ประกาศ

th-noun

ประกาศ • (bprà-gàat)

From Sanskrit प्रकाश (prakāśa, “shining, bright; light; enlightenment; visible, open; etc”). Cognate with Old Khmer prakāśe; Modern Khmer ប្រកាស (prɑɑkaah).

bor

announcement; declaration; proclamation; notice; notification.


ขัด

kàt (romanization)
การขัด (abstract-noun)


เจอ

jəə (romanization)
การเจอ (abstract-noun)


นึก

nʉ́k (romanization)
การนึก (abstract-noun)


ว

/wɔː˧.wɛːn˩˩˦/

แหวน แหวน#Thai

wɔɔ wɛ̌ɛn (ว แหวน), the 37th consonant letter of the Thai alphabet


หมุนเวียน

th-verb

หมุนเวียน • (mǔn-wiian) (abstract noun การหมุนเวียน)

mǔn-wiian (romanization)
การหมุนเวียน (abstract-noun)


ไม่

Possibly a contraction of miʔ^(DS2) (compare มิ (mí, “not”)) + ได้ (dâai, “to get; able; can; may; etc.”).

ไม่ชอบ

ไม่อยู่บ้าน


ไม่

ไม่หล่อไม่รวย


ตะโกน

ตะโกน • (dtà-goon) (abstract noun การตะโกน)

dtà-goon (romanization)
การตะโกน (abstract-noun)


เอียง

เอียง • (iiang) (abstract noun การเอียง)

iiang (romanization)
การเอียง (abstract-noun)

Possibly clipping of ลำเอียง (lam-iiang) or directly from Old Khmer ល្អៀង (lʼiaṅa) (both become doublet of ลำเอียง (lam-iiang)). Cognate with Lao ອຽງ (ʼīang).


ฟัง

fang (romanization)
การฟัง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *vaŋᴬ⁴ (“to listen”). Cognate with Northern Thai ᨼᩢ᩠ᨦ, Lao ຟັງ (fang), Lü ᦝᧂ (fang), Tai Dam ꪡꪰꪉ, Shan ၽင်း (pháng) or ၾင်း (fáng), Tai Nüa ᥜᥒᥰ (fäng).


ดัน

undefined, found in a number of compounds.


งอ

ngɔɔ (romanization)
ความงอ (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨦᩬᩴ, Lao ງໍ (ngǭ), Lü ᦇᦸ (ngoa), Shan ငေႃး (ngáu), Ahom 𑜂𑜦𑜡 (ṅō), Saek ง๊อ.


คิด

th-verb

คิด • (kít) (abstract noun การคิด or ความคิด)

kít (romanization)
การคิด (abstract-noun)
ความคิด (abstract-noun)

From Middle Khmer gita, gitra, gīta, gītra, gitta, gittha, gīttha, gï̄tta, gœta, gata (“to think; to consider; to ponder; to judge; to decide; to believe; etc.”), Angkorian Old Khmer git (“to think, to believe, etc.”), or Pre-Angkorian Old Khmer git (“to think, to believe, etc.”). Cognate with Modern Khmer គិត (kɨt), Lao ຄິດ (khit).

bor

to think; to contemplate; to form in mind.


รับรู้

th-verb

รับรู้ • (ráp-rúu) (abstract noun การรับรู้)

ráp-rúu (romanization)
การรับรู้ (abstract-noun)


ฝรั่งเศส

th-proper noun

ฝรั่งเศส • (fà-ràng-sèet)

Semi-learned borrowing from French français (“French”).

slbor

ภาษาฝรั่งเศส

ชาวฝรั่งเศส

คนฝรั่งเศส


ซ่อน

sɔ̂ɔn (romanization)
การซ่อน (abstract-noun)

Cognate with Isan ซ่อน, Lao ຊ່ອນ (sǭn), Northern Thai ᨪᩬ᩵ᩁ (sɔɔn⁵), Khün ᨪᩬ᩵ᩁ (sɔɔn⁵), Lü ᦌᦸᧃᧈ (soan¹), Tai Dam ꪏ꪿ꪺꪙ (ꞌsuôn), Shan သွၼ်ႈ (sāun).

cog

Khün ᨪᩬ᩵ᩁ (sɔɔn⁵)


ดื่ม

dʉ̀ʉm (romanization)
การดื่ม (abstract-noun)

(intransitive) to drink an alcoholic beverage.


ธนู

From Pali dhanu (“bow”) or Sanskrit धनु (dhanu, “bow”); probably via Old Khmer ធ្នូវ (dhnūva, “bow”). Cognate with Lao ທະນູ (tha nū), Modern Khmer ធ្នូ (thnuu).

ราศี ราศี#Thai

(ราศี~) (astrology, astronomy) Sagittarius.


หลับ

làp (romanization)
การหลับ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰlapᴰ (“to close (the eyes)”). Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩢᨷ, Lao ຫຼັບ (lap), Lü ᦜᧇ (l̇ab), Shan လပ်း (láp), Ahom 𑜎𑜆𑜫 (lap), Zhuang laep.

inh

นอนไม่หลับ


ใส่ใจ

th-verb

ใส่ใจ • (sài-jai) (abstract noun การใส่ใจ)

sài-jai (romanization)
การใส่ใจ (abstract-noun)


จูบ

jùup (romanization)
การจูบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *cuːpᴰ (“to kiss”). Cognate with Lao ຈູບ (chūp), Shan ၸုပ်ႇ (tsùp), Zhuang cup.


ตาก

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Tak, a province in western Thailand.


โกหก

th-adj

โกหก • (goo-hòk) (abstract noun ความโกหก)

goo-hòk (romanization)
ความโกหก (abstract-noun)

From Pali kuhaka (“cheating, deceitful, fraudulent; deceiver; fraud; impostor; hypocrite”) or Sanskrit कुहक (kuhaka, “cheat; imposter; trickery”). Cognate with Khmer កុហក (kohɑk).

bor

พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา:
แลญาณพิเชียรนั้นเรียนคุณโกหกกระทำการอันพิปริตสำแดงแก่ชาวชนบทประเทศนั้น
lɛɛ yaan-ná-pí-chiian nán riian kun goo-hòk grà-tam gaan an pí-bpà-rìt sǎm-dɛɛng gɛ̀ɛ chaao chon-ná-bòt-bprà-têet nán
And Yānnaphichīan studied fraudulent magic and performed eccentric deeds before those countrymen.

cheating; deceitful; fake; false; fraudulent.


โกหก

th-verb

โกหก • (goo-hòk) (abstract noun การโกหก)

goo-hòk (romanization)
การโกหก (abstract-noun)


ข้าม

kâam (romanization)
การข้าม (abstract-noun)

From Proto-Tai *χaːmꟲ (“to cross”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩶ᩣ᩠ᨾ, Lao ຂ້າມ (khām), Shan ၶၢမ်ႈ (khāam), Ahom 𑜁𑜪 (khaṃ), Zhuang hamj or gamj.

ตรงข้าม


ลังเล

ลังเล • (lang-lee) (abstract noun การลังเล or ความลังเล)

lang-lee (romanization)
การลังเล (abstract-noun)
ความลังเล (abstract-noun)


รู้สึก

รู้สึก • (rúu-sʉ̀k) (abstract noun การรู้สึก or ความรู้สึก)

rúu-sʉ̀k (romanization)
การรู้สึก (abstract-noun)
ความรู้สึก (abstract-noun)

/ruː˦˥.sɯk̚˨˩/

com

รู้ (rúu) + สึก (sʉ̀k)


ยอม

yɔɔm (romanization)
การยอม (abstract-noun)

Cognate with Lao ຍອມ (nyǭm), Northern Thai ᨿᩬᨾ, Khün ᨿᩬᨾ, Lü ᦍᦸᧄ (yoam), Shan ယွမ်း (yáum), Tai Nüa ᥕᥩᥛ (yoam), Ahom 𑜊𑜨𑜪 (jʸoṃ).


หนี

nǐi (romanization)
การหนี (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ʰniːᴬ¹ (“to flee”). Cognate with Isan หนี, Lao ໜີ (nī), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩦ, Khün ᩉ᩠ᨶᩦ, Lü ᦐᦲ (ṅii), Tai Dam ꪘꪲ, Shan ၼီ (nǐi), Tai Nüa ᥘᥤᥴ (lí, “to move, to migrate”), Ahom 𑜃𑜣 (nī).


ปราสาท

From Sanskrit प्रासाद (prāsāda, “palace; terrace”); perhaps via Old Khmer *prāsāda, prāsādda, prāsātra, prāsādha, °prāsāddha, braḥ sādha (“temple or sanctuary having a high pinnacle”). Cognate with Burmese ပြာသာဒ် (prasad), Modern Khmer ប្រាសាទ (praasaat), Lao ຜາສາດ (phā sāt), Northern Thai ᨷᩕᩣᩈᩣ᩠ᨴ (phǎa sàat), Lü ᦕᦱᦉᦱᧆ (ṗhaaṡaad), Mon ပြါသာတ်, Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat). Compare Pali pāsāda (“mansion; palace”).

cog

Shan ပျၢတ်ႈသၢတ်ႈ (pjāat sāat)

Grand Palace
Neuschwanstein Castle
th:พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
th:พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

หลัง หลัง#Thai

(by extension) (classifier หลัง) any similar structure, such as castle, fortress, etc.


บอก

bɔ̀ɔk (romanization)
การบอก (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨷᩬᨠ, Lao ບອກ (bǭk), Lü ᦢᦸᧅᧈ (ḃoak¹) or ᦢᦸᧅ (ḃoak), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Tai Dam ꪚꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk) or ဝွၵ်ႇ (wàuk), Ahom 𑜈𑜨𑜀𑜫 (bok).

Lü ᦢᦸᧅᧈ (ḃoak¹)


ตด

From Proto-Tai *k.tɤtᴰ (“fart”). Cognate with Lao ຕົດ (tot), Shan တူတ်း (túut), Tai Dam ꪶꪔꪒ, Phake တုတ် (tut), Ahom 𑜄𑜢𑜤𑜄𑜫 (tüt), Zhuang roet. Probably of imitative origin. Compare Proto-Austronesian *qətut (whence Aklanon utot, Tagalog utot, and Maranao tot).

(colloquial) fart: flatus expelled through the anus.


คว้า

kwáa (romanization)
การคว้า (abstract-noun)


ทอด

tɔ̂ɔt (romanization)
การทอด (abstract-noun)

กุยช่ายทอด


คุย

kui (romanization)
การคุย (abstract-noun)


ตัด

dtàt (romanization)
การตัด (abstract-noun)

From Proto-Tai *tacᴰ (“to cut”). Cognate with Northern Thai ᨲᩢ᩠ᨯ, Lao ຕັດ (tat), Lü ᦶᦎᧆ (ṫaed), Tai Dam ꪔꪰꪒ, Shan တတ်း (tát), Ahom 𑜄𑜄𑜫 (tat), Zhuang daet.


โภชนา

/pʰoː˧.t͡ɕʰa˦˥.naː˧/

/pʰoːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.naː˧/


ขอร้อง

th-verb

ขอร้อง • (kɔ̌ɔ-rɔ́ɔng) (abstract noun การขอร้อง)

kɔ̌ɔ-rɔ́ɔng (romanization)
การขอร้อง (abstract-noun)

/kʰɔː˩˩˦.rɔːŋ˦˥/


ประสิทธิ์

th-proper noun

ประสิทธิ์ • (bprà-sìt)

From Sanskrit प्रसिद्धि (prasiddhi, “fame”).


ดูด

dùut (romanization)
การดูด (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀduːtᴰ¹ᴸ (“to suck”). Cognate with Lao ດູດ (dūt), Lü ᦡᦳᧆᧈ (ḋud¹), Shan လုတ်ႇ (lùt) and ႁုတ်ႇ (hùt), Tai Nüa ᥘᥧᥖᥴ (lút), Phake ꩫုတ် (nut, “to smoke”) and ꩭုတ် (hut, “to suck”), Ahom 𑜓𑜤𑜄𑜫 (dut), Zhuang ndoet, Nong Zhuang ndut or ndit.

cog

Lü ᦡᦳᧆᧈ (ḋud¹)


นำ

nam (romanization)
การนำ (abstract-noun)

Cognate with Lao ນຳ (nam), Northern Thai ᨶᩣᩴ, Khün ᨶᩣᩴ, Lü ᦓᧄ (nam), Shan ၼမ်း (nám).


เทวดา

From Pali devatā (“god; deity”), from Sanskrit देवता (devatā, “idem”); probably via Old Khmer devatā, devtā (“idem”). Cognate with Modern Khmer ទេវតា (teivĕəʼtaa), Lao ເທວະດາ (thē wa dā).

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(theology, mythology) (classifier องค์ or พระองค์ or, archaically, ตน) god; deity; divine being; celestial being; immortal being.


ลบ

From Old Khmer លោបេ (lope), លោបេយ (lopeya), from Sanskrit लोप (lopa) or Pali lopa. Cognate with Lao ລົບ (lop) or ລຶບ (lưp).


คาน

From Proto-Tai *ɢaːnᴬ. Cognate with Northern Thai ᨣᩤ᩠ᨶ, Khün ᨣᩤ᩠ᨶ, Lao ຄານ (khān), Lü ᦅᦱᧃ (kaan), Shan ၵၢၼ်း (káan), Tai Nüa ᥐᥣᥢᥰ (käan), Phake ကꩫ် (kan), Ahom 𑜀𑜃𑜫 (kan), Nong Zhuang ganz, Tày càn. Compare Middle Chinese 竿 (MC kan) or Old Chinese 竿 (OC *kaːn).


อธิบาย

th-verb

อธิบาย • (à-tí-baai) (abstract noun การอธิบาย)

à-tí-baai (romanization)
การอธิบาย (abstract-noun)

ที่อธิบายไม่ได้


หลง

lǒng (romanization)
การหลง (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰloŋᴬ (“lost”). Cognate with Northern Thai ᩉᩖᩫᨦ, Lao ຫຼົງ (long), Lü ᦜᦳᧂ (l̇ung), Tai Dam ꪶꪨꪉ, Shan လူင် (lǔung), Tai Nüa ᥘᥨᥒᥴ (lóng), Zhuang loeng, Nong Zhuang loang.


ใฝ่

fài (romanization)
การใฝ่ (abstract-noun)

Cognate with Lao ໃຝ່ (fai), Shan ၾႂ်ႇ (fàue).


รอ

rɔɔ (romanization)
การรอ (abstract-noun)


สนใจ

th-adj

สนใจ • (sǒn-jai) (abstract noun ความสนใจ)

sǒn-jai (romanization)
ความสนใจ (abstract-noun)

Unknown. It is not the compound of สน (sǒn) and ใจ (jai). Compare Lao ສົນໃຈ (son chai).


คร่อม

th-verb

คร่อม • (krɔ̂m) (abstract noun การคร่อม)

krɔ̂m (romanization)
การคร่อม (abstract-noun)


ถอด

tɔ̀ɔt (romanization)
การถอด (abstract-noun)

From Middle Chinese 脫 (MC dwat|thwat, “take off”). Cognate with Lao ຖອດ (thǭt), Northern Thai ᨳᩬᨯ, Lü ᦏᦸᧆᧈ (ṫhoad¹), Tai Dón ꪖꪮꪒ, Shan ထွတ်ႇ (thàut), Tai Nüa ᥗᥨᥖᥱ (thǒt), Ahom 𑜌𑜨𑜄𑜫 (thot).

cog

Lü ᦏᦸᧆᧈ (ṫhoad¹)


สบตา

th-verb

สบตา • (sòp-dtaa) (abstract noun การสบตา)

sòp-dtaa (romanization)
การสบตา (abstract-noun)


ชาติ

th-noun

ชาติ • (châat)

/t͡ɕʰaːt̚˥˩/

/t͡ɕʰaːt̚˥˩.ti˨˩./

From Pali jāti (“birth, origin; kind, sort; etc”), from Sanskrit जाति (jāti, “idem”). Cognate with Old Khmer jāti, Modern Khmer ជាតិ (ciət), Lao ຊາດ (sāt).
Developing from "birth" meaning, ชาติ has been used to refer to "group of people" since the late 18th century, while the sense of "national political community" came into use in 1880s.

bor

2021 December 15, “ด่วน! ประยุทธ์คุยกับปูขอให้ชาติหน้าเกิดเป็นคน”, in Catdumb, Bangkok: Catdumb, retrieved 2021-12-18:
ด่วน! ประยุทธ์คุยกับปูขอให้ชาติหน้าเกิดเป็นคน
dùuan! · bprà-yút kui gàp bpuu kɔ̌ɔ hâi châat nâa gə̀ət bpen kon
Breaking! Prayut talks to crabs, [saying he] wishes [them] to be born as humans [in their] next lives

life, especially in terms of reincarnation.

ต้องรอเป็นชาติ

(slang, humorous) very long time; eon; age.

nationals, citizens, or inhabitants collectively.


แพ้

th-verb

แพ้ • (pɛ́ɛ) (abstract noun การแพ้ or ความแพ้)

pɛ́ɛ (romanization)
การแพ้ (abstract-noun)
ความแพ้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *beːꟲ (“to defeat; to be defeated”). Cognate with Northern Thai ᨻᩯ᩶, Khün ᨻᩯ᩶, Lao ແພ້ (phǣ), Lü ᦶᦗᧉ (pae²), Shan ပေႉ (pḛ̂e).

inh

(archaic) to defeat; to overcome; to win.

to be defeated; to lose; to be overcome.

to be allergic (to); to have an allergy (to).

แพ้ความน่ารัก

(slang) to be unable to stand, bear, or handle.


พรหมลิขิต

th-noun

พรหมลิขิต • (prom-lí-kìt)

From พรหม (prom, “Brahma, one of the Hindu supreme gods”) + ลิขิต (lí-kìt, “document; letter; writing”); literally "Brahma's writing"; referring to a mark traditionally believed to be written on a newborn baby's forehead by the god Brahma, specifying the future of the baby. Cognate with Khmer ព្រហ្មលិខិត (prɔɔmɑɑlikhət) and analogous to Burmese နဖူးစာ (na.hpu:ca).

cog

Khmer ព្រហ្មលិខិត (prɔɔmɑɑlikhət)

2013, ผานิต, ตามรักข้ามมิติ, Bongkoch Publishing, page 3:
ด้ายแดงอันเป็นสัญลักษณ์ของพรหมลิขิตแห่งหญิงชายที่เป็นเนื้อคู่
dâai dɛɛng an bpen sǎn-yá-lák kɔ̌ɔng prom-lí-kìt hɛ̀ng yǐng chaai tîi bpen nʉ́ʉa-kûu
The red thread which represents the fate of a man and a woman who are destined lovers.

2015, ธุวัฒธรรพ์, พรหมลิขิตเลือด, I.P.J. International, page 6:
โลกนี้ไม่มีเรื่องบังเอิญหรอก จะมีก็แต่พรหมลิขิต
lôok níi mâi mii rʉ̂ʉang bang-əən rɔ̀k jà mii gɔ̂ɔ dtɛ̀ɛ prom-lí-kìt
In this world, there's no such thing as coincidence; there's only destiny.

เชื่อเรื่องพรหมลิขิตไหม


โทร

too (romanization)
การโทร (abstract-noun)

th-l

โทรศัพท์ (too-rá-sàp)


ถือสา

th-verb

ถือสา • (tʉ̌ʉ-sǎa) (abstract noun การถือสา)

tʉ̌ʉ-sǎa (romanization)
การถือสา (abstract-noun)

/tʰɯː˩˩˦.saː˩˩˦/


ช่วย

chûai (romanization)
การช่วย (abstract-noun)

→ Nyah Kur: จวย่

→ Khmer: ជួយ (cuəy) (possibly via Thai or Middle Chinese)

/t͡ɕʰua̯j˥˩/

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ɟuəjᴮ⁴ (“to help”), from Middle Chinese 助 (MC dzrjoH). Cognate with Northern Thai ᨩ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ or ᨩᩬ᩠᩵ᨿ, Isan ซอย, Lao ຊ່ວຍ (suāi) or ຊ່ອຍ (sǭi), Lü ᦋᦾᧈ (tsoay¹), Tai Dam ꪋ꪿ꪮꪥ, Shan ၸွႆႈ (tsāui), Tai Nüa ᥓᥩᥭ (tsoay), Phake ꩡွႝ (coy), Ahom 𑜋𑜨𑜩 (choy) or 𑜋𑜢𑜤𑜐𑜫 (chüñ), Southern Thai ฉวย.


สับ

sàp (romanization)
การสับ (abstract-noun)


กลืน

glʉʉn (romanization)
การกลืน (abstract-noun)


หมุน

mǔn (romanization)
การหมุน (abstract-noun)


ประการ

From Sanskrit प्रकार (prakāra, “form”). Cognate with Lao ປະການ (pa kān), Lü ᦕᦂᦱᧃ (ṗhk̇aan).


ฝัน

fǎn (romanization)
การฝัน (abstract-noun)

From Proto-Tai *hwanᴬ (“dream”). Cognate with Isan ฝัน, Lao ຝັນ (fan), Northern Thai ᨺᩢ᩠ᨶ, Khün ᨺᩢ᩠ᨶ, Lü ᦚᧃ (ḟan), Tai Dam ꪠꪽ, Shan ၽၼ် (phǎn) or ၾၼ် (fǎn), Tai Nüa ᥜᥢᥴ (fán), Ahom 𑜇𑜃𑜫 (phan) or 𑜇𑜞𑜃𑜫 (phran), Khamti ၸꩫ်. Compare Sui vyanl (“dream”), Southern Kam bienl, biaenl (“dream”).


สน

(botany) pine: any tree of the genus Pinus.


ชีวิต

/t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

Learned borrowing from Pali jīvita (“life”) or Sanskrit जीवित (jīvita, idem). Cognate with Northern Thai ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ, Lao ຊີວິດ (sī wit), Lü ᦋᦲᦞᦲᧆ (tsiiviid), Khmer ជីវិត (ciivɨt).

lbor

2019 April 22, The Bangkok Insight Editorial Team, “ผีน้อยทำพิษ คนไทยกว่า ๓๐๐ ชีวิตถูกกักห้ามเข้าเกาหลีใต้”, in The Bangkok Insight, Bangkok: The Bangkok Insight, retrieved 2019-05-20:
ผีน้อยทำพิษ คนไทยกว่า ๓๐๐ ชีวิตถูกกักห้ามเข้าเกาหลีใต้
pǐi-nɔ́ɔi tam-pít · kon tai gwàa · sǎam-rɔ́ɔi · chii-wít tùuk gàk hâam kâo gao-lǐi-dtâai
Little ghosts cause problems: Over 300 Thais detained and prevented from entering South Korea


มอง

mɔɔng (romanization)
การมอง (abstract-noun)

From Middle Chinese 望 (MC mjang|mjangH). Cognate with Isan เบิ่ง, Lao ເບິ່ງ (bœng) and ມອງ (mǭng), Lü ᦙᦸᧂ (moang), Tai Dam ꪹꪚꪷ꪿ꪉ, Shan မွင်း (máung), Tai Nüa ᥛᥩᥒᥰ (möang), Tày mu̱ng.


ถัก

tàk (romanization)
การถัก (abstract-noun)

Cognate with Lao ຖັກ (thak), Northern Thai ᨳᩢ᩠ᨠ.


เลีย

liia (romanization)
การเลีย (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *liəᴬ⁴ (“to lick”), from Proto-Tai *C̬.lwiəᴬ (“to lick”). Cognate with Lao ເລຍ (līa), Northern Thai ᩃ᩠ᨿᩮ, Lü ᦵᦟ (le), Tai Dam ꪩꪸ, Shan လေး (lée), Tai Nüa ᥘᥥᥰ (lë), Ahom 𑜎𑜦 (le), Zhuang riz, Nong Zhuang laix.


วิ่ง

wîng (romanization)
การวิ่ง (abstract-noun)


ตก

dtòk (romanization)
การตก (abstract-noun)

From Proto-Tai *tokᴰ (“to drop”). Cognate with Lao ຕົກ (tok), Lü ᦷᦎᧅ (ṫok), Shan တူၵ်း (túuk), Ahom 𑜄𑜤𑜀𑜫 (tuk), Bouyei dogt, Zhuang doek.

cog

Lü ᦷᦎᧅ (ṫok)

ฝนกำลังตก


บีบ

bìip (romanization)
การบีบ (abstract-noun)

Cognate with Lao ບີບ (bīp), Tai Dam ꪚꪲꪚ, Shan မိပ်ႇ (mìp) or ဝိပ်ႇ (wìp).


อยาก

th-verb

อยาก • (yàak) (abstract noun การอยาก or ความอยาก)

yàak (romanization)
การอยาก (abstract-noun)
ความอยาก (abstract-noun)

From Proto-Tai *ˀjɯǝkᴰ (“hungry”). Cognate with Northern Thai ᩀᩣ᩠ᨠ, Lao ຢາກ (yāk), Lü ᦊᦱᧅ (ẏaak), Shan ယၢၵ်ႇ (yàak), Zhuang iek. Compare Sui qyaags (“hungry”) and Middle Chinese 欲 (MC yowk, “to want”).


พิมพ์

pim (romanization)
การพิมพ์ (abstract-noun)

From Sanskrit बिम्ब (bimba, “picture”). Cognate with Lao ພິມ (phim), Northern Thai ᨻᩥᨾᩛ᩺, Lü ᦘᦲᧄ (phiim), Shan ၽိမ်း (phím), Khmer ពុម្ព (pum).


เตะ

dtè (romanization)
การเตะ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 踢 (MC thek). Cognate with Lao ເຕະ (te), Zhuang dik, Saek เต๊ะ.


แหก

hɛ̀ɛk (romanization)
การแหก (abstract-noun)

(often considered vulgar) to break apart; to pull apart; to stretch out or apart; to spread out; to widen.

to break out (of some place); to escape forcefully.

break someone's face
break someone's face


หวัง

หวัง • (wǎng) (abstract noun การหวัง or ความหวัง)

wǎng (romanization)
การหวัง (abstract-noun)
ความหวัง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᩅᩢᨦ, Lao ຫວັງ (wang), Lü ᦛᧂ (v̇ang).


เสียบ

เสียบ • (sìiap) (abstract noun การเสียบ)

sìiap (romanization)
การเสียบ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 插 (MC tsrheap). Cognate with Lao ສຽບ (sīap), Shan သဵပ်ႇ (sàep), Ahom 𑜏𑜢𑜆𑜫 (sip).


เกี่ยว

เกี่ยว • (gìao) (abstract noun การเกี่ยว)

gìao (romanization)
การเกี่ยว (abstract-noun)


ต้ม

dtôm (romanization)
การต้ม (abstract-noun)

From Proto-Tai *tomꟲ (“to boil (transitive)”). Cognate with Lao ຕົ້ມ (tom), Northern Thai ᨲᩫ᩠᩶ᨾ, Shan တူမ်ႈ (tūum), Ahom 𑜄𑜤𑜉𑜫 (tum), Zhuang dumq.

inh

(intransitive, colloquial) to trick; to deceive; to sham (usually used in passive voice).


แกล้ง

th-verb

แกล้ง • (glɛ̂ɛng) (abstract noun การแกล้ง)

glɛ̂ɛng (romanization)
การแกล้ง (abstract-noun)

Cognate with Lao ແກ້ງ (kǣng), Shan ၵႅင်ႈ (kēng) or ၵဵင်ႈ (kāeng).

to subject to annoyance, trouble, vexation, or humiliation: to annoy, to trouble, to vex, to harass, to persecute, to bully, to tease, to make fun of, to prank, etc.


แกล้ง

th-adv

แกล้ง • (glɛ̂ɛng)

(archaic) intentionally; deliberately; wilfully; designedly; purposely; on purpose.


กุมารี

From Sanskrit कुमारी (kumārī, “damsel; girl (especially unmarried or virgin one); maid; maiden; princess; young woman; etc.”, literally “female who easily dies”).


ไว้ใจ

th-verb

ไว้ใจ • (wái-jai) (abstract noun การไว้ใจ or ความไว้ใจ)

wái-jai (romanization)
การไว้ใจ (abstract-noun)
ความไว้ใจ (abstract-noun)


ต่อย

dtɔ̀i (romanization)
การต่อย (abstract-noun)

Cognate with Shan တွႆႇ (tàui), Ahom 𑜄𑜨𑜐𑜫 (toñ), Zhuang doiz.

(transitive, as of an egg) to crack open; to knock open; to break open.


อัมพร

th-noun

อัมพร • (am-pɔɔn)

From Sanskrit अम्बर (ambara, “sky”) or Pali ambara (“sky”).
Compare Lao ອຳພອນ (ʼam phǭn).


ลืม

lʉʉm (romanization)
การลืม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *mlɯnᴬ (“to open (the eyes)”) (Pittayaporn, 2008). The final /*-n/ became /-m/ due to assimilation with initial /*m-/. The initial /*ml-/ became /l-/ as usual. Cognate with Isan มืน, Lao ມືນ (mư̄n), Northern Thai ᨾᩨ᩠ᨶ, Khün ᨾᩨ᩠ᨶ, Lü ᦙᦹᧃ (muen), Shan မိုၼ်း (múen).

der

to open (the eyes) (usually used in conjunction with ตา ("eye") as ลืมตา).


ร้องไห้

th-verb

ร้องไห้ • (rɔ́ɔng-hâai) (abstract noun การร้องไห้)

rɔ́ɔng-hâai (romanization)
การร้องไห้ (abstract-noun)

/rɔːŋ˦˥.haːj˥˩/

From ร้อง (rɔ́ɔng, “to cry”) + ไห้ (hâi, “to cry”).


โลก

lôok (romanization)
ใบ (classifier)
โลก (classifier)

From Sanskrit लोक (loka, “world”). Compare Lao ໂລກ (lōk), Burmese လောက (lau:ka.).

มิมาสเอนเซลาดัสเทธิสไดโอนเรอาไททันไอเพทัส


หงส์

th-noun

หงส์ • (hǒng)

→ Shan: ႁူင် (hǔung)

From Pali haṃsa, from Sanskrit हंस (haṃsa).


ธนาคาร

From ธน (ton, “money”) + อาคาร (aa-kaan, “building”). Compare Lao ທະນາຄານ (tha nā khān).

com

ผมจะไปธนาคารพรุ่งนี้


บุตร

th-noun

บุตร • (bùt)

From Sanskrit पुत्र (putra, “child; son”).

(formal) child; offspring (irrespective of the sex).


ขูด

kùut (romanization)
การขูด (abstract-noun)

Cognate with Isan ขูด, Lao ຂູດ (khūt), Northern Thai ᨡᩪᨯ, Khün ᨡᩪᨯ, Lü ᦃᦳᧆᧈ (ẋud¹), Tai Dam ꪄꪴꪒ, Tai Dón ꪄꪴꪒ, Shan ၶုတ်ႇ (khùt).

cog

Lü ᦃᦳᧆᧈ (ẋud¹)


หุง

hǔng (romanization)
การหุง (abstract-noun)

From Proto-Tai *truŋᴬ (“to cook (rice)”), from Middle Chinese 烘 (MC huwng|xuwng|huwngH|xuwngH, “to bake; to dry (on fire)”). Cognate with Lao ຫຸງ (hung), Shan ႁုင် (hǔng), Ahom 𑜍𑜤𑜂𑜫 (ruṅ).

ltc-l

(of traditional medicine, medical ointment, beeswax, etc) to cook or prepare by boiling or simmering.

medical ointment; etc; medical ointment; etc


สอน

sɔ̌ɔn (romanization)
การสอน (abstract-noun)

From Proto-Tai *soːlᴬ (“to teach”). Cognate with Lao ສອນ (sǭn), Northern Thai ᩈᩬᩁ, Khün ᩈᩬᩁ, Lü ᦉᦸᧃ (ṡoan), Tai Dam ꪎꪮꪙ, Shan သွၼ် (sǎun), Tai Nüa ᥔᥩᥢᥴ (sóan), Ahom 𑜏𑜨𑜃𑜫 (son), Tày slon, Zhuang son.


อ่าน

àan (romanization)
การอ่าน (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʔaːnᴮ (“to recite”). Cognate with Northern Thai ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lao ອ່ານ (ʼān), Tai Dam ꪮ꪿ꪱꪙ, Lü ᦀᦱᧃᧈ (˙ʼaan¹), Shan ဢၢၼ်ႇ (ʼàan), Ahom 𑜒𑜃𑜫 (ʼan), Tày án. Compare Khmer អាន (ʼaan).

cog

Lao ອ່ານ (ʼān)

Lü ᦀᦱᧃᧈ (˙ʼaan¹)


ไขว้

kwâi (romanization)
การไขว้ (abstract-noun)


มา

From Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“to come”). Cognate with Northern Thai ᨾᩣ (maa), Khün ᨾᩣ (maa), Isan มา, Lao ມາ (mā), Lü ᦙᦱ (maa), Tai Dam ꪣꪱ, Tai Dón ꪝꪱ, Shan မႃး (máa), Tai Nüa ᥛᥣᥰ (mäa), Aiton မႃ (mā), Phake မႃ (mā), Ahom 𑜉𑜠 (ma) or 𑜉𑜡 (mā) or 𑜉𑜡𑜠 (māa), Zhuang maz.

used to indicate motion that still continues or that continues up to a certain point of time.


นามสกุล

From นาม (naam) + สกุล (sà-gun).
Probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Family Names Act 1913 (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

ชื่อสกุล ชื่อสกุล#Thai


ผ่าน

pàan (romanization)
การผ่าน (abstract-noun)

Cognate with Lao ຜ່ານ (phān), Northern Thai ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ, Khün ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lü ᦕᦱᧃᧈ (ṗhaan¹).

Lü ᦕᦱᧃᧈ (ṗhaan¹)

to pass; to be over; to be past; to come to an end; to terminate.


รู้

th-verb

รู้ • (rúu) (abstract noun การรู้ or ความรู้)

rúu (romanization)
การรู้ (abstract-noun)
ความรู้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *rɯːwꟲ (“to know”). Cognate with Northern Thai ᩁᩪ᩶, Isan ฮู้, Lao ຮູ້ (hū), Lü ᦣᦴᧉ (huu²), Tai Dam ꪭꪴ꫁, Shan ႁူႉ (hṵ̂u), Ahom 𑜍𑜥 (rū) or 𑜍𑜤𑜈𑜫 (ruw), Zhuang rox, Saek รอ.

(intransitive, transitive) to understand


ไพศาล

th-adj

ไพศาล • (pai-sǎan) (abstract noun ความไพศาล)

pai-sǎan (romanization)
ความไพศาล (abstract-noun)


ใช้

chái (romanization)
การใช้ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʑaɰꟲ (“to commission”). Cognate with Lao ໃຊ້ (sai), Northern Thai ᨩᩲ᩶ or ᨩᩱ᩶, Lü ᦺᦋᧉ (tsay²), Tai Dam ꪻꪋ꫁, Tai Dón ꪻꪋꫂ, Shan ၸႂ်ႉ (tsâ̰ue), Tai Nüa ᥓᥬᥳ (tsȧue), Ahom 𑜋𑜨𑜧 (chow), Zhuang sawj, Zuojiang Zhuang cawj.


ยมทูต

From Sanskrit यमदूत (yamadūta, “Yama's agent”). Compare Lao ຍົມມະທູດ (nyom ma thūt).

ยมบาล

underworld officer whose duty is to enforce judgments passed by the underworld court

a crow (any of several birds of the genus Corvus and the family Corvidae, traditionally believed to be agents of the underworld).


กัด

From Proto-Tai *katᴰ. Cognate with Northern Thai ᨠᩢ᩠ᨯ, Lao ກັດ (kat), Lü ᦂᧆ (k̇ad), Tai Dam ꪀꪰꪒ, Tai Nüa ᥐᥖᥴ (kát), Shan ၵတ်း (kát). Compare also Lakkia kat⁵⁵, Mon သ္ကိတ် (kit, “to bite”).

ปลา ปลา#Thai


เก็บ

th-adj

เก็บ • (gèp)

From Proto-Tai *kepᴰ (“to pick”). Cognate with Northern Thai ᨠᩮᩢ᩠ᨷ, Lao ເກັບ (kep), Lü ᦵᦂᧇ (k̇eb), Tai Dam ꪹꪀꪸꪚ, Tai Nüa ᥐᥥᥙᥱ (kěp), Shan ၵဵပ်း (káep), Ahom 𑜀𑜢𑜆𑜫 (kip). Compare Khmer កើប (kaəp, “to gather up”).


เก็บ

gèp (romanization)
การเก็บ (abstract-noun)

to compel or demand (financial payment).


มหาสมุทร

th-noun

มหาสมุทร • (má-hǎa-sà-mùt)

From Sanskrit महासमुद्र (mahāsamudra, “ocean”, literally “great sea”). Equivalent to มหา (má-hǎa) + สมุทร (sà-mùt). Cognate with Lao ມະຫາສະມຸດ (ma hā sa mut).

bor

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
ถึงม้วยดินสิ้นฟ้ามหาสมุทร ไม่สิ้นสุดความรักสมัครสมาน
tʉ̌ng múuai din sîn fáa má-hǎa-sà-mùt · mâi sîn-sùt kwaam-rák sà-màk-sà-mǎan
Though the earth ends, the heaven falls, and the ocean is no more, our love and union shall never cease.


พรหม

From Sanskrit ब्रह्म (brahma, “Brahma”).

พระ พระ#Thai

พรหมโลก พรหมโลก#Thai

รูปพรหม รูปพรหม#Thai

อรูปพรหม อรูปพรหม#Thai

(Buddhism) (พระ~) brahma, a kind of divine beings that dwell in the realm พรหมโลก (prom-má-lôok), divided into two sub-realms: (1) รูปพรหม (rûup-bpà-prom), for brahmas that have form; and (2) อรูปพรหม (à-rûup-bpà-prom), for formless brahmas.

พระ พระ#Thai

เจ้าคณะรอง เจ้าคณะรอง#Thai

(Buddhism in Thailand) (พระ~) brahma, a title for priests holding the rank of เจ้าคณะรอง (jâao-ká-ná-rɔɔng).


เข้า

kâo (romanization)
การเข้า (abstract-noun)

From Proto-Tai *χawꟲ (“to enter”). Cognate with Lao ເຂົ້າ (khao), Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣ, Lü ᦃᧁᧉ (ẋaw²), Tai Dam ꪹꪄ꫁ꪱ, Tai Nüa ᥑᥝᥲ (xàw), Shan ၶဝ်ႈ (khāo), Ahom 𑜁𑜧 (khaw), 𑜁𑜨𑜧 (khow), 𑜁𑜧𑜈𑜫 (khaww) or 𑜁𑜨𑜧𑜈𑜫 (khoww), Nùng khàu, Bouyei hauc, Zhuang haeuj.

cog

Lü ᦃᧁᧉ (ẋaw²)

to move in or inwards: to come in, to go in, to enter, etc; to cause to do so.


หมวก

→ Urak Lawoi': โมะ (moq)

From Old Chinese 帽 (OC *muːɡs). Cognate with Lao ໝວກ (mūak), Khmer មួក (muək), Mon ဒမှော်. Compare Proto-Mon-Khmer *muuk ~ muək (“hat”).

1 Samuel 17:5, KJV:
เขาสวมหมวกทองสัมฤทธิ์ไว้ที่ศีรษะ
kǎo sǔuam mùuak tɔɔng-sǎm-rít wái tîi sǐi-sà
And he had an helmet of brass upon his head.

Exodus 39:28, KJV:
และทำผ้ามาลา และทำหมวกด้วยผ้าป่าน
lɛ́ tam pâa maa-laa lɛ́ tam mùuak dûuai pâa bpàan
And a mitre of fine linen, and goodly bonnets of fine linen,

Daniel 3:21, KJV:
แล้วคนเหล่านี้ก็ถูกมัดไว้ขณะที่ใส่เสื้อ กางเกง หมวก และเครื่องแต่งกายอื่น ๆ
lɛ́ɛo kon lào níi gɔ̂ɔ tùk mát wái kà-nà tîi sài sʉ̂ʉa gang-gɛɛng mùuak lɛ́ krʉ̂ʉang-dtɛ̀ng-gaai ʉ̀ʉn ʉ̀ʉn
Then these men were bound in their coats, their hosen, and their hats, and their other garments,

headwear of any kind, as cap, crown, hat, helmet, etc.


ศัพท์

th-noun

ศัพท์ • (sàp)


ทำ

tam (romanization)
การทำ (abstract-noun)

Clipping of กระทำ (grà-tam). Cognate with Lao ທຳ (tham).

อาวุธครบทั้งยี่สิบหัตถ์ แกว่งกวัดไวว่องดั่งจักรผัน ใครทำน้องกูมาสู้กัน จะหํ้าหั่นมิให้แค้นคอกา

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๒๗:

to harm; to hurt; to injure; to subject to something bad or unfavourable.


จำ

th-verb

จำ • (jam) (abstract noun การจำ or ความจำ)

jam (romanization)
การจำ (abstract-noun)
ความจำ (abstract-noun)

From Old Khmer ចាំ (cāṃ), ចាំម (cāṃm), ចាម៑ (cām), ចំ (caṃ), ចម៑ (cam, “to remain, to stay; to bear in mind, to memorise, to recall, to remember; etc”). Cognate with Modern Khmer ចាំ (cam); Lao ຈຳ (cham); Northern Thai ᨧᩴᩣ. Extended as Thai จำนำ (jam-nam), ประจำ (bprà-jam).

to keep in mind; to bear in mind; to memorise; to remember; to recall.


เขียน

เขียน • (kǐian) (abstract noun การเขียน)

kǐian (romanization)
การเขียน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᩁ, Lao ຂຽນ (khīan), Khün ᨡ᩠ᨿᩁ, Lü ᦵᦃᧃ (ẋen), Tai Dam ꪄꪸꪙ.

cog

Lü ᦵᦃᧃ (ẋen)

เขียนเรื่องสั้น

เขียนบทภาพยนตร์

เขียนงานวิจัย


วานร

From Sanskrit वानर (vānara, “ape”) or Pali vānara.


ตาม

dtaam (romanization)
การตาม (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *taːmᴬ¹ (“to follow; to continue”). Cognate with Lao ຕາມ (tām), Lü ᦎᦱᧄ (ṫaam), Shan တၢမ်း (táam), Tai Nüa ᥖᥣᥛᥰ (täam).


ทำนาย

From Middle Khmer °daṃnāya, °daṃnāyya (“forecast; prediction; prophecy”), extended forms of Middle Khmer dāya (“to interpret; to portend; to presage"”), from which Thai ทาย (taai) was derived. Cognate with Modern Khmer ទំនាយ (tumniəy).

cog

divination; forecast; prediction; prophecy.

(of an omen, dream, etc) interpretation.


ทำนาย

th-verb

ทำนาย • (tam-naai) (abstract noun การทำนาย)

tam-naai (romanization)
การทำนาย (abstract-noun)

to divine; to forecast; to predict; to prophesy.


เมา

เมา • (mao) (abstract noun การเมา or ความเมา)

mao (romanization)
การเมา (abstract-noun)
ความเมา (abstract-noun)

From Proto-Tai *mawᴬ (“drunk”). Cognate with Isan เมา, Lao ເມົາ (mao), Northern Thai ᨾᩮᩢᩣ, Khün ᨾᩮᩢᩣ, Lü ᦙᧁ (maw), Tai Dam ꪹꪣꪱ, Tai Dón ꪹꪝꪱ, Shan မဝ်း (máo), Tai Nüa ᥛᥝᥰ (mäw), Zhuang maeuz, Zuojiang Zhuang maeuz.

(figurative) to lose conscience because of absorption in, addiction to, or infatuation with someone or something, as power, authority, wealth, praise, honour, etc.


ขอ

kɔ̌ɔ (romanization)
การขอ (abstract-noun)

From Proto-Tai *k.roːᴬ (“to beg”). Cognate with Northern Thai ᨡᩬᩴ, Lao ຂໍ (khǭ), Shan ၶေႃ (khǎu), Bouyei jol, Zhuang gyo.


สร้าง

สร้าง • (sâang) (abstract noun การสร้าง)

sâang (romanization)
การสร้าง (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ, Lao ສ້າງ (sāng), Khün ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ, Lü ᦉᦱᧂᧉ (ṡaang²), Shan သၢင်ႈ (sāang), Ahom 𑜏𑜂𑜫 (saṅ). Compare Khmer សាង (saang), Mon သြိုၚ်.

cog

Lü ᦉᦱᧂᧉ (ṡaang²)

สร้างข้อแก้ตัว

สร้างปัญหาให้สังคม

มันสร้างศัตรูไว้เยอะ

สะพานกำลังสร้างอยู่

บางคนเชื่อว่าพระเจ้าสร้างโลก

Some people believe that God created the world.

baang kon chʉ̂ʉa wâa prá-jâao sâang lôok

to bring into being: to build, to construct, to create, to make, etc.


เชื่อ

th-verb

เชื่อ • (chʉ̂ʉa) (abstract noun การเชื่อ or ความเชื่อ)

chʉ̂ʉa (romanization)
การเชื่อ (abstract-noun)
ความเชื่อ (abstract-noun)

→ Khmer: ជឿ (cɨə)

From Proto-Tai *ɟɯəᴮ (“to believe”). Compare Middle Chinese 貰 (MC zyaeH, “to borrow; to loan”) and 賒 (MC syae, “to buy and sell on credit”). Cognate with Northern Thai ᨩᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Isan เซื่อ, Lao ເຊື່ອ (sư̄a), Lü ᦵᦋᦲᧈ (tsoe¹), Tai Dam ꪹꪋ꪿, Shan ၸိူဝ်ႈ (tsōe), Ahom 𑜋𑜥 (chū).

cog

Lao ເຊື່ອ (sư̄a)

เหลือเชื่อ

lʉ̌ʉa-chʉ̂ʉa


ราตรี

From Sanskrit रात्रि (rātri, “night”). Compare Khmer រាត្រី (riətrəy).


แทง

tɛɛng (romanization)
การแทง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *dɛːŋᴬ² (“to stab; to pierce”); Cognate with Lao ແທງ (thǣng), Lü ᦶᦑᧂ (taeng), Shan တႅင်း (téng), Tai Nüa ᥖᥦᥒᥰ (täeng), Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ), Zuojiang Zhuang tengz.


จักรยาน

th-noun

จักรยาน • (jàk-grà-yaan) (classifier คัน)

jàk-grà-yaan (romanization)
คัน (classifier)

From จักร (jàk, “wheel”) + ยาน (yaan, “vehicle”), literally "wheeled vehicle"; believed to be a clipping of ทวิจักรยาน (tá-wí-jàk-grà-yaan), from ทวิ (tá-wí, “two”) + จักร (jàk, “wheel”) + ยาน (yaan, “vehicle”), literally "two-wheeled vehicle", possibly a calque of English bicycle; possibly first used around 1895.


เทพ

th-noun

เทพ • (têep)

From Pali deva (“deity; god”) or Sanskrit देव (deva, “deity; god”); probably via Old Khmer debbha, debva, dœbva (“deity; god”). Ultimately from Proto-Indo-European *deywós (“god, the celestial one”). Cognate with Lao ເທບ (thēp), Modern Khmer ទេព (teep), and Malay dewa.

der

ราช ราช#Thai

ธรรม ธรรม#Thai

the Thai ecclesiastical rank above ราช (râat) and below ธรรม (tam).


กับ

From Proto-Tai *kapᴰ (“with; and”). Cognate with Lao ກັບ (kap), Lü ᦂᧇ (k̇ab), Shan ၵပ်း (káp), Tày cắp. Compare to Cantonese 及 gap6 (MC *ɡˠiɪp̚).

ไปกับใคร

เห็นกับตา

เล่นกับไฟ

เท่ากับ

ฝากปลากับแมว
fàak bplaa gàp mɛɛo
to entrust a cat with a fish
(literally) to entrust a fish to a cat

used to indicate a point, person, etc, reached or approached, a relation, condition, amount, etc: to; towards; etc.

เขาร้ายกับฉัน

แข่งกับเวลา

to; in opposition or opposite direction to; against; hostile to; versus.


ค้น

kón (romanization)
การค้น (abstract-noun)

ค้นเก๊ะ

ค้นตัวผู้ต้องสงสัย

ค้นบ้านผู้ต้องสงสัย

ค้นคำหลักในกูเกิล
kón kam-làk nai guu-gə̂n
to search a keyword in Google

to search: to go through, look through, explore, examine, etc, in order to find or discover.


ก

Cognate with Lao ກ (ka) and Khmer ក (kɑɑ).

ไก่ ไก่#Thai

gɔɔ gài (ก ไก่), the first consonant letter of the Thai alphabet


จบ

jòp (romanization)
การจบ (abstract-noun)

to raise offerings or put both hands together (พนมมือ) above forehead to dedicate the offerings.


หา

hǎa (romanization)
การหา (abstract-noun)

From Proto-Tai *kraᴬ (“to seek”). Cognate with Northern Thai ᩉᩣ, Lao ຫາ (hā), Lü ᦠᦱ (ḣaa), Tai Dam ꪬꪱ, Shan ႁႃ (hǎa), Tai Nüa ᥑᥣᥴ (xáa), Ahom 𑜁𑜡 (khā) or 𑜁𑜞𑜠 (khra), Zhuang ra, Saek หร่า, Tày xa.

to seek; to find; to search; to look (for).


โจร

Borrowed from Sanskrit चोर (cora, “thief”).


อุทัย

th-proper noun

อุทัย • (ù-tai)

From Pali udaya or Sanskrit उदय (udaya, “appearance, emergence, rise; income, profit, return; development, improvement; consequence, result; etc”); probably via Old Khmer °udaya, °ūdeya, °ūdaiya°, uday, udaiya (“growth, increase; appearance, emergence, rise; birth; sunrise, dawn; income, profit, revenue; advantage, benefit, interest; wealth; prosperity; etc”). Compare Modern Khmer ឧទយ (ʼŏtôy), ឧទ័យ (ʼŏtôy).

der

อุทัยธานี อุทัยธานี#Thai

(colloquial) Clipping of อุทัยธานี (ù-tai-taa-nii).


อุทัย

th-verb

อุทัย • (ù-tai) (abstract noun การอุทัย)

ù-tai (romanization)
การอุทัย (abstract-noun)

(elegant, used of a sun, star, etc) to rise; to come into view; to start shining.


ใส่

sài (romanization)
การใส่ (abstract-noun)

From Proto-Tai *s.cɤːlᴮ (“to put (on/in)”). Cognate with Northern Thai ᩈᩲ᩵, Lao ໃສ່ (sai), Lü ᦺᦉᧈ (ṡay¹), Tai Dam ꪻꪎ꪿, Shan သႂ်ႇ (sàue), Tai Nüa ᥔᥬᥱ (sǎue), Ahom 𑜏𑜧 (saw) or 𑜏𑜧𑜤 (sawu), Saek จอ.

cog

Lü ᦺᦉᧈ (ṡay¹)

to put, place, or set (in, into, etc); to cause to be in, into, etc; to insert; to add.


กระโดด

th-verb

กระโดด • (grà-dòot) (abstract noun การกระโดด)

grà-dòot (romanization)
การกระโดด (abstract-noun)


เรียก

เรียก • (rîiak) (abstract noun การเรียก)

rîiak (romanization)
การเรียก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *riəkᴰᴸ⁴ (“to call”). Cognate with Northern Thai ᩁ᩠ᨿᨠ, Khün ᩁ᩠ᨿᨠ, Isan เฮียก, Lao ຮຽກ (hīak), Lü ᦵᦣᧅ (hek), Shan ႁဵၵ်ႈ (hāek), Phake ꩭိက် (hik), Ahom 𑜍𑜢𑜀𑜫 (rik), Saek เหร้ก.

inh

เรียกมากินเลี้ยง

เรียกตำรวจ

เรียกแท็กซี่

to call: to ask or invite (to come); to request (the presence of).


กุมาร

From Sanskrit कुमार (kumāra, “boy; child; groom; heir apparent; prince; son; young man; etc”, literally “one who easily dies”); probably via Old Khmer កុមារ៑ (kumār) or Pre-Angkorian Old Khmer កុមារ (kumāra, “boy; son; youth; prince, heir apparent, crown prince (found only as a personal name, slave name, and toponym)”).
Cognate with Modern Khmer កុមារ (komaa), Lao ກຸມານ (ku mān).

bor

(slang) child ghost servant, created by surgically removing an unborn baby from the womb of its mother, roasting the baby until its body dries during a rite held at a graveyard, and covering the dry-roasted corpse with gold leaf. The corpse is carried by someone who believes that the ghost dwelling in it may be employed.


เสีย

th-verb

เสีย • (sǐia) (abstract noun การเสีย or ความเสีย)

sǐia (romanization)
การเสีย (abstract-noun)
ความเสีย (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *siəᴬ¹ (“to lose (something)”). Cognate with Northern Thai ᩈ᩠ᨿᩮ, Khün ᩈ᩠ᨿᩮ, Lao ເສຍ (sīa), Lü ᦵᦉ (ṡe), Shan သေ (sěe), Tai Nüa ᥔᥥᥴ (sé), Phake ꩬေ (se), Ahom *𑜏𑜦𑜧 (*sē).


เสีย

th-part

เสีย • (sǐia)

used at the end of a verb or adverb for emphasising or for indicating an imperative or hortative.


เข้าใจ

th-verb

เข้าใจ • (kâo-jai) (abstract noun การเข้าใจ or ความเข้าใจ)

kâo-jai (romanization)
การเข้าใจ (abstract-noun)
ความเข้าใจ (abstract-noun)

From เข้า (kâo, “to enter”) + ใจ (jai, “heart”), literally “to enter the heart”. Cognate with Lao ເຂົ້າໃຈ (khao chai), Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣᨧᩲ, Lü ᦃᧁᧉᦺᦈ (ẋaw²ṫsay), Tai Dam ꪹꪄ꫁ꪱꪻꪊ, Shan ၶဝ်ႈၸႂ် (khāo tsǎue).

cog

Lü ᦃᧁᧉᦺᦈ (ẋaw²ṫsay)

Tai Dam ꪹꪄ꫁ꪱꪻꪊ

1919, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “คำนำ”, in โคลงกวีโบราณ, 2nd edition, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 3:
โคลงโบราณที่พิมพ์ในเล่มนี้ เข้าใจว่า พระยาตรังรวบรวม
kloong boo-raan tîi pim nai lêm níi · kâo-jai wâa · prá-yaa dtrang rûuap-ruuam
The ancient khlongs that are printed in this volume are understood to have been compiled by Phraya Trang.

1962, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, “อธิบายนิราศเดือน”, in วรรณกรรมต่างเรื่อง, พระนคร: โรงพิมพ์ธรรมบรรณาคาร, page 58:
บางคนเข้าใจว่า สุนทรภู่แต่ง...แต่พิเคราะห์...ความที่แต่ง ผิดกับสุนทรภู่
baang kon kâo-jai wâa · sǔn-tɔɔn-pûu dtɛ̀ng ... dtɛ̀ɛ pí-krɔ́ ... kwaam tîi dtɛ̀ng · pìt gàp sǔn-tɔɔn-pûu
Some people understood that Sunthon Phu composed [this work]...but, having examined...the contents that have been composed, [I found that they] were different from Sunthon Phu['s works].


ภาษี

/pʰaː˧.siː˩˩˦/

Compare Classical Persian باژ (bâž, “tribute; toll”), which is cognate to Sanskrit भक्ति (bhakti, “distribution; division”).
Cognate with Lao ພາສີ (phā sī), Khmer ភាស៊ី (phiəsii), ភស៊ី (phĕəʼsii), or ផាស៊ី (phaasii).


รับ

ráp (romanization)
การรับ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *rapᴰ²ˢ (“to accept; to receive”). Cognate with Northern Thai ᩁᩢ᩠ᨷ, Khün ᩁᩢ᩠ᨷ, Lao ຮັບ (hap), Lü ᦣᧇ (hab), Tai Dam ꪭꪾꪚ, Shan ႁပ်ႉ (hâ̰p), Tai Nüa ᥞᥙ (hap), Ahom 𑜍𑜆𑜫 (rap).

inh

to accept; to acknowledge; to agree; to admit.


นั่ง

nâng (romanization)
การนั่ง (abstract-noun)

From Proto-Tai *naŋᴮ (“to sit”). Cognate with Northern Thai ᨶᩢ᩠᩵ᨦ, Lao ນັ່ງ (nang), Lü ᦓᧂᧈ (nang¹), Tai Dam ꪙꪰ꪿ꪉ, Shan ၼင်ႈ (nāng), Aiton ꩫင် (naṅ), Ahom 𑜃𑜂𑜫 (naṅ), Zhuang naengh, Saek หนั้ง.

2018 May 12, ศัลยา, 05:17 from the start, in บุพเพสันนิวาส เวอร์ชันจัดเต็ม EP.1 ตอนที่ 2/3 (บุพเพสันนิวาส), episode 1, spoken by คุณหญิงจำปา (ชไมพร จตุรภุช), กรุงเทพฯ: ช่อง 3, retrieved 2021-04-01:
แม่การะเกดเป็นหลานของท่านเจ้าคุณที่นั่งเมืองพระพิษณุโลก
mɛ̂ɛ gaa-rá-gèet bpen lǎan kɔ̌ɔng tâan jâo-kun tîi nâng mʉʉang prá pít-sà-nú-lôok
Mae Karaket is a granddaughter of His Excellency, who ruleth Phra Phitsanulok City.

(archaic) to chair, to preside (over); to rule, to administer.


ยืน

yʉʉn (romanization)
การยืน (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̥.ɟɯːnᴬ (“to stand”). Cognate with Lao ຢືນ (yư̄n, “to stand”) and ຍືນ (nyư̄n, “long (time)”), Shan ယိုၼ်း (yúen, “long (time)”), Tai Nüa ᥕᥪᥢᥰ (yüen, “long (time)”), Ahom 𑜊𑜢𑜃𑜫 (jʸin, “long (time)”).

1999, ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, →ISBN, page 274:
พญาลแวกยกพลเข้ามายืนช้างในสามพิหาร
pá-yaa lá-wɛ̂ɛk yók pon kâo maa yʉʉn cháang nai sǎam pí-hǎan
The Lord of Lawaek marched his men in to stand their elephants in Sam Phihan.

(archaic) to cause to stand; to set up; to set upright; to cause to stop on the feet.

to confirm, to maintain, to uphold; to emphasise, to insist; to persist.

2017 August 29, ทีมข่าวอาชญากรรม, "อุทธรณ์ยืนจำคุกสรยุทธ ๑๓ ปี ๔ เดือน โกงเงิน อสมท ๑๓๘ ล้าน", in manager.co.th, MGR Online:
อุทธรณ์ยืนจำคุกสรยุทธ ๑๓ ปี ๔ เดือน โกงเงิน อสมท ๑๓๘ ล้าน
ùt-tɔɔn yʉʉn jam-kúk sɔ̌ɔ-rá-yút · sìp-sǎam · bpii · 4 · dʉʉan · goong ngən · ɔɔ-sɔ̌ɔ-mɔɔ-tɔɔ · rɔ́ɔi sǎam-sìp-bpɛ̀ɛt · láan
The Court of Appeal upholds the 13-year, 4-month jail term of Sorayuth over the cheating of MCOT's 138 million [baht] money.

2017 May 3, "ฎีกายืนจำคุกผู้พันตึ๋ง ๖ ปี กรรโชกทรัพย์ตลาดไนท์บาซาร์", in posttoday.com, Post Today:
ฎีกายืนจำคุกผู้พันตึ๋ง ๖ ปี กรรโชกทรัพย์ตลาดไนท์บาซาร์
dii-gaa yʉʉn jam-kúk pûu-pan dtʉ̌ng · hòk · bpii · gan-chôok sáp dtà-làat nái-baa-sâa
The Supreme Court affirms the six-year prison sentence of Colonel Tueng for the extortion of property at the Night Bazaar market.


ยืน

th-adj

ยืน • (yʉʉn)


เวลา

From Pali velā (“time”) or Sanskrit वेला (velā, “time”). Cognate with Old Khmer velā; Modern Khmer វេលា (veiliə), ពេល (peel); Lao ເວລາ (wē lā); Lü ᦵᦞᦟᦱ (velaa); Northern Thai ᩅᩮᩃᩣ. Doublet of เพล (peen).

ตรงเวลา


ห้าม

th-noun

ห้าม • (hâam)

→ Khmer: ហាម (haam)

Cognate with Northern Thai ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ, Khün ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ, Lao ຫ້າມ (hām), Lü ᦠᦱᧄᧉ (ḣaam²), Shan ႁၢမ်ႈ (hāam), Phake ꩭံ (haṃ).

cog

Lü ᦠᦱᧄᧉ (ḣaam²)

1932, คทาธรธรณินทร์ (เยีย), เจ้าพระยา, ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๑๖, พระนคร: ราชบัณฑิตยสภา, page 13:
เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์แบนยกนักเทพบุตรหญิงให้เป็นห้ามองค์สมเด็จพระอุไทยราชาธิราช
jâao-prá-yaa à-pai puu-bèet bɛɛn yók nák têep bùt yǐng hâi bpen hâam ong sǒm-dèt prá ù-tai raa-chaa-tí-râat
Chaophraya Aphaiphubet (Baen) gave his daughter, Nak Thep, to Ong Somdet Phra Uthairachathirat as [his] wife.


บัง

Semi-learned borrowing from Malay abang (“elder brother”).

slbor

(colloquial) a term of address to or title for a man of Malay or Indian descent.


หาย

hǎai (romanization)
การหาย (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰrwɤːjᴬ (“to disappear”). Cognate with Northern Thai ᩉᩣ᩠ᨿ, Khün ᩉᩣ᩠ᨿ, Lao ຫາຍ (hāi), Lü ᦠᦻ (ḣaay), Shan ႁၢႆ (hǎai), Tai Nüa ᥞᥣᥭᥴ (háay), Phake ꩭႝ (hay), Ahom 𑜑𑜩 (hay) or 𑜍𑜩 (ray).

1292, แผนกตรวจรักษาของโบราณ, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1934, pages 8–9:
ผู้ใด...หายกว่าเหย้าเรือน...ไว้แก่ลูกมันสิ้น
pûu-dai ... hǎai gwàa yâo-rʉʉan ... wái gɛ̀ɛ lûuk man sîn
Whoever...passed away [shall have his] household...devolve upon his children in its entirety.

1292, แผนกตรวจรักษาของโบราณ, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1934, page 11:
ผีในเขาอันบ่คุ้ม...เมืองนี้หาย
pǐi nai kǎo an bɔ̀ɔ kúm ... mʉʉang níi hǎai
Unprotected by the spirit of that mount..., this town perished.

(archaic, intransitive) to ruin, to wreck; to collapse, to fall; to perish, to be destroyed; to end, to pass.

(transitive) to cause to disappear; to vanish.

(intransitive, as from or after an illness) to recover; to be cured; to be healed; to improve.


ดึง

dʉng (romanization)
การดึง (abstract-noun)


ย่าง

yâang (romanization)
การย่าง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *ˀjaːŋꟲ¹ (“to roast over the open fire”), from Proto-Tai *ˀjɯəŋꟲ (“to roast”). Cognate with Lao ຢ້າງ (yāng), Lü ᦊᦱᧂᧉ (ẏaang²), Shan ယၢင်ႈ (yāang), Tai Nüa ᥕᥣᥒᥲ (yàang).

cog

Lü ᦊᦱᧂᧉ (ẏaang²)


ซบ

sóp (romanization)
การซบ (abstract-noun)

to rest (one's head or face on something).


ชล

ชลบุรี ชลบุรี#Thai


ฝืน

fʉ̌ʉn (romanization)
การฝืน (abstract-noun)

ฝืนใจ

ฝืนธรรมชาติ

ฝืนระเบียบ

to be or go against (a law, a requirement, one's or someone's desire, etc).


ลด

lót (romanization)
การลด (abstract-noun)


ตกลง

th-verb

ตกลง • (dtòk-long) (abstract noun การตกลง)

dtòk-long (romanization)
การตกลง (abstract-noun)


สิงห์

th-proper noun

สิงห์ • (sǐng)

From Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”); probably via Old Khmer siṅha, siṅ (“lion; Leo”). Cognate with Modern Khmer សិង្ហ (senghɑɑ), Lao ສິງ (sing). Compare Pali sīha, from which Thai สีหะ was derived.

ราศี ราศี#Thai


กด

gòt (romanization)
การกด (abstract-noun)


สูด

sùut (romanization)
การสูด (abstract-noun)


ชนะ

th-noun

ชนะ • (chá-ná)

/t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/

กลอง กลอง#Thai

(กลอง~) a type of double-headed barrel drum, sounded with bent drumsticks, traditionally used as an emblem of royalty.


สวรรค์

สวรรค์ • (sà-wǎn)

Learned borrowing from Sanskrit स्वर्ग (svarga). Compare Pali sagga. Cognate with Lao ສະຫວັນ (sa wan), Lü ᩈ᩠ᩅᩢᩁ᩠ᨣ᩺, Northern Thai ᩈ᩠ᩅᩢᩁ᩠ᨣ᩺.

lbor

a dish of pieces of meat that are soaked in a potion containing coriander seeds, cumin, minced garlic, salt, soy sauce, sugar, and others, and are sun-dried before being fried.


ปีน

bpiin (romanization)
การปีน (abstract-noun)

From Proto-Tai *piːnᴬ (“to climb”). Cognate with Lao ປີນ (pīn), Zhuang bin, Zuojiang Zhuang bin.


ผลาญ

plǎan (romanization)
การผลาญ (abstract-noun)

From Old Khmer phlañ. Cognate with Northern Thai ᨹᩖᩣ᩠ᨶ, Lao ຜານ (phān).


นอน

nɔɔn (romanization)
การนอน (abstract-noun)

From Proto-Tai *nwɯːnᴬ (“to lie down; to sleep”). Cognate with Northern Thai ᨶᩬᩁ, Khün ᨶᩬᩁ, Lao ນອນ (nǭn), Lü ᦓᦸᧃ (noan), Tai Dam ꪙꪮꪙ, Tai Dón ꪙꪮꪙ, Shan ၼွၼ်း (náun), Tai Nüa ᥘᥩᥢᥰ (löan) or ᥢᥩᥢᥰ (nöan), Aiton ꩫွꩫ် (non), Phake ꩫွꩫ် (non), Ahom 𑜃𑜨𑜃𑜫 (non), Nong Zhuang noanz.

inh

to sleep; to go to bed; to take a nap; to be in or as in the state of sleep; to cease being awake; to be asleep.


ร้อย

th-num

ร้อย • (rɔ́ɔi)

From Proto-Tai *roːjꟲ (“hundred”). Cognate with Isan ฮ่อย, Lao ຮ້ອຍ (hǭi), Northern Thai ᩁᩬ᩠᩶ᨿ, Lü ᦣᦾᧉ (hoay²), Shan လွႆႉ (lâ̰ui).


เต้น

dtên (romanization)
การเต้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຕັ້ນ (ten), Shan တဵၼ်ႈ (tāen).


ปลุกปั่น

th-verb

ปลุกปั่น • (bplùk-bpàn) (abstract noun การปลุกปั่น)

bplùk-bpàn (romanization)
การปลุกปั่น (abstract-noun)


หนีบ

nìip (romanization)
การหนีบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ʰniːpᴰ (“to pinch”). Cognate with Lao ໜີບ (nīp), Lü ᦐᦲᧇᧈ (ṅiib¹), Zhuang nip, Nong Zhuang neb. Possibly related to หีบ (hìip, “to squeeze”).

cog

Lü ᦐᦲᧇᧈ (ṅiib¹)


โคมูตร โคมูตร#Thai

(archaic) the โคมูตร (koo-mûut), used to mark the end of a document.


จิก

jìk (romanization)
การจิก (abstract-noun)

(slang) to mock or ridicule with a sharp, often virulent satire.


จิก

ต้น ต้น#Thai

ต้น ต้น#Thai

(botany) (ต้น~) the plant Careya sphaerica of the family Lecythidaceae.


เชิด

chə̂ət (romanization)
การเชิด (abstract-noun)

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩/


จดจำ

th-verb

จดจำ • (jòt-jam) (abstract noun การจดจำ)

jòt-jam (romanization)
การจดจำ (abstract-noun)


เชิดชู

เชิดชู • (chə̂ət-chuu) (abstract noun การเชิดชู)

chə̂ət-chuu (romanization)
การเชิดชู (abstract-noun)

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩.t͡ɕʰuː˧/


พัก

From Proto-Tai *bakᴰ (“to rest”). Cognate with Lao ພັກ (phak), Lü ᦗᧅ (pak) or ᦘᧅ (phak), Zhuang baeg (“to be tired; to gasp”). Compare Khmer ភ័ក (phĕək) and Old Chinese 泊 (OC *baːɡ).

Classifier for an interval or period of time.


ลูบ

lûup (romanization)
การลูบ (abstract-noun)

From Proto-Tai *C̬.luːpᴰ (“to stroke; to caress”). Cognate with Lao ລູບ (lūp), Shan လုပ်ႈ (lūp), Ahom 𑜎𑜤𑜆𑜫 (lup).


รัด

rát (romanization)
การรัด (abstract-noun)

Cognate with Isan ฮัด, Lao ຮັດ (hat), Tai Dam ꪭꪰꪒ, Zuojiang Zhuang raet.


จด

jòt (romanization)
การจด (abstract-noun)


ท่อง

tɔ̂ng (romanization)
การท่อง (abstract-noun)

to repeat or recite, especially in order to commit to memory.


ตำหนิ

From Old Khmer tamni, Cognate with Lao ຕຳໜິ (tam ni).


กระจาย

th-verb

กระจาย • (grà-jaai) (abstract noun การกระจาย)

grà-jaai (romanization)
การกระจาย (abstract-noun)

From ขจาย (kà-jaai), from Old Khmer ក្ជាយ (kjāya).

to circulate; to disseminate; to distribute; to propagate; to spread.


เพิ่ม

th-adv

เพิ่ม • (pə̂əm)

up; more; in addition (to what already exists); in a higher degree.


ออกกำลังกาย

th-verb

ออกกำลังกาย • (ɔ̀ɔk-gam-lang-gaai) (abstract noun การออกกำลังกาย)

ɔ̀ɔk-gam-lang-gaai (romanization)
การออกกำลังกาย (abstract-noun)

From ออกกำลัง (ɔ̀ɔk-gam-lang, “exercise, exert”) + กาย (gaai, “body”).

com

(intransitive) exercise (engage in physical activity).


ถาม

tǎam (romanization)
การถาม (abstract-noun)

From Proto-Tai *c.raːmᴬ (“to ask”). Cognate with Northern Thai ᨳᩣ᩠ᨾ, Lao ຖາມ (thām), Lü ᦏᦱᧄ (ṫhaam), Shan ထၢမ် (thǎam), Tai Nüa ᥗᥣᥛᥴ (tháam), Phake ထံ (thaṃ), Ahom 𑜌𑜪 (thaṃ), 𑜌𑜉𑜫 (tham) or 𑜌𑜢𑜤𑜉𑜫 (thüm), Zhuang cam, Saek ถ่าม, Zuojiang Zhuang tam.


เสพ

sèep (romanization)
การเสพ (abstract-noun)

From Sanskrit सेव (seva) or Pali seva (“service”).

(formal, sometimes elegant) to associate; to mingle; to keep company (with).


(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark marking the beginning of a new paragraph


ศอก

th-noun

ศอก • (sɔ̀ɔk)

From Proto-Tai *C̬.swoːkᴰ. Cognate with Lao ສອກ (sǭk), Lü ᦉᦸᧅ (ṡoak) or ᦉᦸᧅᧈ (ṡoak¹), Shan သွၵ်ႇ (sàuk), Tai Dam ꪎꪮꪀ, Ahom 𑜏𑜨𑜀𑜫 (sok), Zhuang sok (as in doegsok).

the distance between the end of an elbow and the tip of the middle finger.

cubit: a traditional unit of length based on such distance, equal to 24 inches. Abbreviation: ศ. (sɔ̌ɔ)


อัด

àt (romanization)
การอัด (abstract-noun)


ผูก

pùuk (romanization)
การผูก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pʰuːkᴰ¹ᴸ (“to tie; to bind”), from Proto-Tai *cm̩.rukᴰ (“to tie”). Cognate with Lao ຜູກ (phūk), Northern Thai ᨹᩪᨠ, Khün ᨹᩪᨠ, Lü ᦕᦳᧅᧈ (ṗhuk¹), Shan ၽုၵ်ႇ (phùk), Tai Dam ꪠꪴꪀ, Phake ၸုက် (phuk), Ahom 𑜇𑜤𑜀𑜫 (phuk).

cog

Lü ᦕᦳᧅᧈ (ṗhuk¹)


ปลุก

bplùk (romanization)
การปลุก (abstract-noun)

From Proto-Tai *plokᴰ (“to awaken (someone)”). Cognate with Lao ປຸກ (puk), Shan ပူၵ်း (púuk), Ahom 𑜆𑜤𑜀𑜫 (puk).


ตอบ

dtɔ̀ɔp (romanization)
การตอบ (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *tɔːpᴰ¹ᴸ (“to answer”), from Middle Chinese 答 (MC top, “to answer; to reply”). Cognate with Northern Thai ᨲᩬᨷ, Lao ຕອບ (tǭp), Lü ᦎᦸᧇ (ṫoab), Tai Dam ꪔꪮꪚ, Shan တွပ်ႇ (tàup), Phake တွပ် (top), Ahom 𑜄𑜨𑜆𑜫 (top).


งัด

ngát (romanization)
การงัด (abstract-noun)

ทำบุญต้องเข้าวัด แต่ถ้าอยากงัดต้องเข้าเมรุ
tam-bun dtɔ̂ng kâo wát · dtɛ̀ɛ tâa yàak ngát dtɔ̂ng kâo meen
[If you want to] make merit, [you]'ve to enter a monastery. But if [you] want to fight, [you'll] have to enter a mortuary.

(slang, humorous) to pick a fight, to pick a quarrel; to fight, to quarrel.


ขู่

kùu (romanization)
การขู่ (abstract-noun)

Cognate with Isan ขู่, Lao ຂູ່ (khū), Northern Thai ᨡᩪ᩵, Khün ᨡᩪ᩵.


บังคับ

From Khmer បង្គាប់ (bɑɑbɑngkŏəp, “to command”).

der

(poetry) requirement or rule for writing a poem, such as that governing tones or rhymes.


ชอบ

th-verb

ชอบ • (chɔ̂ɔp) (abstract noun การชอบ or ความชอบ)

chɔ̂ɔp (romanization)
การชอบ (abstract-noun)
ความชอบ (abstract-noun)

Compare Khmer ឆប (chɑɑp). Cognate with Northern Thai ᨪᩬᨷ, Lao ຊອບ (sǭp).

/t͡ɕʰɔːp̚˥˩/

คุณชอบอาหารไทยไหมคะ

to like; to admire; to appreciate; to adore; to approve; to be in favour (of)


โต้คลื่น

โต้คลื่น • (dtôo-klʉ̂ʉn) (abstract noun การโต้คลื่น)

dtôo-klʉ̂ʉn (romanization)
การโต้คลื่น (abstract-noun)

/toː˥˩.kʰlɯːn˥˩/


ตาไก่

(typography, chiefly in old script) Thai punctuation mark ๏, marking the beginning of a new paragraph.


ปั่น

bpàn (romanization)
การปั่น (abstract-noun)

From Proto-Tai *panᴮ (“to revolve; to spin”). Cognate with Lao ປັ່ນ (pan), Zhuang baenj.

(slang) to work nonstop; to carry out or do something without rest, especially in order to finish it as soon as possible.


กวาด

gwàat (romanization)
การกวาด (abstract-noun)

From Proto-Tai *kwaːtᴰ (“to sweep”), from Old Chinese 刮 (OC *kroːd, “to wipe; to sweep”). Cognate with Lao ກວາດ (kuāt), Northern Thai ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨯ, Lü ᦦᦱᧆ (k̇waad), Tai Dón ꪀꪫꪱꪒ, Shan ၵႂၢတ်ႇ (kwàat), Ahom 𑜀𑜄𑜫 (kat). Possibly related to กราด (gràat) and คราด (krâat).

cog

Tai Dón ꪀꪫꪱꪒ


สงสัย

th-verb

สงสัย • (sǒng-sǎi) (abstract noun การสงสัย or ความสงสัย)

sǒng-sǎi (romanization)
การสงสัย (abstract-noun)
ความสงสัย (abstract-noun)

From Pali saṃsaya (“doubt”), from Sanskrit संशय (saṃśaya, “doubt; uncertainty; irresolution; hesitation”). Cognate with Indonesian sangsi, Khmer សង្ស័យ (sɑɑsɑngsay), Lao ສົງໃສ (song sai) or ສົງໄສ (song sai).

der

อย่างไม่ต้องสงสัย


โต้

dtôo (romanization)
การโต้ (abstract-noun)


ผัด

pàt (romanization)
การผัด (abstract-noun)

Cognate with Lao ຜັດ (phat, “to fry; to change, to replace, to postpone”); Khmer ផាត់ (phat, “to fry”).


ฟองมัน

th-noun

ฟองมัน • (fɔɔng-man)


ฯลฯ

/lɛʔ˦˥.ʔɯːn˨˩.ʔɯːn˨˩/

/la˦˥.tʰɯŋ˩˩˦/


หยุด

yùt (romanization)
การหยุด (abstract-noun)

Cognate with Lao ຢຸດ (yut), Lü ᦊᦹᧆ (ẏued), Phake ယုတ် (yut). Possibly doublet of อุด (ùt).

1941 September 9, “ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยรัฐนิยม ฉะบับที่ ๑๑ ลงวันที่ ๘ กันยายน ๒๔๘๔”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 58, number 0A, pages 1132–1133:
ควรหยุดเพื่อรับประทานอาหาร
kuuan yùt pʉ̂ʉa ráp-bprà-taan aa-hǎan
should take a break to have a meal

to take a break; to be on vacation; to be off (as from work).


กรีด

grìit (romanization)
การกรีด (abstract-noun)


อำ

Uncertain. Compare Lao ອຳ (ʼam); Northern Thai ᩋᩣᩴ; Khün ᩋᩣᩴ; Lü ᦀᧄ (˙ʼam); Shan ဢမ် (ʼǎm).

cog

Lü ᦀᧄ (˙ʼam)

(of a ghost, spirit, etc) to visit during sleep and disturb by sitting upon, dragging, assaulting, suffocating, etc.


ว่าย

wâai (romanization)
การว่าย (abstract-noun)

Compare Lao ຫວ້າຍ (wāi), Northern Thai ᩉ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦛᦻᧉ (v̇aay²), Shan ဝၢႆႈ (wāai).


กำ

From Proto-Tai *kamᴬ (“to hold in the closed hand”). Cognate with Northern Thai ᨠᩣᩴ, Khün ᨠᩣᩴ, Lao ກຳ (kam), Lü ᦂᧄ (k̇am), Shan ၵမ် (kǎm), Tai Nüa ᥐᥛ (kam), Phake ကံ (kaṃ), Ahom 𑜀𑜪 (kaṃ), Zhuang gaem, Nong Zhuang gaem, Saek กั๋ม, Tày căm.


ขยาย

th-verb

ขยาย • (kà-yǎai) (abstract noun การขยาย)

kà-yǎai (romanization)
การขยาย (abstract-noun)

Uncertain. Possibly corruption of สยาย, from Old Khmer *សអាយ៑ (*saʼāy), *ស្អាយ៑ (*sʼāy), extended forms of Angkorian Old Khmer *សាយ៑ (*sāy, “to spread, to extend; to be spread, to be extended; etc”).

cog

to open out; to spread out; to unfold; to unfurl.


เผา

pǎo (romanization)
การเผา (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *pʰawᴬ¹ (“to burn (tr.)”), from Proto-Tai *prawᴬ (“to burn (tr.)”). Compare Middle Chinese 炮 (MC baew, “to roast; to burn”). Cognate with Northern Thai ᨹᩮᩢᩣ, Khün ᨹᩮᩢᩣ, Isan เผา, Lao ເຜົາ (phao), Lü ᦕᧁ (ṗhaw), Tai Dam ꪹꪠꪱ (faw1), Tai Dón ꪹꪞꪱ (phaw1), Tai Daeng ꪹꪠꪱ (faw1), Shan ၽဝ် (phǎo), Tai Nüa ᥚᥝᥴ (pháw), Ahom 𑜇𑜧 (phaw), Southern Thai เพ่า, Zhuang byaeu.


พัน

→ Khmer: ពាន់ (pŏən)

Cognate with Northern Thai ᨻᩢ᩠ᨶ, Lao ພັນ (phan), Lü ᦗᧃ (pan).


พาด

pâat (romanization)
การพาด (abstract-noun)

From Proto-Tai *baːtᴰ (“to lay (a cloth, etc.) across”). Cognate with Lao ພາດ (phāt), Shan ပၢတ်ႈ (pāat), Ahom 𑜆𑜄𑜫 (pat).


เยี่ยววัว

th-noun

เยี่ยววัว • (yîao-wuua)

From เยี่ยว (yîao, “urine”) + วัว (wuua, “cow”), literally “cow urine”.

com

th:เยี่ยววัว

โคมูตร โคมูตร#Thai

(archaic, now considered vulgar) Synonym of โคมูตร (koo-mûut)


เทวี

tee-wii (romanization)
องค์ (classifier)

From Sanskrit देवी (devī, “deity”). Cognate with Lao ເທວີ (thē wī).


ส่ง

sòng (romanization)
การส่ง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *soŋᴮ¹ (“to send; to conduct”). Compare Middle Chinese 送 (MC suwngH). Cognate with Northern Thai ᩈᩫ᩠᩵ᨦ, Khün ᩈᩫ᩠᩵ᨦ, Lao ສົ່ງ (song), Lü ᦉᦳᧂᧈ (ṡung¹), Shan သူင်ႇ (sùung), Tai Nüa ᥔᥨᥒᥱ (sǒng), Ahom 𑜏𑜤𑜂𑜫 (suṅ).

cog

Lü ᦉᦳᧂᧈ (ṡung¹)


ถู

tǔu (romanization)
การถู (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *tʰuːᴬ¹ (“to rub; to polish”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᨳᩪ, Khün ᨳᩪ, Isan ถู, Lao ຖູ (thū), Lü ᦏᦴ (ṫhuu), Shan ထူ (thǔu), Tai Nüa ᥗᥧᥴ (thú), Phake ထူ (thū), Ahom 𑜌𑜥 (thū).


คาย

kaai (romanization)
การคาย (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɣaːjᴬ (“to put out of the mouth”). Cognate with Northern Thai ᨤᩣ᩠ᨿ, Lao ຄາຍ (khāi), Lü ᦆᦻ (xaay), Shan ၶၢႆး (kháai), Saek กฺ๊าย, Nong Zhuang haiz, Tày cài.


คาย

irritant; powder or spinule that irritates


หางเสือเรือ

th-noun

หางเสือเรือ • (hǎang-sʉ̌ʉa-rʉʉa)

/haːŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.rɯa̯˧/


ลง

long (romanization)
การลง (abstract-noun)

From Proto-Tai *n̩.loŋᴬ (“to descend”). Cognate with Northern Thai ᩃᩫ᩠ᨦ, Lao ລົງ (long), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Tai Dam ꪶꪩꪉ, Shan လူင်း (lúung), Tai Nüa ᥘᥨᥒᥰ (löng), Ahom 𑜎𑜤𑜂𑜫 (luṅ), Zhuang roengz.

to make (an entry in a register); to record; to register; to note down; to write down.


เกา

From clipping of เกาหลี (gao-lǐi, “Korea”).


ออก

ออก • (ɔ̀ɔk)

white-bellied sea eagle
white-bellied sea eagle

Haliaeetus leucogaster
Haliaeetus leucogaster#Translingual

(zoology) white-bellied sea eagle, of species Haliaeetus leucogaster in the family Accipitridae.


ผสม

pà-sǒm (romanization)
การผสม (abstract-noun)

From Old Khmer ផ្សំ (phsaṃ), ផ្សម៑ (phsam), ផ្សំម៑ (phsaṃm), ផ្សំម (phsaṃma), ប្សំ (psaṃ), ប្សំម៑ (psaṃm), ប្សម៑ (psam, “to join; to assemble; to add; etc”). Cognate with modern Khmer ផ្សំ (phsɑm), Lao ຜະສົມ (pha som).


ตี

dtii (romanization)
การตี (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨲᩦ, Lao ຕີ (tī), Lü ᦎᦲ (ṫii), Shan တီ (tǐi).

(of a percussion instrument or the like) to sound or play by beating, tapping, or the like.

(of value, price, etc) to appraise; to determine.


ตี

hour between 1–6 am, at the beginning of which a bell is traditionally sounded for the purpose of timekeeping.


ฃวด

ขวด ขวด#Thai

(neologism) Obsolete spelling of ขวด (kùuat).


โคมูตร

Learned borrowing from Sanskrit गोमूत्र (gomūtra, “cow urine”), from गो (go, “cow”) + मूत्र (mūtra, “urine”); equivalent to Thai โค (koo) + มูตร (mûut).


อำนวย

th-verb

อำนวย • (am-nuai) (abstract noun การอำนวย)

am-nuai (romanization)
การอำนวย (abstract-noun)

From Old Khmer ʼamnoy, ʼaṃnoy, ʼaṃnoya, ʼaṃmnoya (“donation; gift”), extended forms of oʼaya, oy, oya, oyy, oyya, oyaya, uy, ūya (“to cause, to make; to give; to allow, to let, to permit; on behalf of; so that; etc”), from which Thai อวย (uai) and โอย (ooi) were derived. Cognate with Modern Khmer អំណោយ (ʼɑmnaoy), Lao ອຳນວຍ (ʼamn wa nya).

to allow, facilitate, or suport (the possibility of something, the happening of something, the carrying out of some action, etc).


ฅวาม

ความ ความ#Thai


แทรก

sɛ̂ɛk (romanization)
การแทรก (abstract-noun)

From Old Khmer ជ្រេក (jrēka, “to insert, to introduce; to come between; etc”). Cognate with Modern Khmer ជ្រែក (crɛɛk). Extended as ชำแรก (cham-rɛ̂ɛk).

bor

to come, go, or occur (between, in the course of, in the middle of, or through someone or something).


แขวน

th-noun

แขวน • (kwɛ̌ɛn)

เต้า เต้า#Thai

จันทัน จันทัน#Thai

(carpentry, architecture) a type of traditional roof framing which connects เต้า (dtâo) with จันทัน (jan-tan).


เบงกาลี

ภาษาเบงกาลี
paa-sǎa beeng-gaa-lii
Bengali language


สูบ

sùup (romanization)
การสูบ (abstract-noun)

Compare Lao ສູບ (sūp), Lü ᦉᦳᧇᧈ (ṡub¹), Khmer ជប់ (cup), ស្រូប (sroup) (possible doublets), Burmese စုပ် (cup), Zhuang sup or cup.

cog

Lü ᦉᦳᧇᧈ (ṡub¹)


แฅน

แคน แคน#Thai


ฅ้อน

ค้อน ค้อน#Thai


ฅวาง

คว้าง คว้าง#Thai


มัด

mát (romanization)
การมัด (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *matᴰˢ⁴ (“to fasten; to tie”). Cognate with Northern Thai ᨾᩢ᩠ᨯ, Khün ᨾᩢ᩠ᨯ, Lao ມັດ (mat), Lü ᦙᧆ (mad), Tai Dam ꪣꪰꪒ, Shan မတ်ႉ (mâ̰t), Tai Nüa ᥛᥖ (mat), Phake မတ် (mat), Ahom *𑜉𑜄𑜫 (*mat).


แคชเมียร์

th-proper noun

แคชเมียร์ • (kɛ́ɛs-miia)

th:แคชเมียร์

ภาษา ภาษา#Thai


ฅุ๋ม

คุ้ม คุ้ม#Thai


ฅีน

คืน คืน#Thai


อูรดู

ภาษาอูรดู
paa-sǎa uu-rá-duu
Urdu language

th:ภาษาอูรดู


แฅ่ง

แข้ง แข้ง#Thai


ตูด

(informal, colloquial) anus, rectum; buttocks.


โอริยา

ภาษาโอริยา
paa-sǎa oo-rí-yaa
Oriya language

th:ภาษาโอริยา


ฅน

(neologism) Alternative spelling of คน (kon)


ฅ่ำ

ค่ำ ค่ำ#Thai


ฃาย

ขาย ขาย#Thai


ปัด

bpàt (romanization)
การปัด (abstract-noun)

From Proto-Tai *pacᴰ (“to dust off”). Cognate with Lao ປັດ (pat), Zhuang baet.


ฃ๋า

ฆ่า ฆ่า#Thai


ฮิบรู

ภาษา ภาษา#Thai


แฅว

th-noun

แฅว • (kwɛɛ)

แคว แคว#Thai


ตะฃอ

ตะขอ ตะขอ#Thai


ภูเฃา

ภูเขา ภูเขา#Thai


กอด

gɔ̀ɔt (romanization)
การกอด (abstract-noun)

From Proto-Tai *koːtᴰ (“to hug; to embrace”). Cognate with Northern Thai ᨠᩬᨯ, Khün ᨠᩬᨯ, Lao ກອດ (kǭt), Lü ᦂᦸᧆᧈ (k̇oad¹), Shan ၵွတ်ႇ (kàut), Phake ကွတ် (kot), Nong Zhuang gud, Zhuang got.

cog

Lü ᦂᦸᧆᧈ (k̇oad¹)


ฃุน

ขุน ขุน#Thai


สินธี

From ภาษา (paa-sǎa, “language”) + สินธี (sǐn-tii, “Sindhi”).


ฃ้อความ

ข้อความ ข้อความ#Thai

Obsolete spelling of ข้อความ (kɔ̂ɔ-kwaam).


เข๋า

ข้าว ข้าว#Thai


ขวด

→ Northern Thai: ᨡ᩠ᩅᨯ, ᨢ᩠ᩅᨯ

→ Lao: ຂວດ (khūat)

→ Nyah Kur: ควด


ฃอง

ของ ของ#Thai


เฃตร

เขตต์ เขตต์#Thai


ฃัน

ขัน ขัน#Thai


ตี๋

th-noun

ตี๋ • (dtǐi)

Borrowed from Teochew 弟 (di6, “younger brother”).

Thai boy of Chinese descent, especially one with conventional Chinese look.


ฃยัน

ขยัน ขยัน#Thai


ฃวา

ฃวา • (kwǎa)

ขวา ขวา#Thai


โอ่ง

From Old Chinese 甕 (OC *qoːŋs). Cognate with Lao ໂອ່ງ (ʼōng).

1926, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, เรื่องไปลังกาทวีป, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 22:
เขาก็ตั้งโอ่งน้ำไว้ให้อาบเล่น
kǎo gɔ̂ dtâng òong náam wái hâi àap lên
They then set up a jar of water for [us] to bathe for pleasure.


เฃ๋า

เข้า เข้า#Thai


ภาษาจีนกวางตุ้ง

th-proper noun

ภาษาจีนกวางตุ้ง

ภาษา (paa-sǎa, “language”) + จีน (jiin, “China”) + กวางตุ้ง (gwaang-dtûng, “Guangdong”).

compound

th:ภาษาจีนกวางตุ้ง


จัด

jàt (romanization)
การจัด (abstract-noun)

to set; to arrange; to order; to organise; to systematise.


จัด

From Old Khmer ចាស; cognate with Lao ຈັດ (chat).

(of a colour, hue, etc) dark; darkish; strong.


หางเสือเลี้ยว

th-noun

หางเสือเลี้ยว • (hǎang-sʉ̌ʉa-líao)

/haːŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.lia̯w˦˥/


ศูนย์

th-num

ศูนย์ • (sǔun)

From Angkorian Old Khmer ឝូន្យ (śūnya), from Sanskrit शून्य (śūnya, “zero”). Cognate with Khmer សូន្យ (soun), Lao ສູນ (sūn), Burmese သုည (su.nya.). Doublet of สูญ (sǔun), สุญ (sǔn), and สุญญ.


ฦก

ลึก ลึก#Thai


เฃียน

th-verb

เฃียน • (kǐian) (abstract noun การเฃียน)

kǐian (romanization)
การเฃียน (abstract-noun)

เขียน เขียน#Thai


ราศี

From Sanskrit राशि (rāśi, “cluster; heap; pile; zodiac sign”); probably via Old Khmer rāśi, raśi (“zodiac sign”). Compare Modern Khmer រាសី (riəsəy).

bor

any of the twelve solar zodiac signs, named after the said twelve constellations.


รฦก

th-verb

รฦก • (rá-lʉ́k)

ระลึก ระลึก#Thai


สินธุ

th-noun

สินธุ • (sǐn-tú)

From Sanskrit सिन्धु (síndhu) or Pali sindhu.

th:แม่น้ำสินธุ


ลือชา

th-verb

ลือชา • (lʉʉ-chaa)

/lɯː˧.t͡ɕʰaː˧/


ภูมิ

Borrowed from Pali bhūmi or Sanskrit भूमि (bhūmi, “land”). Cognate with Lao ພູມ (phūm).


อัสสัม

th-proper noun

อัสสัม • (àt-sǎm)

ภาษาอัสสัม
paa-sǎa àt-sǎm
Assamese language

รัฐอัสสัม

ชาอัสสัม

Assam (a state of India; capital: Dispur)


ตอ

From Proto-Tai *toːᴬ (“stump (of a tree)”), from Old Chinese 株 (OC *to, “stump”). Cognate with Northern Thai ᨲᩬᩴ, Lao ຕໍ (tǭ) or ກະຕໍ (ka tǭ), Shan တေႃ (tǎu), Phake တေႃ (tō), Ahom 𑜄𑜦𑜡 (tō).


โฆษะ

Borrowed from Sanskrit घोष (ghoṣa, “noise”).


ฦๅชา

/lɯː˧.t͡ɕʰaː˧/

ลือชา ลือชา#Thai


แมวโคราช

th-noun

แมวโคราช • (mɛɛo-koo-râat)


ยำ

Uncertain. Compare Khmer ញាំ (ñŏəm, “Cambodian salad; to make a Cambodian salad”); Hakka 醃 /腌 (âm, “to marinate; to pickle”).


สิบสาม

head

สิบสาม • (sìp săam)

From สิบ (sìp, “ten”) + สาม (sǎam, “three”). Cognate with Lao ສິບສາມ (sip sām), Lü ᦉᦲᧇᦉᦱᧄ (ṡiibṡaam), Shan သိပ်းသၢမ် (síp sǎam) and Zhuang cib sam.

cog

Lü ᦉᦲᧇᦉᦱᧄ (ṡiibṡaam)

Shan သိပ်းသၢမ် (síp sǎam)


ตำ

dtam (romanization)
การตำ (abstract-noun)

From Proto-Tai *tamᴬ. Cognate with Isan ตำ, Lao ຕຳ (tam), Northern Thai ᨲᩣᩴ (tam¹), Khün ᨲᩣᩴ (tam¹), Lü ᦎᧄ (ṫam), Shan တမ် (tǎm), Ahom 𑜄𑜪 (taṃ), Zhuang daem.

to prick, to prickle; to pierce, to puncture; to sting; to penetrate.


ตะขอ

th-noun

ตะขอ • (dtà-kɔ̌ɔ)

/ta˨˩.kʰɔː˩˩˦/


คุชราต

/kʰut̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.raːt̚˥˩/

From Gujarati ગુજરાત (gujrāt) or Hindi गुजरात (gujrāt).

ภาษาคุชราต
paa-sǎa kút-chá-râat
Gujarati language

รัฐคุชราต

Gujarat (a state of India; capital: Gandhinagar)


ลือ

lʉʉ (romanization)
การลือ (abstract-noun)


ปล้น

bplôn (romanization)
การปล้น (abstract-noun)

ปล้นเมือง

ปล้นราชสมบัติ

ปล้นชาวบ้าน

to take by force: to usurp, to seize, to rob, etc.


มณีปุระ

รัฐมณีปุระ

ภาษามณีปุระ
paa-sǎa má-nii-bpù-rá
Meitei language

อักษรมณีปุระ
àk-sɔ̌ɔn má-nii-bpù-rá
Meitei script

Manipur (a state of India; capital: Imphal)


ฤทธิ์

ฤทธิ์ • (rít)

From Sanskrit ऋद्धि (ṛddhi, “prosperity”). Cognate with Lao ຣິດ (rit), ລິດ (lit).

เทวดามีฤทธิ์

The devata gods have supernatural powers


เฝ้า

fâo (romanization)
การเฝ้า (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຝົ້າ (fao), Lü ᦚᧁᧉ (ḟaw²).

cog

Lü ᦚᧁᧉ (ḟaw²)

Exodus 6:11, KJV:
จงเข้าไปเฝ้าฟาโรห์กษัตริย์แห่งอียิปต์บอกให้ปล่อยชนชาติอิสราเอลไปจากแผ่นดินของเขา
jong kâo bpai fâo faa-roo gà-sàt hɛ̀ng ii-yìp bɔ̀ɔk hâi bplɔ̀i chon-châat ìs-raa-eel bpai jàak pɛ̀n-din kɔ̌ɔng kǎo
Go in, speak unto Pharaoh king of Egypt, that he let the children of Israel go out of his land.
(literally) Go in and see Pharaoh the king of Egypt, tell him to let the people of Israel go out of his realm.

1 Kings 3:16, KJV:
แล้วหญิงแพศยาสองคนมาเฝ้ากษัตริย์และยืนอยู่ต่อพระพักตร์พระองค์
lɛ́ɛo yǐng pɛ̂ɛt-sà-yǎa sɔ̌ɔng kon maa fâo gà-sàt lɛ́ yʉʉn yùu dtɔ̀ɔ prá pák prá-ong
Then came there two women, that were harlots, unto the king, and stood before him.
(literally) Then two harlots came to see the king...

1 Chronicles 12:16, KJV:
มีคนเบนยามินและยูดาห์มาเฝ้าดาวิด ณ ที่กำบังเข้มแข็ง
mii kon ben-yaa-min lɛ́ yuu-daa maa fâo daa-wìt · nɔɔ · tîi gam-bang kêm-kɛ̌ng
And there came of the children of Benjamin and Judah to the hold unto David.
(literally) There were men of Benjamin and Judah coming to see David at the stronghold.

to have an audience (with), to meet, to see, to present oneself (before), to enter the presence (of), to wait (on), to attend, to tend, or to serve (a god, high priest, royal person, person in authority, etc).


ระลึก

th-verb

ระลึก • (rá-lʉ́k) (abstract noun การระลึก)

rá-lʉ́k (romanization)
การระลึก (abstract-noun)


สีสวาด

th-noun

สีสวาด • (sǐi-sà-wàat)


มะขาม

มะขาม • (má-kǎam)


วิเชียรมาศ

From วิเชียร (wí-chiian, “diamond”) + มาศ (mâat, “gold”).


สิบเอ็ด

head

สิบเอ็ด • (sìp-èt)

Compounded from สิบ (sìp) + เอ็ด (èt). Cognate with Lao ສິບເອັດ (sip ʼet), Lü ᦉᦲᧇᦵᦀᧆ (ṡiib˙ʼed), Shan သိပ်းဢဵတ်း (síp ʼáet) and Zhuang cib it.

compound

สิบ (sìp) + เอ็ด (èt)

cog

Lü ᦉᦲᧇᦵᦀᧆ (ṡiib˙ʼed)

Shan သိပ်းဢဵတ်း (síp ʼáet)


ชิม

chim (romanization)
การชิม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɟimᴬ. Cognate with Lao ຊີມ (sīm), Shan ၸိမ်း (tsím), Zhuang cimz, Zuojiang Zhuang chimz. Compare Proto-Hlai *tçʰim (“to taste”).


ศุภลักษณ์

th-noun

ศุภลักษณ์ • (sùp-pá-lák)

From Sanskrit शुभ (śubha, “auspicious”) + लक्षण (lakṣaṇa, “feature”); equivalent to ศุภ (sùp) + ลักษณ์ (lák).

com

ศุภ (sùp) + ลักษณ์ (lák)


ปัญจาบ

From Hindi पंजाब (pañjāb) or Persian پنجاب (panjâb).

รัฐปัญจาบ

ภาษาปัญจาบ

ชาวปัญจาบ

Punjab (a state of India; capital: Chandigarh)


ข้อความ

th-noun

ข้อความ • (kɔ̂ɔ-kwaam)

/kʰɔː˥˩.kʰwaːm˧/


ภูเขา

ภู (puu) + เขา (kǎo). Cognate with Lao ພູເຂົາ (phū khao).


ปรากฏ

th-verb

ปรากฏ • (bpraa-gòt) (abstract noun การปรากฏ or ความปรากฏ)

bpraa-gòt (romanization)
การปรากฏ (abstract-noun)
ความปรากฏ (abstract-noun)

From Sanskrit प्रकट (prakaṭa, “clear; visible”). Compare Lao ປະກົດ (pa kot), Northern Thai ᨷᩤᨠᩫ᩠ᨭ. same pronunciation and meaning Mon ပြာကတ်.

der

พระวจนะทรงปรากฏเป็นมนุษย์

The Word Appears in the Flesh (a book presenting beliefs of The Church of Almighty God)


เปรียบเทียบ

th-verb

เปรียบเทียบ • (bprìiap-tîiap) (abstract noun การเปรียบเทียบ)

bprìiap-tîiap (romanization)
การเปรียบเทียบ (abstract-noun)

From เปรียบ (bprìiap, “to compare”) + เทียบ (tîiap, “to compare”). Compare Khmer ប្រៀបធៀប (priəp tʰiəp); Lao ປຽບທຽບ (pīap thīap).

com

(law, as of a police officer, administrative officer, etc) to terminate a criminal prosecution against someone who has committed a certain type of crime, by imposing a fine on him as authorised by law instead of having him tried in court.

administrative officer; etc; administrative officer; etc


ศักดิ์

th-noun

ศักดิ์ • (sàk)

From Sanskrit शक्ति (śakti, “energy; strength; etc”); possibly via Old Khmer *śakti (“energy, force; authority, power; etc”). Cognate with Modern Khmer សក្តិ (sak).

bor

(elegant) energy; strength; force; vigour.

(elegant) dignity; rank; status; position.


ศักดิ์

th-noun

ศักดิ์ • (sàk)

(elegant, poetic, literary) spear, javelin, lance, or similar weapon.


ชน

chon (romanization)
การชน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨩᩫ᩠ᨶ, Lao ຊົນ (son). Compare Khmer ជល់ (cŭəl), Middle Chinese 衝 (MC tsyhowng).

to make some kind of animal fight against another e.g. cocks, oxen, buffaloes, elephants


ชน

Borrowed from Sanskrit जन (jana, “person”) or Pali jana (“person”). Cognate with Lao ຊົນ (son).


หนึ่ง

From Proto-Tai *nɯːŋᴮ (“one”). Cognate with Northern Thai ᨶᩧ᩠᩵ᨦ, Lao ໜຶ່ງ (nưng) or ນຶ່ງ (nưng), Lü ᦓᦹᧂᧈ (nueng¹), Shan ၼိုင်ႈ (nūeng), Aiton လိုင် (lüṅ), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ), Zuojiang Zhuang nwngq.

cog

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


หนึ่ง

Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (lüṅ)


เป่า

bpào (romanization)
การเป่า (abstract-noun)

From Proto-Tai *powᴮ (“to blow”). Cognate with Northern Thai ᨸᩮᩢ᩵ᩣ, Lao ເປົ່າ (pao), Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹), Tai Dam ꪹꪜ꪿ꪱ, Tai Dón ꪹꪜꪱꫀ, Tai Do pảu, Tày pấu, Shan ပဝ်ႇ (pào), Tai Nüa ᥙᥝᥱ (pǎw), Phake ပွ် (paw), Ahom 𑜆𑜧 (paw) or 𑜆𑜨𑜧 (pow), Zhuang boq, Zuojiang Zhuang baeuq.

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)

Tai Dón ꪹꪜꪱꫀ


ชู

chuu (romanization)
การชู (abstract-noun)

Cognate with Lao ຊູ (sū). Compare Mandarin 出 (chū, “to appear, to come out, etc.”).

ชูนโยบาย

(slang, transitive) to bring up, to come up with; to propose, to introduce; to present, to offer.


ย

ยักษ์ ยักษ์#Thai

yɔɔ yák (ย ยักษ์), the 34th consonant letter of the Thai alphabet


อม

From Proto-Tai *ʔɤmᴬ (“to hold in the mouth”). Cognate with Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨾ, Khün ᩋᩫ᩠ᨾ, Lao ອົມ (ʼom), Lü ᦷᦁᧄ (ʼom), Shan ဢူမ် (ʼǔum), Ahom 𑜒𑜤𑜉𑜫 (ʼum), Zhuang oem, Nong Zhuang umq.

cog

Lü ᦷᦁᧄ (ʼom)

to hold in the mouth (for various purposes, such as for letting the thing held dissolve in the mouth or for sucking that thing).

2019 March 4, ยิ่งยศ ปัญญา, 2:24 from the start, in ใครวะเนี่ย...ใครถีบกูวะ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-05-29:
นั่งก่อน นั่งก่อน ฟังข่าวเด็ดอีเรณู อุตส่าห์อมไว้ตั้งแต่บนรถไฟ
nâng gɔ̀ɔn · nâng gɔ̀ɔn · fang kàao dèt ii ree-nuu · ùt-sàa om wái dtâng-dtɛ̀ɛ bon rót-fai
Sit [down] first, sit [down] first, [and] listen to [this] hot news [about] I Renu, [which] I've tried not to disclose since [we're] on the train!

(slang) to hold inside; to keep within; to avoid showing or expressing.


ทมิฬ

Borrowed from Pali damiḷa, from Tamil தமிழ் (tamiḻ).


แฃวน

kwɛ̌ɛn (romanization)
การแฃวน (abstract-noun)

แขวน แขวน#Thai


นัด

nát (romanization)
การนัด (abstract-noun)

Cognate with Lao ນັດ (nat), Northern Thai ᨶᩢ᩠ᨯ, Khün ᨶᩢ᩠ᨯ, Tai Dam ꪙꪰꪒ (ꞌnặt).

2019 February 26, admin, “ศาลปกครองกลางนัดฟังคำพิพากษาคดีวอยซ์ทีวีฟ้องเพิกถอนคำสั่ง กสทช.”, in ไอลอว์, Bangkok: ศูนย์ข้อมูลกฎหมายและคดีเสรีภาพ โดย ไอลอว์, retrieved 2019-02-26:
ต่อมาวันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ ศาลปกครองกลางนัดไต่สวนฉุกเฉินทุเลาคำสั่งของ กสทช.
dtɔ̀ɔ-maa wan-tîi · sìp hâa · gum-paa-pan · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp sɔ̌ɔng · sǎan-bpòk-krɔɔng glaang nát dtài-sǔuan-chùk-chə̌ən tú-lao kam-sàng kɔ̌ɔng · gɔɔ-sɔ̌ɔ-tɔɔ-chɔɔ
Later on the 15th day of February, 2562 [2019], the Central Administrative Court appointed [the day for] the urgent hearing [of the application for] staying the order of the NBTC.

to appoint, to make an appointment (for, with, etc); to arrange, to make arrangements (for).


นัด

Classifier for appointments, appointed activities, or the like.

Classifier for projectiles (of guns, cannons, etc).


นัด

to snuff: to draw in through the nose by inhaling.


ถูก

tùuk (romanization)
ความถูก (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 觸 (MC tsyhowk, “to touch; to come in contact with”). Cognate with Northern Thai ᨳᩪᨠ, Isan ถืก, Lao ຖືກ (thư̄k), Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹), Khün ᨳᩪᨠ, Shan ထုၵ်ႇ (thùk), Tai Nüa ᥗᥧᥐᥴ (thúk), Ahom 𑜌𑜤𑜀𑜫 (thuk).

cog

Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹)


ถูก

Cognate with Southern Thai ทู๊ก, Isan ถืก, Lao ຖືກ (thư̄k), Northern Thai ᨳᩪᨠ, Khün ᨳᩪᨠ, Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹), Tai Dam ꪖꪴꪀ, Shan ထုၵ်ႇ (thùk), Nong Zhuang tuk.

Lü ᦏᦳᧅᧈ (ṫhuk¹)


เทวะ

Borrowed from Pali deva or Sanskrit देव (deva); probably via Old Khmer deva, dehv. Cognate with Modern Khmer ទេវ (teivĕəʼ).

เทพ เทพ#Thai


ไอ

Cognate with Lao ໄອ (ʼai), Lü ᦀᦻ (˙ʼaay), Shan ဢၢႆ (ʼǎai), Tai Nüa ᥟᥣᥭ (ʼaay), Ahom 𑜒𑜩 (ʼay).


แปลง

th-noun

แปลง • (bplɛɛng)

(dated) puddle or mudhole made for/by some domestic animals.


เด็ก

เด็ก • (dèk)

From Proto-Tai *ɗekᴰ (“child (young person)”). Cognate with Northern Thai ᨯᩮᩢ᩠ᨠ, Lao ເດັກ (dek), Saek แด๊ก.

inh

(slang) person maintained by or gaining livelihood from another as the latter's sexual partner or illicit lover.


ขวา

th-noun

ขวา • (kwǎa)

From Old Chinese 右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs, “right”). Cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᩅᩣ, Lao ຂວາ (khuā), Lü ᦧᦱ (ẋwaa), Shan ၶႂႃ (khwǎa), Zhuang gvaz, Bouyei gvaz. Compare Sui fal (“right”), Southern Kam wap (“right”).

เลี้ยวขวาที่นี่


กันย์

th-proper noun

กันย์ • (gan)

From Sanskrit कन्या (kanyā, “girl”). Cognate with Lao ກັນຍາ (kan nyā).

ราศี ราศี#Thai


เขย่า

th-verb

เขย่า • (kà-yào) (abstract noun การเขย่า)

kà-yào (romanization)
การเขย่า (abstract-noun)

Cognate with Lao ເຍົ່າ (nyao), Lü ᦃᧁᧈ (ẋaw¹) and ᦊᧁᧈ (ẏaw¹), Shan ၶဝ်ႇ (khào) or ၶဝ်း (kháo).

cog

Lü ᦃᧁᧈ (ẋaw¹)


ค้อน

kɔ́ɔn (romanization)
เต้า (classifier)
อัน (classifier)

→ Urak Lawoi': คอด (khöt)

From Proto-Tai *ɣoːlꟲ (“to hammer”). Cognate with Lao ຄ້ອນ (khǭn), Shan ၶွၼ်ႉ (khâ̰un), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon), Saek กฺอน.


สิบสอง

th-numeral

สิบสอง • (sìp-sɔ̌ɔng)

/sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦/

From สิบ (sìp, “ten”) + สอง (sɔ̌ɔng, “two”). Cognate with Lao ສິບສອງ (sip sǭng), Lü ᦉᦲᧇᦉᦸᧂ (ṡiibṡoang), Shan သိပ်းသွင် (síp sǎung) and Zhuang cib ngeih.


กุมภ์

th-proper noun

กุมภ์ • (gum)

From Sanskrit कुम्भ (kumbha, “pitcher”).

ราศี ราศี#Thai

(ราศี~) (astrology, astronomy) Aquarius.


ลึก

lʉ́k (romanization)
ความลึก (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *lɤkᴰˢ⁴ (“deep”), from Proto-Tai *lɤkᴰ (“deep”). Cognate with Northern Thai ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ, Southern Thai หลึก, Lao ເລິກ (lœk) or ລຶກ (lưk), Lü ᦵᦟᦲᧅ (loek), Shan လိုၵ်ႉ (lṵ̂ek), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (lük), Zhuang laeg, Nong Zhuang ndaek.


จับ

jàp (romanization)
การจับ (abstract-noun)

From Proto-Tai *capᴰ (“to grasp; to perch”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer cap (“to catch; to hold; to take up, to undertake; etc”), Modern Khmer ចាប់ (cap). Cognate with Lao ຈັບ (chap), Shan ၸပ်း (tsáp).

cog

to form a body; to embody; to come together and form a body.


ฝัง

fǎng (romanization)
การฝัง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *faŋᴬ¹ (“to bury”). Cognate with Isan ฝัง, Lao ຝັງ (fang), Northern Thai ᨺᩢ᩠ᨦ (faŋ¹), Khün ᨺᩢ᩠ᨦ (faŋ¹), Lü ᦚᧂ (ḟang), Tai Dam ꪠꪰꪉ (phăng), Shan ၽင် (phǎng) หรือ ၾင် (fǎng), Tai Nüa ᥜᥒᥴ (fáng), Ahom 𑜇𑜞𑜂𑜫 (phraṅ), Zhuang baeng, Zuojiang Zhuang paeng.

cog

Khün ᨺᩢ᩠ᨦ (faŋ¹)


เมษ

th-proper noun

เมษ • (mêet)

From Sanskrit मेष (meṣa, “ram; sheep”). Cognate with Lao ເມດ (mēt).

ราศี ราศี#Thai


วาง

waang (romanization)
การวาง (abstract-noun)

From Proto-Southwestern Tai *waːŋᴬ⁴ (“to place down; to put down”). Cognate with Northern Thai ᩅᩤ᩠ᨦ, Lao ວາງ (wāng), Lü ᦞᦱᧂ (vaang), Tai Dam ꪫꪱꪉ, Shan ဝၢင်း (wáang), Tai Nüa ᥝᥣᥒᥰ (wäang), Ahom 𑜈𑜂𑜫 (baṅ).

inh

(of a medicine, poison, etc) to give; to administer.

to lay down; to give up; to yield; to leave.

1978 October 22, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๒๑”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๙๕, number ๑๔๖ ก, page 19:
รัฐพึงวางมาตรการมิให้มีการผูกขาด...
rát pʉng waang mâat-dtrà-gaan mí hâi mii gaan-pùuk-kàat ...
The State should lay down measures to prevent the occurrence of...monopoly.

2003 September 5, “ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการประหารชีวิตนักโทษ พ.ศ. ๒๕๔๖”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume ๑๒๐, number ๑๐๒ ง, page ๓:
อาศัยอำนาจตามความในวรรคสอง...รัฐมนตรี...จึงวางระเบียบ...ดังต่อไปนี้
aa-sǎi am-nâat dtaam kwaam nai wák sɔ̌ɔng... rát-tà-mon-dtrii ... jʉng waang rá-bìiap ... dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi
By virtue of the power under the provisions of paragraph 2...the Minister...hereby lays down the following...regulations

(of a rule, regulation, etc) to lay down; to set up; to establish.

to let out; to release; to express; to make known; to reveal.


วาง

waang (romanization)
ความวาง (abstract-noun)

(archaic, poetic, describing a movement) hurriedly, hastily, rushingly; incessantly, on and on, without stopping.


บน

From Proto-Tai *ɓɯnᴬ (“sky; heaven”). Cognate with Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨶ, Lao ບົນ (bon), Lü ᦥᦳᧃ (bun) or ᦢᦳᧃ (ḃun), Shan ဝူၼ် (wǔun) or မူၼ် (mǔun), Zhuang mbwn, Bouyei mbenl, Saek บึ๋น, Tày bôn.


บน

bon (romanization)
การบน (abstract-noun)

to ask (a supernatural being) to grant one's wish, with a promise to give or do something in return.


บน

promise or pledge to give something to or do something for a supernatural being in return for granting one's wish.


พิจิก

th-proper noun

พิจิก • (pí-jìk)

/pʰi˦˥.t͡ɕik̚˨˩/

From Sanskrit वृश्चिक (vṛścika, “scorpion”). Cognate with Lao ພະຈິກ (pha chik).

ราศี ราศี#Thai


ถือ

tʉ̌ʉ (romanization)
การถือ (abstract-noun)

Compare Middle Chinese 戴 (MC tojH, “to carry on the head”). Cognate with Isan ถือ, Lao ຖື (thư̄), Northern Thai ᨳᩨ, Khün ᨳᩨ, Lü ᦏᦹ (ṫhue), Nong Zhuang tw. Compare Tai Dam ꪕꪳ, Tai Dón ꪕꪳ.


เมถุน

From Pali mithuna (“pair; couple”) or Sanskrit मिथुन (mithuna, “idem”).

ราศี ราศี#Thai


กุมภาพันธ์

From กุมภ (gum, “pitcher”) + อาพันธ์ (“affection; decoration; etc”); literally "affection of the pitcher (Aquarius)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

coin

เดือน เดือน#Thai

(เดือน~) February: the second month of the year under the solar calendar.


ดม

dom (romanization)
การดม (abstract-noun)

From Proto-Tai *ɗɤmᴬ. Cognate with Lao ດົມ (dom), Lü ᦡᦳᧄ (ḋum), Shan ၼူမ် (nǔum), Ahom 𑜃𑜤𑜉𑜫 (num).

cog

Lü ᦡᦳᧄ (ḋum)


พฤษภ

th-proper noun

พฤษภ • (prʉ́-sòp)

From Sanskrit वृषभ (vṛṣabha, “bull”); perhaps via Old Khmer vṛṣabha (“bull; Taurus”). Cognate with Modern Khmer ព្រឹសភៈ (prɨhphĕəʼ).

ราศี ราศี#Thai


พฤษภาคม

From พฤษภ (prʉ́-sòp, “bull”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the bull (Taurus)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

1946 May 10, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๔๘๙) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2489 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 63, number 30 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๔๘๙ พรรษา ปัจจุบันนสมัย จันทรคตินิยม ศุนสมพัตสร วิสาขมาส ศุกลปักษ์ นวมีดิถี สุริยคติกาล พฤษภาคมมาส นวมสุรทิน ชีววาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp gâao · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · sù-ná sǒm-pát-sɔ̌ɔn · wí-sǎa-kà mâat · sùk-gà-lá-bpàk · ná-wá-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · prʉ́t-sà-paa-kom mâat · ná-wá-má sù-rá-tin · chii-wá waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,489 years. At this present moment, it was the 9th day of the waxing moon of the month Vaisakha of the Year of the Dog in the lunar fashion, or the Day of Life [Thursday], the 9th solar day of the month May, under the solar calendar.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) May: the fifth month of the year under the solar calendar.


กรกฎาคม

From กรกฎ (gɔɔ-rá-gòt, “crab”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the crab (Cancer)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) July: the seventh month of the year under the solar calendar.


พฤศจิกายน

From พฤศจิก (prʉ́t-sà-jìk, “scorpion”) + อายน (“arrival; circulation; progress; etc”); literally "arrival of the scorpion (Scorpio)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) November: the eleventh month of the year under the solar calendar.


แตก

dtɛ̀ɛk (romanization)
การแตก (abstract-noun)

From Proto-Tai *p.reːkᴰ (“to burst”). Compare Old Chinese 爆 (OC *proːwɢs, *poːwɢ, *proːwɢ, “to burst”). Cognate with Lao ແຕກ (tǣk), Lü ᦶᦎᧅ (ṫaek), Shan တႅၵ်ႇ (tèk), Ahom 𑜄𑜢𑜀𑜫 (tik).

och-l

(slang, vulgar, intransitive) to come; to ejaculate.


ขาย

kǎai (romanization)
การขาย (abstract-noun)

From Proto-Tai *p.qaːjᴬ (“to sell”). Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᨿ, Lao ຂາຍ (khāi), Lü ᦃᦻ (ẋaay), Tai Dam ꪄꪱꪥ, Shan ၶၢႆ (khǎai), Phake ၵႝ (khay), Ahom 𑜁𑜩 (khay), Nùng khải, Zhuang gai, Bouyei gaail. Compare Sui beel and ggeel (“to sell”), Southern Kam beel (“to sell”).


มีนาคม

From มีน (miin, “fish”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the fish (Pisces)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

1949 March 23, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๔๙๒) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2492 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 66, number 17 A Special (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 2:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๔๙๒ พรรษา ปัจจุบันนสมัย จันทรคตินิยม อุสภสมพัตสร ผัคคุณมาส กาฬปักษ์ ทศมีดิถี สุริยคติกาล มีนาคมมาส เตวีสติมสุรทิน พุธวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · ù-sà-pá sǒm-pát-sɔ̌ɔn · pàk-kú-ná mâat · gaa-lá-bpàk · tá-sà-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · mii-naa-kom mâat · dtee-wii-sà-dtì-má sù-rá-tin · pút-tá waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,492 years. At this present moment, it was the 10th day of the waning moon of the month Phālguna of the Year of the Ox in the lunar fashion, or the Day of Budha [Wednesday], the 23rd solar day of the month March, under the solar calendar.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) March: the third month of the year under the solar calendar.


อด

From Proto-Tai *ʔɤtᴰ (“to go hungry”). Doublet of อึด (ʉ̀t). Cognate with Isan อด or อึด, Lao ອົດ (ʼot) or ອຶດ (ʼưt), Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨯ (ʔot¹) or ᩋᩧ᩠ᨷ (ʔɯp¹), Khün ᩋᩫ᩠ᨯ or ᩋᩧ᩠ᨷ, Lü ᦷᦀᧆ (˙ʼod) or ᦀᦹᧇ (˙ʼueb), Tai Dam ꪮꪳꪒ (ứt), Tai Dón ꪮꪳꪒ, Shan ဢိုပ်း (ʼúep), Tai Nüa ᥟᥪᥙᥴ (ʼúep), Ahom 𑜒𑜢𑜤𑜆𑜫 (ʼüp). Compare Khmer អត់ (ʼɑt).

cog

Lü ᦷᦀᧆ (˙ʼod)

Shan ဢိုပ်း (ʼúep)

Ahom 𑜒𑜢𑜤𑜆𑜫 (ʼüp)

1861, “โปรดเกล้าฯ ให้แบ่งมรดกองค์สมเด็จพระหริรักษ์แก่องค์พระวัตถา”, in ไทยสถาปนากษัตริย์เขมร, กรุงเทพฯ: สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1962, page 85:
เห็นจะอดฝิ่นได้
hěn jà òt fìn dâai
[He] seems to be able to abstain [from] opium.

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๑”, in นิทานเวตาล, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, pages 46–47:
โรคชะนิดนี้ต้องเสวยยาขมและอดของแสลง
rôok chá-nít níi dtɔ̂ng sà-wə̌əi yaa kǒm lɛ́ òt kɔ̌ɔng sà-lɛ̌ɛng
This sort of disease requires [you] to take the bitter medicine and refrain [from] unwholesome [food]stuff.

(transitive or intransitive) to abstain or refrain (from); to forbear.

1995, เหม เวชกร, “อ้ายกล้าจะตายไม่ได้”, in เปิดกรุผีไทย, volume 2, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, page 52:
อดจะคิดถึงทิดกล้าที่ตายไม่ได้
òt jà kít-tʉ̌ng tít glâa tîi dtaai mâi dâai
cannot hold [myself] from missing Thit Kla who has died.

(transitive) to hold; to repress; to suppress.

(transitive or intransitive) to bear; to endure; to tolerate.

1950, ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา, “ทำนาท้องสนามหลวง”, in บันทึกรับสั่งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ประทานหม่อมราชวงศ์สุมนชาติ สวัสดิกุล, พระนคร: โรงพิมพ์รุ่งนคร, page 46:
ข้าศึกมาล้อมพระนคร ประสงค์จะให้อดข้าว...ในเมืองปลูกข้าวได้อย่างนี้ ไม่มีวันอด
kâa-sʉ̀k maa lɔ́ɔm prá-ná-kɔɔn · bprà-sǒng jà hâi òt kâao ... nai mʉʉang bplùuk kâao dâai yàang níi · mâi-mii-wan òt
The enemy came to besiege the kingdom, wanting [them] to be starved [of] food... [But] rice could be grown in the city like this, there would not be a chance [for them] to undergo starvation.

(transitive or intransitive, as of food) to starve; to undergo starvation (of).

(intransitive) to fast: to abstain from food.

1995, เหม เวชกร, “ผีปอบ”, in เปิดกรุผีไทย, volume 2, กรุงเทพฯ: ดอกหญ้า, page 100:
ฉันอดนอนอ่อนเพลีย
chǎn òt nɔɔn ɔ̀ɔn-pliia
Lacking a sleep, I am fatigued!

(transitive or intransitive) to lack; to miss; to fail (to do something).


ยิ้ม

yím (romanization)
การยิ้ม (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨿᩥ᩠᩶ᨾ, Lao ຍິ້ມ (nyim), Lü ᦍᦲᧄᧉ (yiim²). Compare Shan ယုမ်ႉ (yṵ̂m), Ahom 𑜐𑜤𑜉𑜫 (ñum), Zhuang nyumx, Zuojiang Zhuang yumx.

Ella Wheeler Wilcox, Worth While, translated into Thai by Luang Wichitwathakan:
เป็นการง่ายยิ้มได้ไม่ต้องฝืน เมื่อชีพชื่นเหมือนบรรเลงเพลงสวรรค์ แต่คนที่ควรชมนิยมกัน ต้องใจมั่นยิ้มได้เมื่อภัยมา
bpen gaan ngâai yím dâai mâi dtɔ̂ng fʉ̌ʉn · mʉ̂ʉa chîip chʉ̂ʉn mʉ̌ʉan ban-leeng pleeng sà-wǎn · dtɛ̀ɛ kon tîi kuuan chom ní-yom gan · dtɔ̂ng jai mân yím dâai mʉ̂ʉa pai maa
It is easy enough to be pleasant, when life flows by like a song, but the man worth while is one who will smile, when everything goes dead wrong.


มกราคม

From มกร (má-gɔɔn, “makara, a sea monster”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the makara (Capricorn)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

2014, ศศิน เฉลิมลาภ, ผมทำงานให้พี่สืบ: บันทึกการทำงานอนุรักษ์ป่าของ ศศิน เฉลิมลาภ ในมูลนิธิสืบนาคะเสถียร, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 150:
ตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ผมเดินทางไปร่วมงานปีใหม่กับคณะกรรมการป่าชุมชนที่บ้านทรัพย์โพธิ์ทอง
dtâng-dtɛ̀ɛ wan tîi · nʉ̀ng · má-gà-raa-kom · pǒm dəən-taang bpai rûuam ngaan bpii-mài gàp ká-ná-gam-má-gaan bpàa-chum-chon tîi bâan sáp poo tɔɔng
As of the 1st day of January, I travelled to join the New Year's party with the Community Forestry Committee in Sap Pho Thong Village.

2013, นทธี ศศิวิมล, ๒๕ ปีต่อมา, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 226:
สิ้นมกราคม อากาศคลายความเย็น ใบไม้ร่วงหล่นพื้น
sîn má-gà-raa-kom · aa-gàat klaai kwaam-yen · bai-máai rûuang-lòn pʉ́ʉn
At the end of January, the weather lessened its chillness as leaves fell down to the ground.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) January: the first month of the year under the solar calendar.


ตุลย์

th-proper noun

ตุลย์ • (dtun)

ราศี ราศี#Thai

ตุล ตุล#Thai

(ราศี~) (astrology, astronomy) Misspelling of ตุล (dtun, “Virgo”)..


คอ

From Proto-Southwestern Tai *ɣɔːᴬ² (“neck”), from Proto-Tai *ɣoːᴬ (“neck”), from Middle Chinese 喉 (MC huw, “larynx; throat”). Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩴ, Khün ᨤᩳ, Lao ຄໍ (khǭ), Tai Dam ꪁꪷ, Shan ၶေႃး (kháu), Tai Nüa ᥑᥨᥝᥰ (xöw), Phake ၵေႃ (khō), Ahom 𑜁𑜦𑜡 (khō) or 𑜁𑜞𑜦𑜡 (khrō), Zhuang hoz, Saek กฺ๊อ.

anything similar in shape, function, etc, as shirt collar, bottle neck, etc.


ทาน

taan (romanization)
การทาน (abstract-noun)

to bear or hold up (a load, mass, structure, part, etc); to serve as a foundation (for).

to proof; to examine for flaws, errors, etc.


มิถุนายน

From มิถุน (“copulation, intercourse, mating; couple, pair; twin; etc”) + อายน (“arrival; circulation; progress; etc”); literally "arrival of the twins (Gemini)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890. See เมถุน (mee-tǔn) for more on the first component.

com

1968 June 20, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๕๑๑) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2511 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 85, number 0 A Special (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๕๑๑ พรรษา ปัจจุบันสมัย จันทรคตินิยม กปิสมพัตสร เชฎฐมาส กาฬปักษ์ ทสมีดิถี สุริยคติกาล มิถุนายนมาส วีสติมสุรทิน พฤหัสบดีวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi sìp èt · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · gà-bpì sǒm-pát-sɔ̌ɔn · chêet-tà mâat · gaa-lá-bpàk · tá-sà-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · mí-tù-naa-yon-ná mâat · wii-sà-dtì-má sù-rá-tin · prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,511 years. At this present moment, it was the 10th day of the waning moon of the month Jyeṣṭha of the Year of the Monkey in the lunar fashion, or the Day of Bṛhaspati [Thursday], the 20th solar day of the month June, under the solar calendar.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) June: the sixth month of the year under the solar calendar.


สิงหาคม

From สิงห (“lion”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the lion (Leo)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) August: the eighth month of the year under the solar calendar.


รำ

ram (romanization)
การรำ (abstract-noun)

From Pre-Angkorian Old Khmer raṃ (“to dance; to move rhythmically”). Cognate with Modern Khmer រាំ (rŏəm).

bor

2 Samuel 6:14, KJV:
และดาวิดก็ทรงรำถวายต่อพระพักตร์พระเยโฮวาห์ด้วยสุดกำลังของพระองค์
lɛ́ daa-wìt gɔ̂ song ram tà-wǎai dtɔ̀ɔ prá pák prá yee-hoo-waa dûai sùt gam-lang kɔ̌ɔng prá-ong
And David danced before the LORD with all his might;

2 Samuel 6:16, KJV:
มีคาลราชธิดาของซาอูลก็มองออกที่ช่องหน้าต่าง เห็นกษัตริย์ดาวิดกระโดดโลดเต้นรำถวายต่อพระพักตร์พระเยโฮวาห์ และนางก็มีใจหมิ่นประมาท
mii-kaal râat-chá tí-daa kɔ̌ɔng saa-uul gɔ̂ mɔɔng ɔ̀ɔk tîi chɔ̂ng nâa-dtàang · hěn gà-sàt daa-wìt grà-dòot-lôot-dtên ram tà-wǎai dtɔ̀ɔ prá pák prá yee-hoo-waa · lɛ́ naang gɔ̂ mii jai mìn-bprà-màat
Michal Saul's daughter looked through a window, and saw king David leaping and dancing before the LORD; and she despised him in her heart.


ตุลาคม

From ตุล (dtun, “weighing scale”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the weighing scales (Libra)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

1974 October 7, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๕๑๗) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2517 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 91, number 169 A Special (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๕๑๗ พรรษา ปัจจุบันสมัย จันทรคตินิยม พยัคฆสมพัตสร อัสสยุชมาส กาฬปักษ์ ฉัฏฐมีดิถี สุริยคติกาล ตุลาคมมาส สัตตมสุรทิน จันทรวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi sìp jèt · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · pá-yák-ká sǒm-pát-sɔ̌ɔn · àt-sà-yút-chá mâat · gaa-lá-bpàk · chàt-tà-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · dtù-laa-kom mâat · sàt-dtà-má sù-rá-tin · jan-trá waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,517 years. At this present moment, it was the 6th day of the waning moon of the month Assayuja of the Year of the Tiger in the lunar fashion, or the Day of the Moon [Monday], the 7th solar day of the month October, under the solar calendar.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) October: the tenth month of the year under the solar calendar.


ญวน

Possibly from Old Khmer យ្វន៑ (yvan, “Vietnam; Vietnamese”). Compare Pre-Angkorian Old Khmer យោន៑ (yon). Cognate with Modern Khmer យួន (yuən), Lao ຍວນ (nyūan), Mon ယောန်.

bor

1923, ทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา, “พงศาวดารญวน”, in ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๒๘, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 12:
มารดาเปนญวน
maan-daa bpen yuuan
[His] mother was a Yuan.

1923, ดำรงราชานุภาพ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ, “อธิบายว่าด้วยพวกฮ่อ”, in จดหมายเหตุ เรื่อง เจ้าพระยาภูธราภัยยกกองทัพไปปราบฮ่อ, พระนคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, page 7:
ญวนให้กองทัพมา
yuuan hâi gɔɔng-táp maa
The Yuan sent in an armed force.

(archaic, now colloquial) Vietnamese (person/people).


อยู่

yùu (romanization)
ความอยู่ (abstract-noun)

From Proto-Tai *ˀjuːᴮ (“to be (in a place)”). Cognate with Northern Thai ᩀᩪ᩵, Lao ຢູ່ (yū), Lü ᦊᦴᧈ (ẏuu¹), Tai Dam ꪤꪴ꪿, Shan ယူႇ (yùu), Ahom 𑜊𑜥 (jʸū), Bouyei qyus, Zhuang youq.

cog

Lü ᦊᦴᧈ (ẏuu¹)

ดีอยู่

ได้อยู่

somewhat; somehow; in a way; not quite; quite.


ดารา

Borrowed from Pali tārā (“star”) or Sanskrit तारा (tārā). Cognate with Lao ດາລາ (dā lā), Old Khmer tārā, modern Khmer តារា (taaraa), Burmese တာရာ (tara).

(elegant, literary, poetic) star: heavenly body

star: celebrated person, prominent actor or actress, etc.

star: star-like figure used as an ornament, award, badge, etc.


ก่อ

th-noun

ก่อ • (gɔ̀ɔ)

any of the various trees of the family Fagaceae.


แข้ง

kɛ̂ng (romanization)
ข้าง (classifier)
คู่ (classifier)

From Proto-Tai *ɣeːŋᴮ (“shin; lower leg”), from Middle Chinese 脛 (MC hengX|hengH, “shin”). Cognate with Northern Thai ᨤᩯ᩠᩵ᨦ (as in ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨤᩯ᩠᩵ᨦ), Lao ແຄ່ງ (khǣng) or ແຂ້ງ (khǣng), Lü ᦶᦆᧂᧈ (xaeng¹), Tai Dón ꪵꪅꪉꫀ, Shan ၶႅင်ႈ (khēng), Tai Nüa ᥑᥦᥒ (xaeng), Phake ၵိင် (khiṅ), Ahom *𑜁𑜢𑜂𑜫 (*khiṅ), Zhuang hengh.

cog

Tai Dón ꪵꪅꪉꫀ


สี

sǐi (romanization)
การสี (abstract-noun)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *siːᴬ¹ (“to rub”) (Jonsson, 1991). Cognate with Northern Thai ᩈᩦ, Lao ສີ (sī), Lü ᦉᦲ (ṡii), Tai Dam ꪎꪲ, Shan သီ (sǐi), Tai Nüa ᥔᥤᥴ (sí), Phake ꩬီ (sī), Ahom 𑜏𑜣 (sī).


สี

→ Khmer: ស៊ី (sii, “colour”)

→ Urak Lawoi': ซี (si, “colour”)

Possibly from Middle Chinese 色 (MC srik) which /-k/ is lost. Cognate with Lao ສີ (sī), Lü ᦉᦲ (ṡii), Shan သီ (sǐi), Northern Thai ᩈᩦ.


หก

From Proto-Southwestern Tai *xrokᴰ¹ˢ (“six”), from Proto-Tai *krokᴰ (“six”), from Old Chinese 六 (OC *ruɡ, “six”). Cognate with Northern Thai ᩉᩫ᩠ᨠ, Lao ຫົກ (hok), Lü ᦷᦠᧅ (ḣok), Tai Dam ꪶꪬꪀ, Shan ႁူၵ်း (húuk), Tai Nüa ᥞᥨᥐᥱ (hǒk), Ahom 𑜍𑜤𑜀𑜫 (ruk), Bouyei rogt, Zhuang roek or loeg, Nong Zhuang choak.

cog

Lü ᦷᦠᧅ (ḣok)


ใช่

châi (romanization)
ความใช่ (abstract-noun)

คนที่ใช่ในเวลาที่ใช่

good; appropriate; suitable; satisfactory; acceptable; correct.


ความ

From Proto-Tai *ɣwaːmᴬ (“matter”). Cognate with Southern Thai ขว่าม, Isan ความ, Lao ຄວາມ (khuām), Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ, Khün ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ, Lü ᦩᦱᧄ (xwaam) or ᦨᦱᧄ (kwaam), Tai Dam ꪁꪫꪱꪣ, Tai Dón ꪅꪱꪣ, Shan ၵႂၢမ်း (kwáam), Tai Nüa ᥑᥣᥛᥰ (xäam), Ahom 𑜁𑜪 (khaṃ) or 𑜁𑜨𑜪 (khoṃ), Zhuang vamz.


ฤกษ์

th-noun

ฤกษ์ • (rə̂ək)

From Sanskrit ऋक्ष (ṛkṣa, “constellation; lunar mansion; star”). Cognate with Old Khmer ṛkṣa (“lunar mansion”); Modern Khmer ឫក្ស (rɨk, “auspicious time determined by astrologer; star”).

cog

2 Kings 21:6, KJV:
และพระองค์ได้ทรงถวายโอรสของพระองค์ให้ลุยไฟ ถือฤกษ์ยาม การใช้เวทมนตร์ ทรงเจ้าเข้าผี และพ่อมดหมอผี พระองค์ทรงกระทำความชั่วร้ายเป็นอันมากในสายพระเนตรของพระเยโฮวาห์ ซึ่งเป็นการยั่วยุให้พระองค์ทรงกริ้วโกรธ
lɛ́ prá-ong dâai song tà-wǎai oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong hâi lui fai · tʉ̌ʉ rə̂ək yaam · gaan-chái wêet-mon · song-jâao-kâo-pǐi · lɛ́ pɔ̂ɔ-mót mɔ̌ɔ-pǐi · prá-ong song grà-tam kwaam-chûua-ráai bpen-an-mâak nai sǎai-prá-nêet kɔ̌ɔng prá yee-hoo-waa · sʉ̂ng bpen gaan-yûua-yú hâi prá-ong song grîu-gròot
And he made his son pass through the fire, and observed times, and used enchantments, and dealt with familiar spirits and wizards: he wrought much wickedness in the sight of the LORD, to provoke him to anger.

พระ พระ#Thai

(astrology) (พระ~) time or point of time believed to bring good or bad outcomes, as determined by an astrologer.


กันยายน

From กันยา (gan-yaa, “maiden”) + อายน (“arrival; circulation; progress; etc”); literally "arrival of the maiden (Virgo)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

coin

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) September: the ninth month of the year under the solar calendar.


ตาล

From Pali tāla (“palmyra palm”) and/or Sanskrit ताल (tāla, “palmyra palm”). Compare Northern Thai ᨲᩣ᩠ᩃ, Lao ຕານ (tān), Lü ᦎᦱᧃ (ṫaan), Shan ထၢၼ် (thǎan).

Borassus flabellifer
Borassus flabellifer#Translingual

(botany) palmyra palm: the plant Borassus flabellifer L. of the family Palmae.


เมษายน

From เมษ (mêet, “ram; sheep”) + อายน (“arrival”); literally "arrival of the ram (Aries)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

2017 April 6, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๕๖๐) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2560 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 134, number 40 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, archived from the original on 2017-04-07, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๕๖๐ พรรษา ปัจจุบันสมัย จันทรคตินิยม กุกกุฏสมพัตสร จิตรมาส ชุณหปักษ์ ทสมีดิถี สุริยคติกาลเมษายนมาส ฉัฏฐสุรทิน ครุวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk sìp · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · gùk-gù-dtà sǒm-pát-sɔ̌ɔn · jìt-dtrà mâat · chun-hà-bpàk · tót-sà-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan mee-sǎa-yon-ná mâat · chàt-tà sù-rá-tin · ká-rú-waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,560 years. At this present moment, it was the 10th day of the waxing moon of the month Citra of the Year of the Rooster in the lunar fashion, or the Day of the Master [Thursday], the 6th solar day of the month April, under the solar calendar.

2013, สุภฤกษ์ บุญทอง, สะบายดี ลาว ฉบับการ์ตูน: หนังสือชุดอาเซียน, Bangkok: Skybook, →ISBN, page 21:
ลาวมี ๒ ฤดู คือ ฤดูร้อน (พฤศจิกายนถึงเมษายน)...
laao mii · sɔ̌ɔng · rʉ́-duu · kʉʉ · rʉ́-duu rɔ́ɔn · (prʉ́t-sà-jì-gaa-yon tʉ̌ng mee-sǎa-yon) ...
Laos has two seasons, that is, the hot season (November–April)...

2012, สุภฤกษ์ บุญทอง, สวัสดีเมืองไทย: สวัสดีเมืองไทย มารู้จักเมืองไทย กันเถอะ, Bangkok: Skybook, →ISBN, page 23:
ไทยตอนบนมีโอกาสเกิดพายุฟ้าคะนองมากในช่วงเดือนเมษายนถึงตุลาคม
tai dtɔɔn bon mii oo-gàat gə̀ət paa-yú fáa ká-nɔɔng mâak nai chûuang dʉʉan mee-sǎa-yon tʉ̌ng dtù-laa-kom
The upper region of Thailand has many chances to experience rainstorms during the months April through October.

2010, ประชาคม ลุนาชัย, ฝั่งแสงจันทร์: ชุดประชาคม ลุนาชัย, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 201:
ฤดูลมร้อนเดือนเมษายน ไม่เพียงบนฝั่งเท่านั้นที่แล้งแห้ง ตลอดอ่าวไทยด้านทิศเหนือพลอยแล้งไร้ฝูงปลาทูไปด้วย
rʉ́-duu lom rɔ́ɔn dʉʉan mee-sǎa-yon · mâi piiang bon fàng tâo-nán tîi lɛ́ɛng-hɛ̂ɛng · dtà-lɔ̀ɔt àao-tai dâan tít nʉ̌ʉa plɔɔi lɛ́ɛng rái fǔung bplaa tuu bpai dûai
During the hot wind period of the month April, not only the seashore became arid, [the waters] across the north side of the Gulf of Thailand also became dried up, making groups of short mackerels less seen.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) April: the fourth month of the year under the solar calendar.


ปิด

bpìt (romanization)
การปิด (abstract-noun)

Uncertain. Possibly derived from Old Chinese 閉 (OC *piːds, *piːd). Cognate with Burmese ပိတ် (pit), Lao ປິດ (pit), Southern Thai ปิ๋ด, Shan ပိတ်ႉ (pḭ̂t) or ပိၵ်ႉ (pḭ̂k).
Compare Pre-Angkorian Old Khmer *ក្បិត៑ (*kpit), Angkorian Old Khmer បិត៑ (pit), បិត្ត៑ (pitt), Khmer បិទ (bət), Northern Khmer เบฺิ็ด, with same meaning.

to be out of action; to stop work (of an organization, a shop, etc).


ขุน

From Middle Chinese 君 (MC kjun). Cognate with Northern Thai ᨡᩩᩁ, Lao ຂຸນ (khun), Lü ᦃᦳᧃ (ẋun), Shan ၶုၼ် (khǔn), Tai Nüa ᥑᥧᥢᥴ (xún), Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun). Compare Old Khmer ខុណ (khuṇa, “a rank of the mandarinate”), Modern Khmer ខុន (khon) and ឃុន (khun), Japanese 君 (kun), Korean 군 (gun), and Vietnamese quân.

cog

Lü ᦃᦳᧃ (ẋun)

หมื่น หมื่น#Thai

หลวง หลวง#Thai

(historical) the Thai noble rank above หมื่น (mʉ̀ʉn) and below หลวง (lǔuang); holder of this rank.


ธันวาคม

From ธนู (tá-nuu, “bow: arrow shooting instrument”) + อาคม (aa-kom, “arrival”); literally "arrival of the bow (Sagittarius)"; believed to have been coined by Thewawong Waropakan (1858–1923) together with Phraya Si Sunthon Wohan (Noi Acharayangkun) (1822–1891); first used officially in the edict of Rama V dated 1 April 1890.

com

1932 December 10, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม [Constitution of the Kingdom of Siam]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 49, number 0 A (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๔๗๕ พรรษา ปัจจุบันนสมัย จันทรคตินิยม ปละวังคสมพัตสร มฤคศิรมาส ศุกลปักษ์ เตรสีดิถี สุริยคติกาล ธันวาคมมาส ทศมสุรทิน สนิวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan sìi-rɔ́ɔi jèt-sìp hâa · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · bpà-lá-wang-ká sǒm-pát-sɔ̌ɔn · má-rʉ́k-ká-sì-rá mâat · sùk-gà-lá-bpàk · dtee-rá-sǐi dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · tan-waa-kom mâat · tá-sà-má sù-rá-tin · sà-ní waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,475 years. At this present moment, it was the 13th day of the waxing moon of the month Mṛgaśira of the Year of the Monkey in the lunar fashion, or the Day of Śani [Saturday], the 10th solar day of the month December, under the solar calendar.

1978 December 22, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๕๒๑) [Constitution of the Kingdom of Thailand (2521 Buddhist Era)]”, in ราชกิจจานุเบกษา [Royal Thai Government Gazette], volume 95, number 146 A Special (pdf), Bangkok: สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, retrieved 2018-09-30, page 1:
ศุภมัสดุ พระพุทธศาสนกาลเป็นอดีตภาค ๒๕๒๑ พรรษา ปัจจุบันสมัย จันทรคตินิยม เอฬกสมพัตสร มิคสิรมาส กาฬปักษ์ อัฏฐมีดิถี สุริยคติกาล ธันวาคมมาส พาวีสติมสุรทิน ศุกรวาร
sùp-pá-mát-sà-dù · prá pút-tá-sàat-sà-ná-gaan bpen à-dìit-dtà-pâak · sɔ̌ɔng-pan hâa-rɔ́ɔi yîi-sìp èt · pan-sǎa · bpàt-jù-ban-ná-sà-mǎi · jan-trá-ká-dtì ní-yom · ee-lá-gà sǒm-pát-sɔ̌ɔn · mí-ká-sì-rá mâat · gaa-lá-bpàk · àt-tà-mii dì-tǐi · sù-rí-yá-ká-dtì gaan · tan-waa-kom mâat · paa-wii-sà-dtì-má sù-rá-tin · sùk-grà waan
May there be virtue. The time of the Holy Buddhist Religion had passed for 2,521 years. At this present moment, it was the 8th day of the waning moon of the month Migasira of the Year of the Goat in the lunar fashion, or the Day of Śukra [Friday], the 22nd solar day of the month December, under the solar calendar.

เดือน เดือน#Thai

มาส มาส#Thai

(เดือน~, ~มาส) December: the twelfth month of the year under the solar calendar.


มีน

From Sanskrit मीन (mīna, “fish”) or Pali mīna (“fish”), ultimately borrowed from Proto-Dravidian *mīn.

ราศี ราศี#Thai