อนึ่ง

th-adv

อนึ่ง • (à-nʉ̀ng)

/ʔa˨˩.nɯŋ˨˩/

From contraction of อันหนึ่ง (literally “one thing”).

กฎ ๓๖ ข้อ:
๑๕ อนึ่ง กฎให้ไว้ว่า ให้พระเกษม ขุนหลวงพระไกศรี เอาพระอายะการใส่หีบลั่นกุนแจมอบไว้ณสานหลวง อย่าให้เอาไปบ้าน ถ้าจะปรับเนื้อความ ให้ปรับต่อหน้าลูกขุน ถ้าผิดแลชอบประการใด ให้ลูกขุนช่วยติเตียนให้ต้องด้วยข้อรวาง อนึ่ง อย่าให้ปรับเนื้อความค้างช้าไว้ ให้ปรับให้แล้วแต่ใน ๓ วัน กฎให้ไว้ณวัน ๓ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ จุลศักราช ๑๐๗๑ ปีฉลู เอกศก
sìp-hâa à-nʉ̀ng gòt hâi wái wâa hâi prá gà-sěem kǔn-lǔuang prá-gai-sǐi ao prá-aai-yá-gaan sài hìip lân gun-jɛɛ mɔ̂ɔp wái ná sǎan-lǔuang yàa hâi ao bpai bâan tâa jà bpràp nʉ́ʉa-kwaam hâi bpràp dtɔ̀ɔ-nâa lûuk-kǔn tâa pìt lɛɛ chɔ̂ɔp bprà-gaan dai hâi lûuk-kǔn chûai dtì-dtiian hâi dtɔ̂ɔng dûai kɔ̂ɔ-rá-waang à-nʉ̀ng yàa hâi bpràp nʉ́ʉa-kwaam káang cháa wái hâi bpràp hâi lɛ́ɛo dtɛ̀ɛ nai sǎam wan gòt hâi wái ná wan-ang-kaan kʉ̂n sìp-hâa kâm dʉʉan hòk jun-lá-sàk-gà-ràat pan jèt-sìp èt bpii-chà-lǔu èek-gà-sòk
15. In addition, a prescription is given as follows: Marquess Kasem and High Count Phra Kaisi shall keep the legal codes within a chest fastened by a lock and shall deposit it with the royal court. Never shall they be allowed to bring the codes home. Should they need to compare a case [with the legal provisions, that is, to adjudicate the case], the comparison shall be done in the presence of the jury. If the comparison is right or wrong in whatever manner, the jury shall give aid and advice so that it be in line with the legal provisions. Moreover, the comparison of a case shall not be left pending. The comparison shall be completed within three days. This prescription is given on Tuesday, the 15th day of the waxing moon of the 6th month, the 1071st year of the Lesser Era, the Year of the Ox, Year One.

[มาตรา ๑๔] อนึ่ง ถ้าเรือประเทียบล่ม ให้ชาวเรือว่ายน้ำหนี ถ้าอยู่กับเรือ โทษถึงตาย
[mâat-dtraa sìp-sìi] à-nʉ̀ng tâa rʉʉa bprà-tîiap lôm hâi chaao-rʉʉa wâai náam nǐi tâa yùu gàp rʉʉa tôot tʉ̌ng dtaai
[Section 14] Furthermore, if a bprà-tîiap boat sinks, the crew shall swim away. Should they remain on the boat, death shall be their penalty.
[มาตรา ๑๕] อนึ่ง ชาววังชาวสนมตำรวจในบันดาขานขันหมาก แลมิได้ขานขันหมาก โทษหวะปาก ถ้างานพระราชพิทธีแขกเมืองถวายบังคม ฆ่าเสียทังโคต
[mâat-dtraa sìp-hâa] à-nʉ̀ng chaao-wang chaao-sà-nǒm dtam-rùuat-nai ban-daa kǎan-kǎn-màak lɛɛ mí dâai kǎan-kǎn-màak tôot wà bpàak tâa ngaan prá-râat-chá-pít-tii kɛ̀ɛk-mʉʉang tà-wǎai-bang-kom kâa sǐia tang-kôot
[Section 15] Furthermore, for those palace officers, court officers, and inner guards who are responsible for calling out paan bowls and fail to call out paan bowls, the penalty shall be mouth slitting. Should this happen at a royal ceremony where a state visitor pays respect to His Majesty, the entire family [of the guilty officer, including the officer himself] shall be put to death.
[มาตรา ๓๗] อนึ่ง ถ้าคบกันกินเล่าในพระราชวัง ให้ต้มเล่าให้ร้อนตรอกปากแล้วให้จำไว้
[mâat-dtraa săam-sìp jèt] à-nʉ̀ng tâa kóp gan gin lâo nai prá-râat-chá-wang hâi dtôm lâo hâi rɔ́ɔn dtrɔ̀ɔk bpàak lɛ́ɛo hâi jam wái
[Section 37] Furthermore, if [officers] jointly drink liquor within the royal palace, liquor shall be boiled up hotly and poured into their throats before they are imprisoned.
[มาตรา ๑๑๒] อนึ่ง การอายัดพระมหาราชครู...ให้ทำกำหนดราชประเพนีโดยขบวนโบราณ...
[mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng] à-nʉ̀ng gaan-aa-yát prá-má-hǎa-râat-chá-kruu...hâi tam gam-nòt râat-chá-bprà-pee-nii dooi kà-buuan boo-raan...
[Section 112] Furthermore, the powers and duties of Prá-má-hǎa-râat-chá-kruu... are to make determinations on royal rituals in line with traditional conventions...

กฎมณเทิยรบาล

1992, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๑ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕:
มาตรา ๒๖ ถ้าผู้แทนโดยชอบธรรมอนุญาตให้ผู้เยาว์จำหน่ายทรัพย์สินเพื่อการอันใดอันหนึ่งอันได้ระบุไว้ ผู้เยาว์จะจำหน่ายทรัพย์สินนั้นเป็นประการใดภายในขอบของการที่ระบุไว้นั้นก็ทำได้ตามใจสมัคร อนึ่ง ถ้าได้รับอนุญาตให้จำหน่ายทรัพย์สินโดยมิได้ระบุว่าเพื่อการอันใด ผู้เยาว์ก็จำหน่ายได้ตามใจสมัคร
mâat-dtraa yîi-sìp hòk tâa pûu-tɛɛn-dooi-chɔ̂ɔp-tam à-nú-yâat hâi pûu-yao jam-nàai sáp-sǐn pʉ̂ʉa gaan an-dai-an-nʉ̀ng an dâai rá-bù wái pûu-yao jà jam-nàai sáp-sǐn nán bpen bprà-gaan dai paai-nai kɔ̀ɔp kɔ̌ɔng gaan tîi rá-bù wái nán gɔ̂ɔ tam dâai dtaam-jai-sà-màk à-nʉ̀ng tâa dâai-ráp à-nú-yâat hâi jam-nàai sáp-sǐn dooi mí dâai rá-bù wâa pʉ̂ʉa gaan an dai pûu-yao gɔ̂ɔ jam-nàai dâai dtaam-jai-sà-màk
Section 26 Should the statutory agent permits the minor to dispose of property for any specifically defined purpose, the minor may, within the scope of that defined purpose, dispose of that property in whatever manner he pleases. Moreover, if the disposal of any property is permitted without the purpose thereof being specified, the minor may dispose of it at will.

(formal) besides; furthermore; moreover.


โรงหนัง

/roːŋ˧.naŋ˩˩˦/

โรง (roong, “building”) + หนัง (nǎng, “movie”).


รถไฟฟ้า

รถ (rót, “vehicle”) + ไฟฟ้า (fai-fáa, “electricity”) or รถไฟ (rót-fai, “train”) + ฟ้า (fáa, “sky”).

electric train or sky train; Metropolitan Rapid Transit (Bangkok)


ผ้ากันเปื้อน

th-noun

ผ้ากันเปื้อน • (pâa-gan-bpʉ̂ʉan) (classifier ผืน)

pâa-gan-bpʉ̂ʉan (romanization)
ผืน (classifier)

From ผ้า (pâa) + กัน (gan) + เปื้อน (bpʉ̂ʉan).


เกรง

greeng (romanization)
การเกรง (abstract-noun)

From Old Khmer ក្រេង (kreṅa), ក្រេង៑ (kreṅ, “to be fearful, afraid, frightened; to be timid, timorous; etc”). Compare Old Chinese 驚 (OC *kreŋ). Cognate with Modern Khmer ក្រែង (kraeng), Lao ເກງ (kēng).

Proverbs 3:25, KJV:
อย่าเกรงความหวาดกลัวอย่างปัจจุบันทันด่วน
yàa greeng kwaam-wàat-gluua yàang bpàt-jù-ban-tan-dùuan
Be not afraid of sudden fear

Galatians 4:11, KJV:
ข้าพเจ้าเกรงว่า การที่ข้าพเจ้าได้ทำเพื่อท่านนั้นจะไร้ประโยชน์
kâa-pá-jâao greeng wâa · gaan tîi kâa-pá-jâao dâai tam pʉ̂ʉa tâan nán jà rái bprà-yòot
I am afraid of you, lest I have bestowed upon you labour in vain.

Psalm 13:4, KJV:
เกรงว่าศัตรูของข้าพระองค์จะว่า
greeng wâa sàt-dtruu kɔ̌ɔng kâa-prá-ong jà wâa
Lest mine enemy say

Psalm 27:1, KJV:
ข้าพเจ้าจะต้องเกรงใคร
kâa-pá-jâao jà dtɔ̂ng greeng krai
of whom shall I be afraid?

Song of Solomon 3:8, KJV:
ทุกคนเหน็บดาบไว้ที่ต้นขาของตนเพราะเกรงภัยในราตรีกาล
túk-kon nèp dàap wái tîi dtôn-kǎa kɔ̌ɔng dton prɔ́ greeng pai nai raa-dtrii-gaan
every man hath his sword upon his thigh because of fear in the night.

Ezekiel 2:6, KJV:
เจ้าบุตรแห่งมนุษย์เอ๋ย เจ้าอย่ากลัวเขาหรืออย่าเกรงคำพูดของเขา
jâao bùt hɛ̀ng má-nút ə̌əi · jâao yàa gluua kǎo rʉ̌ʉ yàa greeng kam-pûut kɔ̌ɔng kǎo
And thou, son of man, be not afraid of them, neither be afraid of their words

2 Corinthians 12:20, KJV:
เพราะว่าข้าพเจ้าเกรงว่า เมื่อข้าพเจ้ามาถึง
prɔ́ wâa kâa-pá-jâao greeng wâa · mʉ̂ʉa kâa-pá-jâao maa tʉ̌ng
For I fear, lest, when I come


สุวรรณภูมิ

Borrowed from Sanskrit सुवर्णभूमि (suvarṇabhūmi, literally “golden land; land of gold”), from सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + भूमि (bhūmi, “land”), equivalent to Thai สุวรรณ (sù-wan, “gold”) + ภูมิ (puum, “land”). Compare Pali suvaṇṇabhūmi. Cognate with Khmer សុវណ្ណភូមិ (sownnɑɑphuumiʼ).

com

th:สุวรรณภูมิ

ท่าอากาศยาน ท่าอากาศยาน#Thai

สุวรรณภูมิ สุวรรณภูมิ#Thai

(colloquial) Clipping of ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (tâa-aa-gàat-sà-yaan-sù-wan-ná-puum, “Suvarnabhumi Airport”).


สายอากาศ

/saːj˩˩˦.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/


เสาอากาศ

th-noun

เสาอากาศ • (sǎo-aa-gàat)

aerial, antenna, espacially combination of rods.


หนวด

หนวด • (nùuat)

Cognate with Lao ໜວດ (nūat), Lü ᦷᦐᧆᧈ (ṅod¹, “mustache; beard”), Shan ၼူတ်ႇ (nùut, “mustache; beard”), Tai Nüa ᥘᥨᥖᥱ (lǒt, “mustache; beard”), Phake ꩫုတ် (nut, “mustache; beard”), Ahom 𑜃𑜤𑜄𑜫 (nut, “beard”).


ตำนาน

legend: traditional, unauthenticated story.


โซมาเลีย

ประเทศโซมาเลีย

สหพันธ์สาธารณรัฐโซมาเลีย

Somalia (a country in East Africa, in the Horn of Africa)


เสา

From Proto-Tai *sawᴬ (“pillar”). Cognate with Lao ເສົາ (sao), Lü ᦉᧁ (ṡaw), Shan သဝ် (sǎo), Tai Nüa ᥔᥝᥴ (sáw), Ahom 𑜏𑜧 (saw), Zhuang saeu, Zuojiang Zhuang sieu.


เอริเทรีย

ประเทศเอริเทรีย

รัฐเอริเทรีย

Eritrea (a country in East Africa, on the Red Sea)


มหาราช

มหาราช • (má-hǎa-râat)

From Pali mahārājan (literally “great king”), from mahā (“great”) + rājan (“king”); ultimately from Sanskrit महाराज (mahārāja, idem), from महा (mahā) + राज (rāja); probably via Old Khmer mahārāja, from mahā + rāja; equivalent to Thai มหา (má-hǎa) + ราช (râat). Cognate with Modern Khmer មហារាជ (mĕəʼhaariəc).

(historical) a term used by the Ayutthaya Kingdom to refer to any king of Lan Na.

ครุฑ ครุฑ#Thai

(ธง~) the standard of the monarch of Thailand, being a yellow flag with the mythological bird ครุฑ (krút), possibly first used on 1 April 1897 when the Law on Flags of 116 Rattanakosin Era was enacted.


มหาราช

th-proper noun

มหาราช • (má-hǎa-râat)

ถนน ถนน#Thai

พระ พระ#Thai

บรม บรม#Thai

มหา มหา#Thai

ราช ราช#Thai

วัง วัง#Thai

(ถนน~) Maha Rat, the name of a road by the Chao Phraya River in Phra Nakhon District, Bangkok, lying to the west of the Grand Palace of Bangkok, thus believed to have originated from clipping the term พระบรมมหาราชวัง (prá-bɔɔ-rom-má-hǎa-râat-chá-wang, “Grand Palace”).


เกาหลีเหนือ

เกาหลีเหนือ • (gao-lǐi-nʉ̌ʉa)

From เกาหลี (gao-lǐi, “Korea”) + เหนือ (nʉ̌ʉa, “north”). Calque of English North Korea. Cognate with Lao ເກົາຫຼີເຫນືອ (kao lī nư̄a).

cog

ເກົາຫຼີເຫນືອ

Lao ເກົາຫຼີເຫນືອ (kao lī nư̄a)

ประเทศเกาหลีเหนือ


เขต

th-noun

เขต • (kèet)

Borrowed from Pali khetta (“field; plot of land; arable land; site”), from Sanskrit क्षेत्र (kṣetra, “region; area; field”), whence also Thai เกษตร (gà-sèet, “cultivated land; field”). Cognate with Lao ເຂດ (khēt, “area; district; region; territory”), Khmer ខេត្ត (khaet, “province; district; territory”) and possibly Tocharian B keta (“garden-plot; field”).


พนัญเชิง

th-noun

พนัญเชิง • (pá-nan-chəəng)

/pʰa˦˥.nan˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

From corruption of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng).

th-l

แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng)

แพนงเชิง แพนงเชิง#Thai

Alternative form of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng)


ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

th-noun

ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ • (pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong)

/pʰuː˥˩.sam˩˩˦.ret̚˨˩.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kaːn˧.tʰɛːn˧.pʰra˦˥.ʔoŋ˧/

From ผู้สำเร็จราชการ (pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan, literally “person who completes royal affairs”) + แทน (tɛɛn, “to replace; to substitute”) + พระองค์ (prá-ong, “a second or third person pronoun referring to a royal person”, literally “divine being; divine body; divine form”).

af

ผู้สำเร็จราชการ<lit:person who completes royal affairs>

พระองค์<t:a second or third person pronoun referring to a royal person><lit:divine being; divine body; divine form>

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑๒ แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี"

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙

Article 1 The provision of Section 112 of the Criminal Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 112 Any person who defames, insults, or expresses rancour or ill will towards the king, queen, heir to the throne, or regent, must be liable to imprisonment from three years to fifteen years."

kɔ̂ɔ nʉ̀ng hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng pûu-dai mìn-bprà-màat duu-mìn rʉ̌ʉ sà-dɛɛng kwaam-aa-kâat-mâat-ráai prá-má-hǎa-gà-sàt prá-raa-chí-nii rát-chá-taa-yâat rʉ̌ʉ pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii

en-ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์-th-noun-frR0vyN-


แพนงเชิง

th-noun

แพนงเชิง • (pá-nɛɛng-chəəng)

/pʰa˦˥.nɛːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

From Khmer ភ្នែន (phnɛɛn, “cross-legged sitting position”) + ជើង (cəəng, “base; foot, leg; etc”). Compare Khmer ពែនជើង (pɛɛncəəng).


พแนงเชีง

th-noun

พแนงเชีง • (pá-nɛɛng-chəəng)

/pʰa˦˥.nɛːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/

แพนงเชิง แพนงเชิง#Thai

Archaic form of แพนงเชิง (pá-nɛɛng-chəəng).


ประเสริฐ

th-proper noun

ประเสริฐ • (bprà-sə̀ət)

Possibly from Sanskrit प्रश्रेष्ठ (praśreṣṭha, literally “very excellent”); perhaps via Old Khmer praseṭṭha, prasœra, prasergga (“excellent; magnificent; superb”). Compare Modern Khmer ប្រសើរ (prɑɑsaə), Pali paseṭṭha.


ดำรง

th-verb

ดำรง • (dam-rong) (abstract noun การดำรง)

dam-rong (romanization)
การดำรง (abstract-noun)

From Old Khmer តំរង៑ (taṃraṅ), តំម្រង (taṃmraṅa), តុំម្រង (tuṃmraṅa), តុំរ្រង (tuṃrraṅa, “to straighten; to mend, to rectify; to renew, to revitalise; to address, to direct; to assign, to transfer; etc”), extended forms of ត្រង (traṅa, “to be straight, direct, or upright”), from which Thai ตรง (dtrong) was derived. Compare Modern Khmer តំរង់ (tɑmrɑng).

Psalm 118:3, KJV:
ความเมตตาของพระองค์ดำรงเป็นนิตย์
kwaam-mêet-dtaa kɔ̌ɔng prá-ong dam-rong bpen-nít
His mercy endureth for ever.

Revelation 1:18, KJV:
เราก็ยังดำรงชีวิตอยู่ตลอดไปเป็นนิตย์ เอเมน และเราถือลูกกุญแจแห่งนรกและแห่งความตาย
rao gɔ̂ɔ yang dam-rong chii-wít yùu dtà-lɔ̀ɔt bpai bpen-nít ee-meen lɛ́ rao tʉ̌ʉ lûuk-gun-jɛɛ hɛ̀ng ná-rók lɛ́ hɛ̀ng kwaam-dtaai
I am alive for evermore, Amen; and have the keys of hell and of death.
(literally) Yet I remain in existence for evermore...

Proverbs 7:2, KJV:
จงรักษาบัญญัติของเรา และดำรงชีวิตอยู่ จงรักษากฎเกณฑ์ของเราอย่างกับแก้วตาของเจ้า
jong rák-sǎa ban-yàt kɔ̌ɔng rao lɛ́ dam-rong chii-wít yùu jong rák-sǎa gòt-geen kɔ̌ɔng rao yàang-gàp gɛ̂ɛo-dtaa kɔ̌ɔng jâo
Keep my commandments, and live; and my law as the apple of thine eye.
(literally) Observe the commandments of mine, and maintain thine existence...

2014, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗:
มาตรา ๓๓...เพื่อประโยชน์แห่งการขจัดส่วนได้เสีย ห้ามมิให้กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญดำรงตำแหน่งทางการเมืองภายในสองปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่งกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ
mâat-dtraa sǎam-sìp sǎam...pʉ̂ʉa bprà-yòot hɛ̀ng gaan-kà-jàt sùuan-dâai-sǐia hâam-mí-hâi gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun dam-rong dtam-nɛ̀ng-taang-gaan-mʉʉang paai-nai sɔ̌ɔng bpii náp dtɛ̀ɛ wan tîi pón jàak dtam-nɛ̀ng gam-maa-tí-gaan yók-râang rát-tà-tam-má-nuun
Section 33...For the purpose of eliminating conflicts of interest, no Constituent Commissioner may hold any political office within two years from the date he vacates the office of Constituent Commissioner.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักรา ๒๕๕๐:
มาตรา ๑๗๑...นายกรัฐมนตรีจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินกว่าแปดปีมิได้
mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi jèt-sìp èt...naa-yók-rát-tà-mon-dtrii jà dam-rong dtam-nɛ̀ng dtìt-dtɔ̀ɔ gan gəən-gwàa bpɛ̀ɛt bpii mí dâai
Section 171...The prime minister shall not hold office for more than eight consecutive years.


วันแห่งความรัก

th-proper noun

วันแห่งความรัก

วันแห่งความรัก • (wan-hɛ̀ng-kwaam-rák)


กรรมวาจก

From กรรม (gam, “object”) + วาจก (“declarer; expresser; speaker”); ultimately from Sanskrit कर्म (karma) + वाचक (vācaka). Cognate with Khmer កម្មវាចក (kâmmôvéachkâ).


มหาเถร

th-noun

มหาเถร • (má-hǎa-těen)

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰeːn˩˩˦/

From Pali mahāthera, from mahā (“great; grand”) + thera (“senior monk”); perhaps via Old Khmer mahāthera, mhāthera, mathera (“senior bhikkhu: title and rank of the monkhood”); equivalent to Thai มหา (má-hǎa, “great; grand”) + เถร (těen, “priest having been ordained for 10 years or more”). Cognate with Modern Khmer មហាថេរ (mɔɔhaathee, “senior monk, especially one who has at least 10 years of seniority”).


ทาตุ

th-noun

ทาตุ • (tâat)

ธาตุ ธาตุ#Thai


ฝ่าย

ฝ่าย • (fàai)

Cognate with Lao ຝ່າຍ (fāi), Northern Thai ᨺ᩵ᩣ᩠ᨿ, Lü ᦚᦻᧈ (ḟaay¹), Tai Dam ꪠ꪿ꪱꪥ, Shan ၽၢႆႇ (phàai) or ၾၢႆႇ (fàai), Ahom 𑜇𑜩 (phay).

cog

Lü ᦚᦻᧈ (ḟaay¹)


วันวาเลนไทน์

From วัน (wan, “day”) + วาเลนไทน์ (“Valentine”); calque of English Valentine's Day.


กระเป๋าธนบัตร

th-noun

กระเป๋าธนบัตร

กระเป๋าธนบัตร • (grà-bpǎo-tá-ná-bàt)


กระเป๋าตังค์

กระเป๋าตังค์ • (grà-bpǎo-dtang) (classifier ใบ)

grà-bpǎo-dtang (romanization)
ใบ (classifier)

From กระเป๋า (grà-bpǎo, “bag”) + ตังค์ (dtang, “money”).

com

ทำกระเป๋าตังค์หาย


ส.ค.ส.

th-noun

ส.ค.ส. • (sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ) (classifier ใบ)

sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ (romanization)
ใบ (classifier)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/

Initialism of ส่งความสุข (literally “send happiness”), from ส่ง (sòng, “to send”) + ความสุข (kwaam-sùk, “happiness”), first used in 1866 during the reign of King Mongkut.

com

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 100:
ฉันได้ยินว่ายายจิตติมา ลูกสาวครูเทวัญซึ่งมีอาชีพเสริมเป็นช่างภาพ ส่ง ส.ค.ส. พิเศษให้ฐากูร
chǎn dâi-yin wâa yaai jìt-dtì-maa · lûuk-sǎao kruu tee-wan sʉ̂ng mii aa-chîip-sə̌əm bpen châang-pâap · sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · pí-sèet hâi tǎa-guun
I have heard that Yai Chittima, Teacher Thewan's daughter whose side job is photographer, sent a special New Year card to Thakun.

2010, ปัทมา กลิ่นทอง, เกิดเป็นเด็กตลาด, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 59:
ส่ง ส.ค.ส. รูปนางสาวไทยมาขอโทษฉันตอนช่วงปีใหม่
sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · rûup naang-sǎao-tai maa kɔ̌ɔ-tôot chǎn dtɔɔn chûuang bpii-mài
[She] sent a New Year card [with] Miss Thailand pictures to apologise to me during the New Year time.

หากคนเราสามารถมอบความสุขให้แก่กันและกันผ่านรายการเพลงที่ออกอากาศตามสถานีวิทยุต่าง ๆ เหมือนกับที่ส่งความสุขปีใหม่ด้วย ส.ค.ส. ... ก็คงจะดีไม่น้อย
hàak kon-rao sǎa-mâat mɔ̂ɔp kwaam-sùk hâi-gɛ̀ɛ gan-lɛ́-gan pàan raai-gaan pleeng tîi ɔ̀ɔk-aa-gàat dtaam sà-tǎa-nii wít-tá-yú dtàang dtàang mʉ̌ʉan gàp tîi sòng kwaam-sùk bpii-mài dûai · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · ... · gɔ̂ kong jà dii mâi-nɔ́ɔi
If we people could deliver happiness to each other through music programs which are broadcast by various radio stations in the same way as sending happiness through New Year cards...then [that] would be pretty nice.
ผมจำได้ว่าพ่อเป็นคนใส่ใจกับการส่ง ส.ค.ส. ถึงใครต่อใครมาก
pǒm jam dâai wâa pɔ̂ɔ bpen kon sài-jai gàp gaan-sòng · sɔ̌ɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ · tʉ̌ng krai-dtɔ̀ɔ-krai mâak

2011, ประภัสสร เสวิกุล, ขอหมอนใบนั้น...ที่เธอฝันยามหนุน: ชุดประภัสสร เสวิกุล, กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์, page 295

I could recall that dad was a person who paid great attention to the sending of New Year cards to each and every one.


เวทย์มนตร์

th-noun

เวทย์มนตร์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


เวทมนต์

เวทมนต์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


เวทย์มนต์

เวทย์มนต์ • (wêet-mon)

เวทมนตร์ เวทมนตร์#Thai


ทุ่งหญ้า

ทุ่งหญ้า • (tûng-yâa)

/tʰuŋ˥˩.jaː˥˩/


ตะปู

ตะปู • (dtà-bpuu) (classifier ตัว or ดอก)

dtà-bpuu (romanization)
ตัว (classifier)
ดอก (classifier)

From ตาปู (dtaa-bpuu). Cognate with Lao ຕະປູ (ta pū).


ตาปู

ตาปู • (dtaa-bpuu) (classifier ตัว or ดอก)

dtaa-bpuu (romanization)
ตัว (classifier)
ดอก (classifier)

ตา (dtaa) + ปู (bpuu), literally “crab's eye”, according to its shape.


เบรก

th-noun

เบรก • (brèek)


เวทมนตร์

เวทมนตร์ • (wêet-mon)

From เวท (wêet, “Veda; sacred knowledge; secret knowledge; etc”) + มนตร์ (mon, “mantra”); ultimately from Sanskrit वेद (veda, “sacred knowledge; true knowledge; etc”) + मन्त्र (mantra, “mantra”), probably via Old Khmer veda (“Veda; sacred knowledge”) + mantra (“mantra”). Compare Modern Khmer វេទមន្ត (veit mŭən).

der

Acts 8:9, KJV:
ยังมีชายคนหนึ่งชื่อซีโมนเคยทำเวทมนตร์ในเมืองนั้นมาก่อน และได้ทำให้ชาวสะมาเรียพิศวงหลงใหล เขายกตัวว่าเป็นผู้วิเศษ
yang mii chaai kon nʉ̀ng chʉ̂ʉ sii-moon kəəi tam wêet-mon nai mʉʉang nán maa gɔ̀ɔn lɛ́ dâai tam-hâi chaao sà-maa-riia pít-sà-wǒng lǒng-lǎi kǎo yók dtuua wâa bpen pûu-wí-sèet
But there was a certain man, called Simon, which beforetime in the same city used sorcery, and bewitched the people of Samaria, giving out that himself was some great one:

Acts 8:11, KJV:
คนทั้งหลายนับถือเขา เพราะเขาได้ทำเวทมนตร์ให้คนทั้งหลายพิศวงหลงใหลมานานแล้ว
kon táng-lǎai náp-tʉ̌ʉ kǎo prɔ́ kǎo dâai tam wêet-mon hâi kon táng-lǎai pít-sà-wǒng lǒng-lǎi maa naan lɛ́ɛo
And to him they had regard, because that of long time he had bewitched them with sorceries.

Acts 19:19, KJV:
และหลายคนที่ใช้เวทมนตร์ได้เอาตำราของตนมาเผาเสียต่อหน้าคนทั้งปวง ตำราเหล่านั้นคิดเป็นราคาถึงห้าหมื่นเหรียญเงิน
lɛ́ lǎai kon tîi chái wêet-mon dâai ao dtam-raa kɔ̌ɔng dton maa pǎo sǐia dtɔ̀ɔ nâa kon táng-bpuuang dtam-raa lào-nán kít bpen raa-kaa tʉ̌ng hâa mʉ̀ʉn rǐian-ngən
Many of them also which used curious arts brought their books together, and burned them before all men: and they counted the price of them, and found it fifty thousand pieces of silver.

Isaiah 47:12, KJV:
จงตั้งมั่นอยู่ในเวทมนตร์ของเจ้าและวิทยาคมเป็นอันมากของเจ้าซึ่งเจ้าทำมาหนักนักหนาตั้งแต่สาว ๆ ชะรอยมันจะเป็นประโยชน์แก่เจ้าได้ ชะรอยเจ้าจะมีชัย
jong dtâng-man yùu nai wêet-mon kɔ̌ɔng jâo lɛ́ wít-tá-yaa-kom bpen an mâak kɔ̌ɔng jâo sʉ̂ng jâo tam maa nàk nák-nǎa dtâng-dtɛ̀ɛ sǎao sǎao chá-rɔɔi man jà bpen bprà-yòot gɛ̀ɛ jâo dâai chá-rɔɔi jâo jà mii chai
Stand now with thine enchantments, and with the multitude of thy sorceries, wherein thou hast laboured from thy youth; if so be thou shalt be able to profit, if so be thou mayest prevail.

2 Chronicles 33:6, KJV:
และพระองค์ได้ทรงถวายโอรสของพระองค์ให้ลุยไฟในหุบเขาบุตรชายของฮินโนม ถือฤกษ์ยาม ใช้เวทมนตร์ ใช้ไสยศาสตร์ ติดต่อกับคนทรงและพ่อมดหมอผี พระองค์ทรงกระทำสิ่งที่ชั่วร้ายเป็นอันมากในสายพระเนตรของพระเยโฮวาห์ซึ่งเป็นการยั่วยุให้พระองค์ทรงกริ้วโกรธ
lɛ́ prá-ong dâai song tà-wǎai oo-rót kɔ̌ɔng prá-ong hâi lui-fai nai hùp-kǎo bùt-chaai kɔ̌ɔng hin-noom tʉ̌ʉ rə̂ək-yaam chái wêet-mon chái sǎi-yá-sàat dtìt-dtɔ̀ɔ gàp kon-song lɛ́ pɔ̂ɔ-mót-mɔ̌ɔ-pǐi prá-ong song grà-tam sìng tîi chûua-ráai bpen an mâak nai sǎai-prá-nêet kɔ̌ɔng prá-yee-hoo-waa sʉ̂ng bpen gaan-yûua-yú hâi prá-ong song grîu-gròot
And he caused his children to pass through the fire in the valley of the son of Hinnom: also he observed times, and used enchantments, and used witchcraft, and dealt with a familiar spirit, and with wizards: he wrought much evil in the sight of the LORD, to provoke him to anger.

charm, incantation, spell; magic, sorcery, witchcraft.


รถลาก

rót-lâak (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “wheeled vehicle”) + ลาก (lâak, “to pull”).


เครื่องดื่ม

th-noun

เครื่องดื่ม • (krʉ̂ʉang-dʉ̀ʉm)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.dɯːm˨˩/

From เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ดื่ม (dʉ̀ʉm).

com

เครื่อง (krʉ̂ʉang) + ดื่ม (dʉ̀ʉm)


ของกิน

th-noun

ของกิน • (kɔ̌ɔng-gin)

/kʰɔːŋ˩˩˦.kin˧/

From ของ (kɔ̌ɔng) + กิน (gin), Compare Lao ຂອງກິນ (khǭng kin).


น้ำแข็งแห้ง

น้ำแข็งแห้ง • (nám-kɛ̌ng-hɛ̂ɛng)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.hɛːŋ˥˩/

Calque of English dry ice, which was the trademark of the DryIce Corporation of America. Same as น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng, “ice”) + แห้ง (hɛ̂ɛng, “dry”).

com

(dated) plain ice cubes (served in a glass).


เที่ยงวัน

th-noun

เที่ยงวัน • (tîiang-wan)

เที่ยง (tîiang, “midday or midnight”) + วัน (wan, “day”).


บรรทุก

th-verb

บรรทุก • (ban-túk) (abstract noun การบรรทุก)

ban-túk (romanization)
การบรรทุก (abstract-noun)

From Angkorian Old Khmer បន្ទុក៑ (panduk). Cognate with Khmer បន្ទុក (bɑɑbɑntuk).


รถบรรทุก

th-noun

รถบรรทุก • (rót-ban-túk)


โมฆะบุรุษ

โมฆะบุรุษ • (moo-ká-bù-rùt)

โมฆบุรุษ โมฆบุรุษ#Thai

Misspelling of โมฆบุรุษ (moo-ká-bù-rùt).


รัชทายาท

รัชทายาท • (rát-chá-taa-yâat) (classifier พระองค์ or องค์)

rát-chá-taa-yâat (romanization)
พระองค์ (classifier)
องค์ (classifier)

/rat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.tʰaː˧.jaːt̚˥˩/

From รัช (rách, “royal”) + ทายาท (taa-yâat, “heir”). Compare Khmer រជ្ជទាយាទ (rɔɔccɔɔtiəyiət).

cog

Khmer រជ្ជទាយាទ (rɔɔccɔɔtiəyiət)

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๑๒ แห่งประมวลกฎหมายอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี"
kɔ̂ɔ nʉ̀ng hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng pûu-dai mìn-bprà-màat duu-mìn rʉ̌ʉ sà-dɛɛng kwaam-aa-kâat-mâat-ráai prá-má-hǎa-gà-sàt prá-raa-chí-nii rát-chá-taa-yâat rʉ̌ʉ pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan-tɛɛn-prá-ong dtɔ̂ng rá-waang-tôot jam-kúk dtâng-dtɛ̀ɛ sǎam bpii tʉ̌ng sìp-hâa bpii
Article 1 The provision of Section 112 of the Criminal Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 112 Any person who defames, insults, or expresses rancour or ill will towards the king, queen, heir to the throne, or regent, must be liable to imprisonment from three years to fifteen years."

พระ พระ#Thai

องค์ องค์#Thai

(formal) (พระ, องค์~) heir to the throne.


ดีร้าย

From ดี (dii, “good”) + ร้าย (ráai, “bad”).

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอนที่ ๖๖:
ใช้เตงจี๋ไปครั้งนี้เห็นจะได้ราชการ ดีร้ายเมืองกังตั๋งจะใช้คนดีมากับเตงจี๋เปนมั่นคง เราแต่งไว้รับเขาให้ดีเถิด
chái dteeng-jǐi bpai kráng níi hěn jà dâai râat-chá-gaan dii-ráai mʉʉang gang-dtǎng jà chái kon dii maa gàp dteeng-jǐi bpen mân-kong rao dtɛ̀ng wái ráp kǎo hâi dii tə̀ət
As we accredited Deng Zhi [to Jiangsu] this time, he seems to succeed in his official duties. Perchance, wise people sent by Jiangsu City will come with Deng Zhi. Let us now prepare to receive them with courtesy!

(somewhat archaic) anyhow, in any case; maybe, perhaps.


แยก

yɛ̂ɛk (romanization)
การแยก (abstract-noun)

to come apart; to break; to separate; to split.


เป็นชู้

th-verb

เป็นชู้ • (bpen-chúu) (abstract noun การเป็นชู้)

bpen-chúu (romanization)
การเป็นชู้ (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “to be”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).

com

2007, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๖) พ.ศ. ๒๕๕๐:
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความใน (๑) ของมาตรา ๑๕๑๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "(๑) สามีหรือภริยาอุปการะ เลี้ยงดู หรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ อีกฝ่ายหนึ่งฟ้องหย่าได้"
mâat-dtraa hâa hâi yók-lə̂ək kwaam nai à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng kɔ̌ɔng mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sǎa-mii rʉ̌ʉ pá-rí-yaa ùp-bpà-gaa-rá líiang-duu rʉ̌ʉ yók-yɔ̂ng pûu ʉ̀ʉn chǎn pá-rí-yaa rʉ̌ʉ sǎa-mii bpen-chúu rʉ̌ʉ mii-chúu rʉ̌ʉ rûuam-bprà-wee-nii gàp pûu ʉ̀ʉn bpen-aa-jin ìik fàai nʉ̀ng fɔ́ɔng yàa dâai"
Section 5 The provision of (1) of Section 1516 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "(1) When either the husband or wife supports, maintains, or honours another person as his own wife or her own husband, when he engages in adultery or she commits adultery, or when either of them habitually has intercourse with another person, the other may enter a claim for divorce."


มีชู้

th-verb

มีชู้ • (mii-chúu) (abstract noun การมีชู้)

mii-chúu (romanization)
การมีชู้ (abstract-noun)

/miː˧.t͡ɕʰuː˦˥/

From มี (mii, “to have”) + ชู้ (chúu, “lover; male illicit lover”).


โมฆบุรุษ

th-noun

โมฆบุรุษ • (moo-ká-bù-rùt)

From โมฆ (moo-ká-, “invalid, void; profitless, useless; etc”) + บุรุษ (bù-rùt, “man; person”); ultimately from Sanskrit मोघ (mogha, “fruitless; futile; unprofitable; useless; vain”) + पुरुष (puruṣa, “man; person”), probably via Pre-Angkorian Old Khmer puruṣa (“man; person”). Compare Modern Khmer មោឃបុរស (moŭkhbŏrsâ).

cog

พระไตรปิฎก, พระวินัยปิฎก เล่ม ๔, มหาวรรค ภาค ๑, ข้อ [๙๑]:
ดูกร โมฆบุรุษทั้งหลาย การกระทำของพวกเธอนั้นไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้ ไม่ควรทำ
duu-gà-rá moo-ká-bù-rùt táng-lǎai gaan-grà-tam kɔ̌ɔng pûuak təə nán mâi mɔ̀ mâi sǒm mâi kuuan mâi châi gìt kɔ̌ɔng sà-má-ná chái mâi dâai mâi kuuan tam
Behold, all the men of no worth, the acts of yours are not appropriate, are not proper, are not suitable, are not the business of the clergy, are of no use, and ought not to be done.

(formal, elegant) good-for-nothing; ne'er-do-well.


รองเท้าสเกต

th-noun

รองเท้าสเกต • (rɔɔng-táao-sà-gét)


เพิกถอน

th-verb

เพิกถอน • (pə̂ək-tɔ̌ɔn) (abstract noun การเพิกถอน)

pə̂ək-tɔ̌ɔn (romanization)
การเพิกถอน (abstract-noun)

/pʰɤːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦/

From เพิก (pə̂ək, “to remove”) + ถอน (tɔ̌ɔn, “to remove”).

com

1925, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘:
มาตรา ๒๓๗ เจ้าหนี้ชอบที่จะร้องขอให้ศาลเพิกถอนเสียได้ซึ่งนิติกรรมใด ๆ อันลูกหนี้ได้กระทำลงทั้งรู้อยู่ว่า จะเป็นทางให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับถ้าปรากฏว่า ในขณะที่ทำนิติกรรมนั้น บุคคลซึ่งเป็นผู้ได้ลาภงอกแต่การนั้นมิได้รู้เท่าถึงข้อความจริงอันเป็นทางให้เจ้าหนี้ต้องเสียเปรียบนั้นด้วย
mâat-dtraa sɔ̌ɔng rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt jâao-nîi chɔ̂ɔp tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan pə̂ək-tɔ̌ɔn sǐia dâai sʉ̂ng ní-dtì-gam dai dai an lûuk-nîi dâai grà-tam long táng rúu yùu wâa jà bpen taang hâi jâao-nîi sǐia-bprìiap dtɛ̀ɛ kwaam kɔ̂ɔ níi tân mí hâi chái bang-káp tâa bpraa-gòt wâa nai kà-nà tîi tam ní-dtì-gam nán bùk-kon sʉ̂ng bpen pûu dâai lâap-ngɔ̂ɔk dtɛ̀ɛ gaan nán mí dâai rúu-tâo tʉ̌ng kɔ̂ɔ-kwaam-jing an bpen taang hâi jâao-nîi dtɔ̂ng sǐia-bprìiap nán dûai
Section 237 An obligee is entitled to demand the court to rescind any juristic act which an obligor commits knowing that it will prejudice the obligee; provided, however, that, this provision shall not apply if it appears that any person who benefits from such act did not know, at the time of such act, the fact that the obligee is to be prejudiced.

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๔๖๗ เมื่อสมรสแล้ว จะเปลี่ยนแปลงเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสนั้นไม่ได้ นอกจากจะได้รับอนุญาตจากศาล
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hòk-sìp jèt mʉ̂ʉa sǒm-rót lɛ́ɛo jà bplìian-bplɛɛng pə̂ək-tɔ̌ɔn sǎn-yaa-gɔ̀ɔn-sǒm-rót nán mâi dâai nɔ̂ɔk-jàak jà dâai-ráp à-nú-yâat jàak sǎan
Section 1467 After marriage, the prenuptial agreement may not be altered or revoked without the approval of the court.

2007, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐:
มาตรา ๓๒...ในกรณีที่มีการกระทำซึ่งกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพตามวรรคหนึ่ง ผู้เสียหาย พนักงานอัยการ หรือบุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์ของผู้เสียหาย มีสิทธิร้องต่อศาลเพื่อให้สั่งระงับหรือเพิกถอนการกระทำเช่นว่านั้น
mâat-dtraa sǎam-sìp sɔ̌ɔng...nai gà-rá-nii tîi mii gaan-grà-tam sʉ̂ng grà-tóp dtɔ̀ɔ sìt-tí lɛ́ sěe-rii-pâap dtaam wák nʉ̀ng pûu-sǐia-hǎai pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan rʉ̌ʉ bùk-kon ʉ̀ʉn dai pʉ̂ʉa bprà-yòot kɔ̌ɔng pûu-sǐia-hǎai mii sìt-tí rɔ́ɔng dtɔ̀ɔ sǎan pʉ̂ʉa hâi sàng rá-ngáp rʉ̌ʉ pə̂ək-tɔ̌ɔn gaan-grà-tam chêen wâa nán
Section 32...In the event that there happens an act which affects the rights and liberties under Paragraph 1, the victim, a public prosecutor, or any other person in the interest of the victim has the right to apply to the court for an order suppressing or revoking the said act.

(formal) to abrogate; to cancel; to revoke.


เที่ยง

th-noun

เที่ยง • (tîiang)

From Middle Chinese 定 (MC dengH, “stable”). Cognate with Northern Thai ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ, Khün ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ, Lao ທ່ຽງ (thīang), Lü ᦵᦑᧂᧈ (teng¹), Shan တဵင်ႈ (tāeng), Ahom 𑜄𑜢𑜂𑜫 (tiṅ), Nong Zhuang dingh or dingq, Saek เถี้ยง.

1967, ศาลฎีกา, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๒๕๐/๒๕๑๐ ลงวันที่ ๒๒ มีนาคม ๒๕๑๐ ในคดีระหว่างพนักงานอัยการ กรมอัยการ โจทก์ นายพิมล กาฬสีห์ ที่ ๑ นางนภาพันธ์ กาฬสีห์ ที่ ๒ จำเลย เรื่อง ความผิดเกี่ยวกับเพศ”, in บุญร่วม เทียมจันทร์, editor, รวมคำพิพากษาฎีกาคดีดัง, Bangkok: จงเจริญการพิมพ์, published 1986, pages 300—306:
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยทั้งสองเป็นสามีภริยา...ร่วมกันกระทำผิด...เมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๐๖ เวลากลางคืน หลังเที่ยง ถึงวันที่ ๒๙ เวลากลางคืน ก่อนเที่ยง...
jòot fɔ́ɔng wâa · jam-ləəi táng sɔ̌ɔng bpen sǎa-mii pá-rí-yaa ... rûuam-gan grà-tam pìt ... mʉ̂ʉa wan-tîi · yîi-sìp bpɛ̀ɛt · gà-rá-gà-daa-kom · sɔ̌ɔng-pan hâa rɔ́ɔi hòk · wee-laa glaang-kʉʉn · lǎng tîiang · tʉ̌ng wan-tîi · yîi-sìp gâao · wee-laa glaang-kʉʉn · gɔ̀ɔn tîiang ...
The Prosecutor filed a charge stating: The two Accused are husband [and] wife...[and had] jointly committed offences...[during the period] from the nighttime [of] the 28th day [of] July, 2506, after the midnight, to the nighttime [of] the 29th day [of July, 2506], before the midnight...


เที่ยง

th-adj

เที่ยง • (tîiang) (abstract noun ความเที่ยง)

tîiang (romanization)
ความเที่ยง (abstract-noun)

2007 February 17, “ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตไม่เที่ยง”, in มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา, Bangkok: มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา, retrieved 2020-01-17:
ชีวิตไม่เที่ยง มีการเปลี่ยนแปลงหรือแตกดับอยู่ตลอดเวลา
chii-wít mâi tîiang · mii gaan-bplìian-bplɛɛng rʉ̌ʉ dtɛ̀ɛk-dàp yùu dtà-lɔ̀ɔt-wee-laa
Life is not certain. Changing or ending [can] take place at any time.

certain; sure; changeless, stable; invariable; constant; consistent.

permanent; perpetual; long-lasting; enduring; durable.

exact, precise, accurate; right, correct; truthful, faithful.


ยกเลิก

th-verb

ยกเลิก • (yók-lə̂ək) (abstract noun การยกเลิก)

yók-lə̂ək (romanization)
การยกเลิก (abstract-noun)

/jok̚˦˥.lɤːk̚˥˩/

From ยก (yók, “to lift”) + เลิก (lə̂ək, “to lift”).

com

2022 September 23, “ด่วน! รัฐบาลประกาศยุบ ศบค. ยกเลิก พ.ร.ก. ฉุกเฉิน มีผล 1 ตุลาคมนี้”, in มติชนออนไลน์, กรุงเทพฯ: มติชน:
ด่วน! รัฐบาลประกาศยุบ ศบค. ยกเลิก พ.ร.ก. ฉุกเฉิน มีผล 1 ตุลาคมนี้
dùuan! · rát-tà-baan bprà-gàat yúp · sɔ̌ɔ-bɔɔ-kɔɔ · yók-lə̂ək · pɔɔ-rɔɔ-gɔɔ · chùk-chə̌ən · mii-pǒn · nʉ̀ng · dtù-laa-kom níi
Breaking! Govt announces dissolving CCSA, revoking emergency decree, to be effective this October 1st

2020 March 2, กองบรรณาธิการวอยซ์ออนไลน์, “พิษโควิด-๑๙ ได๋ ไดอาน่า ถูกยกเลิกงานกว่า ๒๐ งาน”, in วอยซ์ออนไลน์, Bangkok: วอยซ์ออนไลน์:
ได๋ พิธีกรและนักแสดงชื่อดัง ถูกยกเลิกงานพิธีกรกว่า 20 งาน...เหตุโควิด-19 ระบาด
dǎi · pí-tii-gɔɔn lɛ́ nák-sà-dɛɛng chʉ̂ʉ-dang · tùuk yók-lə̂ək ngaan pí-tii-gɔɔn gwàa · yîi-sìp · ngaan ... hèet koo-wít-sìp-gâao · rá-bàat
Dai, a renowned emcee and actress, has over 20 [of her] emcee works cancelled ... due to the outbreak of COVID-19.

2019 January 21, “เคาะขยายเวลาปิดหีบอีก ๒ ชั่วโมง เล็งยกเลิก ลต. ล่วงหน้าในประเทศ อ้างเสียงบเยอะ”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-03-24:
เคาะขยายเวลาปิดหีบอีก ๒ ชั่วโมง เล็งยกเลิก ลต. ล่วงหน้าในประเทศ อ้างเสียงบเยอะ
kɔ́ kà-yǎai wee-laa bpìt-hìip ìik · sɔ̌ɔng · chûua-moong · leng yók-lə̂ək · lɔɔ-dtɔɔ · lûuang-nâa nai bprà-têet · âang sǐia ngóp yə́
[Authorities] propose the extension of the [ballot] box closing time for two [more] hours [and] prepare to cancel the advance polling in the country, citing the wasting of large budgets.

(formal) to cancel; to revoke; to abrogate; to annul; to rescind.


สูท

th-noun

สูท • (sùut)


เซเทอร์

เซเทอร์ • (see-tə̂ə) (classifier ตน or ตัว)

see-tə̂ə (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

/seː˧.tʰɤː˥˩/


ลาก่อย

th-interj

ลาก่อย • (laa-gɔ̀i)

From deliberate mistyping of ลาก่อน (laa-gɔ̀ɔn).

th-l

ลาก่อน (laa-gɔ̀ɔn)

(Internet slang, humorous) farewell; goodbye; rest in peace.


สิทธิเก็บกิน

th-noun

สิทธิเก็บกิน • (sìt-tí-gèp-gin)

From สิทธิ (sìt-tí, “right”) + เก็บกิน (gèp-gin, “to store benefits for enjoyment”, literally “to keep and enjoy”).
Probably first used on 16 March 1930, when the fourth book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

มาตรา ๑๔๑๗ อสังหาริมทรัพย์อาจต้องตกอยู่ในบังคับสิทธิเก็บกินอันเป็นเหตุให้ผู้ทรงสิทธินั้นมีสิทธิครอบครอง ใช้ และถือเอาซึ่งประโยชน์แห่งทรัพย์สินนั้น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìp-jèt à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp àat dtɔ̂ng dtòk yùu nai bang-káp sìt-tí-gèp-gin an bpen-hèet hâi pûu-song-sìt-tí nán mii sìt-tí krɔ̂ɔp-krɔɔng chái lɛ́ tʉ̌ʉ-ao sʉ̂ng bprà-yòot hɛ̀ng sáp-sǐn nán
Section 1417 An immovable property may be subjected to a usufruct, by which the usufructuary is entitled to possess, use, and derive benefits from that property.
มาตรา ๑๔๑๘ สิทธิเก็บกินนั้นจะก่อให้เกิดโดยมีกำหนดเวลาหรือตลอดชีวิตแห่งผู้ทรงสิทธิก็ได้
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sìp-bpɛ̀ɛt sìt-tí-gèp-gin nán jà gɔ̀ɔ-hâi-gə̀ət dooi mii gam-nòt-wee-laa rʉ̌ʉ dtà-lɔ̀ɔt chii-wít hɛ̀ng pûu-song-sìt-tí gɔ̂ɔ-dâai
Section 1418 A usufruct may be created either for a period of time or for the life of the usufructuary.
มาตรา ๑๔๒๐ เมื่อสิทธิเก็บกินสิ้นลง ผู้ทรงสิทธิต้องส่งทรัพย์สินคืนแก่เจ้าของ

1930, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๔ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๔๗๓

Section 1420 The usufructuary is obliged to return the property to the owner after the end of the usufruct.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi yîi-sìp mʉ̂ʉa sìt-tí-gèp-gin sîn long pûu-song-sìt-tí dtɔ̂ng sòng sáp-sǐn kʉʉn gɛ̀ɛ jâo-kɔ̌ɔng


เมษปิศาจ

th-noun

เมษปิศาจ • (mêet-sà-bpì-sàat) (classifier ตน or ตัว)

mêet-sà-bpì-sàat (romanization)
ตน (classifier)
ตัว (classifier)

From เมษ (mêet, “ram; sheep”) + ปิศาจ (bpì-sàat, “demon; ghost; evil spirit”).

com

Isaiah 13:21, KJV:
แต่สัตว์ป่าจะนอนลงที่นั่น และบ้านเรือนในนั้นจะเต็มไปด้วยนกทึดทือ นกเค้าแมวจะอาศัยที่นั่น เมษปิศาจจะเต้นรำอยู่ที่นั่น
dtɛ̀ɛ sàt bpàa jà nɔɔn long tîi-nân · lɛ́ bâan-rʉʉan nai nán jà dtem bpai dûai nók tʉ́t-tʉʉ · nók káo-mɛɛo jà aa-sǎi tîi-nân · mêet-sà-bpì-sàat jà dtên-ram yùu tîi-nân
But wild beasts of the desert shall lie there; and their houses shall be full of doleful creatures; and owls shall dwell there, and satyrs shall dance there.


พระราชกฤษฎีกา

th-noun

พระราชกฤษฎีกา • (prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa (romanization)
ฉบับ (classifier)

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.krit̚˨˩.sa˨˩.diː˧.kaː˧/

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa, “edict; decree”). Compare Khmer ព្រះរាជក្រឹត្យ (prĕəhriəckrətyɑɑ).

cog

ព្រះរាជក្រឹត្យ

Khmer ព្រះរាជក្រឹត្យ (prĕəhriəckrətyɑɑ)

(archaic) any law, regulation, command, or edict given by a royal person.

(Thailand law) royal decree: decree issued by the monarch by virtue of a legal provision, probably first used on 10 December 1932 when the first constitution was enacted. Abbreviation: พ.ร.ฎ. (pɔɔ-rɔɔ-dɔɔ).


พระราชกำหนด

th-noun

พระราชกำหนด • (prá-râat-chá-gam-nòt) (classifier ฉบับ)

prá-râat-chá-gam-nòt (romanization)
ฉบับ (classifier)

From พระราช (prá-râat-chá, “a prefix to nouns concerning a royal person”, literally “holy and royal”) + กำหนด (gam-nòt, “definition; determination; prescription”). Compare Khmer ព្រះរាជកំណត់ (preăhréachkâmnât).

cog

ព្រះរាជកំណត់

1932 December 10, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok, published n.d., archived from the original on 2021-10-18, page 8:
มาตรา ๕๒ ในเหตุฉุกเฉินซึ่งจะเรียกประชุมสภาผู้แทนราษฎรให้ทันท่วงทีมิได้ พระมหากษัตริย์จะทรงตราพระราชกำหนดให้ใช้บังคับดั่งเช่นพระราชบัญญัติก็ได้
mâat-dtraa · hâa-sìp sɔ̌ɔng · nai hèet chùk-chə̌ən sʉ̂ng jà rîiak bprà-chum sà-paa-pûu-tɛɛn-râat-sà-dɔɔn hâi tan-tûuang-tii mí dâai · prá má-hǎa gà-sàt jà song dtraa prá-râat-chá-gam-nòt hâi chái-bang-káp dàng-chên prá-râat-chá-ban-yàt gɔ̂ɔ-dâai
Section 52 In case of emergency where it is unable to promptly convene the House of Representatives, the Monarch may enact an emergency decree to be applied as an act.

1946 May 9, “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๘๙”, in ห้องสมุดกฎหมาย (pdf), Bangkok, published n.d., archived from the original on 2020-12-24, page 12:
มาตรา ๗๒ ในเหตุฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบด่วนในอันจะรักษาความปลอดภัยสาธารณะหรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะและจะเรียกประชุมรัฐสภาให้ทันท่วงทีมิได้ก็ดี หรือเมื่อกรณีเช่นว่านั้นเกิดขึ้นในระหว่างสภาผู้แทนถูกยุบก็ดี พระมหากษัตริย์จะทรงตราพระราชกำหนดให้ใช้บังคับดั่งเช่นพระราชบัญญัติก็ได้
mâat-dtraa · jèt-sìp sɔ̌ɔng · nai hèet chùk-chə̌ən tîi mii kwaam-jam-bpen rîip-dùuan nai-an-jà rák-sǎa kwaam-bplɔ̀ɔt-pai sǎa-taa-rá-ná rʉ̌ʉ bpɔ̂ng-bpàt pai-pí-bàt sǎa-taa-rá-ná lɛ́ jà rîiak bprà-chum rát-tà-sà-paa hâi tan-tûuang-tii mí dâai gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa gà-rá-nii chên wâa nán gə̀ət kʉ̂n nai rá-wàang sà-paa-pûu-tɛɛn tùuk yúp gɔ̂ɔ-dii · prá má-hǎa gà-sàt jà song dtraa prá-râat-chá-gam-nòt hâi chái-bang-káp dàng-chên prá-râat-chá-ban-yàt gɔ̂ɔ-dâai
Section 72 In case of emergency where there arises an urgent need to maintain public safety or to avert public disaster and it is unable to promptly convene the National Assembly, or when the said case takes place whilst the House of Representatives is dissolved, the Monarch may enact an emergency decree to be applied as an act.

(Thailand law) emergency decree: law enacted by the monarch upon advice of the executive branch in case of emergency, having the same force as an act of parliament; probably first used on 10 December 1932 when the first constitution was enacted. Abbreviation: พ.ร.ก. (pɔɔ-rɔɔ-gɔɔ).

รัฐกำหนด รัฐกำหนด#Thai

similar enactment in a monarchical country; that in a republic or other state than a monarchy is called รัฐกำหนด


มกร

th-noun

มกร • (má-gɔɔn)

From Sanskrit मकर (makara, “alligator; crocodile; dolphin”); probably via Old Khmer makara (“Capricorn”). Compare Modern Khmer មករ (môkâr), Lao ມັງກອນ (mang kǭn).


กฤดีกา

From extension or corruption of กติกา (gà-dtì-gaa).

กฤษฎีกา กฤษฎีกา#Thai

(archaic) Alternative form of กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa)


กฤตยฎีกา

กฤษฎีกา กฤษฎีกา#Thai


กติกา

กฤษฎีกา (grìt-sà-dii-gaa)

Borrowed from Pali katikā (“agreement; pact”). Cognate with Khmer កតិកា (kaʼtekaa).


จวน

juuan (romanization)
หลัง (classifier)
แห่ง (classifier)

→ Lao: ຈວນ (chūan)

Compare Lao ຈວນ (chūan), Chinese 官 (guān).

(historical) enclosure containing the residence and office of a public officer, especially the ruler of a town.


ลิขสิทธิ์

th-noun

ลิขสิทธิ์ • (lík-kà-sìt)

From ลิข (lík, “writing”) + สิทธิ์ (sìt, “right”); perhaps calque of English copyright.
Probably used officially for the first time on 16 June 1931, when the พระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรม พุทธศักราช ๒๔๗๔ (Literary Works and Artistic Works Protection Act, 2474 Buddhist Era) was enacted. Formerly known as กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ.

th-l

กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ

กรรมสิทธิ์ผู้แต่งหนังสือ

1998 April 2, นิคม มูสิกะคามะ, “คำนำ”, in หนึ่งในร้อย, กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร:
มอบลิขสิทธิ์วรรณกรรมของดอกไม้สดให้แก่หอสมุดแห่งชาติ
mɔ̂ɔp lík-kà-sìt wan-ná-gam kɔ̌ɔng dɔ̀ɔk-máai sòt hâi-gɛ̀ɛ hɔ̌ɔ-sà-mùt hɛ̀ng-châat
granted the copyright [over] the literary works of Dokmai Sot to the National Library.

2016, ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญาและบ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, “ลิขสิทธิ์ (Copyright)”, in ศูนย์ทรัพย์สินทางปัญญาและบ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, archived from the original on 2023-01-27:
กฎหมายลิขสิทธิ์ให้ความคุ้มครองแก่งาน...
gòt-mǎai lík-kà-sìt hâi kwaam-kúm-krɔɔng gɛ̀ɛ ngaan ...
The copyright law offers protection to the works...


กฤษฎีกา

From extension or corruption of กติกา (gà-dtì-gaa). Compare Khmer ក្រឹត្យ (krətyɑɑ).

(somewhat archaic) edict, decree; law, rule, regulation.

พระราชกฤษฎีกา พระราชกฤษฎีกา#Thai

(colloquial) Clipping of พระราชกฤษฎีกา (prá-râat-chá-grìt-sà-dii-gaa).


กฤษฎีกา

คณะกรรมการกฤษฎีกา คณะกรรมการกฤษฎีกา#Thai

(colloquial) Clipping of คณะกรรมการกฤษฎีกา (“Council of State of Thailand”).

สำนักงาน สำนักงาน#Thai

(colloquial) Clipping of สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (“Office of the Council of State of Thailand”).


ทรัพยสิทธิ

th-noun

ทรัพยสิทธิ • (sáp-pá-yá-sìt)

From ทรัพย (“of or pertaining to property”) + สิทธิ (sìt-tí, “right”); calque of English real right.
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

มาตรา ๑๒๙๘ ทรัพยสิทธิทั้งหลายนั้น ท่านว่า จะก่อตั้งขึ้นได้แต่ด้วยอาศัยอำนาจในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi gâao-sìp bpɛ̀ɛt sáp-pá-yá-sìt táng-lǎai nán tân wâa jà gɔ̀ɔ-dtâng kʉ̂n dâai dtɛ̀ɛ dûai aa-sǎi am-nâat nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉ̌ʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn
Section 1298 It is hereby prescribed that all real rights may only be created by virtue of the present Code or other law.
มาตรา ๑๒๙๙ ภายในบังคับแห่งบทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น ท่านว่า การได้มาโดยนีติกรรมซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์นั้นไม่บริบูรณ์ เว้นแต่นีติกรรมจะได้ทำเป็นหนังสือ และได้จดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้ามีผู้ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนีติกรรม สิทธิของผู้ได้มานั้น ถ้ายังมิได้จดทะเบียนไซร้ ท่านว่า จะมีการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนไม่ได้ และสิทธิอันยังมิได้จดทะเบียนนั้นมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว

1930, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติ บรรพ ๔ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๔๗๓

Section 1299 Subject to the provisions of the present Code or other law, it is hereby prescribed that the acquisition of immovable property or a real right concerning immovable property by means of a juristic act is not complete, save where the juristic act has been made in writing and the acquisition has been registered by the competent authority. Should there be anyone acquiring immovable property or a real right concerning immovable property by any other means than a juristic act, it is said that there can be no change in the register in relation to the right of the acquiror, unless the right has been registered. And the right which is not yet registered may not be set up as a defence against a third party who has acquired a right for value and in good faith and has registered his right in good faith.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sɔ̌ɔng rɔ́ɔi gâao-sìp gâao paai-nai bang-káp hɛ̀ng bòt-ban-yàt nai bprà-muuan-gòt-mǎai níi rʉ̌ʉ gòt-mǎai ʉ̀ʉn tân wâa gaan-dâai-maa dooi nii-dtì-gam sʉ̂ng à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp rʉ̌ʉ sáp-pá-yá-sìt an gìao-gàp à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp nán mâi bɔɔ-rí-buun wéen-dtɛ̀ɛ nii-dtì-gam jà dâai tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ lɛ́ dâai jòt-tá-biian gaan-dâai-maa gàp pá-nák-ngaan-jâao-nâa-tîi tâa mii pûu dâai-maa sʉ̂ng à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp rʉ̌ʉ sáp-pá-yá-sìt an gìao-gàp à-sǎng-hǎa-rí-má-sáp dooi taang ʉ̀ʉn nɔ̂ɔk-jàak nii-dtì-gam sìt-tí kɔ̌ɔng pûu dâai-maa nán tâa yang mí-dâai jòt-tá-biian sái tân wâa jà mii gaan-bplìian-bplɛɛng taang tá-biian mâi-dâai lɛ́ sìt-tí an yang mí-dâai jòt-tá-biian nán mí hâi yók kʉ̂n bpen kɔ̂ɔ-dtɔ̀ɔ-sûu bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk pûu dâai sìt-tí maa dooi sǐia kâa-dtɔ̀ɔp-tɛɛn lɛ́ dooi sùt-jà-rìt lɛ́ dâai jòt-tá-biian sìt-tí dooi sùt-jà-rìt lɛ́ɛo


หมิ่นประมาท

th-noun

หมิ่นประมาท • (mìn-bprà-màat) (classifier ฐาน or สถาน)

mìn-bprà-màat (romanization)
ฐาน (classifier)
สถาน (classifier)

From หมิ่น (mìn, “to look down”) + ประมาท (bprà-màat, “to look down”).

com

มาตรา ๓๒๖ ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามโดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

1992, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๑๑) พ.ศ. ๒๕๓๒:

มาตรา ๓๒๗ ผู้ใดใส่ความผู้ตายต่อบุคคลที่สาม และการใส่ความนั้นน่าจะเป็นเหตุให้บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตรของผู้ตายเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๓๒๖ นั้น

1956, ประมวลกฎหมายอาญา:


หมิ่นประมาท

th-verb

หมิ่นประมาท • (mìn-bprà-màat) (abstract noun การหมิ่นประมาท or ความหมิ่นประมาท)

mìn-bprà-màat (romanization)
การหมิ่นประมาท (abstract-noun)
ความหมิ่นประมาท (abstract-noun)

มาตรา ๑๑๒ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี

1976, คำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ ๔๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๑๙:

ครั้งก่อนออกมาต่อยุทธ์ ต้องเทพอาวุธพระเชษฐา ถึงสองครั้งไม่สิ้นชีวา ผ่านฟ้าอย่าหมิ่นประมาทมัน

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๙๗:

(archaic) to look down; to slight; to underestimate.

Matthew 9:3, KJV:
ดูเถิด พวกธรรมาจารย์บางคนคิดในใจว่า คนนี้พูดหมิ่นประมาท
duu tə̀ət · pûuak tam-maa-jaan baang kon kít nai jai wâa · kon níi pûut mìn-bprà-màat
And, behold, certain of the scribes said within themselves, This man blasphemeth.

Psalm 74:10, KJV:
ศัตรูจะหมิ่นประมาทพระนามของพระองค์เป็นนิตย์หรือ
sàt-dtruu jà mìn-bprà-màat prá naam kɔ̌ɔng prá-ong bpen nít rʉ̌ʉ
Shall the enemy blaspheme thy name for ever?

(somewhat archaic) to speak (of, to) or treat with contempt or rudeness.


ปือ

th-adj

ปือ • (bpʉʉ)

Uncertain. Compare Burmese ပို့ (pui., “full”), ပြော (prau:, “great in degree; full of; plentiful”), ပြည့် (prany., “full”); Lao ໂປ (pō, “swollen, inflated”); Khün ᨸᩨ (“enlarged, swollen, inflated”); Shan ပိုဝ် (pǔe, “distended, inflated”), ပူ (pǔu, “flowing; full”), ပေႉ (pḛ̂e, “also; full”), ပျေႉ (pjḛ̂e, “full”).

ยวนพ่าย:
ชยชยยศโยคก้อง ไตรตรึงษ์ บุญเบอกวยงทองปือ ไต่เต้า
chai chai yót yôok gɔ̂ng · dtrai-dtrʉng · bun bə̀ək wiiang tɔɔng bpʉʉ · dtài-dtâo
Victory! Victory! His Majesty is blessed with dignity, that echoes across the Thirty-Third Paradise. His rich merit brings about many towns and gold into his possession.

โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์มหาราช:
เบิกโขลนทวารเข้าป่า ปือพฤกษ์ พพวกพาลคชคึก คล่ำคล้าย
bə̀ək klǒon-tá-waan kâo bpàa · bpʉʉ prʉ́k · pá-pûuak paan kót kʉ́k · klâm-kláai
His Majesty entered the grove gate into the forest full of trees, rich with fierce beasts and furious elephants thronging together.

(somewhat archaic) abundant; full; many; much.


การหมั้น

th-noun

การหมั้น • (gaan-mân)

From การ (gaan, abstract noun prefix) + หมั้น (mân, “to betroth; to engage”).

com

มาตรา ๑๔๓๕ การหมั้นจะทำได้ต่อเมื่อชายและหญิงมีอายุสิบเจ็ดปีบริบูรณ์แล้ว การหมั้นที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติวรรคหนึ่งเป็นโมฆะ
mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hâa gaan-mân jà tam dâai dtɔ̀ɔ mʉ̂ʉa chaai lɛ́ yǐng mii aa-yú sìp-jèt bpii bɔɔ-rí-buun lɛ́ɛo gaan-mân tîi fàa-fǒtn bòt-ban-yàt wák nʉ̀ng bpen moo-ká
Section 1435 An engagement may be made only when the man and woman have already attained the complete age of seventeen. Void shall be any engagement that is in breach of the provision of Paragraph 1.
มาตรา ๑๔๓๘ การหมั้นไม่เป็นเหตุที่จะร้องขอให้ศาลบังคับให้สมรสได้ ถ้าได้มีข้อตกลงกันไว้ว่า จะให้เบี้ยปรับในเมื่อผิดสัญญาหมั้น ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆะ

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙

Section 1438 No engagement shall ground a request for the court to enforce a marriage. Should there by any agreement that a penalty is to be paid in case the engagement contract is breached, such agreement shall be void.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp bpɛ̀ɛt gaan-mân mâi bpen-hèet tîi jà rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ hâi sǎan bang-káp hâi sǒm-rót dâai tâa dâai mii kɔ̂ɔ-dtòk-long gan wái wâa jà hâi bîia-bpràp nai mʉ̂ʉa pìt sǎn-yaa mân kɔ̂ɔ-dtòk-long nán bpen moo-ká

หมั้น หมั้น#Thai


สีนสอด

th-noun

สีนสอด • (sǐn-sɔ̀ɔt)

/sin˩˩˦.sɔːt̚˨˩/

From สีน (sǐin, “archaic form of สิน”) + สอด (sɔ̀ɔt).

com

พระไอยการลักษณผัวเมีย
๖๘ มาตราหนึ่ง ผัวเมียอยู่ด้วยกัน ต่างคนต่างผิดใจกัน จะหย่ากันไซ้ ให้หญิงส่งสีนสอดขันหมากแก่ชาย ถ้ามีลูกด้วยกันไซ้ ท่านมิให้ส่งสีนสอดขันหมากแก่ชายเลย
hòk-sìp bpɛ̀ɛt mâat-dtraa nʉ̀ng pǔua miia yùu dûai gan dtàang kon dtàang pìt-jai gan jà yàa gan sái hâi yǐng sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai tâa mii lûuk dûai gan sái tân mí hâi sòng sǐn-sɔ̀ɔt kǎn-màak gɛ̀ɛ chaai ləəi
68. Another section is as follows: When a man and wife live together, and become at variance with each other, and thus want to divorce, the woman shall return the bride price and paan bowl to the man. But if they already have a child, it is prescribed that the bride price and paan bowl need not to be returned to the man at all.

สินสอด สินสอด#Thai


ฟังก์ชัน

th-noun

ฟังก์ชัน • (fang-chân)


ของหมั้น

ของหมั้น • (kɔ̌ɔng-mân)

/kʰɔːŋ˩˩˦.man˥˩/

From ของ (kɔ̌ɔng, “thing”) + หมั้น (mân, “betrothal; engagement”).
Probably first used in 1934, when the Act Promulgating Book 5 of the Civil and Commercial Code 1934 (พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พุทธศักราช ๒๔๗๗) was drafted (signed into law on 27 May 1935).

af

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔๓๖ และมาตรา ๑๔๓๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "...มาตรา ๑๔๓๗ การหมั้นจะสมบูรณ์เมื่อฝ่ายชายได้ส่งมอบหรือโอนทรัพย์สินอันเป็นของหมั้นให้แก่หญิงเพื่อเป็นหลักฐานว่า จะสมรสกับหญิงนั้น เมื่อหมั้นแล้ว ให้ของหมั้นตกเป็นสิทธิแก่หญิง...ถ้าจะต้องคืนของหมั้นหรือสินสอดตามหมวดนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๑๒ ถึงมาตรา ๔๑๘ แห่งประมวลกฎหมายนี้ ว่าด้วยลาภมิควรได้ มาใช้บังคับโดยอนุโลม"

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓

Section 3 The provisions of Section 1436 and Section 1437 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "...Section 1437 An engagement shall be complete when the man side has delivered or transferred the property which is the engagement gift to the woman as evidence that the man will marry the woman. Upon engagement, the engagement gift shall absolutely belong to the woman... Should an engagement gift or bride price need to be returned under this Chapter, the provisions of Section 412 to Section 418 of this Code, which govern unjust enrichment, shall apply mutatis mutandis."

mâat-dtraa sǎam hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "...mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt gaan-mân jà sǒm-buun mʉ̂ʉa fàai-chaai dâai sòng-mɔ̂ɔp rʉ̌ʉ oon sáp-sǐn an bpen kɔ̌ɔng-mân hâi gɛ̀ɛ yǐng pʉ̂ʉa bpen làk-tǎan wâa jà sǒm-rót gàp yǐng nán mʉ̂ʉa mân lɛ́ɛo hâi kɔ̌ɔng-mân dtòk bpen-sìt-tí gɛ̀ɛ yǐng...tâa jà dtɔ̂ng kʉʉn kɔ̌ɔng-mân rʉ̌ʉ sǐn-sɔ̀ɔt dtaam mùuat níi hâi nam bòt-ban-yàt mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi sìp-sɔ̌ɔng tʉ̌ng mâat-dtraa sìi rɔ́ɔi sìp-bpɛ̀ɛt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai níi wâa-dûai lâap-mí-kuuan-dâai maa chái-bang-káp dooi-à-nú-loom"

(law) engagement gift: property given by a man or his family to a woman as evidence that he will marry her.


ปรมราชาธิราช

th-noun

ปรมราชาธิราช • (bpɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

/pɔː˧.rom˧.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

/pɔː˧.ra˦˥.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

/pa˨˩.ra˦˥.ma˦˥.raː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/

บรมราชาธิราช บรมราชาธิราช#Thai

Alternative form of บรมราชาธิราช (bɔɔ-rom-raa-chaa-tí-râat)

Bhumibol Adulyadej
Chulalongkorn
Elizabeth II


การหย่า

การหย่า • (gaan-yàa)

From การ (gaan, “abstract noun prefix”) + หย่า (yàa, “to divorce; to discontinue”).

com

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:
มาตรา ๑๕๐๑ การสมรสย่อมสิ้นสุดลงด้วยความตาย การหย่า หรือศาลพิพากษาให้เพิกถอน
mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi èt gaan-sǒm-rót yɔ̂m sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai gaan-yàa rʉ̌ʉ sǎan pí-pâak-sǎa hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn
Section 1501 A marriage shall come to an end upon death, divorce, or revocation by court judgment.
มาตรา ๑๕๑๔ การหย่านั้นจะทำได้แต่โดยความยินยอมของทั้งสองฝ่ายหรือโดยคำพิพากษาของศาล
mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi sìp-sìi gaan-yàa nán jà tam dâai dtɛ̀ɛ dooi kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng táng sɔ̌ɔng fàai rʉ̌ʉ dooi kam-pí-pâak-sǎa kɔ̌ɔng sǎan
Section 1514 A divorce may only be effected by mutual consent or by court judgment.

หย่า หย่า#Thai


สินสอด

th-noun

สินสอด • (sǐn-sɔ̀ɔt)

/sin˩˩˦.sɔːt̚˨˩/

From สิน (sǐn, “money; property”) + สอด (sɔ̀ɔt, “to insert; to intervene; etc”); literally "inserted property".

com

(archaic) payment made in return for a favour received.


ผิ

1920, พระยาศรีสุนทรโวหาร (ผัน สาลักษณ), อิลราชคำฉันท์:
ผาณิตผิชิดมด ฤจะอดบอาจจะมี แม่เหล็กฤเหล็กดี อยะยั่วก็พัวก็พัน
pǎa-nít pì chít mót · rʉ́ jà òt bɔɔ àat jà mii · mɛ̂ɛ-lèk rʉ́ lèk dii · à-yá yûua gɔ̂ɔ puua gɔ̂ɔ pan
If an ant is near sugar, how can it suppress itself? Seduced by rust, can magnet and fine steel prevent themselves from mingling with it?


ลายเซ็นต์

th-noun

ลายเซ็นต์ • (laai-sen)

ลายเซ็น ลายเซ็น#Thai


ลายเซ็น

laai-sen (romanization)
อัน (classifier)

From ลาย (laai, “line; design, pattern”) + เซ็น (sen, “to sign”).


บุญธรรม

From บุญ (bun, “merit”) + ธรรม (tam, “virtue”).

Numbers 11:12, NET:
จงอุ้มเขาไว้ในอกของเจ้าอย่างพ่อบุญธรรมอุ้มลูกแดง
jong ûm kǎo wái nai òk kɔ̌ɔng jâo yàang pɔ̂ɔ-bun-tam ûm lûuk-dɛɛng
'Carry them in your arms, as a foster father bears a nursing child,'


ลายมือ

th-noun

ลายมือ • (laai-mʉʉ)

From ลาย (laai, “line; design, pattern; etc”) + มือ (mʉʉ, “hand”).

com

(figurative) ability; skill; workmanship.


ชื่อสกุล

th-noun

ชื่อสกุล • (chʉ̂ʉ-sà-gun)

/t͡ɕʰɯː˥˩.sa˨˩.kun˧/

From ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”) + สกุล (sà-gun, “family”); calque of English family name; probably first used on 22 March 2455 BE (1913 CE), when the Law on Designation of Family Names, 2456 Buddhist Era (พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พระพุทธศักราช ๒๔๕๖) was promulgated.

com

1976 October 15, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-06-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๑๕๖๑ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา
mâat-dtraa · nʉ̀ng-pan hâa-rɔ́ɔi hòk-sìp èt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng bì-daa · nai gà-rá-nii tîi bì-daa mâi bpraa-gòt · bùt mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng maan-daa
Section 1561 A child has the right to use the family name of [its] father. In the case that the father is not known, the child has the right to use the family name of [its] mother.

2005 January 19, “พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2013-11-26, archived from the original on 2020-08-05:
เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงด้วยความตาย ให้ฝ่ายซึ่งยังมีชีวิตอยู่และใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิใช้ชื่อสกุลนั้นได้ต่อไป
mʉ̂ʉa gaan-sǒm-rót sîn-sùt long dûai kwaam-dtaai · hâi fàai sʉ̂ng yang mii chii-wít yùu lɛ́ chái chʉ̂ʉ-sà-gun kɔ̌ɔng ìik fàai nʉ̀ng mii sìt-tí chái chʉ̂ʉ-sà-gun nán dâai dtɔ̀ɔ-bpai
When the marriage comes to an end due to the death [of either party], the party that is still alive and uses the family name of the other party shall have the right to continue using such family name.

(formal, now chiefly found in law, rare elsewhere) family name.

now chiefly found in law; rare elsewhere; now chiefly found in law; rare elsewhere


ผู้รับบุตรบุญธรรม

th-noun

ผู้รับบุตรบุญธรรม • (pûu-ráp-bùt-bun-tam)

From ผู้ (pûu, “agent noun prefix”) + รับ (ráp, “to accept; to receive; to take; etc”) + บุตรบุญธรรม (“adopted child; foster child”).

com

มาตรา ๑๔๕๑ ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะสมรสกันไม่ได้

1976, พระราชบัญญัติให้ใช้บทบัญญัติบรรพ ๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้ตรวจชำระใหม่ พ.ศ. ๒๕๑๙:

Section 1451 An adoptive parent and his or her adopted child may not marry each other.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi hâa-sìp èt pûu-ráp-bùt-bun-tam lɛ́ bùt-bun-tam jà sǒm-rót gan mâi-dâai

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔๓๖ และมาตรา ๑๔๓๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๔๓๖ ผู้เยาว์จะทำการหมั้นได้ต้องได้รับความยินยอมของบุคคลดังต่อไปนี้...(๓) ผู้รับบุตรบุญธรรม ในกรณีที่ผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรม

1990, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๓๓:

Section 3 The provisions of Section 1436 and Section 1437 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1436 In order to make an engagement, a minor must obtain the consent of the following person... (3) the adoptive parent, in case the minor is an adopted child;

mâat-dtraa sǎam hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp jèt hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "âat-dtraa nʉ̀ng pan sìi rɔ́ɔi sǎam-sìp hòk pûu-yao jà tam gaan-mân dâai dtɔ̂ng dâai-ráp kwaam-yin-yɔɔm kɔ̌ɔng bùk-kon dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi...à-nú-mâat-dtraa sǎam pûu-ráp-bùt-bun-tam nai gà-rá-nii tîi pûu-yao bpen bùt-bun-tam


อำนาจปกครอง

From อำนาจ (am-nâat, “authority; force; power”) + ปกครอง (bpòk-krɔɔng, “to administer, to control, to direct, to rule; to guard, to protect”).
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

มาตรา ๓๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕๖๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕๖๖ บุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะต้องอยู่ใต้อำนาจปกครองของบิดามารดา

Section 38 The provision of Section 1566 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1566 A child who has not yet attained majority must be subject to the parental authority of its parents.

mâat-dtraa sǎam-sìp bpɛ̀ɛt hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp hòk hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp hòk bùt sʉ̂ng yang mâi ban-lú ní-dtì-paa-wá dtɔ̂ng yùu dtâai am-nâat-bpòk-krɔɔng kɔ̌ɔng bì-daa-maan-daa

มาตรา ๑๕๖๗ ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ (๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร (๒) ทำโทษบุตรตามสมควรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอน (๓) ให้บุตรทำการงานตามสมควรแก่ความสามารถและฐานานุรูป (๔) เรียกบุตรคืนจากบุคคลอื่นซึ่งกักบุตรไว้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย

Section 1567 The person exercising the parental authority shall be entitled: (1) to determine the residence of the child; (2) to inflict proper penalties upon the child for disciplinary or instructional purposes; (3) to have the child carry out some works as suitable for its ability and station in life; (4) to demand the return of the child from another person who unlawfully detains the child.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi hòk-sìp jèt pûu chái am-nâat-bpòk-krɔɔng mii sìt-tí à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng gam-nòt tîi-yùu kɔ̌ɔng bùt à-nú-mâat-dtraa sɔ̌ɔng tam tôot bùt dtaam sǒm-kuuan pʉ̂ʉa wâa-glàao sàng-sɔ̌ɔn à-nú-mâat-dtraa sǎam hâi bùt tam gaan-ngaan dtaam sǒm-kuuan gɛ̀ɛ kwaam-sǎa-mâat lɛ́ tǎa-naa-nú-rûup à-nú-mâat-dtraa sìi rîiak bùt kʉʉn jàak bùk-kon ʉ̀ʉn sʉ̂ng gàk bùt wái dooi mí chɔ̂ɔp dûai gòt-mǎai

(law) child custody; parental authority; parental control.


ค่าอุปการะเลี้ยงดู

th-noun

ค่าอุปการะเลี้ยงดู • (kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu)

/kʰaː˥˩.ʔup̚˨˩.pa˨˩.kaː˧.ra˦˥.lia̯ŋ˦˥.duː˧/

From ค่า (kâa, “charge; cost; price”) + อุปการะเลี้ยงดู (“to maintain”); perhaps calque of English maintenance.

com

อุปการะเลี้ยงดู

มาตรา ๑๕๙๘/๓๘ ค่าอุปการะเลี้ยงดูระหว่างสามีภริยาหรือระหว่างบิดามารดากับบุตรนั้นย่อมเรียกจากกันได้ในเมื่อฝ่ายที่ควรได้รับอุปการะเลี้ยงดูไม่ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือได้รับการอุปการะเลี้ยงดูไม่เพียงพอแก่อัตภาพ ค่าอุปการะเลี้ยงดูนี้ศาลอาจให้เพียงใดหรือไม่ให้ก็ได้ โดยคำนึงถึงความสามารถของผู้มีหน้าที่ต้องให้ ฐานะของผู้รับ และพฤติการณ์แห่งกรณี

Section 1598/38 Maintenance may be claimed between the husband and wife or between the parents and child when the party entitled to receive maintenance has not been given any maintenance or has been given the maintenance insufficient to his or her living conditions. The court may award this maintenance to any extent or may not award it at all, having regard to the ability of the person obliged to maintain, the status of the recipient, and the circumstances of the case.

mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp bpɛ̀ɛt táp sǎam-sìp bpɛ̀ɛt kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu rá-wàang sǎa-mii pá-rí-yaa rʉ̌ʉ rá-wàang bì-daa-maan-daa gàp bùt nán yɔ̂m rîiak jàak gan dâai nai mʉ̂ʉa fàai tîi kuuan dâai-ráp ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu mâi-dâai ráp gaan-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu rʉ̌ʉ dâai-ráp gaan-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu mâi piiang-pɔɔ gɛ̀ɛ àt-dtà-pâap kâa-ùp-bpà-gaa-rá-líiang-duu níi sǎan àat hâi piiang dai rʉ̌ʉ mâi hâi gɔ̂ɔ-dâai dooi kam-nʉng tʉ̌ng kwaam-sǎa-mâat kɔ̌ɔng pûu mii nâa-tîi dtɔ̂ng hâi tǎa-ná kɔ̌ɔng pûu-ráp lɛ́ prʉ́t-dtì-gaan hɛ̀ng gà-rá-nii

(law) maintenance: alimony, child support.


ลายมือชื่อ

th-noun

ลายมือชื่อ • (laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ)

/laːj˧.mɯː˧.t͡ɕʰɯː˥˩/

From ลายมือ (laai-mʉʉ, “handwriting”) + ชื่อ (chʉ̂ʉ, “name”).

com

1934, พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พุทธศักราช ๒๔๗๗:
มาตรา ๑๐ ถ้อยคำสำนวนต้องระบุชื่อศาล สถานที่และวันเดือนปีที่จด ถ้าศาลจดถ้อยคำสำนวนตามคำสั่งหรือประเด็นของศาลอื่น ให้กล่าวเช่นนั้น และแสดงด้วยว่า ได้ทำไปอย่างใด ผู้พิพากษาที่จดถ้อยคำสำนวนต้องลงลายมือชื่อของตนในถ้อยคำสำนวนนั้น
mâat-dtraa sìp tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtɔ̂ng rá-bù chʉ̂ʉ sǎan sà-tǎan-tîi lɛ́ wan-dʉʉan-bpii tîi jòt tâa sǎan jòt tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtaam kam-sàng rʉ̌ʉ bprà-den kɔ̌ɔng sǎan ʉ̀ʉn hâi glàao chêen-nán lɛ́ sà-dɛɛng dûai wâa dâai tam bpai yàang-dai pûu-pí-pâak-sǎa tîi jòt tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan dtɔ̂ng long laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ kɔ̌ɔng dton nai tɔ̂ɔi-kam-sǎm-nuuan nán
Section 10 A memorandum must contain the name of the court as well as the place and date of its making. If the court makes the memorandum at the behest or request of another court, this must be stated therein, in addition to the statement as to how the behest or request has been proceeded with. The judge making the memorandum must set his hand to that memorandum.

2004, พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๔๗:
มาตรา ๙ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๖๐ และมาตรา ๖๑ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๖๐ หมายจับ หมายค้น หมายขัง หมายจำคุก หรือหมายปล่อย ต้องทำเป็นหนังสือและมีข้อความดังต่อไปนี้...(๖) ลายมือชื่อและประทับตราของศาล
mâat-dtraa gâao hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa hòk-sìp lɛ́ mâat-dtraa hòk-sìp hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai wí-tii-pí-jaa-rá-naa-kwaam aa-yaa lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa hòk-sìp mǎai-jàp mǎai-kón mǎai-kǎng mǎai-jam-kúk rʉ̌ʉ mǎai-bplɔ̀i dtɔ̂ng tam bpen nǎng-sʉ̌ʉ lɛ́ mii kɔ̂ɔ-kwaam dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi...à-nú-mâat-dtraa hòk laai-mʉʉ-chʉ̂ʉ lɛ́ bprà-táp dtraa kɔ̌ɔng sǎan
Section 9 The provisions of Section 60 and Section 61 of the Criminal Procedure Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 60 An arrest warrant, search warrant, detention warrant, imprisonment warrant, or release warrant must be made in writing and contain the following:... (6) the signature [of the judge,] affixed with the seal of the court.


อำนาจ

From Old Khmer ʼaṃnāc, ʼaṃnāca, ʼaṃmnāja, mnāja (“authority, power; authorisation, consent, permission”), extended forms of ʼāca, ʼāc, ʼâca, ʼācca, ʼac, ʼac, hāc (“to be able, capable, or competent; to allow, to permit; etc”), from which Thai อาจ (àat) was derived. Compare Lao ອຳນາດ (ʼam nāt), Northern Thai ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ, Khün ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ, Modern Khmer អំណាច (ʼɑmnaac).

cog

Khün ᩋᩣᩴᨶᩣ᩠ᨧ

Revelation 9:3, KJV:
มีฝูงตั๊กแตนบินออกจากควันนั้นมายังแผ่นดินโลก ได้ประทานอำนาจแก่ตั๊กแตนนั้น เหมือนกับอำนาจของแมลงป่องแห่งแผ่นดินโลก
mii fǔung dták-gà-dtɛɛn bin ɔ̀ɔk jàak kwan nán maa yang pɛ̀n-din-lôok dâai bprà-taan am-nâat gɛ̀ɛ dták-gà-dtɛɛn nán mʉ̌ʉan gàp am-nâat kɔ̌ɔng má-lɛɛng-bpɔ̀ng hɛ̀ng pɛ̀n-din-lôok
And there came out of the smoke locusts upon the earth: and unto them was given power, as the scorpions of the earth have power.

1 Corinthians 7:4, KJV:
ภรรยาไม่มีอำนาจเหนือร่างกายของตน...ทำนองเดียวกันสามีไม่มีอำนาจเหนือร่างกายของตน...
pan-yaa mâi-mii am-nâat nʉ̌ʉa râang-gaai kɔ̌ɔng dton...tam-nɔɔng-diao-gan sǎa-mii mâi-mii am-nâat nʉ̌ʉa râang-gaai kɔ̌ɔng dton...
The wife hath not power of her own body...and likewise also the husband hath not power of his own body...

Romans 13:1, KJV:
ทุกคนจงยอมอยู่ใต้บังคับของผู้ที่มีอำนาจ เพราะว่าไม่มีอำนาจใดเลยที่มิได้มาจากพระเจ้า และผู้ที่ทรงอำนาจนั้นพระเจ้าทรงแต่งตั้งขึ้น
túk-kon jong yɔɔm yùu dtâai bang-káp kɔ̌ɔng pûu tîi mii am-nâat prɔ́-wâa mâi-mii am-nâat dai ləəi tîi mí-dâai maa jàak prá-jâao lɛ́ pûu tîi song am-nâat nán prá-jâao song dtɛ̀ng-dtâng kʉ̂n
Let every soul be subject unto the higher powers. For there is no power but of God: the powers that be are ordained of God.

Daniel 11:5, KJV:
แล้วกษัตริย์แห่งถิ่นใต้จะเข้มแข็ง แต่เจ้านายของท่านองค์หนึ่งจะเข้มแข็งกว่าท่านและมีอำนาจ และราชอำนาจของท่านจะเป็นราชอำนาจมหึมา
lɛ́ɛo gà-sàt hɛ̀ng tìn-dtâai jà kêem-kɛ̌ng dtɛ̀ɛ jâao-naai kɔ̌ɔng tân ong nʉ̀ng jà kêem-kɛ̌ng gwàa tân lɛ́ mii am-nâat lɛ́ râat-chá-am-nâat kɔ̌ɔng tân jà bpen râat-chá-am-nâat má-hʉ̀-maa
And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him, and have dominion; his dominion shall be a great dominion.

มาตรา ๔๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕๙๐ มาตรา ๑๕๙๑ และมาตรา ๑๕๙๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน "มาตรา ๑๕๙๐ ผู้ปกครองมีได้คราวหนึ่งเพียงคนเดียว แต่ในกรณีมีข้อกำหนดพินัยกรรมให้ตั้งผู้ปกครองหลายคน หรือเมื่อมีผู้ร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร ให้ศาลมีอำนาจตั้งผู้ปกครองได้ตามจำนวนที่ศาลเห็นว่าจำเป็น ในกรณีที่ตั้งผู้ปกครองหลายคน ศาลจะกำหนดให้ผู้ปกครองเหล่านั้นกระทำการร่วมกันหรือกำหนดอำนาจเฉพาะสำหรับคนหนึ่ง ๆ ก็ได้

Section 48 The provisions of Section 1590, Section 1591, and Section 1592 of the Civil and Commercial Code shall be repealed and replaced by the following: "Section 1590 There can only be one guardian at a time. But in case a testamentary provision requires the appointment of several guardians or when anyone makes a request on reasonable grounds, the court shall have the power to appoint guardians in the number the court finds necessary. In the event that several guardians are appointed, the court may require those guardians to jointly act or may define specific powers for each of them.

mâat-dtraa sìi-sìp bpɛ̀ɛt hâi yók-lə̂ək kwaam nai mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp mâat-dtraa mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp èt lɛ́ mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp sɔ̌ɔng hɛ̀ng bprà-muuan-gòt-mǎai-pɛ̂ng-lɛ́-paa-nít lɛ́ hâi chái kwaam dtɔ̀ɔ-bpai-níi tɛɛn "mâat-dtraa nʉ̀ng pan hâa rɔ́ɔi gâao-sìp pûu-bpòk-krɔɔng mii dâai kraao nʉ̀ng piiang kon diao dtɛ̀ɛ nai gà-rá-nii mii kɔ̂ɔ-gam-nòt pí-nai-gam hâi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon rʉ̌ʉ mʉ̂ʉa mii pûu rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dooi mii hèet-pǒn an sǒm-kuuan hâi sǎan mii am-nâat dtâng pûu-bpòk-krɔɔng dâai dtaam jam-nuuan tîi sǎan hěn wâa jam-bpen nai gà-rá-nii tîi dtâng pûu-bpòk-krɔɔng lǎai kon sǎan jà gam-nòt hâi pûu-bpòk-krɔɔng lào-nán grà-tam gaan rûuam gan rʉ̌ʉ gam-nòt am-nâat chà-pɔ́ sǎm-ràp kon nʉ̀ng nʉ̀ng gɔ̂ɔ-dâai

มาตรา ๗๒ ในการพิพากษาคดี ศาลปกครองมีอำนาจกำหนดคำบังคับอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑) สั่งให้เพิกถอนกฎหรือคำสั่ง หรือสั่งห้ามการกระทำ ทั้งหมดหรือบางส่วน...

1999, พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒:

Section 72 In adjudicating a case, the administrative court shall have the power to lay down a decree in any of the following manners: (1) declaring the revocation of a regulation or order or declaring the prohibition of an act, either in whole or in part...

mâat-dtraa jèt-sìp sɔ̌ɔng nai gaan-pí-pâak-sǎa ká-dii sǎan-bpòk-krɔɔng mii am-nâat gam-nòt kam-bang-káp yàang-nʉ̀ng-yàang-dai dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi à-nú-mâat-dtraa nʉ̀ng sàng hâi pə̂ək-tɔ̌ɔn gòt rʉ̌ʉ kam-sàng rʉ̌ʉ sàng hâam gaan-grà-tam táng-mòt rʉ̌ʉ baang-sùuan...

ลีกวนยูเห็นว่า การผนวกประเทศกับสหพันธรัฐที่ตั้งขึ้นมาใหม่จะเป็นหนทางให้หลุดพ้นจากอำนาจของอังกฤษ...ประชาชนถึงร้อยละ ๗๐ ลงประชามติให้ความสนับสนุน โดยมีเสียงคัดค้านบางส่วนจากฝ่ายที่นิยมคอมมิวนิสต์

2014, ประภัสสร เสวิกุล, ไชน่ามูน, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 231:

Lee Kuan Yew considered the annexation of the country to the newly established federation as a way to liberate them from the authority of Britain... 70% of the people voted in favour of him in a referendum, whilst some Communist-minded people voted against the idea.

lii-guuan-yuu hěn wâa gaan-pà-nùuak bprà-têet gàp sà-hà-pan-tá-rát tîi dtâng kʉ̂n maa mài jà bpen hǒn-taang hâi lùt-pón jàak am-nâat kɔ̌ɔng ang-grìt...bprà-chaa-chon tʉ̌ng rɔ́ɔi-lá jèt-sìp long bprà-chaa-má-dtì hâi kwaam-sà-nàp-sà-nǔn dooi mii sǐiang kát-káan baang-sùuan jàak fàai tîi ní-yom kɔm-miu-nít


เครื่องสูบลม

th-noun

เครื่องสูบลม

เครื่องสูบลม • (krʉ̂ʉang-sùup-lom)


เครื่องสูบ

เครื่องสูบ • (krʉ̂ʉang-sùup)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.suːp̚˨˩/


เครื่องสูบน้ำ

เครื่องสูบน้ำ

เครื่องสูบน้ำ • (krʉ̂ʉang-sùup-náam)

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.suːp̚˨˩.naːm˦˥/


สาวก

สาวก • (sǎa-wók)

From Pali sāvaka (literally “hearer; listener”); ultimately from Sanskrit श्रावक (śrāvaka), whence Thai ศราวก. Cognate with Khmer សាវក (savkâ), Lao ສາວົກ (sā wok).

bor

(chiefly religion) adherent; disciple; follower; pupil.


สรเสริญ

th-verb

สรเสริญ • (srà-sə̌ən)

Probably from Angkorian Old Khmer srasir, sarsir, sarser (“to compose; to inscribe; to write”), doublets of sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”), from which Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən) was derived.

cog

Thai สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)

สรรเสริญ สรรเสริญ#Thai

(chiefly poetic) Alternative form of สรรเสริญ (sǎn-sə̌ən)


เยซู

พระ พระ#Thai

(พระ~) Jesus of Nazareth, the source of the Christian religion.


สรรเสริญ

th-verb

สรรเสริญ • (sǎn-sə̌ən) (abstract noun การสรรเสริญ or ความสรรเสริญ)

sǎn-sə̌ən (romanization)
การสรรเสริญ (abstract-noun)
ความสรรเสริญ (abstract-noun)

/san˩˩˦.sɤːn˩˩˦/

From Old Khmer sarasera (“to commend; to eulogise; to laud; to praise”). Cognate with Modern Khmer សរសើរ (sɑɑsaə).

bor

Psalm 66:8, KJV:
โอชนชาติทั้งหลายเอ๋ยจงสรรเสริญพระเจ้าของเรา
oo chon-châat táng-lǎai ə̌əi jong sǎn-sə̌ən prá-jâao kɔ̌ɔng rao
O bless our God, ye people,

Acts 3:9, KJV:
คนทั้งปวงเห็นเขาเดินและสรรเสริญพระเจ้า
kon táng-bpuuang hěn kǎo dəən lɛ́ sǎn-sə̌ən prá-jâao
And all the people saw him walking and praising God:

Galatians 1:24, KJV:
พวกเขาได้สรรเสริญพระเจ้าก็เพราะข้าพเจ้าเป็นเหตุ
pûuak kǎo dâai sǎn-sə̌ən prá-jâao gɔ̂ prɔ́ kâa-pá-jâao bpen-hèet
And they glorified God in me.

(elegant) to glorify; to eulogise; to laud; to praise.


ขนเพชร

th-noun

ขนเพชร • (kǒn-pét)

From ขน (kǒn, “hair”) + เพชร (pét, “diamond”); literally "diamond hair".


เกี๊ยว

th-noun

เกี๊ยว • (gíao)


สฤคาล

ศฤคาล ศฤคาล#Thai


สิงคาล

สิคาล สิคาล#Thai


ศฤงคาร

From Old Khmer śriṅgāra (“sexual love; desire; passion; lust”); ultimately from Sanskrit शृङ्गार (śṛṅgāra, “love; sexual passion”). Compare Modern Khmer ស្រឹង្គារ (srəngkiə).

der

(chiefly poetic) female follower, servant, or slave, especially one devoting herself to love.


กรมธรรม

กรมธรรม์ กรมธรรม์#Thai


ค้ำประกัน

th-verb

ค้ำประกัน • (kám-bprà-gan) (abstract noun การค้ำประกัน)

kám-bprà-gan (romanization)
การค้ำประกัน (abstract-noun)

From ค้ำ (kám, “to maintain; to support”) + ประกัน (bprà-gan, “to ensure; to guarantee; to secure”).
Probably first used on 11 November 1923, when the first book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

ค้ำประกันลูกหนี้
kám-bprà-gan lûuk-nîi
To serve as a surety for a debtor

ค้ำประกันการกู้ยืม

To serve as a surety for a loan; To subject a loan to a suretyship

(law) to serve as a surety; to subject to a suretyship.


สิคาล

From Pali sigāla (“fox”). Cognate with Khmer សិគាល (sekiəl).


จำนอง

th-verb

จำนอง • (jam-nɔɔng) (abstract noun การจำนอง)

jam-nɔɔng (romanization)
การจำนอง (abstract-noun)

From Old Khmer camฺnon (“knot, link, tie; composition; etc”), extended form of Old Khmer coṅa, ccoṅa, c̈aṅya, coṅ, coṅṅ (“to bind, to fasten, to secure, to tie; to compile, to draw up; etc”), corresponding to Modern Khmer ចង (cɑɑng), from which Thai จอง (jɔɔng) was derived.

der

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

(archaic) to bear in mind; to memorise; to remember.

(archaic) to determine, to specify; to note down, to mark down.


จำนอง

From Khmer ចំណង (cɑmnɑɑng, “desire, want, wish; inclination, tendency”), extended form of Old Khmer caṅa (“to desire; to want; to wish”), corresponding to Modern Khmer ចង់ (cɑng).

cog

/t͡ɕam˧.nɔːŋ˧/

(archaic) desire, want, wish; inclination, tendency.


กรมธรรม์

From กรม (grom, “law; regulation; rule”) + ธรรม์ (“law; regulation; rule”).
The second sense was probably first used on 11 November 1925, when the third book of the Civil and Commercial Code of Thailand was promulgated.

com

(law and archaic) document embodying a contract.


โคโซโว

Balkan Peninsula
Balkan Peninsula#English

Southeast Europe
Southeast Europe#English

Kosovo (A partly-recognized country on the Balkan Peninsula in Southeast Europe)


จำนำ

Borrowed from Old Khmer caṃnaṃ, caṃnām, caṃṇāṃ, caṃnāṃ (“recollection, remembrance; to recollect, to remember; etc”), extended form of Old Khmer cāṃ, cāṃma, cāṃmma, cāma, caṃ, cām, cāṃm, cam, from which Thai จำ (jam) was derived. Cognate with Modern Khmer ចំណាំ (cɑmnam).

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, มาตรา ๗๔๗:
อันว่าจำนำนั้นคือสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่งเรียกว่าผู้จำนำส่งมอบสังหาริมทรัพย์สิ่งหนึ่งให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งเรียกว่าผู้รับจำนำเพื่อเป็นประกันการชำระหนี้
an-wâa jam-nam nán kʉʉ sǎn-yaa sʉ̂ng bùk-kon kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-jam-nam sòng-mɔ̂ɔp sǎng-hǎa-rí-má-sáp sìng nʉ̀ng hâi gɛ̀ɛ bùk-kon ìik kon nʉ̀ng rîiak wâa pûu-ráp-jam-nam pʉ̂ʉa bpen bprà-gan gaan-cham-rá nîi
As for pledge, it is a contract by which a person, called pledgor, delivers a specific movable property to another person, called pledgee, as security for the performance of an obligation.

1983, ร. แลงกาต์, ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย เล่ม ๒, มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, →ISBN, page 354:
คำว่าจำนองแต่ก่อนใช้ร่วมไปด้วยกับคำว่าจำนำและมีความเหมือนกันเพิ่งใช้ตามความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในสมัยปัจจุบัน
kam wâa jam-nɔɔng dtɛ̀ɛ-gɔ̀ɔn chái rûuam bpai dûai gàp kam wâa jam-nam lɛ́ mii kwaam mʉ̌ʉan gan pə̂ng chái dtaam kwaam nai bprà-muuan-gòt-mǎai pɛ̂ng lɛ́ paa-nít nai sà-mǎi bpàt-jù-ban
The term chamnong was formerly used together with the term chamnam and the two were synonymous. They have just been used according to the Civil and Commercial Code in our days.


จำนำ

th-verb

จำนำ • (jam-nam) (abstract noun การจำนำ)

jam-nam (romanization)
การจำนำ (abstract-noun)

1926, พระราชกฤษฎีกาให้ใช้บทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๑ และบรรพ ๒ ที่ได้ตรวจชำระใหม่ ลงวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๖๘, มาตรา ๗๕๐:
ถ้าทรัพย์สินที่จำนำเป็นสิทธิซึ่งมีตราสารและมิได้ส่งมอบตราสารนั้นให้แก่ผู้รับจำนำทั้งมิได้บอกกล่าวเป็นหนังสือแจ้งการจำนำแก่ลูกหนี้แห่งสิทธินั้นด้วยไซร้ท่านว่าการจำนำย่อมเป็นโมฆะ
tâa sáp-sǐn tîi jam-nam bpen sìt-tí sʉ̂ng mii dtraa-sǎan lɛ́ mí dâai sòng-mɔ̂ɔp dtraa-sǎan nán hâi gɛ̀ɛ pûu-ráp-jam-nam táng mí dâai bɔ̀ɔk-glàao bpen nǎng-sʉ̌ʉ jɛ̂ɛng gaan-jam-nam gɛ̀ɛ lûuk-nîi hɛ̀ng sìt-tí nán dûai sái tâan wâa gaan-jam-nam yɔ̂m bpen moo-ká
When the pledged property is a right represented by an instrument, if such instrument has been not delivered to the pledgee and debtors of that right have not been notified in writing of the pledge as well, then the pledge is said to be void.

(law and archaic) to pledge or mortgage.


รถพยาบาล

th-noun

รถพยาบาล • (rót-pá-yaa-baan) (classifier คัน)

rót-pá-yaa-baan (romanization)
คัน (classifier)


ปราก

Prague (the capital city of the Czech Republic)


แม้

th-con

แม้ • (mɛ́ɛ)

2022 September 26, admin26, “ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสรคดี ม. 112 แต่ให้รอลงอาญา เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด”, in ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, กรุงเทพฯ: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน:
ศาลพิพากษาจำคุก 4 ปีอัปสร...เหตุแชร์โพสต์ปวินวิจารณ์ราชวงศ์ไทย แม้ไม่ได้ใส่คำบรรยายใด
sǎan pí-pâak-sǎa jam-kúk · sìi · bpii àp-sɔ̌ɔn ... hèet chɛɛ póos bpà-win wí-jaan râat-chá-wong tai · mɛ́ɛ mâi dâai sài kam-ban-yaai dai
A court sentences Apson to four-year imprisonment...for sharing a Pawin's post [which] criticised the Thai royal family, even though [Apson] did not add any caption [to it].

2021 August 9, ชัญญา อินทร์ไชยา, “เสรีภาพสื่อ: การนำเสนอข้อเท็จจริงกับเพดานความมั่นคงของรัฐ”, in เวย์ แมกกาซีน, เวย์ แมกกาซีน:
แม้สื่อจำนวนหนึ่งเป็นกระบอกเสียงให้รัฐ...
mɛ́ɛ sʉ̀ʉ jam-nuuan nʉ̀ng bpen grà-bɔ̀ɔk-sǐiang hâi rát ...
Although a number of media [outlets] acts as a mouthpiece for the State...

ว่า ว่า#Thai

(~ว่า) although; in spite of (the fact that).


หน้าอก

th-noun

หน้าอก • (nâa-òk)

/naː˥˩.ʔok̚˨˩/

com

หน้า (nâa) + อก (òk)


ผไท

ไผท ไผท#Thai


หัวเข่า

th-noun

หัวเข่า • (hǔua-kào)


บรรทม

พระ พระ#Thai

ผทม ผทม#Thai

(of a god, high priest, or royal person) (พระ~) Alternative form of ผทม (pà-tom)

high priest; or royal person; high priest; or royal person


ผีอำ

/pʰiː˩˩˦.ʔam˧/

From ผี (pǐi, “ghost”) + อำ (am, “to visit someone during his or her sleep and disturb him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her”). Compare Lao ຜີອຳ (phī ʼam). Also compare Chinese 鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng).

zh-l

鬼壓床／鬼压床 (guǐyāchuáng)

situation in which a ghost, spirit, etc, visits someone during his or her sleep and disturbs him or her, as by sitting on, dragging, assaulting, or suffocating him or her.


พรรณนา

th-verb

พรรณนา • (pan-ná-naa) (abstract noun การพรรณนา)

pan-ná-naa (romanization)
การพรรณนา (abstract-noun)

From Old Khmer barṇanā (“to depict, to describe; to explain, to expound; etc”); ultimately from Sanskrit वर्णन (varṇana, “description; narration; painting”). Compare Modern Khmer ពណ៌នា (pɔənaʼniə).

der

to depict, to describe; to explain, to expound.


ผทม

pà-tom (romanization)
การผทม (abstract-noun)

From Old Khmer phdaṃ, phdam (“to rest; to sleep”). Cognate with Modern Khmer ផ្ទំ (phtum).

(of a god, high priest, or royal person) to rest; to sleep.


อก

From Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”), from Old Chinese 臆 (OC *qɯɡ). Cognate with Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨠ, Isan เอิก, Lao ອົກ (ʼok) or ເອິກ (ʼœk), Shan ဢိုၵ်း (ʼúek), Ahom 𑜒𑜤𑜀𑜫 (ʼuk, “breast”), Zhuang aek, Tày ấc. Compare Proto-Be *ʔukᴰ¹ and Vietnamese ức.

cog

Shan ဢိုၵ်း (ʼúek)


ประทม

พระ พระ#Thai

ผทม ผทม#Thai


ไผท

From Old Khmer bhadaiya, phdai, phdaiy, phdaiya, phde, pdai, pdaiy, pdey (“abdomen, belly, stomach; womb; earth; ground; land; territory; nation”). Compare Modern Khmer ផ្ទៃ (phtɨy).

ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย เป็นประชารัฐไผทของไทยทุกส่วน

1939, หลวงสารานุประพันธ์ (นวล ปาจิณพยัคฆ์), เพลงชาติไทย:

The Thai nation embodies flesh and blood of the Thai race. She is a nation state — a realm belonging to the Thais in every part.

bprà-têet-tai ruuam lʉ̂ʉat-nʉ́ʉa châat-chʉ́ʉa tai · bpen bprà-chaa-rát pà-tai kɔ̌ɔng tai túk-sùuan

(elegant) earth; ground; land; territory; nation; world.


ก็อป

gɔ́p (romanization)
การก็อป (abstract-noun)

ก๊อป ก๊อป#Thai


บรรดา

From Old Khmer pantā (“that which is massed or grouped together: mass, aggregate; whole, totality, entirety; etc”).
Compare Lao ບັນດາ (ban dā).

bor

(formal) placed before a noun to indicate its plurality.


ก๊อป

gɔ́p (romanization)
ความก๊อป (abstract-noun)

Clipping of ก๊อปปี้., from English copy.

(slang) counterfeit; fake; forged; illegally or fraudulently imitated.


จขกท

th-noun

จขกท • (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.kʰɔː˩˩˦.kɔː˧.tʰɔː˧/

Alternative form of จขกท. (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ.)

จขกท.

jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ.


จขกท.

จขกท. • (jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.kʰɔː˩˩˦.kɔː˧.tʰɔː˧/

Initialism of เจ้าของกระทู้ (jâao-kɔ̌ɔng-grà-túu), literally "topic owner".

initialism of

เจ้าของกระทู้

จขกท

jɔɔ-kɔ̌ɔ-gɔɔ-tɔɔ


เล่นลิ้น

th-verb

เล่นลิ้น • (lên-lín) (abstract noun การเล่นลิ้น)

lên-lín (romanization)
การเล่นลิ้น (abstract-noun)

From เล่น (lên, “to play; to perform”) + ลิ้น (lín, “tongue”); literally "to play the tongue" or "to play with the tongue".

com

(slang) to perform a sexual act using the tongue, as anilingus, fellatio, etc.


ปลาสนาการ

th-verb

ปลาสนาการ • (bpà-lâat-sà-naa-gaan) (abstract noun การปลาสนาการ)

bpà-lâat-sà-naa-gaan (romanization)
การปลาสนาการ (abstract-noun)

From Pali palāsanākāra, from palāsana + ākāra.


สรีสฤบ

sà-rii-srìp (romanization)
ตัว (classifier)

From Sanskrit सरीसृप (sarīsṛpa, “crawling, creeping; creeping animal; snake”); perhaps via Old Khmer sarisṛp (“crawling or creeping thing: worm, snake, reptile”). Cognate with Modern Khmer សរីស្រឹប (sɑɑriisrəp). Compare Pali siriṅsapa.

der

(elegant) reptile: any crawling or creeping animal.


ภุชงค์

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧/

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, idem); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”). Cognate with Modern Khmer ភុជង្គ (phucngkɔɔ).


ห่อของ

th-noun

ห่อของ • (hɔ̀ɔ-kɔ̌ɔng)

/hɔː˨˩.kʰɔːŋ˩˩˦/


ห่อพัสดุ

ห่อพัสดุ • (hɔ̀ɔ-pát-sà-dù)

/hɔː˨˩.pʰat̚˦˥.sa˨˩.duʔ˨˩/


พัสดุ

พัสดุ • (pát-sà-dù)

From Sanskrit वस्तु (vastu); Doublet of วัสดุ (wát-sà-dù). Cognate with Lao ພັດສະດຸ (phat sa du).


การทรมาน

ทรมาน ทรมาน#Thai

abstract noun of ทรมาน (tɔɔ-rá-maan): suffering, torture


อสรพิษ

อสรพิษ • (à-sɔ̌ɔ-rá-pít)

/ʔa˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit आशीर्विष (āśīrviṣa, “poisonous snake”, literally “one with poison in fangs; one with poisonous fangs”); probably via Khmer អាសិរ្ពិស (ʼaaserpɨh, “poisonous snake”). Compare Pali āsivisa (“serpent”).

cog

พระสุนทรโวหาร (ภู่), นิทานคำกลอน เรื่อง จันทโครบ, ตอน ๒ จันทโครบเปิดผอบ โจรป่าชิงนางโมรา:
จะโลมเลี้ยงเคียงคู่ประคองชิด เหมือนคบพวกอสรพิษไม่พอพี่ ใจอนงค์มิได้ตรงต่อสามี
jà loom-líiang kiiang-kûu bprà-kɔɔng chít · mʉ̌ʉan kóp pûuak à-sɔ̌ɔ-rá-pít mâi pɔɔ pîi · jai à-nong mí-dâai dtrong dtɔ̀ɔ sǎa-mii
Caring for, cohabiting with, and staying close to her is like maintaining friendship with serpents, for the heart of this woman is unfaithful towards her husband.

1797, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, รามเกียรติ์, เล่ม ๓๘:
ซึ่งจะคบพงศาปัจจามิตร เหมือนอสรพิษไม่เลี้ยงได้ พระองค์ผู้ทรงฤทธิไกร ขับเสียให้ไกลบทมาลย์
sʉ̂ng jà kóp pong-sǎa bpàt-jaa-mít · mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít mâi líiang dâai · prá-ong pûu song rít-tí-grai · kàp sǐia hâi glai bòt-tá-maan
Never shall you mingle with those foemen. They are snakes and ought not to be spared. We beg you, Mighty One, to drive them away from your feet.

(figurative) wily, treacherous, or malicious person.


ทรมาน

th-verb

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน or ความทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)
ความทรมาน (abstract-noun)

ทร (tɔɔn, “bad, ill; difficult, hard; etc”) + มาน (maan, “heart; mind”).

prefix

(archaic, chiefly religion) to conquer, subdue, or suppress (someone) by reducing or eradicating his or her ego or obstinacy.

to torture or be tortured; to subject or be subjected to suffering.


ทรมาน

th-verb

ทรมาน • (tɔɔ-rá-maan) (abstract noun การทรมาน)

tɔɔ-rá-maan (romanization)
การทรมาน (abstract-noun)

From ธร (tɔɔn, “to bear; to carry; to maintain”) + มาน (maan, “being; existing; going on”).

com

(elegant and archaic) to live; to be alive; to subsist.


ส/ค

th-noun

ค • (sɔ̌ɔ-kɔɔ)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧/

สินค้า สินค้า#Thai

Initialism of สินค้า (sǐn-káa, “good, product”).


ส.ค.

th-proper noun

ส.ค. • (sɔ̌ɔ-kɔɔ)

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧/

สิงหาคม สิงหาคม#Thai

Initialism of สิงหาคม (sǐng-hǎa-kom, “August”).


นทท.

th-noun

นทท. • (nɔɔ-tɔɔ-tɔɔ)

/nɔː˧.tʰɔː˧.tʰɔː˧/

นักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยว#Thai

Initialism of นักท่องเที่ยว (nák-tɔ̂ng-tîao, “traveller, tourist”).


…ไป…ไป

… + ไป + … + ไป


ปธน.

ปธน. • (bpɔɔ-tɔɔ-nɔɔ)

/pɔː˧.tʰɔː˧.nɔː˧/

ประธานาธิบดี ประธานาธิบดี#Thai

(informal) Initialism of ประธานาธิบดี (bprà-taa-naa-típ-bɔɔ-dii, “president”).


ม.ค.

th-proper noun

ม.ค. • (mɔɔ-kɔɔ)

/mɔː˧.kʰɔː˧/

มกราคม มกราคม#Thai

Initialism of มกราคม (má-gà-raa-kom, “January”).


ก.ค.

ก.ค. • (gɔɔ-kɔɔ)

/kɔː˧.kʰɔː˧/

กรกฎาคม กรกฎาคม#Thai

Initialism of กรกฎาคม (gà-rá-gà-daa-kom, “July”).


ก.ย.

ก.ย. • (gɔɔ-yɔɔ)

กันยายน กันยายน#Thai

Initialism of กันยายน (gan-yaa-yon, “September”).


มิ.ย.

มิ.ย. • (mí-yɔɔ)

มิถุนายน มิถุนายน#Thai

Initialism of มิถุนายน (mí-tù-naa-yon, “June”).


ธ.ค.

ธ.ค. • (tɔɔ-kɔɔ)

/tʰɔː˧.kʰɔː˧/

ธันวาคม ธันวาคม#Thai

Initialism of ธันวาคม (tan-waa-kom, “December”).


เม.ย.

เมษายน เมษายน#Thai

Initialism of เมษายน (mee-sǎa-yon, “April”).


ต.ค.

/tɔː˧.kʰɔː˧/

ตุลาคม ตุลาคม#Thai

Initialism of ตุลาคม (dtù-laa-kom, “October”).


บ/ช

th-noun

ช • (bɔɔ-chɔɔ)

/bɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/

Imitated from English a/c, ℀ (“account”).

บัญชี บัญชี#Thai

Initialism of บัญชี (ban-chii, “account”).


ก.พ.

th-proper noun

ก.พ. • (gɔɔ-pɔɔ)

/kɔː˧.pʰɔː˧/

คณะกรรมการ คณะกรรมการ#Thai

ข้าราชการพลเรือน ข้าราชการพลเรือน#Thai

Initialism of คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ká-ná-gam-má-gaan-kâa-râat-chá-gaan-pon-lá-rʉʉan, “Civil Service Commission”).


พ.ค.

พ.ค. • (pɔɔ-kɔɔ)

/pʰɔː˧.kʰɔː˧/

พฤษภาคม พฤษภาคม#Thai

Initialism of พฤษภาคม (prʉ́t-sà-paa-kom, “May”).


มี.ค.

/miː˧.kʰɔː˧/

มีนาคม มีนาคม#Thai

Initialism of มีนาคม (mii-naa-kom, “March”).


สระน้ำ

th-noun

สระน้ำ • (sà-náam)


บ่อน้ำ

บ่อน้ำ • (bɔ̀ɔ-náam)

/bɔː˨˩.naːm˦˥/


จนท.

จนท. • (jɔɔ-nɔɔ-tɔɔ)

/t͡ɕɔː˧.nɔː˧.tʰɔː˧/

เจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่#Thai

(informal) Initialism of เจ้าหน้าที่ (jâao-nâa-tîi, “officer; official”).


ไบเบิล

th-proper noun

ไบเบิล • (bai-bə̂n)


คริสตธรรม

คริสตธรรม • (krít-dtà-tam)

คริสต (“Christ”) + ธรรม (tam, “dharma”).

พระ พระ#Thai


พ.ย.

พ.ย. • (pɔɔ-yɔɔ)

/pʰɔː˧.jɔː˧/

พฤศจิกายน พฤศจิกายน#Thai

Initialism of พฤศจิกายน (prʉ́t-sà-jì-gaa-yon, “November”).


เยีย

male chicken that looks like a female chicken.


รธน.

th-noun

รธน. • (rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ)

/rɔː˧.tʰɔː˧.nɔː˧/

2020 April 6, ประจักษ์ ก้องกีรติ, “[untitled]”, in prajak kong, Bangkok, retrieved 2020-04-06:
วันนี้ ๖ เม.ย. ครบรอบ ๓ ปี รธน. ๒๕๖๐ ซึ่งเป็น รธน. ที่ออกแบบมาเพื่อพาสังคมไทยย้อนกลับไปสู่อดีต มิใช่เพื่อรับมือกับ ค.ท้าทายในอนาคต
wan-níi · 6 · mee-yɔɔ · króp-rɔ̂ɔp · sǎam · bpii · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · sɔ̌ɔng hâa hòk sǔun · sʉ̂ng bpen · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · tîi ɔ̀ɔk-bɛ̀ɛp maa pʉ̂ʉa paa sǎng-kom tai yɔ́ɔn-glàp bpai sùu à-dìit · mí châi pʉ̂ʉa ráp-mʉʉ gàp · kɔɔ táa-taai nai à-naa-kót
Today, 6 April, is the third anniversary of the 2017 constitution, which is a constitution that has been designed for bringing the Thai society back to the past, not for coping with [any] challenge in the future.

2020 February 21, “ศาล รธน. มติ ๗ ต่อ ๒ ยุบพรรคอนาคตใหม่ ตัดสิทธิ์ทางการเมือง กก.บห. พรรค ๑๐ ปี”, in มติชนออนไลน์, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-04-06:
ศาล รธน. มติ ๗ ต่อ ๒ ยุบพรรคอนาคตใหม่ ตัดสิทธิ์ทางการเมือง กก.บห. พรรค ๑๐ ปี
sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · má-dtì · jèt · dtɔ̀ɔ · sɔ̌ɔng · yúp pák à-naa-kót mài · dtàt sìt taang gaan-mʉʉang · gɔɔ-gɔɔ bɔɔ-hɔ̌ɔ · pák · sìp · bpii
Charter court [passes] resolution [by] 7 to 2 to dissolve Future Forward Party, depriving party executive members [of] political rights [for] 10 years

2019 October 2, “ธนาธรอัดประยุทธ์ย้อนแย้งไม่เอาแก้ รธน. ทั้งที่แถลงเป็นนโยบายด่วน จี้ถามจุดยืนพรรคร่วม ปชป.”, in มติชนสุดสัปดาห์, Bangkok: มติชน, retrieved 2020-04-06:
ธนาธรอัดประยุทธ์ย้อนแย้งไม่เอาแก้ รธน. ทั้งที่แถลงเป็นนโยบายด่วน
tá-naa-tɔɔn àt bprà-yút yɔ́ɔn-yɛ́ɛng mâi ao gɛ̂ɛ · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · táng tîi tà-lɛ̌ɛng bpen ná-yoo-baai dùuan
Thanathorn slams Prayut [for] being self-contradictory [after Prayut] refused to undertake charter amendments despite having declared [them] to be urgent policy

รัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญ#Thai

(informal) Initialism of รัฐธรรมนูญ (rát-tà-tam-má-nuun, “constitution”).


เที่ยงคืน

เที่ยงคืน • (tîiang-kʉʉn)

/tʰia̯ŋ˥˩.kʰɯːn˧/

เที่ยง (tîiang, “midday or midnight”) + คืน (kʉʉn, “night”).


ทุ่ม

tûm (romanization)
การทุ่ม (abstract-noun)


ทุ่ม

th-noun

ทุ่ม • (tûm)

Onomatopoeic, from the sound of the timekeeping drum.


หยาดน้ำฟ้า

หยาดน้ำฟ้า • (yàat-náam-fáa)

From หยาด (yàat) + น้ำ (náam) + ฟ้า (fáa).


แข

From Old Khmer ខេ (khē, khe), ខេហ (khēha, “month; moon”). Cognate with Modern Khmer ខែ (khae); Lao ແຂ (khǣ).


อนุภาค

อนุภาค • (à-nú-pâak)

/ʔa˨˩.nu˦˥.pʰaːk̚˥˩/


เสื่อ

เสื่อ • (sʉ̀ʉa) (classifier ผืน or ม้วน)

sʉ̀ʉa (romanization)
ผืน (classifier)
ม้วน (classifier)

Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Lao ເສື່ອ (sư̄a), Lü ᦵᦉᦲᧈ (ṡoe¹), Tai Dam ꪹꪎ꪿, Shan သိူဝ်ႇ (sòe, “to spread (a mat)”), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw).

cog

Lao ເສື່ອ (sư̄a)

Lü ᦵᦉᦲᧈ (ṡoe¹)


ครึ่ง

th-noun

ครึ่ง • (krʉ̂ng)

From Proto-Southwestern Tai *ɡrɯŋᴮ² (“half”), from Proto-Tai *ɡrɤŋᴮ (“half”). Cognate with Northern Thai ᨣᩕᩮᩥ᩠᩵ᨦ, Khün ᨤᩧ᩠᩵ᨦ or ᨤᩨ᩠᩵ᨦ, Lao ເຄິ່ງ (khœng) or ເຄີ່ງ (khœ̄ng), Lü ᦆᦹᧂᧈ (xueng¹), Shan ၶိုင်ႈ (khūeng), Tai Nüa ᥑᥫᥒ (xoeng), Ahom 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (khüṅ), Zhuang gyang.

คนครึ่งม้า
kon krʉ̂ng máa
centaur

คนครึ่งแพะ
kon krʉ̂ng pɛ́
faun

ความจริงครึ่งเดียว

approximately a half, whether more or less


ดีใจ

th-adj

ดีใจ • (dii-jai) (abstract noun ความดีใจ)

dii-jai (romanization)
ความดีใจ (abstract-noun)


โรงฆ่าสัตว์

th-noun

โรงฆ่าสัตว์ • (roong-kâa-sàt)


ตายโหง

From ตาย (dtaai, “to die”) + โหง (hǒong, “early; quickly; soon”).

af

(vulgar) an exclamation of anger, contempt, disapproval, discontent, disgust, dismay, rejection, or surprise.


ลูกคิด

lûuk-kít (romanization)
ราง (classifier)

From ลูก (lûuk, “ball; bead”) + คิด (kít, “to calculate”).


อวย

uai (romanization)
การอวย (abstract-noun)

From Old Khmer oʼaya, oy, oya, oyy, oyya, oyaya, uy, ūya (“to cause, to make; to give; to allow, to let, to permit; on behalf of; so that; etc”). Compare Modern Khmer ឲ្យ (ʼaoy).

(slang, often derogatory or sarcastic) to advertise; to boost; to promote; to praise; to publicise.


พรสวรรค์

th-noun

พรสวรรค์ • (pɔɔn-sà-wǎn)

From พร (pɔɔn, “benediction; blessing; good wish”) + สวรรค์ (sà-wǎn, “heaven”); literally "heaven's blessing".

com

2009, Yu Hua, พี่กับน้อง, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 337:
คนโบราณกล่าวไว้ว่า ผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม เป็นคู่ที่เหมาะสมกันมาก นายกับหลินหงก็คือผู้ชายมีพรสวรรค์ ผู้หญิงมีรูปโฉมงดงาม
kon boo-raan glàao wái wâa pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam bpen kûu tîi mɔ̀-sǒm gan mâak naai gàp lǐn-hǒng gɔ̂ɔ kʉʉ pûu-chaai mii pɔɔn-sà-wǎn pûu-yǐng mii rûup-chǒom ngót-ngaam
It has been said since antiquity that a man furnished with talents and a woman blessed with beauty make a well-matched couple. You and Lin Hong are a man of talents and a woman of beauty!

2014, Yin Jianli, ยอดคุณแม่แน่กว่าครู 2, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 73:
ครูบอกว่า คะแนนคณิตศาสตร์ของลูกคราวนี้ไม่ค่อยดีนัก แต่ครูรู้สึกว่า ลูกมีพรสวรรค์ด้านนี้
kruu bɔ̀ɔk wâa ká-nɛɛn ká-nít-dtà-sàat kɔ̌ɔng lûuk kraao-níi mâi kɔ̂ɔi dii nák dtɛ̀ɛ kruu rúu-sʉ̀k wâa lûuk mii pɔɔn-sà-wǎn dâan níi
The teacher told me that my kid's score in maths was not quite good this time, though the teacher felt that my kid had a talent for this.

2014, Nick Arnold, ผ่าสมองสยองเกล้า: ชุด วิทยาศาสตร์ โหด มัน ฮา, นานมีบุ๊คส์, →ISBN, page 108:
พรสวรรค์ที่เยี่ยมที่สุด คือ การลืม แต่นั่นเป็นพรสวรรค์เดียวที่ผมไม่มี การลืมเป็นสิ่งวิเศษ
pɔɔn-sà-wǎn tîi yîiam tîi-sùt kʉʉ gaan-lʉʉm dtɛ̀ɛ nân bpen pɔɔn-sà-wǎn diao tîi pǒm mâi mii gaan-lʉʉm bpen sìng wí-sèet
The most excellent talent is 'forgetting'! But that's the only talent that I don't possess. 'Forgetting' is a boon!


ไข้ใจ

From ไข้ (kâi, “fever”) + ใจ (jai, “heart”), literally “mental fever”.

ลิลิตพระลอ:
ผิวไข้พูลพยาธิไซร้ ยาหาย ง่ายนา ไข้หลากทั้งหลายใคร ช่วยได้ ไข้ใจแต่จักตาย ดีกว่า ไส้นา สองพี่นึกในไว้ แต่ถ้าเผาเผือ
pì kâi puun pá-yâat sái · yaa hǎai · ngâai naa · kâi làak táng-lǎai krai · chûai dâai · kâi-jai dtɛ̀ɛ jàk dtaai · dii gwàa · sâi naa · sɔ̌ɔng pîi nʉ́k nai wái · dtɛ̀ɛ tâa pǎo pʉ̌ʉa
Should it be a fever that only increases ailments, it will easily be treated by any medicine. All those various fevers could be dealt with by anybody. But when it is a mental fever, we better give up our lives! Then, you two can only think of awaiting the time to arrange a funeral for both of us.

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๑๑:
เอียวปิวกับจูฮีเดิรมากลางทาง เอียวปิวจึงปรึกษากับจูฮีว่า เราเปนขุนนางพระมหากษัตริย์ชุบเลี้ยงอยู่ในแผ่นดิน ครั้งนี้ พระเจ้าเหี้ยนเต้ทรงพระทุกข์ทรมานอยู่ เราจะละเสียก็เปนคนหากตัญญูไม่ จำเราจะคิดทำนุบำรุงแผ่นดินให้พระองค์อยู่เย็นเปนสุขจึงจะควร แล้วกอดฅอกันร้องไห้จนล้มลงในที่นั้น ครั้นฟื้นขึ้น ต่างคนต่างกลับไปบ้าน จูฮีนั้นเปนไข้ใจตาย
iao-bpiu gàp juu-hii dəən maa glaang taang iao-bpiu jʉng bprʉ̀k-sǎa gàp juu-hii wâa rao bpen kǔn-naang prá-má-hǎa-gà-sàt chúp-líiang yùu nai pɛ̀n-din kráng-níi prá-jâao hîian-dtêe song prá-túk-tɔɔ-rá-maan yùu rao jà lá sǐia gɔ̂ɔ bpen kon hǎa gà-dtan-yuu mâi jam rao jà kít tam-nú-bam-rung pɛ̀n-din hâi prá-ong yùu-yen-bpen-sùk jʉng jà kuuan lɛ́ɛo gɔ̀ɔt kɔɔ gan rɔ́ɔng-hâai jon lóm long nai tîi nán krán fʉ́ʉn kʉ̂n dtàang kon dtàang glàp bpai bâan juu-hii nán bpen kâi-jai dtaai
As Yang Biao and Zhu Jun were walking in the middle of their way, Yang Biao conferred with Zhu Jun, saying: 'We are public officials and have enjoyed His Majesty's patronage in the government service. Now that His Majesty Xian the Emperor is being in dire straits, if we ignore him, we will be labelled ingrates! It is appropriate for us to nurture the nation and establish His Majesty in peace and prosperity.' Then they embraced each other's neck and began to weep till they fell down unconscious at that very place. Once having regained consciousness, each of them returned home. As for Zhu Jun, he came down with a mental fever and died.

เจ้าพระยาพระคลัง (หน), สามก๊ก, ตอน ๔๑:
จิวยี่ได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดีดังขงเบ้งเอายาทิพย์มาทาลงให้ โรคซึ่งเปนไข้ใจนั้นก็หาย จึงลุกขึ้นคำนับขงเบ้งแล้วสั่งให้ทหารไปปลูกโรงพิธี
jiu-yîi dâai fang dang-nán gɔ̂ɔ mii kwaam-yin-dii dang kǒng-bêng ao yaa típ maa taa long hâi rôok sʉ̂ng bpen kâi-jai nán gɔ̂ɔ hǎai jʉng lúk kʉ̂n kam-náp kǒng-bêng lɛ́ɛo sàng hâi tá-hǎan bpai bplùuk roong-pí-tii
Having heard so, Zhou Yu was delighted as if Kong Ming had descended with a divine medicine and applied it upon him. Thus his condition that had been worsened by a mental fever did recover. He then rose to give Kong Ming a courtesy and directed his soldiers to build the altar.

2014, ไอตะวัน, เริงรักลวงใจ, eReader (Thailand):
พี่จะรักษาไข้กายและไข้ใจให้หวานเอง
pîi jà rák-sǎa kâi-gaai lɛ́ kâi-jai hâi wǎan eeng
Wan, I will heal both your physical fever and mental fever myself.

2015, ยิปซี, ห้วงรักห้วงมายา, eReader (Thailand), page 170:
รู้ดีว่า ไข้กายไม่อาจทำอะไรรินนลีได้ แต่ไข้ใจใครเลยจะโอบอุ้มหัวใจบอบช้ำให้หายเจ็บปวดได้
rúu dii wâa kâi-gaai mâi àat tam à-rai rin-ná-lii daai dtɛ̀ɛ kâi-jai krai ləəi jà òop-ûm hǔua-jai bɔ̀ɔp-chám hâi hǎai jèp-bpùuat dâai
He knew so well that no physical fever could do anything to Rinnali. But for a mental fever, who could ever caress the wounded heart and free it from torment?


เพนกวิน

th-noun

เพนกวิน • (pen-gwîn)


คุณนาย

From คุณ (kun, “honorific”) + นาย (naai, “chief; lord; master”).

com

สัญญาบัตร สัญญาบัตร#Thai

a polite term of address to the wife of a public officer holding a royal letter of appointment known as สัญญาบัตร, when the wife is without noble rank or title.

a polite term of address to a woman, especially one married or of rank or authority.


แหม่ม

th-noun

แหม่ม • (mɛ̀m)

Semi-learned borrowing from English ma'am, short for madam.

slbor

(dated, sometimes derogatory) a term of address to a western woman.


อาการนาม

(grammar) abstract noun, verbal noun, or gerund.


สามานยนาม

สามานย + นาม (naam).

compound

สามานย + นาม (naam)


ปฤจฉาสรรพนาม

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

ปฤจฉา + สรรพนาม (sàp-pá-naam)

interrogative pronoun
interrogative pronoun


วิสามานยนาม

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam).

วิ (wí) + สามานย + นาม (naam)


บุรุษสรรพนาม

th-noun

บุรุษสรรพนาม • (bù-rùt-sà-sàp-pá-naam)


สันธาน

Borrowed from Sanskrit संधान (saṃdhāna) or Pali sandhāna.


ประโยคหลัก

ประโยคหลัก • (bprà-yòok-làk)


บุพบท

บุพบท • (bùp-pá-bòt)


ประพันธสรรพนาม

ประพันธสรรพนาม • (bprà-pan-tá-sàp-pá-naam)

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam).

compound

ประพันธ + สรรพนาม (sàp-pá-naam)


อนุประโยค

th-noun

อนุประโยค • (à-nú-bprà-yòok)


ปัจฉิมบท

ปัจฉบท ปัจฉบท#Thai

(grammar) Synonym of ปัจฉบท (bpàt-chà-bòt)


มุขยประโยค

มุขยประโยค • (múk-kà-yá-bprà-yòok)

มุขย + ประโยค (bprà-yòok).

compound

มุขย + ประโยค (bprà-yòok)


ประโยคย่อย

th-noun

ประโยคย่อย • (bprà-yòok-yɔ̂i)

compound

ประโยค (bprà-yòok) + ย่อย (yɔ̂i)


คุณานุประโยค

th-noun

คุณานุประโยค • (kú-naa-nú-bprà-yòok)

(grammar) relative clause; adjective clause; adjectival clause.


ปลัด

From Old Khmer palãta (“assistant chief; deputy chief”) or Angkorian Old Khmer phlās, plass (idem). Cognate with Modern Khmer បាឡាត់ (baalat), បាល័ត (baalat), បាល័ដ្ឋ (baalat).

bor

(government) public officer second in rank to the chief of an agency: assistant chief, deputy chief, etc.

ฐานานุกรม ฐานานุกรม#Thai

(ecclesiastical) the highest ฐานานุกรม; priest holding this ฐานานุกรม.

(colloquial) used as a title for or term of address to the described persons.


นิยมสรรพนาม

th-noun

นิยมสรรพนาม • (ní-yá-má-sàp-pá-naam)

demonstrative pronoun
demonstrative pronoun


อนิยมสรรพนาม

อนิยมสรรพนาม • (à-ní-yá-má-sàp-pá-naam)

/ʔa˨˩.ni˦˥.ja˦˥.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

/ʔa˨˩.ni˦˥.jom˧.ma˦˥.sap̚˨˩.pʰa˦˥.naːm˧/

อ (ɔɔ) + นิยม (ní-yom) + สรรพนาม (sàp-pá-naam).


ประโยคความรวม

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + รวม (ruuam).


เอกรรถประโยค

th-noun

เอกรรถประโยค • (ee-gàt-tà-bprà-yòok)

เอก (èek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


อเนกรรถประโยค

th-noun

อเนกรรถประโยค • (à-nee-gàt-tà-bprà-yòok)

อเนก (à-nèek) + อรรถ (àt) + ประโยค (bprà-yòok).


ประโยคความเดียว

th-noun

ประโยคความเดียว • (bprà-yòok-kwaam-diao)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + เดียว (diao).


เซอร์

th-noun

เซอร์ • (sə̂ə)

เซอร์วอลเตอร์ สกอตต์

sə̂ə wɔl-dtə̂ə sgɔ́t

เซอร์อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์

distinctive title of a knight or baronet.


อุปสรรค

อุปสรรค • (ùp-bpà-sàk)

From Sanskrit उपसर्ग (upasarga). Compare Pali upasagga. Cognate with Lao ອຸປະສັກ (ʼu pa sak).


ประโยคความซ้อน

ประโยคความซ้อน • (bprà-yòok-kwaam-sɔ́ɔn)

ประโยค (bprà-yòok) + ความ (kwaam) + ซ้อน (sɔ́ɔn).


ตัวการ

From ตัว (dtuua, “body; form; person; self; etc”) + การ (gaan, “act; action; affair; deed; etc”).

com

ตัวแทน ตัวแทน#Thai

(civil law) (classifier คน) principal: person represented by another, called ตัวแทน (dtuua-tɛɛn, “agent”).


สังกรประโยค

th-noun

สังกรประโยค • (sǎng-gà-rá-bprà-yòok)

สังกร + ประโยค (bprà-yòok).

compound

สังกร + ประโยค (bprà-yòok)