อ้าย

th-adj

อ้าย • (âai)

(archaic, now dialect, of a male child) first; first-born.

1292/93, พ่อขุนรามคำแหง, “จารึกพ่อขุนรามคำแหง (ด้านที่ ๑)”, in ประชุมพงศาวดาร ฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม ๓, Bangkok: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1999, →ISBN, page 8:
พ่อกูชื่อสรีอีนทราทิตย แม่กูชื่อนางเสือง พี่กูชื่อบานเมือง ตูพี่น้องท้องเดียวห้าคน ผู้ชายสาม ผู้หญิงโสง พี่เผือผู้อ้ายตายจากเผือเตียมแต่ยังเล็ก
pɔ̂ɔ guu chʉ̂ʉ sǐi in-traa-tít · mɛ̂ɛ guu chʉ̂ʉ naang sʉ̌ʉang · pîi guu chʉ̂ʉ baan mʉʉang · dtuu pîi-nɔ́ɔng tɔ́ɔng diao hâa kon · pûu-chaai sǎam · pûu-yǐng sǒong · pîi pʉ̌ʉa pûu âai dtaai jàak pʉ̌ʉa dtiiam-dtɛ̀ɛ yang lék
My father is called Si Inthrathit. My mother is called Nang Sueang. My elder brother is called Ban Mueang. We, five brothers and sisters from the same womb, [are] three men [and] two women. Our elder brother, the eldest one, departed from us since [he was/we were] still young.

(archaic, now dialect, of a brother) oldest; first-born.


มะขามป้อม

th-noun

มะขามป้อม • (má-kǎam-bpɔ̂m)

มะขาม (má-kǎam) + ป้อม (bpɔ̂m)

com

มะขาม (má-kǎam) + ป้อม (bpɔ̂m)

Phyllanthus emblica
Phyllanthus emblica#Translingual

amla, Indian gooseberry, Phyllanthus emblica.

th:มะขามป้อม


กระเชา

Indian elm, jungle cork tree, Holoptelea integrifolia.


สมอพิเภก

th-noun

สมอพิเภก • (sà-mɔ̌ɔ-pí-pêek)

/sa˨˩.mɔː˩˩˦.pʰi˦˥.pʰeːk̚˥˩/

สมอ (sà-mɔ̌ɔ) + พิเภก

com

สมอ (sà-mɔ̌ɔ) + พิเภก

beleric myrobalan, Siamese terminalia, Terminalia bellirica.


ขว้าว

th-noun

ขว้าว • (kwâao)

Possibly borrowed from Angkorian Old Khmer ខ្វ្យវ៑ (khvyav). Cognate with Khmer ខ្វាវ (khvaaw), Northern Thai ᨡ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᩅ, Lao ຂວາວ (khwāo), ຂາວ (khāo).

bor+

yellow teak, saffron teak, Adina cordifolia.


ดาบส

th-noun

ดาบส • (daa-bòt) (classifier คน or ตน or รูป)

daa-bòt (romanization)
คน (classifier)
ตน (classifier)
รูป (classifier)

From Pali tāpasa (literally “one who practices tapa”) or Sanskrit तापस (tāpasa, idem). Cognate with Modern Khmer តាបស (tabsâ).

bor

พระ พระ#Thai

(พระ~) tāpasa: a type of religious practitioners that practice tapa.


เข็มฉีดยา

/kʰem˩˩˦.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧.t͡ɕʰaː˧/

เข็ม (kěm) + ฉีด (chìit) + ยาชา (yaa-chaa).


ฉวย

chǔai (romanization)
การฉวย (abstract-noun)

→ Lao: ສວຍ (suāi)

/t͡ɕʰua̯j˩˩˦/


โกอินเตอร์

th-verb

โกอินเตอร์ • (goo-in-dtəə) (abstract noun การโกอินเตอร์ or ความโกอินเตอร์)

goo-in-dtəə (romanization)
การโกอินเตอร์ (abstract-noun)
ความโกอินเตอร์ (abstract-noun)

(slang) to go global; to go to an international level.


ร็อก

th-noun

ร็อก • (rɔ́k)


กระบอกฉีดยา

กระบอกฉีดยา • (grà-bɔ̀ɔk-chìit-yaa)

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/

th-l

กระบอก (grà-bɔ̀ɔk)


ชายคา

/t͡ɕʰaːj˧.kʰaː˧/


คลอน

klɔɔn (romanization)
ความคลอน (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᨤᩬᩁ, Lao ຄອນ (khǭn), Lü ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၶွၼ်း (kháun), Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon).


ศิลาแลง

th-noun

ศิลาแลง • (sì-laa-lɛɛng)

From ศิลา (sì-laa, “rock, stone”) + แลง (lɛɛng, “laterite”).


เอดส์

th-noun

เอดส์ • (èet)


อุปมานิทัศน์

อุปมานิทัศน์ • (ùp-bpà-maa-ní-tát)

From อุปมา (ùp-bpà-maa, “to compare”) + นิทัศน์ (“illustration; exemplification”).

com

th:อุปมานิทัศน์


คลอก

klɔ̂ɔk (romanization)
การคลอก (abstract-noun)

Uncertain. Compare Khmer កំលោច (kɑmlooc, “to burn to ashes”), Old Chinese 烙 (*ɡ·raːɡ, “to burn”).

cog

2024 May 23, “ไฟไหม้กุฏิเก่าวัดสวนแก้ว เด็กวัดเสียชีวิต 3 คน”, in thaipbs.or.th:
เด็กวัดถูกไฟคลอกเสียชีวิต 3 คน
dèk-wát tùuk fai klɔ̂ɔk sǐia-chii-wít · sǎam · kon
Three temple kids were engulfed [and] killed by fire.

(of fire) to engulf; to enclose; to encircle.


ยวบ

yûuap (romanization)
การยวบ (abstract-noun)


กำกวม

th-adj

กำกวม • (gam-guuam) (abstract noun ความกำกวม)

gam-guuam (romanization)
ความกำกวม (abstract-noun)


มุสา

mú-sǎa (romanization)
การมุสา (abstract-noun)

Borrowed from Pali musā. Doublet of มฤษา.


ย้วย

yúai (romanization)
ความย้วย (abstract-noun)


หลุมยุบ

th-noun

หลุมยุบ • (lǔm-yúp)

com

หลุม (lǔm) + ยุบ (yúp)


คลุมเครือ

th-adj

คลุมเครือ • (klum-klʉʉa) (abstract noun ความคลุมเครือ)

klum-klʉʉa (romanization)
ความคลุมเครือ (abstract-noun)


บ้านเกิด

th-noun

บ้านเกิด • (bâan-gə̀ət)

/baːn˥˩.kɤːt̚˨˩/

com

บ้าน (bâan) + เกิด (gə̀ət)


เคลียร์

th-verb

เคลียร์ • (kliia) (abstract noun การเคลียร์)

kliia (romanization)
การเคลียร์ (abstract-noun)

เคลียร์พื้นที่

เคลียร์ถนน

เคลียร์ห้อง

เคลียร์โต๊ะ

(colloquial) to clear: to empty; to make empty; to make free of something undesirable or unpleasant; to make free of any obstructions or unwanted things.

เคลียร์ทุกประเด็น

(colloquial) to clear: to clear up; to clarify; to explain; to make someone clear about something; to talk over.

เคลียร์บัญชี

เคลียร์หนี้

(colloquial) to settle: to close or finalise by payment; to pay in whole.

ต้องเคลียร์งานก่อน

เคลียร์งานค้างหลังหยุดยาว

To finish the pending work after a long break

(colloquial) to finish; to finalise; to complete in whole; to get done in whole.


ความขำ

(archaic) abstract noun of ขำ (kǎm, “private; secret”)


ใส่เดี่ยว

ใส่เดี่ยว • (sài-dìao) (abstract noun การใส่เดี่ยว)

sài-dìao (romanization)
การใส่เดี่ยว (abstract-noun)

From ใส่ (sài, “to insert; to put (in)”) + เดี่ยว (dìao, “alone; singly; solely; solo”).

com

(slang) to engage in or pick a personal or one on one fight or quarrel.


คีตกวี

From Sanskrit गीत (gīta) + Sanskrit कवि (kavi).


การรอด

th-noun

การรอด • (gaan-rɔ̂ɔt)

รอด รอด#Thai


อามิส

อามิส • (aa-mít)

From Pali āmisa (“flesh, meat; food; prey; gift, boon; object of enjoyment, pleasing or beautiful object; lust, desire; etc”); ultimately from Sanskrit आमिष (āmiṣa, idem). Cognate with Old Khmer ʼāmiṣa (“flesh, meat”), Modern Khmer អាមិស (ʼaamɨh).

bor

(elegant) thing that tempts, allures, or entices, as money, valuable object, etc.


คันธะ

th-noun

คันธะ • (kan-tá)

From Pali gandha and Sanskrit गन्ध (gandha). Compare Lü ᦅᧃᦒᦱ (kanthaa).


ละหุ่ง

ละหุ่ง • (lá-hùng)

Ricinus communis
Ricinus communis#Translingual


ทานาคา

From English thanakha, from Burmese သနပ်ခါး (sa.naphka:).


เคาน์เตอร์

เคาน์เตอร์ • (káo-dtə̂ə)

/kʰaw˦˥.tɤː˥˩/

เคาน์เตอร์จ่ายเงิน

counter; desk (table or board on which business is transacted)


โมกษะ

โมกษะ • (môok-sà)


วุ่น

wûn (romanization)
การวุ่น (abstract-noun)


วนศาสตร์

วนศาสตร์ • (wá-ná-sàat)


ฉับพลัน

th-adj

ฉับพลัน • (chàp-plan) (abstract noun ความฉับพลัน)

chàp-plan (romanization)
ความฉับพลัน (abstract-noun)


น้ำป่า

th-noun

น้ำป่า • (náam-bpàa)


ใบสอ

ใบสอ • (bai-sɔ̌ɔ)


งุ้ม

ngúm (romanization)
ความงุ้ม (abstract-noun)


ยางมะตอย

From ยาง (yaang) + French Maltoy, the first company in Thailand making asphalt for road.


เหล็กเส้น

เหล็กเส้น • (lèk-sên)

com

เหล็ก (lèk) + เส้น (sên)


ฉุกเฉิน

th-adj

ฉุกเฉิน • (chùk-chə̌ən) (abstract noun ความฉุกเฉิน)

chùk-chə̌ən (romanization)
ความฉุกเฉิน (abstract-noun)

/t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕʰɤːn˩˩˦/

อำนาจฉุกเฉิน

งบฉุกเฉิน

หมายเลขฉุกเฉิน


น้ำมันพืช

th-noun

น้ำมันพืช • (nám-man-pʉ̂ʉt)

From น้ำมัน (nám-man, “oil”) + พืช (pʉ̂ʉt, “plant”).


มันหมู

th-noun

มันหมู • (man-mǔu)


ไก่ได้พลอย

ไก่ได้พลอย • (gài-dâai-plɔɔi)

ไก่ (gài, “chicken”) + ได้ (dâai, “to get; to obtain”) + พลอย (plɔɔi, “gem”). Original concept from one of Aesop's Fables: The Cock and the Jewel.

com

(idiomatic) one who did not appreciate valuables.


กบเลือกนาย

th-noun

กบเลือกนาย • (gòp-lʉ̂ʉak-naai)

กบ (gòp, “frog”) + เลือก (lʉ̂ʉak, “to choose”) + นาย (naai, “master; superior”). Original concept from one of Aesop's Fables: The Frogs Who Desired a King.

com

(idiomatic) one who frequently desired to change their superior.

Aesop's Fables
The Frogs Who Desired a King


การลาออก

th-noun

การลาออก • (gaan-laa-ɔ̀ɔk)

/kaːn˧.laː˧.ʔɔːk̚˨˩/

ลาออก ลาออก#Thai


ประดักประเดิด

th-adv

ประดักประเดิด • (bprà-dàk-bprà-də̀ət) (abstract noun ความประดักประเดิด)

bprà-dàk-bprà-də̀ət (romanization)
ความประดักประเดิด (abstract-noun)

awkwardly; clumsily; gracelessly; inconveniently; embarrassingly; gawkily; ineptly.


อามิสสินจ้าง

th-noun

อามิสสินจ้าง • (aa-mít-sǐn-jâang)

/ʔaː˧.mit̚˦˥.sin˩˩˦.t͡ɕaːŋ˥˩/

From อามิส (aa-mít, “thing that tempts, allures, or entices, as money, valuable object, etc”) + สินจ้าง (“remuneration; wage”).

com

2019 March 20, “คนไทยตั้งสติก่อนกากบาท ไม่เลือกเพราะอามิสสินจ้าง”, in เดลินิวส์, Bangkok: สี่พระยาการพิมพ์, retrieved 2019-06-04:
คนไทยตั้งสติก่อนกากบาท ไม่เลือกเพราะอามิสสินจ้าง
kon tai dtâng-sà-dtì gɔ̀ɔn gaa-gà-bàat · mâi lʉ̂ʉak prɔ́ aa-mít-sǐn-jâang
Thai people [should] get a grip before crossing [their ballots]. Do not choose [someone] because of the considerations [he provided].

2010, ดามภ์–เหม, ผี ๙ จังหวัด ๙ อำเภอ, Bangkok: ไพลินบุ๊คเน็ต, →ISBN, page 20:
ทุกคนยอมเสียสละชีวิตความสุขส่วนตัว...(ให้)การกุศลของมูลนิธิป่อเต็กตึ๊งโดยมิได้หวังอามิสสินจ้างแต่อย่างใด
túk kon yɔɔm sǐia-sà-là chii-wít kwaam-sùk sùuan-dtuua ... (hâi) gaan gù-sǒn kɔ̌ɔng muun-lá-ní-tí bpɔ̀ɔ-dtèk-dtʉ́ng dooi mí dâai wǎng aa-mít-sǐn-jâang dtɛ̀ɛ-yàang-dai
All of them were willing to sacrifice [their] personal lives [and] happiness...[for] the charitable works of Poh Teck Tung Foundation without expecting compensation at all.

2008, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๗๙๘๘/๒๕๕๑ ในคดีระหว่าง นางน้ำพอง ศรีผุย ผู้กล่าวหา นายสุริยพันธ์ ภักดีล้น ผู้ถูกกล่าวหา”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, published 2015, retrieved 2019-06-04:
ไม่ได้เกิดขึ้นในบริเวณศาล และไม่ปรากฏว่า ผู้ถูกกล่าวหาจะนำเงินไปให้ผู้พิพากษาเพื่อเป็นอามิสสินจ้างในการดำเนินคดี
mâi dâai gə̀ət kʉ̂n nai bɔɔ-rí-ween sǎan · lɛ́ mâi bpraa-gòt wâa · pûu-tùuk-glàao-hǎa jà nam ngən bpai hâi pûu-pí-pâak-sǎa pʉ̂ʉa bpen aa-mít-sǐn-jâang nai gaan-dam-nəən-ká-dii
[The alleged offence] did not take place within the court precincts and it does not appear that the Alleged Offender was about to bring money to the judge as compensation for carrying out the proceedings.

2008, “คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๖๒๓/๒๕๓๐ ในคดีระหว่าง พนักงานอัยการ กรมอัยการ โจทก์ นายก่อเกียรติ กู้กระจก จำเลย”, in สืบค้นฎีกา ๒๐๑๕, Bangkok: ศาลฎีกา, published 1987, retrieved 2019-06-04:
พยานปากนี้ได้กระทำไปโดยมีอามิสสินจ้าง จึงเป็นพยานที่ขาดน้ำหนัก
pá-yaan bpàak níi dâai grà-tam bpai dooi mii aa-mít-sǐn-jâang · jʉng bpen pá-yaan tîi kàat nám-nàk
This witness has conducted [the acts] due to having been [given] compensation. The evidence [he gave] therefore lacks weight.

1925 November 11, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๘๒๕ ถ้าตัวแทนเข้าทำสัญญากับบุคคลภายนอกโดยเห็นแก่อามิสสินจ้างเป็นทรัพย์สินอย่างใด ๆ หรือประโยชน์อย่างอื่นอันบุคคลภายนอกได้ให้เป็นลาภส่วนตัวก็ดี หรือให้คำมั่นว่าจะให้ก็ดี ท่านว่า ตัวการหาต้องผูกพันในสัญญาซึ่งตัวแทนของตนได้ทำนั้นไม่ เว้นแต่ตัวการจะได้ยินยอมด้วย
mâat-dtraa · bpɛ̀ɛt-rɔ́ɔi yîi-sìp hâa · tâa dtuua-tɛɛn kâo tam sǎn-yaa gàp bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dooi hěn-gɛ̀ɛ aa-mít-sǐn-jâang bpen sáp-sǐn yàang dai dai rʉ̌ʉ bprà-yòot yàang ʉ̀ʉn an bùk-kon-paai-nɔ̂ɔk dâai hâi bpen lâap sùuan-dtuua gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ hâi kam-mân wâa jà hâi gɔ̂ɔ-dii · tâan wâa · dtuua-gaan hǎa dtɔ̂ng pùuk-pan nai sǎn-yaa sʉ̂ng dtuua-tɛɛn kɔ̌ɔng dton dâai tam nán mâi · wén-dtɛ̀ɛ dtuua-gaan jà dâai yin-yɔɔm dûai
Section 825 If an agent enters into a contract with a third person in consideration of the compensation, [whether it be] property of any kind or other benefit, which the third person has given or has made a promise to give [to the agent] as [his] personal enrichment, LORD says the principal needs not to be bound by the contract so made by his agent, save where the principal has given [his] consent thereto.


ไร้สาย

th-adj

ไร้สาย • (rái-sǎai)


อวบ

ùuap (romanization)
ความอวบ (abstract-noun)


หึ่ง

hʉ̀ng (romanization)
ความหึ่ง (abstract-noun)


เข้าตา

th-verb

เข้าตา • (kâo-dtaa) (abstract noun การเข้าตา)

kâo-dtaa (romanization)
การเข้าตา (abstract-noun)

From เข้า (kâo, “to enter”) + ตา (dtaa, “eye”).

com

(idiomatic) to attract someone's attention, favour, or liking.


กระเด็น

th-verb

กระเด็น • (grà-den) (abstract noun การกระเด็น)

grà-den (romanization)
การกระเด็น (abstract-noun)


แปรรูป

แปรรูป • (bprɛɛ-rûup) (abstract noun การแปรรูป)

bprɛɛ-rûup (romanization)
การแปรรูป (abstract-noun)


ไร้เดียงสา

th-adj

ไร้เดียงสา • (rái-diiang-sǎa) (abstract noun ความไร้เดียงสา)

rái-diiang-sǎa (romanization)
ความไร้เดียงสา (abstract-noun)


กระดิก

th-verb

กระดิก • (grà-dìk) (abstract noun การกระดิก)

grà-dìk (romanization)
การกระดิก (abstract-noun)


ความชั่ว

ชั่ว ชั่ว#Thai


การพัฒนา

พัฒนา พัฒนา#Thai

abstract noun of พัฒนา (pát-tá-naa): progress; development


ประนาม

ประนาม • (bprà-naam) (abstract noun การประนาม)

bprà-naam (romanization)
การประนาม (abstract-noun)

ประณาม ประณาม#Thai


ชั่วร้าย

th-adj

ชั่วร้าย • (chûua-ráai) (abstract noun ความชั่วร้าย)

chûua-ráai (romanization)
ความชั่วร้าย (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.raːj˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ร้าย (ráai, “bad; wicked; evil”).


ชั่วช้า

th-adj

ชั่วช้า • (chûua-cháa) (abstract noun ความชั่วช้า)

chûua-cháa (romanization)
ความชั่วช้า (abstract-noun)

/t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ชั่ว (chûua, “bad; wicked; evil”) + ช้า (cháa, “bad; wicked; evil”).


การประนาม

การประณาม การประณาม#Thai

Misspelling of การประณาม (gaan-bprà-naam).


ความชั่วช้า

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaː˦˥/

From ความ (kwaam) + ชั่วช้า (chûua-cháa).

ชั่วช้า ชั่วช้า#Thai


ความชั่วร้าย

From ความ (kwaam) + ชั่วร้าย (chûua-ráai).

ชั่วร้าย ชั่วร้าย#Thai

abstract noun of ชั่วร้าย (chûua-ráai): evil.


เฉด

chèet (romanization)
การเฉด (abstract-noun)

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/


การประณาม

ประณาม ประณาม#Thai


จัดแจง

th-verb

จัดแจง • (jàt-jɛɛng) (abstract noun การจัดแจง)

jàt-jɛɛng (romanization)
การจัดแจง (abstract-noun)

/t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From จัด (jàt, “to arrange, to order, to put in order; to regulate, to conduct; etc”) + แจง (jɛɛng, “to distribute; to allocate; to apportion; etc”).


การจัดแจง

th-noun

การจัดแจง • (gaan-jàt-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

จัดแจง จัดแจง#Thai


ยูเอ็น

2019 June 4, “ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน”, in กรุงเทพธุรกิจ, Bangkok: กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย, retrieved 2017-06-07:
ยูเอ็นประณามกองทัพซูดานสังหารประชาชน
yuu-en bprà-naam gɔɔng-táp suu-daan sǎng-hǎan bprà-chaa-chon
UN denounces Sudan's army for killing citizens


คล้ำ

klám (romanization)
ความคล้ำ (abstract-noun)


เลือดกำเดา

เลือดกำเดา • (lʉ̂ʉat-gam-dao)


เปลื้อง

th-verb

เปลื้อง • (bplʉ̂ʉang) (abstract noun การเปลื้อง)

bplʉ̂ʉang (romanization)
การเปลื้อง (abstract-noun)


ฝุ่นละออง

th-noun

ฝุ่นละออง • (fùn-lá-ɔɔng)

/fun˨˩.la˦˥.ʔɔːŋ˧/

con

ฝุ่น (fùn) + ละออง (lá-ɔɔng)


เสือลายเมฆ

th-noun

เสือลายเมฆ • (sʉ̌ʉa-laai-mêek) (classifier ตัว)

sʉ̌ʉa-laai-mêek (romanization)
ตัว (classifier)

From เสือ (sʉ̌ʉa) + ลาย (laai) + เมฆ (mêek).


น้ำเกลือ

น้ำเกลือ • (nám-glʉʉa)

com

น้ำ (náam) + เกลือ (glʉʉa)


สบถ

sà-bòt (romanization)
การสบถ (abstract-noun)

From Pali sapatha (“oath; swearing”); possibly via Old Khmer spota, spot, spotta, spipāṭa, ssapāṭa, *śapatha (“to swear; to vow; to pledge; to take an oath”) or Angkorian Old Khmer śapatha, śapata, śapatta (idem). Cognate with Modern Khmer ស្បថ (sbɑt).

to swear: to use profane oaths or language.


ประณาม

th-verb

ประณาม • (bprà-naam) (abstract noun การประณาม)

bprà-naam (romanization)
การประณาม (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणाम (praṇāma, “salutation; prostration; obeisance”). Cognate with Khmer ប្រណាម (prɑɑnaam). Compare Pali paṇāma, from which Thai ปณาม is derived.

bor

2019 June 6, “กลุ่ม นศ. แม่โจ้ มธ. ค้านสืบทอดอำนาจ ประณามศิษย์เก่าหนุนบิ๊กตู่ในสภา”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:
กลุ่ม นศ. แม่โจ้ มธ. ค้านสืบทอดอำนาจ ประณามศิษย์เก่าหนุนบิ๊กตู่ในสภา
glùm · nɔɔ-sɔ̌ɔ · mɛ̂ɛ-jôo · mɔɔ-tɔɔ · káan sʉ̀ʉp-tɔ̂ɔt am-nâat · bprà-naam sìt-gào nǔn bík dtùu nai sà-paa
Groups of students [from] Maejo [and] TU oppose [the military's] succeeding to power [and] condemn alumni [for] supporting Big Tu in parliament

2017 May 25, “สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อปราบนักกิจกรรม”, in ประชาไท, Bangkok: ประชาไท, retrieved 2019-06-07:
สื่อไร้พรมแดนประณามรัฐบาล คสช. ๓ ปีปิดเสรีภาพสื่อ ปราบนักกิจกรรม
sʉ̀ʉ rái prom-dɛɛn bprà-naam rát-tà-baan · kɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ · sǎam · bpii bpìt sěe-rii-pâap sʉ̀ʉ · bpràap nák-gìt-jà-gam
Reporters sans frontières condemns NCPO government [for] shutting down press freedom [and] suppressing activists [during its] three years [in power]

to denounce, to condemn; to banish, to expel.


ซ้อ

th-noun

ซ้อ • (sɔ́ɔ)

(botany) Malay beechwood: the plant Gmelina arborea of the family Lamiaceae.


ซ้อ

ซ้อ • (sɔ́ɔ)

Borrowed from Teochew 嫂 (so2, “elder sister-in-law”). Cognate with Khmer សោ (sao), Lao ຊໍ້ (sǭ).

bor+

2019 April 30, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:00 from the start, in ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนูด้วยเถอะ (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
แต่วันนี้มีคนอยากมาหาซ้อมากเลยนะ ต้องมาให้ได้เลย
dtɛ̀ɛ wan-níi mii kon yàak maa hǎa sɔ́ɔ mâak ləəi ná · dtɔ̂ng maa hâi-dâai ləəi
But today there's someone [who] wants to come to see you so much. [She said she] must come anyhow.

2019 April 29, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:50 from the start, in ยกเขาไว้ในที่สูง...มึงก็ดูเหมือนขี้ข้าเลยเนอะ (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ & อรพรรณี (จิรายุ ตั้งศรีสุข & สิรินรัตน์ วิทยพูม), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
สวัสดีครับซ้อ / เรียกฉันว่าคุณหนูอรแบบพี่ใช้จะดีกว่า บ้านฉันเป็นคนไทย
sà-wàt-dii kráp sɔ́ɔ · / · rîiak chǎn wâa kun-nǔu ɔɔn bɛ̀ɛp pîi chái jà dii gwàa · bâan chǎn bpen kon tai
Greetings, so. / [You'd] better address me as Khunnu On like Phi Chai [does]. My family is Thai.

2019 March 18, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:48 from the start, in เราจบ ป. ๔ เหมือนกันก็คงอ่านภาษาคน ป. ๔ รู้เรื่องกันเองเนอะ (กรงกรรม), spoken by พิไล & เรณู (พิชชาภา พันธุมจินดา & ราณี แคมเปน), Bangkok: Ch3Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
ซ้อเรณูนี่นอกจากจะเป็นแม่ค้าขายขนมห่อละสลึงแล้วคงเป็นหมอกลางบ้านด้วยล่ะมั้ง / ซ้อรองนี่ตาถึง
sɔ́ɔ ree-nuu nîi nɔ̂ɔk-jàak jà bpen mɛ̂ɛ-káa kǎai kà-nǒm hɔ̀ɔ lá sà-lʉ̌ng lɛ́ɛo kong bpen mɔ̌ɔ-glaang-bâan dûai lâ máng · / · sɔ́ɔ rɔɔng nîi dtaa-tʉ̌ng
So Renu, not only being a vendor selling sweet foods [at the price of one] salueng [per] each bag, [you] must be a folk doctor too, right? / Second so, [you]'ve a knack [for judging people]!

2019 February 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:41 from the start, in กูไม่มีวันญาติดีกับมึงหรอก อีกะหรี่ (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ & กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ & จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Mello Thailand, via Channel 3, retrieved 2019-08-13:
ซ้ออ๋อ ใครซ้อมึงไอ้ซา / ก็ซ้อเขาเป็นเมียของตั่วเฮีย ก็ต้องเป็นซ้อใช่ไหมม้า / มันเป็นแค่อีตัว อีนางบำเรอ มันเป็นนางบำเรอของพี่ชายมึง มันไม่ใช่สะใภ้กูและก็ไม่ใช่พี่สะใภ้มึง เพราะฉะนั้น มึงเลิกเรียกมันว่าซ้อได้แล้ว
sɔ́ɔ ɔ̌ɔ · krai sɔ́ɔ mʉng âi saa · / · gɔ̂ sɔ́ɔ kǎo bpen miia kɔ̌ɔng dtùua-hiia · gɔ̂ dtɔ̂ng bpen sɔ́ɔ châi mǎi máa · / · man bpen kɛ̂ɛ ii dtuua · ii naang-bam-rəə · man bpen naang-bam-rəə kɔ̌ɔng pîi-chaai mʉng · man mâi châi sà-pái guu lɛ́ gɔ̂ mâi châi pîi-sà-pái mʉng · prɔ́-chà-nán · mʉng lə̂ək rîiak man wâa sɔ́ɔ dâai lɛ́ɛo
So? Who's your so, Ai Sa? / She, so, is tuahia's wife. [She] must be so. [Isn't that] right, ma? / She's just a whore, a comfort woman. She's your elder brother's comfort woman. She is not my daughter-in-law and is not your elder sister-in-law too. So, you [must] stop calling her as so right now!

(colloquial, used amongst Chinese people) (อา~) elder sister-in-law; also used as a term of address to or title for an elder sister-in-law, and used by an elder sister-in-law as a self-reference.


แปรปรวน

th-verb

แปรปรวน • (bprɛɛ-bpruuan) (abstract noun การแปรปรวน or ความแปรปรวน)

bprɛɛ-bpruuan (romanization)
การแปรปรวน (abstract-noun)
ความแปรปรวน (abstract-noun)

to change; to fluctuate; to be uncertain.


ปวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of พวง (puuang).


การประพฤติ

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


ความประพฤติ

th-noun

ความประพฤติ • (kwaam-bprà-prʉ́t)

From ความ (kwaam) + ประพฤติ (bprà-prʉ́t).

ประพฤติ ประพฤติ#Thai


ชื่อเรื่อง

ชื่อเรื่อง • (chʉ̂ʉ-rʉ̂ʉang)

/t͡ɕʰɯː˥˩.rɯa̯ŋ˥˩/

ชื่อ (chʉ̂ʉ) + เรื่อง (rʉ̂ʉang).

th-l

ชื่อ (chʉ̂ʉ)

เรื่อง (rʉ̂ʉang)


การสัญญา

สัญญา สัญญา#Thai


การสอย

th-noun

การสอย • (gaan-sɔ̌i)

สอย สอย#Thai


การพยาบาล

พยาบาล พยาบาล#Thai


การต่อรอง

การต่อรอง • (gaan-dtɔ̀ɔ-rɔɔng)

/kaːn˧.tɔː˨˩.rɔːŋ˧/

ต่อรอง ต่อรอง#Thai


พิรุธ

th-verb

พิรุธ • (pí-rút) (abstract noun การพิรุธ)

pí-rút (romanization)
การพิรุธ (abstract-noun)

From Pali viruddha (“contrary, repugnant, incompatible; doubtful, questionable; uncertain, precarious; etc”) or Sanskrit विरुद्ध (viruddha, idem). Compare Old Khmer viruddha (“opposition, contention, dispute, difference, variance; to be at variance, to have a disagreement or dispute”). Cognate with Modern Khmer ពិរុទ្ធ (pirut), វិរុទ្ធ (virut).

cog

พระเจ้าอยู่หัว...ถามพระราชาคณะทั้งปวงว่า พระไตรปิฎกธรรมทุกวันนี้ยังถูกต้องบริบูรณ์อยู่หรือพิรุธผิดเพี้ยนประการใด
prá jâao-yùu-hǔua ... tǎam prá raa-chaa-ká-ná táng-bpuuang wâa · prá dtrai-bpì-dòk-gà tam túk-wan-níi yang tùuk-dtɔ̂ng bɔɔ-rí-buun yùu rʉ̌ʉ pí-rút pìt-píian bprà-gaan dai
His Majesty the Lord Over the Heads...asked all the Holy Patriarchs if the dharma in the Three Holy Canons nowadays was still correct and complete or had become corrupted and inaccurate in any manner.
พระธรรมทินเถรเจ้าผู้เป็นมหาเถรอยู่ ณ เมืองนพีสีนคร คือ เมืองเชียงใหม่ พิจารณาเห็นว่า พระไตรปิฎกพิรุธมาก...จึงถวายพระพรแก่พระเจ้าศิริธรรมจักรวรรดิ์ดิลกราชซึ่งเสวยราชสมบัติ ณ เมืองเชียงใหม่ว่า จะชำระพระปริยัติธรรมให้บริบูรณ์
prá tam-má tin-ná těe-rá jâao pûu bpen má-hǎa-těen yùu · nɔɔ · mʉʉang ná-pii-sǐi ná-kɔɔn · kʉʉ · mʉʉang chiiang-mài · pí-jaa-rá-naa hěn wâa · prá dtrai-bpì-dòk pí-rút mâak ... jʉng tà-wǎai-prá-pɔɔn gɛ̀ɛ prá-jâao sì-rì tam-má jàk-grà-wàt dì-lók râat sʉ̂ng sà-wə̌əi râat-chá-sǒm-bàt · ná · mʉʉang chiiang-mài wâa · jà cham-rá prá bpà-rí-yát-dtì tam hâi bɔɔ-rí-buun
His Holiness Dharma Dina Thera the Lord, who was the High Priest in the Town of Nabīsī Nagara, that is, the Town of Chiang Mai, had considered and found that the Three Holy Canons were much corrupt... [He] then informed Holy Lord Śiri Dharma Cakravarti Tilaka Rāja, who enjoyed the kingship in the Town of Chiang Mai, that [he] would like to revise the Holy Pariyatti Dharma for [its] perfection.

1869, เจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค), “๕๓. ทำสังคายนาพระไตรปิฎก”, in สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, editor, พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑, 6th edition, Bangkok: กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 1988, retrieved 2019-06-08

1885, หลวงทวยหาญรักษา (เพิ่ม), “นิราศเมืองหลวงพระบาง”, in นิราศเมืองหลวงพระบาง และรายงานปราบเงี้ยว, 4th edition, Bangkok: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, published 2005, retrieved 2019-06-08:
น้ำจะกินดินข้างใต้เอาใช้แช่ เป็นยาแก้ธาตุพิรุธช่วยอุดหนุน
náam jà gin din kâang dtâai ao chái chɛ̂ɛ · bpen yaa gɛ̂ɛ tâat pí-rút chûai ùt-nǔn
Use the clay underneath to cool [your] drinking water – [this] is a medicine [which] heals [your] corrupt elements [and] helps support [your health].

2019 June 8 (last accessed), “๒๕ นิทานเรื่องนางกะเชอรั่ว”, in ประชุมปกรณัมภาคที่ ๕ นนทุกปกรณัม, Bangkok: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร, published 1926:
สาขาพฤกษานี้พิรุธนักจะหักลง ขอเชิญเสด็จจงพลัน
sǎa-kǎa prʉ́k-sǎa níi pí-rút nák jà hàk long · kɔ̌ɔ chəən sà-dèt jong plan
The branches of this tree are so dilapidated and likely to break down. [I] beg [you] to leave [the tree] at once.

(archaic) to vary, to change, to undergo change; to be or become corrupt or perverted; to be or become inaccurate, incorrect, or imperfect; to be in or fall into bad or poor condition; to deteriorate; to depreciate; to decline in condition, value, etc.


ประพฤติเหตุ

th-noun

ประพฤติเหตุ • (bprà-prʉ́t-dtì-hèet)

From ประพฤติ (bprà-prʉ́t, “news, information; cause, origin; etc”) + เหตุ (hèet, “cause, reason; situation, event; etc”).

com

1855, พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา, in เจียจันทร์พงษ์, พิเศษ, editor (2001), พระสุริโยทัยเป็นใคร? มาจากไหน? (in Thai), 2nd edition, Bangkok: มติชน, →ISBN, page 133:
สมเด็จพระเจ้าหงสาวดีแจ้งประพฤติเหตุไปว่า...
sǒm-dèt prá-jâao hǒng-sǎa-wá-dii jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet bpai wâa ...
His Majesty the King of Haṃsāvatī had been informed of the news that...

2019 June 10 (last accessed), “อรรถกถา มโหสถชาดก พระมโหสถบัณฑิตทรงบำเพ็ญปัญญาบารมี”, in พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ชาดก, Bangkok: n.p., published 2005-02-12:
จึงแจ้งประพฤติเหตุนั้นทั้งหมดแก่มโหสถ
jʉng jɛ̂ɛng bprà-prʉ́t-dtì-hèet nán táng-mòt gɛ̀ɛ má-hǒo-sòt
So [they] reported all those causes unto Mahosatha.

(archaic, elegant) news, information; cause, origin.


ฮิญาบ

th-noun

ฮิญาบ • (hì-yàap)


ผ้าปิดจมูก

ผ้าปิดจมูก • (pâa-bpìt-jà-mùuk)

/pʰaː˥˩.pit̚˨˩.t͡ɕa˨˩.muːk̚˨˩/

From ผ้า (pâa) + ปิด (bpìt) + จมูก (jà-mùuk).


โคมระย้า

โคมระย้า • (koom-rá-yáa)

com

โคม (koom) + ระย้า


จางวาง

jaang-waang (romanization)
คน (classifier)

→ Khmer: ចាងហ្វាង (caang vaang) / ចាងវ៉ាង (caang vaang)

/t͡ɕaːŋ˧.waːŋ˧/

(historical, government) senior advisor of a government ministry or department.

(historical, government) senior supervisor of a royal regiment.

(historical, government) senior supervisor of a body of royal guards.

(historical, government) former ruler of a town or city who serves as an advisor to the new ruler thereof.


ลิ้นทะเล

th-noun

ลิ้นทะเล • (lín-tá-lee)


ลมหายใจ

From ลม (lom, “air”) + หายใจ (hǎai-jai, “to breathe”); literally "breathed air" or "air of breathing".

com

2019 June 6, เตชะธนะวัฒน์, ณรงค์วิทย์, 00:57 from the start, in สัญญากาสะลอง (กลิ่นกาสะลอง), วินัยพานิช, ศรัณยู (actor), Bangkok: ช่อง ๓, retrieved 2019-06-10:
รักของเราอยู่ในลมหายใจ ไม่มีใครจะมาพรากมันไปได้เลย
rák kɔ̌ɔng rao yùu nai lom-hǎai-jai · mâi mii krai jà maa prâak man bpai dâai ləəi
Our love lives in [our] breath. There's no one can take it away at all.

2019 April 23, “ฝากลมหายใจของบุรีรัมย์ไว้ในผืนผ้า”, in คิด, Bangkok: Thailand Creative & Design Center, retrieved 2019-06-10:
การผลิตสินค้าที่ระลึกที่ถักทอจากกลุ่มชุมชนเป็นดังลมหายใจของท้องถิ่น
gaan-pà-lìt sǐn-káa tîi-rá-lʉ́k tîi tàk-tɔɔ jàak glùm chum-chon bpen dang lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng tɔ́ɔng-tìn
The production of woven souvenir goods by the community groups is like the breath of the locality.

2019 January 5, “ทุกลมหายใจของชีวิตอุทิศให้ป่าไม้ไทย”, in เดลินิวส์, Bangkok: เดลินิวส์, retrieved 2019-06-10:
ตั้งปณิธานว่า ทุกลมหายใจของชีวิตนี้อุทิศให้ป่าไม้ไทย
dtâng bpà-ní-taan wâa · túk lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng chii-wít níi ù-tít hâi bpàa-máai tai
[He had] made a resolution that [he would] dedicate every breath of this life to the Thai forests.

2018 July 14, “หน่อย หญิงแกร่งผู้เป็นลมหายใจของครอบครัว”, in ไทยรัฐ, Bangkok: วัชรพล, retrieved 2019-06-10:
หน่อย หญิงแกร่งผู้เป็นลมหายใจของครอบครัว
nɔ̀i · yǐng grɛ̀ng pûu bpen lom-hǎai-jai kɔ̌ɔng krɔ̂ɔp-kruua
Noi, a strong woman who is the breath of [her] family

2012, อิสิปรียา, ดวงใจแห่งชีค, Bangkok: eReader (Thailand):
แต่เธอเป็นเจ้าของชีวิต ทุกลมหายใจก็เป็นของเธอ
dtɛ̀ɛ təə bpen jâo-kɔ̌ɔng chii-wít · túk lom-hǎai-jai gɔ̂ bpen kɔ̌ɔng təə
But she is the owner of [my] life. Every breath [of mine] does belong to her.


ผู้เลือกตั้ง

th-noun

ผู้เลือกตั้ง • (pûu-lʉ̂ʉak-dtâng)

/pʰuː˥˩.lɯa̯k̚˥˩.taŋ˥˩/

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng).

compound

ผู้ (pûu) + เลือกตั้ง (lʉ̂ʉak-dtâng)


ทรหด

th-adj

ทรหด • (tɔɔ-rá-hòt) (abstract noun ความทรหด)

tɔɔ-rá-hòt (romanization)
ความทรหด (abstract-noun)


คาวบอย

th-noun

คาวบอย • (kaao-bɔɔi)


ละเลง

th-verb

ละเลง • (lá-leeng) (abstract noun การละเลง)

lá-leeng (romanization)
การละเลง (abstract-noun)


เปรอะ

th-adj

เปรอะ • (bprə̀) (abstract noun ความเปรอะ)

bprə̀ (romanization)
ความเปรอะ (abstract-noun)


ดั้น

dân (romanization)
การดั้น (abstract-noun)


กระเซิง

กระเซิง • (grà-səəng) (abstract noun ความกระเซิง)

grà-səəng (romanization)
ความกระเซิง (abstract-noun)


รุงรัง

รุงรัง • (rung-rang) (abstract noun ความรุงรัง)

rung-rang (romanization)
ความรุงรัง (abstract-noun)


กระเซ็น

th-verb

กระเซ็น • (grà-sen) (abstract noun การกระเซ็น)

grà-sen (romanization)
การกระเซ็น (abstract-noun)


ด้น

dôn (romanization)
การด้น (abstract-noun)

Cognate with Lao ດົ້ນ (don), Shan လူၼ်ႈ (lūun).


โลดโผน

th-adj

โลดโผน • (lôot-pǒon) (abstract noun ความโลดโผน)

lôot-pǒon (romanization)
ความโลดโผน (abstract-noun)

/loːt̚˥˩.pʰoːn˩˩˦/


โผน

pǒon (romanization)
การโผน (abstract-noun)


ด้นถอยหลัง

th-verb

ด้นถอยหลัง • (dôn-tɔ̌i-lǎng) (abstract noun การด้นถอยหลัง)

dôn-tɔ̌i-lǎng (romanization)
การด้นถอยหลัง (abstract-noun)

/don˥˩.tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦/

From ด้น (dôn) + ถอย (tɔ̌i) + หลัง (lǎng).


การพรรณนา

พรรณนา พรรณนา#Thai

abstract noun of พรรณนา (pan-ná-naa): description


ปริยาย

From Pali pariyāya, from Sanskrit पर्याय (paryāya).


ผ้าโพกหัว

th-noun

ผ้าโพกหัว • (pâa-pôok-hǔua)

/pʰaː˥˩.pʰoːk̚˥˩.hua̯˩˩˦/

From ผ้า (pâa) + โพก (pôok) + หัว (hǔua).


ความล้า

ล้า ล้า#Thai


สาธารณชน

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + ชน (chon, “people”).


สาธารณสมบัติ

th-noun

สาธารณสมบัติ • (sǎa-taa-rá-ná-sǒm-bàt)

From สาธารณ (sǎa-taa-rá-ná-, “public”) + สมบัติ (sǒm-bàt, “property”).


การซุ่ม

th-noun

การซุ่ม • (gaan-sûm)

ซุ่ม ซุ่ม#Thai


การจบเห่

จบเห่ จบเห่#Thai


จบเห่

th-verb

จบเห่ • (jòp-hèe) (abstract noun การจบเห่)

jòp-hèe (romanization)
การจบเห่ (abstract-noun)

→ Khmer: ចប់ហើយ (cɑphaəy)

/t͡ɕop̚˨˩.heː˨˩/

From จบ (jòp, “to end”) + เห่ (hèe, “a singing pattern used in certain rites; song so sung”).

com

(idiomatic, now rare) to end one's voice; to have no more voice; to shut one's mouth up.

(idiomatic, now rare) to end; to terminate; to discontinue.

(idiomatic) to be finished, to be doomed, to be done for, to be undone; to come to or be at a dead end, to have or see no hope, to have or see no way out.


แบบสอบถาม

th-noun

แบบสอบถาม • (bɛ̀ɛp-sɔ̀ɔp-tǎam)

/bɛːp̚˨˩.sɔːp̚˨˩.tʰaːm˩˩˦/

com

แบบ (bɛ̀ɛp) + สอบถาม (sɔ̀ɔp-tǎam)


การปรับปรุง

ปรับปรุง ปรับปรุง#Thai

abstract noun of ปรับปรุง (bpràp-bprung): improvement; adjustment; reform


การปฏิรูป

ปฏิรูป ปฏิรูป#Thai

abstract noun of ปฏิรูป (bpà-dtì-rûup): reform


น้ำมันก๊าด

th-noun

น้ำมันก๊าด • (nám-man-gáat)


ก๊าด

ก๊าด • (gáat)

Possibly from English gas and cognate with Thai ก๊าซ (gáat).

น้ำมัน น้ำมัน#Thai


ประชด

th-verb

ประชด • (bprà-chót) (abstract noun การประชด or ความประชด)

bprà-chót (romanization)
การประชด (abstract-noun)
ความประชด (abstract-noun)


แดกดัน

แดกดัน • (dɛ̀ɛk-dan) (abstract noun การแดกดัน or ความแดกดัน)

dɛ̀ɛk-dan (romanization)
การแดกดัน (abstract-noun)
ความแดกดัน (abstract-noun)

From แดก (dɛ̀ɛk, “to push; to press”) + ดัน (dan, “idem”).

com

to attack or ridicule with satire; to speak ironically (of); to lampoon.


ความงั่ง

งั่ง งั่ง#Thai


งั่ง

พระ พระ#Thai

เบิกเนตร เบิกเนตร#Thai

(พระ~) image of the Buddha which does not yet undergo the eye-opening rite called เบิกเนตร.


การแป้ก

แป้ก แป้ก#Thai


ความแป้ก

th-noun

ความแป้ก • (kwaam-bpɛ̂k)

แป้ก แป้ก#Thai


แป้ก

แป้ก • (bpɛ̂k)

Onomatopoeic, from the sound of something hitting the floor after missing its target.


ประณต

th-verb

ประณต • (bprà-nót) (abstract noun การประณต)

bprà-nót (romanization)
การประณต (abstract-noun)

From Sanskrit प्रणत (praṇata, “bent; bowed; etc”). Compare Pali paṇata, from which Thai ปณต is derived.

bor

(elegant, chiefly literary or poetic) to pay respect by or as if by bowing; to humble oneself in order to show respect; to pay deep respect or homage; to make obeisance.


ปณิธาน

From Pali paṇidhāna (“aspiration; determination; vow; prayer; etc”); ultimately from Sanskrit प्रणिधान (praṇidhāna, idem), from which Thai ประณิธาน is derived.

cog

Thai ประณิธาน

(formal, elegant) wish, desire, aspiration; resolution, determination; will, intent.


ปลาหมอตายเพราะปาก

th-noun

ปลาหมอตายเพราะปาก • (bplaa-mɔ̌ɔ-dtaai-prɔ́-bpàak)

/plaː˧.mɔː˩˩˦.taːj˧.pʰrɔʔ˦˥.paːk̚˨˩/

From ปลา (bplaa, “fish (used as a prefix)”) + หมอ (mɔ̌ɔ, “climbing perch”) + ตาย (dtaai, “to die”) + เพราะ (prɔ́, “because”) + ปาก (bpàak, “mouth”); literally "a climbing perch dies because of [its own] mouth"; referring the breathing habits of the climbing perches which make their hunters know their presence.

com

(idiomatic) one who is ruined because of one's own careless remark or speaking.


แป๊ก

th-noun

แป๊ก • (bpɛ́k)

เม็ด เม็ด#Thai

อัน อัน#Thai


เช้ามืด

เช้ามืด • (cháao-mʉ̂ʉt)

/t͡ɕʰaːw˦˥.mɯːt̚˥˩/

com

เช้า (cháao) + มืด (mʉ̂ʉt)


เมาะ

th-noun

เมาะ • (mɔ́)

night-scented lily: the plant Alocasia odora of the family Araceae.


การชำระ

ชำระ ชำระ#Thai


หน่วยคำ

หน่วยคำ • (nùai-kam)


ตุ่มรับรส

ตุ่มรับรส • (dtùm-ráp-rót)

From ตุ่ม (dtùm) + รับ (ráp) + รส (rót).


หน่วยอักขระ

หน่วยอักขระ • (nùai-àk-kà-rà)

com

หน่วย (nùai) + อักขระ (àk-kà-rà)


หน่วยจินตภาพ

th-noun

หน่วยจินตภาพ • (nùai-jin-dtà-pâap)

From หน่วย (nùai) + จินตภาพ (jin-dtà-pâap).


อัศว

อัศว • (àt-sà-wá-)

อัศวะ อัศวะ#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of อัศวะ (àt-sà-wá)


คูเมือง

คูเมือง • (kuu-mʉʉang)

/kʰuː˧.mɯa̯ŋ˧/


จังกอบ

จังกอบ • (jang-gɔ̀ɔp)

/t͡ɕaŋ˧.kɔːp̚˨˩/

From Pre-Angkorian Old Khmer caṃkop, caṃkap (“that which is collected”), extended forms of ckop, *chkop (“to collect, to gather; to impose, to levy”).

(historical) tax on imports and exports of goods through a pass, equivalent to modern customs tariff.


ศักดินา

ศักดินา • (sàk-dì-naa)

desc

→ Khmer: សក្តិភូមិ (sɑɑktephuumiʼ), សក្តិនា (sɑɑkteniə)

→ Lao: ສັກດີນາ (sak dī nā)

From ศักดิ (sàk-dì-, “rank; dignity; status”) + นา (naa, “rice field”).

com

ไร่ ไร่#Thai

สมเด็จเจ้าพระยา สมเด็จเจ้าพระยา#Thai

เจ้าพระยา เจ้าพระยา#Thai

(historical) (classifier ไร่) rice fields assigned to social classes as marks of their status, rights, privileges, responsibilities, etc; for example, the noblemen holding the rank of สมเด็จเจ้าพระยา (sǒm-dèt-jâao-prá-yaa) were entitled to 30,000 fields each, the noblemen holding the rank of เจ้าพระยา (jâao-prá-yaa) were entitled to 10,000 fields each, common citizens were entitled to 20 fields each, slaves were entitled to 5 fields each, etc.

(figurative, sometimes sarcastic) rank, dignity, distinction; person of rank, dignity, or distinction; ruling class, aristocracy, elite, nobility; member of a ruling class, aristocrat, member of the elite, noble person.

(loosely or by extension) feudalism; feudal system; feudal period.


ยุกระบัตร

th-noun

ยุกระบัตร • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


หางเครื่อง

หางเครื่อง • (hǎang-krʉ̂ʉang) (classifier คน)

hǎang-krʉ̂ʉang (romanization)
คน (classifier)

/haːŋ˩˩˦.kʰrɯa̯ŋ˥˩/

com

หาง (hǎang) + เครื่อง (krʉ̂ʉang)

dancer; dancing group supporting a singer


นกเป็ดผี

th-noun

นกเป็ดผี • (nók-bpèt-pǐi) (classifier ตัว)

nók-bpèt-pǐi (romanization)
ตัว (classifier)


ยุกระบัด

ยุกระบัด • (yúk-grà-bàt)

ยกบัตร ยกบัตร#Thai


ปริตยาค

th-verb

ปริตยาค • (bpà-rít-dtà-yâak) (abstract noun การปริตยาค)

bpà-rít-dtà-yâak (romanization)
การปริตยาค (abstract-noun)

บริจาค บริจาค#Thai

(elegant, archaic) Synonym of บริจาค (bɔɔ-rí-jàak)


ปรตยาค

ปรตยาค • (bpròt-dtà-yâak) (abstract noun การปรตยาค)

bpròt-dtà-yâak (romanization)
การปรตยาค (abstract-noun)

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 63:
พระทรงปรตยาคพ้ยง พระกรรณ พระหฤๅทยทยมสินธุ์ ช่ยวซรึ้ง พระทรงเสชณฉัน พระพิษณุ์ พระภาคยไกรกลึ้งก้งง แผ่นผงร
prá song bpròt-dtà-yâak píiang · prá gan · prá hà-rʉ́-tai tiiam sǐn · chîao sʉ́ng · prá song sěe-chon chǎn · prá pít · prá pâak grai glʉ̂ng gâng · pɛ̀n pà-ngɔ̌ɔn
He makes donations like Karṇa. His heart is equivalent to a swiftly flowing, deep sea. He is as accomplished as Biṣṇu. [He,] Blessed One, is greater than the umbrella hanging over the turned-up earth.

ปริตยาค ปริตยาค#Thai

Alternative form of ปริตยาค (bpà-rít-dtà-yâak)


ซี้ซั้ว

th-adv

ซี้ซั้ว • (síi-súua) (abstract noun ความซี้ซั้ว)

síi-súua (romanization)
ความซี้ซั้ว (abstract-noun)

From Teochew 四散 (si3 suan2, “to scatter in all directions; carelessly”).


การนิมิต

th-noun

การนิมิต • (gaan-ní-mít)

นิมิต นิมิต#Thai


การนิรมิต

การนิรมิต • (gaan-ní-rá-mít)

นิรมิต นิรมิต#Thai


การแต๊ะอั๋ง

การแต๊ะอั๋ง • (gaan-dtɛ́-ǎng)

/kaːn˧.tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/

prefix

การ (gaan) + แต๊ะอั๋ง (dtɛ́-ǎng)

แต๊ะอั๋ง แต๊ะอั๋ง#Thai


นิมิต

th-verb

นิมิต • (ní-mít) (abstract noun การนิมิต)

ní-mít (romanization)
การนิมิต (abstract-noun)

From Pali nimmita (“to create; to build; etc”); ultimately from Sanskrit निर्मित (nirmita, “created; built; etc”), from which Thai นิรมิต (ní-rá-mít) is derived. Cognate with Khmer និម្មិត (nimmɨt).

der

to do, make, create, cause, produce, or bring about with or as if with magic or supernatural power.


นิมิต

th-noun

นิมิต • (ní-mít)

From Pali nimitta (“sign, mark; omen, portent; reason, cause; etc”); ultimately from Sanskrit निमित्त (nimitta, idem). Cognate with Khmer និមិត្ត (nimɨt).

bor

(elegant) sign, mark; cause, source, origin, reason.

vision: experience of seeing someone or something in a dream or trance or as a supernatural apparition.


ระวาง

Perhaps from Old Khmer *lvāṅ, lavāṅ (“space, gap; interval, period; time, occasion”). Cognate with Modern Khmer រវាង (rɔɔrɔviəng). Also cognate with Thai ระหว่าง (rá-wàang).

(archaic) list, index, catalogue; register, record.


โอซากะ

Borrowed from Japanese 大阪 (Ōsaka, literally “large hill”), with the ORST's 2018 transcription system.

bor+

Osaka (the capital city of Osaka Prefecture, Japan)


การเตรียมตัว

From การ (gaan) + เตรียมตัว (dtriiam-dtuua).

เตรียมตัว เตรียมตัว#Thai

abstract noun of เตรียมตัว (dtriiam-dtuua)


เท็จจริง

th-adj

เท็จจริง • (tét-jing)

/tʰet̚˦˥.t͡ɕiŋ˧/

From เท็จ (tét, “false”) + จริง (jing, “true”).


การตั้งตัว

From การ (gaan) + ตั้งตัว (dtâng-dtuua).

ตั้งตัว ตั้งตัว#Thai


เตรียมตัว

th-verb

เตรียมตัว • (dtriiam-dtuua) (abstract noun การเตรียมตัว)

dtriiam-dtuua (romanization)
การเตรียมตัว (abstract-noun)

From เตรียม (dtriiam, “to prepare; to make or get ready”) + ตัว (dtuua, “body; self”).

com

เตรียมตัวตาย

เตรียมตัวเจ๊ง

เตรียมตัวสอบ

เตรียมตัวเลือกตั้ง

เตรียมตัวก่อนบริจาคเลือด

To prepare oneself before donating blood

(intransitive) to prepare (oneself for something); to make (oneself) ready or to get ready (for something); to brace (oneself) up; to build (oneself) up.


มอลต์

th-noun

มอลต์ • (mɔ́l)


บัณฑิตย์

บัณฑิตย์ • (ban-dìt)

From Sanskrit पण्डित्य (paṇḍitya, “scholarship; cleverness; etc”).

bor

(elegant) learnedness, wiseness, cleverness, intelligence, wisdom; knowledge; learning, studying, education; state or condition of being a scholar, wise man, or learned man.


ถ่อย

tɔ̀i (romanization)
ความถ่อย (abstract-noun)

(derogatory, offensive) bad, evil, wicked; base, low, mean.


แคบหมู

kɛ̂ɛp-mǔu (romanization)
อัน (classifier)

/kʰɛːp̚˥˩.muː˩˩˦/

From แคบ (kɛ̂ɛp, “fried animal fat”) + หมู (mǔu, “pork”).

com

pork scratching, pork rind: fried pork skin.


ความถ่อย

th-noun

ความถ่อย • (kwaam-tɔ̀i)

ถ่อย ถ่อย#Thai


หลอนหู

th-verb

หลอนหู • (lɔ̌ɔn-hǔu) (abstract noun การหลอนหู or ความหลอนหู)

lɔ̌ɔn-hǔu (romanization)
การหลอนหู (abstract-noun)
ความหลอนหู (abstract-noun)

/lɔːn˩˩˦.huː˩˩˦/

From หลอน (lɔ̌ɔn, “to haunt”) + หู (hǔu, “ear”).

com

(slang, of tune, music, etc) to be catchy; to be an earworm; to repeat in a person's mind.


ขันโตก

th-noun

ขันโตก • (kǎn-dtòok)

khantoke, a pedestal tray used as a small dining table in northern Thailand.


ข้าวขาหมู

ข้าวขาหมู • (kâao-kǎa-mǔu)

/kʰaːw˥˩.kʰaː˩˩˦.muː˩˩˦/

th:ข้าวขาหมู


ข้าวซอย

ข้าวซอย • (kâao-sɔɔi)

From Shan ၶဝ်ႈသွႆး (khāo sáui) or Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣᨪᩬ᩠ᨿ. Same as ข้าว (kâao, “rice”) + ซอย (sɔɔi, “to slice”).


ข้าวมันไก่

th-noun

ข้าวมันไก่ • (kâao-man-gài)

From ข้าวมัน (a type of cooked rice, literally “oily rice”) + ไก่ (gài, “chicken”).

com

Hainanese chicken rice
Hainanese chicken rice

Hainanese chicken rice, especially its Thai variant.

th:ข้าวมันไก่


บัณฑิตย

บัณฑิตย์ บัณฑิตย์#Thai

(chiefly in combination) Alternative form of บัณฑิตย์ (ban-dìt)


ความน่าเกลียด

head

ความน่าเกลียด

From ความ (kwaam) + น่าเกลียด (nâa-glìiat).

น่าเกลียด น่าเกลียด#Thai


ลออ

th-adj

ลออ • (lá-ɔɔ)

From Old Khmer lʼa, lʼaha (“fair, beautiful; good, kind; proper, decent; clear, cloudless; etc”). Cognate with Modern Khmer ល្អ (lʼɑɑ).

(elegant, chiefly poetic) fair; beautiful; lovely; adorable; good-looking.


ไปดี

th-verb

ไปดี • (bpai-dii) (abstract noun การไปดี)

bpai-dii (romanization)
การไปดี (abstract-noun)

From ไป (bpai, “to go”) + ดี (dii, “well”); possibly influenced by or calque from Pali sugati (“happiness; happy state or condition”, literally “good course; good going”), from which Thai สุคติ is derived, or sugata (an epithet of the Budda, literally “(one who has) gone well”), from which Thai สุคต is derived.


ละออ

th-adj

ละออ • (lá-ɔɔ)

ลออ ลออ#Thai


ราชบัณฑิต

th-noun

ราชบัณฑิต • (râat-chá-ban-dìt) (classifier คน)

râat-chá-ban-dìt (romanization)
คน (classifier)

From Pali rājapaṇḍita (literally “king's scholar”), from rāja (“king”) + rāja (“scholar”); ultimately from Sanskrit राजपण्डित (rājapaṇḍita, idem), from राज (rāja) + पण्डित (paṇḍita); probably via Old Khmer rājapaṇḍita, rājapaṇdita (“scholar in the service of a king”), from rāja + paṇḍita, paṇdita; equivalent to Thai ราช (râat) + บัณฑิต (ban-dìt). Cognate with Modern Khmer រាជបណ្ឌិត (réachbândĭt).

cog

(historical) royal scholar well versed in Pali.

2019 March 6, “ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง”, in MSN ข่าว, Bangkok: MSN, retrieved 2019-07-02:
ราชบัณฑิตถามแรง คนร่างยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีเอาอะไรคิด ชี้ทำประเทศถูกแช่แข็ง(râat-chá-ban-dìt tǎam rɛɛng · kon râang yút-tá-sàat-châat · yîi sìp · bpii ao à-rai kít · chíi tam bprà-têet tùuk chɛ̂ɛ-kɛ̌ng)

fellow of the Royal Society of Thailand, formerly known as the Royal Society of Siam (1926–1933) and the Royal Institute of Thailand (1933–2015), respectively.


ราชบัณฑิต

กรม กรม#Thai

(historical) (กรม~) a government department of royal scholars well versed in Pali, dissolved around 1892.

กรม กรม#Thai

กระทรวง กระทรวง#Thai

ธรรมการ ธรรมการ#Thai

(historical) (กรม~) a government department in the ministry กระทรวงธรรมการ (grà-suuang-tam-má-gaan), in charge of the books in some royal libraries, the organisation of examinations for Buddhist priests, and certain royal ceremonies, established around 1892, dissolved in 1919.


ออส่วน

th-noun

ออส่วน • (ɔɔ-sùuan)

/ʔɔː˧.sua̯n˨˩/

From Teochew 蠔爽 /蚝爽 (o5 suang2, “oysters in starch”).


เถ้าแก่เนี้ย

th-noun

เถ้าแก่เนี้ย • (tâo-gɛ̀ɛ-níia) (classifier คน)

tâo-gɛ̀ɛ-níia (romanization)
คน (classifier)

Borrowed from Teochew 頭家娘 /头家娘 (tao5 gê1 niê/niô).

bor+

(used amongst Chinese people) landlady, proprietress; female owner of a business; bosslady, mistress; wealthy woman; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference.


เก็บกวาด

th-verb

เก็บกวาด • (gèp-gwàat) (abstract noun การเก็บกวาด)

gèp-gwàat (romanization)
การเก็บกวาด (abstract-noun)

เก็บ (gèp, “to keep; to pick”) + กวาด (gwàat, “to sweep”).


เถ้าแก่

Borrowed from Teochew 頭家 /头家 (tao5 gê1). Cognate with Khmer ថៅកែ (thaw kae), Lao ເຖົ້າແກ່ (thao kǣ).

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/

(used amongst Chinese people) landlord, proprietor; business owner; boss, master; wealthy person; also used as a title for or term of address to such person, and used by such person as a self-reference


สีมา

heart-shaped stones placed around a monastery to mark its boundary


ทำนบ

th-noun

ทำนบ • (tam-nóp) (classifier ทำนบ or แห่ง)

tam-nóp (romanization)
ทำนบ (classifier)
แห่ง (classifier)

From Old Khmer daṃnap daṃnapp (“that which obstructs or block; barrage, dam”) or Angkorian Old Khmer daṃnap (idem), extended forms of dap, *dap, *dapp (“to obstruct or block; to close, to shut; to cover; etc”), from which Thai ทบ (tóp) is derived. Cognate with Modern Khmer ទំនប់ (tumnup).


มูเตลู

From the name of an Indonesian horror movie, Penangkal Ilmu Teluh (1979), released in Thailand as มูเตลู ศึกไสยศาสตร์ (muu-dtee-luu sʉ̀k sǎi-yá-sàat; literally "Mutelu: Occult War").

lang

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

มูเตลู ศึกไสยศาสตร์

(slang) occult; occult knowledge, occult sciences, black art; occult power, supernatural power, black magic; occult object, occult item.


แดนสนธยา

th-noun

แดนสนธยา • (dɛɛn-sǒn-tá-yaa)

From แดน (dɛɛn, “land”) + สนธยา (sǒn-tá-yaa, “twilight”); literally "twilight land"; possibly calque of English twilight zone.

com

(figurative) area just beyond ordinary legal and ethical limits; area of ambiguity between two states or conditions, as between good and evil; area beset by mysteries.


แล็กเกอร์

th-noun

แล็กเกอร์ • (lɛ́k-gə̂ə)

/lɛk̚˦˥.kɤː˥˩/

From English lacquer, from French lacque.


ทีป

ทีป • (tîip)


ศัลยกรรมเสริมสวย

ศัลยกรรมเสริมสวย • (sǎn-lá-yá-gam-sə̌əm-sǔai)

/san˩˩˦.la˦˥.ja˦˥.kam˧.sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/


การเสย

การเสย • (gaan-sə̌əi)

เสย เสย#Thai


การฉลอง

/kaːn˧.t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/

ฉลอง ฉลอง#Thai


ความเรียง

ความ (kwaam, “content, matter, subject, text, statement”) + เรียง (riiang, “arrange”)


ยมราช

Derived from Pali yamarāja (literally “King Yama”), from yama (“Yama”) + rāja (“king”), equivalent to Thai ยม (yom) + ราช (râat). Compare यमराजन् (yamarājan). Cognate with Khmer យោមរាជ (yoomĕəʼriəc).

der+

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, who is in charge of the capital city.

จตุสดมภ์ จตุสดมภ์#Thai

(historical, Cambodia) The noble title of one of the four chief ministers, called จตุสดมภ์, at the royal court of the Cambodian monarch.


การถลอก

th-noun

การถลอก • (gaan-tà-lɔ̀ɔk)

ถลอก ถลอก#Thai


ทิด

Believed to be a clipping of Pali paṇḍita (“wise man; learned man; scholar”) or Sanskrit पण्डित (paṇḍita, idem), from which Thai บัณฑิต (ban-dìt) is derived. Cognate with Modern Khmer បណ្ឌិត (bɑndɨt, “former monk”).

bor

(Buddhism, informal) former priest; also used as a title for or term of address to a former priest.


น้ำแข็งใส

th-noun

น้ำแข็งใส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็งไส น้ำแข็งไส#Thai

Misspelling of น้ำแข็งไส (nám-kɛ̌ng-sǎi).


การขี้

ขี้ ขี้#Thai


น้ำแข็งไส

น้ำแข็งไส • (nám-kɛ̌ng-sǎi)

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)

com

น้ำแข็ง (nám-kɛ̌ng) + ไส (sǎi)


บิงซู

Learned borrowing from Korean 빙수 (bingsu) (Hanja: 氷水), from Chinese 冰水 (bīngshuǐ).

lbor

shaved ice dessert with full of toppings.


แก็ง

th-noun

แก็ง • (gɛng)

แก๊ง แก๊ง#Thai


ซีรี่ย์

ซีรี่ย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


ซีรีย์

ซีรีย์ • (sii-rîi)

ซีรีส์ ซีรีส์#Thai


สาธุ

th-adj

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

(elegant, chiefly in combination) good; morally good; morally excellent; morally praiseworthy.


สาธุ

th-interj

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

(chiefly religion) used to express solemn agreement or ratification: so be it; it is so; it is good; amen; etc.


สาธุ

th-verb

สาธุ • (sǎa-tú)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/

to express solemn agreement or ratification, especially by uttering this interjection.

(elegant, figurative) to adore, to worship; to extol, to laud.


ความวิปลาส

From ความ (kwaam) + วิปลาส (wí-bpà-lâat).

วิปลาส วิปลาส#Thai


การวิปลาส

วิปลาส วิปลาส#Thai


วิปลาส

วิปลาส • (wí-bpà-lâat) (abstract noun การวิปลาส or ความวิปลาส)

wí-bpà-lâat (romanization)
การวิปลาส (abstract-noun)
ความวิปลาส (abstract-noun)

From Pali vipallāsa (“perversion; distortion; etc”); ultimately from Sanskrit viprayāsa (“inversion”, literally “throwing around in different directions”).

der

(slang) to go crazy; to be out of one's mind; to be of unsound mind; to be or become insane.


การพนม

พนม พนม#Thai


การร้องไห้

th-noun

การร้องไห้ • (gaan-rɔ́ɔng-hâai)

From การ (gaan) + ร้องไห้ (rɔ́ɔng-hâai).

ร้องไห้ ร้องไห้#Thai


พนม

From Old Khmer bnaṃ (“height; high place; hill, mountain; temple-mountain, mountain on top of which a temple is located, the temple itself; etc”), extended as branomya, from which Thai ประนม is derived. Compare Old Khmer vnaṃ, vnaṃm, vnam; Pre-Angkorian Old Khmer vnaṃ. Cognate with Modern Khmer ភ្នំ (phnum).

bor

อำเภอ อำเภอ#Thai

(อำเภอ~) Phanom District, a district of Surat Thani Province.


ความเลอะเทอะ

th-noun

ความเลอะเทอะ • (kwaam-lə́-tə́)

/kʰwaːm˧.lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

prefix

ความ (kwaam) + เลอะเทอะ (lə́-tə́)

เลอะเทอะ เลอะเทอะ#Thai


การเชิญ

th-noun

การเชิญ • (gaan-chəən)

/kaːn˧.t͡ɕʰɤːn˧/

เชิญ เชิญ#Thai


กู้ภัย

th-verb

กู้ภัย • (gûu-pai) (abstract noun การกู้ภัย)

gûu-pai (romanization)
การกู้ภัย (abstract-noun)


การสาบาน

สาบาน สาบาน#Thai


การสบถ

สบถ สบถ#Thai


การอัญเชิญ

th-noun

การอัญเชิญ • (gaan-an-chəən)

อัญเชิญ อัญเชิญ#Thai


เลอะเทอะ

th-adj

เลอะเทอะ • (lə́-tə́) (abstract noun ความเลอะเทอะ)

lə́-tə́ (romanization)
ความเลอะเทอะ (abstract-noun)

/lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/

From เลอะ (lə́, “stained, spoiled; messy, disorderly; etc”) + เทอะ (tə́, “undefined”).

com

soiled, dirty, grubby; messy, in a mess, disorderly.


ถลุง

th-verb

ถลุง • (tà-lǔng) (abstract noun การถลุง)

tà-lǔng (romanization)
การถลุง (abstract-noun)

/tʰa˨˩.luŋ˩˩˦/


นางตะเคียน

From นาง (naang, “lady”) + ตะเคียน (dtà-kiian, “Hopea odorata”).

com

Nang Ta-khian: a female spirit of the folklore of Thailand, which manifests itself as a woman that haunts Hopea odorata trees.

th:นางตะเคียน


ถ้ำหลวง

th-proper noun

ถ้ำหลวง • (tâm-lǔuang)

From ถ้ำ (tâm, “cave”) + หลวง (lǔuang, “chief; great”).


ออกญา

th-noun

ออกญา • (ɔ̀ɔk-yaa)

→ Japanese: オークヤー

/ʔɔːk̚˨˩.jaː˧/

marquess, marquis (of Ayutthaya Kingdom)


ตะลึง

th-verb

ตะลึง • (dtà-lʉng) (abstract noun การตะลึง)

dtà-lʉng (romanization)
การตะลึง (abstract-noun)

to be dumbfound; to be stunned; to be stupefied.


เกลือหิน

th-noun

เกลือหิน • (glʉʉa-hǐn)

com

เกลือ (glʉʉa) + หิน (hǐn)


กำยำ

th-adj

กำยำ • (gam-yam) (abstract noun ความกำยำ)

gam-yam (romanization)
ความกำยำ (abstract-noun)


ตบชวา

ผัก ผัก#Thai

(ผัก~) water hyacinth, Eichhornia crassipes.


สำรวจ

th-verb

สำรวจ • (sǎm-rùuat) (abstract noun การสำรวจ)

sǎm-rùuat (romanization)
การสำรวจ (abstract-noun)


แอตแลนติก

th-proper noun

แอตแลนติก • (ɛ́ɛt-lɛɛn-dtìk)

/ʔɛːt̚˦˥.lɛːn˧.tik̚˨˩/


ส่งออก

th-verb

ส่งออก • (sòng-ɔ̀ɔk) (abstract noun การส่งออก)

sòng-ɔ̀ɔk (romanization)
การส่งออก (abstract-noun)

/soŋ˨˩.ʔɔːk̚˨˩/

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)

compound

ส่ง (sòng) + ออก (ɔ̀ɔk)


สภาพ

th-noun

สภาพ • (sà-pâap)


เบื้องต้น

th-adj

เบื้องต้น • (bʉ̂ʉang-dtôn) (abstract noun ความเบื้องต้น)

bʉ̂ʉang-dtôn (romanization)
ความเบื้องต้น (abstract-noun)

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)

compound

เบื้อง (bʉ̂ʉang) + ต้น (dtôn)


วิชาชีพ

/wi˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/


สหกรณ์

th-noun

สหกรณ์ • (sà-hà-gɔɔn)

→ Northern Thai: ᩈᩉᨠᩬᩁ᩠ᨱ᩺

→ Lao: ສະຫະກອນ (sa ha kǭn)

→ Khmer: សហករណ៍ (sâhâkrôn៍)

From Sanskrit सहकरण (sahakaraṇa, “acting together”) or Pali sahakaraṇa (“idem”). Coined by Prince Bidyalongkorn in 1914.


ปริวรรต

th-verb

ปริวรรต • (bpà-rí-wát) (abstract noun การปริวรรต)

bpà-rí-wát (romanization)
การปริวรรต (abstract-noun)

From Sanskrit परिवर्त (parivarta, “revolving; change, exchange; etc.”). Cognate with Pali parivatta, Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ), Lao ປະຣິວັດ.

cog

Khmer បរិវត្ត (bɑɑrɨwttɑɑ)


เลขาธิการ

th-noun

เลขาธิการ • (lee-kǎa-tí-gaan) (classifier คน)

lee-kǎa-tí-gaan (romanization)
คน (classifier)

From เลขา (lee-kǎa, “secretary”) + อธิการ (“chief, leader, head; chief, in chief, leading; etc”); possibly calque of English secretary general.

com

2019 August 4, “เลขาธิการศาล รธน. แจงกรณีตุลาการตั้งลูกเป็นเลขาฯ แต่ไปเรียนต่อ คืนเงินหมดแล้ว”, in Workpoint News, Bangkok: Workpoint, archived from the original on 2019-12-01:
เลขาธิการศาล รธน. แจงกรณีตุลาการตั้งลูกเป็นเลขาฯ
lee-kǎa-tí-gaan sǎan · rɔɔ-tɔɔ-nɔɔ · jɛɛng gà-rá-nii dtù-laa-gaan dtâng lûuk bpen lee-kǎa
Charter court secretary general explains the issue of a judge appointing [his own] child as [his personal] secretary...


ก็ดี

th-phrase

ก็ดี • (gɔ̂ɔ-dii)

/kɔː˥˩.diː˧/

From ก็ (gɔ̂, “[so]], thus, then, etc.”, a particle used to indicate a consequence, or just for starting or emphasising an expression) + ดี (dii, “good; well”).

com

1935 June 20, “ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-07-18, retrieved 2019-07-10:
มาตรา ๙๔ เมื่อใดมีกฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ห้ามมิให้ศาลยอมรับฟังพยานบุคคลในกรณีอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ แม้ถึงว่า คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งจะได้ยินยอมก็ดี (ก) ขอสืบพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร เมื่อไม่สามารถนำเอกสารมาแสดง
mâat-dtraa · gâao-sìp sìi · mʉ̂ʉa dai mii gòt-mǎai bang-káp hâi dtɔ̂ng mii pá-yaan-èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng · hâam-mí-hâi sǎan yɔɔm ráp-fang pá-yaan-bùk-kon nai gà-rá-nii yàang-dai-yàang-nʉ̀ng dang-dtɔ̀ɔ-bpai-níi · mɛ́ɛ-tʉ̌ng wâa · kûu-kwaam ìik fàai nʉ̀ng jà dâai yin-yɔɔm gɔ̂ɔ-dii · (gɔɔ) · kɔ̌ɔ sʉ̀ʉp pá-yaan-bùk-kon tɛɛn pá-yaan-èek-gà-sǎan · mʉ̂ʉa mâi sǎa-mâat nam èek-gà-sǎan maa sà-dɛɛng
Section 94 Where there is a law requiring the production of documentary evidence, prohibited shall be the court from permitting the admission of oral evidence in any of the following cases, even though the other party has consented thereto: (a) the taking of oral evidence in lieu of documentary evidence is requested when the document cannot be brought in and produced;

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย (in Thai), Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 138:
ครั้นคิดครั้นรีบเร้ง วางไป นบนอบภูธรทูล บ่อย้าน ความผิดแผกไผรชรงง โชรมโจทย ก็ดี ขอจงพระชี้ต้าน ไตร่ตรา
krán kít krán rîip-réng · waang bpai · nóp-nɔ̂ɔp puu-tɔɔn tuun · bɔ̀ɔ yáan · kwaam-pìt pɛ̀ɛk pǎi chang · choom jòot · gɔ̂ɔ-dii · kɔ̌ɔ jong prá chíi-dtâan · dtrài-dtraa
Upon thinking so, he then with dispatch went forth to pay homage to the Bearer of the Earth and, without fear, asked about the offences, of which some people that hated him might have jointly accused him, saying: "May it please Your Majesty to explain [to me the charges they laid against me] and consider [my reply thereto]."

(somewhat archaic) placed at the end of an expression to emphasise the following senses: whatever, whichever, whoever, however, etc; regardless (of), irrespective (of), despite, notwithstanding; though, even, even if, if.


มัธยฐาน

th-noun

มัธยฐาน • (mát-tá-yá-tǎan)


การแจกแจง

การแจกแจง • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

แจกแจง แจกแจง#Thai


แจกแจง

th-verb

แจกแจง • (jɛ̀ɛk-jɛɛng) (abstract noun การแจกแจง)

jɛ̀ɛk-jɛɛng (romanization)
การแจกแจง (abstract-noun)

/t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧/

From แจก (jɛ̀ɛk, “to distribute; to give away; to hand out”) + แจง (jɛɛng, “to distribute, to analyse; to amplify”).

com

to explain by means of analysis; to explain, describe, or show in detail.


มัชฌิมเลขคณิต

th-noun

มัชฌิมเลขคณิต • (mát-chim-lêek-ká-nít)

From มัชฌิม (mát-chim) + เลขคณิต (lêek-ká-nít).


ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย

th-noun

ทฤษฎีบทค่าเฉลี่ย • (trít-sà-dii-bòt-kâa-chà-lìia)

/tʰrit̚˦˥.sa˨˩.diː˧.bot̚˨˩.kʰaː˥˩.t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/

From ทฤษฎีบท (trít-sà-dii-bòt) + ค่าเฉลี่ย (kâa-chà-lìia).


การแจกแจงความน่าจะเป็น

th-noun

การแจกแจงความน่าจะเป็น • (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng-kwaam-nâa-jà-bpen)

/kaːn˧.t͡ɕɛːk̚˨˩.t͡ɕɛːŋ˧.kʰwaːm˧.naː˥˩.t͡ɕa˨˩.pen˧/

การแจกแจง (gaan-jɛ̀ɛk-jɛɛng) + ความน่าจะเป็น (kwaam-nâa-jà-bpen).

com

ความน่าจะเป็น

probability distribution
probability distribution

en-การแจกแจงความน่าจะเป็น-th-noun-6SY67PZo


เดโช

/deː˧.t͡ɕʰoː˧/

Changed from เดช (dèech), from Pali teja.


ได้แก่

th-verb

ได้แก่ • (dâai-gɛ̀ɛ)

/daːj˥˩.kɛː˨˩/

From ได้ (dâai, “to get”) + แก่ (gɛ̀ɛ, “to”).

1943 June 19, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07:
ถ้าส่วนของทายาทนั้นยังมีเหลือ...ก็ให้ได้แก่ผู้สืบสันดานของทายาทนั้น
tâa sùuan kɔ̌ɔng taa-yâat nán yang mii lʉ̌ʉa ... gɔ̂ hâi dâai-gɛ̀ɛ pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan kɔ̌ɔng taa-yâat nán
If the share of that heir remains still,...[it] shall then belong to the descendants of that heir.

to belong to; to fall into or be in the possession or ownership of; to be at the disposal of.


สุขี

th-noun

สุขี • (sù-kǐi)

/su˨˩.kʰiː˩˩˦/

Borrowed from Pali สุขี (sukhī) or Sanskrit สุขี (sukhī).


วางสาย

th-verb

วางสาย • (waang-sǎai) (abstract noun การวางสาย)

waang-sǎai (romanization)
การวางสาย (abstract-noun)

to hang up; to terminate a telephone call.


พรำ

pram (romanization)
การพรำ (abstract-noun)


ห้ามสูบบุหรี่

th-phrase

ห้ามสูบบุหรี่

ห้ามสูบบุหรี่ • (hâam sùup-bù-rìi)


แซลมอน

sɛɛl-mɔ̂n (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


ซ้ำซาก

th-adv

ซ้ำซาก • (sám-sâak) (abstract noun ความซ้ำซาก)

sám-sâak (romanization)
ความซ้ำซาก (abstract-noun)


เมือ

mʉʉa (romanization)
การเมือ (abstract-noun)

From Proto-Tai *mɯəᴬ. Cognate with Isan เมือ, Lao ເມືອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥᩋ (mɯa⁴), Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴), Lü ᦵᦙᦲ (moe), Tai Dam ꪹꪣ (ꞌmứa), Shan မိူဝ်း (móe), Tai Nüa ᥛᥫᥰ (möe), Tày mừa.

cog

Khün ᨾᩮᩬᩨ (mɤɤ⁴)


บรรณาการ

From Sanskrit पर्णाकार (parṇākāra, literally “having the form of a leaf”), from पर्ण (parṇa, “leaf”) + आकार (ākāra, “form”); equivalent to Thai บรรณ (ban) + อาการ (aa-gaan). Compare Pali paṇṇākāra, from which Thai ปัณณาการ and Khmer បណ្ណាការ (bɑɑnnaakaa) are derived.

cog

Thai ปัณณาการ

เครื่อง เครื่อง#Thai

ราช ราช#Thai

(เครื่อง~; if belonging to a royal person: ราช~, เครื่องราช~) tribute, especially one paid by a vassal state to its overlord.


ฝ่าฟัน

th-verb

ฝ่าฟัน • (fàa-fan) (abstract noun การฝ่าฟัน)

fàa-fan (romanization)
การฝ่าฟัน (abstract-noun)


อุปยุวราช

th-noun

อุปยุวราช • (ùp-bpà-yú-wá-râat)

From อุป (ùp-bpà-, literally “deputy; vice; assistant”) + ยุวราช (literally “young king”). Compare Khmer ឧបយុវរាជ (ʼupaʼyuvĕəʼriəc).

com

(historical) a princely title in the Kingdom of Lan Xang, second in rank to the monarch but higher in rank than the heir to the throne.


จิตขุนทด

th-proper noun

จิตขุนทด • (jìt-kǔn-tót)

/t͡ɕit̚˨˩.kʰun˩˩˦.tʰot̚˦˥/


วีรยุทธ

วีรยุทธ • (wii-rá-yút)

From Sanskrit वीर (vīra) + Sanskrit युद्ध (yuddha).

af

a male given name from Sanskrit, Weerayut


อั๊ว

th-pronoun

อั๊ว • (úua)

2019 March 26, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:12 from the start, in หวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่มั้ย...ลื้อฝันไปเถอะ (กรงกรรม), spoken by อาม่าลิ้ม (โฉมฉาย ฉัตรวิไล), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-24:
ลื้อมันก็แค่หวังสบาย ทิ้งไร่ทิ้งนามาหวังจะได้เป็นเถ้าแก่เนี้ยใช่ไหม ลื้อฝันไปเถอะ เงินทองที่อั๊วมีอยู่นะ อั๊วสะสมของอั๊วมาชั่วชีวิต อั๊วจะไม่มีวันยกให้คนอย่างลื้อเอาไปผลาญเด็ดขาด
lʉ́ʉ man gɔ̂ kɛ̂ɛ wǎng sà-baai · tíng râi tíng naa maa wǎng jà dâai bpen tâo-gɛ̀ɛ-níia châi mǎi · lʉ́ʉ fǎn bpai tə̀ · ngəən-tɔɔng tîi úua mii yùu ná · úua sà-sǒm kɔ̌ɔng úua maa chûua chii-wít · úua jà mâi-mii-wan yók hâi kon yàang lʉ́ʉ ao bpai plǎan dèt-kàat
You just want [an] easy [life]. You abandoned [your] farms [and] left [your] rice fields to come [here because you] want to be a thao-kae-nia, right? You [may just] dream! The wealth that I now have... I have collected [it] myself for all [my] life. There's no way at all [for] me to give [it] to a person like you, [who'll] squander [it] away!

(colloquial, sometimes considered vulgar, used amongst Chinese people) a first person pronoun used when addressing a person of equal or lower status: I.


สุรเดช

th-proper noun

สุรเดช • (sù-rá-dèech)


ศาลพระภูมิ

th-noun

ศาลพระภูมิ • (sǎan-prá-puum) (classifier หลัง)

sǎan-prá-puum (romanization)
หลัง (classifier)

From ศาล (sǎan, “shrine”) + พระ (prá, “used as a prefix to a noun concerning a god, priest, or royal person”, literally “sacred; holy; divine; etc”) + ภูมิ (puum, “spirit believed to guard a plot of land or place”).

com

th:ศาลพระภูมิ

(slang, sarcastic, derogatory) court of law; court of justice.


มั๊ย

th-particle

มั๊ย • (mái)

มั้ย มั้ย#Thai


การดำเนิน

ดำเนิน ดำเนิน#Thai


การชี้แจง

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˦˥.t͡ɕɛːŋ˧/

ชี้แจง ชี้แจง#Thai


การรับน้อง

th-noun

การรับน้อง • (gaan-ráp-nɔ́ɔng)

รับน้อง รับน้อง#Thai


รับน้อง

th-verb

รับน้อง • (ráp-nɔ́ɔng) (abstract noun การรับน้อง)

ráp-nɔ́ɔng (romanization)
การรับน้อง (abstract-noun)

/rap̚˦˥.nɔːŋ˦˥/

From รับ (ráp, “to receive”) + น้อง (nɔ́ɔng, “younger person; junior”).

com

(slang, of a freshman, newcomer, new member, etc) to haze: to subject to an abusive or humiliating activity.

newcomer; new member; etc; newcomer; new member; etc


ขาก

kàak (romanization)
การขาก (abstract-noun)

From Middle Chinese 喀 (MC khaek), possibly onomatopoeic. Cognate with Northern Thai ᨡᩣ᩠ᨠ, Lao ຂາກ (khāk) or ຄາກ (khāk), Lü ᦃᦱᧅ (ẋaak), Zhuang gak or gag, Zuojiang Zhuang hak.


เพรง

From Old Khmer ព្រេង (breṅa), ព្រេង៑ (breṅ, “past, tradition, antiquity; past, traditional, ancient; continuous, unbroken, uninterrupted”) or Angkorian Old Khmer ប្រេង្ង៑ (preṅṅ, idem). Compare Pre-Angkorian Old Khmer វ្រេង៑ (vreṅ). Cognate with Modern Khmer ព្រេង (preing).

bor

20th century, พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ), “บทที่ ๑๑ สงครามกุรุเกษตร”, in สงครามภารตคำกลอน, Bangkok: โรงพิมพ์ศรีหงส์, published 1932, retrieved 2019-07-26:
ความอาฆาตคิดชังตั้งแต่เพรง
kwaam-aa-kâat kít chang dtâng-dtɛ̀ɛ preeng
Feud [and] ill thoughts from the past

Circa 1900–1904, หลวงธรรมาภิมณฑ์ (ถึก จิตรกถึก), “โคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์”, in โคลงนิราศวัดรวกและโคลงนิราศวัดสมุหประดิษฐ์, Bangkok: กรมศิลปากร, published 2002, retrieved 2019-07-26:
ผลเวรแต่เพรงสรรค์ สองร่วม สร้างฤๅ
pǒn ween dtɛ̀ɛ preeng sǎn · sɔ̌ɔng rûuam · sâang rʉʉ
[It was] the result [of] the vera [that we] both had jointly created [and] committed in the past, indeed.

(archaic and poetic) olden times; past; times past; former times.


ความเอ็กซ์

th-noun

ความเอ็กซ์ • (kwaam-ék)

prefix

ความ (kwaam) + เอ็กซ์ (ék)

เอ็กซ์ เอ็กซ์#Thai


การสีซอให้ควายฟัง

th-noun

การสีซอให้ควายฟัง • (gaan-sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)

From การ (gaan) + สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang).

prefix

สีซอให้ควายฟัง

... นิยม น เวลา ตั้ง 100 ปี คน อ่าน หนังสือ ข่าว ย่อม ไม่ ชอบ อ่าน หนังสือ ชนิด ที่ ต่ํา กว่า ปัญญา ของ ตน เพราะฉะนั้น จําเป็น ต้อง ขวนขวาย ทํา ข่าว ให้ ดี เพราะ การ สีซอให้ควายฟัง นั้น จะ เป็น เพลง ก็ได้ หรือ ไม่ เป็น เพลง ก็ได้ แต่ สี ...

1972, Praphat Trīnarong, Chīwit læ ngān khō̜ng Nō̜. Mō̜. Sō̜, Samnakngān H ̜ōsamut Klāng, page 295:

เจ้าหน้าที่ย้อนท่านว่า "การที่ท่านไห้ฝรั่งเขาชมภาพยนตร์เรื่องนี้มั่นแหละ คือการสีซอให้ควายฟัง"

2015, เชาวน์ พงษ์พิชิต, โจวเอินไหล รัฐบุรุษจีน, Matichon Public Company Limited, →ISBN, page 115:

The officer told him, "Your showing this film to Westerners is wasting advice on the uncomprehending".

หลังจากจบการศึกษา เขาได้สร้างงานศิลปะแสดงอย่างเป็นทางการ โดยเขาได้แนวความคิด ว่าจากปัญหาการจัดการขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ ทําให้ช่วงเวลาหนึ่งในตัวเมืองเชียงใหม่เต็มไปด้วยถุง ขยะสีดํากองข้างถนน ซึ่งในช่วงเวลานั้นก็มีกิจกรรมรณรงค์เรื่องปัญหาขยะในตัวเมืองเชียงใหม่ของ เหล่านักศึกษาและศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยรวมกลุ่มทํากิจกรรมที่ประตูท่าแพ ซึ่งเขาได้เข้า ร่วมทําการแสดงในรูปแบบศิลปะแสดงสด โดยใช้วัสดุถุงดํามาเรียงเป็นคําว่า Gabage (ขยะ) และปิด ตาเล่นสีซอที่ไม่เป็นเพลง ในลักษณะการสีซอให้ควายฟังซึ่งเป็นการเสียดสีเรื่องของขยะที่ประชาชน ร้องเรียนไปยังเทศบาลนครเชียงใหม่แต่ทํากลับทําเป็นไม่ได้ยินปัญหาดังกล่าวโดยไม่สามารถแก้ปัญหา นี้ได้

2021, กัมปนาท โคตรแก้ว, พัฒนาการของศิลปะแสดงสดในศิลปะร่วมสมัยไทย [The development of live art in Thai contemporary art], Silpakorn University, page 62:

after graduation He has created official performance art. by which he had the concept that from the problem of waste management in the city of Chiang Mai making one moment in Chiang Mai city full of bags Black garbage piled up on the side of the road. At that time, there was a campaign on waste problems in the city of Chiang Mai. Chiang Mai University students and alumni Overall, the group performed activities at Tha Phae Gate. which he entered Participate in performances in the form of live art performances. by using black bag materials arranged in the word Gabage (garbage) and closed Unsung fiddle eyes In the manner of playing the fiddle to the buffalo, which is a satire on the trash that people Complained to the Chiang Mai Municipality but pretended not to hear about the problem without being able to solve it. this

สีซอให้ควายฟัง สีซอให้ควายฟัง#Thai

abstract noun of สีซอให้ควายฟัง (sǐi-sɔɔ-hâi-kwaai-fang)


การยืม

th-noun

การยืม • (gaan-yʉʉm)

ยืม ยืม#Thai


บุพการี

บุพการี • (bùp-pá-gaa-rii) (classifier คน)

bùp-pá-gaa-rii (romanization)
คน (classifier)

From Pali pubbakārī (literally “one who does first; one who is first to do favour”), from pubba (“first; primary; etc”) + kārī (“doer”); equivalent to Thai บุพ (bùp) + การี. Cognate with Modern Khmer បុព្វការី (bopvɔɔkaarii).

com

บุพ (bùp) + การี

1992 April 8, “ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์”, in ห้องสมุดกฎหมาย, Bangkok: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, published 2017-04-07, archived from the original on 2020-07-05:
มาตรา ๒๘...ถ้าคู่สมรสก็ดี ผู้บุพการี กล่าวคือ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ก็ดี ผู้สืบสันดาน กล่าวคือ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ก็ดี ผู้ปกครองหรือผู้พิทักษ์ก็ดี ผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้นอยู่ก็ดี หรือพนักงานอัยการก็ดี ร้องขอต่อศาลให้สั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถ ศาลจะสั่งให้บุคคลวิกลจริตผู้นั้นเป็นคนไร้ความสามารถก็ได้
mâat-dtraa · yîi-sìp bpɛ̀ɛt ... tâa kûu-sǒm-rót gɔ̂ɔ-dii · pûu bùp-pá-gaa-rii · glàao-kʉʉ · bì-daa · maan-daa · bpùu · yâa · dtaa · yaai · tûuat · gɔ̂ɔ-dii · pûu-sʉ̀ʉp-sǎn-daan · glàao-kʉʉ · lûuk · lǎan · lěen · lʉ̂ʉ · gɔ̂ɔ-dii · pûu-bpòk-krɔɔng rʉ̌ʉ pûu-pí-ták gɔ̂ɔ-dii · pûu sʉ̂ng bpòk-krɔɔng duu-lɛɛ bùk-kon nán yùu gɔ̂ɔ-dii · rʉ̌ʉ pá-nák-ngaan-ai-yá-gaan gɔ̂ɔ-dii · rɔ́ɔng-kɔ̌ɔ dtɔ̀ɔ sǎan hâi sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat · sǎan jà sàng hâi bùk-kon wí-gon-jà-rìt pûu nán bpen kon-rái-kwaam-sǎa-mâat gɔ̂ɔ-dâai
Section 28...if the spouse; an ascendant, that is, the father, mother, paternal grandfather, paternal grandmother, maternal grandfather, maternal grandmother, [or] great-grandparent; a descendant, that is, a child, grandchild, great-grandchild, [or] great-great-grandchild; the guardian or custodian; the person who has charge of [or] takes care of such person [of unsound mind]; or a public prosecutor makes a request to the court for a ruling [declaring] such person of unsound mind to be an incompetent person, the court may rule that such person of unsound mind is an incompetent person.

ผู้ ผู้#Thai

(formal, elegant) (law: ผู้~) ancestor, as father, mother, grandfather, grandmother, etc.


การแฉ

th-noun

การแฉ • (gaan-chɛ̌ɛ)

/kaːn˧.t͡ɕʰɛː˩˩˦/


เวี่ย

th-verb

เวี่ย • (wîia)

1831, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดิศร, “โคลงโลกนิติ”, in สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: องค์การค้าของคุรุสภา, →ISBN, page 66:
ครรโลงโลกนิตินี้ นมนาน มีแต่โบราณกาล เก่าพร้อง เป็นสุภสิตสาร สอนจิต กลดั่งสร้อยสอดคล้อง เวี่ยไว้ในกรรณ
kan-loong lôok-gà-nít níi · nom-naan · mii dtɛ̀ɛ boo-raan-ná-gaan · gào prɔ́ɔng · bpen sùp-pá-sìt sǎan · sɔ̌ɔn-jìt · gon-dàng sɔ̂i sɔ̀ɔt-klɔ́ɔng · wîia wái nai gan
This khanlong [called] Law of the World is ages old. [It] has existed since ancient times [and has been] transmitted orally [for so] long. [It] is a well spoken, didactic message, [which] is like threaded beads [that should be] hung on the ears.

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, pages 85–86:
เป็นสร้อยโสภิศพ้น อุปรมา โสรมโสตสรวงธิรางค์ เวี่ยไว้ จงคงคู่กัลปา ยืนโยค หายแผ่นดินฟ้าไหม้ อย่าหาย
bpen sɔ̂i sǒo-pít pón · ùp-bprà-maa · sǒom sòot sǔuang tí-raang · wîia wái · jong kong kûu gan-lá-bpaa · yʉʉn yôok · hǎai pɛ̀n-din fáa mâi · yàa hǎai
[This work] is a chain [of words so] beautiful beyond compare. [May the chain] adorn the ears of the gods [and] be hung [on the ears by] the wise. May [it] remain with the epoch throughout the epoch. [Though] the heaven is burnt down [or] the earth perishes, [this work] shall not perish.

(archaic) to wear; to put on; to hang (on something).


การถีบ

ถีบ ถีบ#Thai


ความป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


การป่วย

ป่วย ป่วย#Thai


นู๋

หนู หนู#Thai


การแจง

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˧/

แจง แจง#Thai


โชว์ห่วย

th-noun

โชว์ห่วย • (choo-hùai)

โชห่วย โชห่วย#Thai


ความแจ้ง

ความแจ้ง • (kwaam-jɛ̂ɛng)

/kʰwaːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


โชห่วย

From Teochew 粗貨 /粗货 (cou1 huê3, “coarse/common goods”).

bor

ร้าน ร้าน#Thai

(colloquial) (ร้าน~) grocery store, especially one run by a Chinese.


การแจ้ง

th-noun

การแจ้ง • (gaan-jɛ̂ɛng)

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˥˩/

แจ้ง แจ้ง#Thai


หัวใจหยุดเต้น

หัวใจหยุดเต้น • (hǔua-jai-yùt-dtên)

From หัวใจ (hǔua-jai) + หยุด (yùt) + เต้น (dtên).


ฟืม

th-noun

ฟืม • (fʉʉm)

Cognate with Northern Thai ᨼᩨ᩠ᨾ, Khün ᨼᩨ᩠ᨾ, Lao ຟືມ (fư̄m), Lü ᦝᦹᧄ (fuem), Shan ၽိုမ်း (phúem) or ၾိုမ်း (fúem), Phake ၸုံ (phuṃ).


ระยำ

th-adj

ระยำ • (rá-yam) (abstract noun ความระยำ)

rá-yam (romanization)
ความระยำ (abstract-noun)

Semi-learned borrowing from Malay rejam (“to stone; to lapidate”), from Arabic رَجْم (rajm, “lapidation”).

slbor

(dialect) completely broken, ruined, or damaged.

(vulgar, derogatory, very offensive, of a person, action, behaviour, etc) ill; evil; wicked; vile; bad.

very offensive; action; behaviour; etc; very offensive; action; behaviour; etc


โพรงเยื่อหุ้มปอด

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอด • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩/

From โพรง (proong) + เยื่อ (yʉ̂ʉa) + หุ้ม (hûm) + ปอด (bpɔ̀ɔt).


โรคเหตุอาชีพ

/roːk̚˥˩.heːt̚˨˩.ʔaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/

From โรค (rôok) + เหตุ (hèet) + อาชีพ (aa-chîip).

occupational disease
occupational disease


เกล็ดเลือดน้อย

th-noun

เกล็ดเลือดน้อย • (grèt-lʉ̂ʉat-nɔ́ɔi)

From เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi).

com

เกล็ดเลือด (glèt-lʉ̂ʉat) + น้อย (nɔ́ɔi)


โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ

th-noun

โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ • (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt-mii-aa-gàat)

/pʰroːŋ˧.jɯa̯˥˩.hum˥˩.pɔːt̚˨˩.miː˧.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/

From โพรงเยื่อหุ้มปอด (proong-yʉ̂ʉa-hûm-bpɔ̀ɔt) + มี (mii) + อากาศ (aa-gàat).

com

โพรงเยื่อหุ้มปอด

en-โพรงเยื่อหุ้มปอดมีอากาศ-th-noun-UsZR~j1X


หมกมุ่น

th-verb

หมกมุ่น • (mòk-mûn) (abstract noun การหมกมุ่น or ความหมกมุ่น)

mòk-mûn (romanization)
การหมกมุ่น (abstract-noun)
ความหมกมุ่น (abstract-noun)

to be engrossed in; to be preoccupied with.


ดีซ่าน

From ดี (dii, “bile”) + ซ่าน (sâan, “to spread”).


โรคติดเชื้อ

th-noun

โรคติดเชื้อ • (rôok-dtìt-chʉ́ʉa)

/roːk̚˥˩.tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/

From โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa).

com

โรค (rôok) + ติดเชื้อ (dtìt-chʉ́ʉa)


เยื่อตาอักเสบ

th-noun

เยื่อตาอักเสบ • (yʉ̂ʉa-dtaa-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.taː˧.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อตา (yʉ̂ʉa-dtaa) + อักเสบ (àk-sèep)


ภูมิคุ้มกันหมู่

th-noun

ภูมิคุ้มกันหมู่ • (puum-kúm-gan-mùu)

From ภูมิคุ้มกัน (puum-kúm-gan) + หมู่ (mùu).


คอตีบ

คอตีบ • (kɔɔ-dtìip)

/kʰɔː˧.tiːp̚˨˩/

โรค โรค#Thai


สมองอักเสบ

สมองอักเสบ • (sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

สมอง (sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep)


คอหอยอักเสบ

th-noun

คอหอยอักเสบ • (kɔɔ-hɔ̌i-àk-sèep)

/kʰɔː˧.hɔj˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep).

com

คอหอย (kɔɔ-hɔ̌i) + อักเสบ (àk-sèep)


เยื่อหุ้มสมองอักเสบ

th-noun

เยื่อหุ้มสมองอักเสบ • (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng-àk-sèep)

/jɯa̯˥˩.hum˥˩.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦.ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/

From เยื่อหุ้มสมอง (yʉ̂ʉa-hûm-sà-mɔ̌ɔng) + อักเสบ (àk-sèep).

com

เยื่อหุ้มสมอง


การจอง

/kaːn˧.t͡ɕɔːŋ˧/

จอง จอง#Thai

abstract noun of จอง (jɔɔng): booking; reservation.


กู่

gùu (romanization)
การกู่ (abstract-noun)

to hollow; to call out; to shout; to yell.


ลีบ

lîip (romanization)
ความลีบ (abstract-noun)

stunted; dwarf; blighted; lean; withered; undeveloped.


หัวดับเพลิง

th-noun

หัวดับเพลิง • (hǔua-dàp-pləəng)

/hua̯˩˩˦.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).

com

หัว (hǔua) + ดับเพลิง (dàp-pləəng)


เขก

kèek (romanization)
การเขก (abstract-noun)


อาราธนา

th-verb

อาราธนา • (aa-râat-tá-naa) (abstract noun การอาราธนา)

aa-râat-tá-naa (romanization)
การอาราธนา (abstract-noun)

From Pali ārādhanā (“invitation; gratification; propitiation”); ultimately from Sanskrit आराधन (ārādhana, idem); perhaps via Old Khmer ʼārādhnā, ʼārādanā, ʼārāddanā, ʼārādaṇā (“to invite; to summon; to solicit; to ask a favour or boon; etc”) or Angkorian Old Khmer ʼārādhanā (idem). Cognate with Modern Khmer អារាធនា (ʼaariətniə).

bor

to summon, call, call on, invoke, invite, request, make a request to, appeal to, or entreat (a priest, sacred person, or sacred thing).


เอียน

iian (romanization)
การเอียน (abstract-noun)


การอาราธนา

From การ (gaan) + อาราธนา (aa-râat-tá-naa).

อาราธนา อาราธนา#Thai

abstract noun of อาราธนา (aa-râat-tá-naa)


ขึ้นเขียง

th-verb

ขึ้นเขียง • (kʉ̂n-kǐiang) (abstract noun การขึ้นเขียง)

kʉ̂n-kǐiang (romanization)
การขึ้นเขียง (abstract-noun)

/kʰɯn˥˩.kʰia̯ŋ˩˩˦/

From ขึ้น (kʉ̂n, “to move or go up (on, onto, etc); to be up (on)”) + เขียง (kǐiang, “butcher block”).

com

2019 July 14, “พยัคฆ์ล้านนาเซ็ง นนท์เอ็นนิ้วขาดขึ้นเขียงพักยาว ๓ เดือน”, in โพสต์ทูเดย์, Bangkok: โพสต์ทูเดย์, retrieved 2019-08-09:
พยัคฆ์ล้านนาเซ็ง นนท์เอ็นนิ้วขาดขึ้นเขียงพักยาว ๓ เดือน
pá-yák láan-naa seng · non en níu kàat kʉ̂n-kǐiang pák yaao · sǎam · dʉʉan
Lan Na Tiger fed up [as] Non [gets] finger tendon injury [and has to] go up on chopping block, [resulting in his] three month long hiatus.

(slang, humorous) to undergo plastic surgery; to undergo any surgical procedure.


จังหวะ

th-noun

จังหวะ • (jang-wà)

/t͡ɕaŋ˧.waʔ˨˩/


พลัน

plan (romanization)
ความพลัน (abstract-noun)


อุปสงค์

อุปสงค์ • (ù-bpà-sǒng)

/ʔu˨˩.pa˨˩.soŋ˩˩˦/


สินค้าฟุ่มเฟือย

สินค้าฟุ่มเฟือย • (sǐn-káa-fûm-fʉai)

From สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai).

com

สินค้า (sǐn-káa) + ฟุ่มเฟือย (fûm-fʉai)


จิ๊บจ๊อย

th-adj

จิ๊บจ๊อย • (jíp-jɔ́ɔi) (abstract noun ความจิ๊บจ๊อย)

jíp-jɔ́ɔi (romanization)
ความจิ๊บจ๊อย (abstract-noun)

/t͡ɕip̚˦˥.t͡ɕɔːj˦˥/


ทูน

tuun (romanization)
การทูน (abstract-noun)


ปืนลูกซอง

th-noun

ปืนลูกซอง • (bpʉʉn-lûuk-sɔɔng) (classifier กระบอก)

bpʉʉn-lûuk-sɔɔng (romanization)
กระบอก (classifier)

/pɯːn˧.luːk̚˥˩.sɔːŋ˧/


กองพล

gɔɔng-pon (romanization)
กอง (classifier)


การล้มละลาย

From การ (gaan) + ล้มละลาย (lóm-lá-laai).

ล้มละลาย ล้มละลาย#Thai

abstract noun of ล้มละลาย (lóm-lá-laai): bankruptcy.


มือที่สาม

มือที่สาม • (mʉʉ-tîi-sǎam)

/mɯː˧.tʰiː˥˩.saːm˩˩˦/

From มือ (mʉʉ, “hand”) + ที่ (tîi, “place, position; used to indicate ordinal order”) + สาม (sǎam, “three”); literally "third hand".

com

2019 July 3, “ไหนหลักฐาน บลู จิรารัตน์ เดือดถูกกล่าวหามือที่สามซัน–ต้นหอม ซัดมีแค่ลมปากอย่าป้ายความผิด”, in ผู้จัดการออนไลน์, Bangkok: ผู้จัดการ, retrieved 2019-08-13:
บลู จิรารัตน์ เดือดถูกกล่าวหามือที่สามซัน–ต้นหอม
bluu · jì-raa rát · dʉ̀ʉat tùuk glàao-hǎa mʉʉ-tîi-sǎam san – dtôn-hɔ̌ɔm
Blue Chirarat gets upset [after] having been accused [of being] a third hand [for] San and Ton Hom.

2019 June 17, “เพจดังแฉมือที่สามอองตวน–ชิปปี้คือนางงามชื่อดังคนนี้”, in ดาราเดลี่, Bangkok: ไลน์ทูเดย์, retrieved 2019-08-13:
เพจดังแฉมือที่สามอองตวน–ชิปปี้คือนางงามชื่อดังคนนี้
pèet dang chɛ̌ɛ mʉʉ-tîi-sǎam ɔng-dtuuan – chíp-bpîi kʉʉ naang-ngaam chʉ̂ʉ-dang kon níi
A famous page reveals [that] the third hand [in the case of] Antoine and Chippy is this renowned beauty queen.

2018 November 16, คำ ผกา, “มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่ หรือจริง ๆ แล้วชีวิตคู่ไม่จำเป็นต้องจบแบบเทพนิยายเสมอไป”, in The Standard, Bangkok: The Standard, retrieved 2019-08-13:
มือที่สาม ปีศาจร้ายทำลายชีวิตคู่
mʉʉ-tîi-sǎam · bpii-sàat ráai tam-laai chii-wít-kûu
Third hands: wicked demons [that] destroy romantic relationships

(slang) third party that interferes with or causes a break in the relationship of a loving couple.


ตีนแมว

th-noun

ตีนแมว • (dtiin-mɛɛo) (classifier คน or ราย)

dtiin-mɛɛo (romanization)
คน (classifier)
ราย (classifier)

From ตีน (dtiin, “foot”) + แมว (mɛɛo, “cat”); literally "cat feet".

2019 July 4, “รวบตีนแมวย่องขึ้นบ้าน ๒ หลังขโมยทรัพย์สิน เพื่อนบ้านเห็นรีบแจ้งตำรวจ”, in ประเด็นเด็ดเจ็ดสี, Bangkok: มีเดียสตูดิโอ, retrieved 2019-08-13:
รวบตีนแมวย่องขึ้นบ้าน ๒ หลังขโมยทรัพย์สิน เพื่อนบ้านเห็นรีบแจ้งตำรวจ
rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan · sɔ̌ɔng · lǎng kà-mooi sáp-sǐn · pʉ̂ʉan-bâan hěn rîip jɛ̂ɛng dtam-rùuat
[Authorities have] arrested a cat burglar who tiptoed into two houses to steal property [but was] seen by a neighbour, [who then] notified police without delay.

2019 July 3, “หนองคายรวบตีนแมวย่องขึ้นบ้านขโมยเงินเหรียญ”, in สยามรัฐ, Bangkok: สยามรัฐ, retrieved 2019-08-13:
หนองคายรวบตีนแมวย่องขึ้นบ้านขโมยเงินเหรียญ
nɔ̌ɔng-kaai rûuap dtiin-mɛɛo yɔ̂ng kʉ̂n bâan kà-mooi ngəən-rǐian
Nong Khai [police] arrest cat burglar [who] tiptoes into [private] house [for] stealing currency coins

2017 October 2, “ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง ฉกเงินสดแหวนเพชรสูญนับแสนบาท”, in ข่าวสด, Bangkok: ข่าวสด, retrieved 2019-08-13:
ตีนแมวอาละวาดงัดบ้านคืนเดียว ๕ หลัง
dtiin-mɛɛo aa-lá-wâat ngát bâan kʉʉn diao · hâa · lǎng
Cat burglar wildly breaks into five houses on single night


กระทะใบบัว

กระทะใบบัว • (grà-tá-bai-buua) (classifier ใบ)

grà-tá-bai-buua (romanization)
ใบ (classifier)

From กระทะ (grà-tá, “pan”) + ใบ (bai, “leaf”) + บัว (buua, “lotus”); literally "lotus-leaf pan".


ยาแรง

/jaː˧.rɛːŋ˧/

From ยา (yaa, “drug”) + แรง (rɛɛng, “strong”); literally "strong drug".

2019 August 5, “อุตตมเล็งใช้ยาแรงอัดฉีดเศรษฐกิจ เตรียมเสนอ ครม. ส.ค. นี้”, in มติชน, Bangkok: มติชน, retrieved 2019-08-12:
อุตตมเล็งใช้ยาแรงอัดฉีดเศรษฐกิจ เตรียมเสนอ ครม. ส.ค. นี้
ùt-dtà-má leng chái yaa-rɛɛng àt-chìit sèet-tà-gìt · dtriiam sà-nə̌ə · kɔɔ-rɔɔ-mɔɔ · sɔ̌ɔ-kɔɔ · níi
Uttama aims to use strong drugs to stimulate the economy, preparing to make a proposal to the cabinet this August.

2019 August 5, “คลังเตรียมยาแรงดันจีดีพีปี ๖๒ โตไม่ต่ำกว่า ๓%”, in ข่าวไทยพีบีเอส, Bangkok: องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย, retrieved 2019-08-12:
คลังเตรียมยาแรงดันจีดีพีปี ๖๒ โตไม่ต่ำกว่า ๓%
klang dtriiam yaa-rɛɛng dan jii-dii-pii bpii · hòk sɔ̌ɔng · dtoo mâi dtàm gwàa · sǎam %
Finance [ministry] prepares strong drugs for pushing GDP [growth] in the year 62, [expecting to achieve] not less than 3% growth.

2019 April 16, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:44 from the start, in ไปอยู่เฝ้าเก๊ะเถอะ...อย่าปล่อยให้พิไลอยู่คนเดียวนาน ๆ (กรงกรรม), Bangkok: Channel 3:
มันไม่เคารพคำว่ากงสี มันเอาเปรียบคนอื่น เห็นแก่ตัวจนมันเป็นสันดานแล้ว...ถ้าหนักข้อขึ้นนะ เห็นทีก็ต้องใช้ยาแรงกับมัน
man mâi kao-róp kam wâa gong-sǐi · man ao-bprìiap kon ʉ̀ʉn · hěn-gɛ̀ɛ-dtuua jon man bpen sǎn-daan lɛ́ɛo ... tâa nàk-kɔ̂ɔ kʉ̂n ná · hěn-tii gɔ̂ dtɔ̂ng chái yaa-rɛɛng gàp man
She has no respect for [what we] term as kongsi. She takes advantage of other people, behaving selfishly that it's become [her] nature... If [her behaviour] gets worsened, we might need to use a strong drug with her.

2019 April 3, “ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์”, in บทบรรณาธิการ, Bangkok: สยามรัฐออนไลน์, archived from the original on 2019-08-12:
ยาแรงลดอุบัติเหตุสงกรานต์
yaa-rɛɛng lót ù-bàt-dtì-hèet sǒng-graan
Strong drugs for reducing accidents [during] Songkran

(slang) serious measure; decisive measure.


กระทะทองแดง

th-noun

กระทะทองแดง • (grà-tá-tɔɔng-dɛɛng) (classifier ใบ)

grà-tá-tɔɔng-dɛɛng (romanization)
ใบ (classifier)

/kra˨˩.tʰa˦˥.tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/

From กระทะ (grà-tá, “frying pan”) + ทองแดง (tɔɔng-dɛɛng, “copper”).

com

(Buddhist mythology) metal pan or pot-like pan used in the hell for punishing sinful creatures.


ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

th-verb

ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ • (dtam-náam-prík-lá-laai-mɛ̂ɛ-náam)

/tam˧.naːm˦˥.pʰrik̚˦˥.la˦˥.laːj˧.mɛː˥˩.naːm˦˥/

From ตำ (dtam, “to pound; to make or cook by pounding”) + น้ำพริก (nám-prík, “nam phrik, a type of chili paste or sauce”) + ละลาย (lá-laai, “to dissolve”) + แม่น้ำ (mɛ̂ɛ-náam, “river”); literally "to cook up nam phrik for dissolution in river" or "to cook up nam phrik and dissolve it in river".

com

(idiomatic) to waste resources or efforts for nothing or for an insignificant or unworthy purpose.

en-ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ-th-verb-Gp-JGYt9


เศิก

th-noun

เศิก • (sə̀k)

ศึก ศึก#Thai


เสิก

เสิก • (sə̀k)

ศึก ศึก#Thai


ทดแทน

th-verb

ทดแทน • (tót-tɛɛn) (abstract noun การทดแทน)

tót-tɛɛn (romanization)
การทดแทน (abstract-noun)

/tʰot̚˦˥.tʰɛːn˧/


เกาะหินโด่ง

th-noun

เกาะหินโด่ง • (gɔ̀-hǐn-dòong)

/kɔʔ˨˩.hin˩˩˦.doːŋ˨˩/

From เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong).

com

เกาะ (gɔ̀) + หิน (hǐn) + โด่ง (dòong)


เกาะปริ่มน้ำ

th-noun

เกาะปริ่มน้ำ • (gɔ̀-bprìm-náam)

From เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam).

com

เกาะ (gɔ̀) + ปริ่ม (bprìm) + น้ำ (náam)


ดอนเมือง

th-proper noun

ดอนเมือง • (dɔɔn-mʉʉang)

/dɔːn˧.mɯa̯ŋ˧/

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

compound

ดอน (dɔɔn) + เมือง (mʉʉang)

เขต เขต#Thai

(เขต~) Don Mueang, a district in Bangkok, Thailand.


เอเชียอาคเนย์

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ʔaː˧.kʰa˦˥.neː˧/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + อาคเนย์ (aa-ká-nee).


สินธุ์

th-noun

สินธุ์ • (sǐn)

From Sanskrit सिन्धु (síndhu) or Pali sindhu.


สายดือ

สายดือ • (sǎai-dʉʉ)

/saːj˩˩˦.dɯː˧/

com

สาย (sǎai) + ดือ (dʉʉ)


เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

th-noun

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ • (ee-chiia-dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai)

/ʔeː˧.t͡ɕʰia̯˧.ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/

Calque of English Southeast Asia. Same as เอเชีย (ee-chiia) + ตะวันออกเฉียงใต้ (dtà-wan-ɔ̀ɔk-chǐiang-dtâai).

compound

ตะวันออกเฉียงใต้

en-เอเชียตะวันออกเฉียงใต้-th-name-pz734tYc

สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้


กาแฟขี้ชะมด

th-noun

กาแฟขี้ชะมด • (gaa-fɛɛ-kîi-chá-mót)

/kaː˧.fɛː˧.kʰiː˥˩.t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/

From กาแฟ (gaa-fɛɛ) + ขี้ (kîi) + ชะมด (chá-mót).


ปทุม

From Pali paduma (“lotus”), from Sanskrit पद्म (padma, “idem”). Cognate with Lao ທຸມ (thum).

(Buddhism) Paduma, one of the ancient Buddhas.


ทราก

th-noun

ทราก • (sâak)

ซาก ซาก#Thai


ไขมันอิ่มตัว

From ไขมัน (kǎi-man) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


ไขมันไม่อิ่มตัว

ไขมันไม่อิ่มตัว • (kǎi-man-mâi-ìm-dtuua)

From ไขมัน (kǎi-man) + ไม่ (mâi) + อิ่มตัว (ìm-dtuua).


ชีวประวัติ

ชีว (chiiu, “life”) + ประวัติ (bprà-wàt, “history”); cognate with Lao ຊີວະປະຫວັດ (sī wa pa wat)


ทำนองเสียง

/tʰam˧.nɔːŋ˧.sia̯ŋ˩˩˦/

ทำนอง (tam-nɔɔng, “melody”) + เสียง (sǐiang, “sound”)


สัทสัมพันธ์

th-noun

สัทสัมพันธ์ • (sàt-tá-sǎm-pan)

สัท (sàt, “sound”) + สัมพันธ์ (sǎm-pan, “relation, to relate, to be joined”)


ฉันทลักษณ์

th-noun

ฉันทลักษณ์ • (chǎn-tá-lák)

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰa˦˥.lak̚˦˥/

ฉันท (“a kind of Thai verse or poem”) + ลักษณ์ (lák, “characteristic, sign, mark”)


กรัง

Compare Khmer ក្រាំង (krang, “to dry oneself in the sun (of crocodiles)”) (etymology 2).


อนันต์

th-proper noun

อนันต์ • (à-nan)

From Pali ananta. Compare Sanskrit अनन्त (ananta) or अनन्त्य (anantya).


นกกระสาปากพลั่ว

th-noun

นกกระสาปากพลั่ว • (nók-grà-sǎa-bpàak-plûua)

From นกกระสา (“stork”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + พลั่ว (plûua, “shovel”).


เบ้าฟัน

th-noun

เบ้าฟัน • (bâo-fan)

เบ้า (bâo, “socket”) + ฟัน (fan, “tooth, teeth”)


การบิน

From การ (gaan) + บิน (bin). Cognate with Lao ການບິນ (kān bin).

บิน บิน#Thai

abstract noun of บิน (bin): flying; flight.


เที่ยวบิน

th-noun

เที่ยวบิน • (tîao-bin) (classifier เที่ยว)

tîao-bin (romanization)
เที่ยว (classifier)


การชัก

ชัก ชัก#Thai


การชักใย

ชักใย ชักใย#Thai


ตะไคร่

ตะไคร่ • (dtà-krâi)


ตะไคร่น้ำ

ตะไคร่น้ำ • (dtà-krâi-náam)


หาเหาใส่หัว

th-verb

หาเหาใส่หัว • (hǎa-hǎo-sài-hǔua)

หา (hǎa) + เหา (hǎo) + ใส่ (sài) + หัว (hǔua), lit. "to look for a louse and put it on one's head".

com

nyaeb maet haeuj ndang

to pick a flea and get it into one's body


ซีฟู๊ด

ซีฟู้ด ซีฟู้ด#Thai


ซีฟู้ด

น้ำจิ้ม น้ำจิ้ม#Thai

(น้ำจิ้ม~) a type of dipping sauce usually served with seafood dishes, made from bird's eye chilis, pickled garlic, coriander leaves, coriander roots, and salt that are pounded or crushed together and flavoured with lime juice, fish sauce, and sugar.


ว่องไว

th-adv

ว่องไว • (wɔ̂ng-wai) (abstract noun ความว่องไว)

wɔ̂ng-wai (romanization)
ความว่องไว (abstract-noun)


โอนิงิริ

th-noun

โอนิงิริ • (oo-ní-ngí-rí)

/ʔoː˧.ni˦˥.ŋi˦˥.riʔ˦˥/


ความว่องไว

ว่องไว ว่องไว#Thai

abstract noun of ว่องไว (wɔ̂ng-wai): nimbleness; agility.


ป้ายโฆษณา

From ป้าย (bpâai) + โฆษณา (kôot-sà-naa).


รถเวียน

รถ (rót, “vehicle”) + เวียน (wiian, “circle”)


ข้าวปั้น

th-noun

ข้าวปั้น • (kâao-bpân)


ฟันน้ำนม

ฟันน้ำนม • (fan-náam-nom) (classifier ซี่)

fan-náam-nom (romanization)
ซี่ (classifier)

From ฟัน (fan, “tooth”) + น้ำนม (“milk”); possibly calque of English milk tooth.


ครั่ง

ครั่ง • (krâng)

lac insect, especially of the species Kerria lacca.


ไม้กอล์ฟ

ไม้กอล์ฟ • (máai-gɔ́ɔp)

/maːj˦˥.kɔːp̚˦˥/

com

ไม้ (máai) + กอล์ฟ (gɔ́ɔp)


รถกระบะ

rót-grà-bà (romanization)
คัน (classifier)

From รถ (rót, “vehicle, car, truck”) + กระบะ (grà-bà, “tray”). Compare Lao ລົດກະບະ (lot ka ba).


เนติบริกร

th-noun

เนติบริกร • (nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn) (classifier คน)

nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn (romanization)
คน (classifier)

From เนติ (“law”) + บริกร (“service provider; server”).

com

2019 July 31, Supachat Lebnak, “เนติบริกร วิษณุรัฐ และประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่”, in The Matter, Bangkok: The Matter, retrieved 2019-08-24:
...การอภิปรายของสุทิน คลังแสง ส.ส. เพื่อไทย ที่พาดพิงเนติบริกรอย่างวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี อย่างถึงพริกถึงขิงโดยระบุว่าระบอบการเมืองทุกวันนี้เป็นวิษณุรัฐ รับรองผิดเป็นถูก รับรองดำเป็นขาว
... gaan-à-pí-bpraai kɔ̌ɔng sù-tin · klang-sɛ̌ɛng · sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ · pʉ̂ʉa tai · tîi pâat-ping nee-dtì-bɔɔ-rí-gɔɔn yàang wít-sà-nú · krʉʉa ngaam · rɔɔng naa-yók-rát-tà-mon-dtrii · yàang tʉ̌ng-prík-tʉ̌ng-kǐng dooi rá-bù wâa rá-bɔ̀ɔp gaan-mʉʉang túk-wan-níi bpen wít-sà-nú rát · ráp-rɔɔng pìt bpen tùuk · ráp-rɔɔng dam bpen kǎao
...the debate by For Thais [Party] MP Suthin Khlangsaeng that fiercely mentions a netiborikon like deputy prime minister Witsanu Khruea-ngam by saying that the political regime nowadays is Witsanu state: [a state that] recognises wrong as right [and] recognises black as white.

(slang, sarcastic, derogatory) lawyer who gives legal advice or services just for money or personal gain, without considering the right or wrong, such as one who helps a client evade the law.


หมูแดง

th-noun

หมูแดง • (mǔu-dɛɛng)

/muː˩˩˦.dɛːŋ˧/


สถานีดับเพลิง

สถานีดับเพลิง • (sà-tǎa-nii-dàp-pləəng)

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.niː˧.dap̚˨˩.pʰlɤːŋ˧/

From สถานี (sà-tǎa-nii) + ดับเพลิง (dàp-pləəng).


ลีมูซีน

th-noun

ลีมูซีน • (lii-muu-siin) (classifier คัน)

lii-muu-siin (romanization)
คัน (classifier)


การก

From Pali kāraka. Cognate with Lao ກາລົກ (kā lok), ກາຣົກ (kā rok).


นกเขาชวา

Geopelia striata
Geopelia striata#Translingual


นกเขาเล็ก

นกเขา (nók-kǎo, “dove”) + เล็ก (lék, “little”)


ชาวไร่

From ชาว (chaao, “person”) + ไร่ (râi, “field”).

farmer; crop grower (other than rice such as maizes, sugar canes, soybeans, potatoes, yams, cassavas, coffee beans, grapes, tea leaves, etc).


ขุนทอง

kǔn-tɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

Gracula religiosa
Gracula religiosa#Translingual

(นก~) common hill myna (Gracula religiosa).


เอี้ยงสาลิกา

th-noun

เอี้ยงสาลิกา • (îiang-sǎa-lí-gaa)

/ʔia̯ŋ˥˩.saː˩˩˦.li˦˥.kaː˧/

(นก~) common myna, Indian myna (Acridotheres tristis).


ทแยง

th-adj

ทแยง • (tá-yɛɛng) (abstract noun ความทแยง)

tá-yɛɛng (romanization)
ความทแยง (abstract-noun)

/tʰa˦˥.jɛːŋ˧/


เมสสิยาห์

th-noun

เมสสิยาห์ • (mét-sì-yaa)

th:เมสสิยาห์


เส้นทแยงมุม

เส้นทแยงมุม • (sên-tá-yɛɛng-mum) (classifier เส้น)

sên-tá-yɛɛng-mum (romanization)
เส้น (classifier)

From เส้น (sên) + ทแยง (tá-yɛɛng) + มุม (mum).


ชาวสวน

chaao-sǔuan (romanization)
คน (classifier)

From ชาว (chaao, agent noun prefix, literally “person”) + สวน (sǔuan, “garden”).

gardener: one who gardens or is skillful in gardening.


ทางเดิน

th-noun

ทางเดิน • (taang-dəən) (classifier เส้น or สาย or ทาง)

taang-dəən (romanization)
เส้น (classifier)
สาย (classifier)
ทาง (classifier)

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧/


การก่อสร้าง

การก่อสร้าง • (gaan-gɔ̀ɔ-sâang)

/kaːn˧.kɔː˨˩.saːŋ˥˩/

From การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang).

com

การ (gaan) + ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang)

ก่อสร้าง ก่อสร้าง#Thai

abstract noun of ก่อสร้าง (gɔ̀ɔ-sâang): construction.


คนเลี้ยงผึ้ง

th-noun

คนเลี้ยงผึ้ง • (kon-líiang-pʉ̂ng)

/kʰon˧.lia̯ŋ˦˥.pʰɯŋ˥˩/

From คน (kon) + เลี้ยง (líiang) + ผึ้ง (pʉ̂ng).


ฟอนต์

th-noun

ฟอนต์ • (fɔ́n)


กระต๊อบ

grà-dtɔ́p (romanization)
หลัง (classifier)


การละเมิดอำนาจศาล

การละเมิดอำนาจศาล • (gaan-lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)

/kaːn˧.la˦˥.mɤːt̚˥˩.ʔam˧.naːt̚˥˩.saːn˩˩˦/

From การ (gaan) + ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan).

prefix

ละเมิดอำนาจศาล

ละเมิดอำนาจศาล ละเมิดอำนาจศาล#Thai

abstract noun of ละเมิดอำนาจศาล (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan)


ทางเดินอาหาร

/tʰaːŋ˧.dɤːn˧.ʔaː˧.haːn˩˩˦/

From ทางเดิน (taang-dəən) + อาหาร (aa-hǎan).


กระท่อม

grà-tɔ̂m (romanization)
หลัง (classifier)

Possibly borrowed from Old Khmer ក្ទំ (kdaṃ), កទំ (kadaṃ, “to settle; to take up residence”), from Proto-Mon-Khmer *ɡdɔɔm (“hut; room”). Cognate with Khmer ខ្ទម (khtɔɔm).
Possibly doublet of ขนำ (via Southern Thai ขนำ and Western Cham kadauṃ).


หลอดดูด

th-noun

หลอดดูด • (lɔ̀ɔt-dùut) (classifier หลอด)

lɔ̀ɔt-dùut (romanization)
หลอด (classifier)

/lɔːt̚˨˩.duːt̚˨˩/

From หลอด (lɔ̀ɔt, “tube”) + ดูด (dùut, “to suck”); literally, "sucking tube".


ตัวนำ

dtuua-nam (romanization)
ตัว (classifier)


ละเมิดอำนาจศาล

th-verb

ละเมิดอำนาจศาล • (lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan) (abstract noun การละเมิดอำนาจศาล)

lá-mə̂ət-am-nâat-sǎan (romanization)
การละเมิดอำนาจศาล (abstract-noun)

From ละเมิด (lá-mə̂ət, “to violate”) + อำนาจ (am-nâat, “authority; power”) + ศาล (sǎan, “court”); literally "to violate court's authority" or "to violate the authority of the court".


ถังขยะ

tǎng-kà-yà (romanization)
ใบ (classifier)

/tʰaŋ˩˩˦.kʰa˨˩.jaʔ˨˩/


จุดบกพร่อง

th-noun

จุดบกพร่อง • (jùt-bòk-prɔ̂ng)

/t͡ɕut̚˨˩.bok̚˨˩.pʰrɔŋ˥˩/

จุด (jùt) + บกพร่อง (bòk-prɔ̂ng)

com

จุด (jùt) + บกพร่อง (bòk-prɔ̂ng)


ญาติดี

th-verb

ญาติดี • (yâat-dii) (abstract noun การญาติดี)

yâat-dii (romanization)
การญาติดี (abstract-noun)

From ญาติ (yâat, “relative”) + ดี (dii, “good”); perhaps meaning "to treat as relative and to be good to".

com

2014, อัปสรา, บุพเพอาละวาดข้ามภพ, Bangkok: eReader (Thailand), page 197:
พ่อเพ็งสงสัยในตัวน้องสาวเพราะรู้ว่าน้องสาวมิญาติดีกับแม่หญิงวิลันดาอย่างแน่นอน
pɔ̂ɔ peng sǒng-sǎi nai dtuua nɔ́ɔng-sǎao prɔ́ rúu wâa nɔ́ɔng-sǎao mí yâat-dii gàp mɛ̂ɛ-yǐng wí-lan-daa yàang nɛ̂ɛ-nɔɔn
Pho Pheng raised doubt about [his] younger sister since he knew that [his] little sister would not be on good terms with the Dutch lady for certain.

(idiomatic) to befriend; to be friendly (to); to be on good terms (with); to have good relations (with); to be at peace (with).


หลังคาแดง

th-noun

หลังคาแดง • (lǎng-kaa-dɛɛng)

/laŋ˩˩˦.kʰaː˧.dɛːŋ˧/

From หลังคา (lǎng-kaa, “roof”) + แดง (dɛɛng, “red”); literally "red-roof(ed)"; after the notable red-roofed building, opened in 1911, of the "Hospital for Persons of Unsound Mind" (โรงพยาบาลคนเสียจริต), the first modern mental hospital of Thailand, established in 1889, now known as the Somdet Chaopraya Institute of Psychiatry.

com

(Can we date this quote?), Verawat Kanoknukroh, น้ำค้างหยดเก่า, Bangkok: Lulu.com, →ISBN:
คิดว่าท่านหลุดมาจากหลังคาแดงจริง ๆ เหมือนกัน
kít wâa tâan lùt maa jàak lǎng-kaa-dɛɛng jing jing mʉ̌ʉan-gan
[I] also thought that you really had broken out of the red-roofed.

2018 October 27, ขุนเดชวิทยายุทธ, “Untitled”, in Trendsmap, Bangkok: ขุนเดชวิทยายุทธ, archived from the original on 2019-08-31:
สมัยก่อน ใครไล่ให้ไปหลังคาแดง หมายความว่า กำลังถูกด่าว่า เป็นบ้า
sà-mǎi gɔ̀ɔn · krai lâi hâi bpai lǎng-kaa-dɛɛng · mǎai-kwaam wâa · gam-lang tùuk dàa wâa · bpen-bâa
[In] former times, [if] anyone told [you] to go to the red-roofed, [it] means [you're] being called as lunatic.

2010, ฉลบชลัยย์ พลางกูร, อัตชีวประวัติภาคปฐมวัย, 2nd edition, Bangkok: n.p., archived from the original on 2019-07-16, page 188:
คนทั่วไปมักจะล้อเลียนเพื่อนฝูงที่มีความคิดแปลก ๆ ทำอะไรแปลก ๆ ว่า ต้องไปหาคุณหลวงวิเชียรฯแล้ว หรือต้องไปหลังคาแดงแล้ว
kon tûua-bpai mák jà lɔ́ɔ-liian pʉ̂ʉan-fǔung tîi mii kwaam-kít bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · tam à-rai bplɛ̀ɛk bplɛ̀ɛk · wâa · dtɔ̂ng bpai hǎa kun-lǔuang-wí-chiian lɛ́ɛo · rʉ̌ʉ dtɔ̂ng bpai lǎng-kaa-dɛɛng lɛ́ɛo
People in general tend to make fun of [their] friends who have strange ideas [or] do something strange, [by telling them] that [they] need to go see Khun Luang Wichian now or [that they] must now go to the red-roofed.

psychiatric hospital
psychiatric hospital

(slang and dated) lunatic asylum; mental asylum; mental institution; psychiatric hospital.


ภววิทยา

From ภว (pwá, “condition; being; form; existence; etc”) + วิทยา (wít-tá-yaa, “science; knowledge; etc”); perhaps calque of English ontology; coined by the Royal Institute of Thailand in 2002.


มารยา

From extension of มายา (maa-yaa, “deception, fraud; unreality; illusion; vision, dream; magic, witchcraft; etc”), from Pali māyā (“jugglery; magic, sorcery, witchcraft; illusion; vision; etc”) or Sanskrit माया (māyā, idem); possibly via Old Khmer māya (“pretence, duplicity, hypocrisy; to be pretentious, duplicitous, hypocritical; etc”).

bor

(often derogatory and offensive) pretence, feigning, acting; craft, cunning, guile; duplicity, hypocrisy, insincerity, untruthfulness.


เงินฝาก

th-noun

เงินฝาก • (ngən-fàak)

/ŋɤn˧.faːk̚˨˩/

deposit (money left as security for a borrowed item)


สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

สัญญาซื้อขายล่วงหน้า • (sǎn-yaa-sʉ́ʉ-kǎai-lûuang-nâa)

/san˩˩˦.jaː˧.sɯː˦˥.kʰaːj˩˩˦.lua̯ŋ˥˩.naː˥˩/

สัญญา (sǎn-yaa) + ซื้อ (sʉ́ʉ) + ขาย (kǎai) + ล่วงหน้า (lûuang-nâa).

com

(law, finance) futures contract; forward contract.

en-สัญญาซื้อขายล่วงหน้า-th-noun-YhE4Qu68


จิ๊มิ

th-noun

จิ๊มิ • (jí-mí)

/t͡ɕi˦˥.miʔ˦˥/

Changed from จิ๋ม (jǐm), shortened from จุ๋มจิ๋ม.


ภูมิศาสตร์การเมือง

ภูมิศาสตร์การเมือง • (puu-mí-sàat-gaan-mʉʉang)

ภูมิศาสตร์ (puu-mí-sàat) + การเมือง (gaan-mʉʉang).


จิมิ

th-noun

จิมิ • (jì-mí)

/t͡ɕi˨˩.miʔ˦˥/


การเคารพ

เคารพ เคารพ#Thai


ความเคารพ

เคารพ เคารพ#Thai

abstract noun of เคารพ (kao-róp): respect.


การทำความสะอาด

การทำความสะอาด • (gaan-tam-kwaam-sà-àat)

From การ (gaan) + ทำความสะอาด (tam-kwaam-sà-àat).

com

ทำความสะอาด ทำความสะอาด#Thai

abstract noun of ทำความสะอาด (tam-kwaam-sà-àat)


เป็นมิตร

th-adj

เป็นมิตร • (bpen-mít) (abstract noun ความเป็นมิตร)

bpen-mít (romanization)
ความเป็นมิตร (abstract-noun)

From เป็น (bpen, “be”) + มิตร (mít, “friend”); literally, "befriend".

com

เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
bpen-mít dtɔ̀ɔ sìng-wɛ̂ɛt-lɔ́ɔm
environmentally friendly
(literally) being friend towards environment

เป็นมิตรต่อเด็ก
bpen-mít dtɔ̀ɔ dèk
child-friendly
(literally) being friend towards child

friendly: capable of coexisting with without harm.


ผักโขม

th-noun

ผักโขม • (pàk-kǒom)

/pʰak̚˨˩.kʰoːm˩˩˦/


พืชไร่

พืชไร่ • (pʉ̂ʉt-râi)

/pʰɯːt̚˥˩.raj˥˩/

com

พืช (pʉ̂ʉt) + ไร่ (râi)


กวยจี๊

From Hokkien 瓜子 (koe-chí). Compare Teochew 瓜子 (kue tsí).


การเสือก

th-noun

การเสือก • (gaan-sʉ̀ʉak)

เสือก เสือก#Thai


กระเพาะพัก

กระเพาะพัก • (grà-pɔ́-pák)

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥.pʰak̚˦˥/

com

กระเพาะ (grà-pɔ́) + พัก (pák)


เปตอง

/peː˧.tɔːŋ˧/


ระดม

rá-dom (romanization)
การระดม (abstract-noun)

(transitive, of troops, forces, resources, funds, etc) to raise; to assemble; to muster; to collect.

forces; resources; funds; etc; forces; resources; funds; etc


จกตา

From จก (jòk, “to strike (of a snake); to pick with the hand”) + ตา (dtaa, “eye”).

2019 June 5, “มาแน่ไม่จกตา โฟร์ มด ร่วมเฟรมปล่อยเสียงฮา”, in ดาราเดลี่, Bangkok: ดาราเดลี่, retrieved 2019-09-08:
มาแน่ไม่จกตา
maa nɛ̂ɛ mâi jòk-dtaa
[They'll] come for sure, no lie!

2019 July 4, “เมย์เดือดโพสต์แรงสะเทือนถึงใคร สวยจริงไม่จกตา หนิง แอฟ เป้ย โผล่คอมเมนต์”, in TNews, Bangkok: TNews, retrieved 2019-09-08:
สวยจริงไม่จกตา
sǔai jing mâi jòk-dtaa
[This is] truly beautiful. [It's] not deceiving [your] eyes.

(slang, humorous) to deceive the eye; to misrepresent; to give misrepresentation (of); to give or convey a false expression or impression (of); to lie.


เหรัญญิก

th-noun

เหรัญญิก • (hěe-ran-yík)

From Pali heraññika (“goldsmith; banker; money-changer”).


ถั่วปากอ้า

th-noun

ถั่วปากอ้า • (tùua-bpàak-âa)

/tʰua̯˨˩.paːk̚˨˩.ʔaː˥˩/

From ถั่ว (tùua) + ปาก (bpàak) + อ้า (âa).


ภาพเหมือน

ภาพเหมือน • (pâap-mʉ̌ʉan)

/pʰaːp̚˥˩.mɯa̯n˩˩˦/

ภาพ (pâap) + เหมือน (mʉ̌ʉan).

th-l

เหมือน (mʉ̌ʉan)


ร้านค้า

th-noun

ร้านค้า • (ráan-káa)


ดาร์กช็อกโกแลต

ดาร์กช็อกโกแลต • (dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t)

/daːk̚˦˥.t͡ɕʰɔk̚˦˥.koː˧.lɛt̚˦˥/

2013, M Pascale, สมองฟิตความจำเต็ม ๑๐๐, Bangkok: Nation Books, →ISBN, page 176:
สารต้านอนุมูลอิสระ...พบได้ในอาหารหลากหลายชนิด เช่น...ดาร์กช็อกโกแลต (ช็อกโกแลตที่มีปริมาณน้ำตาลและนมต่ำ)
sǎan-dtâan-à-nú-muun-ìt-sà-rà ... póp dâai nai aa-hǎan làak-lǎai chá-nít · chên ... dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t · (chɔ́k-goo-lɛ́t tîi mii bpà-rí-maan nám-dtaan lɛ́ ná-má-dtàm)
Antioxidants...can be found in various types of food, such as...dark chocolate (chocolate that has a low amount of sugar and milk).

2011, Roizen, M F, et al, สุขภาพดี คุณสร้างได้, Bangkok: Nanmeebooks, →ISBN, page 392:
ดาร์กช็อกโกแลตตามมาตรฐานยุโรปต้องผสมโกโก้ไม่ต่ำกว่า ๔๓%...ขณะที่คนรักดาร์กช็อกโกแลตจะนิยมเลือกแบบที่ผสมโกโก้ ๘๐%
dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t dtaam mâat-dtrà-tǎan yú-ròop dtɔ̂ng pà-sǒm goo-gôo mâi dtàm gwàa · sìi-sìp sǎam % ... kà-nà-tîi kon rák dáak-chɔ́k-goo-lɛ́t jà ní-yom lʉ̂ʉak bɛ̀ɛp tîi pà-sǒm goo-gôo · bpɛ̀ɛt sìp %
Dark chocolate, according to the European standard, is required to contain not less than 43% cacao...whilst dark chocolate lovers would prefer to choose ones that contain 80% cacao.


ห้องนั่งเล่น

ห้องนั่งเล่น • (hɔ̂ng-nâng-lên) (classifier ห้อง)

hɔ̂ng-nâng-lên (romanization)
ห้อง (classifier)

From ห้อง (hɔ̂ng) + นั่ง (nâng) + เล่น (lên).

com

ห้อง (hɔ̂ng) + นั่ง (nâng) + เล่น (lên)


ฟาดแข้ง

th-verb

ฟาดแข้ง • (fâat-kɛ̂ng) (abstract noun การฟาดแข้ง)

fâat-kɛ̂ng (romanization)
การฟาดแข้ง (abstract-noun)

/faːt̚˥˩.kʰɛŋ˥˩/

From ฟาด (fâat, “to whip; to trash; to strike as if whipping or trashing; etc”) + แข้ง (kɛ̂ng, “shin”).


เอามา

th-verb

เอามา • (ao-maa) (abstract noun การเอามา)

ao-maa (romanization)
การเอามา (abstract-noun)

From เอา (ao, “to take”) + มา (maa, “to come”).


คนกรุง

kon-grung (romanization)
คน (classifier)

From คน (kon, “human; person”) + กรุง (grung, “capital city”); literally "capital city human" or "capital city person".

2019 April 26, “คนกรุงจ๊าก ศาลปกครองไม่สั่งคุ้มครองขึ้นค่าโดยสารรถเมล์”, in แนวหน้า, แนวหน้า, retrieved 2019-09-12:
คนกรุงจ๊าก ศาลปกครองไม่สั่งคุ้มครองขึ้นค่าโดยสารรถเมล์
kon-grung jáak · sǎan-bpòk-krɔɔng mâi sàng kúm-krɔɔng kʉ̂n kâa-dooi-sǎan rót-mee
Bangkokians in shock! Administrative court denies injunction [for stopping] bus fees hike

2019 April 11, “คนกรุงอ่วม ขึ้นค่ารถเมล์ ดีเดย์ ๒๒ เม.ย.”, in ไทยโพสต์ออนไลน์, Bangkok: ไทยโพสต์, retrieved 2019-09-12:
คนกรุงอ่วม ขึ้นค่ารถเมล์ ดีเดย์ ๒๒ เม.ย.
kon-grung ùuam · kʉ̂n kâa rót-mee · dii-dee · yîi-sìp sɔ̌ɔng · mee-yɔɔ
Bangkokians in dire straits! Bus fees to be increased, [with] 22 Apr [as] D-Day!

2019 January 10, กองบรรณาธิการ M2F, “คนกรุงจ๊าก ขึ้นค่ารถเมล์ทุกชนิด ๒๑ ม.ค.”, in M2F, Bangkok: บางกอก โพสต์, retrieved 2019-09-12:
คนกรุงจ๊าก ขึ้นค่ารถเมล์ทุกชนิด ๒๑ ม.ค.
kon-grung jáak · kʉ̂n kâa rót-mee túk chá-nít · yîi-sìp èt · mɔɔ-kɔɔ
Bangkokians shocked! All types of bus fees to be increased [as from] 21 Jan