)

sǐia-nâa (romanization)
การเสียหน้า (abstract-noun)
ความเสียหน้า (abstract-noun)

เสีย (sǐia, “to lose”) + หน้า (nâa, “face”).


สัตว์เลี้ยง

th-noun

สัตว์เลี้ยง • (sàt-líiang) (classifier ตัว)

sàt-líiang (romanization)
ตัว (classifier)

สัตว์ (sàt) + เลี้ยง (líiang). Compare Lao ສັດລ້ຽງ (sat līang).

com

สัตว์ (sàt) + เลี้ยง (líiang)


อัลกุรอาน

th-proper noun

อัลกุรอาน • (an-gù-rá-aan)

Learned borrowing from Arabic الْقُرْآن (al-qurʔān).


โกหร่าน

th-proper noun

โกหร่าน • (goo-ràan)

Semi-learned borrowing from Classical Persian قرآن (qur'ān), ultimately from Arabic قُرْآن (qurʔān). Doublet of โก้หร่าน.


ขันหมาก

th-noun

ขันหมาก • (kǎn-màak)

From ขัน (kǎn, “basin; bowl”) + หมาก (màak, “paan”); literally "paan bowl".

com

2005, “พระไอยการลักษณผัวเมีย”, in กฎหมายตรา ๓ ดวง เล่ม ๒ ฉบับพิมพ์มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง แก้ไขปรับปรุงใหม่, Bangkok: สุขภาพใจ, →ISBN, page 30:

มาตราหนึ่ง ผัวเมียอยู่ด้วยกัน ต่างคนต่างผิดใจกัน จะหย่ากันไซ้ ให้หญิงส่งสีนสอดขันหมากแก่ชาย ถ้ามีลูกด้วยกันไซ้ ท่านมิให้ส่งสีนสอดขันหมากแก่ชายเลย

mâat-dtraa nʉ̀ng · pǔua miia yùu dûai gan · dtàang kon dtàang pìt-jai gan · jà yàa gan sái · hâi yǐng sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai · tâa mii lûuk dûai gan sái · tâan mí hâi sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai ləəi

Another section [is as follows]: When a man and wife live together, and become at variance with each other, and thus want to divorce, the woman shall return the bride price and paan bowl to the man. But if they already have a child, it is prescribed that the bride price and paan bowl need not to be returned to the man at all.

bowl containing paan, given by a groom as a token of respect to the parents of the bride at the engagement or wedding ceremony, often carried with pomp and show to the family of the bride.