แก้ว

th-noun

แก้ว • (gɛ̂ɛo)

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) the sea fish, Otolithoides biauritus (Cantor), of the family Sciaenidae.


บ้า

From Proto-Tai *ɓaːᶜ (“crazy”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩶ᩤ, Khün ᨷ᩶ᩤ, Lao ບ້າ (bā), Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²), Shan မႃႈ (māa) or ဝႃႈ (wāa), Tai Nüa ᥛᥣᥲ (màa, “to be angry”), Ahom 𑜈𑜡 (bā), Tày bả.

cog

Lü ᦢᦱᧉ (ḃaa²)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) the fish sultan barb (Leptobarbus hoevenii), of the family Cyprinidae.


เป็ด

th-proper noun

เป็ด • (bpèt)

Inherited from Proto-Southwestern Tai *petᴰˢ² (“duck”), from Proto-Tai *pitᴰ (“duck”). Cognate with Northern Thai ᨸᩮᩢ᩠ᨯ, Khün ᨸᩮ᩠ᨯ, Lao ເປັດ (pet), Isan เป็ด, Lü ᦵᦔᧆ (ṗed), Tai Dam ꪹꪜꪸꪒ, Shan ပဵတ်း (páet), Tai Nüa ᥙᥥᥖᥱ (pět), Ahom 𑜆𑜢𑜄𑜫 (pit), Zhuang bit, Nong Zhuang baet, byet, Zuojiang Zhuang bet, Bouyei bidt, Saek ปิ๊ด.
Compare Old Chinese 鴄 (OC *pʰid), Proto-Be *ɓitᴰ¹.

cog

Lü ᦵᦔᧆ (ṗed)

(soccer slang, humorous) Liverpool Football Club.


นก

From Proto-Tai *C̬.nokᴰ (“bird”). Cognate with Northern Thai ᨶᩫ᩠ᨠ (nok), Lao ນົກ (nok), Tai Dam ꪶꪙꪀ, Lü ᦷᦓᧅ (nok), Shan ၼူၵ်ႉ (nṵ̂uk), Ahom 𑜃𑜤𑜀𑜫 (nuk), Bouyei rog, Zhuang roeg, Saek น็อก. Compare Proto-Be *nukᴰ² (“bird”), Proto-Austronesian *manuk (“bird; chicken”), Proto-Hmong-Mien *m-nɔk (“bird”).


นก

nók (romanization)
การนก (abstract-noun)

(slang) to be ignored or refused by a person.

นกตั๋วคอนเสิร์ต

To miss a concert ticket; to fail [to obtain] a concert ticket.

(slang) to miss; to fail to succeed in something.


งู

Inherited from Proto-Southwestern Tai *ŋuːᴬ⁴, from Proto-Tai *ŋwɯːᴬ (“snake”). Cognate with Northern Thai ᨦᩪ, Lao ງູ (ngū), Lü ᦇᦴ (nguu), Tai Dam ꪉꪴ, Shan ငူး (ngúu), Tai Nüa ᥒᥧᥰ (ngü), Ahom 𑜂𑜥 (ṅū), Bouyei ngeaz, Zhuang ngwz, Nong Zhuang nguz, Tày ngù, Saek งั๊ว.

inh+

snakeโฆรวิสเงี้ยวเงือกทีฆชาติเทียรฆชาตินาคนาคานาคีผณิผณินพาฬภุชคะภุชงค์ภุชงคมะโภคินโภคีมกรมะเส็งมังกรวิษธรสรีสฤบสัปปะอสรพิษอหิอาศิรพิษอาศิรวิษอาศีรพิษอาศีรวิษอุรคะ

ตัว ตัว#Thai


กา

From Proto-Tai *kaːᴬ (“crow”), from onomatopoeic origin. Cognate with Lao ກາ (kā), Northern Thai ᨠᩣ, Lü ᦂᦱ (k̇aa), Shan ၵႃ (kǎa), Tai Nüa ᥐᥣ (kaa), Tai Dam ꪀꪱ, Zhuang roegga, Tày ca.


แมว

th-noun

แมว • (mɛɛo)

From Proto-Southwestern Tai *mɛːwᴬ² (“cat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Northern Thai ᨾᩯ᩠ᩅ, Lao ແມວ (mǣu), Lü ᦶᦙᧁ (maew), Tai Dam ꪵꪣꪫ, Shan မႅဝ်း (méao), Tai Nüa ᥛᥦᥝᥴ (máew), Phake မိဝ် (miw), Ahom 𑜈𑜢𑜈𑜫 (biw). Compare Zhuang meuz, Chinese 貓／猫, Vietnamese mèo, Khasi miaw.

เสือกระต่ายลายเขียนขีด ตัวกระจิดนิดกว่าแมว อยู่ป่าตาบั้งแบ๊ว ขบกระต่ายแล้วแง้วคำราม
sʉ̌ʉa-grà-dtàai laai kǐian-kìit · dtuua grà-jìt nít gwàa mɛɛo · yùu bpàa dtaa bâng-bɛ́o · kòp grà-dtàai lɛ́ɛo ngɛ́ɛo kam-raam

เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์, กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง

A reed cat has strips written all over its body, that is tinier than an actual cat. It lurks in the grove, with the eyes so odd. Having snapped at a hare, it roars miaow.

ตัว ตัว#Thai

เนื้อ เนื้อ#Thai


แมว

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) the fish, Lycothrissa crocodilus (Bleeker), of the family Engraulidae.


ลิง

Inherited from Proto-Tai *liːŋᴬ (“monkey”). Cognate with Northern Thai ᩃᩥ᩠ᨦ, Khün ᩃᩥ᩠ᨦ, Lao ລີງ (līng), Lü ᦟᦲᧂ (liing), Tai Dam ꪩꪲꪉ, Tai Dón ꪩꪲꪉ, Shan လိင်း (líng), Tai Nüa ᥘᥤᥒᥰ (lïng), Khamti လိင်း, Phake လိင် (liṅ), Ahom 𑜎𑜢𑜂𑜫 (liṅ), Bouyei lingz, Zhuang lingz, Saek ลิ๊ง.


ม้า

From Proto-Tai *maːꟲ (“horse”), from Middle Chinese 馬 (MC maeX). Cognate with Northern Thai ᨾ᩶ᩣ, Khün ᨾ᩶ᩣ, Lao ມ້າ (mā), Lü ᦙᦱᧉ (maa²), Tai Dam ꪣ꫁ꪱ, Tai Dón ꪝꪱꫂ, Shan မႃႉ (mâ̰a), Tai Nüa ᥛᥣᥳ (mȧa), Aiton မႃ (mā), Phake မႃ (mā), Ahom 𑜉𑜠 (ma), 𑜉𑜡 (mā) or 𑜉𑜡𑜠 (māa), Zhuang max. Compare Proto-Be *maʔᴰ². Doublet of เบ๊ (bée).

ตัว ตัว#Thai

ม้า ม้า#Thai

Equus caballus
Equus caballus#Translingual

(classifier ตัว in general or ม้า for government-registered ones) horse: the mammal Equus caballus of the family Equidae.

ตัว ตัว#Thai

(ปู~) any of various crabs of the genus Portunus, the family Portunidae.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) Boeseman croaker: the fish Boesemania microlepis of the family Sciaenidae.


ม้า

Possibly from Hokkien 媽／妈 (má, “mother”).

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 0:28 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by กมล อัศวรุ่งเรืองกิจ (จิรายุ ตั้งศรีสุข), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้า สายแล้วม้า ม้ายังไม่ตื่นอีกหรอ
máa · sǎai lɛ́ɛo máa · máa yang mâi dtʉ̀ʉn ìik rɔ̌ɔ
Ma! [It's] late [in the morning] now, Ma! Why haven't you got up yet?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 1:21 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
นี่ม้าไม่ได้ฝันไปใช่ไหม
nîi máa mâi dâai fǎn bpai châi mǎi
I am not dreaming, right?

2019 April 24, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:43 from the start, in ลองกอดหนูดูสิม้า (กรงกรรม), spoken by ย้อย อัศวรุ่งเรืองกิจ (ใหม่ เจริญปุระ), Bangkok: Channel 3, retrieved 2019-07-13:
ม้าอยากคุยกับแกสองคนนะ
máa yàak kui gàp gɛɛ sɔ̌ɔng kon ná
I want to talk with you two.

(colloquial, used amongst Chinese people) mother; also used as a term of address to or title for such person, and used by such person to refer to oneself.


หนู

From Proto-Tai *ʰnuːᴬ (“mouse; rat”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩪ, Lao ໜູ (nū), Lü ᦐᦴ (ṅuu), Tai Dam ꪘꪴ, Shan ၼူ (nǔu), Ahom 𑜃𑜥 (nū), Zhuang nou, Saek หนู่. Compare Sui hnoc (“mouse, rat”) and Southern Kam not (“mouse, rat”), Mon ကၞိ.

(zoology) murid: member of the Muridae family.

(colloquial, sometimes considered derogatory and offensive) used as a title for or term of address to a young or younger person or person of lower status.

2019 April 30, ยิ่งยศ ปัญญา, 3:47 from the start, in ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนูด้วยเถอะ (กรงกรรม), spoken by เรณู (ราณี แคมเปน), กรุงเทพฯ: ช่อง ๓:
หนูไม่มีดอกไม้ ธูป เทียน แต่หนูรอคอยแต่วันนี้ วันที่จะได้กราบแทบเท้าขอขมาม้า กรรมใดที่หนูเคยกระทำล่วงเกินต่อม้า ไม่ว่าจะเป็นกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม หนูขอให้ม้าได้โปรดยกอโหสิกรรมให้หนู
nǔu mâi mii dɔ̀ɔk-máai · tûup · tiian · dtɛ̀ɛ nǔu rɔɔ-kɔɔi dtɛ̀ɛ wan níi · wan tîi jà dâai gràap tɛ̂ɛp táao kɔ̌ɔ-kà-maa máa · gam dai tîi nǔu kəəi grà-tam lûuang-gəən dtɔ̀ɔ máa · mâi-wâa jà bpen gaai-yá-gam · wá-jii-gam · má-noo-gam · nǔu kɔ̌ɔ hâi máa dâai-bpròot yók à-hǒo-sì-gam hâi nǔu
I don't have [any] flowers, incense sticks, [and] candles [for now], but I have been waiting for this very day, the day that [I] would be able to prostrate [myself] by your feet [and] beg your forgiveness. [For] whatever action which I have done [and which has] caused an offence to you, whether it be a physical action, verbal action, [or] mental action, I beg you to kindly grant forgiveness to me.

(colloquial, humble) used by a person to refer to oneself when speaking to an older person or person of higher status.

(slang) (อี~) woman who is a mistress, concubine, minor wife, or illicit lover of a much older man; comfort girl, kept woman, prostitute.


หนู

first or second person pronoun for lower status person, or just for fun


ปลา

From Proto-Tai *plaːᴬ (“fish”). Cognate with Northern Thai ᨸᩖᩣ, Isan ปา, Lao ປາ (pā), Lü ᦔᦱ (ṗaa), Tai Dam ꪜꪱ, Shan ပႃ (pǎa), Tai Nüa ᥙᥣ (paa), Ahom 𑜆𑜠 (pa) or 𑜆𑜡 (pā), Zhuang bya, Bouyei byal, Saek ปร๋า. Compare Proto-Be *ɓaːᴬ¹ (whence ɓa¹ in modern lects), Proto-Hlai *hlaː (“fish”) (whence ɗaː¹ ~ ɬaː¹ across different lects), Lakkia phla⁵¹.


หมา

From Proto-Tai *ʰmaːᴬ (“dog”). Cognate with Ahom 𑜉𑜡 (mā), Aiton မႃ (mā), Tai Dam ꪢꪱ, Tai Nüa ᥛᥣᥴ (máa), Lao ໝາ (mā), Lü ᦖᦱ (ṁaa), Shan မႃ (mǎa), Zhuang ma, Saek หม่า.Compare Proto-Be *maːᴬ¹, Proto-Hlai *hmaː (“dog; hunting dog”).

(sometimes considered vulgar) canine: any animal of the family Canidae, as dog, coyote, fox, jackal, wolf, etc.

เนื้อ เนื้อ#Thai


หมู

From Proto-Southwestern Tai *ʰmuːᴬ¹ (“pig”), from Proto-Tai *ʰmuːᴬ (“pig”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩪ, Lao ໝູ (mū), Lü ᦖᦴ (ṁuu), Tai Dam ꪢꪴ, Tai Nüa ᥛᥧᥴ (mú), Shan မူ (mǔu), Ahom 𑜉𑜥 (mū), Bouyei mul, Zhuang mou, Nong Zhuang mu, Saek หมู่. Compare Sui hmus (“pig”), Proto-Be *muːᴬ¹ (“pig”) (> mow¹~mu¹~mɔw¹~mo¹ across the different lects) and Proto-Hlai *hməw (“pig”) (whence məw¹~pəw¹~pow¹~paw⁴~pʰaw⁴~pow⁴ across the different lects).

รัก รัก#Thai

(รัก~) the plant Semecarpus albescens of the family Anacardiaceae.

แห้ว แห้ว#Thai

Cyperus rotundus
Cyperus rotundus#Translingual

(แห้ว~) nutgrass, the plant Cyperus rotundus of the family Cyperaceae.


แกะ

gɛ̀ (romanization)
การแกะ (abstract-noun)


ดาบ

th-noun

ดาบ • (dàap)

From Proto-Southwestern Tai *ˀdaːpᴰᴸ³ (“sword”). Cognate with Northern Thai ᨯᩣ᩠ᨷ, Khün ᨯᩣ᩠ᨷ, Lao ດາບ (dāp), Lü ᦡᦱᧇ (ḋaab), Tai Dam ꪒꪱꪚ, Shan လၢပ်ႇ (làap), Tai Nüa ᥘᥣᥙᥱ (lǎap), Phake ꩫပ် (nap), Ahom 𑜃𑜆𑜫 (nap).

inh

ตัว ตัว#Thai

(zoology) (classifier ตัว) cutlassfish: any of the sea fish of the family Trichiuridae.


มังกร

mang-gɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

From corruption of มกร (má-gɔɔn). Cognate with Lao ມັງກອນ (mang kǭn).


กบ

From Proto-Tai *kɤpᴰ (“frog”). Cognate with Lao ກົບ (kop), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨷ, Tai Nüa ᥐᥨᥙᥱ (kǒp), Shan ၵူပ်း (kúup), Ahom 𑜀𑜤𑜆𑜫 (kup), Nong Zhuang gaep gaep, Bouyei gobt, Zhuang goep, Saek กั๊บ. Compare Proto-Be *kupᴰ² (“big frog”).

(zoology) a frog, a tailless, stout-bodied amphibian of the order Anura.


กบ

ปลา ปลา#Thai

กบบู่ทะเล กบบู่ทะเล#Thai

คางคก คางคก#Thai

ผีหลอก ผีหลอก#Thai

อุบ อุบ#Thai

(zoology) (ปลา~) a scaleless fish of either species Allenbatrachus grunniens (syn.Batrachus grunniens) or Batrachomoeus trispinosus (syn. Halophryne trispinosus), of the family Batrachoididae, also known as กบบู่ทะเล, คางคก (kaang-kók), ผีหลอก, or อุบ (ùp).


กบ

ข้าวอังกุลี ข้าวอังกุลี#Thai

(botany) an annual plant, Geodorum densiflorum, of the genus Geodorum and the family Orchidaceae, having the bulb that looks like a frog, traditionally believed to possess weapon-resistant powers, also known as ข้าวอังกุลี.


สุกร

th-noun

สุกร • (sù-gɔɔn)

From Pali sukara, sūkara (“pig”) or Sanskrit सूकर (sūkara, “pig”). Cognate with Lao ສຸກອນ (su kǭn); Khmer សូករ (sokrô); English sow.


สุนัข

From Pali sunakha (“dog”). Compare Sanskrit शुनक (śunaka, “dog”).

เนื้อ เนื้อ#Thai


คชสาร

/kʰot̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.saːn˩˩˦/

From คช (kót, “elephant”) + สาร (sǎan, “elephant”).


หงส์

th-noun

หงส์ • (hǒng)

→ Shan: ႁူင် (hǔung)

From Pali haṃsa, from Sanskrit हंस (haṃsa).


สิงห์

th-proper noun

สิงห์ • (sǐng)

From Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”); probably via Old Khmer siṅha, siṅ (“lion; Leo”). Cognate with Modern Khmer សិង្ហ (senghɑɑ), Lao ສິງ (sing). Compare Pali sīha, from which Thai สีหะ was derived.

ราศี ราศี#Thai


กัด

From Proto-Tai *katᴰ. Cognate with Northern Thai ᨠᩢ᩠ᨯ, Lao ກັດ (kat), Lü ᦂᧆ (k̇ad), Tai Dam ꪀꪰꪒ, Tai Nüa ᥐᥖᥴ (kát), Shan ၵတ်း (kát). Compare also Lakkia kat⁵⁵, Mon သ္ကိတ် (kit, “to bite”).

ปลา ปลา#Thai


ออก

th-noun

ออก • (ɔ̀ɔk)

white-bellied sea eagle
white-bellied sea eagle

Haliaeetus leucogaster
Haliaeetus leucogaster#Translingual

(zoology) white-bellied sea eagle, of species Haliaeetus leucogaster in the family Accipitridae.


แมวโคราช

แมวโคราช • (mɛɛo-koo-râat)


สีสวาด

สีสวาด • (sǐi-sà-wàat)


วิเชียรมาศ

From วิเชียร (wí-chiian, “diamond”) + มาศ (mâat, “gold”).

com

(often) a Siamese cat, a related breed of cat.


เมษ

th-proper noun

เมษ • (mêet)

From Sanskrit मेष (meṣa, “ram; sheep”). Cognate with Lao ເມດ (mēt).

ราศี ราศี#Thai


ไก่

From Proto-Tai *kajᴮ (“chicken”), from Middle Chinese 雞 (MC kej, “chicken”). Cognate with Northern Thai ᨠᩱ᩵ (kai), Lao ໄກ່ (kai), Lü ᦺᦂᧈ (k̇ay¹), Tai Dam ꪼꪀ꪿, Tai Dón ꪼꪀꫀ, Shan ၵႆႇ (kài), Tai Nüa ᥐᥭᥱ (kǎy), Aiton ကႝ (kay), Phake ကႝ (kay), Ahom 𑜀𑜩 (kay), Bouyei gais, Zhuang gaeq, Saek ไก. Compare Proto-Be *kajᴬ¹.

cog

Lü ᦺᦂᧈ (k̇ay¹)


เสือ

th-noun

เสือ • (sʉ̌ʉa)

From Proto-Southwestern Tai *sɯəᴬ (“tiger”). Cognate with Northern Thai ᩈᩮᩬᩥᩋ, Lao ເສືອ (sư̄a), Khün ᩈᩮᩬᩧ, Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe), Tai Dam ꪹꪎ, Shan သိူဝ် (sǒe), Tai Nüa ᥔᥫᥴ (sóe), Aiton ꩬိုဝ် (süw), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜢𑜤𑜰𑜫 (sü0). Compare Proto-Be *ʑuaᴬ¹.

cog

Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe)


เห็น

hěn (romanization)
การเห็น (abstract-noun)

From Proto-Tai *tranᴬ (“to see”). Cognate with Northern Thai ᩉᩢ᩠ᨶ (han), Lao ເຫັນ (hen), Lü ᦠᧃ (ḣan), Tai Dam ꪹꪬꪸꪙ, Shan ႁၼ် (hǎn), Tai Nüa ᥞᥢᥴ (hán), Aiton ꩭꩫ် (han), Ahom 𑜑𑜃𑜫 (han), Bouyei ranl, Zhuang raen, Nong Zhuang taen.

แก่ แก่#Thai

(~แก่) to favour; to be in favour (of); to give more importance, preference, or respect (to); to treat or regard as more important or favourable; to care.


เห็น

th-noun

เห็น • (hěn)

From Proto-Tai *ʰɲelᴬ (“civet cat”). Cognate with Isan เหง็น, Lao ເຫງັນ (ngen) or ເຫັນ (hen), Lü ᦠᦲᧃ (ḣiin), Tai Dam ꪹꪐꪸꪙ, Shan ႁဵၼ် (hǎen), Tai Nüa ᥞᥥᥢᥴ (hén), Ahom 𑜑𑜢𑜃𑜫 (hin), Tày hên.

นาง นาง#Thai

กระ กระ#Thai

(อี~, นาง~, กระ~) civet: any mammal of the family Viverridae.


โค

From Sanskrit गो (go, “cow”) or Pali go (“cow”).

เนื้อ เนื้อ#Thai


ช้าง

From Proto-Southwestern Tai *ɟaːŋꟲ² (“elephant”), from Proto-Tai *ɟaːŋꟲ (“elephant”), from Middle Chinese 象 (MC zjangX, “elephant”). Cognate with Northern Thai ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ, Isan ซ่าง, Lao ຊ້າງ (sāng), Lü ᦋᦱᧂᧉ (tsaang²), Tai Dam ꪋ꫁ꪱꪉ, Shan ၸၢင်ႉ (tsâ̰ang), Tai Nüa ᥓᥣᥒᥳ (tsȧang), Ahom 𑜋𑜂𑜫 (chaṅ), Zhuang ciengh, Saek ซาง.

inh

Classifier for elephants registered by the government.


เขา

(นก~) any of various birds of the family Columbidae, including doves and pigeons.


ควาย

From Proto-Tai *ɣwaːjᴬ (“water buffalo”). Cognate with Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ, Isan ควย, Lao ຄວາຍ (khuāi), Lü ᦩᦻ (xwaay), Tai Dam ꪁꪫꪱꪥ (kwaay4), Tai Dón ꪅꪫꪱꪥ (xwaay4), Tai Daeng ꪃꪫꪱꪥ (khwaay4), Shan ၵႂၢႆး (kwáai), Tai Nüa ᥑᥣᥭᥰ (xäay), Ahom 𑜁𑜨𑜩 (khoy) or 𑜁𑜩 (khay), Zhuang vaiz, Saek ว๊าย.

อยู่บ้านท่านอย่าดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น

Bubalus bubalis
Bubalus bubalis#Translingual

(sometimes considered vulgar) water buffalo: the animal Bubalus bubalis of the family Bovidae.


แมนนาที

th-noun

แมนนาที • (mɛɛn-naa-tîi)


วอลรัส

วอลรัส • (wɔɔl-rás)


วิหค

วิหค • (wí-hòk)

From Sanskrit विहग (vihaga, “bird”) or Pali vihaga (“idem”).


แมวน้ำ

mɛɛo-náam (romanization)
ตัว (classifier)

From แมว (mɛɛo, “cat”) + น้ำ (náam, “water”); literally "water cat" or "aquatic cat".

(zoology) true seal: marine mammal of the family Phocidae.


วัว

wuua (romanization)
ตัว (classifier)
wuua (romanization)

Compare Old Chinese 牛 (OC *ŋʷɯ). Cognate with Northern Thai ᨦᩫ᩠ᩅ, Isan งัว, Lao ງົວ (ngūa), Lü ᦷᦣ (ho) or ᦷᦇ (ngo), Tai Dam ꪉꪺ, Shan ငူဝ်း (ngó) or ဝူဝ်း (wó), Ahom 𑜆𑜥 (pū) or 𑜑𑜥 (hū).

เนื้อ เนื้อ#Thai


สิงโตทะเล

Calque of English sea lion. Same as สิงโต (sǐng-dtoo, “lion”) + ทะเล (tá-lee, “sea”).


สิงโต

Eye dialect spelling of the obsolete สิงห์โต, from สิงห์ (sǐng, “siṃha, lion-like mythological animal”) + โต (dtoo, “lion-like mythological animal”).

Zong'teen (2018 April 6) “ศาลดัตช์เข้มส่งแฟนสิงโตกินข้าวแดง ๓ เดือนก่อเหตุวุ่นวายเกมอุ่นเกือก”, in Soccer Suck (in Thai), Bangkok: Devtab Co., Ltd., retrieved 2019-02-13
ศาลดัตช์เข้มส่งแฟนสิงโตกินข้าวแดง ๓ เดือนก่อเหตุวุ่นวายเกมอุ่นเกือก
sǎan dát kêm sòng fɛɛn sǐng-dtoo gin-kâao-dɛɛng · sǎam · dʉʉan gɔ̀ɔ hèet wûn-waai geem ùn-gʉ̀ʉak
A Dutch court assumes a rigid attitude, sending Lion fans to eat red rice for three months for causing a disturbing incident at a shoe-warming game.

(soccer slang) England national football team, whose emblem contains three lions.


เงือก

th-noun

เงือก • (ngʉ̂ʉak)

From Proto-Tai *ŋɯəkᴰ (“crocodile”); Cognate with Lao ເງືອກ (ngư̄ak), Tai Dam ꪹꪉꪀ, Shan ငိူၵ်ႈ (ngōek), Tai Nüa ᥒᥫᥐ (ngoek), Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük), Nong Zhuang ngowg, Zuojiang Zhuang ngweg. According to Pittayaporn (2009-2010:16) from Middle Chinese 鱷 (MC ngak, “crocodile”). Vovin (2021:113) contends that the loan direction is from Tai to Later Han Chinese.

cog

Ahom 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (ṅük)

(Can we date this quote?), “ผูกที่ ๓”, in ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ สถาบันราชภัฏเชียงใหม่, editor, ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับเชียงใหม่ ๗๐๐ ปี, เชียงใหม่: โรงพิมพ์มิ่งเมือง, published 1995, →ISBN, page 50:
๖ วัน ๗ วัน พระญาไพดำหัวสรงเกสในแม่น้ำเชียงฅำ ยามนั้น เงือกตัว ๑ ใหย่นัก ลุกแต่เงื้อมผาออกมาชักเอาพระญาเข้าไพในเงื้อมผาที่นั้นหั้นแล ฅนทั้งหลาย เปนต้นว่า เสนาอามาจจ์ แสวงหาพระญาบ่พบไหนสักแห่ง
hòk · wan · jèt · wan · prá-yaa pai dam-hǔua-sǒng-gèet nai mɛ̂ɛ-náam chiiang-kam · yaam nán · ngʉ̂ʉak dtuua · nʉ̀ng · yài nák · lúk dtɛ̀ɛ ngʉ́ʉam pǎa ɔ̀ɔk maa chák ao prá-yaa kâo pai nai ngʉ́ʉam pǎa tîi nán hân lɛɛ · kon táng-lǎai · bpen-dtôn wâa · sěe-naa-aa-màat · sà-wɛ̌ɛng-hǎa prá-yaa bɔ̀ɔ póp nǎi sàk hɛ̀ng
[Around] six days [or] seven days [afterwards], the Lord went to wash [his] hair in the River of Chiang Kham. [At] that time, a certain crocodile, so large, coming out of an edge of a cliff, dragged the Lord away into that very edge of the cliff. All the people, such as [his] ministers [and] officers, searched for the Lord, but in no place was [he] found.

(Can we date this quote?), “ลิลิตโองการแช่งน้ำ”, in วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม ๑, 2nd edition, Bangkok: กรมศิลปากร, กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์, published 1997, →ISBN, page 7:
ท้าวเสด็จเหนือวัวเผือก เอาเงือกเกี้ยวข้าง อ้างทัดจันทร์เป็นปิ่น ทรงอินทรชฎา
táao sà-dèt nʉ̌ʉa wuua pʉ̀ʉak · ao ngʉ̂ʉak gîao kâang · âang tát jan bpen bpìn · song in-trá chá-daa
The Lord goes atop a white cow, [and his] flank [he] coils a snake around. [He is] said to wear a moon as hairpin, [and he] wears the crown of In.

2016 May 18, “ยุสร่า มาร์ดินี่ เงือกสาวผู้แหวกว่ายหนีสงครามสู่โอลิมปิกเกมส์”, in มติชน, Bangkok: มติชน, archived from the original on 2016-08-23:
ยุสร่า มาร์ดินี่ เงือกสาวผู้แหวกว่ายหนีสงครามสู่โอลิมปิกเกมส์
yús-râa · maa-dì-nîi · ngʉ̂ʉak sǎao pûu wɛ̀ɛk-wâai nǐi sǒng-kraam sùu oo-lim-bpìk-geem
Yusra Mardini, a young mermaid who swam away from war into Olympic Games.

(zoology) (นก~) any of various birds of the family Bucerotidae.


วาฬ

ปลา ปลา#Thai


อิกัวนา

ì-guua-nâa (romanization)
ตัว (classifier)

From English iguana, from Spanish iguana, from Taíno *iwana.


หมี

From Proto-Tai *ʰmwɯjᴬ (“bear”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩦ, Lao ໝີ (mī), Lü ᦖᦲ (ṁii), Tai Dam ꪢꪲ, Shan မီ (mǐi), Ahom 𑜉𑜣 (mī), Zhuang mui, Nong Zhuang mue, Bouyei moil. Compare Proto-Austronesian *Cumay (“bear”) (whence Paiwan cumay). Old Chinese 羋 (OC *meʔ) was probably borrowed from a Kra-Dai language.


ร้า

ráa (romanization)
การร้า (abstract-noun)

to abate, to decline, to decrease, to die down, to diminish, to dwindle, to fade, to lessen, to let up, to moderate, to relax, to slacken, to subside, to weaken.


อูฐ

From Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra, “camel”).
Compare Lao ອູດ (ʼūt), Tai Dam ꪯꪴꪒ.


แดง

th-noun

แดง • (dɛɛng)

From the properties of livings that have red or red-like color.

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) the freshwater fish of Phalacronotus bleekeri (syn. Micronema bleekeri)


งวง

Cognate with Northern Thai ᨦ᩠ᩅᨦ, Khün ᨦ᩠ᩅᨦ, Lao ງວງ (ngūang), Lü ᦷᦇᧂ (ngong), Shan ငူင်း (ngúung), Tai Nüa ᥒᥨᥒᥰ (ngöng), Ahom 𑜂𑜤𑜂𑜫 (ṅuṅ).

ไก่ ไก่#Thai


งา

From Proto-Tai *ŋaːᴬ (“tusk; ivory”), from Middle Chinese 牙 (MC ngae, “tooth; tusk”). Cognate with Lao ງາ (ngā), Lü ᦇᦱ (ngaa), Shan ငႃး (ngáa), Ahom 𑜂𑜠 (ṅa), Bouyei ngaz, Zhuang nyaz.


ช้างเผือก

ช้างเผือก • (cháang-pʉ̀ʉak)

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.pʰɯa̯k̚˨˩/

From ช้าง (cháang, “elephant”) + เผือก (pʉ̀ʉak, “white”).

com

(idiomatic) popular person from a rural area, just like a white elephant that is from the wild and is sought after by the palace.


หัตถี

th-noun

หัตถี • (hàt-tǐi)

/hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/

From Pali hatthī, nominative singular of hatthin (“elephant”).


วิฬาร์

วิฬาร์ • (wí-laa)


กระทิง

grà-ting (romanization)
ตัว (classifier)

Cognate with Lao ກະທິງ (ka thing). Ultimately from Proto-Mon-Khmer *Kdiiŋ ~ *Kdu()ŋ (“wild ox”); compare Khmer ខ្ទីង (khtiing), Thin Khmu k(ə̆)tiɲ, Mon တလိၚ် (kəloiŋ), Khasi kyrtong, etc.


กระต่าย

th-noun

กระต่าย • (grà-dtàai)

Cognate with Lao ກະຕ່າຍ (ka tāi), Lü ᦂᦎᦻᧈ (k̇ṫaay¹), Shan ပၢင်တၢႆး (pǎang táai), Tai Nüa ᥙᥣᥒ ᥖᥣᥭᥰ (paang täay).
Compare Mon ဗတာဲ.

cog

Lü ᦂᦎᦻᧈ (k̇ṫaay¹)

any of several mammals of the family Leporidae, as a rabbit, hare, etc.


กระสา

Compare Lao ກະສາ (ka sā), Khmer ក្រសារ (krɑɑsaa), Portuguese garça.


กระรอก

grà-rɔ̂ɔk (romanization)
ตัว (classifier)

From Proto-Tai *roːkᴰ (“squirrel”). Cognate with Lao ຮອກ (hǭk) or ກະຮອກ (ka hǭk), Lü ᦣᦸᧅ (hoak) or ᦀᦲᦰᦣᦸᧅ (˙ʼihoak), Ahom 𑜍𑜨𑜀𑜫 (rok).


กวาง

From Proto-Tai *kwɯəŋᴬ. Cognate with Northern Thai ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ, Lao ກວາງ (kuāng), Lü ᦦᦱᧂ (k̇waang), Tai Dam ꪀꪫꪱꪉ, Tai Dón ꪀꪫꪱꪉ, Tai Daeng ꪀꪫꪱꪉ, Shan ၵႂၢင် (kwǎang), Tai Nüa ᥐᥣᥒ (kaang), Phake ကင် (kaṅ), Ahom 𑜀𑜤𑜨𑜂𑜫 (kuoṅ), Zhuang gvang, Nong Zhuang gvang.

Tai Dón ꪀꪫꪱꪉ

เนื้อ เนื้อ#Thai


ห่าน

th-noun

ห่าน • (hàan)

From Proto-Tai *haːnᴮ (“goose”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lao ຫ່ານ (hān), Lü ᦠᦱᧃᧈ (ḣaan¹), Tai Dam ꪬ꪿ꪱꪙ, Tai Dón ꪬꪱꪙꫀ, Shan ႁၢၼ်ႇ (hàan), Phake ꩭꩫ် (han), Ahom 𑜑𑜃𑜫 (han), Zhuang hanq. Compare Middle Chinese 雁 (MC ngaenH, “wild goose”), Proto-Mon-Khmer *haan (“goose”), Proto-Khmuic *haːn (“goose”).

cog

Lü ᦠᦱᧃᧈ (ḣaan¹)

Tai Dón ꪬꪱꪙꫀ


กระจอกเทศ

th-noun

กระจอกเทศ • (grà-jɔ̀ɔk-têet)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩.tʰeːt̚˥˩/

กระจอก (grà-jɔ̀ɔk) + เทศ (têet)


กระบือ

กระบือ • (grà-bʉʉ)

From Pre-Angkorian Old Khmer ក្របិ (krapi), ក្របី (krapī), or Angkorian Old Khmer ក្របិ (krapi), ក្របី (krapī), ក្របិយ៑ (krapiy), ក្របិយ្យ៑ (krapiyy), ក្របីយ្យ៑ (krapīyy, “water buffalo”), from Proto-Mon-Khmer *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh (“buffalo”). Cognate with Modern Khmer ក្របី (krɑɑbəy), Malay kerbau, Javanese ꦏꦼꦧꦺꦴ (kebo), Tagalog kalabaw. Doublet of คาราบาว.

der

ควาย ควาย#Thai

(formal for the sense "water buffalo", humorous for the others) Synonym of ควาย (kwaai)


กระบือ

th-adj

กระบือ • (grà-bʉʉ)

ควาย ควาย#Thai


กระจอก

กระจอก • (grà-jɔ̀ɔk) (abstract noun ความกระจอก)

grà-jɔ̀ɔk (romanization)
ความกระจอก (abstract-noun)

From Old Khmer *ក្ចក៑ (*kcak), ក្ចោក៑ (kcok, “to limp, to hobble; lame”). Cognate with Modern Khmer ខ្ចក (khcɑɑk).

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/

(slang, derogatory, offensive, of a person) inferior; insignificant; good for nothing.


เงี้ยว

th-noun

เงี้ยว • (ngíao)

Cognate with Northern Thai ᨦ᩠ᨿ᩶ᩅ, Lao ງ້ຽວ (ngiāu), Lü ᦵᦇᧁᧉ (ngew²).

1831 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามั่ง กรมพระยาเดชาดิศร, โคลงโลกนิติ:
น้ำเคี้ยวยูงว่าเงี้ยว ยูงตาม ทรายเหลือบหางยูงงาม ว่าหญ้า ตาทรายยิ่งนิลวาม พรายเพริศ ลิงว่าหว้าหวังหว้า หว่าดิ้นโดดตาม
náam kíao yuung wâa ngíao · yuung dtaam · saai lʉ̀ʉap hǎang-yuung ngaam · wâa yâa · dtaa saai yîng nin waam · praai-prə̂ət · ling wâa wâa wǎng wâa · wàa dîn doo dtaam
A peacock, thinking a twisted river is a serpent, jumps after it. A deer, glancing at the fine peacock tail and believing it is grass, goes after it. The eyes of the deer are far more beautiful than glittering sapphires; a monkey, craving plums and believing they are plums, jumps after them. They thus perish in succession.


เต่า

From Proto-Southwestern Tai *tawᴮ¹ (“turtle”), from Proto-Tai *tawᴮ (“turtle”). Cognate with Northern Thai ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (tao), Lao ເຕົ່າ (tao), Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹), Shan တဝ်ႇ (tào), Tai Nüa ᥖᥝᥱ (tǎw), Ahom 𑜄𑜧 (taw). Compare Proto-Be *ɗuːᴮꟲ¹.

cog

Lü ᦎᧁᧈ (ṫaw¹)

(zoology) turtle, tortoise, reptile of the order Testudines


คางคก

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥/


ไข่เยี่ยวม้า

th-noun

ไข่เยี่ยวม้า • (kài-yîao-máa)

From ไข่ (kài, “egg”) + เยี่ยว (yîao, “urine”) + ม้า (máa, “horse”). See also Lao ໄຂ່ຍ່ຽວມ້າ (khai nyiāu mā).


จระเข้

th-noun

จระเข้ • (jɔɔ-rá-kêe)

/t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩/


โทน

(drum): → Khmer: ថូន (thoun)

Uncertain. Possibly cognate with Modern Khmer តោល (taol, “singly; alone; isolated; all by oneself”). Compare Middle Chinese 單 (MC tan, “single; sole; individual; etc”).

ltc-l

กลอง กลอง#Thai

(music) (กลอง~) a type of traditional Thai hand drum, similar to goblet drum.


อินทรี

United States of America
United States of America

(figurative) the United States of America.


ลูกไก่

th-noun

ลูกไก่ • (lûuk-gài)

ลูก (lûuk, “child”) + ไก่ (gài, “chicken”)


แสก

th-noun

แสก • (sɛ̀ɛk)


ตะกวด

dtà-gùuat (romanization)
ตัว (classifier)

From Khmer ត្រកួត (trɑɑkuət, “clouded monitor (Varanus nebulosus Gray”). Compare Lao ຈະກວດ (cha kūat).

der

Bengal monitor, a lizard, Varanus bengalensis Gray, of the family Varanidae.


อนาคอนดา

th-noun

อนาคอนดา • (à-naa-kɔn-dâa) (classifier ตัว)

à-naa-kɔn-dâa (romanization)
ตัว (classifier)


ฮิปโปโปเตมัส

ฮิปโปโปเตมัส • (híp-bpoo-bpoo-dtee-más) (classifier ตัว)

híp-bpoo-bpoo-dtee-más (romanization)
ตัว (classifier)


ปักษา

ปักษา • (bpàk-sǎa)

From Khmer បក្សា (bɑɑbɑksaa, “bird (especially male one)”), a modified form of Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”), from which Thai ปักษี (bpàk-sǐi) was derived.

cog

1798, พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, บทละครเรื่องรามเกียรติ์, สมุดไทย เล่ม ๑๘:
พ่อจะให้ครองสมบัติ สืบวงศ์จักรพรรดินาถา จงตั้งอยู่ในทศธรรมา เป็นตราชูโลกทั้งไตรดาล เจ้าจงเลี้ยงเสนาพลากร ให้ถาวรดั่งร่มพฤกษาศาล เอาความสัตย์สุจริตเป็นประธาน คือรากแก้วกิ่งก้านดอกใบ อันฝูงสัตว์จตุบาททวิบาท จะเกลื่อนกลาดมาพึ่งอาศัย จงเอาเมตตานั้นแผ่ไป ดังกลิ่นดอกไม้อันตระการ จะหอมขจรทุกประเทศ เย็นเกศไปทั่วทิศาศาล ทานนั้นต่างผลโอฬาร หว่านให้บำเหน็จโดยตรา แก่หมู่เสนีรี้พล ประชาชนยาจกถ้วนหน้า ตัดโลภเอาความกรุณา เป็นปัญจมหานัที ไหลมาไม่รู้สุดสิ้น อาบกินเป็นสุขเกษมศรี อย่าเบียดเบียนไพร่ฟ้าประชาชี ให้มีความเดือดร้อนเวทนา น้ำเย็นฝูงปลาก็อาศัย ปักษาพึ่งไม้ใบหนา ป่ากว้างย่อมมีมฤคา พากันมาอยู่สำนัก จงแผ่เดชาวรายศ ให้ปรากฏเกียรติไปทั้งไตรจักร แก่มนุษย์เทวัญคนธรรพ์ยักษ์ ลูกรักจงฟังพ่อสอนไว้
pɔ̂ɔ jà hâi krɔɔng sǒm-bàt · sʉ̀ʉp wong jàk-grà-pát naa-tǎa · jong dtâng yùu nai tót-sà-tan-maa · bpen dtraa-chuu lôok táng dtrai-daan · jâo jong líiang sěe-naa pá-laa-gɔɔn · hâi tǎa-wɔɔn dàng rôm prʉ́k-sǎa sǎan · ao kwaam-sàt sùt-jà-rìt bpen bprà-taan · kʉʉ râak-gɛ̂ɛo gìng gâan dɔ̀ɔk bai · an fǔung sàt jàt-dtù-bàat tá-wí-bàat · jà glʉ̀ʉan-glàat maa pʉ̂ng aa-sǎi · jong ao mêet-dtaa nán pɛ̀ɛ bpai · dang glìn dɔ̀ɔk-máai an dtrà-gaan · jà hɔ̌ɔm kà-jɔɔn túk bprà-têet · yen gèet bpai tûua tí-sǎa sǎan · taan nán dtàang pǒn oo-laan · wàan hâi bam-nèt dooi dtraa · gɛ̀ɛ mùu sěe-nii ríi-pon · bprà-chaa-chon yaa-jòk tûuan-nâa · dtàt lôop ao kwaam-gà-rú-naa · bpen bpan-jà-má-hǎa-nát-tii · lǎi maa mâi rúu sùt-sîn · àap gin bpen sùk gà-sěem sǐi · yàa bìiat-biian prâi-fáa bprà-chaa-chii · hâi mii kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn wêet-tá-naa · náam yen fǔung bplaa gɔ̂ɔ aa-sǎi · bpàk-sǎa pʉ̂ng mái bai nǎa · bpàa gwâang yɔ̂ɔm mii má-rʉ́k-kaa · paa gan maa yùu sǎm-nák · jong pɛ̀ɛ dee-chaa wá-raa yót · hâi bpraa-gòt gìiat bpai táng dtrai-jàk · gɛ̀ɛ má-nút tee-wan kon-tan yák · lûuk rák jong fang pɔ̂ɔ sɔ̌ɔn wái
I shall let you have the sceptre and continue our line of universal rulers and protectors. You shall maintain yourself in the Tenfold Virtue, behaving like a balance that supports all the Three Worlds. You shall always maintain your officers, either civil and military, like a large tree that expands its shade over everyone. You shall take honesty as your guiding principle. You shall be like a tap root, a branch, a stalk, a flower, or a leaf under which all creatures, whether two-footed or four-footed, may come and rest. Let your kindness spread like the flagrance of a flower that goes through every region and pleases every living being in all directions. Donations are on a par with immensely productive seeds: sow them over all your civil and military servants, as well as your people and mendicants, without exception. Avoid greed, uphold grace, like the Five Great Rivers which endlessly flow in and give pleasure in drinking and bathing. Never shall you oppress your people or subject them unto trouble or suffering. You shall be like a cool body of water where fish may dwell, a dense collection of trees where birds may reside, and a vast forest where deer may live in. Let your authority and dignity be evident to all men, gods, demigods, and demons across the Three Realms. My dearest son, listen well to these instructions of mine.


แค้ยักษ์

kɛ́ɛ-yák (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰɛː˦˥.jak̚˦˥/

ปลา ปลา#Thai


ลา

Compare Middle Chinese 驢 (MC ljo, “donkey”). Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Shan လႃး (láa), Khmer លា (liə).


ลา

laa (romanization)
การลา (abstract-noun)

Cognate with Northern Thai ᩃᩣ, Lao ລາ (lā), Lü ᦟᦱ (laa), Khmer លា (liə).

to request or take leave, leave of absence, time off.


ไอยรา

Compare Sanskrit ऐरावत (airāvata, “name of Indra's elephant”).


ปลายาว

From ปลา (bplaa, “fish”) + ยาว (yaao, “long”).


อาชา

/ʔaː˧.t͡ɕʰaː˧/


ปักษี

th-noun

ปักษี • (bpàk-sǐi)

From Sanskrit पक्षि (pakṣi, “bird”, literally “one who has wings; winged one”). Compare Old Khmer pākasiya (“bird”); Modern Khmer បក្សី (baksəy, “bird (especially female one)”).


สุวาน

From Pali suvāna (“dog”). Compare with Lao ສຸວານ (su wān).

(Buddhism) clerk of the Naraka hell, bearing the duty to keep records about living beings, such as births and deaths, merits and sins, etc.


คชา

/kʰa˦˥.t͡ɕʰaː˧/

From Pali gaja (“elephant”) or Sanskrit गज (gaja, “elephant”).


สัปปะ

th-noun

สัปปะ • (sàp-bpà)

From Pali sappa, from Sanskrit सर्प (sarpa).


เก้ง

cog

Proto-Tibeto-Burman *d-kəy (“barking deer, deer”)

Muntiacus muntjak
Muntiacus muntjak#Translingual


แพะ

→ Northern Thai: ᨻᩯᩡ

→ Lao: ແພະ (phæ)

From Proto-Mon-Khmer *bəɓeʔ (“goat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Khmer ពពែ (pɔɔpɔpɛɛ), Mon ဗ္ၜေံ, Nyah Kur แพะ, Chong แพ่ะ, Tày bẻ.


ไดโนเสาร์

Semi-learned borrowing from English dinosaur.

slbor

2016, MGR Online, ท้าแล้วปลิว! เดิมพัน 1 ล้านรบโฆษณา "ยักษ์เที่ยวไทย" สุดท้ายหายจ้อย, เอเอสทีวีผู้จัดการ:
จ่าพิชิตจัดประกวดแฟนอาร์ตทศกัณฐ์ชิงรางวัลรวมห้าหมื่นบอกให้พวกไดโนเสาร์อกแตกตาย
jàa pí-chít jàt bprà-gùuat fɛɛn-áat tót-sà-gan ching raang-wan ruuam hâa mʉ̀ʉn bɔ̀ɔk hâi pûuak dai-noo-sǎo òk-dtɛ̀ɛk-dtaai
Jarpichit holds a Rāvaṇa fan art competition with rewards amounting to [THB]50,000, saying the campaign is for irritating dinosaur people till they die from anger outbursts.

2015, MGR Online, กระทรวงแบน "อาบัติ" คอหนังแบนกระทรวง! อย่าจองเวรซึ่งกันและกันเลย!!, เอเอสทีวีผู้จัดการ:
กระทรวงไดโนเสาร์แบนอาบัติแล้ว
grà-suuang dai-noo-sǎo bɛɛn aa-bàt lɛ́ɛo
The film Apatti has been banned by the dinosaur ministry.

(slang and derogatory, sometimes used as a modifier) one that is hopelessly outdated, ultraconservative, or unwilling to adapt to change.


แรคคูน

th-noun

แรคคูน • (rɛ́k-kuun)

From English raccoon, from Powhatan ärähkun, from ärähkuněm (“he scratches with his hands”).

Procyon lotor
Procyon lotor#Translingual


ลูกหมู

ลูกหมู • (lûuk-mǔu)

/luːk̚˥˩.muː˩˩˦/


เสือดาว

เสือดาว • (sʉ̌ʉa-daao)


ค้างคาว

/kʰaːŋ˦˥.kʰaːw˧/


ชะนี

/t͡ɕʰa˦˥.niː˧/


พังพอน

pang-pɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰaŋ˧.pʰɔːn˧/


เพียงพอน

เพียงพอน • (piiang-pɔɔn) (classifier ตัว)

piiang-pɔɔn (romanization)
ตัว (classifier)

/pʰia̯ŋ˧.pʰɔːn˧/


ลิงซ์

ลิงซ์ • (líng)

แมวป่า แมวป่า#Thai


พอร์พอยส์

พอร์พอยส์ • (pɔɔ-pɔ́is)

/pʰɔː˧.pʰɔjs˦˥/


กวางมูส

กวาง (gwaang, “deer; venison”) + มูส (múus). The second part is from English moose.


หมาบ้าน

th-noun

หมาบ้าน • (mǎa-bâan)

From หมา (mǎa, “dog”) + บ้าน (bâan, “home; village”).


แรด

Cognate with Lao ແຮດ (hǣt), Shan ႁႅတ်ႈ (hēt).

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) giant gourami (Osphronemus goramy)


ไก่ฟ้า

From ไก่ (gài, “chicken”) + ฟ้า (fáa, “sky; heaven”).


ไก่งวง

gài-nguuang (romanization)
ตัว (classifier)

From ไก่ (gài, “chicken”) + งวง (nguuang, “elephant's trunk”).


หมาใน

From หมา (mǎa) + ใน (nai); the latter component from Proto-Tai *nay (“dhole”).


ยีราฟ

From English giraffe. Cognate with Lao ຈີຣາຟ (chī rāp).


จากัวร์

เสือ เสือ#Thai


หมาป่า

mǎa-bpàa (romanization)
ตัว (classifier)

/maː˩˩˦.paː˨˩/

From หมา (mǎa, “dog”) + ป่า (bpàa, “wild; forest; jungle”).


แมวป่า

th-noun

แมวป่า • (mɛɛo-bpàa)

From แมว (mɛɛo, “cat”) + ป่า (bpàa, “wild; savage; forest; jungle”).


กอริลลา

th-noun

กอริลลา • (gɔɔ-rin-lâa)

From English gorilla. Cognate with Lao ກຣິລາ (ka ri lā).

ลิง ลิง#Thai


ลามา

ยามา ยามา#Thai

Alternative form of ยามา (yaa-maa, “llama”)


ไคโยตี

หมาป่า หมาป่า#Thai


วัวทะเล

วัวทะเล • (wuua-tá-lee) (classifier ตัว)

wuua-tá-lee (romanization)
ตัว (classifier)

Calque of English sea cow: from วัว (wuua, “cow; cattle; ox; bull”) + ทะเล (tá-lee, “sea”).


ลิงไม่มีหาง

From ลิง (ling) + ไม่ (mâi) + มี (mii) + หาง (hǎang), literally “monkey without tail”.


ชะมด

→ Lao: ຊະມົດ (sa mot)

Possibly from Arabic زَبَاد (zabād) (which is far cognate to English civet).

th:กวางชะมด th:ชะมด

/t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/


ชะมด

th:กวางชะมด th:ชะมด

/t͡ɕʰa˦˥.mot̚˦˥/

กวาง กวาง#Thai


ม้าลาย

From ม้า (máa, “horse”) + ลาย (laai, “striped”).


ไก่ป่า

gài-bpàa (romanization)
ตัว (classifier)

From ไก่ (gài, “chicken”) + ป่า (bpàa, “wild”).


จอ

From Old Khmer ចោ (co), ច (ca), ច° (ca°), ចហ° (caha°), or ចហ (c̈aha, “dog (zodiac)”). Cognate with Modern Khmer ច (cɑɑ), Lao ຈໍ (chǭ), Vietnamese chó, Kuy จอ.

(astrology) Dog, one of the twelve zodiac signs under the lunar calendar.


ซิว

ปลา ปลา#Thai


ตุ๊กแก

dtúk-gɛɛ (romanization)
ตัว (classifier)

Onomatopoeic, from the lizard's call. Compare Indonesian tokek, Burmese တောက်တဲ့ (tauktai.) and Vietnamese tắc kè.

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) any of the freshwater fish of the genus Bagarius and the family Sisoridae.


เห่า

Cognate with Lao ເຫົ່າ (hao), Tai Dam ꪹꪬ꪿ꪱ, Shan ႁဝ်ႇ (hào).


การเวก

From Pali karavika, karavīka (“Indian cuckoo”). Compare Sanskrit कलविङ्क (kalaviṅka). Cognate with Old Khmer karavika, Modern Khmer ករវិក (kɑɑvɨk).

(Buddhist mythology) (นก~) a mythical bird said to be immortal, living in the Himavanta Forest, having an enchanting melodious cry, having feathers that can turn into gold, and having a long flowing tail, also believed by the East Asians to have a human's head and a bird's torso.


เหมียว

th-interj

เหมียว • (mǐao)


เหมียว

th-noun

เหมียว • (mǐao)

มานี่เจ้าเหมียว

น้องเหมียวหิวแล้ว

term of endearment
term of endearment#English


ดินหางยาว

ดินหางยาว • (din-hǎang-yaao) (classifier ตัว)

din-hǎang-yaao (romanization)
ตัว (classifier)

(งู~) long-tailed blind snake (Ramphotyphlops).

th:งูดินหางยาว


ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่ • (bplii-glûai-hǔu-lʉ̌ʉang-yài)

From ปลี (bplii, “banana blossom”) + กล้วย (glûai, “banana”) + หู (hǔu, “ear”) + เหลือง (lʉ̌ʉang, “yellow”) + ใหญ่ (yài, “big”).

com

(นก~) spectacled spiderhunter (Arachnothera flavigaster).

th:ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่

en-ปลีกล้วยหูเหลืองใหญ่-th-noun-g91uJnmj


พวง

From Old Khmer ប្វង (pvaṅa), បូង (pūṅa, “mass, cluster, clump; whole, all”). Cognate with Modern Khmer ពួង (puəng). Doublet of ปวง (bpuuang).

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) sultan fish: the fish Leptobarbus hoeveni of the family Cyprinidae.


กิ้งก่า

gîng-gàa (romanization)
ตัว (classifier)

(zoology) any lizard of the family Agamidae.


ฮูก

th-noun

ฮูก • (hûuk)


พรม

(zoology) the freshwater fish Thynnichthys thynnoides of the family Cyprinidae.


แว่น

th-verb

แว่น • (wɛ̂n)


ตะขาบ

th-noun

ตะขาบ • (dtà-kàap)

(zoology) centipede: any of the arthropods constituting the class Chilopoda.

(zoology) (นก~) roller: any of the birds of the family Coraciidae.

section of bamboo, as one traditionally used as a percussion instrument by a Likay musical band or to produce sound for driving out bats or other winged animals.


นาก

From Proto-Tai *naːkᴰ (“otter”). Cognate with Lao ນາກ (nāk), Ahom 𑜃𑜀𑜫 (nak), Tai Dam ꪙꪱꪀ, Tày nạc, Zhuang nag (as in duznag). Compare Proto-Hlai *hnaːk (“otter”), Proto-Austronesian *Sanaq (“otter”) (whence Paiwan sanaq, Kavalan sani).


รุ้ง

รุ้ง • (rúng)

Cognate with Lao ຮຸ້ງ (hung), Shan ႁုင်ႉ (hṵ̂ng). In ancient times, "รุ้ง" was believed that it was a mythical creature.

(zoology) (นก~, อี~) crested serpent eagle.


ไข่ดาว

ไข่ (kài, “egg”) + ดาว (daao, “star”); literally "star egg".


โลโต

From Mandarin 駱駝／骆驼 (luòtuo). Cognate with Zhuang lozdoz.


เหี้ย

เหี้ย • (hîia)

Unknown. Compare Lao ເຫັ້ຽ (hīa), Tai Dón hể, Tày khı́a, and Nùng [Western] tɕhi:^(C1).
As observed by Chamberlain (2022), Varanus salvator is a highly venerated creature in Siamese folk religion, so much so that the evocation of its name is regarded as taboo, hence the negative connotations. An earliest attestation of this can be found in a 1891 magazine from the reign of King Chulalongkorn, indicating that the term had been used negatively since at least the previous reign.

2023 March 2, “เจาะมายาคติการกิน “เหี้ย” ผ่านชุมชนที่ ผัด-แกง-ย่าง เนื้อตัวเงินตัวทอง ด้วยความเชื่อเป็นยา”, in bbc.com:
ลูกค้าของร้านเชื่อว่าการบริโภคเนื้อเหี้ยเป็นยาชูกำลังวังชาทางเพศ
lûuk-káa kɔ̌ɔng ráan chʉ̂ʉa wâa gaan-bɔɔ-rí-pôok nʉ́ʉa hîia bpen yaa chuu gam-lang-wang-chaa taang pêet
Clients of the shop believe that consumption of Asian water monitor flesh is a medicine [that] enhances sexual vigour.

2024 January 18, พรสัคค์ ปัญญาลิขิต, “‘เหี้ย’ ก็มีหัวใจ สัตว์ที่เคยศักดิ์สิทธิสู่วาทกรรมหยาบคาย”, in seub.or.th:
เหี้ยถือเป็นสัตว์นักล่าระดับสูงสุด...การมีอยู่ของเหี้ยในพื้นที่ถือเป็นตัวชี้วัดความอุดมสมบูรณ์
hîia tʉ̌ʉ bpen sàt nák-lâa rá-dàp sǔung sùt ... gaan-mii-yùu kɔ̌ɔng hîia nai pʉ́ʉn-tîi tʉ̌ʉ bpen dtuua-chíi-wát kwaam-ù-dom-sǒm-buun
Asian water monitors are considered to be top-level predatory animals... Existence of Asian water monitors in an area is deemed to be an indicator of [its] fertility.

ตัว ตัว#Thai

(ตัว~) Asian water monitor (Varanus salvator)


เหี้ย

th-adv

เหี้ย • (hîia)

(slang, vulgar, very offensive) unpleasantly; unfavourably; disagreeably; contemptibly.


แสะ

From Old Khmer sēḥ (“horse”) or Angkorian Old Khmer seḥ, ʼseḥ, ʼaseḥ (“horse”). Cognate with Modern Khmer សេះ (seh).

Circa 15th century, “โคลงยวนพ่าย”, in ราชบัณฑิตยสถาน (2001) พจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย สมัยอยุธยา โคลงยวนพ่าย, Bangkok: ราชบัณฑิตยสถาน, →ISBN, page 235:
สารเรวรวดพ้ยงพ่าง แสะสยาม ลางส่ำสองงางอน เงือดฟ้า ลางสารแกว่นสงคราม เคยเกลื่อน บรแฮ ลางส่ำงาอ่าหน้า เฉอดฉัน
sǎan reo-rûuat píiang-pâang · sɛ̀ sà-yǎam · laang sàm sɔ̌ɔng ngaa ngɔɔn · ngʉ̂ʉat fáa · laang sǎan gwɛ̀n sǒng-kraam · kəəi glʉ̀ʉan · bɔɔn hɛɛ · laang sàm ngaa àa nâa · chə̀ət-chǎn
The elephants were swift like Siamese horses. The two tusks [of] some groups [were so] curved [and] reached the heavens. Some of the elephants [were so] smart [in] warfare [and] had discomfited [many] enemies, in very deed. Some groups [had] imposing tusks [that] glorified [their own] faces.

(archaic, literary, poetic) horse: Equus caballus.


ไข่เจียว

th-noun

ไข่เจียว • (kài-jiao)

ไข่ (kài, “egg”) + เจียว (jiao, “fried with oil”)


ไข่ทอด

ไข่ทอด • (kài-tɔ̂ɔt)

/kʰaj˨˩.tʰɔːt̚˥˩/

ไข่ (kài, “egg”) + ทอด (tɔ̂ɔt, “to fry”)


ไข่ฟู

ไข่ (kài, “egg”) + ฟู (fuu, “to rise, to swell”)


ไข่กวน

ไข่ (kài, “egg”) + กวน (guuan, “to stir”)


เกด

เกด • (gèet)

(botany) the plant, Manilkara hexandra (Roxb.) Dubard, of the family Sapotaceae.


เกด

เกด • (gèet)

(zoology) any of various fish of the family Siluridae.

(zoology) the fish, Platytropius siamensis (Sauvage), of the family Schilbidae.


เข็ม

เข็ม • (kěm)

From Proto-Tai *qemᴬ (“needle”), from Old Chinese 針 (OC *t.[k]əm). Cognate with Lao ເຂັມ (khem), Lü ᦃᦲᧄ (ẋiim), Tai Dam ꪹꪄꪸꪣ, Shan ၶဵမ် (khǎem), Tai Nüa ᥑᥥᥛᥴ (xém) or ᥔᥥᥛᥴ (sém), Ahom 𑜁𑜢𑜉𑜫 (khim), Zhuang cim or caemz, Nong Zhuang chaem. Compare Vietnamese kim.

(zoology) the fish Dermogenys pusillus van Hasselt of the family Hemiramphidae.


แม่เบี้ย

แม่เบี้ย • (mɛ̂ɛ-bîia)

/mɛː˥˩.bia̯˥˩/

com

แม่ (mɛ̂ɛ) + เบี้ย (bîia)


พังพาน

From Old Khmer babārṇa (“hood”). Cognate with Modern Khmer ពពារ (pɔɔpɔpiə); Lao ພັງພານ (phang phān); Burmese ပါးပျဉ်း (pa:pyany:).


ครุฑ

From Sanskrit गरुड (garuḍa, “eagle”); probably via Old Khmer គរុឌ (garuḍa), គុរុឌ (guruḍa, “garuda”). Cognate with Modern Khmer គ្រុឌ (krut).


นาค

th-noun

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“noble person”). Cognate with Modern Khmer នាគ (niək).

(Buddhism) postulant: person seeking admission into a monastic order.


นาค

th-proper noun

นาค • (nâak)

Probably from Sanskrit नाग (nāga, “cruel man”).

Naga: tribesman living near the Naga Hills.


นาค

th-noun

นาค • (nâak)

Calophyllum inophyllum
Calophyllum inophyllum#Translingual

(botany) beautyleaf, the plant Calophyllum inophyllum L. of the family Clusiaceae (syn. Guttiferae).


นาค

นาค • (nâak)

From Pali nāga (“cobra”). Compare Sanskrit नाग (nāga, “cobra”). Cognate with Old Khmer nāga, nāgya, nāgā; Modern Khmer នាគ (niək); Burmese နဂါး (na.ga:), နာဂ (naga.); Lao ນາກ (nāk); Mon နာ်.

dragonงูใหญ่เงือกเงือกหงอนจอมนาคนาคานาคินทร์นาคีนาเคนทร์นาเคศนาเคศวรนาโครคินทระผณินทรผณิศวรพญางูพาสุกรีภุชคะภุชงค์ภุชงคมะโภคินโภคีมกรมะโรงมังกรวาสุกรีวาสุกีอุรคะอุรเคนทร์


ไข่ลูกเขย

ไข่ลูกเขย • (kài-lûuk-kə̌əi)

/kʰaj˨˩.luːk̚˥˩.kʰɤːj˩˩˦/

ไข่ (kài, “egg; testicle”) + ลูกเขย (lûuk-kə̌əi, “son-in-law”); literally "son-in-law's egg" or "son-in-law's testicle".

com

a dish of boiled eggs which are deep-fried and covered with a sauce made from tamarind, often topped with deep-fried sliced onions or garlic, deep-fried chillies, and coriander.


ระมาด

th-noun

ระมาด • (rá-mâat)

Borrowed from Old Khmer ម៌្មាស៑ (rmmās), រល្មាស៑ (ralmās, “rhinoceros”), from Proto-Mon-Khmer *rmaas ~ *rmi(i)s (“rhinoceros”). Cognate with Modern Khmer រមាស (rɔɔrɔmiəh), Chong มาด.


ปักษิน

th-noun

ปักษิน • (bpàk-sǐn)

From Sanskrit पक्षिन् (pakṣin, “bird”, literally “one who has wings; winged one”). Compare Pali pakkhin.


ฉลาม

chà-lǎam (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕʰa˨˩.laːm˩˩˦/

Possibly from Khmer ឆ្លាម (chlaam, “the shark Carcharias hemiodon”).

bor

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) mackerel shark: any marine fish of the order Lamniformes.


นิล

From Sanskrit नील (nīla, “dark blue”); possibly via Old Khmer nīla, nila (“blue sapphire; shiny black, dark blue”). Cognate with Modern Khmer នឹល (nɨl); Lao ນິນ (nin), ນິລະ (ni la).
The last sense was coined by King Bhumibol Adulyadej around 1965 due to the fact that the term sounds like the first syllable of the fish's name in English, Nile tilapia, and that it reflects the colour of the fish's skin as well.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) Nile tilapia: the fish Oreochromis niloticus of the family Cichlidae.


สิคาล

From Pali sigāla (“fox”). Cognate with Khmer សិគាល (sekiəl).


สรีสฤบ

sà-rii-srìp (romanization)
ตัว (classifier)

From Sanskrit सरीसृप (sarīsṛpa, “crawling, creeping; creeping animal; snake”); perhaps via Old Khmer sarisṛp (“crawling or creeping thing: worm, snake, reptile”). Cognate with Modern Khmer សរីស្រឹប (sɑɑriisrəp). Compare Pali siriṅsapa.

der

(elegant) reptile: any crawling or creeping animal.


ภุชงค์

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧/

From Pali bhujaṅga (“snake”) or Sanskrit भुजङ्ग (bhujaṅga, idem); probably via Old Khmer būjuṅa (“snake; serpent”). Cognate with Modern Khmer ភុជង្គ (phucngkɔɔ).


อสรพิษ

th-noun

อสรพิษ • (à-sɔ̌ɔ-rá-pít)

/ʔa˨˩.sɔː˩˩˦.ra˦˥.pʰit̚˦˥/

Borrowed from Sanskrit आशीर्विष (āśīrviṣa, “poisonous snake”, literally “one with poison in fangs; one with poisonous fangs”); probably via Khmer អាសិរ្ពិស (ʼaaserpɨh, “poisonous snake”). Compare Pali āsivisa (“serpent”).

cog

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑:
พอหญิงมีครรภ์คนหนึ่งเดินมาริมหลุม คนทั้งปวงพร้อมกันว่า ได้ฤกษ์แล้ว ก็ผลักหญิงนั้นลงในหลุม จึงยกเสาปราสาทนั้นลงหลุม โลหิตสตรีนั้นกระเด็นขึ้นมาเป็นอสรพิษแปดตัว อสรพิษเจ็ดตัวนั้นตายในสถานที่นั้น แต่ตัวหนึ่งนั้นเลื้อยไปข้างประจิมทิศ แลโหราทำนายว่า เมืองนี้จะบังเกิดกษัตริย์แปดพระองค์ จะทิวงคตในเมืองนี้เจ็ดพระองค์ แต่พระองค์หนึ่งนั้นจะไปทิวงคตฝ่ายประจิมทิศ
pɔɔ yǐng mii kan kon nʉ̀ng dəən maa rim lǔm kon táng-bpuuang prɔ́ɔm-gan wâa dâai rə̂ək lɛ́ɛo gɔ̂ɔ plàk yǐng nán long nai lǔm jʉng yók sǎo bpraa-sàat nán long lǔm loo-hìt sà-dtrii nán grà-den kʉ̂n maa bpen à-sɔ̌ɔ-rá-pít bpɛ̀ɛt dtuua à-sɔ̌ɔ-rá-pít jèt dtuua nán dtaai nai sà-tǎan-tîi nán dtɛ̀ɛ dtuua nʉ̀ng nán lʉ́ai bpai kâang bprà-jim-tít lɛɛ hǒo-raa tam-naai wâa mʉʉang níi jà bang-gə̀ət gà-sàt bpɛ̀ɛt prá-ong jà tí-wong-kót nai mʉʉang níi jèt prá-ong dtɛ̀ɛ prá-ong nʉ̀ng nán jà bpai tí-wong-kót fàai bprà-jim-tít
Once a pregnant woman walked by the pit, all the people together uttered: 'The best time has now come!' Then they thrust that woman into the pit and discharged the castle pillar into the same. The blood of that lady sprinkled up into eight serpents. Seven of those serpents died at that very place, but the other one slithered away into the west. And magi delivered a prophecy, saying: 'In this city shall eight kings come to pass. Within the city shall seven of them die. But the other one shall go to the west and there shall he perish.'

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑๕:
ซึ่งจะมาเกรงใจข้าศึกอยู่นั้นหาควรไม่ อุปมาดังทำใจดีต่อเสือแลอสรพิษ เสือแลอสรพิษหรือจะรู้จักคุณ
sʉ̂ng jà maa greeng-jai kâa-sʉ̀k yùu nán hǎa kuuan mâi ùp-bpà-maa dang tam jai dii dtɔ̀ɔ sʉ̌ʉa lɛɛ à-sɔ̌ɔ-rá-pít sʉ̌ʉa lɛɛ à-sɔ̌ɔ-rá-pít rʉ̌ʉ jà rúu-jàk kun
Being considerate towards your enemies is not comely. It is like extending your kindness to tigers and snakes. You think the tigers and snakes will acknowledge your favour?

1785, เจ้าพระยาพระคลัง (หน), ราชาธิราช, ตอน ๑๖:
ครั้งนี้ พระเจ้าราชาธิราชเปรียบเหมือนอสรพิษหาเขี้ยวแก้วมิได้ ด้วยสมิงพ่อเพ็ชร์แลสมิงนครอินท์ก็ถึงแก่ความตายเสียสิ้นแล้ว อนึ่ง สมิงพระรามแลช้างพลายประกายมาศเล่าเราก็จับตัวมาได้ เห็นกำลังพระเจ้าราชาธิราชจะถอยลง ศึกเราได้ทีอยู่แล้ว ข้าพเจ้าจะขอยกทัพบกทัพเรือตามลงไปเอาเมืองหงษาวดีให้ได้
kráng-níi prá-jâao raa-chaa-tí-râat bprìiap-mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít hǎa kîao-gɛ̂ɛo mí-dâai dûai sà-mǐng pɔ̂ɔ pét lɛɛ sà-mǐng ná-kɔɔn-in gɔ̂ɔ tʉ̌ng-gɛ̀ɛ-kwaam-dtaai sǐia sîn lɛ́ɛo à-nʉ̀ng sà-mǐng prá-raam lɛɛ cháang plaai bprà-gaai mâat lâo rao gɔ̂ɔ jàp dtuua maa dâai hěn gam-lang prá-jâao raa-chaa-tí-râat jà tɔ̌i long sʉ̀k rao dâai-tii yùu lɛ́ɛo kâa-pá-jâao jà kɔ̌ɔ yók táp-bòk táp-rʉʉa dtaam long bpai ao mʉʉang hǒng-sǎa-wá-dii hâi dâai
This time, King Rachathirat is on a par with a serpent without fangs, for Saming Pho Phet and Saming Nakhon In have both perished, whilst Saming Phra Ram and Phlai Prakai Mat the Elephant have been caught by us. I think the strength of King Rachathirat is diminishing. As we are gaining the upper hand in the warfare, I should like to lead our land forces and naval fleets down to pursue them them and capture the town of Hongsawadi to the best of my ability!

ห้องสิน, ตอน ๙๗:
เกียงจูแหยจึงซักถามนางขันกีต่อหน้าขุนนางทั้งปวงว่า ตัวเป็นปีศาจแกล้งแปลงเพศมาทั้งสามคน คบคิดกันกระทำให้เมืองจิวโก๋เกิดจลาจล ยุยงให้พระเจ้าติวอ๋องทำเสาทองแดงใส่ถ่านเพลิง แล้วให้ขุดสระใส่อสรพิษ คนซึ่งมีสัตย์ซื่อต่อแผ่นดินแลคนผู้หาความผิดมิได้ก็เอามานาบด้วยเสาทองแดง ผลักให้ตกลงไปในสระอสรพิษกัดล้มตายเสียเป็นอันมาก ทั้งยุให้พระเจ้าติวอ๋องทำพระที่นั่งหลกไต๋ ราษฎรชาวเมืองทั้งปวงได้ความลำบากเสียเงินทองเป็นอันมาก ซึ่งตัวกระทำให้ได้ความเดือดร้อนกับแผ่นดินทั้งนี้ ตัวจะปรารถนาสิ่งใด
giiang-juu-yɛ̌ɛ jʉng sák-tǎam naang kǎn-gii dtɔ̀ɔ-nâa kǔn-naang táng-bpuuang wâa dtuua bpen bpii-sàat glɛ̂ng bplɛɛng-pêet maa táng sǎam kon kóp-kít gan grà-tam hâi mʉʉang jiu-gǒo gə̀ət jà-laa-jon yú-yong hâi prá-jâao dtiu-ɔ̌ɔng tam sǎo-tɔɔng-dɛɛng sài tàan pləəng lɛ́ɛo hâi kùt sà sài à-sɔ̌ɔ-rá-pít kon sʉ̂ng mii sàt-sʉ̂ʉ dtɔ̀ɔ pɛ̀n-din lɛɛ kon pûu hǎa kwaam-pìt mí-dâai gɔ̂ɔ ao maa nâap dûai sǎo-tɔɔng-dɛɛng plàk hâi dtòk long bpai nai sà à-sɔ̌ɔ-rá-pít gàt lóm-dtaai sǐia bpen-an-mâak táng yú hâi prá-jâao dtiu-ɔ̌ɔng tam prá-tîi-nâng lòk-dtǎi râat-sà-dɔɔn chaao-mʉʉang táng-bpuuang dâai kwaam-lam-bàak sǐia ngəən-tɔɔng bpen-an-mâak sʉ̂ng dtuua grà-tam hâi dâai kwaam-dʉ̀ʉat-rɔ́ɔn gàp pɛ̀n-din táng-níi dtuua jà bpràat-tà-nǎa sìng-dai
So Jiang Ziya questioned Lady Daji in the presence of all the nobles, saying: 'You three are demons in disguise. You all conspired to expose the City of Zhaoge to turmoil. You instigated King Zhou to create a bronze toaster containing burning charcoal and dig up a pool filled with snakes. A great many people who were loyal to the land and were of no guilt had been seared with the bronze toaster and thrown into the pool to be bitten and slain by the snakes. You even encouraged King Zhou to raise a Deer Terrace Hall, thus subjecting all the private citizens of our nation to difficulties and losses of money. As you committed all these things to bring about trouble to our realm, what have you been wishing for?'

ตั้งฮั่น, ตอน ๑:
ซึ่งท่านจะประมาทดูหมิ่นเชื้อพระวงศ์กษัตริย์เหมือนเอาอสรพิษมาเลี้ยงไว้ไม่ต้องอย่างธรรมเนียม ขอท่านจงเอาตัวจูเอ๋งไปฆ่าเสียแต่ยังเยาว์อยู่ฉะนี้ ราชสมบัติในเมืองหลวงจึงเป็นสิทธิ์ขาดอยู่แก่ท่าน อองมังจึงว่า ท่านว่าจูเอ๋งเป็นเชื้อพระวงศ์กษัตริย์เหมือนอสรพิษมิให้คิดประมาทนั้นชอบ แต่จะฆ่าจูเอ๋งเป็นทารกอายุไม่ถึงสิบขวบนั้นจะมีคำนินทา
sʉ̂ng tân jà bprà-màat duu-mìn chʉ́ʉa-prá-wong gà-sàt mʉ̌ʉan ao à-sɔ̌ɔ-rá-pít maa líiang wái mâi dtɔ̂ng yàang tam-niiam kɔ̌ɔ tân jong ao dtuua juu-ěeng bpai kâa sǐia dtɛ̀ɛ yang yao yùu chà-níi râat-chá-sǒm-bàt nai mʉʉang-lǔuang jʉng bpen sìt-kàat yùu gɛ̀ɛ tân ɔɔng-mang jʉng wâa tân wâa juu-ěeng bpen chʉ́ʉa-prá-wong gà-sàt mʉ̌ʉan à-sɔ̌ɔ-rá-pít mí-hâi kít bprà-màat nán chɔ̂ɔp dtɛ̀ɛ jà kâa juu-ěeng bpen taa-rók aa-yú mâi tʉ̌ng sìp kùuap nán jà mii kam-nin-taa
'As you are careless and neglect about this royal descendant of a monarch, it is on a par with raising a serpent, thus breaching the custom and tradition. I beg you to put Liu Ying to death whilst he is still young, so that the royal throne in the capital city would absolutely remain in your grasp.' Wang Mang then said: 'Right is your word that Liu Ying the royal descendant is like a serpent and should not be looked down upon. But killing Liu Ying, a child who has not even attained the age of ten, will only result in condemnation.'


เพนกวิน

th-noun

เพนกวิน • (pen-gwîn)


วาฬเพชฌฆาต

วาฬเพชฌฆาต • (waan-pét-chá-kâat) (classifier ตัว)

waan-pét-chá-kâat (romanization)
ตัว (classifier)

/waːn˧.pʰet̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.kʰaːt̚˥˩/

วาฬ (waan) + เพชฌฆาต (pét-chá-kâat); probably a calque of killer whale.


นกเขา

นกเขา • (nók-kǎo)

From นก (nók, “bird”) + เขา (kǎo, “dove”). Compare with Lao ນົກເຂົາ (nok khao).

โดยสติปัญญาของเจ้าหรือ เหยี่ยวนกเขาโผไปมา และกางปีกของมันตรงไปทางทิศใต้?

Thai Standard Version of the Bible โยบ.39.26, (Book of Job, Thai Standard Version of the Bible (THSV11))

Is it by your wisdom that the hawk soars, and stretches her wings toward the south?

เหยี่ยว เหยี่ยว#Thai

(เหยี่ยว~) any of various birds of the genus Accipiter.


ทูน่า

ปลา ปลา#Thai


เหลือม

เหลือม • (lʉ̌ʉam)

From Proto-Southwestern Tai *ʰlɯəmᴬ¹ (“python”). Cognate with Lao ເຫຼືອມ (lư̄am), Lü ᦵᦜᦲᧄ (l̇oem), Shan လိူမ် (lǒem), Tai Nüa ᥘᥪᥛᥴ (lúem), Ahom 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (lüm).

cog

Lao ເຫຼືອມ (lư̄am)


จิ้งจก

jîng-jòk (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕiŋ˥˩.t͡ɕok̚˨˩/

Onomatopoeic. Compare Khmer ជីងចក់ (ciing cɑk), Mon ဂစက်, and Vietnamese chanh chách.


ราชสีห์

th-noun

ราชสีห์ • (râat-chá-sǐi)

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.siː˩˩˦/


วาสุกี

Borrowed from Pali vāsukī. Compare Sanskrit वासुकि (vāsuki).


แมมมอธ

แมมมอธ • (mɛm-mɔ́ɔt)

/mɛm˧.mɔːt̚˦˥/

ช้าง ช้าง#Thai


แร็กคูน

rɛ́k-kuun (romanization)
ตัว (classifier)


ราหู

Learned borrowing from Pali rāhu (“Rāhu”) or Sanskrit राहु (rāhu, “Rāhu”). Cognate with Khmer រាហុ (riəhoʼ).

lbor

th:วัดมหาธาตุวรวิหาร (จังหวัดเพชรบุรี)

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (ปลา~) any of the various marine fish of the genus Mobula (syn. Manta) in the family Mobulidae or subfamily Mobulinae.


จงอาง

jong-aang (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕoŋ˧.ʔaːŋ˧/

Uncertain. Compare Lao ຈົງອາງ (chong ʼāng).


ดุก

From Proto-Tai *C̥.dokᴰ (“catfish”). Cognate with Lao ດຸກ (duk), Northern Thai ᨯᩩᨠ, Khün ᨯᩩᨠ, Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk), Shan လုၵ်း (lúk).

cog

Lü ᦡᦳᧅ (ḋuk)

ปลา ปลา#Thai


แฮมสเตอร์

th-noun

แฮมสเตอร์ • (hɛms-dtə̂ə) (classifier ตัว)

hɛms-dtə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)


คิชฌะ

/kʰit̚˦˥.t͡ɕʰaʔ˦˥/

From Pali gijjha (“vulture”). Compare Pali gaddha; Sanskrit गृध्र (gṛdhra), from which Thai คฤธระ was derived.


ทู

→ Lao: ທູ (thū)

From "ปลาทู":

→ Khmer: ប្លាធូ (plaathuu)

→ Burmese: ပလာတူး (pa.latu:)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) short mackerel (Rastrelliger brachysoma).


ไซ

Bocourt's water snake
Bocourt's water snake

(zoology) (งู~) Bocourt's water snake: the water snake Subsessor bocourti of the family Colubridae.


จีบ

พระ พระ#Thai

แสง แสง#Thai

(royal) (พระแสง~) ankus, especially one used on a rutting elephant.


เปีย

Egretta garzetta
Egretta garzetta#Translingual

(zoology) little egret: the bird Egretta garzetta of the family Ardeidae.


กระทุง

Cognate with Lao ກະທຸງ (ka thung, “pelican”).
Possibly from กระ (grà) + ทุง (tung).
Its ultimate etymology is uncertain. Shorto proposed to be Austroasiatic. Compare Khmer ទុង (tung) and Vietnamese nông, both also meaning "pelican".

ตัว ตัว#Thai

Pelecanus philippensis
Pelecanus philippensis#Translingual

(zoology) (นก~) (classifier ตัว) spot-billed pelican: the bird Pelecanus philippensis of the family Pelecanidae.


กุ๊ก

th-interj

กุ๊ก • (gúk)


อู๊ด

อู๊ด • (úut)


ก้าบ

ก้าบ • (gâap)


แจ็กคัล

jɛ̀k-kal (romanization)
ตัว (classifier)

/t͡ɕɛk̚˨˩.kʰal˧/


คช

/kʰot̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥./

Borrowed from Pali gaja (“elephant”) or Sanskrit गज (gaja, “elephant”).


ศรดำ

th-noun

ศรดำ • (sɔ̌ɔn-dam)

From ศร (sɔ̌ɔn, “bow; arrow”) + ดำ (dam, “dark; black”).

com

(zoology) the black line on the forehead of a python.


กาเรียน

gaa-riian (romanization)
ตัว (classifier)

กระเรียน กระเรียน#Thai

(obsolete) Alternative form of กระเรียน (grà-riian)


กระเรียน

grà-riian (romanization)
ตัว (classifier)

Possibly from Old Khmer ក្រ្យេល៑ (kryel) or Angkorian Old Khmer ក្រ្យល៑ (kryal), ក្រ្យាល៑ (kryāl), កយ៌្យល៑ (karyyal, “sarus crane”). Cognate with Modern Khmer ក្រៀល (kriəl, “sarus crane”).

Grus antigone
Grus antigone#Translingual

(zoology) sarus crane: the bird Grus antigone of the family Gruidae.


ควาญ

From Angkorian Old Khmer គ្វាល៑ (gvāl, “(1) one who tends or pastures animals: herdsman, grazier, keeper, etc; (2) to tend or pasture (animals)”). Cognate with Modern Khmer ឃ្វាល (khviəl); Lao ຄວນ (khūan) or ຄວານ (khuān).

bor

(archaic) keeper or driver (of any animal).


อุรังอุตัง

th-noun

อุรังอุตัง • (ù-rang-ù-dtang) (classifier ตัว)

ù-rang-ù-dtang (romanization)
ตัว (classifier)

From English orangutan, from Malay orang utan.

ลิง ลิง#Thai


ติ่ง

(zoology) Himalayan mole: the mammal Talpa micrura of the family Talpidae.


โอ

From Middle Chinese 甌 (MC 'uw). Cognate with Northern Thai ᩋᩰ or ᩒ, Lao ໂອ (ʼō). Compare Mon အော.

ขัน ขัน#Thai

(ขัน~) a type of lacquerware, being a bowl, sometimes found with a pedestal, used for containing various objects.


โอ

Possibly from describing the size of the fruit.

ส้ม ส้ม#Thai

Citrus maxima
Citrus maxima#Translingual

(ส้ม~) pomelo: Citrus maxima (Burm.) Merr. of the family Rutaceae.


โอ

ปลา ปลา#Thai


โอ

The name of the Latin-script letter O/o.


บ่าง

From Proto-Southwestern Tai *ˀbaːŋᴮ¹ (“squirrel; flying squirrel”), from Proto-Tai *baːŋᴮ (“flying squirrel”). Cognate with Northern Thai ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ, Khün ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ, Lao ບ່າງ (bāng), Lü ᦢᦱᧂᧈ (ḃaang¹), Shan ဝၢင်ႇ (wàang), Tai Nüa ᥛᥣᥒᥱ (mǎang).

cog

Lü ᦢᦱᧂᧈ (ḃaang¹)


แร้ง

Cognate with Northern Thai ᩁᩯ᩠᩶ᨦ, Lao ແຮ້ງ (hǣng), Lü ᦶᦣᧂᧉ (haeng²).


เหยี่ยว

th-noun

เหยี่ยว • (yìao)


ลาง

Compare Shan လၢင်း (láang) in မၢၵ်ႇလၢင်း (màak láang, “jackfruit”).


ลีเมอร์

lii-mə̂ə (romanization)
ตัว (classifier)

/liː˧.mɤː˥˩/


สร้อย

สร้อย • (sɔ̂i)

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) some of the various fish in the family Cyprinidae.


ผณิน

From Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”). Compare Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”), from which Thai ผณิ (pà-ní) was derived.


ผณิ

ผณิ • (pà-ní)

From Pali phaṇi, phaṇī (“cobra”). Compare Sanskrit फणिन् (phaṇin, “cobra”), from which Thai ผณิน (pà-nin) was derived.


แย้

Cogante with Lao ແຍ້ (nyǣ), Shan ယႄႉ (yâ̰ae).


กระซู่

Compare Lao ສູ້ (sū, “one-horned rhinoceros”).

Dicerorhinus sumatrensis
Dicerorhinus sumatrensis#Translingual

Sumatran rhinoceros (Dicerorhinus sumatrensis)


เบ๊

From Hokkien 馬／马 (bé/bée, “horse”). Doublet of ม้า (máa).

(slang, now derogatory) servant; slave; subordinate; attendant.


ลัง

ปลา ปลา#Thai

(ปลา~) Indian mackerel: the fish Rastrelliger kanagurta of the family Scombridae.


จิ้งเหลน

จิ้งเหลน • (jîng-lěen)

/t͡ɕiŋ˥˩.leːn˩˩˦/


สางห่า

สางห่า • (sǎang-hàa)

/saːŋ˩˩˦.haː˨˩/

Asian grass lizard (Takydromus sexlineatus)


กระเต็น

กระเต็น • (grà-dten)


ยามา

th:ยามา (สัตว์)


เจ้าฟ้า

เจ้าฟ้า • (jâao-fáa)

/t͡ɕaːw˥˩.faː˦˥/

Compound of เจ้า (jâao, “lord”) + ฟ้า (fáa, “heaven”), literally “lord of heaven”. Compare Burmese စော်ဘွား (caubhwa:), Khmer ចៅហ្វា (cawfaa), Lao ເຈົ້າຟ້າ (chao fā), Shan ၸဝ်ႈၽႃႉ (tsāo phâ̰a).

com+

องค์ องค์#Thai

พระองค์ พระองค์#Thai

(historical) (classifier องค์ or พระองค์) ruler of a certain Tai state, such as the state of Kengtung.

(zoology) some animals named after Princess Sirindhorn:

the tiger mantis shrimp Acanthosquilla derijardi.

the panda crab Phricotelphusa sirindhorn.

white-eyed river martin, the bird Pseudochelidon sirintarae.


หมาหริ่ง

th-noun

หมาหริ่ง • (mǎa-rìng)

/maː˩˩˦.riŋ˨˩/

ferret-badger (genus Melogale), especially the Burmese ferret-badger (Melogale personata).


ศิวะ

ศิวะ • (sì-wá)

From Sanskrit शिव (śiva, literally “auspicious, propitious; benevolent, gracious; etc”); probably via Old Khmer śiva (“the god Śiva”).

bor

(zoology) (นก~) the bird Minla of the family Leiothrichidae.


ฉนาก

/t͡ɕʰa˨˩.naːk̚˨˩/

ปลา ปลา#Thai


ทาร์เซียร์

th-noun

ทาร์เซียร์ • (taa-siia)


มาร์มอต

มาร์มอต • (maa-mɔ́t)


แม่ไก่

แม่ไก่ • (mɛ̂ɛ-gài)


ซาลาแมนเดอร์

ซาลาแมนเดอร์ • (saa-laa-mɛɛn-də̂ə)

th:ซาลาแมนเดอร์


นิวต์

นิวต์ • (níu)


ไข่ต้ม

ไข่ต้ม • (kài-dtôm)

ไข่ (kài, “egg”) + ต้ม (dtôm, “to boil”).


กุฏิ

th-noun

กุฏิ • (gùt)

Probably from Tamil கூடு (kūṭu, “nest”).

birdhouse or birdbox, especially one for hill mynas.


นาคี

สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ (2000) ประชุมโคลงโลกนิติ (in Thai), Bangkok: สถาบันภาษาไทย, กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ, →ISBN, page 92
นาคีมีพิษเพี้ยง สุริโย เลื้อยบ่ทำเดโช แช่มช้า พิษน้อยหยิ่งโยโส แมลงป่อง ชูแต่หางเองอ้า อวดอ้างฤทธี
naa-kii mii pít píiang · sù-rí-yoo · lʉ́ai bɔ̀ɔ tam dee-choo · chɛ̂m-cháa · pít nɔ́ɔi yìng-yoo-sǒo · má-lɛɛng bpɔ̀ng · chuu dtɛ̀ɛ hǎang eeng âa · ùuat âang rít-tii
A nāga possesses venom [so great] as the sun, [yet] it slithers slowly without making [known] its power. A scorpion, so proud of its little venom, raises its tail itself as if to show off its might.

(mythology, chiefly poetic) any nāga, snake, or dragon; any elephant.


กากี

From Pali kākī (“female crow”) or Sanskrit काकी (kākī, idem).

2014, สุนทรภู่, “ตอนที่ ๑๓ โคบุตรปรึกษาโทษนางอำพันมาลา”, in นิทานคำกลอนสุนทรภู่เรื่องโคบุตร, Bangkok: โครงการห้องสมุดดิจิทัลวชิรญาณ, retrieved 2019-02-28:
คิดว่าหงส์หลงพลัดเป็นกากี
kít wâa hǒng lǒng-plát bpen gaa-gii
Methought that [thou art] a swan lost in [a congress] of crows.


สัตว์กินนม

สัตว์กินนม • (sàt-gin-nom)


โอพอสซัม

โอพอสซัม • (oo-pɔ́t-sâm) (classifier ตัว)

oo-pɔ́t-sâm (romanization)
ตัว (classifier)

/ʔoː˧.pʰɔt̚˦˥.sam˥˩/


แทสเมเนียนเดวิล

แทสเมเนียนเดวิล • (tɛ́ɛs-mee-nîian-dee-wîl) (classifier ตัว)

tɛ́ɛs-mee-nîian-dee-wîl (romanization)
ตัว (classifier)


ลูกหมา

ลูกหมา • (lûuk-mǎa)

/luːk̚˥˩.maː˩˩˦/

From ลูก (lûuk, “child”) + หมา (mǎa, “dog”). Cognate with Lao ລູກໝາ (lūk mā).

ไอ้ ไอ้#Thai

(slang, vulgar, derogatory, offensive) (ไอ้~, อี~) used as a term of contempt against someone: son of a bitch; daughter of a bitch; etc.


เวคิน

From Sanskrit वेगिन् (vegin, literally “one who goes fast, one who moves fast; one who has velocity”). Compare Pali vegī, from which Thai เวคี was derived.

bor

(elegant, literary, poetic) one who goes fast, one who moves fast, as hawk, falcon, eagle, dispatch rider, courier, etc.


เมียร์แคต

th-noun

เมียร์แคต • (miia-kɛ́t)

th:เมียร์แคต


ขี้เรื้อน

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

From ขี้ (kîi, used as a prefix to indicate an unfavourable tendency or condition) + เรื้อน (rʉ́ʉan, “leprosy”).


ขี้เรื้อน

th-adj

ขี้เรื้อน • (kîi-rʉ́ʉan) (abstract noun ความขี้เรื้อน)

kîi-rʉ́ʉan (romanization)
ความขี้เรื้อน (abstract-noun)

/kʰiː˥˩.rɯa̯n˦˥/

(pathology, of a canine, can be considered derogatory or offensive if applied to a human) affected by leprosy.

(slang, derogatory, offensive) worthless, no-good, good-for-nothing; low, base, mean, inferior.


วาฬสีน้ำเงิน

th-noun

วาฬสีน้ำเงิน • (waan-sǐi-nám-ngən) (classifier ตัว)

waan-sǐi-nám-ngən (romanization)
ตัว (classifier)

From วาฬ (waan, “whale”) + สี (sǐi, “color”) + น้ำเงิน (nám-ngən, “blue”).


งั่ง

พระ พระ#Thai

เบิกเนตร เบิกเนตร#Thai

(พระ~) image of the Buddha which does not yet undergo the eye-opening rite called เบิกเนตร.


นกเป็ดผี

th-noun

นกเป็ดผี • (nók-bpèt-pǐi) (classifier ตัว)

nók-bpèt-pǐi (romanization)
ตัว (classifier)


แซลมอน

sɛɛl-mɔ̂n (romanization)
ตัว (classifier)

ปลา ปลา#Thai


นกกระสาปากพลั่ว

นกกระสาปากพลั่ว • (nók-grà-sǎa-bpàak-plûua)

From นกกระสา (“stork”) + ปาก (bpàak, “mouth”) + พลั่ว (plûua, “shovel”).


ขุนทอง

kǔn-tɔɔng (romanization)
ตัว (classifier)

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/

Gracula religiosa
Gracula religiosa#Translingual

(นก~) common hill myna (Gracula religiosa).


หนูตะเภา

th-noun

หนูตะเภา • (nǔu-dtà-pao) (classifier ตัว)

nǔu-dtà-pao (romanization)
ตัว (classifier)

com

หนู (nǔu, “mouse”) + ตะเภา


ยางมะตูม

From ยาง (yaang, “rubber; resin; gum”) + มะตูม (má-dtuum, “bael”); literally "bael gum".

2023 April 28, Admin_micronware, “ทริคการทำไข่ต้มยางมะตูมและวิธีการเลือกไข่ให้สดใหม่อยู่ได้นาน”, in shop.micronware.co.th:
ต้มไข่อย่างไรให้เป็นยางมะตูม
dtôm kài yàang-rai hâi bpen yaang-má-dtuum
(literally) How to boil eggs so that they are bael gum?

2022 November 1, Meekao, “ไข่ยางมะตูมเยิ้มๆ วิธีต้มไข่ จับเวลากี่นาที จะได้ความสุกที่ต้องการ”, in food.trueid.net:
ไข่ยางมะตูม...ไข่ขาวจะค่อนข้างสุก แต่ไข่แดงจะไม่สุกมาก
kài yaang-má-dtuum ... kài kǎao jà kɔ̂n-kâang sùk-gà-· dtɛ̀ɛ kài-dɛɛng jà mâi sùk-gà-mâak
(literally) Bael-gum eggs... The egg white would be quite cooked. But the yolk would not be much cooked.


พิราบสื่อสาร

th-noun

พิราบสื่อสาร • (pí-râap-sʉ̀ʉ-sǎan)

/pʰi˦˥.raːp̚˥˩.sɯː˨˩.saːn˩˩˦/

From พิราบ (pí-râap, “pigeon”) + สื่อสาร (sʉ̀ʉ-sǎan, “to communicate”, literally “to convey message”).


งก

ไม้ ไม้#Thai

(ไม้~) staff or rod used by a mahout to hit the buttock of an elephant to expedite its movement.


จาบ

Possibly corrupted from จิบ (jìp). Compare Khmer ចាប (caap).

(นก~) weaverbird: any of the birds of the family Ploceidae.


บาบูน

baa-buun (romanization)
ตัว (classifier)

ลิง ลิง#Thai


ศุนัก

head

ศุนัก • (sù-nák)

From Sanskrit शुनक (śunaka). Cognate with Pali sunakha.


เฟร์ริต

th-noun

เฟร์ริต • (fee-rìt)


แห้ว

แห้ว • (hɛ̂o)

(zoology) (งู~) Asian vine snake: the snake Ahaetulla prasina of the family Colubridae.


ตะไกร

dtà-grai (romanization)
เล่ม (classifier)

กรรไกร กรรไกร#Thai

(archaic) Alternative form of กรรไกร (gan-grai)


อิคิดนา

อิคิดนา • (ì-kít-nâa)

/ʔi˨˩.kʰit̚˦˥.naː˥˩/


ลูกแมว

ลูกแมว • (lûuk-mɛɛo)

From ลูก (lûuk, “child, issue; fruit; etc”) + แมว (mɛɛo, “cat”).

com

ตัว ตัว#Thai

(classifier ตัว) a kitten, a younger cat


จ๋อ

th-noun

จ๋อ • (jɔ̌ɔ)


ตัวเงินตัวทอง

ตัวเงินตัวทอง • (dtuua ngəən dtuua tɔɔng)

/tua̯˧.ŋɤːn˧.tua̯˧.tʰɔːŋ˧/

From ตัว (dtuua) + เงิน (ngən, “silver”) + ตัว (dtuua) + ทอง (tɔɔng, “gold”), literally “animal silver, animal gold”.

com

(euphemistically) Asian water monitor (Varanus salvator)


สวาย

th-noun

สวาย • (sà-wǎai)

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) Iridescent shark: the fish Pangasianodon hypophthalmus.


บึก

บึก • (bʉ̀k)

From Proto-Tai *ɓɯːkᴰ (“big”). Cognate with Zhuang mbwk.

ตัว ตัว#Thai

ปลา ปลา#Thai

(zoology) (classifier ตัว) (ปลา~) Mekong giant catfish: the fish Pangasianodon gigas.


กะพง

any of various fishes of the order Perciformes.


ไข่ตุ๋น

ไข่ตุ๋น • (kài-dtǔn)

ไข่ (kài, “egg”) + ตุ๋น (dtǔn, “to braise”).


ขฺลา

th-noun

ขฺลา • (klǎa)

From Angkorian Old Khmer ខ្លា (khlā), from Pre-Angkorian Old Khmer ក្លា (klā, “tiger”).
Doublet of ขาล (kǎan), a Vietic loan via Angkorian Old Khmer.


ไทแรนโนซอรัส

th-noun

ไทแรนโนซอรัส • (tai-rɛɛ-noo-sɔɔ-rás)

Borrowed from translingual Tyrannosaurus.