ภรตวรรษ

th-proper noun

ภรตวรรษ • (pá-rót-dtà-wát)

Borrowed from Sanskrit भरतवर्ष (bharatavarṣa, literally “land of Bharata”).


ขนุน

th-noun

ขนุน • (kà-nǔn)

→ Lao: ຂະໜຸນ (kha nun), ຂະບຸນ (kha bun)

desc

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Lü: ᦖᦱᧅᦐᦳᧃ (ṁaakṅun)

→ Northern Thai: ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᩉ᩠ᨾᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷ᩵ᩤᩉ᩠ᨶᩩᩁ, ᨷᩉ᩠ᨶᩩᩁ

Borrowed from Pre-Angkorian Old Khmer ក្នុរ៑ (knur). Cognate with Modern Khmer ខ្នុរ (khnol).


มาม่าซัง

th-noun

มาม่าซัง • (maa-mâa-sang) (classifier คน)

maa-mâa-sang (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Japanese ママさん (mama-san). Compare English mamasan.


มาม่า

From an instant noodle brand in Thailand, established in 1972.

ดราม่า ดราม่า#Thai

(slang, humorous, mocking the term ดราม่า (draa-mâa)) Alternative form of ดราม่า (draa-mâa)


มาม่า

ดราม่า ดราม่า#Thai


แม่เล้า

From แม่ (mɛ̂ɛ, “mother”) + เล้า (láo, “coop; pen; stable”), literally “mother of the coop”.


กรุงเฮก

From กรุง (grung) + เฮก (hék). Compare Khmer ក្រុងហេគ (krong-heek).

The Hague (a city, the administrative capital of the Netherlands)


อาร์เจนตินา

ประเทศอาร์เจนตินา
bprà-têet aa-jeen-dtì-nâa
Argentina (country)

สาธารณรัฐอาร์เจนตินา


ปาปัวนิวกินี

ประเทศปาปัวนิวกินี

รัฐเอกราชปาปัวนิวกินี

Papua New Guinea
Papua New Guinea#English:_Q691


อาจม

Borrowed from Khmer អាចម (ʼachmô, “faeces”), from Pali ācamana (“sipping of water to rinse the mouth”), ultimately from Sanskrit ācamana (“idem”), thus doublet of อาจมนะ.

der

1321, ลิไท, พญา, “นรกภูมิ์”, in ไตรภูมิพระร่วง, กรุงเทพฯ: หอพระสมุดวชิรญาณ, published 1912, page 29:
ตกลงมาในน้ำนั้นบัดเดี๋ยวใจไส้ ตนเขาก็เปื่อยแหลก...ดังก้อนอาจมซึ่งตกลงในน้ำ...
dtòk long maa nai náam nán bàt-dǐao-jai sâi · dton kǎo gɔ̂ bpʉ̀ai lɛ̀ɛk ... dang gɔ̂ɔn aa-jom sʉ̂ng dtòk long nai náam ...
As soon as [he] fell into that river, his body would break asunder... like a lump of faeces that drops into water...

1643, “พระอายการเบดเสรจ”, in ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ จุลศักราช ๑๑๖๖ พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง เล่ม ๒, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, published 1938, page 207:
อนึ่ง ถ่ายอาจมรดเข้าในนาท่าน ให้ไหม ๔๐๐๐ ถ้าถ่ายอาจมรดเข้าท่านในพ้อมในเสวียน ให้ไหม ๑๗๐๐๐๐
à-nʉ̀ng · tàai aa-jom rót kâo nai naa tâan · hâi mǎi · sìi pan · tâa tàai aa-jom rót kâo tâan nai pɔ́ɔm nai sà-wǐian · hâi mǎi · sɛ̌ɛn jèt mʉ̀ʉn
In addition, [he who] excretes faeces upon rice in another's paddy shall be fined 4,000. If excreting faeces upon another's rice in a phom [or] in a sawian, [he] shall be fined 170,000.

(elegant, somewhat archaic) faeces, especially of a human being.


ตะขาบ

th-noun

ตะขาบ • (dtà-kàap)

(zoology) centipede: any of the arthropods constituting the class Chilopoda.

(zoology) (นก~) roller: any of the birds of the family Coraciidae.

section of bamboo, as one traditionally used as a percussion instrument by a Likay musical band or to produce sound for driving out bats or other winged animals.


งานแต่งงาน

/ŋaːn˧.tɛːŋ˨˩.ŋaːn˧/


หยุดพัก

th-verb

หยุดพัก • (yùt-pák) (abstract noun การหยุดพัก)

yùt-pák (romanization)
การหยุดพัก (abstract-noun)


หน้าผา

th-noun

หน้าผา • (nâa-pǎa)

/naː˥˩.pʰaː˩˩˦/


บ่าว

บ่าว • (bàao)

From Proto-Tai *ɓaːwᴮ (“unmarried man”). Cognate with Lao ບ່າວ (bāo), Northern Thai ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ, Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹), Tai Dam ꪚ꪿ꪱꪫ, Shan မၢဝ်ႇ (màao) or ဝၢဝ်ႇ (wàao), Ahom 𑜉𑜨𑜧 (mow) or 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (moww), Zhuang mbauq, Tày báo.

cog

Lü ᦢᦱᧁᧈ (ḃaaw¹)

สายาบววบ่าวเกลี้ย จักมา สาวส่งงอย่ามาวนน สู่น้อง
sǎa-yaa buua bàao glîia · jàk maa · sǎao sàng yàa maa wan · sùu nɔ́ɔng
Her beloved man is about to come. That girl has instructed him: "If you come to me, don't come in the daytime".


เลื่อน

th-verb

เลื่อน • (lʉ̂ʉan) (abstract noun การเลื่อน)

lʉ̂ʉan (romanization)
การเลื่อน (abstract-noun)

(transitive) promote (to a higher position)


เลื่อน

th-noun

เลื่อน • (lʉ̂ʉan)

desc

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Lao: ເລື່ອນ (lư̄an)

→ Shan: လိူၼ်ႈ (lōen)


แคล

th-noun

แคล • (kɛɛl)

แคลคูลัส แคลคูลัส#Thai

แคลอรี แคลอรี#Thai


ลิเธียม

ลิเธียม • (lí-tîiam)

ลิเทียม ลิเทียม#Thai

Nonstandard spelling of ลิเทียม (lí-tîiam).


แม็กนีเซียม

แม็กนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

แมกนีเซียม แมกนีเซียม#Thai

Nonstandard form of แมกนีเซียม (mɛ́k-nii-sîiam).


วานาเดียม

วาเนเดียม วาเนเดียม#Thai

Nonstandard spelling of วาเนเดียม (waa-nee-dîiam).


โคบอลต์

โคบอลต์ • (koo-bɔ́l)


นิกเกิล

นิกเกิล • (ník-gə̂əl)


คริปทอน

คริปทอน • (kríp-tɔ̂n)


คลอรีน

คลอรีน • (klɔɔ-riin)


โบรอน

โบรอน • (boo-rɔ̂n)


อาร์กอน

อาร์กอน • (aa-gɔ̂n)

/ʔaː˧.kɔn˥˩/


แคลเซียม

แคลเซียม • (kɛɛl-sîiam)


ซีนอน

ซีนอน • (sii-nɔ̂n)


ซิลิคอน

ซิลิคอน • (sí-lí-kɔ̂n)


แมกนีเซียม

แมกนีเซียม • (mɛ́k-nii-sîiam)

th:แมกนีเซียม


อิตเทรียม

อิตเทรียม • (ìt-trîiam)


อินเดียม

อินเดียม • (in-dîiam)


อลูมิเนียม

อะลูมิเนียม อะลูมิเนียม#Thai

Nonstandard spelling of อะลูมิเนียม (à-luu-mí-niiam).


ฟอสฟอรัส

ฟอสฟอรัส • (fɔ́ɔs-fɔɔ-rás)


ไททาเนียม

ไทเทเนียม ไทเทเนียม#Thai

Nonstandard spelling of ไทเทเนียม (tai-tee-nîiam).


เจอร์เมเนียม

เจอร์เมเนียม • (jəə-mee-nîiam)


คาร์บอน

คาร์บอน • (kaa-bɔ̂n)


เซอร์โคเนียม

เซอร์โคเนียม • (səə-koo-nîiam)


พาลาเดียม

แพลเลเดียม แพลเลเดียม#Thai

Nonstandard form of แพลเลเดียม (pɛɛl-lee-dîiam).


เบริลเลียม

th:เบริลเลียม


สตรอนเชียม

สตรอนเชียม • (sà-dtrɔn-chîiam)


เออร์เบียม

เออร์เบียม • (əə-bîiam)

/ʔɤː˧.bia̯m˥˩/


แกลเลียม

แกลเลียม • (gɛɛl-lîiam)


ซาแมเรียม

ซาแมเรียม • (saa-mɛɛ-rîiam)


ซัลเฟอร์

ซัลเฟอร์ • (sal-fə̂ə)

กำมะถัน กำมะถัน#Thai


สแกนเดียม

สแกนเดียม • (sà-gɛɛn-dîiam)


แอสทาทีน

แอสทาทีน • (ɛ́ɛs-taa-tiin)

/ʔɛːs˦˥.tʰaː˧.tʰiːn˧/


ออสเมียม

ออสเมียม • (ɔ́ɔs-mîiam)

/ʔɔːs˦˥.mia̯m˥˩/


ลิเทียม

ลิเทียม • (lí-tîiam)


ลูทีเทียม

ลูทีเชียม ลูทีเชียม#Thai

Nonstandard form of ลูทีเชียม (luu-tii-chîiam).


แฟรนเซียม

แฟรนเซียม • (frɛn-sîiam)


อิริเดียม

อิริเดียม • (ì-rí-dîiam)


แกโดลิเนียม

แกโดลิเนียม • (gɛɛ-doo-lí-nîiam)


ทอเรียม

ทอเรียม • (tɔɔ-rîiam)


พอโลเนียม

พอโลเนียม • (pɔɔ-loo-nîiam)


เรดอน

เรดอน • (ree-dɔ̂n)


ขยะ

ขยะ • (kà-yà)

From Pali khaya. Compare Sanskrit क्षय (kṣaya).


อิตเทอร์เบียม

อิตเทอร์เบียม • (ìt-təə-bîiam)

/ʔit̚˨˩.tʰɤː˧.bia̯m˥˩/


ดิสโพรเซียม

ดิสโพรเซียม • (dís-proo-sîiam)


อาร์เซนิก

อาร์เซนิก • (aa-see-nìk)


แลนทานัม

แลนทานัม • (lɛɛn-taa-nâm)


แฮฟเนียม

แฮฟเนียม • (hɛ́ɛf-nîiam)


แทลเลียม

แทลเลียม • (tɛɛl-lîiam)


แอกทิเนียม

แอกทิเนียม • (ɛ́k-tí-nîiam)

/ʔɛk̚˦˥.tʰi˦˥.nia̯m˥˩/


แทนทาลัม

แทนทาลัม • (tɛɛn-taa-lâm)


แคลิฟอร์เนียม

แคลิฟอร์เนียม • (kɛɛ-lí-fɔɔ-nîiam)


แพลทินัม

แพลทินัม • (plɛɛ-tí-nâm)


เทอร์เบียม

เทอร์เบียม • (təə-bîiam)


เฟอร์เมียม

เฟอร์เมียม • (fəə-mîiam)


เบอร์คีเลียม

เบอร์คีเลียม • (bəə-kii-lîiam)


โพแทสเซียม

โพแทสเซียม • (poo-tɛ́ɛs-sîiam)


สารหนู

สารหนู • (sǎan-nǔu)

/saːn˩˩˦.nuː˩˩˦/

From สาร (sǎan, “substance”) + หนู (nǔu, “rat”); literally "rat substance".


แคดเมียม

th-noun

แคดเมียม • (kɛ́t-mîiam)


อะเมริเซียม

อะเมริเซียม • (à-mee-rí-sîiam)


ลอว์เรนเซียม

ลอว์เรนเซียม • (lɔɔ-ren-sîiam)


โพรแทกทิเนียม

โพรแทกทิเนียม • (proo-tɛ́k-tí-nîiam)


โบห์เรียม

โบห์เรียม • (boo-rîiam)


ดุบเนียม

ดุบเนียม • (dúp-nîiam)


ตะกั่ว

ตะกั่ว • (dtà-gùua)

Clipping of ตะกั่วป่า that was corrupted from "ตะโกลา", a city in Srivijaya empire, which its name was in turn borrowed from Tamil தக்கோலம் (takkōlam).


สังกะสี

สังกะสี • (sǎng-gà-sǐi)

/saŋ˩˩˦.ka˨˩.siː˩˩˦/

Possibly from the mistranscription of French zinc (“zinc”) [zɛ̃ɡ] or zingage (“galvanization”) [zɛ̃.ɡaʒ]. Cognate with Khmer ស័ង្កសី (sangkaʼsəy), Lao ສັງກະສີ (sang ka sī).

corrugated galvanised iron used to roof.


ซีบอร์เกียม

ซีบอร์เกียม • (sii-bɔɔ-gîiam)


รัทเทอร์ฟอร์เดียม

รัทเทอร์ฟอร์เดียม • (rát-tə̂ə-fɔɔ-dîiam)

/rat̚˦˥.tʰɤː˥˩.fɔː˧.dia̯m˥˩/


แพลเลเดียม

แพลเลเดียม • (pɛɛl-lee-dîiam)


แบเรียม

แบเรียม • (bɛɛ-rîiam)


ซิงก์

síng (romanization)
การซิงก์ (abstract-noun)

From English sync, short for synchronize.


ไมต์เนเรียม

ไมต์เนเรียม • (mái-nee-rîiam)


ดาร์มสตัดเทียม

ดาร์มสตัดเทียม • (daam-sà-dtát-tîiam)


บิสมัท

บิสมัท • (bís-mát)


เรินต์เกเนียม

เรินต์เกเนียม • (rəən-gee-nîiam)


โคเปอร์นิเซียม

โคเปอร์นิเซียม • (koo-bpəə-ní-sîiam)


ลิเวอร์มอเรียม

ลิเวอร์มอเรียม • (lí-wə̂ə-mɔɔ-rîiam)


ฮัสเซียม

ฮัสเซียม • (hás-sîiam)


กำมะถัน

กำมะถัน • (gam-má-tǎn)

Compare Tamil கந்தகம் (kantakam), Sinhalese ගෙන්දගම් (gendagam), all from Sanskrit गन्धक (gandhaka).


ไม้เอก

ไม้เอก • (mái-èek)

/maːj˦˥.ʔeːk̚˨˩/

(linguistics) "mai ek", Thai first tone marker, low tone marker ◌่


โพรโทแอกทิเนียม

โพรโทแอกทิเนียม • (proo-too-ɛ́k-tí-nîiam)


แก้วตาโบ๋

แก้วตาโบ๋ • (gɛ̂ɛo-dtaa-bǒo)

/kɛːw˥˩.taː˧.boː˩˩˦/

แก้วตา (gɛ̂ɛo-dtaa, “eyeball”) + โบ๋ (bǒo, “holed; pitted; sunken; etc”).

com

a snack in the form of fried dough that looks like an eye without the eyeball, usually eaten as an accompaniment for soy milk.


หิ่งห้อย

th-noun

หิ่งห้อย • (hìng-hɔ̂i)

Uncertain. Compare Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui); Mandarin 螢火 /萤火 (yínghuǒ); Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ, ຫິ່ງຫ້ອຽ, Tày hinh hỏi.

cog

Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ

หิ่งห้อยถือกำเนิดในจีนและญี่ปุ่นซึ่งมีผู้มาขอให้ข้าพเจ้าจารึกข้อคิดให้เสมอบนแผ่นพัดและผืนไหม

2011, รพินทรนาถ ฐากูร, หิ่งห้อย, ผีเสื้อ, →ISBN, page 17:

Fireflies had their origin in China and Japan where thoughts were very often claimed from me in my handwriting on fans and pieces of silk.

hìng-hɔ̂i tʉ̌ʉ-gam-nə̂ət nai jiin lɛ́ yîi-bpùn sʉ̂ng mii pûu maa kɔ̌ɔ-hâi kâa-pá-jâao jaa-rʉ́k kɔ̂ɔ-kít hâi sà-mə̌ə bon pɛ̀n pát lɛ́ pʉ̌ʉn mǎi

2008, ประกาศิต ศิริวนา, "หิ่งห้อยน้อย", in รวมบทกวีนิพนธ์จากหมออนามัย หิ่งห้อย: ร้อยเรียงจากใจคนทํางานเพื่อสุขภาพของชาวชนบทไทย, โครงการวารสารหมออนามัย, page 7:
ฉันอยากเห็นเธอเป็นหิ่งห้อยตัวนั้น ผู้เชื่อมั่นในแสงตนทุกหนแห่ง แต่เวลาเปลี่ยนไปเธอเปลี่ยนแปลง เป็นแมลงปีกแข็งธรรมดา
chǎn yàak hěn təə bpen hìng-hɔ̂i dtuua nán · pûu chʉ̂ʉa-mân nai sɛ̌ɛng dton túk hǒn-hɛ̀ng · dtɛ̀ɛ wlao bplìian bpai təə bplìian-bplɛɛng · bpen má-lɛɛng-bpìik-kɛ̌ng tam-má-daa
I had always wanted you to be like that firefly, who confided in its own light wherever it flew. But as time went by, you just changed — changed into an ordinary beetle.

หิ่งห้อยนับร้อยนับพัน ส่องแสงระยิบระยับกัน สว่างไสวไปทั้งต้นลำพู

2003, ประภาส ชลศรานนท์, นิทานหิ่งห้อย:

Fireflies as many as hundreds or thousands emit glittering lights, illuminating the entire mangrove apple tree.

hìng-hɔ̂i náp rɔ́ɔi náp pan · sɔ̀ng sɛ̌ɛng rá-yíp-rá-yáp gan · sà-wàang-sà-wǎi bpai táng dtôn lam-puu

โคลงโลกนิติ:
อย่าหมิ่นของเล็กนั้น สี่สถาน เล็กพริกพระกุมาร จีดจ้อย งูเล็กเท่าสายพาน พิษยิ่ง ไฟเล็กเท่าหิ่งห้อย อย่าได้ดูแคลน
yàa mìn kɔ̌ɔng lék nán · sìi sà-tǎan · lék prík prá-gù-maan · jìit jɔ̂i · nguu lék tâo sǎai-paan · pĺt yîng · fai lék tâo hìng-hɔ̂i · yàa dâai duu-klɛɛn
There are four types of little things that should not be belittled: a small pepper; a little child; a venomous serpent, though as tiny as a serpentine belt; and a light, though as tiny as a firefly. Belittle them not.


ฟิจิ

th-proper noun

ฟิจิ • (fí-jì)

/fi˦˥.t͡ɕiʔ˨˩/

ฟีจี ฟีจี#Thai


ติมอร์ตะวันออก

ติมอร์ตะวันออก • (dtì-mɔɔ dtà-wan ɔ̀ɔk)

From ติมอร์ (dtì-mɔɔ) + ตะวันออก (dtà-wan-ɔ̀ɔk). Calque of English East Timor.

com

ประเทศติมอร์ตะวันออก

East Timor (a country in Southeast Asia occupying half the island of Timor)


ไนจีเรีย

ประเทศไนจีเรีย

สหพันธ์สาธารณรัฐไนจีเรีย

Nigeria (a country in West Africa, south of the country of Niger)


การโกหก

โกหก โกหก#Thai


คฤสตศักราช

th-noun

คฤสตศักราช • (krít-sàk-gà-ràat)

ขอพระราชทานกราบบังคมทูลพระกรุณามาแต่ ณ วันพฤหัสบดี แรม ๘ ค่ำ เดือน ๒ ปีวอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖ ตรงวันที่ ๘ เดือนเยนนุอารี คฤสตศักราช ๑๘๘๕ ๚

We beg your permission to inform you of this on Thursday, the 8th day of the waning moon of the second month of the year 1246, corresponding to the 8th day of January, 1885 Christian Era.

kɔ̌ɔ prá-râat-chá-taan gràap-bang-kom-tuun prá-gà-rú-naa maa dtɛ̀ɛ ná wan-prʉ́-hàt-sà-bɔɔ-dii rɛɛm bpɛ̀ɛt kâm dʉʉan-yîi bpii-wɔ̂ɔk chɔ̂ɔ-sòk sàk-gà-ràat pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sìi-sìp hòk dtrong wan tîi bpɛ̀ɛt dʉʉan yeen-nú-aa-rîi krít-sàk-gà-ràat pan bpɛ̀ɛt rɔ́ɔi bpɛ̀ɛt-sìp hâa

คริสต์ศักราช คริสต์ศักราช#Thai

Archaic spelling of คริสต์ศักราช (krít-sàk-gà-ràat).


ก่อการร้าย

th-verb

ก่อการร้าย • (gɔ̀ɔ-gaan-ráai) (abstract noun การก่อการร้าย)

gɔ̀ɔ-gaan-ráai (romanization)
การก่อการร้าย (abstract-noun)

From ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + การ (gaan, “act; action; activity”) + ร้าย (ráai, “bad; ill; wicked; evil”).


แอนตาร์กติกา

th-proper noun

แอนตาร์กติกา • (ɛn-dtáak-dtì-gâa)

From English Antarctica. Compare Lao ອັນຕາກຕິກ (ʼan tāk tik), Lao ອັງຕາກຕິກ (ʼang tāk tik).


มรณกรรม

th-noun

มรณกรรม • (mɔɔ-rá-ná-gam)

From Sanskrit मरण (maraṇa, “death”) + कर्म (karma, “act; activity; action”); literally "action of death" or "act of dying".


ดับขันธ์

th-verb

ดับขันธ์ • (dàp-kǎn)

From ดับ (dàp, “to cease; to extinguish; to terminate”) + ขันธ์ (kǎn, “the five aggregates (physical form, sensation, perception, mental formation, consciousness)”); literally "to terminate one's aggregates".

compound

(used of a religious or royal personage, as a buddha, saint, high priest, monarchs, etc) to die.

saint; high priest; monarchs; etc; saint; high priest; monarchs; etc


มรณภาพ

th-verb

มรณภาพ • (mɔɔ-rá-ná-pâap) (abstract noun การมรณภาพ)

mɔɔ-rá-ná-pâap (romanization)
การมรณภาพ (abstract-noun)

From มรณ (mron, “death”) + ภาพ (pâap, “condition; emotion; manner; state”); literally "condition of death".


สุรคต

th-verb

สุรคต • (sù-rá-kót) (abstract noun การสุรคต)

sù-rá-kót (romanization)
การสุรคต (abstract-noun)

From สุร (“god, deity; gallant, warrior”) + คต (kót, “gone”); literally "gone to [the land of] gods" or "gone to [the land of] gallants".

com

(used of foreign monarchs, archaic) to die.


ทิวงคต

th-verb

ทิวงคต • (tí-wong-kót) (abstract noun การทิวงคต)

tí-wong-kót (romanization)
การทิวงคต (abstract-noun)

From Sanskrit दिवङ्गत (divaṅgata, literally “gone to heaven”); probably via Old Khmer divaṅgata (“to die”).

bor

(used of crown princes and other high-ranking royals) to die.


วายปราณ

th-verb

วายปราณ • (waai-bpraan) (abstract noun การวายปราณ)

waai-bpraan (romanization)
การวายปราณ (abstract-noun)

From วาย (waai, “to end; to expire”) + ปราณ (bpraan, “breath”).

af

แต่พระเจ้าสเตฟาน ยังทรงกลัวพระธิดาจะวายปราณ จึงทรงมีบัญชาให้เครื่องปั่นฝ้ายทั้งมวลในอาณาจักรถูกเผาทิ้งไปในวันนั้น และก็เป็นไปตามพระประสงค์
dtɛ̀ɛ prá-jâao sà-tee-faan · yang song gluua prá-tí-daa jà waai-bpraan · jʉng song mii ban-chaa hâi krʉ̂ʉang-bpàn-faai tang-muuan nai aa-naa-jàk tùuk pǎo tíng bpai nai wan nán · lɛ́ gɔ̂ɔ bpeen-bpaii dtaam prá-bprà-sǒng
But King Stefan, still fearful of his daughter's life, did then and there decree that every spinning wheel in the kingdom should on that very day be burnt. So it was done.
(Literally) But King Stefan still feared that his divine daughter might perish. So he issued a command that all the spinning wheels in the kingdom be burnt away on that very day. And it happened in accordance with his divine desire.


รายการ

th-noun

รายการ • (raai-gaan) (classifier รายการ)

raai-gaan (romanization)
รายการ (classifier)

ไม่สามารถทำรายการได้


นาก

นาก • (nâak)

rose gold, the pink alloy mixed of gold, silver and copper.


กะลา

Compare Malay and Indonesian kelapa (“coconut”).


กบในกะลา

กบ (gòp) + ใน (nai) + กะลา (gà-laa). Literally: a frog in a coconut shell. Compare Malay katak di bawah tempurung, Chinese 井底之蛙 (jǐngdǐzhīwā).

(idiomatic) an ignorant or unknowledgeable person, one of very limited outlook (narrow-minded) and experience


แอลจีเรีย

ประเทศแอลจีเรีย

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนแอลจีเรีย

sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai bprà-chaa-chon ɛl-jii-riia


ปุ่ม

ปุ่ม • (bpùm)


ลิเบีย

th-proper noun

ลิเบีย • (lí-biia)

ประเทศลิเบีย

รัฐลิเบีย


แทนซาเนีย

ประเทศแทนซาเนีย
bprà-têet tɛɛn-saa-niia
Tanzania (country)


เอธิโอเปีย

ประเทศเอธิโอเปีย

สหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเอธิโอเปีย

sà-hà-pan sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-tí-bpà-dtai ee-tí-oo-bpiia


คองโก

/kʰɔŋ˧.koː˧/

/kʰɔŋ˧.koː˥˩/

Republic of the Congo
Republic of the Congo

Democratic Republic of the Congo
Democratic Republic of the Congo

Congo (a country in Central Africa, larger and to the east of the Republic of the Congo)

Congo (a large river in Africa, which flows for about 4,380 km (2,720 miles) to the Atlantic Ocean in the Democratic Republic of Congo)


สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát bprà-chaa-típ-bpà-dtai kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.tʰip̚˦˥.pa˨˩.taj˧.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + ประชาธิปไตย (bprà-chaa-tí-bpà-dtai) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Democratic Republic of the Congo.

clq

Democratic Republic of the Congo#English:_Q974

Democratic Republic of the Congo (a country in Central Africa)

en-สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก-th-name-F32FmYUc


เท

tee (romanization)
การเท (abstract-noun)

เทผู้

โดนเพื่อนเท

เทงาน

เทสอบ

เทนัด

(slang) to dump, to desert, to abandon; to skip, to jump, to avoid taking part (in) or attending, to pass over, to intentionally miss or omit.


สาธารณรัฐคองโก

th-proper noun

สาธารณรัฐคองโก • (sǎa-taa-rá-ná-rát kɔng-gôo)

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.rat̚˦˥.kʰɔŋ˧.koː˥˩/

From สาธารณรัฐ (sǎa-taa-rá-ná-rát) + คองโก (kɔng-goo). Calque of English Republic of the Congo.

com

Republic of the Congo
Republic of the Congo#English:_Q971

Republic of the Congo (a country in Central Africa)


ปราณี

From Sanskrit प्राणि (prāṇi, “living being”, literally “one that breathes; breathing one”). Compare Pali pāṇī.


ลุง

From Proto-Tai *luŋᴬ (“parent's older brother”). Cognate with Lao ລຸງ (lung), Lü ᦟᦳᧂ (lung), Shan လုင်း (lúng), Tai Nüa ᥘᥧᥒᥰ (lüng), Zhuang lungz, Nong Zhuang lungz, Saek ลุ๊ง.

inh

a familiar title or term of address for any elderly man.

(sometimes derogatory, offensive) a title or term of address for any man.

(slang, sometimes derogatory) person who acts like an elderly man, such as one who loves flirting with young girls.


อัลลอฮ์

th-proper noun

อัลลอฮ์ • (an-lɔɔ)

/ʔan˧.lɔʔ˦˥/


อิสลาม

ศาสนา ศาสนา#Thai


ชิลี

/t͡ɕʰi˦˥.liː˧/

ประเทศชิลี

สาธารณรัฐชิลี

ชาวชิลี


มัสตาร์ด

th-noun

มัสตาร์ด • (más-dtàat)


ตรา

From Old Khmer ត្រា (trā), តរា (tarā), ត្រ (tra). Cognate with Khmer ត្រា (traa), Lao ຕາ (tā).

decorated mark or symbol for representing person, organization, or as insignia, trademark etc.


ธนบัตร

tá-ná-bàt (romanization)
ใบ (classifier)

From Sanskrit धनपत्र (dhanapatra, “currency note”). Same as ธน (ton) + บัตร (bàt).

der

ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

tá-ná-bàt bpen ngən tîi cham-rá nîi dâai dtaam gòt-mǎai


แบต

th-noun

แบต • (bɛ̀t)

แบตหมด


เหรียญ

th-cls

เหรียญ • (rǐian)

Semi-learned borrowing from Portuguese real (“former currency of Portugal”) with adaptation to be similar with Pali hirañña. Cognate with Khmer រៀល (riəl). Doublet of เรียล (riial).

slbor

Classifier for coins, dollars, medals, etc.


หยด

yòt (romanization)
การหยด (abstract-noun)


อินฟาเรด

อินฟราเรด อินฟราเรด#Thai

Misspelling of อินฟราเรด (in-fraa-rèet).


กระลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


กะลาโหม

กลาโหม กลาโหม#Thai


มัตสยา

th-noun

มัตสยา • (mát-sà-yǎa)

มัจฉา มัจฉา#Thai


ประชุมเพลิง

th-verb

ประชุมเพลิง • (bprà-chum-pləəng) (abstract noun การประชุมเพลิง)

bprà-chum-pləəng (romanization)
การประชุมเพลิง (abstract-noun)

From ประชุม (bprà-chum, “to assemble”) + เพลิง (pləəng, “flame”).

com

(transitive or intransitive, as of a dead body or person) to cremate; to hold a cremation (for).


องค์ประชุม

องค์ (ong, “body; organ”) + ประชุม (bprà-chum, “meeting”).


องค์คณะ

th-noun

องค์คณะ • (ong-ká-ná)

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.naʔ˦˥/

องค์ (ong, “body; organ”) + คณะ (ká-ná, “body; group”).

com

(law, of a court, tribunal, etc) quorum.


แปรง

th-noun

แปรง • (bprɛɛng)

Compare Khmer ប្រែង (praeng, “bristle (of a boar)”). Possibly related to แผง (pɛ̌ɛng).


แปรงสีฟัน

th-noun

แปรงสีฟัน • (bprɛɛng-sǐi-fan) (classifier อัน)

bprɛɛng-sǐi-fan (romanization)
อัน (classifier)


วัตต์

วัตต์ • (wàt)

From English watt, from the name of James Watt.


นานทีปีหน

From นาน (naan, “long”) + ที (tii, “chance; occasion; etc.”) + ปี (bpii, “year”) + หน (hǒn, “chance; occasion; etc.”); literally "once a long time, once a year" or "one occasion a long time, one occasion a year".

compound

(idiomatic, hyperbolic) very seldom; very rarely; almost never.


หน่วยอภิบาล

th-noun

หน่วยอภิบาล • (nùai-à-pí-baan)

From หน่วย (nùai, “unit”) + อภิบาล (à-pí-baan, literally “great care; higher care; etc.”), a calque of English intensive care unit.


เชลย

/t͡ɕʰa˦˥.lɤːj˧/

From Old Khmer ជ្លេយ៑ (jley, “one who is carried off: transportee, deportee; captive; etc”), which was probably derived from Western Cham [script needed] (jalơy); or from Old Mon jlūy (“one carried off during military operations”). Cognate with Modern Khmer ឈ្លើយ (chləəy, “captive”), Lao ຊະເລີຍ (sa lœ̄i, “captive”).

bor

(archaic) person removed from his land to another after a war: transportee, deportee, etc.

person captured or held, especially by the opponent or enemy: captive, hostage, etc.


ตุ่มมังกร

th-noun

ตุ่มมังกร • (dtùm-mang-gɔɔn)

From ตุ่ม (dtùm, “jar”) + มังกร (mang-gɔɔn, “dragon”); literally "dragon jar".

compound

(slang, derogatory, offensive) obese female.


โกตดิวัวร์

th-proper noun

โกตดิวัวร์ • (góot-dì-wuua)

ประเทศโกตดิวัวร์
bprà-têet góot-dì-wuua
Côte d'Ivoire (country)

สาธารณรัฐโกตดิวัวร์
sǎa-taa-rá-ná-rát góot-dì-wuua
Republic of Côte d'Ivoire

Ivory Coast, Côte d'Ivoire (a country in West Africa)


กรน

gron (romanization)
การกรน (abstract-noun)

From Proto-Tai *klɤlᴬ (“to snore”). Cognate with Ahom 𑜁𑜤𑜃𑜫 (khun), Lao ກົນ (kon), ຂົນ (khon), Isan โกน, Shan ၶူၼ် (khǔun), Nong Zhuang zaen (as in noanzzaen).


หอสมุด

th-noun

หอสมุด • (hɔ̌ɔ-sà-mùt)

/hɔː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩/

From หอ (hɔ̌ɔ, “hall; tower; etc”) + สมุด (sà-mùt, “book”).

compound

หอหนังสือ

hɔ̌ɔ-nǎng-sʉ̌ʉ


ครีมเทียม

ครีม (kriim, “cream”) + เทียม (tiiam, “artificial, fake”)


พิเรนทร์

th-adv

พิเรนทร์ • (pí-reen) (abstract noun ความพิเรนทร์)

pí-reen (romanization)
ความพิเรนทร์ (abstract-noun)

Clipping of พิเรนทร์เทพ (pí-reen-têep), the noble title of the Chief of the Right Royal Grand Police Department (เจ้ากรมพระตำรวจใหญ่ขวา), from พิเรนทร์ (pí-reen; literally "chief of gallants", "chief gallant", "gallant chief", etc), a compound of พิร (“gallant; hero; warrior”) + อินทร์ (in, “Indra; chief, lord, master”), + เทพ (têep, “divine; deity”); after the holder of this title during the Franco-Siamese War of 1893, who trained police divers to sink French warships in unorthodox ways, leaving many divers dead underwater.

clipping

Clipping of พิเรนทร์เทพ

com

in a manner that is deviant, perverted, queer, unconventional, or unorthodox


โมร็อกโก

ประเทศโมร็อกโก

ราชอาณาจักรโมร็อกโก


ตูนิเซีย

ประเทศตูนิเซีย

สาธารณรัฐตูนิเซีย


เอว

From Proto-Tai *ˀjeːwᴬ (“waist”), from Middle Chinese 腰 (MC 'jiew, “waist”). Cognate with Northern Thai ᩋᩯ᩠ᩅ, Lao ແອວ (ʼǣu), Tai Dam ꪵꪮꪫ, Shan ဢႅဝ် (ʼěao), Zhuang yiu. Possibly related to เอี้ยว (îao, “to twist, to bend (one's body)”).


เขียง

th-noun

เขียง • (kǐiang)

From Proto-Tai *χiəŋᴬ; cognate with Northern Thai ᨡ᩠ᨿᨦ, Lao ຂຽງ (khīang), Khün ᨡ᩠ᨿᨦ, Lü ᦵᦃᧂ (ẋeng), Shan ၶဵင် (khǎeng), Tai Nüa ᥑᥥᥒᥴ (xéng).

2022 January 19, “ตรวจเขียงหมู ร้านขายไข่ไก่ ป้องกันฉวยขึ้นราคาเอาเปรียบผู้บริโภค”, in กรุงเทพธุรกิจ, กรุงเทพฯ: กรุงเทพธุรกิจ:
ตรวจเขียงหมู ร้านขายไข่ไก่ ป้องกันฉวยขึ้นราคา
dtrùuat kǐiang mǔu · ráan kǎai kài gài · bpɔ̂ng-gan chǔai kʉ̂n raa-kaa
[Authorities] inspect pork butcher's shops, chicken egg selling shops, to prevent the taking of opportunities to increase prices


ครีม

(colloquial) any creamy substance, as lotion.


น้ำตา

From น้ำ (náam, “liquid; water”) + ตา (dtaa, “eye”); literally "eye water".

compound

ลิลิตพระลอ:
เสียงโหยเสียงไห้มี่ เรือนหลวง ขุนหมื่นมนตรีปวง ป่วยซ้ำ เรือนราษฎร์ร่ำตีทรวง ทุกข์ทั่ว กันนา เมืองจะเย็นเป็นน้ำ ย่อมน้ำตาครวญ
sǐiang hǒoi sǐiang hâi mîi · rʉʉan-lŭuang · kŭn mʉ̀ʉn mon-dtrii bpuuang · bpùuai sám · rʉʉan râat râm dtii suuang · túk tûa · gan naa · mʉʉang jà yen bpen náam · yɔ̂m náam-dtaa kruuan
The sound of crying is dominating the royal abode. All the ministers and public officers are, too, being stricken with deep grief. Each of the private citizens is also weeping and wailing. Soon the city will surely be inundated by tears of sorrow.

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ náam-pʉ̂ng kʉʉ náam-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam am-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream — that's what love is.

สุจิตต์ วงษ์เทศ, ปากกับใจ:
เมื่อรักกันไม่ได้ก็ไม่รัก ไม่เห็นจักเกรงการสถานไหน ไม่รักกูกูก็จักไม่รักใคร เอ๊ะน้ำตากูไหลทำไมฤๅ
mʉ̂ʉa rák gan mâi dâai gɔ̂ɔ mâi rák · mâi hěn jàk greeng gaan sà-tǎan nǎi · mâi rák guu guu gɔ̂ɔ jàk mâi rák krai · é náam-dtaa guu lǎi tam-mai rʉʉ
When you can't love me, I just won't love you. Why should I care for anyone or anything? No one loves me, then I love nobody. But, eh, why am I shedding tears?

1965, ชาลี อินทรวิจิตร, หยาดเพชร:
แม้ยามเพชรหยาดจากฟ้า ร่วงลงมาฟ้าคงไหวหวั่น ดวงดาวก็พลอยเศร้าโศกศัลย์ มิอาจกลั้นน้ำตาอาลัย
mɛ́ɛ yaam pét yàat jàak fáa · rûuang long maa fáa kong wǎi-wàn · duuang-daao gɔ̂ɔ plɔɔi sâo sòok-sǎn · mí àat glân náam-dtaa aa-lai
When you Diamond drops from the sky, the entire heaven would be shaken and too the stars would fall deep in grief, finding themselves unable to hold back tears of torment.

เจ็บปวดรวดร้าวเกินจะเอ่ยคำ สุดคลายความช้ำน้ำตาของแม่ ไม่มีเหลือฝัน แต่ใจมุ่งหวัง
jèp-bpùuat-rûuat-ráao gəən jà ə̀əi kam · sùt klaai kwaam-chám náam-dtaa kɔ̌ɔng mɛ̂ɛ · mâi mii lʉ̌ʉa fǎn · dtɛ̀ɛ jai mûng-wǎng
No words describe a mother's tears. No words can heal a broken heart. A dream is gone, but where there's hope.

tear: drop of secreted fluid from an eye.

anything resembling or suggesting a tear, as a drop of melted wax from a candle.


หุ่นเชิด

th-noun

หุ่นเชิด • (hùn-chə̂ət) (classifier ตัว)

hùn-chə̂ət (romanization)
ตัว (classifier)

/hun˨˩.t͡ɕʰɤːt̚˥˩/

From หุ่น (hùn, “figure”) + เชิด (chə̂ət, “to raise; to lift”).

com

manipulated figure, as puppet, marionette, etc.

(figurative) someone manipulated by another: puppet, sock puppet, nominee, etc.


ชอล์ค

th-noun

ชอล์ค • (chɔ́k)

ชอล์ก ชอล์ก#Thai


สีชอล์ค

สีชอล์ค • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

สีชอล์ก สีชอล์ก#Thai


สีชอล์ก

สีชอล์ก • (sǐi-chɔ́k)

/siː˩˩˦.t͡ɕʰɔk̚˦˥/

From สี (sǐi, “colour”) + ชอล์ก (chɔ́k, “chalk”).

com

pastel: chalklike crayon, especially oil pastel.


หมดลม

th-verb

หมดลม • (mòt-lom) (abstract noun การหมดลม)

mòt-lom (romanization)
การหมดลม (abstract-noun)

From หมด (mòt, “to have no more; to run out of”) + ลม (lom, “breath”).


สีเทียน

From สี (sǐi, “colour”) + เทียน (tiian, “candle”).


ดินสอสี

th-noun

ดินสอสี • (din-sɔ̌ɔ-sǐi)

/din˧.sɔː˩˩˦.siː˩˩˦/

From ดินสอ (din-sɔ̌ɔ, “pencil”) + สี (sǐi, “colour”).


สีน้ำ

th-noun

สีน้ำ • (sǐi-náam)

From สี (sǐi, “colour”) + น้ำ (náam, “water”); perhaps calque of English watercolour.


สีไม้

th-noun

สีไม้ • (sǐi-máai)

From สี (sǐi, “colour”) + ไม้ (máai, “stick”).


เสียชีวิต

th-verb

เสียชีวิต • (sǐia-chii-wít) (abstract noun การเสียชีวิต)

sǐia-chii-wít (romanization)
การเสียชีวิต (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ชีวิต (chii-wít, “life”); literally "to lose one's life".


หุ่น

th-noun

หุ่น • (hùn)

From Proto-Tai *hunᴮ (“puppet; marionette”). Cognate with Northern Thai ᩉᩩ᩵ᩁ, Khün ᩉᩩ᩵ᩁ, Lao ຫຸ່ນ (hun), Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹), Shan ႁုၼ်ႇ (hùn), Ahom 𑜑𑜤𑜃𑜫 (hun), Saek ฮุน.

cog

Lü ᦠᦳᧃᧈ (ḣun¹)


คายกคณะ

From Sanskrit गायक (gāyaka, “musician; singer”) + गण (gaṇa, “band; council; group; etc.”).


สิ้นชีวิต

th-verb

สิ้นชีวิต • (sîn-chii-wít) (abstract noun การสิ้นชีวิต)

sîn-chii-wít (romanization)
การสิ้นชีวิต (abstract-noun)

From สิ้น (sîn, “to come to an end; to lose; to have no more”) + ชีวิต (chii-wít, “life”).


รากหญ้า

th-noun

รากหญ้า • (râak-yâa)

From ราก (râak) + หญ้า (yâa), calque of English grass roots.


เสียตัว

th-verb

เสียตัว • (sǐia-dtuua) (abstract noun การเสียตัว)

sǐia-dtuua (romanization)
การเสียตัว (abstract-noun)

From เสีย (sǐia, “to lose”) + ตัว (dtuua, “body”); literally "to lose one's body". Compare Chinese 失身 (shīshēn).

com

1968, กรรณิการ์ เฮงรัศมี, รักที่ต้องเลือก (วันนี้):
โอ้วันนี้วันสำคัญตื้นตันนัก มิรู้จักเลือกทางอย่างไรได้ ถ้าไม่ไปพบเขาเราเสียใจ แต่ถ้าไปพบเขาเราเสียตัว
ôo wan níi wan sǎm-kan dtʉ̂ʉn-dtan nák · mí rúu jàk lʉ̂ʉak taang yàang rai dâai · tâa mâi bpai póp kǎo rao sǐia-jai · dtɛ̀ɛ tâa bpai póp kǎo rao sǐia-dtuua
Oh, today is the day and I feel so delighted! Still I don't know which choice I should make. If I don't go to see him, I'd lose my mind. But if I go to see him, I'd lose my virginity.

(slang, of a woman) to lose one's virginity; to lose one's chastity.


คณบดี

From Sanskrit गणपति (gaṇapati, literally “chief of a group”), from गण (gaṇa, “group”) + पति (pati, “chief; lord; master”); equivalent to Thai คณ (ká-ná-, “group, body; higher education faculty; etc”) + บดี (bɔɔ-dii, “chief; lord; master; leader; commander; etc”). Cognate with Old Khmer gaṇapati (“an epithet of the god Gaṇeśa or Śiva”).

cog

คณบดี คณบดี#Thai

คณะ คณะ#Thai

นิติศาสตร์ นิติศาสตร์#Thai

(education) dean: chief of a faculty or equivalent body in a higher education institution, such as คณบดีคณะนิติศาสตร์ (ká-ná-bɔɔ-dii-ká-ná-ní-dtì-sàat, “dean of law”).

คณบดี คณบดี#Thai

คณะทูต คณะทูต#Thai

dean: senior member of a group, organisation, etc, such as คณบดีคณะทูต (ká-ná-bɔɔ-dii-ká-ná-tûut, “dean of a diplomatic corps”).


คณบดี

(Hinduism) an epithet of the god Gaṇeśa.


ระบาดวิทยา

From ระบาด (rá-bàat, “epidemic”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”).


นักวิทยาการระบาด

th-noun

นักวิทยาการระบาด • (nák-wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

/nak̚˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.kaːn˧.ra˦˥.baːt̚˨˩/

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + วิทยาการระบาด (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat, “epidemiology”).

compound

วิทยาการระบาด


องค์กร

th-noun

องค์กร • (ong-gɔɔn)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧/

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + กร (gɔɔn, “arm; hand”).

com

organ: body of an organisation that performs certain functions.


อิเหนา

th-proper noun

อิเหนา • (ì-nǎo)

Burmese: အီနောင် (inaung)

From Javanese Inu, Inu, Ino, or Hino, the name of a Javanese legendary prince.


คู่สมรส

th-noun

คู่สมรส • (kûu-sǒm-rót)

From คู่ (kûu, “couple; pair”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage; to marry”); literally "marriage couple" or "married couple".


ทะเบียนสมรส

th-noun

ทะเบียนสมรส • (tá-biian-sǒm-rót)

From ทะเบียน (tá-biian, “register”) + สมรส (sǒm-rót, “marriage”); literally "marriage register".

compound

marriage certificate
marriage certificate


ประชานิยม

From Sanskrit प्रजा (prajā, “people”) + नियम (niyama, “precept; principle; theory; etc.”).

populist (of, relating to, or characteristic of populism or its adherents).


การสมรสตามกฎหมาย

th-noun

การสมรสตามกฎหมาย • (gaan-sǒm-rót-dtaam-gòt-mǎai)

From การสมรส (gaan-sǒm-rót, “marriage”) + ตาม (dtaam, “in accordance with”) + กฎหมาย (gòt-mǎai, “law”).


นอกสมรส

th-adv

นอกสมรส • (nɔ̂ɔk-sǒm-rót)

From นอก (nɔ̂ɔk, “out; outside; without”) + สมรส (sǒm-rót, “legally registered marriage”).


วิทยาการระบาด

th-noun

วิทยาการระบาด • (wít-tá-yaa-gaan-rá-bàat)

From วิทยา (wít-tá-yaa, “knowledge; science”) + การระบาด (gaan-rá-bàat, “epidemic”).


ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง

th-verb

ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง • (wâa-dtɛ̀ɛ-kǎo-ì-nǎo-bpen-eeng)

/waː˥˩.tɛː˨˩.kʰaw˩˩˦.ʔi˨˩.naw˩˩˦.pen˧.ʔeːŋ˧/

From ว่า (wâa, “to accuse; to blame; to criticise”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “merely; only”) + เขา (kǎo, “a third person pronoun; a third party; another person”) + อิเหนา (ì-nǎo, “the name of a Javanese prince”) + เป็น (bpen, “to be”) + เอง (eeng, “oneself”); literally "I-nǎo criticises others for this but, in the end, he does it himself"; based on the life of Javanese prince Ì-nǎo, who criticised other men for falling in love with and quarrelling over a princess called บุษบา (bùt-sà-baa) (or Kirana) but eventually fell in love with her himself.

compound

(idiomatic) to criticise another for anything but do that thing oneself.

en-ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง-th-verb-qN1aoHUu


องค์การ

From องค์ (ong, “body; embodiment”) + การ (gaan, “act; action; function; work; etc”), coined by Wan Waithayakon. Compare Khmer អង្គការ (ʼɑngkaa).

com

organisation: group of persons organised for some end or work.


ผัวเดียวเมียเดียว

th-adj

ผัวเดียวเมียเดียว • (pǔua-diao-miia-diao)

From ผัว (pǔua, “husband”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”) + เมีย (miia, “wife”) + เดียว (diao, “one; only; sole; etc.”); literally "one husband, one wife".


ชายา

/t͡ɕʰaː˧.jaː˧/

From Pali jāyā (“wife”) or Sanskrit जाया (jāyā, idem). Cognate with Khmer ជាយា (ciəyiə).

พระ พระ#Thai

พระราช พระราช#Thai

พระวร พระวร#Thai

เจ้าฟ้า เจ้าฟ้า#Thai

พระองค์เจ้า พระองค์เจ้า#Thai

หม่อมเจ้า หม่อมเจ้า#Thai

(พระ~, พระราช~, พระวร~, วร~) royal person's wife that holds the royal title of เจ้าฟ้า (jâao-fáa), พระองค์เจ้า (prá-ong-jâao), or หม่อมเจ้า (mɔ̀m-jâao).


ใครขายไข่ไก่

th-phrase

ใครขายไข่ไก่

ใครขายไข่ไก่ • (krai-kǎai-kài-gài)

A phrase for Thai language learners used to practice speaking Thai.


เก๊ะ

→ Lao: ເກ໊ະ (ke)

(colloquial) drawer: sliding compartment, as in a piece of furniture.


ลิ้นชัก

th-noun

ลิ้นชัก • (lín-chák)

From ลิ้น (lín, “tongue”) + ชัก (chák, “to draw; to pull; etc”); literally "drawing tongue".


การสมรส

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + สมรส (sǒm-rót, “to marry”).

compound

Genesis 34:9, KJV:
และเชิญพวกท่านจงทำการสมรสกับพวกเรา
lɛ́ chəən pûuak tân jong tam gaan-sǒm-rót gàp pûuak rao
And make ye marriages with us,

Hebrews 13:4, KJV:
การสมรสเป็นที่นับถือแก่คนทั้งปวง และที่นอนก็ปราศจากมลทิน แต่คนที่ล่วงประเวณีและคนเล่นชู้นั้น พระเจ้าจะทรงพิพากษาโทษเขา
gaan-sǒm-rót bpen-tîi náp-tʉ̌ʉ gɛ̀ɛ kon táng-bpuuang lɛ́ tîi-nɔɔn gɔ̂ɔ bpràat-sà-jàak mon-tin dtɛ̀ɛ kon tîi lûuang-bprà-wee-nii lɛ́ kon lêen-chúu nán prá-jâao jà song pí-pâak-sǎa tôot kǎo
Marriage is honourable in all, and the bed undefiled: but whoremongers and adulterers God will judge.

มาตรา ๑๔๔๘ การสมรสจะทำได้ต่อเมื่อชายและหญิงมีอายุสิบเจ็ดปีบริบูรณ์แล้ว แต่ในกรณีที่มีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้ทำการสมรสก่อนนั้นได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp bpɛ̀ɛt gaan-sǒm-rót jà tam dâai dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa chaai lɛ́ yǐng mii aa-yú sìp-jèt bpii bɔɔ-rí-buun lɛ́ɛo dtɛ̀ɛ nai gà-rá-nii tîi mii hèet an sǒm-kuuan sǎan àat à-nú-yâat hâi tam gaan-sǒm-rót gɔ̀ɔn nán dâai
Section 1448 A marriage may be entered into only when the man and woman have already attained the complete age of seventeen. However, in case there are reasonable grounds, the court may permit a marriage prior to that time.
มาตรา ๑๔๔๙ การสมรสจะกระทำมิได้ถ้าชายหรือหญิงเป็นบุคคลวิกลจริตหรือเป็นบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìi-sìp gâao gaan-sǒm-rót jà grà-tam mí-dâai tâa chaai rʉ̌ʉ yǐng bpen bùk-kon wí-gon-jà-rìt rʉ̌ʉ bpen bùk-kon sʉ̂ng sǎan sàng hâi bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat
Section 1449 No marriage may be entered into if the man or woman is of unsound mind or has been adjudged incompetent by the court.
มาตรา ๑๔๕๐ ชายหญิงซึ่งเป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไปหรือลงมาก็ดี เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดาก็ดี จะทำการสมรสกันไม่ได้ ความเป็นญาติดังกล่าวมานี้ให้ถือตามสายโลหิตโดยไม่คำนึงว่า จะเป็นญาติโดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp chaai yǐng sʉ̂ng bpen yâat sʉ̀ʉp-sǎai-loo-hìt dooi-dtrong kʉ̂n bpai rʉ̌ʉ long maa gɔ̂ɔ-dii bpen pîi-nɔ́ɔng rûuam bì-daa-maan-daa rʉ̌ʉ rûuam dtɛ̀ɛ bì-daa rʉ̌ʉ maan-daa gɔ̂ɔ-dii jà tam gaan-sǒm-rót gan mâi-dâai kwaam-bpen-yâat dang-glàao maa níi hâi tʉ̌ʉ dtaam sǎai-loo-hìt dooi mâi kam-nʉng wâa jà bpen yâat dooi chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai rʉ̌ʉ mâi
Section 1450 No marriage may be entered into between a man and a woman who are related through lineal consanguinity, either upwards or downwards, or are brothers or sisters of full blood or half blood. The relationship so described shall be considered according to the blood line, irrespective of whether or not they are legitimately related.
มาตรา ๑๔๕๒ ชายหรือหญิงจะทำการสมรสในขณะที่ตนมีคู่สมรสอยู่ไม่ได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp sɔ̌ɔng chaai rʉ̌ʉ yǐng jà tam gaan-sǒm-rót nai kà-nà tîi dton mii kûu-sǒm-rót yùu mâi-dâai
Section 1452 No marriage may be entered into by a man or woman whilst he or she has a spouse still.
มาตรา ๑๔๕๗ การสมรสตามประมวลกฎหมายนี้จะมีได้เฉพาะเมื่อได้จดทะเบียนแล้วเท่านั้น

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙

Section 1457 A marriage under this Code may only take place upon having been registered.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp jèt gaan-sǒm-rót dtaam bprà-muuan-gòt-mǎai níi jà mii dâai chà-pɔ́ mʉ̂ʉa dâai jòt-tá-biian lɛ́ɛo tâo-nán

สมรส สมรส#Thai

(formal) abstract noun of สมรส (sǒm-rót)


ประชาชน

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชน (chon, “idem”).

com

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:
ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน
yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon
UN denounces Sudan's army [for] killing citizens

2019 March 26, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, retrieved 2019-03-29:
ถ้าศพฝังไว้แล้ว ให้ผู้ชันสูตรพลิกศพจัดให้ขุดศพขึ้นเพื่อตรวจดู เว้นแต่จะเห็นว่า ไม่จำเป็นหรือจะเป็นอันตรายแก่อนามัยของประชาชน
tâa sòp fǎng wái lɛ́ɛo · hâi pûu chan-ná-sùut-plík-sòp jàt hâi kùt sòp kʉ̂n pʉ̂ʉa dtrùuat-duu · wén-dtɛ̀ɛ jà hěn wâa · mâi jam-bpen rʉ̌ʉ jà bpen an-dtà-raai gɛ̀ɛ à-naa-mai kɔ̌ɔng bprà-chaa-chon
If the corpse has already been buried, the person who conducts the postmortem examination shall arrange for the corpse to be dug up for inspection, save where [he] finds that [it is] not necessary or [it] would be detrimental to the health of the public.


สารก่อไข้

th-noun

สารก่อไข้ • (sǎan-gɔ̀ɔ-kâi)

/saːn˩˩˦.kɔː˨˩.kʰaj˥˩/

From สาร (sǎan, “substance”) + ก่อ (gɔ̀ɔ, “to cause”) + ไข้ (kâi, “fever”).


ตั้งโอ๋

th-noun

ตั้งโอ๋ • (dtâng-ǒo)

/taŋ˥˩.ʔoː˩˩˦/

Borrowed from Teochew 茼蒿 (dang⁵ o¹) or Hokkien 苳蒿 (tang-o). Compare Khmer តាំងឱ (tang ʼou), Vietnamese tần ô.


ถุงยางอนามัย

ถุงยางอนามัย • (tǔng-yaang-à-naa-mai) (classifier ถุง or อัน)

tǔng-yaang-à-naa-mai (romanization)
ถุง (classifier)
อัน (classifier)

From ถุง (tǔng) + ยาง (yaang) + อนามัย (à-naa-mai).


แบคทีเรีย

th-noun

แบคทีเรีย • (bɛ̀k-tii-riia) (classifier ตัว)

bɛ̀k-tii-riia (romanization)
ตัว (classifier)


ปานามา

ประเทศปานามา

สาธารณรัฐปานามา


ปรโลก

From ปร (bpɔɔn, “different; other”) + โลก (lôok, “world”); ultimately from Sanskrit परलोक (paraloka, literally “other world”). Cognate with Khmer បរលោក (bɑɑlook).


นรชาติ

th-noun

นรชาติ • (nɔɔ-rá-châat)

/nɔː˧.ra˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

Compound of นร (nɔɔ-rá-, “human”) + ชาติ (châat, “kind”)


โบราณคดี

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + คดี (ká-dii, “career; course; process”).


โบราณสถาน

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + สถาน (sà-tǎan, “place; venue”).


โบราณวัตถุ

โบราณ (boo-raan, “ancient; old”) + วัตถุ (wát-tù, “article; item; object”).

artifact; ancient object; historical object.


เปิ๊ดสะก๊าด

th-adj

เปิ๊ดสะก๊าด • (bpə́ət-sà-gáat)

/pɤːt̚˦˥.sa˨˩.kaːt̚˦˥/

Semi-learned borrowing from English first class.

slbor

(slang and archaic) very luxurious or expensive (often used of clothing).


ให้การ

th-verb

ให้การ • (hâi-gaan) (abstract noun การให้การ)

hâi-gaan (romanization)
การให้การ (abstract-noun)

From ให้ (hâi, “to give”) + การ (gaan, “affair; activity; etc”).

com

(law, intransitive) to reply (to a plaint, complaint, charge, accusation, etc) as a defendant, respondent, etc.


เด๊ดสะมอเร่

th-verb

เด๊ดสะมอเร่ • (déet-sà-mɔɔ-rêe)

From "That's Amore", a song recorded by Dean Martin. The first word is corrupted into English dead. The rest is Italian amore (“love”).


อมนุษย์

th-noun

อมนุษย์ • (à-má-nút)

Learned borrowing from Sanskrit अमनुष्य (amanuṣya, “demon”, literally “nonhuman”), from अ (a, “not”) + मनुष्य (manuṣya, “human”), equivalent to Thai อ (à) + มนุษย์ (má-nút). Cognate with Lao ອະມະນຸດ (ʼa ma nut).

com

อ (à) + มนุษย์ (má-nút)

(mythology) nonhuman being, as deity, demon, ghost, spirit, etc, especially malevolent one, but usually not including animals.


อนิจจา

th-interj

อนิจจา • (à-nít-jaa)

/ʔa˨˩.nit̚˦˥.t͡ɕaː˧/

From Pali aniccā (“changeable; impermanent”), contraction of a Buddhist verse, aniccā vata sangkhārā ("compounded things are impermanent").

ความสวยของพระองค์นั้นเลื่องลือ ช้าก่อน ข้าเห็นสาวงามนางหนึ่ง เศษผ้ามิอาจเร้นความงามวิเศษ อนิจจา นางนี้งามกว่าราชินี
kwaam-sǔai kɔ̌ɔng prá-ong nán lʉ̂ʉang-lʉʉ · cháa-gɔ̀ɔn · kâa hěn sǎao ngaam naang nʉ̀ng · sèet pâa mí àat réen kwaam-ngaam wí-sèet · à-nít-jaa · naang níi ngaam gwàa raa-chí-nii
Famed is thy beauty, Majesty. But hold, a lovely maid I see. Rags cannot hide her gentle grace. Alas, she is more fair than thee
อนิจจานางนั่น จงเอ่ยนาม
à-nít-jaa naang nân · jong ə̀əi naam

ธนัชชา ศักดิ์สยามกุล, สโนว์ไวท์กับคนแคระทั้งเจ็ด

2 Kings 6:5, KJV:
ขณะที่คนหนึ่งฟันไม้อยู่ หัวขวานของเขาตกลงไปในน้ำ และเขาร้องขึ้นว่า "อนิจจา นายครับ ขวานนั้นผมขอยืมเขามา"
kà-nà tîi kon nʉ̀ng fan máai yùu · hǔua-kwǎan kɔ̌ɔng kǎo dtòk long bpai nai náam · lɛ́ kǎo rɔ́ɔng kʉ̂n wâa · “à-nít-jaa · naai kráp · kwǎan nán pǒm kɔ̌ɔ yʉʉm kǎo maa”
But as one was felling a beam, the axe head fell into the water: and he cried, and said, Alas, master! for it was borrowed.

(dated) an exclamation to express apprehension of evil, concern, grief, pity, or sorrow.


เส้นชัย

th-noun

เส้นชัย • (sên-chai)

From เส้น (sên, “line”) + ชัย (chai, “triumph”); literally "line of triumph".

compound

(sports) finish line (a line marking the end of a race).


ชิง

From Mandarin 清 (qīng), from 清朝 (Qīngcháo).


มนุษย์อวกาศ

th-noun

มนุษย์อวกาศ • (má-nút-à-wá-gàat) (classifier คน)

má-nút-à-wá-gàat (romanization)
คน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “man”) + อวกาศ (à-wá-gàat, “space”), literally “spaceman”; possibly calque of English spaceman.


ทศวรรษ

th-noun

ทศวรรษ • (tót-sà-wát)

From ทศ (tót, “ten”) + วรรษ (wát, “year”).


รุ้ง

รุ้ง • (rúng)

Compare Chinese 虹 (hóng). Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung).

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงเเว่ว สะดุ้งเเล้วเหลียวเเลชะเเง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต
bàt-dǐao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dûng lɛ́ɛo lǐao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff.

rainbow: arc of prismatic colours appearing in the heavens opposite the sun.


รุ้ง

รุ้ง • (rúng)

Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung), Shan ႁုင်ႉ (hṵ̂ng). In ancient times, "รุ้ง" was believed that it was a mythical creature.

(zoology) (นก~, อี~) crested serpent eagle.


ป้ายสี

th-verb

ป้ายสี • (bpâai-sǐi) (abstract noun การป้ายสี)

bpâai-sǐi (romanization)
การป้ายสี (abstract-noun)

From ป้าย (bpâai, “to paint; to smear”) + สี (sǐi, “colour”); literally "to smear colours".

com

(idiomatic) to slander; to smear; to sully, vilify, or soil a good name, reputation, etc.


สุราลัย

From Sanskrit सुरालय (surālaya, literally “abode of gods”).

der

William Shakespeare, The Merchant of Venice, translated into Thai by Rama VI:
อันความกรุณาปรานี จะมีใครบังคับก็หาไม่ หลั่งมาเองเหมือนฝนอันชื่นใจ จากฟากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน
an kwaam-gà-rú-naa bpraa-nii · jà mii krai bang-káp gɔ̂ɔ hǎa mâi · làng maa eeng mʉ̌ʉan fǒn an chʉ̂ʉn jai · jàak fâak-fáa sù-raa-lai sùu dɛɛn-din
The quality of mercy is not strain'd: it droppeth as the gentle rain from heaven.


สหัสวรรษ

th-noun

สหัสวรรษ • (sà-hàt-sà-wát)

From สหัส (“thousand”) + วรรษ (wát, “year”).


เป๊ะ

bpé (romanization)
ความเป๊ะ (abstract-noun)

→ Lao: ເປະ (pe)


ดอกทอง

ดอกทอง • (dɔ̀ɔk-tɔɔng)

→ Khmer: ដកទង (dâkâtngô)

/dɔːk̚˨˩.tʰɔːŋ˧/

From ดอก (dɔ̀ɔk, “flower”) + ทอง (tɔɔng, “gold; golden”); literally "golden flower".

com

(botany) the plant Curcuma spp. of the family Zingiberaceae, traditionally used to make a very strong aphrodisiac.


สวรรค์ชั้นเจ็ด

th-noun

สวรรค์ชั้นเจ็ด • (sà-wǎn-chán-jèt)

From สวรรค์ (sà-wǎn, “heaven”) + ชั้น (chán, “class; degree; level”) + เจ็ด (jèt, “seven”); literally "seventh level of heaven"; possibly calque of English seventh heaven.


อวกาศ

th-noun

อวกาศ • (à-wá-gàat)

From Sanskrit अवकाश (avakāśa, “chance; occasion; opportunity”), from which Pali okāsa is derived, thus cognate with Thai โอกาส (oo-gàat). Cognate also with Lao ອະວະກາດ (ʼa wa kāt), Khmer អវកាស (ʼaʼvĕəʼkaah).


ทะเลสาป

ทะเลสาบ ทะเลสาบ#Thai


เดดซี

Dead Sea (a highly saline lake in Israel, Palestine and Jordan)


ไข่ดาว

ไข่ (kài, “egg”) + ดาว (daao, “star”); literally "star egg".


พรรดึก

th-noun

พรรดึก • (pan-rá-dʉ̀k)

(medicine and archaic) lump of dry, hard stool; fecal impaction.


ปะระโลกย

ปะระโลกย • (bpà-rá-lôok)

2015, ราชบัณฑิตยสถาน, กฎหมายตราสามดวง: พระธรรมสาตรและหลักอินทภาษ, ราชบัณฑิตยสถาน, page 128:
จักษุมิได้เหนซึ่งประโยชน์ในอิทโลกย์แลปะระโลกย
jàk-sù mí dâai hěn sʉ̂ng bprà-yòot nai ìt-tá-lôok lɛɛ bpà-rá-lôok
His eyes never saw benefits in both the present world and the future world.

ปรโลก ปรโลก#Thai


พิษณุโลก

th-proper noun

พิษณุโลก • (pít-sà-nú-lôok)

Ayutthaya Kingdom
Borommatrailokkanat
Devaraja
Phra Nakhon Si Ayutthaya (city)
Royal Society of Thailand

From พิษณุ (pít-sà-nú, “Viṣṇu, Hindu god”) + โลก (lôok, “world”); literally "Viṣṇu's world". Compare Old Khmer viṣṇuloka; Modern Khmer ពិស្ណុលោក (pisnolook); Sanskrit विष्णुलोक (viṣṇuloka).
The last sense was first used in 2006 BE (1463/64 CE) when King Borommatrailokkanat of Ayutthaya moved his court from Ayutthaya to this town and renamed the town to suit his royal dignity, because Ayutthayan monarchs, influenced by the cult of divine monarchy, believed themselves to be incarnations of the Hindu god Viṣṇu. Prior to the renaming, the town was known as ชัยนาท (chai-nâat, literally “resounding victory”).

com

พระ พระ#Thai

(historical) (พระ~) the posthumous name of Suryavarman II, a monarch of the Khmer Empire.


เหมันต์

th-noun

เหมันต์ • (hěe-man)

From Sanskrit हेमन्त (hemanta, “winter”). Cognate with Burmese ဟေမန္တ (hemanta.).


คิมหันต์

คิมหันต์ • (kim-hǎn)


ยโสธร

th-proper noun

ยโสธร • (yá-sǒo-tɔɔn)

/ja˦˥.soː˩˩˦.tʰɔːn˧/

From Old Khmer yaśodhara (“Yaśodhara”, literally “(she who) maintain(s) glory”); ultimately from Sanskrit यशोधर (yaśodhara). Cognate with Modern Khmer យសោធរ (yôsaôthrô).

bor

(~ปุระ) Yaśodhara (the capital city of the Khmer Empire)

ปุระ ปุระ#Thai

(loosely) Angkor Thom (the capital city of the Khmer Empire)

(loosely) Khmer Empire (former Cambodian empire)

อำเภอเมือง อำเภอเมือง#Thai

Mueang Yasothon
w:Mueang Yasothon District

(อำเภอเมือง~) Mueang Yasothon (a district of Yasothon province)


สาบาน

th-verb

สาบาน • (sǎa-baan) (abstract noun การสาบาน)

sǎa-baan (romanization)
การสาบาน (abstract-noun)

From Pali sapana (“oath”); ultimately from Sanskrit शपन (śapana). Cognate with Khmer សាបាន (saabaan).

to swear; to vow; to pledge; to take an oath.


เอาแต่ใจ

th-adj

เอาแต่ใจ • (ao-dtɛ̀ɛ-jai) (abstract noun ความเอาแต่ใจ)

ao-dtɛ̀ɛ-jai (romanization)
ความเอาแต่ใจ (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + แต่ (dtɛ̀ɛ, “only”) + ใจ (jai, “mind; will”); literally "to take only one's mind".


คำให้การ

From คำ (kam, “speech; word”) + ให้การ (hâi-gaan, “to give statement, evidence, or testimony”).

(law) statement, evidence, or testimony given in court or before a public authority.


พ่อขุน

th-noun

พ่อขุน • (pɔ̂ɔ-kǔn)

/pʰɔː˥˩.kʰun˩˩˦/

From พ่อ (pɔ̂ɔ, “father”) + ขุน (kǔn, “chief; lord; master”); literally "father of lords".


เลบานอน

ประเทศเลบานอน

สาธารณรัฐเลบานอน

Lebanon (a country in Western Asia, in the Middle East)


เทวโลก

From Sanskrit देवलोक (devaloka, literally “world of deities”).


จอร์แดน

th-proper noun

จอร์แดน • (jɔɔ-dɛɛn)

/t͡ɕɔː˧.dɛːn˧/

ประเทศจอร์แดน

Jordan (a country in Western Asia, in the Middle East)


โบย

booi (romanization)
การโบย (abstract-noun)

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
พวกราชมัลโดย พลโบยมิใช่เบา สุดหัตถะแห่งเขา ขณะหวดสิพึงกลัว
pûuak râat-chá-man dooi · pá-lá booi mí châi bao · sùt hàt-tà hɛ̀ng kǎo · kà-nà hùuat sì pʉng gluua
And hardly and wildly those royal enforcers beat him using all their strength. Each strike, indeed, struck terror into the onlookers.

to beat (with a cane, stick, or the like) as punishment.


ราชมัล

From Pali rāja (“royal”) + malla (“wrestler”); literally "royal wrestler".

a public officer charged with the infliction or enforcement of penalties.


ประชาชาติ

/pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From ประชา (bprà-chaa, “people”) + ชาติ (châat, “birth; caste; kind; race”). Calque of English nation, coined by Wan Waithayakon.


เยเมน

ประเทศเยเมน

สาธารณรัฐเยเมน

Yemen (a country in Western Asia, in the Middle East)


ฉัตร

th-noun

ฉัตร • (chàt)

/t͡ɕʰat̚˨˩./

From Sanskrit छत्र (chatra, “parasol”); perhaps via Angkorian Old Khmer chatra, chattra° (“canopy; parasol; sunshade”). Cognate with Modern Khmer ឆត្រ (chat); Lao ສັດ (sat). Compare Pali chatta.

multitiered umbrella traditionally used by royal persons, signifying royal status.

(figurative) royal office, authority, or dignity: kingship, queenship, princeship, royalty, etc.


การ์ตูน

From English cartoon. Cognate with Lao ກາຕູນ (kā tūn).


ดินเหนียว

ดินเหนียว • (din-nǐao)


โอมาน

ประเทศโอมาน
bprà-têet oo-maan
Oman (country)

รัฐสุลต่านโอมาน

Oman (a country in Western Asia, in the Middle East)


แห

From Proto-Tai *kreːᴬ (“fishnet”). Cognate with Northern Thai ᩉᩯ or ᩉᩕᩯ, Khün ᩉᩯ, Lao ແຫ (hǣ) or ແຂ (khǣ), Lü ᦶᦠ (ḣae), Tai Dam ꪵꪬ, Shan ၶႄ (khǎae), Ahom 𑜁𑜦𑜧 (khē), Zhuang re, Zuojiang Zhuang he.


อาชญา

/ʔaːt̚˨˩.jaː˧/

/ʔaːt̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.jaː˧/

Borrowed from Sanskrit आज्ञा (ājñā, “authority; command; order; power; etc.”).

bor

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
เสร็จอาชญาทัณฑ์ กิจพลันประกาศทำ ปัพพาชนียกรรม ดุจราชโองการ
sèt àat-chá-yaa tan · gì-jà plan bprà-gàat tam · bpàp-pâat-chá-nii-gam · dù-jà râat-chá-oong-gaan
Once the infliction of penalties was done, his banishment was immediately announced as commanded by the royal mandate.


จักรี

From Sanskrit चक्री (cakrī, literally “one who has a discus”); probably via Old Khmer ចក្ក្រី (cakkrī), ចក្ក្រិ (cakkri), ចក្ក្រិយ (cakkriya). Cognate with Modern Khmer ចក្រី (cakkrəy).

(Hinduism) an epithet of the god Viṣṇu, whose weapon is the discus Sudarśana.

สมุหนายก สมุหนายก#Thai

(historical) the noble title of สมุหนายก (sà-mù-hà-naa-yók), the chancellor for civil affairs.

Chakri Dynasty, a royal family of Thailand, named after the noble title once held by its founder, Rama I.


ไป่

th-adv

ไป่ • (bpài)

From Proto-Tai *pajᴮ (“not yet”). Cognate with Lao ໄປ່ (pai), Northern Thai ᨸᩱ᩵, Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹), Shan ပႆႇ (pài).

cog

Lü ᦺᦔᧈ (ṗay¹)

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
ไป่มีก็ให้มี ผิวมีก็จงพึง ให้ยิ่งภิโยจึง จะประสบสุขาลัย
bpài mii gɔ̂ɔ hâi mii · pì-wá mii gɔ̂ɔ jong pʉng · hâi yîng pí-yoo jʉng · jà bprà-sòp sù-kǎa-lai
If it does not yet exist, bring it into existence. If it has already come into being, increase it. Then happiness will be reached.

(poetic) used to express negation, denial, or refusal.


ยล

yon (romanization)
การยล (abstract-noun)

1914, ชิต บุรทัต, สามัคคีเภทคำฉันท์:
บางพวกก็เป็นกลาง ยลข้างพิจารณ์ดี บางหมู่กรุณมี ณหทัยก็ให้ของ
baang pûuak gɔ̂ɔ bpen glaang · yá-lá kâang pí-jaan dii · baang mùu gà-run mii · ná hà-tai gɔ̂ɔ hâi kɔ̌ɔng
Some were neutral and seemed to give fair comments. Some that had compassion in their minds provided material aid.


สฟิงซ์

th-proper noun

สฟิงซ์ • (sà-fíng)


อังศุมาลิน

From Sanskrit अंशुमालिन् (aṃśumālin, literally “one who is garlanded with rays; one who wears a garland of rays”), from अंशु (aṃśu, “ray”) + मालिन् (mālin, “garlanded”); equivalent to Thai อังศุ + มาลิน.

com

อังศุ + มาลิน


พัทยา

Pattaya (beach resort city southeast of Bangkok in Thailand)


มลัก

má-lák (romanization)
การมลัก (abstract-noun)


เถาวัลย์

th-noun

เถาวัลย์ • (tǎo-wan)

From เถา (tǎo, “climbing plant; creeping plant”) + วัลย์ (“climbing plant; creeping plant”).

compound

สุนทรภู่, พระอภัยมณี:
บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงแว่ว สะดุ้งแล้วเหลียวแลชะแง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
bàt-dǐiao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dung lɛ́ɛo lǐiao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót · lɛ́ɛo sɔ̌ɔn wâa yàa wái-jai má-nút · man sɛ̌ɛn sùt lʉ́k-lám lʉ̌ʉa gam-nòt · tʉ̌ng tǎo-wan pan gìiao tîi líia-lót · gɔ̂ɔ mâi kót mʉ̌ʉan nʉ̀ng nai náam-jai kon
Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff. Then this teaching the priest gave unto him: Never trust human hearts, for they are boundless and beyond expectation, indeed. Even climbing ivies are not as twisting as human minds.


ภูเก็ต

th-proper noun

ภูเก็ต • (puu-gèt)

Semi-learned borrowing from Malay bukit (“mountain; hill”), from Proto-Malayic *bukit, from Proto-Malayo-Chamic *bukit, from Proto-Malayo-Sumbawan *bukit, from Proto-Malayo-Polynesian *bukij, from Proto-Austronesian *bukij.

slbor

Phuket (a city, the provincial capital of Phuket province, Thailand)


ชักภาพ

th-verb

ชักภาพ • (chák-pâap) (abstract noun การชักภาพ)

chák-pâap (romanization)
การชักภาพ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.pʰaːp̚˥˩/

From ชัก (chák, “to draw; to pull”) + ภาพ (pâap, “image; picture”).

compound

เอาสมาร์ตโฟนมาชักภาพกันหน่อยซิ
Let's take our photos with this smartphone!
ao sà-máat-foon maa chák-pâap gan nɔ̀i sí

(humorous) to take a photograph, regardless of the means.


พูลสวัสดิ์

th-noun

พูลสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

พูนสวัสดิ์ พูนสวัสดิ์#Thai

Misspelling of พูนสวัสดิ์ (puun-sà-wàt).


พูนสวัสดิ์

พูนสวัสดิ์ • (puun-sà-wàt)

From พูน (puun, “to heap up; to increase”) + สวัสดิ์ (sà-wàt, “prosperity; wellbeing”).

compound

ศูนย์หนึ่งอย่าพึงจร แม้นราญรอนจะอัปรา สองศูนย์เร่งยาตรา จะมีลาภสวัสดี สี่ศูนย์จะพูนผล จรดลลาภมากมี ปลอดศูนย์พูนสวัสดิ์ ภัยพิบัติลาภไม่มี กากบาทตัวอัปรีย์ แม้จรลีจะอัปรา
sǔun nʉ̀ng yàa pʉng jɔɔn · mɛ́ɛn raan-rɔɔn jà ap-bpraa · sɔ̌ɔng sǔun rêng yâat-dtraa · jà mii lâap sà-wàt-dii · sìi sǔun jà puun pǒn · jɔɔ-rá-don lâap mâak mii · bplɔ̀ɔt sǔun puun-sà-wàt · pai-pí-bàt lâap mâi mii · gaa-gà-bàat dtuua àp-brii · mɛ́ɛ jɔɔ-rá-lii jà àp-bpraa
The period of 0–1 is not for going anywhere, unless only catastrophe will be met. During the period of 2–0, don't hesitate to go, as luck and success are waiting. The period of 4–0 is even more favourable and is perfect for starting a journey, as it will bring about a bunch of luck. During the puun-sà-wàt period, or the period that lacks zeroes, no loss will be met, but no gain will befall too. Wicked is the period of cross, that will only lead to ruin.

อุบากอง อุบากอง#Thai

(astrology) a period of time not accompanied by any zero when calculated according to the science of อุบากอง (ù-baa-gɔɔng), traditionally believed to be the period of uselessness as any action or effort undertaken during such a period is said to give no result, either good or bad, or is destined for naught.


คูเวต

ประเทศคูเวต

รัฐคูเวต

Kuwait (a country in Western Asia, in the Middle East)


ฉวัดเฉวียน

th-verb

ฉวัดเฉวียน • (chà-wàt-chà-wǐian) (abstract noun การฉวัดเฉวียน)

chà-wàt-chà-wǐian (romanization)
การฉวัดเฉวียน (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.wat̚˨˩.t͡ɕʰa˨˩.wia̯n˩˩˦/

From Pre-Angkorian Old Khmer chvā't chvēṅ (“darting in and out”) or chvā't chvial (“(of a flock of birds) to circle around”). Compare Modern Khmer ឆ្វាត់ឆ្វៀល (chvatchviəl).

der

(of a wheeled vehicle, as a car, motorcycle, etc) to move in a speedy and dangerous or startling manner.


หรีด

th-noun

หรีด • (rìit)

Semi-learned borrowing from English wreath.

slbor

พวง พวง#Thai


ปลาร้า

From ปลา (bplaa, “fish”) + ร้า (ráa, “dish of salt-fermented fish”).

compound

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 68:
ปลาร้าหุ้มห่อด้วย ใบคา คาติดแปดเหม็นปลา คละคลุ้ง คือคนผู้ดีหา คบเพื่อน พาลนา ความชั่วปนปานฟุ้ง เนื่องร้ายเสมอกัน
bplaa-ráa hûm-hɔ̀ɔ dûuai · bai kaa · kaa dtìt bpɛ̀ɛt měn bplaa · klá-klúng · kʉʉ kon pûu dii hǎa · kóp pʉ̂ʉan · paan naa · kwaam-chûua bpon bpaan fúng · nʉ̂ʉang ráai sà-mə̌ə gan
One who wraps up fermented fish with blady grass finds that the grass emits a putrid odour: like this, too, is association with the wicked.

pla ra, a dish of fish fermented with salt and other ingredients, as rice bran or roasted rice powder.


ละครน้ำเน่า

th-noun

ละครน้ำเน่า • (lá-kɔɔn-náam-nâo)

From ละคร (lá-kɔɔn, “drama; play; etc.”) + น้ำเน่า (náam-nâo, “inviting vomit; nonsensical; senseless”, literally “putrid water”).


น้ำเน่า

th-noun

น้ำเน่า • (náam-nâo)

From น้ำ (náam, “water”) + เน่า (nâo, “putrid; rotten”); literally "putrid water".


มอริเตเนีย

ประเทศมอริเตเนีย

สาธารณรัฐอิสลามมอริเตเนีย


กาตาร์

From English Qatar. Cognate with Lao ກາຕາ (kā tā).

ประเทศกาตาร์

รัฐกาตาร์

Qatar (a country in Western Asia, in the Middle East)


กาลกิณี

Borrowed from Pali kālakaṇṇī, kāḷakaṇṇī (“dawdler; idler; loafer”), from Sanskrit कालकर्णि (kālakarṇi) (whence Thai กาลกรรณี). Cognate with Khmer កាឡកិណី (kaalkenəy).

cog

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) bad, wicked, evil; inauspicious, unfortunate, unfavourable, unholy, ill-boding, marked by or inviting misfortune, bringing about bad luck.


กาลกิณี

Thai กาลกรรณี

(elegant, derogatory, offensive) that which is bad, wicked, or evil; inauspiciousness, unfortunateness, unfavourableness, unholiness; that which is ill-boding, is marked by or invites misfortune, or brings about bad luck.


บาห์เรน

From English Bahrain, from Arabic الْبَحْرَيْن (al-baḥrayn, literally “the two seas”).

der

الْبَحْرَيْن

ประเทศบาห์เรน

ราชอาณาจักรบาห์เรน

Bahrain (an archipelago, island, and country in Western Asia, in the Persian Gulf)


สัทอักษร

th-noun

สัทอักษร • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/

From สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn) with irregular sandhi.

com

สัท (sàt) + อักษร (àk-sɔ̌ɔn)


สัทอักษรสากล

th-proper noun

สัทอักษรสากล • (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn-sǎa-gon)

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦.saː˩˩˦.kon˧/

Calque of English International Phonetic Alphabet. Same as สัทอักษร (sàt-tá-àk-sɔ̌ɔn, “phonetic alphabet”) + สากล (sǎa-gon, “international; universal”).

compound

International Phonetic Alphabet
International Phonetic Alphabet

(phonetics) International Phonetic Alphabet.


ด้าว

th-noun

ด้าว • (dâao)

ด้าวใดชนนับหน้า ฤๅมี มิตรรักญาติอารี หมู่ม้วย วิทยาชาติกระวี วายเสื่อม สิ้นนา ที่นั้นอย่าอยู่ด้วย แต่สิ้นสักวัน
dâao dai chon náp nâa · rʉʉ mii · mít rák yâat aa-rii · mùu múuai · wít-tá-yaa châat grà-wii · waai sʉ̀ʉam · sîin naa · tîi nán yàa yùu dûuai · dtɛ̀ɛ sîin sàk wan

2000, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, ประชุมโคลงโลกนิติ, สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, page 512

In whatever place where you can't find anyone that respects you, and none of your beloved friends or benevolent relatives exists, and no any man of wisdom is present, you shall not remain even for a day.

district; domain; locality; place; realm; region; territory.


ฤๅสาย

ฤๅสาย • (rʉʉ-sǎai)

/rɯː˧.saːj˩˩˦/

2015, นันทา ขุนภักดี, พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ:
พระฤๅสายทรงพระเจริญเนิ่นนานเทอญ
prá-rʉʉ-sǎai son-prá-jà-rəən nə̂ən-naan təən
May Your Divine Majesty be blessed with longevity.

1989, เทพ สุนทรศารทูล, กาพย์พระมาลัย:
ในเมื่อศาสนา แห่งพระฤๅสาย คนทั่วทั้งหลาย ย่อมงามเสมอกัน
nai mʉ̂ʉa sàat-sà-nǎa · hɛ̀ng prá-rʉʉ-sǎai · kon tûua táng lǎai · yɔ̂m ngaam sà-mə̌ə gan
In the religion of His Divine Holiness [referring to Maitreya, a future Buddha], all the people will equally be fair.

a title used when speaking of or to a person in authority or person of distinction, as a monarch, royal personage, etc.


ฤๅษีแปลงสาร

ฤๅษีแปลงสาร • (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan)

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/

From ฤๅษี (rʉʉ-sǐi, “ṛ́ṣi”) + แปลง (bplɛɛng, “to alter; to change”) + สาร (sǎan, “letter; message; text”); literally "a ṛ́ṣi alters a message".
The term took its origin from a Buddhist jātaka, the Rathasena Jātaka. In the jātaka, a queen, an ogress in disguise, ordered Rathasena (รถเสน) the hero to carry her private message to her daughter. The message said:
: "Should this boy come in daytime, devour him in daytime. Should he come in nighttime, devour him in nighttime."
Rathasena met a ṛ́ṣi en route. The ṛ́ṣi, having learnt of the message, secretly reversed the text that the message became:
: "Should this boy come in daytime, marry him in daytime. Should he come in nighttime, marry him in nighttime."
So the daughter of the ogress married Rathasena.

compound

(idiomatic) person who alters a document, message, etc, especially in a completely different way or for an outcome or effect contrary to that intended by the original.


เปรู

ประเทศเปรู

สาธารณรัฐเปรู

ชาวเปรู


โบลิเวีย

ประเทศโบลิเวีย


โคลอมเบีย

ประเทศโคลอมเบีย

สาธารณรัฐโคลอมเบีย


เวเนซุเอลา

ประเทศเวเนซุเอลา


นัดหมาย

th-verb

นัดหมาย • (nát-mǎai) (abstract noun การนัดหมาย)

nát-mǎai (romanization)
การนัดหมาย (abstract-noun)

From นัด (nát, “to appoint”) + หมาย (mǎai, “to fix; to determine”).

com

to appoint: to determine by authority or agreement.


สากล

Borrowed from Sanskrit सकल (sakala, “total”) or Pali sakala (“idem”). Cognate with Lao ສາກົນ (sā kon), Khmer សាកល (saakɑl).

bor+

อันมือไกวเปลไซร้แต่ไรมา คือหัตถาครองพิภพจบสากล
an mʉʉ gwai bplɛɛ sái dtɛ̀ɛ rai maa · kʉʉ hàt-tǎa krɔɔng pí-póp jòp sǎa-gon
The hand that rocks the cradle is the hand that rules the world.
(literally) From time immemorial, the hand that rocks the cradle has always been the hand that rules the whole world.

เพลงสากล


การวินิจฉัย

th-noun

การวินิจฉัย • (gaan-wí-nít-chǎi)

From การ (gaan) + วินิจฉัย (wí-nít-chǎi).

วินิจฉัย วินิจฉัย#Thai


รอน ๆ

th-adj

รอน ๆ • (rɔɔn-rɔɔn)


ปารากวัย

ประเทศปารากวัย

สาธารณรัฐปารากวัย


อมฤต

th-noun

อมฤต • (à-má-rít)

/ʔa˨˩.ma˦˥.rɯt̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit अमृत (amṛta, “immortal; ambrosia”); perhaps via Old Khmer ʼamṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛt or Angkorian Old Khmer ʼamṛta, ʼamṛtt, ʼaṃṛta, ʼaṃmṛta, ʼaṃmṛtta (“immortal, god; constituent of slavename”). Cognate with Modern Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt). Compare Pali amata, from which Thai อมต (à-má-dtà-) was derived.

cog

Khmer អម្រឹត (ʼɑɑʼɑmrɨt)

ภุชงค์ วงศ์กัณหา, รักคือ...:
คือน้ำผึ้งคือน้ำตาคือยาพิษ คือหยาดน้ำอมฤตอันชื่นชุ่ม คือเกสรดอกไม้คือไฟรุม คือความกลุ้มคือความฝันนั่นแหละรัก
kʉʉ nám-pʉ̂ng kʉʉ nám-dtaa kʉʉ yaa-pít · kʉʉ yàat náam à-má-rít an chʉ̂ʉn chûm · kʉʉ gee-sɔ̌ɔn dɔ̀ɔk-máai kʉʉ fai rum · kʉʉ kwaam-glûm kʉʉ kwaam-fǎn nân lɛ̀ rák
A drip of honey, a drop of tear, a sip of poison, a merry taste of nectar, a flower stalk, a burning flame, an experience of depression, a fanciful dream – that's what love is.

น้ำ น้ำ#Thai


มติ

th-noun

มติ • (má-dtì)

From Sanskrit मति (mati, “determination; resolution; view; etc.”) or Pali mati.
Compare Lao ມະຕິ (ma ti).

bor

a resolution (an expression of opinion or intention, as one made by a meeting, body of persons, etc.).


อสัญกรรม

th-noun

อสัญกรรม • (à-sǎn-yá-gam)

From อสัญ (“unconscious”) + กรรม (gam, “act; action; deed; etc”).


อนิจกรรม

th-noun

อนิจกรรม • (à-nít-jà-gam)

From Pali anicca (“changeful; impermanent”) + Sanskrit कर्म (karma, “act; action; deed”); literally "act of being impermanent" (or "state of being impermanent" = "impermanence").


ราชบุรี

From ราช (râat, “royal”) + บุรี (bù-rii, “town”).

com

จังหวัด จังหวัด#Thai

(จังหวัด~) Ratchaburi (a province in central Thailand)


วิลิศมาหรา

th-adj

วิลิศมาหรา • (wí-lít-sà-maa-rǎa) (abstract noun ความวิลิศมาหรา)

wí-lít-sà-maa-rǎa (romanization)
ความวิลิศมาหรา (abstract-noun)

From Javanese ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ꦩꦫ (Wilismara), a portmanteau word of ꦮꦶꦭꦶꦱ꧀ (wilis, “Mount Wilis”) + ꦲꦚ꧀ꦗꦱ꧀ꦩꦫ (anjasmara, “Mount Anjasmara”), the name of a sacred mountain in the story of Javanese prince Panji, on top of which a finely decorated, golden temple sits.


กระหล่ำ

th-noun

กระหล่ำ • (grà-làm)

กะหล่ำ กะหล่ำ#Thai


กิเลน

qilin, mythological Chinese dragon-headed, scaly, four-footed creature.


จันอับ

จันอับ • (jan-àp)

Borrowed from Hainanese 餞盒 /饯盒 (zin3 ab8, “box of offering”).

bor

ข้าวพอง ข้าวพอง#Thai

ขี้แมว ขี้แมว#Thai

งาตัด งาตัด#Thai

ถั่วตัด ถั่วตัด#Thai

assortment of Chinese sweetmeats traditionally used or consumed on religious occasions, consisting of ข้าวพอง, ขี้แมว, งาตัด, ถั่วตัด, etc.


ง่วน

Borrowed from Hainanese 玩 (nguan5, “to play with”). Compare Vietnamese ngoạn.


โลโต

From Mandarin 駱駝／骆驼 (luòtuo). Cognate with Zhuang lozdoz.


ชิงหมาเกิด

th-noun

ชิงหมาเกิด • (ching-mǎa-gə̀ət)

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/

From ชิง (ching, “to take away or take possession of by force”) + หมา (mǎa, “dog”) + เกิด (gə̀ət, “to be born”); literally "to forcibly take possession of a dog's chance to be born"; probably from the following verse in the epic poem Khun Chang Khun Phaen, which figuratively describes the despicability of a character:
: "หมามันจะเกิดชิงหมาเกิด มึงไปตายเสียเถิดอ้ายห้าเบี้ย"
: mǎa man jà gə̀ət ching mǎa gə̀ət · mʉng bpai dtaai sǐia tə̀ət âai hâa bîia
: "A dog was about to be born, but you reaved the dog's chance to be born. Go die, you man of five cowries!"
: Notes: the phrase hâa bîia (literally "five cowries") is possibly a spoonerism of เหี้ย (hîia, “extremely bad”) + บ้า (bâa, “insane; mad”).

lang

(idiomatic and offensive) extremely despicable person.


ชิงสุกก่อนห่าม

th-verb

ชิงสุกก่อนห่าม • (ching-sùk-gɔ̀ɔn-hàam)

/t͡ɕʰiŋ˧.suk̚˨˩.kɔːn˨˩.haːm˨˩/

From ชิง (ching, “to seize”) + สุก (sùk, “to ripen”) + ก่อน (gɔ̀ɔn, “before”) + ห่าม (hàam, “the period during which a fruit is almost ripe”); literally "to seize (an opportunity) to ripen before the time of near ripeness".

compound

(idiomatic) to do something before the right time.


ขันที

Uncertain. Possibly from Sanskrit खण्ड (khaṇḍa, “cut; chip; section; slice”) + -ई (-ī, “feminine suffix; one who does”).


สมองตาย

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.taːj˧/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ตาย (dtaai, “to die”).


สมองฝ่อ

th-noun

สมองฝ่อ • (sà-mɔ̌ɔng-fɔ̀ɔ)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.fɔː˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ฝ่อ (fɔ̀ɔ, “to undergo atrophy”).


สมองไหล

th-noun

สมองไหล • (sà-mɔ̌ɔng-lǎi)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.laj˩˩˦/

Calque of English brain drain. Same as สมอง (sà-mɔ̌ɔng, “brain”) + ไหล (lǎi, “to drain; to flow out”), Compare Lao ສະໝອງໄຫຼ (sa mǭng lai).


ปลอดภัยไว้ก่อน

th-phrase

ปลอดภัยไว้ก่อน • (bplɔ̀ɔt-pai-wái-gɔ̀ɔn)

ปลอดภัย (bplɔ̀ɔt-pai) + ไว้ (wái) + ก่อน (gɔ̀ɔn)

th-l

ปลอดภัย (bplɔ̀ɔt-pai)

ก่อน (gɔ̀ɔn)


ฮาม

ประฮาม ประฮาม#Thai

(archaic, poetic) Clipping of ประฮาม (bprà-haam).


อุตพิด

th-noun

อุตพิด • (ùt-dtà-pít)

The plant, Typhonium trilobatum (L.) Schott, of the family Araceae, whose blossoms open in the evening and give a very acrid smell.


อโห

th-interj

อโห • (à-hǒo)

/ʔa˨˩.hoː˩˩˦/

From Sanskrit अहो (aho, expression of surprise, joy, etc.).

der

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, →ISBN, page 15:
อโห หญิงเวศยาไปพาโยคีแบกทารกมาแล้ว
à-hǒo yǐng wêet-sà-yǎa bpai paa yoo-kii bɛ̀ɛk taa-rók maa lɛ́ɛo
Lo, the unchaste lady has brought in a yogi carrying a baby!

(archaic, poetic) an exclamation of exultation, surprise, taunting, etc.


อัมพิละ

th-adj

อัมพิละ • (am-pí-lá)


อุลิด

th-noun

อุลิด • (ù-lít)

From Old Khmer ឧលិក៑ (ulik), ឧលិក្ក៑ (ulikk, “watermelon”). Cognate with Modern Khmer ឪឡឹក (ʼəwlək).


บถ

From Pali patha (“course; path; route; way”).

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, →ISBN, page 169:
จงจรเที่ยว เทียวบทไป พงพนไพร ไศลดำเนิน ดุ่มบถด่วน ชวนจิตเพลิน ใดบ่มิเกิน เชิญบทจร
jong jà-rá tîao · tiao bà-tá bpai · pong pá-ná prai · sǎi-lá dam-nəən · dùm bà-tà dùuan · chá-wá-ná-jì-dtà pləən · dai bɔ̀ɔ mí gəən · chəən bà-tá-jɔɔn
Go travel! Make a trip to any jungle, forest, or hill! Start walking along this path at once, as it will lead your mind to pleasure! Nothing is more enjoyable than travel. Let's set out on a journey right away!


เหี้ย

เหี้ย • (hîia)

Unknown. Compare Lao ເຫັ້ຽ (hīa), Tai Dón hể, Tày khı́a, and Nùng [Western] tɕhi:^(C1).
As observed by Chamberlain (2022), Varanus salvator is a highly venerated creature in Siamese folk religion, so much so that the evocation of its name is regarded as taboo, hence the negative connotations. An earliest attestation of this can be found in a 1891 magazine from the reign of King Chulalongkorn, indicating that the term had been used negatively since at least the previous reign.

2023 March 2, “เจาะมายาคติการกิน “เหี้ย” ผ่านชุมชนที่ ผัด-แกง-ย่าง เนื้อตัวเงินตัวทอง ด้วยความเชื่อเป็นยา”, in bbc.com:
ลูกค้าของร้านเชื่อว่าการบริโภคเนื้อเหี้ยเป็นยาชูกำลังวังชาทางเพศ
lûuk-káa kɔ̌ɔng ráan chʉ̂ʉa wâa gaan-bɔɔ-rí-pôok nʉ́ʉa hîia bpen yaa chuu gam-lang-wang-chaa taang pêet
Clients of the shop believe that consumption of Asian water monitor flesh is a medicine [that] enhances sexual vigour.

2024 January 18, พรสัคค์ ปัญญาลิขิต, “‘เหี้ย’ ก็มีหัวใจ สัตว์ที่เคยศักดิ์สิทธิสู่วาทกรรมหยาบคาย”, in seub.or.th:
เหี้ยถือเป็นสัตว์นักล่าระดับสูงสุด...การมีอยู่ของเหี้ยในพื้นที่ถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์
hîia tʉ̌ʉ bpen sàt nák-lâa rá-dàp sǔung sùt ... gaan-mii-yùu kɔ̌ɔng hîia nai pʉ́ʉn-tîi tʉ̌ʉ bpen dtuua-chíi-wát kwaam-ù-dom-sǒm-buun
Asian water monitors are considered to be top-level predatory animals... Existence of Asian water monitors in an area is deemed to be an indicator of [its] fertility.

ตัว ตัว#Thai

(ตัว~) Asian water monitor (Varanus salvator)


เหี้ย

th-adv

เหี้ย • (hîia)

(slang, vulgar, very offensive) unpleasantly; unfavourably; disagreeably; contemptibly.


แหล่งจ่ายไฟ

th-noun

แหล่งจ่ายไฟ • (lɛ̀ng-jàai-fai)


ปัดโธ่

th-interj

ปัดโธ่ • (bpàt-tôo)

Corrupted from พุทโธ่, from Pali buddhō (“Buddha”, literally “awakened one”).

der

2015, "ประยุทธ์ยันให้งบสร้างอุทยานราชภักดิ์ตามระเบียบ", เดลินิวส์, สี่พระยาการพิมพ์:
รับผิดชอบเรื่องอะไรไหนตอบมาซิ ปัดโธ่
ráp-pìt-chɔ̂ɔp rʉ̂ʉang à-rai nǎi dtɔ̀ɔp maa sí · bpàt-tôo
Tell me what I should be held responsible for? Bpàt-tôo!

2016, "บิ๊กตู่ป้องหลานชายไม่ผิด ท้าฟ้องศาล - ยันตั้งกันทุกปี ฉุน ต้องเปลี่ยนนามสกุลไหม", มติชนออนไลน์, มติชน:
เรื่องการแต่งตั้งลูกน้องชาย ปัดโธ่ เขาก็แต่งตั้งกันทุกปี
rʉ̂ʉang gaan-dtɛ̀ng-dtâng lûuk nɔ́ɔng-chaai · bpàt-tôo · kǎo gɔ̂ɔ tam gan túk bpii
Regarding the appointment of my own brother's son [to a public office]? Bpàt-tôo! Everyone just makes such an appointment every year!

2016, "ประยุทธ์ชี้เปรี้ยงแม้ว-วอยซ์ทีวีชักใยกลุ่มเคลื่อนไหว", ไทยโพสต์, ไทยโพสต์:
สื่อกล้าบอกให้ชัดหรือไม่ว่าเป็นใครหรือพวกไหน ก็ไม่กล้า ปัดโธ่
sʉ̀ʉ glâa bɔ̀ɔk hâi chat rʉ̌ʉ mâi wâa bpen krai rʉ̌ʉ pûuak nǎi · gɔ̂ɔ mâi glâa · bpàt-tôo
Is there any media outlet that dares clearly say who or which group is that? No, no at all! Bpàt-tôo!

used to express frustration, disappointment, or contempt. Correspond with damn it in English.


ส้มเช้ง

th-noun

ส้มเช้ง • (sôm-chéng)

/som˥˩.t͡ɕʰeŋ˦˥/

/som˥˩.t͡ɕʰeːŋ˦˥/

From ส้ม (sôm, “citrus”) + เช้ง (chéeng, “sweet orange”).


โยคี

From Pali yogī (“friar”, literally “yoga practitioner”).

der

ในกรุงอุชชยินีมีคนเกิดในวันเดือนปีเดียวกันแลฤกษ์เดียวกัน ๓ คน คนที่ ๑ คือ พระองค์ผู้ทรงพระนาม พระวิกรมาทิตย์ คนที่ ๒ เป็นบุตรคนค้าน้ำมัน คนที่ ๓ เป็นโยคี ฆ่าคนที่ ๒ ตายเสียแล้ว โยคีนั้นฆ่าคนทั้งหลายที่มีโอกาสฆ่าได้เพื่อบูชานางทุรคา ครั้นฆ่าบุตรคนค้าน้ำมันแล้ว โยคีก็ไปทำตบะห้อยตัวเอาหัวลงอยู่บนต้นไม้ในป่าช้า มีความคิดจะฆ่าพระองค์ผู้เป็นราชา แลได้ฆ่าแล้วซึ่งบุตรของตน
nai grung ùt-chá-yí-nii mii kon gə̀ət nai wan-dʉʉan-bpii diiao gan lɛɛ rə̂ək diiao gan sǎam kon · kon tîi nʉ̀ng kʉʉ prá-ong pûu song prá-naam wí-grom-maa-tít · kon tîi sɔ̌ɔng bpen bùt kon káa náam-man · kon tîi sǎam bpen yoo-kii · kâa kon tîi sɔ̌ɔng dtaai sǐia lɛ́ɛo · yoo-kii nán kâa kon táng-lǎai tîi mii oo-gàat kâa dâai pʉ̂ʉa buu-chaa naang tú-ra-kaa · krán kâa bùt kon káa náam-man lɛ́ɛo · yoo-kii gɔ̂ɔ bpai tam dtà-ba hɔ̂i dtuua ao hǔua long yùu bon dtôn-máai nai bpàa-cháa · mii kwaam-kít jà kâa prá-ong pûu bpen raa-chaa · lɛɛ dâai kâa lɛ́ɛo sʉ̂ng bùt kɔ̌ɔng dton

2013, น.ม.ส., นิทานเวตาล, แพรวสำนักพิมพ์, pages 11–12

In the Ujjayini Kingdom, there were three persons born on the same date and at the same propitious time. The first is Your Majesty, who bears the name of Vikramāditya; the second, a son of an oil trader; the third, a yogī. Having killed the second person, the yogī went on to kill all the people whom he had opportunities to kill, for the purpose of worshipping Lady Durgā. Upon killing the oil trader's son, the yogī went to practice Tapas in a necropolis by hanging himself from a tree. He kept contemplating about murdering you, My Liege. And he too had put his own son to death.

บัดเดี๋ยวดังหงั่งเหง่งวังเวงแว่ว สะดุ้งแล้วเหลียวแลชะแง้หา เห็นโยคีขี่รุ้งพุ่งออกมา ประคองพาขึ้นไปจนบนบรรพต แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน
bàt-dǐiao dang ngàng-ngèeng wang-weeng wɛ̂o · sà-dung lɛ́ɛo lǐiao-lɛɛ chá-ngɛ́ɛ hǎa · hěn yoo-kii kìi rúng pûng ɔ̀ɔk maa · bprà-kɔɔng paa kʉ̂n bpai jon bon ban-pót · lɛ́ɛo sɔ̌ɔn wâa yàa wái-jai má-nút · man sɛ̌ɛn sùt lʉ́k-lám lʉ̌ʉa gam-nòt · tʉ̌ng tǎo-wan pan gìiao tîi líia-lót · gɔ̂ɔ mâi kót mʉ̌ʉan nʉ̀ng nai náam-jai kon

สุนทรภู่, พระอภัยมณี

Suddenly a great peal resounded chillingly, alarming the boy who then looked up for the source of the sound. He saw the yogī priest, riding upon a rainbow, sprang out and carried him up to the cliff. Then this teaching the priest gave unto him: Never trust human hearts, for they are boundless and beyond expectation, indeed. Even climbing ivies are not as twisting as human minds.


รสชาด

/rot̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

รสชาติ รสชาติ#Thai


เสน่ง

th-noun

เสน่ง • (sà-nèng)

From Old Khmer sneṅ (“horn”). Compare Modern Khmer ស្នែង (snaeng).

กรมพระปรมานุชิตชิโนรส, กฤษณาสอนน้องคำฉันท์:
พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง โททนต์เสน่งคง สำคัญหมายในกายมี
prʉ́-sòp-pá gaa-sɔ̌ɔn, ìik gun-chɔɔn an bplòt-bplong, too ton sà-nèng kong, sǎm-kan mǎai nai gaai mii
When bulls, buffaloes, or elephants die, their paired tusks or horns, the distinct symbols of their bodies, will remain.

(elegant) horn: bony, permanent growth of animal


ลิสง

ลิสง • (lí-sǒng)

Possibly from Chinese 花生 (huāshēng, “peanut”) or 落花生 (luòhuāshēng, “peanut”).

ถั่ว ถั่ว#Thai


รสชาติ

รสชาติ • (rót-châat)

/rot̚˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

From รส (rót, “taste; flavour”) + ชาติ (châat, emphatic suffix).


แสะ

From Old Khmer sēḥ (“horse”) or Angkorian Old Khmer seḥ, ʼseḥ, ʼaseḥ (“horse”). Cognate with Modern Khmer សេះ (seh).

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 235:
สารเรวรวดพ้ยงพ่าง แสะสยาม ลางส่ำสองงางอน เงือดฟ้า ลางสารแกว่นสงคราม เคยเกลื่อน บรแฮ ลางส่ำงาอ่าหน้า เฉอดฉัน
sǎan reo-rûuat píiang-pâang · sɛ̀ sà-yǎam · laang sàm sɔ̌ɔng ngaa ngɔɔn · ngʉ̂ʉat fáa · laang sǎan gwɛ̀n sǒng-kraam · kəəi glʉ̀ʉan · bɔɔn hɛɛ · laang sàm ngaa àa nâa · chə̀ət-chǎn
The elephants were swift like Siamese horses. The two tusks [of] some groups [were so] curved [and] reached the heavens. Some of the elephants [were so] smart [in] warfare [and] had discomfited [many] enemies, in very deed. Some groups [had] imposing tusks [that] glorified [their own] faces.

Equus caballus
Equus caballus#Translingual

(archaic, literary, poetic) horse: Equus caballus.


เช้ง

Borrowed from Teochew 橙 (cêng5, “orange”).

bor+

ส้ม ส้ม#Thai


สิง

sǐng (romanization)
การสิง (abstract-noun)

From Old Khmer ស្យង (syaṅa), ស្យង៑ (syaṅ), សិយង (siyaṅa), សីយង (sīyaṅa), សិង្យ (siṅya), សិង (siṅa), សីង (sīṅa), សិង៑ (siṅ, “to dwell; to reside; to be present; etc”). Cognate with Modern Khmer សិង (səng).

(of a spirit, especially an evil one) to possess; to occupy; to dwell; to reside.

1939, น.ม.ส., “เรื่องที่ ๑”, in นิทานเวตาล, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร [พิมพ์แจกเป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพท้าววรคณานันท์ (ม.ร.ว.ปั้ม มาลากุล) วันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๘๒ ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส], page 51:
เมื่อนางเหยียบดอกบัวนั้น นางให้สัญญาว่า นางชื่อ ปัทมาวดี และเมื่อนางเอาดอกบัวปักที่อุระนั้น เป็นที่หมายว่า พระองค์สิงอยู่ในหฤทัยแห่งนาง
mʉ̂ʉa naang yìiap dɔ̀ɔk buua nán · naang hâi sǎn-yaa wâa · naang chʉ̂ʉ · bpàt-tá-maa wá-dii · lɛ́ mʉ̂ʉa naang ao dɔ̀ɔk buua bpàk tîi ù-rá nán · bpen-tîi mǎai wâa · prá-ong sǐng yùu nai hà-rʉ́-tai hɛ̀ng naang
As she steppeth upon the water lily, she giveth a sign that she is clept Patthamawadi. And as she taketh the water lily [up and] placeth [it] in [her] bosom, it is meant [to be understood] that in her heart art thou dwelling.

(literary or slang) to dwell; to reside; to remain; to stay.

(slang, humorous, of persons) to stick together closely or stay close to each other, as if being one.


เอกวาดอร์

th-proper noun

เอกวาดอร์ • (ee-gwaa-dɔɔ)

ประเทศเอกวาดอร์

สาธารณรัฐเอกวาดอร์


กายอานา

From English Guyana. Cognate with Lao ກູຢານາ (kū yā nā).

cog

Lao ກູຢານາ (kū yā nā)

ประเทศกายอานา


ดูไบ

United Arab Emirates
United Arab Emirates#English

Dubai (an emirate of the United Arab Emirates)

Dubai (the capital city of Dubai emirate, United Arab Emirates)


ดุจ

From Old Khmer tūc°, tūca, tūcca, ṭūca (“like; similar”). Cognate with Modern Khmer ដូច (douc).

Psalm 102:6, KJV:
ข้าพระองค์เป็นเหมือนนกกระทุงที่ในถิ่นทุรกันดาร ดุจนกเค้าแมวแห่งทะเลทราย
kâa-prá-ong bpen mʉ̌ʉan nók grà-tung tîi nai tìn tú-rá-gan-daan · dùt nók káo-mɛɛo hɛ̀ng tá-lee-saai
I am like a pelican of the wilderness: I am like an owl of the desert.

(formal, elegant) like; as; similar; resembling; characteristic of.


ขดาน

kà-daan (romanization)
แผ่น (classifier)

From Old Khmer ខ្តារ៑ (khtār, “board; plank”). Cognate with Modern Khmer ក្ដារ (kdaa).

bor

อนิรุทธ์คำฉันท์:
จึงวาดนแน่งโฉม อนิรุทธราชา นางเอาขดานมา บันทับทรวงก็ไห้โหย อ้านี้แหละรูปท้าว อันมาชมมาชายโชย
jʉng wâat ná-nɛ̂ng chǒom · à-ní-rút-tá raa-chaa · naang ao kà-daan maa · ban-táp suuang gɔ̂ hâi hǒoi · âa níi hlɛ̀ rûup táao · an maa chɔɔ-mɔɔ maa chaai chooi
So they drew Anirut the fair lord [on a slate]. She took the slate up and pressed it against her chest, saying in tears: "Ah! This, indeed, is the picture of the prince who came to court and caress me!"

(archaic) board for writing, drawing, etc, as slate, chalkboard, etc.


ทองเหลือง

th-noun

ทองเหลือง • (tɔɔng-lʉ̌ʉang)

/tʰɔːŋ˧.lɯa̯ŋ˩˩˦/

From ทอง (tɔɔng, “gold”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”).


ความแข็ง

th-noun

ความแข็ง • (kwaam-kɛ̌ng)

/kʰwaːm˧.kʰɛŋ˩˩˦/

แข็ง แข็ง#Thai

abstract noun of แข็ง (kɛ̌ng): hardness; rigidness.


ของเหลว

ของเหลว • (kɔ̌ɔng-lěeo)

/kʰɔːŋ˩˩˦.leːw˩˩˦/

From ของ (kɔ̌ɔng, “stuff”) + เหลว (lěeo, “liquid”).


อาหารทะเล

From อาหาร (aa-hǎan, “food”) + ทะเล (tá-lee, “sea”). Calque of English seafood. Cognate with Lao ອາຫານທະເລ (ʼā hān tha lē).

cog

Lao ອາຫານທະເລ (ʼā hān tha lē)


ของแข็ง

th-noun

ของแข็ง • (kɔ̌ɔng-kɛ̌ng)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰɛŋ˩˩˦/

ของ (kɔ̌ɔng, “stuff”) + แข็ง (kɛ̌ng, “rigid”)


กระหรี่

กระหรี่ • (grà-rìi)

กะหรี่ กะหรี่#Thai


กะหรี่

กะหรี่ • (gà-rìi)

Semi-learned borrowing from Tamil கறி (kaṟi, “curry”).

slbor

แกง แกง#Thai

pungent dish of vegetables, meat or fish, etc, flavoured with various spices or curry powder.


หัวแร้ง

th-noun

หัวแร้ง • (hǔua-rɛ́ɛng)

/hua̯˩˩˦.rɛːŋ˦˥/

From หัว (hǔua, “head”) + แร้ง (rɛ́ɛng, “vulture”).


ทะเลทราย

From ทะเล (tá-lee, “sea”) + ทราย (saai, “sand”); literally "sea of sand".

compound

Psalm 102:6, KJV:
ข้าพระองค์เป็นเหมือนนกกระทุงที่ในถิ่นทุรกันดาร ดุจนกเค้าแมวแห่งทะเลทราย
kâa-prá-ong bpen mʉ̌ʉan nók-grà-tung tîi nai tìn tú-rá-gan-daan dùt nók-káo-mɛɛo hɛ̀ng tá-lee-saai
I am like a pelican of the wilderness: I am like an owl of the desert.

Isaiah 40:3, KJV:
เสียงผู้ร้องในถิ่นทุรกันดารว่า "จงเตรียมมรรคาแห่งพระเยโฮวาห์ จงทำทางหลวงสำหรับพระเจ้าของเราให้ตรงไปในทะเลทราย
sǐiang pûu rɔ́ɔng nai tìn tú-rá-gan-daan wâa jong dtriiam man-kaa hɛ̀ng prá-yee-hoo-waa jong tam taang-lǔuang sǎm-ràp prá-jâao kɔ̌ɔng rao hâi dtrong bpai nai tá-lee-saai
The voice of him that crieth in the wilderness, Prepare ye the way of the LORD, make straight in the desert a highway for our God.


บำบัด

th-verb

บำบัด • (bam-bàt) (abstract noun การบำบัด)

bam-bàt (romanization)
การบำบัด (abstract-noun)

Borrowed from Old Khmer paṃpat (“to deceive, to cheat; to destroy, to eliminate; to end, to stop; etc”). Doublet of ตระบัด (dtrà-bàt). Cognate with Modern Khmer បំបាត់ (bɑmbat).

bor+

บำบัดน้ำเสีย

บำบัดโรค

บำบัดผู้ป่วย

(transitive, of something unfavourable) to heal, to treat; to make better, to improve; to dispel, to eliminate, to remove.


กเทย

th-noun

กเทย • (gà-təəi)

กะเทย กะเทย#Thai


เชอง

เชอง • (chəəng)

บัดนั้นข้าผู้หื่น เหนกล แกว่นนา ธสั่งใดตนตรา ถ่องถ้วน ยังชยงชื่นดลโดย คำราช เร็วแฮ เชองชอบเชองใดล้วน เลือกแถลง ฯ
bàt-nán kâa pûu hʉ̀ʉn · hěn gon · gwɛ̀n naa · tá sàng dai dton dtraa · tɔ̀ng tûuan · yang chiiang-chʉ̂ʉn don dooi · kam râat · reo hɛɛ · chəəng chɔ̂ɔp chəəng dai lúuan · lʉ̂ʉak tà-lɛ̌ɛng
At that time, the fervent servant found the stated stratagems beneficial. So whatever His Majesty declared to him he committed to his memory clearly. Thereupon he departed to Chiang Chuen with dispatch as commanded by the royal edict. There he demonstrated to them whatever trick or tactic that he found excellent.
หมากขามรกรูดช้าง ลงเชอง
màak-kǎam rók rûut cháang · long chəəng

Tamarind trees that grew in abundance caused soldiers to fall off their elephants and lie at the feet of the elephants.

เชิง เชิง#Thai


ข้าวหลาม

ข้าวหลาม • (kâao-lǎam)

Phono-semantic matching of Mon ခလာမ် (həlam, “baked rice in bamboo”); Mimic Thai words of ข้าว (kâao) + หลาม (lǎam). Compare Lao ເຂົ້າຫລາມ (khao lām).

psm

Cylinder of glutinous rice baked in joint of thorny bamboo.


ลุย

lui (romanization)
การลุย (abstract-noun)

From Mon လုဲ (lùi, “to wade”). Compare Khmer លុយ (luy), Lao ລຸຍ (lu nya), ລຸຽ, Vietnamese lội.

(transitive) to wade; to go through; to pass through.


ดอลล่าร์

th-noun

ดอลล่าร์ • (dɔn-lâa)

ดอลลาร์ ดอลลาร์#Thai


โอเลี้ยง

โอเลี้ยง • (oo-líiang)

/ʔoː˧.lia̯ŋ˦˥/

From Teochew 烏涼／乌凉 (ou1 liang5, literally “black (and) chilled”).


ดอลลาร์

th-noun

ดอลลาร์ • (dɔn-lâa)


เชิง

เชิง • (chəəng)

From Old Khmer ជេង៑ (jeṅ), ជេង (jeṅa), ជើង (jœṅa, “north; lower limb; leg; foot; bottom; edge; base; basis; stand; support; etc”). Cognate with Modern Khmer ជើង (cəəng).

หยั่งเชิง


เล่า

th-part

เล่า • (lâo)

Psalm 73:2, KJV:
แต่ข้าพเจ้าเล่า เท้าของข้าพเจ้าเกือบสะดุด
dtɛ̀ɛ kâa-pá-jâao lâo · táao kɔ̌ɔng kâa-pá-jâao gʉ̀ʉap sà-dùt
But as for me, my feet were almost gone.

Job 34:13, KJV:
ใครเล่ามอบหมายทั้งโลกไว้กับพระองค์
krai lâo mɔ̂ɔp-mǎai táng lôok wái gàp prá-ong
Who hath disposed the whole world?

Proverbs 31:2, KJV:
อะไรเล่า ลูกแม่เอ๋ย อะไรเล่า ลูกแห่งท้องแม่เอ๋ย อะไรเล่า ลูกแห่งคำปฏิญาณของแม่เอ๋ย
à-rai lâo · lûuk mɛ̂ɛ ə̌əi · à-rai lâo · lûuk hɛ̀ng tɔ́ɔng mɛ̂ɛ ə̌əi · à-rai lâo · lûuk hɛ̀ng kam-bpà-dtì-yaan kɔ̌ɔng mɛ̂ɛ ə̌əi
What, my son? and what, the son of my womb? and what, the son of my vows?

Daniel 2:15, KJV:
ไฉนพระราชกฤษฎีกาของกษัตริย์จึงเร่งร้อนเล่า
chà-nǎi prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa kɔ̌ɔng gà-sàt jʉng rêng-rɔ́ɔn lâo
Why is the decree so hasty from the king?

Isaiah 6:9, KJV:
ฟังแล้วฟังเล่า แต่อย่าเข้าใจ ดูแล้วดูเล่า แต่อย่ามองเห็น
fang lɛ́ɛo fang lâo · dtɛ̀ɛ yàa kâo-jai · duu lɛ́ɛo duu lâo · dtɛ̀ɛ yàa mɔɔng hěn
Hear ye indeed, but understand not; and see ye indeed, but perceive not.

placed after an expression for emphasis.


ทรายดูด

ทราย (saai, “sand”) + ดูด (dùut, “to suck”)


งูกินหนูจนงูงงงวย

th-phrase

งูกินหนูจนงูงงงวย

งูกินหนูจนงูงงงวย • (nguu gin nǔu jon nguu ngong-nguai)

nguu gin nǔu jon nguu ngong-nguai (romanization)

/ŋuː˧.kin˧.nuː˩˩˦.t͡ɕon˧.ŋuː˧.ŋoŋ˧.ŋua̯j˧/

Literally, "a snake eats rats until it gets confused"

A phrase for Thai language learners used to practice speaking Thai.


อภัยโทษ

From อภัย (à-pai, “to forgive”) + โทษ (tôot, “penalty; punishment”).


อภัยโทษ

th-verb

อภัยโทษ • (à-pai-yá-tôot) (abstract noun การอภัยโทษ)

à-pai-yá-tôot (romanization)
การอภัยโทษ (abstract-noun)


นิรโทษกรรม

th-noun

นิรโทษกรรม • (ní-rá-tôot-sà-gam)

From Sanskrit निर्दोष (nirdoṣa, “faultless; guiltless”) + कर्म (karma, “act; action; activity”).

der

(civil law) justifiable act, as an act harmful to another done in the execution of a lawful order or unavoidably done for the purpose of protecting oneself, the rights of a third party, or a legally protected interest.


ขื่อ

th-noun

ขื่อ • (kʉ̀ʉ)

Cognate with Lao ຂື່ (khư̄), Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹), Tai Dam ꪅꪳ, Shan ၶိုဝ်ႇ (khùe), Phake ၵိုဝ် (khüw), Ahom *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*khüw).

cog

Lü ᦃᦹᧈ (ẋue¹)


แป

(medicine) ankylosed (of hand and foot).


แป

(medicine) ankylosis (of hand and foot).


ขื่อแป

th-noun

ขื่อแป • (kʉ̀ʉ-bpɛɛ)

/kʰɯː˨˩.pɛː˧/

From ขื่อ (kʉ̀ʉ, “tie beam”) + แป (bpɛɛ, “purlin”); literally "tie beam and purlin".

compound

1964, จิตร ภูมิศักดิ์, โคลงสรรเสริญเกียรติกรุงเทพมหานครยุคไทยพัฒนา:
ถึงยุคทมิฬมาร จะครองเมืองด้วยควันปืน ขื่อแปจะพังครืน และกลิ่นเลือดจะคลุ้งคาว แต่คนย่อมเป็นคน ในสายธารอันเหยียดยาว คงคู่กับเดือนดาว ผงาดเด่นในดินแดน
tʉ̌ng yúk tá-min maan · jà krɔɔng-mʉʉang dûuai kwan bpʉʉn · kʉ̀ʉ-bpɛɛ jà pang krʉʉn · lɛ́ glìn lʉ̂ʉat jà klúng-kaao · dtɛ̀ɛ kon yɔ̂m bpen kon · nai sǎai-taan an yìiat-yaao · kong-kûu gàp dʉʉan daao · pà-ngàat den nai din-dɛɛn
Though it is the age of vice in which the wicked devil [military junta] dominates amidst gun smoke, ruined law, and blood smell, in this long stream will people remain as people and in this land will they prominently stay with the moon and stars forever and ever.

2011, บัญชา สหเกียรติมนตรี, อัยการกับขื่อแปของบ้านเมือง:
อัยการกับขื่อแปของบ้านเมือง
ai-yá-gaan gàp kʉ̀ʉ-bpɛɛ kɔ̌ɔng bâan-mʉʉang
Prosecuting attorneys and the law of the nation.

2014, Divas Cafe, บ้านเมืองบนขื่อแปที่น่ากังขา:
บ้านเมืองบนขื่อแปที่น่ากังขา
bâan-mʉʉang bon kʉ̀ʉ-bpɛɛ tîi nâa gang-kǎa
The nation on the edge of the questionable law.


ปราศจาก

From ปราศ (bpràat, “without; excluding; lacking; free from”) + จาก (jàak, “to be deprived of; to lack; to leave; from; since”).

บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ
bùk-kon yɔ̂m mii sěe-rii-pâap nai gaan-chum-num dooi sà-ngòp lɛ́ɛ bpràat-sà-jàak aa-wút.
Persons do enjoy the freedom to assemble peacefully and without arms.
การเข้าไปในเคหสถานโดยปราศจากความยินยอมของผู้ครอบครอง หรือการตรวจค้นเคหสถานหรือในที่รโหฐาน จะกระทำมิได้ เว้นแต่มีคำสั่งหรือหมายของศาล หรือมีเหตุอย่างอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

Prohibited are entries into a dwelling place without the consent of its occupier, as well as searches of a dwelling place or in a private place, save where they are authorised by judicial orders or warrants or by other grounds as designated by the laws.

gaan-kâo bpai nai kee-hà-sà-tǎan dooi bpràat-sà-jàak kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng pûu-krɔ̂ɔp-krɔɔng rʉ̌ʉ gaan-dtùuat-kón kee-hà-sà-tǎan rʉ̌ʉ nai tîi rá-hǒo-tǎan jà grà-tam mí dâai wén-dtɛ̀ɛ mii kam-sàng rʉ̌ʉ mǎai kɔ̌ɔng sǎan rʉ̌ʉ mii hèet yàang ʉ̀ʉn dtaam tîi gòt-mǎai ban-yàt

1987, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๓๐:
ผู้ใด โดยปราศจากเหตุอันสมควร พรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกพันบาทถึงสามหมื่นบาท
pûu dai dooi bpràat-sà-jàak hèet an sǒm-kuuan prâak dèk aa-yú yang mâi gəən sìp-hâa bpii bpai sǐia jàk bì-daa maan-daa pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉe pûu-duu-lɛɛ dtɔ̂ng rá-waang tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii lɛ́ bpràp dtâng-dtɛ̀ɛ hòk-pan bàat tʉ̌ng sǎam-mʉ̀ʉn bàat
Any person who, without justifiable grounds, takes a child under fifteen years of age away from its father, mother, guardian, or overseer, shall be liable to imprisonment from three years to fifteen years and a fine of six thousand baht to thirty thousand baht.

James 2:26, KJV:
เพราะกายที่ปราศจากจิตวิญญาณนั้นตายแล้วฉันใด ความเชื่อที่ปราศจากการกระทำก็ตายแล้วฉันนั้นเช่นเดียวกัน
prɔ́ gaai tîi bpràat-sà-jàak jìt-win-yaan nán dtaai lɛ́ɛo chǎn dai kwaam-chʉ̂ʉa tîi bpràat-sà-jàak gaan-grà-tam gɔ̂ɔ dtaai lɛ́ɛo chǎn nán chên diiao gan
For as the body without the spirit is dead, so faith without works is dead also.


กำสรวล

กำสรวลสมุทร:
กำสรวลศรีปราชญ์ร้าง แรมสมร เสาะแต่ปางนคร ล่มแล้ว ไป่พบไป่พานกลอน โคลงท่าน จบแฮ จวบแต่ต้นปลายแคล้ว หนึ่งน้อยยืมถวาย
gam-sǔuan sǐi bpràat ráang · rɛm sà-mɔ̌ɔn · sɔ̀ dtɛ̀ɛ bpaang ná-kɔɔn · lôm lɛ́ɛo · bpài póp bpài paan glɔɔn · kloong tâan · jɔɔ-bɔɔ hɛɛ · jùuap dtɛ̀ɛ dtôn bplaai klɛ́ɛo · nʉ̀ng nɔ́ɔi yʉʉm tà-wǎai
This elegy of Si Prat who was set apart from his lady was discovered after the kingdom [of Ayutthaya] had fallen. The full version of his poem could not be found. We met only its initial part. Its final part was a bit lost. We pray his permission to present it to you.


กักขฬะ

th-adj

กักขฬะ • (gàk-kà-là) (abstract noun ความกักขฬะ)

gàk-kà-là (romanization)
ความกักขฬะ (abstract-noun)

From Pali kakkhaḷa (“hard; harsh; rough”). Compare Sanskrit कक्खट (kakkhaṭa, “hard; harsh; rough”).

cog

Proverbs 15:1, KJV:
คำตอบอ่อนหวานทำให้ความโกรธเกรี้ยวหันไปเสีย แต่คำกักขฬะเร้าโทสะ
kam-dtɔ̀ɔp ɔ̀ɔn-wǎan tam-hâi kwaam-gròot-grîiao hǎn bpai sǐia dtɛ̀ɛ kam gàk-kà-là ráo too-sà
A soft answer turneth away wrath: but grievous words stir up anger.

(sometimes derogatory or offensive) very despicable, low, base, vile, vulgar, or rude.


ภูมิ์ลำเนา

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๔๔ ภูมิ์ลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เปนแหล่งสำคัญ
mâat-dtraa sìi-sìp sìi puum-lam-nao kɔ̌ɔng bùk-kon-tam-má-daa dâai-gɛ̀ɛ tìn an bùk-kon nán mii sà-tǎan-tîi yùu bpen lɛ̀ng sǎm-kan
Section 44 The domicile of a natural person is the principal place wherein he lives.

ภูมิลำเนา ภูมิลำเนา#Thai

Archaic spelling of ภูมิลำเนา (puum-lam-nao).


ร้านขายยา

ร้าน (ráan, “shop”) + ขาย (kǎai, “sell”) + ยา (yaa, “medicine”)


ระหว่าง

th-noun

ระหว่าง • (rá-wàang)

From Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“distance between (two points in space or time): space, gap; interval, period; time, occasion; etc”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระวาง (rá-waang).

1999, “พระพิพิธสาลี”, in โคลงนิราศพระพิพิธสาลี, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, retrieved 2019-06-28:
ราชอาณาจักรไทยกำลังอยู่ในระหว่างการฟื้นตัวจากความหายนะอันเนื่องมาจากการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ ๒
râat-chá-aa-naa-jàk tai gam-lang yùu nai rá-wàang gaan-fʉ́ʉn-dtuua jàak kwaam-hǎa-yá-ná an nʉ̂ʉang-maa-jàak gaan-sǐia grung sǐi à-yút-tá-yaa kráng tîi · sɔ̌ɔng
The Thai kingdom was being in the middle of recovery from destruction as a result of the second fall of Krung Si Ayutthaya.

distance (between two points in space or time): space, gap; interval, duration, period; meanwhile; etc.


แสงเหนือ

แสงเหนือ • (sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa)

/sɛːŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “northern”).


แสงใต้

th-noun

แสงใต้ • (sɛ̌ɛng-dtâai)

แสงเหนือ

sɛ̌ɛng-nʉ̌ʉa

/sɛːŋ˩˩˦.taːj˥˩/

From แสง (sɛ̌ɛng, “light”) + ใต้ (dtâai, “southern”).


เป้าหมาย

th-noun

เป้าหมาย • (bpâo-mǎai) (classifier เป้าหมาย or ข้อ or ประการ)

bpâo-mǎai (romanization)
เป้าหมาย (classifier)
ข้อ (classifier)
ประการ (classifier)

From เป้า (bpâo) + หมาย (mǎai); compare Lao ເປົ້າໝາຍ (pao māi).

รัฐบาลได้กำหนดเป้าหมายเพิ่มประสิทธิภาพ

The government has set a goal of increasing efficiency.

rát-tà-baan dâai gam-nòt bpâo-mǎai pə̂əm bprà-sìt-tí-pâap

เราจะบรรลุเป้าหมายในการสร้างศูนย์การเรียนรู้

We will achieve the goal of building a learning center.

rao jà ban-lú bpâo-mǎai nai gaan sâang sǔun gaan riian-rúu


ฤาษี

ฤาษี • (rʉʉ-sǐi)

/rɯː˧.siː˩˩˦/

ฤๅษี ฤๅษี#Thai


กองทุน

กองทุน • (gɔɔng-tun)

From กอง (gɔɔng, “heap; mass; pile; etc.”) + ทุน (tun, “capital”).

compound

กองทุนการเงินระหว่างประเทศ


กูเกิล

th-proper noun

กูเกิล • (guu-gə̂n)


มหึมา

th-adj

มหึมา • (má-hʉ̀-maa) (abstract noun ความมหึมา)

má-hʉ̀-maa (romanization)
ความมหึมา (abstract-noun)

From Sanskrit महिमा (mahimā, “greatness”). Compare Old Khmer mahimā, mahmā, muḥhīmā, moḥhimā, "great; majestic; mighty; etc."; Modern Khmer មហិមា (mɔɔhemiə).

เบ้อเร่อเท่อ

bə̂ə-rə̂ə-tə̂ə

เบ้อเริ่มเทิ่ม

bə̂ə-rə̂m-tə̂m


อวตาร

From Sanskrit अवतार (avatāra, “avatar”). Cognate with Khmer អវតារ (ʼɑɑwtaa).


ภูมิลำเนา

From ภูมิ (puum, “locality”) + ลำเนา (“locality”); coined by Prince Narathip Phong Praphan (1891–1976) for the English legal term domicile. Compare Khmer ភូមិលំនៅ (phuumilumnɨw, “place of habitation”).

cog

(nonstandard) place of origin; place of birth.


ดอกไม้ไฟ

th-noun

ดอกไม้ไฟ • (dɔ̀ɔk-máai-fai)

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + ไฟ (fai, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

ดอกไม้เพลิง ดอกไม้เพลิง#Thai

Alternative form of ดอกไม้เพลิง (dɔ̀ɔk-máai-pləəng): firework


ดอกไม้เพลิง

th-noun

ดอกไม้เพลิง • (dɔ̀ɔk-máai-pləəng)

/dɔːk̚˨˩.maːj˦˥.pʰlɤːŋ˧/

From ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) + เพลิง (pləəng, “fire; flame”); literally "flower of flames".

compound

1934, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด และดอกไม้เพลิง พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๕ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่อาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด หรือดอกไม้เพลิง ซึ่งเจ้าพนักงานได้รับมาจากรัฐบาลเพื่อทำการตามหน้าที่ หรือที่รัฐบาลสั่งเข้ามา นำเข้ามา ส่งออกไป ทำขึ้น ได้มา ขาย หรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น
mâat-dtraa hâa prá-râat-chá-ban-yàt níi mí-hâi chái-bang-káp gɛ̀ɛ aa-wút-bpʉʉn krʉ̂ʉang-gà-sǔn-bpʉʉn wát-tù-rá-bə̀ət rʉ̌ʉ dɔ̀ɔk-máai-pləəng sʉ̂ng jâao-pá-nák-ngaan dâai-ráp maa jàak rát-tà-baan pʉ̂ʉa tam gaan dtaam nâa-tîi rʉ̌ʉ tîi rát-tà-baan sàng kâo maa sòng ɔ̀ɔk bpai tam kʉ̂n dâai maa kǎai rʉ̌ʉ jam-nàai dooi wí-tii ʉ̀ʉn
Section 5 This Act shall not apply to firearms, ammunition, explosive devices, or fireworks which a public officer obtains from the government for the execution of his duty or which the government orders to be imported, imports, exports, produces, obtains, sells, or by any other means disposes of.

1947, พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกะสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. ๒๔๙๐:
มาตรา ๔๗ ห้ามมิให้ผู้ใดทำ สั่ง นำเข้า หรือค้าซึ่งดอกไม้เพลิง เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนท้องที่
mâat-dtraa sìi-sìp jèt hâam-mí-hâi pûu dai tam sàng nam-kâo rʉ̌ʉ káa sʉ̂ng dɔ̀ɔk-máai-pləəng wén-dtɛ̀ɛ jà dâai-ráp bai-à-nú-yâat jàak naai-tá-biian tɔ́ɔng-tîi
Section 47 No person may produce, order, import, or trade in fireworks, save where he has obtained a license from the local registrar.


องคชาติ

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/

องคชาต องคชาต#Thai


ข้าวเหนียวมะม่วง

th-noun

ข้าวเหนียวมะม่วง • (kâao-nǐao-má-mûuang)

desc

→ Japanese: カオニャオ・マムアン

→ Japanese: カオニャオ・マムアン

From ข้าวเหนียว (kâao-nǐao, “glutinous rice”) + มะม่วง (má-mûuang, “mango”); literally "glutinous rice [and] mangoes".

com

ข้าวเหนียวมูน ข้าวเหนียวมูน#Thai

a dessert of ข้าวเหนียวมูน (kâao-nǐao-muun) served with fresh mangoes, sometimes topped with coconut milk and fried mung beans.


องค์กรนอกภาครัฐ

th-noun

องค์กรนอกภาครัฐ • (ong-gɔɔn-nɔ̂ɔk-pâak-rát)

/ʔoŋ˧.kɔːn˧.nɔːk̚˥˩.pʰaːk̚˥˩.rat̚˦˥/

องค์การนอกภาครัฐ องค์การนอกภาครัฐ#Thai

Misspelling of องค์การนอกภาครัฐ (ong-gaan-nɔ̂ɔk-pâak-rát).


องค์การนอกภาครัฐ

องค์การนอกภาครัฐ • (ong-gaan-nɔ̂ɔk-pâak-rát)

/ʔoŋ˧.kaːn˧.nɔːk̚˥˩.pʰaːk̚˥˩.rat̚˦˥/

From องค์การ (ong-gaan, “organisation”) + นอก (nɔ̂ɔk, “outside”) + ภาครัฐ (“governmental sector; public sector”), a calque of English non-governmental organisation.

compound

non-governmental organisation
non-governmental organisation


ละเมิด

th-verb

ละเมิด • (lá-mə̂ət) (abstract noun การละเมิด)

lá-mə̂ət (romanization)
การละเมิด (abstract-noun)

/la˦˥.mɤːt̚˥˩/

From Old Khmer ល្មេស៑ (lmes, “to violate”). Cognate with Modern Khmer ល្មើស (lməəh), Mon လၟုတ်.

(civil law, transitive or intransitive) to commit a tort (against).


การุณยฆาต

From การุณย (“mercy”) + ฆาต (kâat, “killing”); calque of English mercy killing.


ปรานีฆาต

From ปรานี (bpraa-nii, “mercy”) + ฆาต (kâat, “killing”), a calque of English mercy killing.


ฤาษีแปลงสาร

th-noun

ฤาษีแปลงสาร • (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan)

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/

ฤๅษีแปลงสาร ฤๅษีแปลงสาร#Thai

Misspelling of ฤๅษีแปลงสาร (rʉʉ-sǐi-bplɛɛng-sǎan).


มนุษย์ป้า

มนุษย์ป้า • (má-nút-bpâa) (classifier คน)

má-nút-bpâa (romanization)
คน (classifier)

From มนุษย์ (má-nút, “human”) + ป้า (bpâa, “aunt; aging woman”); literally, “auntie human”.

af

มนุษย์ป้าโวยแหลกฉุนพนักงานสนามบินห้ามขวดโลชั่นขึ้นเครื่องบิน

2016, ไทยรัฐ, มนุษย์ป้าโวยแหลกฉุน พนง. สนามบินห้ามขวดโลชั่นขึ้นเครื่องบิน, วัชรพล

An auntie human went mad after an airport official prevented her from taking a lotion bottle on board.

má-nút-bpâa wooi lɛ̀ɛk chǔn pá-nák-ngaan sà-nǎam-bin hâam kùuat loo-chân kʉ̂n krʉ̂ʉang

2015, เอเอสทีวีผู้จัดการออนไลน์, อิทธิฤทธิ์มนุษย์ป้าพบได้ทุกเวลาแม้ยามท่องเที่ยว, เอเอสทีวีผู้จัดการ

Auntie humans can express their fierceness at any time, even during travel.

ìt-tí-rít má-nút-bpâa póp dâai túk wee-laa mɛ́ɛ yaam tɔ̂ng-tîiao

(Internet slang and derogatory) aging woman who behaves selfishly.


จัดแถว

th-verb

จัดแถว • (jàt-tɛ̌ɛo) (abstract noun การจัดแถว)

jàt-tɛ̌ɛo (romanization)
การจัดแถว (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.tʰɛːw˩˩˦/

From จัด (jàt, “to arrange; to organise; etc”) + แถว (tɛ̌o, “line”).


แถวตรง

/tʰɛːw˩˩˦.troŋ˧/

From แถว (tɛ̌o, “line”) + ตรง (dtrong, “direct; straight”); literally "Line, be straight!" or "straight line".

(military) to assume the position of attention.


เพลา

tissue paper made from paper mulberry, traditionally used in making puppets and as draft papers.


ทุศีล

th-adj

ทุศีล • (tú-sǐin) (abstract noun ความทุศีล)

tú-sǐin (romanization)
ความทุศีล (abstract-noun)

From Sanskrit दुःशील (duḥśīla, literally “bad (observance of) precept”).

bor

(used of a priest) immoral; ill-behaved.


ทุศีล

th-noun

ทุศีล • (tú-sǐin)


กลับหลังหัน

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn)

From กลับ (glàp, “to reverse; to turn”) + หลัง (lǎng, “back; rear”) + หัน (hǎn, “to turn round”); literally "to turn back and turn round".

com

(military, often used as a command) about-face.


กลับหลังหัน

th-verb

กลับหลังหัน • (glàp-lǎng-hǎn) (abstract noun การกลับหลังหัน)

glàp-lǎng-hǎn (romanization)
การกลับหลังหัน (abstract-noun)


มหรสพ

th-noun

มหรสพ • (má-hɔ̌ɔ-rá-sòp)

From corruption of Sanskrit महोत्सव (mahotsava, “festival”, literally “great joy”). Compare Pali mahussava; Modern Khmer មហោស្រព (mĕəʼhaosrɑp), មហោរស្រព (mĕəʼhaosrɑp, “concert; festival”).

bor

(archaic) series of entertaining performances held on a special occasion.


เห็บ

th-noun

เห็บ • (hèp)

From Proto-Tai *trepᴰ (“hail”). Cognate with Lao ເຫັບ (hep), Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb), Shan ႁဵပ်း (háep) in မၢၵ်ႇႁဵပ်း (màak háep), Ahom 𑜍𑜢𑜆𑜫 (rip).

cog

Lü ᦵᦠᧇ (ḣeb)


บัญชรสิงห์

th-noun

บัญชรสิงห์ • (ban-chɔɔn-sǐng)

/ban˧.t͡ɕʰɔːn˧.siŋ˩˩˦/

บัญชร (“cage; box, balcony, loge, window; etc”) + สิงห์ (sǐng, “lion”).

com

2005, วินัย พงศ์ศรีเพียร (editor), กฎมณเทียรบาล ฉบับเฉลิมพระเกียรติ, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, →ISBN, page 65:
เสดจ์สถิตยในรัตนสิงหาศบัญชรสิงห์
sà-dèt sà-tìt nai rát-dtà-ná-sǐng-hàat ban-chɔɔn-sǐng
[His Majesty] went to rest upon the Jewelled Lion Seat in the Lion Balcony.

พระ พระ#Thai

สีหบัญชร สีหบัญชร#Thai


มงลง

th-verb

มงลง • (mong-long) (abstract noun การมงลง)

mong-long (romanization)
การมงลง (abstract-noun)

From มง (mong), an apocopation of มงกุฎ (mong-gùt, “crown”) + ลง (long, “to come down; to go down”); literally "a crown descends (on someone's head)".

ไม่พลิกโผ มงลง ก ในมิสทิฟฟานี่ ๒๐๑๖
mâi plík-pǒo mong-long gɔɔ nai miss-típ-faa-nîi sɔ̌ɔng pan sìp-hòk
Not beyond expectation! A got the crown of Miss Tiffany 2016!
Not beyond expectation! A was crowned as Miss Tiffany 2016!

(Internet slang) to be given a crown; to be honoured or rewarded.


นักต้มตุ๋น

th-noun

นักต้มตุ๋น • (nák-dtûm-dtǔn)

From นัก (nák, “agent noun prefix”) + ต้มตุ๋น (dtôm-dtǔn, “to con”).