శిలీంధ్రాలు

head

శిలీంధ్రాలు • (śilīndhrālu)

శిలీంధ్రం శిలీంధ్రం#Telugu


కుక్షి

te-noun

కుక్షి • (kukṣi) ? (plural కుక్షులు)

గూట్లో దీపం, కుక్షిలో అన్నం

[As soon as] the light [is] in the niche, [he puts his] food into his belly.


కుంభిని

కుంభిని • (kumbhini) ? (plural కుంభినులు)

kumbhini (romanization)
కుంభినులు (plural)


పిల్లలు

పిల్ల పిల్ల#Telugu


అరిచే కుక్క కరవదు

head

అరిచే కుక్క కరవదు • (aricē kukka karavadu)

barking dogs seldom bite
barking dogs seldom bite


పునుగుపిల్లి

te-noun

పునుగుపిల్లులు

పునుగుపిల్లి • (punugupilli) ? (plural పునుగుపిల్లులు)

punugupilli (romanization)
పునుగుపిల్లులు (plural)


మగకుక్క

మగకుక్క • (magakukka) ? (plural మగకుక్కలు)

magakukka (romanization)
మగకుక్కలు (plural)


పిల్లిచేప

పిల్లిచేప • (pillicēpa) ? (plural పిల్లిచేపలు)

pillicēpa (romanization)
పిల్లిచేపలు (plural)

పిల్లి (pilli, “cat”) + చేప (cēpa, “fish”)

compound

catfish: any fish of the order Siluriformes, that are mainly found in freshwater, are without scales, and have barbels like whiskers around the mouth.


గుర్రపునాడా

te-noun

గుర్రపునాడా • (gurrapunāḍā) ? (plural గుర్రపునాడాలు)

gurrapunāḍā (romanization)
గుర్రపునాడాలు (plural)

horseshoe: the U-shaped metallic shoe of a horse.


వికీపీడియా

head

వికీపీడియా • (vikīpīḍiyā)

Wikipedia: an open-content online encyclopedia.

te:వికీపీడియా


బొబ్బిలి

బొబ్బిలి • (bobbili)

Te-బొబ్బిలి.oga

Bobbili (a historical town in Andhra Pradesh)


అశ్వము

te-noun

అశ్వము • (aśvamu) m (plural అశ్వములు)

From Sanskrit अश्व (aśva, “horse, stallion”) + -ము (-mu).


కుగ్రామము

కుగ్రామము • (kugrāmamu) ? (plural కుగ్రామములు)

kugrāmamu (romanization)
కుగ్రామములు (plural)


సివంగి

sivaṅgi (romanization)
సివంగులు (plural)


మగ

Cognate with Tamil மக (maka, “child, infant”), Kannada ಮಗ (maga, “son, male person”).


విజ్ఞానసర్వస్వం

విజ్ఞానసర్వస్వం • (vijñānasarvasvaṁ) ? (plural విజ్ఞానసర్వస్వాలు)

vijñānasarvasvaṁ (romanization)
విజ్ఞానసర్వస్వాలు (plural)

* విజ్ఞాన (vijñāna) + సర్వస్వం (sarvasvaṁ)

compound

encyclopedia: a comprehensive reference work with articles on a range of subjects.


పిల్ల

Cognate with Malayalam പിള്ള (piḷḷa), Tamil பிள்ளை (piḷḷai).


కావేరి

te-proper noun

కావేరి • (kāvēri) f


తుంగభద్ర

* తుంగ (tuṅga, “Tunga”) + భద్ర (bhadra, “Bhadra”)


గోదావరి

head

గోదావరి • (gōdāvari) f


కుక్కతోక వంకర తీయలేము

కుక్కతోక వంకర తీయలేము • (kukkatōka vaṅkara tīyalēmu)

kukkatōka vaṅkara tīyalēmu (romanization)

you can't teach an old dog new tricks
you can't teach an old dog new tricks

en-కుక్కతోక_వంకర_తీయలేము-te-proverb-xS-mVJSP


కుక్కలాగా

కుక్కలాగా • (kukkalāgā)


తోకలు

తోకలు • (tōkalu)


కుక్క

Derived from Sanskrit कुर्कुर (kurkura)?

చంద్రుణ్ని చూచి కుక్కలు మొరిగినట్టు


కుక్కతోక

te-noun

కుక్కతోక • (kukkatōka) ? (plural కుక్కతోకలు)

kukkatōka (romanization)
కుక్కతోకలు (plural)

* కుక్క (kukka, “dog”) + తోక (tōka, “tail”)


కుక్కకాటు

te-noun

కుక్కకాటు • (kukkakāṭu) ? (plural కుక్కకాట్లు)

kukkakāṭu (romanization)
కుక్కకాట్లు (plural)


కాటు

కాటు • (kāṭu) ? (plural కాట్లు)


తూర్పు గోదావరి

తూర్పు గోదావరి • (tūrpu gōdāvari) ? (plural తూర్పు గోదావరులు)

tūrpu gōdāvari (romanization)
తూర్పు గోదావరులు (plural)

తూర్పు (tūrpu) + గోదావరి (gōdāvari)

compound

తూర్పు (tūrpu) + గోదావరి (gōdāvari)

East Godavari is a region and district on the eastern side of Godavari river.


పశ్చిమ గోదావరి

te-noun

పశ్చిమ గోదావరి • (paścima gōdāvari) ? (plural పశ్చిమ గోదావరులు)

paścima gōdāvari (romanization)
పశ్చిమ గోదావరులు (plural)

From Sanskrit पश्चिम (paścima) + Telugu గోదావరి (gōdāvari).

West Godavari is a region and district on the western side of Godavari river.


లా

A Telugu ligature from ల (la) and ఆ (ā).


తోక

Cognate with Kannada ತೋಕೆ (tōke, “tail”)


క్రోధి

head

క్రోధి • (krōdhi)


ఆధారము

te-noun

ఆధారము • (ādhāramu) ? (plural ఆధారములు)

ādhāramu (romanization)
ఆధారములు (plural)

From Sanskrit आधार (ādhāra) + -ము (-mu).

fulcrum: the support about which a lever pivots.

ఆ చేనుకి ఈ బావే ఆధారము.

This well is the sole support of that field.


చిత్రభాను

head

చిత్రభాను • (citrabhānu)


ఆనంద

Borrowed from Sanskrit आनन्द (ānanda, “delight, pleasure, joy, happiness”).


కాళయుక్తి

head

కాళయుక్తి • (kāḷayukti)


తారణ

తారణ • (tāraṇa)

te-adj

తారణ • (tāraṇa)


తారణ

te-proper noun

తారణ • (tāraṇa) ?


విశ్వావసు

విశ్వావసు • (viśvāvasu) ?

Borrowed from Sanskrit विश्वावसु (viśvāvasu).


పరాభవ

Borrowed from Sanskrit पराभव (parābhava).


వృష

head

వృష • (vr̥ṣa)


ప్రజోత్పత్తి

ప్రజోత్పత్తి • (prajōtpatti)


విక్రమ

Borrowed from Sanskrit विक्रम (vikrama).


ప్లవంగ

Borrowed from Sanskrit प्लवंग (plavaṃga).


క్రోధన

krōdhana (romanization)
క్రోధనలు (plural)

Borrowed from Sanskrit क्रोधन (krodhana, “inclined to wrath, passionate, angry”).


దుర్మతి

te-noun

దుర్మతి • (durmati) ? (plural దుర్మతులు)

durmati (romanization)
దుర్మతులు (plural)

Borrowed from Sanskrit दुर्मति (durmati).


నాగావళి

te-proper noun

నాగావళి • (nāgāvaḷi) ?


శార్వరి

head

శార్వరి • (śārvari)


వృద్ధురాలు

te-noun

వృద్ధురాలు • (vr̥ddhurālu) f (plural వృద్ధురాళ్ళు)

vr̥ddhurālu (romanization)
వృద్ధురాళ్ళు (plural)


వృద్ధుడు

వృద్ధుడు • (vr̥ddhuḍu) m (plural వృద్ధులు)

vr̥ddhuḍu (romanization)
వృద్ధులు (plural)

From Sanskrit वृद्ध (vṛddha) + -డు (-ḍu).


వృద్ధాప్యము

వృద్ధాప్యము • (vr̥ddhāpyamu) ? (plural వృద్ధాప్యములు)

vr̥ddhāpyamu (romanization)
వృద్ధాప్యములు (plural)


ఒంటెపులి

ఒంటెపులి • (oṇṭepuli) ? (plural ఒంటెపులులు)

oṇṭepuli (romanization)
ఒంటెపులులు (plural)


ఒంటెకోడి

ఒంటెకోడి • (oṇṭekōḍi) ? (plural ఒంటెకోళ్ళు)

oṇṭekōḍi (romanization)
ఒంటెకోళ్ళు (plural)

ఒంటె (oṇṭe) + కోడి (kōḍi)

compound

ఒంటె (oṇṭe) + కోడి (kōḍi)

ostrich: a large flightless bird native to Africa.


ఈశ్వర

te-proper noun

ఈశ్వర • (īśvara) ?


వృద్ధి

vr̥ddhi (romanization)
వృద్ధులు (plural)

Borrowed from Sanskrit वृद्धि (vṛddhi, “growth, increase, augmentation, rise, advancement, extension, welfare, prosperity, success, fortune, happiness”).

bor

(grammar) change of vowels అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ, into ఆ, ఐ, ఔ, ఆర్ and ఆల్.


ఒంటి

te-noun

ఒంటి • (oṇṭi) n (plural ఒంటులు)


ఒంటి

head

ఒంటి • (oṇṭi)

te-adj

ఒంటి • (oṇṭi)


ఒంటి

head

ఒంటి • (oṇṭi)

te-adj

ఒంటి • (oṇṭi)

ఒడలి ఒడలి#Telugu

ఒళ్లు ఒళ్లు#Telugu

Alternative form of ఒడలి (oḍali): genitive of ఒళ్లు (oḷlu).


శునకము

śunakamu (romanization)
శునకములు (plural)

From Sanskrit शुनक (śunaka, “young or small dog”) + -ము (-mu).


ఒక

ఒక చెవితో విని మరో చెవితో వదిలెయ్యడము.

oka cevitō vini marō cevitō vadileyyaḍamu.


ఒకానొక

head

ఒకానొక • (okānoka)

ఒకానొక పట్టణములో ― okānoka paṭṭaṇamulō


ఒకటో

ఒకటో • (okaṭō)

ఒకటో సాక్షి.

ఒకటవ ఒకటవ#Telugu


ఒకడు

ఒకడు • (okaḍu)

వాడు ఒకడు వీడు ఒకడు కాదు.

That man and this man are the same, are not separate.


జవ్వాది

te-noun

జవ్వాది • (javvādi) ? (plural జవ్వాదులు)

javvādi (romanization)
జవ్వాదులు (plural)


జనయిత

janayita (romanization)
జనయితలు (plural)


జపాపుష్పము

జపాపుష్పము • (japāpuṣpamu) ? (plural జపాపుష్పములు)

japāpuṣpamu (romanization)
జపాపుష్పములు (plural)

Hibiscus rosa-sinensis
Hibiscus rosa-sinensis#Translingual

shoeflower or hibiscus (Hibiscus rosa-sinensis).


జానుతెలుగు

జానుతెలుగు • (jānutelugu) ? (plural జానుతెలుగులు)

jānutelugu (romanization)
జానుతెలుగులు (plural)


జాతకము

jātakamu (romanization)
జాతకములు (plural)


జాగిలము

జాగిలము • (jāgilamu) ? (plural జాగిలములు)

jāgilamu (romanization)
జాగిలములు (plural)


వా

వాపోవు

to cry out, bewail, weep, chatter, babble


వా

A Telugu ligature from వ్ (v) and ఆ (ā).


జాను

head

జాను • (jānu)


జాలికుడు

te-noun

జాలికుడు • (jālikuḍu) m (plural జాలికులు)

jālikuḍu (romanization)
జాలికులు (plural)

From Sanskrit जालिक (jālika) + -డు (-ḍu).


జాహ్నవి

te-proper noun

జాహ్నవి • (jāhnavi) f

Borrowed from Sanskrit जाह्नवी (jāhnavī, “river Ganges”).

bor

(Hinduism) Daughter of Jahnu; an epithet of the river Ganges as a goddess.


కపిలోహము

te-noun

కపిలోహము • (kapilōhamu) ? (plural కపిలోహములు)

kapilōhamu (romanization)
కపిలోహములు (plural)


కపటనిద్ర

కపటనిద్ర • (kapaṭanidra) ? (plural కపటనిద్రలు)

kapaṭanidra (romanization)
కపటనిద్రలు (plural)


కన్నుదోయి

కన్నుదోయి • (kannudōyi) ? (plural కన్నుదోయులు)

kannudōyi (romanization)
కన్నుదోయులు (plural)


ర్పూ

head

ర్పూ • (rpū)

A Telugu ligature from ర (ra) and పూ (pū).


కపిత్థము

te-noun

కపిత్థము • (kapitthamu) ? (plural కపిత్థములు)

kapitthamu (romanization)
కపిత్థములు (plural)


కంటిచూపు

కంటిచూపు • (kaṇṭicūpu) ? (plural కంటిచూపులు)

kaṇṭicūpu (romanization)
కంటిచూపులు (plural)

కంటి (kaṇṭi) + చూపు (cūpu)

compound

కంటి (kaṇṭi) + చూపు (cūpu)


నెమలికన్ను

te-noun

నెమలికన్ను • (nemalikannu) ? (plural నెమలికన్నులు)

nemalikannu (romanization)
నెమలికన్నులు (plural)

From నెమలి (nemali, “peacock”) + కన్ను (kannu, “eye”).

compound

The eye-like spot in a peacock's feather.


కనుగుడ్డు

te-noun

కనుగుడ్డు • (kanuguḍḍu) ? (plural కనుగుడ్లు)

kanuguḍḍu (romanization)
కనుగుడ్లు (plural)


కన్నయ్య

కన్నయ్య • (kannayya) m (plural కన్నయ్యలు)

kannayya (romanization)
కన్నయ్యలు (plural)


అక్షయ

head

అక్షయ • (akṣaya)

te-adj

అక్షయ • (akṣaya)


అక్షయ

head

అక్షయ • (akṣaya)


క్కా

క్కా • (kkā)


కపి

Borrowed from Sanskrit कपि (kapi, “ape, monkey”).


కమలాసనుడు

te-noun

కమలాసనుడు • (kamalāsanuḍu) m (plural కమలాసనులు)

kamalāsanuḍu (romanization)
కమలాసనులు (plural)

The god Brahma, because the lotus is his throne.


ప్పు

head

ప్పు • (ppu)

A Telugu ligature from ప (pa) and పు (pu).


కరక్కాయ

te-noun

కరక్కాయ • (karakkāya) ? (plural కరక్కాయలు)

karakkāya (romanization)
కరక్కాయలు (plural)


ఉప్పుకయ్య

ఉప్పుకయ్య • (uppukayya) ? (plural ఉప్పుకయ్యలు)

uppukayya (romanization)
ఉప్పుకయ్యలు (plural)


కపోలము

kapōlamu (romanization)
కపోలములు (plural)

Learned borrowing from Sanskrit कपोल (kapola) + -ము (-mu).

lbor

(anatomy) cheek (the soft skin on each side of the face, below the eyes)


కరదీపము

te-noun

కరదీపము • (karadīpamu) ? (plural కరదీపములు)

karadīpamu (romanization)
కరదీపములు (plural)


కరవాలము

కరవాలము • (karavālamu) ? (plural కరవాలములు)

karavālamu (romanization)
కరవాలములు (plural)


ఉప్పునీరు

ఉప్పునీరు • (uppunīru) ? (plural ఉప్పునీళ్ళు)

uppunīru (romanization)
ఉప్పునీళ్ళు (plural)

salt water - any water containing dissolved salt; brine.


కయ్య

ఉప్పుకయ్య


కరతలము

కరతలము • (karatalamu) ? (plural కరతలములు)

karatalamu (romanization)
కరతలములు (plural)


కరాళము

కరాళము • (karāḷamu) ? (plural కరాళములు)

karāḷamu (romanization)
కరాళములు (plural)


కయ్యము

kayyamu (romanization)
కయ్యములు (plural)


కపర్ది

kapardi (romanization)
కపర్దులు (plural)


కమల

Kamala, an epithet of Lakshmi: the goddess of prosperity.


కర్పూరము

కర్పూరము • (karpūramu) ? (plural కర్పూరములు)

karpūramu (romanization)
కర్పూరములు (plural)


కమ్మ

(botany) A branch, or bough of any tree of the palm species.

A kind of large drop earring worn by Hindu women.

The name of a social class of Telugu people.


కనుపాప

kanupāpa (romanization)
కనుపాపలు (plural)


కరి

From Sanskrit करिन् (karin); compare Hindi करी (karī). Doublet of కరము (karamu, “elephant trunk”).


కప్పు

Cognate with Tamil கப்பு (kappu, “to cover”), Kannada ಕಪ್ಪು (kappu, “to cover”).

the outside of anything, the husk of grain


ల్కి

head

ల్కి • (lki)


కరివేపాకు

te-noun

కరివేపాకు • (karivēpāku) ? (plural కరివేపాకులు)

karivēpāku (romanization)
కరివేపాకులు (plural)

Murraya koenigii
Murraya koenigii#Translingual

(botany) leaf of a curry tree (Murraya koenigii)


కలవరింత

కలవరింత • (kalavarinta) ? (plural కలవరింతలు)

kalavarinta (romanization)
కలవరింతలు (plural)


కలబంద

kalabanda (romanization)
కలబందలు (plural)


కర్మణిక్రియ

కర్మణిక్రియ • (karmaṇikriya) ? (plural కర్మణిక్రియలు)

karmaṇikriya (romanization)
కర్మణిక్రియలు (plural)


కాలిగోరు

కాలిగోరు • (kāligōru) ? (plural కాలిగోళ్ళు)

kāligōru (romanization)
కాలిగోళ్ళు (plural)


అకర్మక్రియ

అకర్మక్రియలు

అకర్మక్రియ • (akarmakriya) ? (plural అకర్మక్రియలు)

akarmakriya (romanization)
అకర్మక్రియలు (plural)


జలము

Learned borrowing from Sanskrit जल (jala, “water”) + -ము (-mu).


కలయిక

kalayika (romanization)
కలయికలు (plural)

From కలియు (kaliyu). Cognate with Tamil கலவி (kalavi).


కల్కి

The name of the last incarnation of Vishnu.


కలగూర

kalagūra (romanization)
కలగూరలు (plural)


కల్పతరువు

te-noun

కల్పతరువు • (kalpataruvu) ? (plural కల్పతరువులు)

kalpataruvu (romanization)
కల్పతరువులు (plural)

From Sanskrit कल्पतरु (kalpataru) + -వు (-vu).

affix

(Hinduism) The "Wishing tree" in the Hindu Paradise.


కలెక్టరు

te-noun

కలెక్టరు • (kalekṭaru) ? (plural కలెక్టళ్ళు)

kalekṭaru (romanization)
కలెక్టళ్ళు (plural)

A collector, the chief revenue official in a District.


కత్తిపీట

కత్తిపీట • (kattipīṭa) ? (plural కత్తిపీటలు)

kattipīṭa (romanization)
కత్తిపీటలు (plural)

a plank with a large kitchen knife fixed in it.


కరవీరము

కరవీరము • (karavīramu) ? (plural కరవీరములు)

karavīramu (romanization)
కరవీరములు (plural)


ఉదరము

From Sanskrit उदर (udara, “belly, abdomen, stomach”) + -ము (-mu).


అక్కడక్కడ

te-noun

అక్కడక్కడ • (akkaḍakkaḍa) ? (plural అక్కడక్కడలు)

akkaḍakkaḍa (romanization)
అక్కడక్కడలు (plural)


అంసము

(anatomy) shoulder: The joint between the arm and the torso, sometimes including the surrounding area.


అక్కర

Cognate with Tamil அக்கரை (akkarai, “concern, interest, need”), Kannada ಅಕ್ಕಱೆ (akkaṟe, “want, necessity, need”).

cog

అది నాకు అక్కర లేదు.


అక్కసము

te-noun

అక్కసము • (akkasamu) n (plural అక్కసములు)

akkasamu (romanization)
అక్కసములు (plural)


అక్షిభ్రువము

అక్షిభ్రువము • (akṣibhruvamu) ? (plural అక్షిభ్రువములు)

akṣibhruvamu (romanization)
అక్షిభ్రువములు (plural)


అగారము

agāramu (romanization)
అగారములు (plural)


అక్షిగోళము

అక్షిగోళము • (akṣigōḷamu) ? (plural అక్షిగోళములు)

akṣigōḷamu (romanization)
అక్షిగోళములు (plural)

* అక్షి (akṣi) + గోళము (gōḷamu)

compound

అక్షి (akṣi) + గోళము (gōḷamu)


అక్షాంశము

te-noun

అక్షాంశము • (akṣāṁśamu) ? (plural అక్షాంశములు)

akṣāṁśamu (romanization)
అక్షాంశములు (plural)

(geography, especially cartography) degree of latitude


అక్రమము

అక్రమము • (akramamu) ? (plural అక్రమములు)

akramamu (romanization)
అక్రమములు (plural)


అక్షితార

అక్షితార • (akṣitāra) ? (plural అక్షితారలు)

akṣitāra (romanization)
అక్షితారలు (plural)

From అక్షి (akṣi, “eye”) + తార (tāra, “pupil”), from Sanskrit अक्षि (akṣi) and तारा (tārā), respectively.


అక్షిపక్ష్మము

te-noun

అక్షిపక్ష్మము • (akṣipakṣmamu) ? (plural అక్షిపక్ష్మములు)

akṣipakṣmamu (romanization)
అక్షిపక్ష్మములు (plural)

From అక్షి (akṣi, “eye”) + పక్ష్మము (pakṣmamu, “wing”), ultimately from Sanskrit अक्षि (akṣi) and पक्ष (pakṣa).

af

పక్ష్మము<t:wing>


అకాలము

From అ- (a-, negative prefix) + కాలము (kālamu, “time, occasion; tense”), or else from Sanskrit अकाल (akāla, “unseasonable; a wrong or bad time”) + -ము (-mu).


అకాలము

head

అకాలము • (akālamu)

te-adj

అకాలము • (akālamu)

అకాలమృత్యువు


అఖండము

head

అఖండము • (akhaṇḍamu)

te-adj

అఖండము • (akhaṇḍamu)

From Sanskrit अखण्ड (akhaṇḍa, “not fragmentary, entire, whole”) + -ము (-mu).

uder

అఖండైశ్వర్యము


అఖండము

te-noun

అఖండము • (akhaṇḍamu) n (plural అఖండములు)

akhaṇḍamu (romanization)
అఖండములు (plural)


అక్షి

అక్షి • (akṣi) ? (plural అక్షులు)


హంవీరుడు

హంవీరుడు • (haṁvīruḍu) m (plural హంవీరులు)

haṁvīruḍu (romanization)
హంవీరులు (plural)


హంసవాహనుడు

హంసవాహనుడు • (haṁsavāhanuḍu) ? (plural హంసవాహనులు)

haṁsavāhanuḍu (romanization)
హంసవాహనులు (plural)

An epithet of Brahma, because he rides upon a swan.


మానవ హక్కులు

మానవ హక్కులు • (mānava hakkulu) ? (plural only)

human rights: The basic rights and freedoms that all humans should be guaranteed, such as the right to life and liberty, freedom of thought and expression, and equality before the law.


రెడ్డి

రెడ్డి • (reḍḍi) ? (plural రెడ్లు)

A caste in India. People belonging to this caste are mostly found in Andhra Pradesh and in Telangana. They follow the occupation of farming and are village headmen.


అంగీకారము

అంగీకారము • (aṅgīkāramu) m (plural అంగీకారములు)

aṅgīkāramu (romanization)
అంగీకారములు (plural)

అంగీకారం అంగీకారం#Telugu

Alternative form of అంగీకారం (aṅgīkāraṁ)


పాదముద్ర

పాదముద్ర • (pādamudra) ? (plural పాదముద్రలు)

pādamudra (romanization)
పాదముద్రలు (plural)


పాదం

పాదము పాదము#Telugu


అంగుళము

అంగుళము • (aṅguḷamu) m (plural అంగుళాలు or అంగుళములు)

aṅguḷamu (romanization)
అంగుళాలు (plural)
అంగుళములు (plural)

Sanskrit अङ्गुल (aṅgula, “finger(-length), unit of measurement”) + -ము (-mu).

suffix

An inch: unit of length equal to one-twelfth of a foot and equivalent to exactly 2.54 centimetres.


హననము

hananamu (romanization)
హననములు (plural)


పాదరక్షలు

te-noun

పాదరక్షలు • (pādarakṣalu) ? (plural పాదరక్షళ్ళు)

pādarakṣalu (romanization)
పాదరక్షళ్ళు (plural)

footwear: an item of clothing that is worn on the foot.


హయగ్రీవుడు

te-proper noun

హయగ్రీవుడు • (hayagrīvuḍu) ?

From Sanskrit हयग्रीव (hayagrīva, “horse-necked”) + -డు (-ḍu).

uder

A name of Vishnu as being the god of learning.


హరిప్రియ

te-noun

హరిప్రియ • (haripriya) ? (plural హరిప్రియలు)

haripriya (romanization)
హరిప్రియలు (plural)


పాదచారి

పాదచారి • (pādacāri) ? (plural పాదచారులు)

pādacāri (romanization)
పాదచారులు (plural)


హరిచందనము

హరిచందనము • (haricandanamu) ? (plural హరిచందనములు)

haricandanamu (romanization)
హరిచందనములు (plural)

From Sanskrit हरि (hari, “yellow”) + चन्दन (candana, “sandalwood”) + -ము (-mu).

The yellow and fragrant sort of sandalwood.


పాదజుడు

పాదజుడు • (pādajuḍu) ? (plural పాదజులు)

pādajuḍu (romanization)
పాదజులు (plural)

a Sudra, because born from the feet of Brahma.


అంతము

From Sanskrit अन्त (anta, “handsome, lovely; end, conclusion”) + -ము (-mu).


పాదాలు

head

పాదాలు • (pādālu)

పాదం పాదం#Telugu


పాదముద్రలు

పాదముద్రలు • (pādamudralu)

పాదముద్ర పాదముద్ర#Telugu


పాదచారులు

పాదచారులు • (pādacārulu)

పాదచారి పాదచారి#Telugu


ప్రతిపదము

te-noun

ప్రతిపదము • (pratipadamu) ? (plural ప్రతిపదములు)

pratipadamu (romanization)
ప్రతిపదములు (plural)


పాశ్చాత్యుడు

పాశ్చాత్యుడు • (pāścātyuḍu) ? (plural పాశ్చాత్యులు)

pāścātyuḍu (romanization)
పాశ్చాత్యులు (plural)

From Sanskrit पाश्चात्य (pāścātya) + -డు (-ḍu).


పాదపము

pādapamu (romanization)
పాదపములు (plural)

From Sanskrit पादप (pādapa) + -ము (-mu).


హరి

హరి యను రెండక్షరములు హరియించును పాతకములు
hari yanu reṇḍakṣaramulu hariyiñcunu pātakamulu


గుర్రము

గుర్రము • (gurramu) n (plural గుర్రాలు or గుర్రములు)

gurramu (romanization)
గుర్రాలు (plural)
గుర్రములు (plural)

Inherited from Proto-Dravidian *kut-ir-ay (“horse”), from Proto-Dravidian *kut-i (“to jump”).


పాదము

Derived from Sanskrit पाद (pāda, “foot, root, verse”).

der+

A foot: the part of a human found below the ankle and is used for standing and walking.

A root: the part of a plant, generally underground, that absorbs water and nutrients.

A line of verse being a quarter of a stanza.


ధ్యానం

te-noun

ధ్యానం • (dhyānaṁ) ? (plural ధ్యానాలు)

dhyānaṁ (romanization)
ధ్యానాలు (plural)

ధ్యానము ధ్యానము#Telugu


చక్కెర

cakkera (romanization)
చక్కెరలు (plural)

Borrowed from Sanskrit शर्करा (śarkarā).

చక్కెర పందిట్లో తేనెవాన కురిశినట్టు


జంగిల్

జంగిల్ • (jaṅgil) ? (plural జంగిల్లు)


అన్నం

అన్నము అన్నము#Telugu


సింగ్

te-proper noun

సింగ్ • (siṅg) ?

Borrowed from Sanskrit सिंह (siṃha, “lion”).

a male given name from Sanskrit, used by Sikhs


భుజము

From Sanskrit भुज (bhuja, “arm, breast”) + -ము (-mu).


మృదంగము

te-noun

మృదంగము • (mr̥daṅgamu) ? (plural మృదంగములు)

mr̥daṅgamu (romanization)
మృదంగములు (plural)

మృదంగం మృదంగం#Telugu


అట్టహాసము

అట్టహాసము • (aṭṭahāsamu) ? (plural అట్టహాసములు)

aṭṭahāsamu (romanization)
అట్టహాసములు (plural)


అన్నము

From Sanskrit अन्न (anna, “food or victuals, especially boiled rice”) + -ము (-mu). Cognate with Kannada ಅನ್ನ (anna), Sholaga ಅನ್ನ (anna).

bor

Coordinate term: బియ్యము (biyyamu, “raw rice”)


అమాత్యుడు

te-noun

అమాత్యుడు • (amātyuḍu) m (plural అమాత్యులు)

amātyuḍu (romanization)
అమాత్యులు (plural)

From Sanskrit अमात्य (amātya) + -డు (-ḍu).


మంత్రులు

మంత్రి మంత్రి#Telugu


అడ్డము

head

అడ్డము • (aḍḍamu)

te-adj

అడ్డము • (aḍḍamu)

cross, lying across the main direction, transverse.


అడ్డము

te-noun

అడ్డము • (aḍḍamu) n (plural అడ్డములు)


యంత్రకారుడు

యంత్రకారుడు • (yantrakāruḍu) ? (plural యంత్రకారులు)

yantrakāruḍu (romanization)
యంత్రకారులు (plural)


మంత్రసాని

మంత్రసాని • (mantrasāni) ? (plural మంత్రసానులు)

mantrasāni (romanization)
మంత్రసానులు (plural)

midwife: a person, usually a woman, who is trained to assist women in childbirth, but who is not a physician.


ఆకులు

head

ఆకులు • (ākulu)


సచివుడు

sacivuḍu (romanization)
సచివులు (plural)


పత్రం

పత్రము పత్రము#Telugu


ప్రధానమంత్రి

te-noun

ప్రధానమంత్రి • (pradhānamantri) ? (plural ప్రధానమంత్రులు)

pradhānamantri (romanization)
ప్రధానమంత్రులు (plural)

Sanskritic formation from ప్రధానము (pradhānamu, “prime, head”) + మంత్రి (mantri, “minister”). Calque of English prime minister.


ఘో

A Telugu ligature from ఘ (gha) and ఓ (ō).


పత్రము

patramu (romanization)
పత్రములు (plural)


ఘే

A Telugu ligature from ఘ (gha) and ఏ (ē).


అట్ట

te-noun

అట్ట • (aṭṭa) n (plural అట్టలు)

Cognate with Tamil அட்டை (aṭṭai, “sole of shoe, cardboard”), Kannada ಅಟ್ಟೆ (aṭṭe, “sole (of leather), bark”).

cog

ఒంటట్ట చెప్పులు

అట్టియ అట్టియ#Telugu


అట్ట

te-noun

అట్ట • (aṭṭa) ? (plural అట్టలు)

Cognate with Tamil அட்ட்ஐய்-ஆடல் (aṭṭ’aiy-āṭal, “hero's body continuing to manifest heroic deeds even after dismemberment”), Kannada ಅಟ್ಟೆ (aṭṭe, “a headless trunk, esp. one retaining vitality”).

cog

அட்ட்ஐய்-ஆடல்


ముఖ్యమంత్రి

te-noun

ముఖ్యమంత్రి • (mukhyamantri) ? (plural ముఖ్యమంత్రులు)

mukhyamantri (romanization)
ముఖ్యమంత్రులు (plural)

Sanskritic formation from ముఖ్య (mukhya) + మంత్రి (mantri). Compare Kannada ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (mukhyamantri), Malayalam മുഖ്യമന്ത്രി (mukhyamantri), Hindi मुख्यमंत्री (mukhyamantrī).

cog

മുഖ്യമന്ത്രി


తమలపాకు

te-noun

తమలపాకు • (tamalapāku) n (plural తమలపాకులు)

tamalapāku (romanization)
తమలపాకులు (plural)

తమలపు (tamalapu, “of betel”) + ఆకు (āku, “leaf”)


మంత్రి

Borrowed from Sanskrit मन्त्रिन् (mantrin).

bor+

ధైర్యములేని రాజు, యోచనలేని మంత్రి .

A king without courage, a minister without judgment.

minister (a politician who heads a ministry)

(chess) queen (the most powerful piece, able to move any number of spaces horizontally, vertically, or diagonally)


చిగురాకు

te-noun

చిగురాకు • (cigurāku) ? (plural చిగురాకులు)

cigurāku (romanization)
చిగురాకులు (plural)


ఘోష

Learned borrowing from Sanskrit ఘోష (ghóṣa).


చిక్కుడు

te-noun

చిక్కుడు • (cikkuḍu) ? (plural చిక్కులు)

cikkuḍu (romanization)
చిక్కులు (plural)


చత్వారము

చత్వారము • (catvāramu) ? (plural చత్వారములు)

catvāramu (romanization)
చత్వారములు (plural)

(colloquial) presbyopia: Inability of the eye, due to ageing, to focus on nearby objects.


ఘోటకము

ఘోటకము • (ghōṭakamu) ? (plural ఘోటకములు)

ghōṭakamu (romanization)
ఘోటకములు (plural)

Sanskrit घोटक (ghoṭaka) + -ము (-mu); itself from Proto-Dravidian *kHutt-.


చారుడు

చారుడు • (cāruḍu) m (plural చారులు)


చిచ్చుబుడ్డి

చిచ్చుబుడ్డి • (ciccubuḍḍi) n (plural చిచ్చుబుడ్లు)

ciccubuḍḍi (romanization)
చిచ్చుబుడ్లు (plural)

చిచ్చు (ciccu, “fire”) + బుడ్డి (buḍḍi, “bottle”)


చిక్కుడుకాయ

te-noun

చిక్కుడుకాయలు

చిక్కుడుకాయ • (cikkuḍukāya) ? (plural చిక్కుడుకాయలు)

cikkuḍukāya (romanization)
చిక్కుడుకాయలు (plural)

Lablab purpureus
Lablab purpureus#Translingual


యంత్రము

యంత్రము • (yantramu) ? (plural యంత్రములు)

yantramu (romanization)
యంత్రములు (plural)

From Sanskrit यन्त्र (yantra) + -ము (-mu).

Machine: A mechanical or electrical device that performs or assists in the performance of human tasks.


అబ్బ

From Middle English, from Latin abba, from Ancient Greek, from Aramaic אבא/ܐܒܐ (ʼabbāʼ, “father”).

పోయి నీయబ్బతో చెప్పు.


చతుర

Borrowed from Sanskrit चतुर (catura, “clever, shrewd, ingenious, dexterous, skillful”).


ఘ్రాణము

te-noun

ఘ్రాణము • (ghrāṇamu) n (plural ఘ్రాణములు)

ghrāṇamu (romanization)
ఘ్రాణములు (plural)

From Sanskrit घ्राण (ghrāṇa) + -ము (-mu).


చిట్టి

head

చిట్టి • (ciṭṭi)

te-adj

చిట్టి • (ciṭṭi)

చిట్టి చెల్లెలు


పాల్

te-proper noun

పాల్ • (pāl) m

* From Latin Paulus, from paulus (“small”).

(biblical) Paul: In the New Testament, Apostle to the Gentiles and author of fourteen epistles.


కట్టుకథ

te-noun

కట్టుకథ • (kaṭṭukatha) ? (plural కట్టుకథలు)

kaṭṭukatha (romanization)
కట్టుకథలు (plural)


తిలకము

tilakamu (romanization)
తిలకములు (plural)

From Sanskrit तिलक (tilaka) + -ము (-mu).

(Hinduism) tilak or tilaka; A mark or symbol worn on the forehead by Hindus, ornamentally or as an indication of status.


కుటుంబ నియంత్రణ

కుటుంబ నియంత్రణ • (kuṭumba niyantraṇa) ? (plural కుటుంబ నియంత్రణలు)

kuṭumba niyantraṇa (romanization)
కుటుంబ నియంత్రణలు (plural)

family planning by birth control methods.


మంచిచెడ్డలు

మంచిచెడ్డలు • (mañciceḍḍalu) ? (plural only)

మంచి (mañci) + చెడ్డ (ceḍḍa)

compound

మంచి (mañci) + చెడ్డ (ceḍḍa)


చెడ్డతనము

te-noun

చెడ్డతనము • (ceḍḍatanamu) ? (plural చెడ్డతనములు)

ceḍḍatanamu (romanization)
చెడ్డతనములు (plural)


చెప్పులు

head

చెప్పులు • (ceppulu)

చెప్పు చెప్పు#Telugu


చెదపురుగు

te-noun

చెదపురుగు • (cedapurugu) ? (plural చెదపురుగులు)

cedapurugu (romanization)
చెదపురుగులు (plural)


పట్టుపురుగు

పట్టుపురుగులు

పట్టుపురుగు • (paṭṭupurugu) ? (plural పట్టుపురుగులు)

paṭṭupurugu (romanization)
పట్టుపురుగులు (plural)


ఆరుద్రపురుగు

ఆరుద్రపురుగు • (ārudrapurugu) ? (plural ఆరుద్రపురుగులు)

ārudrapurugu (romanization)
ఆరుద్రపురుగులు (plural)


చెడ్డ

చెడ్డ • (ceḍḍa) ? (plural చెడ్డలు)


చెడ్డ

head

చెడ్డ • (ceḍḍa)

te-adj

చెడ్డ • (ceḍḍa)


చెద

Cognate with Tamil சிதல் (cital), Kannada ಗೆದ್ದಲು (geddalu) or ಗೆಜ್ಜಲು (gejjalu), Malayalam ചിതൽ (cital).


ఇంద్రగోపము

te-noun

ఇంద్రగోపము • (indragōpamu) ? (plural ఇంద్రగోపములు)

indragōpamu (romanization)
ఇంద్రగోపములు (plural)


చెడు

Inherited from Proto-Dravidian *keṭu. Cognate with Tamil கெடு (keṭu), Malayalam കെടുക (keṭuka).


చెడు

head

చెడు • (ceḍu)

te-verb

చెడు • (ceḍu)

to be dispelled, dissipated, or done away with as darkness


ఆవాసము

te-noun

ఆవాసము • (āvāsamu) m (plural ఆవాసములు)

āvāsamu (romanization)
ఆవాసములు (plural)

From Sanskrit आवास (āvāsa, “abode, residence, dwelling, house”) + -ము (-mu).


ఈలపురుగు

te-noun

ఈలపురుగు • (īlapurugu) ? (plural ఈలపురుగులు)

īlapurugu (romanization)
ఈలపురుగులు (plural)


పాదుకలు

పాదుకలు • (pādukalu) ? (plural పాదుకళ్ళు)

pādukalu (romanization)
పాదుకళ్ళు (plural)


పిసినారి

పిసినారి • (pisināri) ? (plural పిసినారులు)

pisināri (romanization)
పిసినారులు (plural)


పేడపురుగు

పేడపురుగు • (pēḍapurugu) ? (plural పేడపురుగులు)

pēḍapurugu (romanization)
పేడపురుగులు (plural)


సాలెపురుగు

సాలెపురుగు • (sālepurugu) n (plural సాలెపురుగులు)

sālepurugu (romanization)
సాలెపురుగులు (plural)


బరిణపురుగు

బరిణపురుగు • (bariṇapurugu) ? (plural బరిణపురుగులు)

bariṇapurugu (romanization)
బరిణపురుగులు (plural)


ముక్కుపొడి

ముక్కుపొడి • (mukkupoḍi) ? (plural ముక్కుపొళ్ళు)

mukkupoḍi (romanization)
ముక్కుపొళ్ళు (plural)


దత్తపుత్రుడు

దత్తపుత్రుడు • (dattaputruḍu) m (plural దత్తపుత్రులు)

dattaputruḍu (romanization)
దత్తపుత్రులు (plural)


కవలలు

kavalalu (romanization)
కవలళ్ళు (plural)


మిణుగురుపురుగు

మిణుగురుపురుగు • (miṇugurupurugu) ? (plural మిణుగురుపురుగులు)

miṇugurupurugu (romanization)
మిణుగురుపురుగులు (plural)


మాతామహుడు

మాతామహుడు • (mātāmahuḍu) m (plural మాతామహులు)

mātāmahuḍu (romanization)
మాతామహులు (plural)

From Sanskrit मातामह (mātāmaha) + -డు (-ḍu).

maternal grandfather
maternal grandfather


మాజీ-భర్త

మాజీ-భర్త • (mājī-bharta) m (plural మాజీ-భర్తలు)

mājī-bharta (romanization)
మాజీ-భర్తలు (plural)


అక్కాచెల్లెలు

అక్కాచెల్లెలు • (akkācellelu) f (plural only)

From అక్క (akka) + చెల్లి (celli) (ద్వంద్వ సమాసము)


వియ్యంకురాలు

వియ్యంకురాలు • (viyyaṅkurālu) f (plural వియ్యంకురాళ్ళు)

viyyaṅkurālu (romanization)
వియ్యంకురాళ్ళు (plural)

The mother of one's son-in-law, or daughter-in-law.


మాజీ-భార్య

మాజీ-భార్య • (mājī-bhārya) f (plural మాజీ-భార్యలు)

mājī-bhārya (romanization)
మాజీ-భార్యలు (plural)


కన్నమ్మ

కన్నమ్మ • (kannamma) f (plural కన్నమ్మలు)

kannamma (romanization)
కన్నమ్మలు (plural)


అన్నదమ్ములు

అన్నదమ్ములు • (annadammulu) m (plural only)

అన్న (anna) + తమ్ముడు (tammuḍu) (ద్వంద్వ సమాసము)

అన్నదమ్ముల అనుబంధం.

Affection between the elder and younger brothers.


అమ్మమ్మ

అమ్మమ్మ • (ammamma) f (plural అమ్మమ్మలు)

ammamma (romanization)
అమ్మమ్మలు (plural)

maternal grandmother
maternal grandmother

maternal grandmother: The mother of one's mother.


అధోముఖము

అధోముఖము • (adhōmukhamu) ? (plural అధోముఖములు)

adhōmukhamu (romanization)
అధోముఖములు (plural)

The face turned downwards, a downcast countenance.


వంటవాడు

వంటవాడు • (vaṇṭavāḍu) m (plural వంటవాళ్ళు)

vaṇṭavāḍu (romanization)
వంటవాళ్ళు (plural)

వంట (vaṇṭa) + వాడు (vāḍu)

compound

వంట (vaṇṭa) + వాడు (vāḍu)


ఏకతాళము

te-noun

ఏకతాళము • (ēkatāḷamu) ? (plural ఏకతాళములు)

ēkatāḷamu (romanization)
ఏకతాళములు (plural)


ఓమనగుంటలు

ఓమనగుంటలు • (ōmanaguṇṭalu) ? (plural ఓమనగుంటళ్ళు)

ōmanaguṇṭalu (romanization)
ఓమనగుంటళ్ళు (plural)


తమ్ముడు

Te-తమ్ముడు.oga

Cognate with Tamil தம்பி (tampi), Kannada ತಮ್ಮ (tamma), and Malayalam തമ്പി (tampi).


వంటలక్క

వంటలక్క • (vaṇṭalakka) f (plural వంటలక్కలు)

vaṇṭalakka (romanization)
వంటలక్కలు (plural)


చిలకపచ్చ

చిలకపచ్చ • (cilakapacca) ? (plural చిలకపచ్చలు)

cilakapacca (romanization)
చిలకపచ్చలు (plural)


గడ్డిపాము

గడ్డిపాము • (gaḍḍipāmu) ? (plural గడ్డిపాములు)

gaḍḍipāmu (romanization)
గడ్డిపాములు (plural)

గడ్డి (gaḍḍi) + పాము (pāmu)

compound

గడ్డి (gaḍḍi) + పాము (pāmu)


రామచిలక

te-noun

రామచిలక • (rāmacilaka) ? (plural రామచిలకలు)

rāmacilaka (romanization)
రామచిలకలు (plural)

రామ (rāma, “Rāma”) + చిలక (cilaka, “parrot”) (so called because it is taught to reiterate the name of Rāma)

qualifier

The rose-ringed parakeet, Palaeornis torquatus


ఆదితాళము

te-noun

ఆదితాళము • (āditāḷamu) ? (plural ఆదితాళములు)

āditāḷamu (romanization)
ఆదితాళములు (plural)

From Sanskrit आदि (ādi, “beginning, commencement”) + Telugu తాళము (tāḷamu, “lock; palm tree”).

uder

(music) One of the modes by which musical time is measured.


చుట్టలు

head

చుట్టలు • (cuṭṭalu)

చుట్ట చుట్ట#Telugu


సిగరెట్లు

సిగరెట్లు • (sigareṭlu)

సిగరెట్టు సిగరెట్టు#Telugu


తోడల్లుడు

te-noun

తోడల్లుడు • (tōḍalluḍu) m (plural తోడల్లులు)

tōḍalluḍu (romanization)
తోడల్లులు (plural)


అన్నలు

అన్న అన్న#Telugu


అమ్మలు

అమ్మ అమ్మ#Telugu


సిగరెట్టు

సిగరెట్టు • (sigareṭṭu) ? (plural సిగరెట్లు)

sigareṭṭu (romanization)
సిగరెట్లు (plural)


అతలము

One of the fabled subterranean regions, supposed to be immediately below the earth.


ఆలుమగలు

ఆలుమగలు • (ālumagalu) ? (plural ఆలుమగళ్ళు)

ālumagalu (romanization)
ఆలుమగళ్ళు (plural)

ఆలు (ālu) + మగడు (magaḍu) (ద్వంద్వ సమాసము)


అమ్మమ్మలు

అమ్మమ్మ అమ్మమ్మ#Telugu


దత్తపుత్రిక

దత్తపుత్రిక • (dattaputrika) f (plural దత్తపుత్రికలు)

dattaputrika (romanization)
దత్తపుత్రికలు (plural)


కంబళిపురుగు

కంబళిపురుగు • (kambaḷipurugu) ? (plural కంబళిపురుగులు)

kambaḷipurugu (romanization)
కంబళిపురుగులు (plural)


నాన్నమ్మ

నాన్నమ్మ • (nānnamma) f (plural నాన్నమ్మలు)

nānnamma (romanization)
నాన్నమ్మలు (plural)

Te-నాన్నమ్మ.oga

నాన్న (nānna, “father's”) + అమ్మ (amma, “mother”)

compound

paternal grandmother
paternal grandmother


పెదనాన్న

te-noun

పెదనాన్న • (pedanānna) m (plural పెదనాన్నలు)

pedanānna (romanization)
పెదనాన్నలు (plural)

Te-పెదనాన్న.oga

పెద (peda, “elder”) + నాన్న (nānna, “father”)

compound

An elder uncle; i.e., father's elder brother or husband of mother's elder sister.


చుట్ట

te-noun

చుట్ట • (cuṭṭa) n (plural చుట్టలు)

A roll of anything, anything rolled up as a leaf.


అధోముఖుడు

అధోముఖుడు • (adhōmukhuḍu) m (plural అధోముఖులు)

adhōmukhuḍu (romanization)
అధోముఖులు (plural)

He who is downcast, ashamed, or crestfallen.


పాతివ్రత్యము

పాతివ్రత్యము • (pātivratyamu) ? (plural పాతివ్రత్యములు)

pātivratyamu (romanization)
పాతివ్రత్యములు (plural)


జంపతులు

జంపతులు • (jampatulu) ? (plural జంపతుళ్ళు)

jampatulu (romanization)
జంపతుళ్ళు (plural)


తాత

Inherited from Proto-Dravidian *tātt-a. Cognate with Tamil தாத்தா (tāttā, “grandfather”), Malayalam താതൻ (tātaṉ, “grandfather, father”), Kannada ತಾತ (tāta, “grandfather”), and Tulu ತಾತೆ (tāte, “grandfather”).


పతివ్రత

te-noun

పతివ్రత • (pativrata) f (plural పతివ్రతలు)

pativrata (romanization)
పతివ్రతలు (plural)

From Sanskrit पति (páti, “husband; lord, master; master, owner, possessor, lord, ruler, sovereign”) + Telugu వ్రత (vrata).


జీవితకాలము

te-noun

జీవితకాలము • (jīvitakālamu) ? (plural జీవితకాలములు)

jīvitakālamu (romanization)
జీవితకాలములు (plural)

lifetime: the duration of the life of someone or something.


నాయుడు

నాయుడు • (nāyuḍu) m (plural నాయులు)

A title borne by men of a certain caste.


నాయిక

అష్టవిధనాయికలు
aṣṭavidhanāyikalu


పతిభక్తి

పతిభక్తి • (patibhakti) ? (plural పతిభక్తులు)

patibhakti (romanization)
పతిభక్తులు (plural)

From Sanskrit पति (pati, “husband”) + भक्ति (bhaktí, “attachment, fondness for, devotion to”).


దాంపత్యము

దాంపత్యము • (dāmpatyamu) ? (plural దాంపత్యములు)

dāmpatyamu (romanization)
దాంపత్యములు (plural)


నాయనమ్మ

నాయనమ్మ • (nāyanamma) f (plural నాయనమ్మలు)

nāyanamma (romanization)
నాయనమ్మలు (plural)

నాయన (nāyana, “father's”) + అమ్మ (amma, “mother”)


నాయకుడు

te-noun

నాయకుడు • (nāyakuḍu) m (plural నాయకులు)

nāyakuḍu (romanization)
నాయకులు (plural)


పత్ని

Borrowed from Sanskrit पत्नी (patnī, “wife”).


పితామహి

పితామహి • (pitāmahi) f (plural పితామహులు)

pitāmahi (romanization)
పితామహులు (plural)

From Sanskrit पितामही (pitāmahī, “paternal grandmother”).

uder

A grandmother on the father's side, paternal grandmother.


నాయన

→ Tamil: நைனா (naiṉā) (Madras Bashai)


అమ్మవారు

te-noun

అమ్మవారు • (ammavāru) f (plural అమ్మవాళ్ళు)

ammavāru (romanization)
అమ్మవాళ్ళు (plural)


పితరులు

deceased or departed ancestors, forefathers


చెప్పు

desc

→ Duruwa: ଚେରୁପ୍, ଚେର୍ପୁ

→ Duruwa: ଚେରୁପ୍, ଚେର୍ପୁ

→ Gondi: సెర్పుం (serpuṁ), సర్పుం (sarpuṁ), ఎర్పుంజ్ (erpuñj), సర్పొ (sarpo), సర్పు (sarpu)

Koya: ఎర్పుం, హెర్పుంజ్

Koya: ఎర్పుం, హెర్పుంజ్

Hill Maria: हर्पुंज

Dandami Maria: हर्पुंज

→ Konda-Dora: సెపు (sepu)

→ Kuvi: ସେପ୍ପୁ (seppu), ସେପ୍ପୂ (seppū), ଚେପୁଂଗା (cepuṅga)

→ Hindustani:

desctree

Hindi: चप्पल (cappal)
→ English: chappal
→ Nepali: चपोरा (caporā)

Urdu: چَپَّل (cappal) (see there for further descendants)

→ Marathi: चप्पल (cappal)

Inherited from Proto-Dravidian *keruppu.

కంటికి రెప్ప, కాలికి చెప్పు


చెప్పు

head

చెప్పు • (ceppu) (causal చెప్పించు)

ceppu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
చెప్పాను (first-person past singular)
చెప్పాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
చెప్పావు (past second-person singular)
చెప్పారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
చెప్పాడు (masculine past singular third-person)
చెప్పారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
చెప్పింది (feminine past singular third-person)
చెప్పారు (feminine past plural third-person)
చెప్పింది (past singular)
చెప్పారు (past plural)

Inherited from Proto-Dravidian *kep-. Cognate with Tamil செப்பு (ceppu, “to say, speak”), Malayalam ചെപ്പുക (ceppuka, “to say”).


కాలం

కాలము కాలము#Telugu


గడ్డి

Compare Sanskrit कट (kaṭa, “an annual plant; grass”) and खट (khaṭa, “thatching grass”).


ధూమపానము

te-noun

ధూమపానము • (dhūmapānamu) ? (plural ధూమపానములు)

dhūmapānamu (romanization)
ధూమపానములు (plural)

From Sanskrit धूम (dhūmá, “smoke, vapor, mist”) పానము (pānamu).

uder

smoking: the inhalation of tobacco smoke.


ద్విపద

dvipada (romanization)
ద్విపదలు (plural)


ఆసు

(weaving) Three or five sticks in a line, fixed in the ground, on which thread is so wound as to form the figure of 8; (used in preparing the web for the loom.)


పురుగు

Inherited from Proto-Dravidian *puẓu (“vermin, insect”), along with the variants Telugu పుర్గు (purgu), పురువు (puruvu), పుర్వు (purvu) and ప్రువ్వు (pruvvu). Cognate with Brahui پُو (pū), Kodava ಪುಳು (puḷu), Kannada ಹುಳು (huḷu), Malayalam പുഴു (puḻu), Tamil புழு (puḻu), Tulu ಪುರಿ (puri).


పతి

Borrowed from Sanskrit पति (pati), from Proto-Indo-European *pótis. Compare Ancient Greek πόσις (pósis, “husband”), Latin potis (“able, capable, possible”).


మాజీ-

head

మాజీ- • (mājī-)

Borrowed from Classical Persian ماضی (māzī), from Arabic مَاضِي (māḍī). Compare Kannada ಮಾಜಿ (māji), Hindustani माज़ी (māzī) / مَاضِی (māzī), Tamil மாஜி (māji), Marathi माजी (mājī), Gujarati માજી (mājī).

der

Arabic مَاضِي (māḍī)


కమిటీ

te-noun

కమిటీ • (kamiṭī) ? (plural కమిటీలు)

committee, a number of people associated for some purpose.


గంజాయి

గంజాయి • (gañjāyi) ? (plural గంజాయులు)

gañjāyi (romanization)
గంజాయులు (plural)

Borrowed from Sanskrit गञ्जा (gañjā, “hemp”).


తాతలు

head

తాతలు • (tātalu)


సోదరులు

సోదరులు • (sōdarulu)

సోదరుడు సోదరుడు#Telugu


పత్నులు

పత్ని పత్ని#Telugu


కొడుకులు

కొడుకులు • (koḍukulu)

కొడుకు కొడుకు#Telugu


కుమార్తెలు

కుమార్తెలు • (kumārtelu)

కుమార్తె కుమార్తె#Telugu


మాజీ-భార్యలు

మాజీ-భార్యలు • (mājī-bhāryalu)

మాజీ-భార్య మాజీ-భార్య#Telugu


మాజీ-భర్తలు

మాజీ-భర్త మాజీ-భర్త#Telugu


షడూర్ములు

* షట్ (ṣaṭ) + ఊర్ములు (ūrmulu)

compound

షట్ (ṣaṭ) + ఊర్ములు (ūrmulu)

The six kinds of pain, viz., hunger, thirst, grief, passion, old age and death.


ఊర్మి

te-noun

ఊర్మి • (ūrmi) ? (plural ఊర్ములు)


సవతిపోరు

సవతిపోరు • (savatipōru) ? (plural సవతిపోళ్ళు)

savatipōru (romanization)
సవతిపోళ్ళు (plural)


సవతికొడుకు

సవతికొడుకు • (savatikoḍuku) m (plural సవతికొడుకులు)

savatikoḍuku (romanization)
సవతికొడుకులు (plural)

stepson: The son of one's spouse by a previous partner.


పెంపుడు

head

పెంపుడు • (pempuḍu)

te-adj

పెంపుడు • (pempuḍu)

Fostered, reared, adopted, brought up, tamed, domesticated.


సవతితల్లి

te-noun

సవతితల్లి • (savatitalli) f (plural సవతితల్లులు)

savatitalli (romanization)
సవతితల్లులు (plural)


వూ

A Telugu ligature from వ్ (v) and ఊ (ū), romanised as vū.


వె

A Telugu ligature from వ్ (v) and ఎ (e).


తలకొరివి

తలకొరివి • (talakorivi) ? (plural తలకొరివులు)

talakorivi (romanization)
తలకొరివులు (plural)

The head-torch which the heir applies to ignite the funeral pile.


తలకప్ప

తలకప్ప • (talakappa) ? (plural తలకప్పలు)

talakappa (romanization)
తలకప్పలు (plural)


చనుబాలు

చన్నుపాలు చన్నుపాలు#Telugu

Alternative form of చన్నుపాలు (cannupālu)


లగ్నం

లగ్నము లగ్నము#Telugu


వలీముఖము

వలీముఖము • (valīmukhamu) ? (plural వలీముఖములు)

valīmukhamu (romanization)
వలీముఖములు (plural)

From Sanskrit वलीमुख (valīmukha) (वलि (vali, “a fold of the skin, wrinkle”) + मुख (mukha, “face”)) + -ము (-mu).


కుటుంబిని

కుటుంబిని • (kuṭumbini) f (plural కుటుంబినులు)

kuṭumbini (romanization)
కుటుంబినులు (plural)


కుటుంబికుడు

కుటుంబికుడు • (kuṭumbikuḍu) m (plural కుటుంబికులు)

kuṭumbikuḍu (romanization)
కుటుంబికులు (plural)


తలవెండ్రుకలు

తలవెండ్రుకలు • (talaveṇḍrukalu) ? (plural తలవెండ్రుకళ్ళు)

talaveṇḍrukalu (romanization)
తలవెండ్రుకళ్ళు (plural)

From తల (tala, “head”) + వెండ్రుకలు (veṇḍrukalu).


తరము

cog

Sanskrit तरति (tarati, “to cross through”)

a sequence, following, that which follows


ధాత్రి

te-proper noun

ధాత్రి • (dhātri) ?


వే

* Contracted from వేయి (vēyi, “thousand”)

A Telugu ligature from వ్ (v) and ఏ (ē).


వి

A Telugu ligature from వ్ (v) and ఇ (i).


వి

ఇవి నావి.

ఈ బట్టలు అతనివి.

An suffix, a contraction for అవి (avi) or ఇవి (ivi).


వి

విఖ్యాతి విఖ్యాతి

వియోగము వియోగము

A particle and prefix, implying intensity, muchness separation as in విఖ్యాతి, వియోగము.


నీ

your; (second person oblique-genitive singular pronoun)

నువ్వునీవుమీరు

low formality; mid-level formality; high formality


వ్వె

head

వ్వె • (vve)

A Telugu ligature from వ్ (v) and వె (ve).


లగ్నము

lagnamu (romanization)
లగ్నములు (plural)

That portion of the equator, which rises in succession with each Sign in an oblique sphere.

A period astrologically selected for any auspicious ceremony, such as a marriage.


లగ్నము

attached to, adhering to, in contact with, joined to, connected with, intent on.


వారం

వారము వారము#Telugu


తాలింపు

te-noun

తాలింపు • (tālimpu) n (plural తాలింపులు)

tālimpu (romanization)
తాలింపులు (plural)


బాబా

బాబా • (bābā) ? (plural బాబాలు)


పొగాకు

పొగాకు • (pogāku) ? (plural పొగాకులు)


ఉడుతభక్తి

ఉడుతభక్తి • (uḍutabhakti) ? (plural ఉడుతభక్తులు)

uḍutabhakti (romanization)
ఉడుతభక్తులు (plural)


చుట్టరికము

చుట్టరికము • (cuṭṭarikamu) ? (plural చుట్టరికములు)

cuṭṭarikamu (romanization)
చుట్టరికములు (plural)


పొగచుట్ట

పొగచుట్ట • (pogacuṭṭa) ? (plural పొగచుట్టలు)

pogacuṭṭa (romanization)
పొగచుట్టలు (plural)


పాలకూర

పాలకూర • (pālakūra) n (plural పాలకూరలు)

pālakūra (romanization)
పాలకూరలు (plural)

Oxystelma esculentum
Oxystelma esculentum#Translingual

a kind of leafy vegetable, Oxystelma esculentum


గురుడు

te-proper noun

గురుడు • (guruḍu) m

(astronomy) Jupiter: the fifth and largest planet in the Solar System.


చుట్టము

te-noun

చుట్టము • (cuṭṭamu) ? (plural చుట్టములు)

cuṭṭamu (romanization)
చుట్టములు (plural)

తలచుట్టము తోకపగ


పాల

head

పాల • (pāla)

te-adj

పాల • (pāla)

పాలు పాలు#Telugu

genitive of పాలు (pālu): of or pertaining to milk.


బాంధవుడు

te-noun

బాంధవుడు • (bāndhavuḍu) ? (plural బాంధవులు)

bāndhavuḍu (romanization)
బాంధవులు (plural)


పెట్టకుక్క

పెట్టకుక్క • (peṭṭakukka) n (plural పెట్టకుక్కలు)

peṭṭakukka (romanization)
పెట్టకుక్కలు (plural)

From పెట్ట (peṭṭa, “female animal”) + కుక్క (kukka, “dog”).


భాషాంతరము

te-noun

భాషాంతరము • (bhāṣāntaramu) ? (plural భాషాంతరములు)

bhāṣāntaramu (romanization)
భాషాంతరములు (plural)


పెట్ట

పెట్ట • (peṭṭa) ? (plural పెట్టలు)


మహా

head

మహా • (mahā)

te-adj

మహా • (mahā)

మహాభారతము
mahābhāratamu


మహా

head

మహా • (mahā)

exceedingly, vastly, excessively, much, very abundantly, frequently.


కటకము

Cuttack, a town and district in Odisha, India.


కటకము

kaṭakamu (romanization)
కటకములు (plural)

(physics) Lens: An object, usually made of glass, that focuses or defocuses the light that passes through it.


శుక్రుడు

te-proper noun

శుక్రుడు • (śukruḍu) m

śukruḍu (romanization)
శుక్రుడు (nominative singular)
శుక్రులు (nominative plural)
శుక్రుని (accusative singular)
శుక్రుల (accusative plural)
శుక్రునితో (instrumental singular)
శుక్రులతో (instrumental plural)
శుక్రునికొరకు (dative singular)
శుక్రులకొరకు (dative plural)
శుక్రునివలన (ablative singular)
శుక్రులవలన (ablative plural)
శుక్రునియొక్క (genitive singular)
శుక్రులయొక్క (genitive plural)
శుక్రునియందు (locative singular)
శుక్రులయందు (locative plural)
ఓ శుక్రా (singular vocative)
ఓ శుక్రులారా (plural vocative)

te-noun-decl

శుక్రునికొరకు

శుక్రులకొరకు

శుక్రునియొక్క

శుక్రులయొక్క

శుక్రునియందు

ఓ శుక్రులారా

From Sanskrit शुक्र (śukra, “the planet Venus”) + -డు (-ḍu).


భూమి

Learned borrowing from Sanskrit भूमि (bhūmi).


భూమి

Telugu Association of North America
te:భూమి

భూమి నాది యనిన భూమి ఫక్కున నవ్వు
bhūmi nādi yanina bhūmi phakkuna navvu


శనివారము

te-noun

శనివారము • (śanivāramu) n (plural శనివారములు)

śanivāramu (romanization)
శనివారములు (plural)

Te-శనివారము.ogg

Compound of శని (śani) + వారము (vāramu).


మహాభారతము

From Sanskrit महाभारत (mahābhārata, “Mahabharata”) + -ము (-mu).

uder

(Hinduism) Mahabharata (ancient Hindu epic)


పోతుటీగ

te-noun

పోతుటీగ • (pōtuṭīga) m (plural పోతుటీగలు)

pōtuṭīga (romanization)
పోతుటీగలు (plural)


ఈగపులి

īgapuli (romanization)
ఈగపులులు (plural)


పట్టు

head

పట్టు • (paṭṭu) (causal పట్టించు)

paṭṭu (romanization)
నేను (durative first-person)
మేము (durative first-person)
పట్టాను (durative first-person singular)
పట్టాము (durative first-person plural)
నీవు (durative second-person)
మీరు (durative second-person)
పట్టావు (durative second-person singular)
పట్టారు (durative plural second-person)
అతను (durative masculine third-person)
వారు (durative masculine third-person)
పట్టాడు (durative masculine singular third-person)
పట్టారు (durative masculine plural third-person)
ఆమె (durative feminine third-person)
వారు (durative feminine third-person)
పట్టింది (durative feminine singular third-person)
పట్టారు (durative feminine plural third-person)
పట్టింది (durative singular)
పట్టారు (durative plural)

Cognate with Tamil பற்று (paṟṟu), Kannada ಪತ್ತು (pattu), and Malayalam പറ്റുക (paṟṟuka).

ఎలుక యెంత యేడ్చినా, పిల్లి తన పట్టు వదలదు.

However much the rat may cry, the cat will not let go her hold.

eluka yenta yēḍcinā, pilli tana paṭṭu vadaladu.


పట్టు

From Sanskrit पट्ट (paṭṭa, “cloth, woven silk”). Cognate with Malayalam പട്ട് (paṭṭŭ), Tamil பட்டு (paṭṭu) and Dhivehi ފަށި (faṣi, “silk”).

bor

a fine fibre excreted by the silkworm, silk

A fine, soft cloth woven from silk fibres


దిష్టి

te-noun

దిష్టి • (diṣṭi) ? (plural దిష్టులు)


అచ్చతెలుగు

అచ్చతెలుగు • (accatelugu) ? (plural అచ్చతెలుగులు)

accatelugu (romanization)
అచ్చతెలుగులు (plural)


దిగుమతి

దిగుమతి • (digumati) ? (plural దిగుమతులు)

digumati (romanization)
దిగుమతులు (plural)

Importation: The act or an instance of importing.


ఎగుమతి

egumati (romanization)
ఎగుమతులు (plural)


పంగనామము

పంగనామము • (paṅganāmamu) ? (plural పంగనామములు)

paṅganāmamu (romanization)
పంగనామములు (plural)

fork-like mark worn on the forehead by the Vaishnavaites.


తేటగీతి

te-proper noun

తేటగీతి • (tēṭagīti) ?

af

తేట (tēṭa) + గీతి (gīti)


దేశస్థుడు

te-noun

దేశస్థుడు • (dēśasthuḍu) ? (plural దేశస్థులు)

dēśasthuḍu (romanization)
దేశస్థులు (plural)


పాలిండ్లు

పాలిండ్లు • (pāliṇḍlu) ? (plural పాలిండ్ళ్ళు)

pāliṇḍlu (romanization)
పాలిండ్ళ్ళు (plural)

పాలు (pālu) + ఇండ్లు (iṇḍlu)

compound

పాలు (pālu) + ఇండ్లు (iṇḍlu)


దేశభాష

te-noun

దేశభాష • (dēśabhāṣa) ? (plural దేశభాషలు)

dēśabhāṣa (romanization)
దేశభాషలు (plural)

From Sanskrit देश (deśa, “point, region, spot, place, part, portion; province, country, kingdom”) + भाषा (bhāṣā, “speech, language”).


దేశాచారము

te-noun

దేశాచారము • (dēśācāramu) ? (plural దేశాచారములు)

dēśācāramu (romanization)
దేశాచారములు (plural)

From Sanskrit देश (deśa, “point, region, spot, place, part, portion; province, country, kingdom”) + आचार (ācāra, “custom, practice, usage, traditional or immemorial usage”) + -ము (-mu).


బీరకాయ

బీరకాయ • (bīrakāya) n (plural బీరకాయలు)

bīrakāya (romanization)
బీరకాయలు (plural)

Luffa acutangula
Luffa acutangula#Translingual

(botany) the unripe fruit of the sharp-angled cucumber (Luffa acutangula); angled loofah, sinkwa towelsponge


దేశాధిపతి

దేశాధిపతి • (dēśādhipati) ? (plural దేశాధిపతులు)

dēśādhipati (romanization)
దేశాధిపతులు (plural)

From Sanskrit देश (deśa, “point, region, spot, place, part, portion; province, country, kingdom”) అధిపతి (adhipati).


సమాసము

samāsamu (romanization)
సమాసములు (plural)

From Sanskrit समास (samāsa) + -ము (-mu).

Composition of words, formation of compound terms.

(linguistics, lexicography) A combination of several words into one, all but the final being devoid of the signs of case, a compound word.


తేట

Clearness, transparency, purity, brightness.


తేట

head

తేట • (tēṭa)

Clear, transparent, pure, evident, distinct.


శాకము

te-noun

శాకము • (śākamu) ? (plural శాకములు)


తాకు

head

తాకు • (tāku) (causal తాకించు)


బీర

sharp-angled cucumber (Luffa acutangula).


ఇండ్లు

ఇండ్లు • (iṇḍlu)

ఇల్లు ఇల్లు#Telugu


అడవులు

అడవులు • (aḍavulu)

అడవి అడవి#Telugu


పట్టుచీర

te-noun

పట్టుచీర • (paṭṭucīra) ? (plural పట్టుచీరలు)

paṭṭucīra (romanization)
పట్టుచీరలు (plural)

పట్టు (paṭṭu) + చీర (cīra)

compound

పట్టు (paṭṭu) + చీర (cīra)


మహాగ్రీవి

te-noun

మహాగ్రీవి • (mahāgrīvi) ? (plural మహాగ్రీవులు)

mahāgrīvi (romanization)
మహాగ్రీవులు (plural)


సంయుక్తము

head

సంయుక్తము • (saṁyuktamu)

te-adj

సంయుక్తము • (saṁyuktamu)


సంప్రోక్షణము

te-noun

సంప్రోక్షణము • (samprōkṣaṇamu) ? (plural సంప్రోక్షణములు)

samprōkṣaṇamu (romanization)
సంప్రోక్షణములు (plural)


కన్నులవిందు

కన్నులవిందు • (kannulavindu) ? (plural కన్నులవిందులు)

kannulavindu (romanization)
కన్నులవిందులు (plural)


సంభాషణ

సంభాషణ • (sambhāṣaṇa) ? (plural సంభాషణలు)

sambhāṣaṇa (romanization)
సంభాషణలు (plural)


ఖి

A Telugu ligature from ఖ (kha) and ఇ (i).


సంరక్షణ

సంరక్షణ • (saṁrakṣaṇa) ? (plural సంరక్షణలు)

saṁrakṣaṇa (romanization)
సంరక్షణలు (plural)

protection, sustaining, support, maintenance, nourishment, guardianship, charge, patronage.


సంభ్రమము

సంభ్రమము • (sambhramamu) ? (plural సంభ్రమములు)

sambhramamu (romanization)
సంభ్రమములు (plural)

passion, emotion, confusion, excitement, agitation, flurry, hurry.


సంభావన

సంభావన • (sambhāvana) ? (plural సంభావనలు)

sambhāvana (romanization)
సంభావనలు (plural)

Alms or money distributed among Brahmins.


సరాసరి

sarāsari (romanization)
సరాసరులు (plural)


సత్రాజిత్తు

te-proper noun

సత్రాజిత్తు • (satrājittu) m


సంబరము

te-noun

సంబరము • (sambaramu) ? (plural సంబరములు)

sambaramu (romanization)
సంబరములు (plural)


సకలము

sakalamu (romanization)
సకలములు (plural)


సబ్బులు

సబ్బు సబ్బు#Telugu


సకిలింత

సకిలింత • (sakilinta) ? (plural సకిలింతలు)

sakilinta (romanization)
సకిలింతలు (plural)


సంవాదము

సంవాదము • (saṁvādamu) ? (plural సంవాదములు)

saṁvādamu (romanization)
సంవాదములు (plural)

A conference, discussion, dispute, contention, wrangling.


సత్రము

satramu (romanization)
సత్రములు (plural)

A choultry or rest house for travellers, an inn or hotel.


భ్రమరము

భ్రమరము • (bhramaramu) ? (plural భ్రమరములు)

bhramaramu (romanization)
భ్రమరములు (plural)

* From Sanskrit भ्रमर (bhramara, “large black bee”) + -ము (-mu)

uder

The large black carpenter bee (Xylocopa).


సంశయము

te-noun

సంశయము • (saṁśayamu) ? (plural సంశయములు)

saṁśayamu (romanization)
సంశయములు (plural)

doubt, uncertainty, suspicion, hesitation.


సంయుక్తాక్షరము

సంయుక్తాక్షరము • (saṁyuktākṣaramu) ? (plural సంయుక్తాక్షరములు)

saṁyuktākṣaramu (romanization)
సంయుక్తాక్షరములు (plural)

From సంయుక్తము (saṁyuktamu, “combined, joined, united”) + అక్షరము (akṣaramu, “letter”).


సన్నిధానము

te-noun

సన్నిధానము • (sannidhānamu) ? (plural సన్నిధానములు)

sannidhānamu (romanization)
సన్నిధానములు (plural)


సత్తువ

sattuva (romanization)
సత్తువలు (plural)

strength, vigour, force, power, energy, capability.


సమీకరణము

సమీకరణము • (samīkaraṇamu) ? (plural సమీకరణములు)

samīkaraṇamu (romanization)
సమీకరణములు (plural)


సఫలము

From Sanskrit सफल (saphala) + -ము (-mu).


సదస్సు

sadassu (romanization)
సదస్సులు (plural)


సంభవము

సంభవము • (sambhavamu) ? (plural సంభవములు)

sambhavamu (romanization)
సంభవములు (plural)

From Sanskrit सम्भव (sambhava) + -ము (-mu).


సదనము

sadanamu (romanization)
సదనములు (plural)

Borrowed from Sanskrit सदन (sadana) + -ము (-mu).


సెనగలు

సెనగ సెనగ#Telugu


సఖి

Borrowed from Sanskrit सखी (sakhī, “a female friend or companion”).


సముదాయము

te-noun

సముదాయము • (samudāyamu) ? (plural సముదాయములు)

samudāyamu (romanization)
సముదాయములు (plural)


సంబంధము

సంబంధము • (sambandhamu) m (plural సంబంధములు)

sambandhamu (romanization)
సంబంధములు (plural)

Borrowed from Sanskrit सम्बन्ध (sambandha) + -ము (-mu).

bor+

(grammar) the sense of the possessive case


సభ

A convocation, court, an assembly, meeting, council, association, society.


సమాజము

samājamu (romanization)
సమాజములు (plural)

ఆర్య సమాజము
ārya samājamu


సరీసృపము

te-noun

సరీసృపము • (sarīsr̥pamu) ? (plural సరీసృపములు)

sarīsr̥pamu (romanization)
సరీసృపములు (plural)

Learned borrowing from Sanskrit सरीसृप (sarīsṛpa).


సమీపము

samīpamu (romanization)
సమీపములు (plural)


సరోజిని

te-noun

సరోజిని • (sarōjini) f (plural సరోజినులు)

sarōjini (romanization)
సరోజినులు (plural)


సస్యము

sasyamu (romanization)
సస్యములు (plural)


సాంగము

head

సాంగము • (sāṅgamu)

Having all the members or parts, comprising all the subdivisions, complete, perfect, full.


సప్తాశ్వుడు

te-proper noun

సప్తాశ్వుడు • (saptāśvuḍu) m

(literary) One who rides on seven horses.


సమ్మతి

sammati (romanization)
సమ్మతులు (plural)


సాంఖ్యము

te-noun

సాంఖ్యము • (sāṅkhyamu) ? (plural సాంఖ్యములు)

sāṅkhyamu (romanization)
సాంఖ్యములు (plural)

ratiocination, the name of a certain school of philosophy called the Sankhya philosophy.


సలిలము

salilamu (romanization)
సలిలములు (plural)

సిరి తా వచ్చిన వచ్చును, సరళముగ నారికేళ సలిలము భంగిన్.
siri tā vaccina vaccunu, saraḷamuga nārikēḷa salilamu bhaṅgin.


సమూహము

samūhamu (romanization)
సమూహములు (plural)

From Sanskrit समूह (samūha, “collection, assemblage, aggregate, heap, number, multitude; association, corporation, community”) + -ము (-mu).

uder

A crowd, multitude, number, flock, heap, quantity.


సమావేశము

te-noun

సమావేశము • (samāvēśamu) ? (plural సమావేశములు)

samāvēśamu (romanization)
సమావేశములు (plural)


సాంబశివుడు

సాంబశివుడు • (sāmbaśivuḍu) ? (plural సాంబశివులు)

sāmbaśivuḍu (romanization)
సాంబశివులు (plural)


సాటి

సాటి • (sāṭi) ? (plural సాటులు)


సాటి

head

సాటి • (sāṭi)


సర్పము

sarpamu (romanization)
సర్పములు (plural)

Serpent: A snake, legless reptile of the sub-order Serpentes with a long, thin body and a fork-shaped tongue.


అడవి

Possibly borrowed from Prakrit 𑀅𑀟𑀯𑀻 (aḍavī), from Sanskrit अटवि (aṭavi, “forest”). Robert Caldwell suggested that it might be a native Dravidian word based on its presence in the Cilappatikaram. Cognate with Tamil அடவி (aṭavi, “forest”), Kannada ಅಡವಿ (aḍavi, “forest”) and Malayalam അടവി (aṭavi, “forest”). Doublet of అటవి (aṭavi).

కండ్లకు గంతకట్టి అడవిలో వదిలిపెట్టబడ్డ వానివలె

Like blindfolding (and pinioning) a man and leaving him in the jungle.

kaṇḍlaku gantakaṭṭi aḍavilō vadilipeṭṭabaḍḍa vānivale

forest (a dense collection of trees covering a relatively large area)


అడవి

అడవి • (aḍavi)

te-adj

అడవి • (aḍavi)

అడవిపంది


మూషకము

te-noun

మూషకము • (mūṣakamu) ? (plural మూషకములు)

mūṣakamu (romanization)
మూషకములు (plural)

From Sanskrit मूषक (mūṣaka) + -ము (-mu).


సన్మానము

సన్మానము • (sanmānamu) ? (plural సన్మానములు)

sanmānamu (romanization)
సన్మానములు (plural)

From Sanskrit सन्मान (sanmāna) + -ము (-mu).


దృష్టి

దృష్టి • (dr̥ṣṭi) ? (plural దృష్టులు)


ఖై

A Telugu ligature from ఖ (kha) and ఐ (ai).


ఖొ

A Telugu ligature from ఖ (kha) and ఒ (o).


ఖె

A Telugu ligature from ఖ (kha) and ఎ (e).


ఎద్దులు

head

ఎద్దులు • (eddulu)

ఎద్దు ఎద్దు#Telugu


పొట్టితనము

te-noun

పొట్టితనము • (poṭṭitanamu) ? (plural పొట్టితనములు)

poṭṭitanamu (romanization)
పొట్టితనములు (plural)


పొట్టి

head

పొట్టి • (poṭṭi)

te-adj

పొట్టి • (poṭṭi)

పొట్టి పిచ్చుక


హర్మ్యము

te-noun

హర్మ్యము • (harmyamu) ? (plural హర్మ్యములు)

harmyamu (romanization)
హర్మ్యములు (plural)


హరిద్ర

haridra (romanization)
హరిద్రలు (plural)


హరాద్రి

హరాద్రి • (harādri) ? (plural హరాద్రులు)

harādri (romanization)
హరాద్రులు (plural)


హరుడు

From Sanskrit हर (hara, “seizer, destroyer”) + -డు (-ḍu).


హద్దు

Borrowed from Hindustani हद / حد (had, hadd).

ఆకాశం నీ హద్దురా


హస్తిని

హస్తిని • (hastini) f (plural హస్తినులు)

hastini (romanization)
హస్తినులు (plural)

From Sanskrit हस्तिन् (hastin) + -ఇ (-i).

The Hindu poets divide all beautiful women into four classes called (1) హస్తిని, (2) శంఖిని, (3) చిత్రిణి and (4) పద్మిని; which answer to Juno, Flora, Venus and Minerva, respectively: A woman of the stolid type.


ఖైదీ

Ultimately borrowed from Classical Persian قیدی (qaydī). Cognate with Hindi क़ैदी (qaidī) and Tamil கைதி (kaiti).

ఖైదీ 1983లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా.
khaidī veyyi tom'midi vandala enabhai mūḍulō viḍudalaina oka telugu sinimā.
Khaidi is a Telugu movie released in 1983.


ఎద్దు

Inherited from Proto-Dravidian *erutu. Cognate with Tamil எருது (erutu), Malayalam എരുത് (erutŭ) and Kannada ಎತ್ತು (ettu).


స్తి

head

స్తి • (sti)

A Telugu ligature from స (sa) and తి (ti).


తా

సిరి తా వచ్చిన వచ్చును
siri tā vaccina vaccunu


హరితము

haritamu (romanization)
హరితములు (plural)

From Sanskrit हरित (harita) + -ము (-mu).


తే

తేటగీతి తేటగీతి#Telugu


హరిణము

hariṇamu (romanization)
హరిణములు (plural)

From Sanskrit हरिण (hariṇa) + -ము (-mu).


గే

ఘనంగా 'గే' యువరాజు పెళ్లి

2022 July 11, “Gay Marriage: ఘనంగా 'గే' యువరాజు పెళ్లి”, in Eenadu:


ఖా

A Telugu ligature from ఖ (kha) and ఆ (ā).


పుటలు

పుటలు • (puṭalu)


అంభోధి

ambhōdhi (romanization)
అంభోధులు (plural)


అంబిక

Borrowed from Sanskrit अम्बिका (ambikā, “mother, good woman”).

bor

(Hinduism) A name of Parvati, wife of Shiva.


కాటా

te-noun

కాటా • (kāṭā) ? (plural కాటాలు)


క్లుప్తాక్షరము

క్లుప్తాక్షరము • (kluptākṣaramu) ? (plural క్లుప్తాక్షరములు)

kluptākṣaramu (romanization)
క్లుప్తాక్షరములు (plural)


ఏకాక్షరము

ఏకాక్షరము • (ēkākṣaramu) ? (plural ఏకాక్షరములు)

ēkākṣaramu (romanization)
ఏకాక్షరములు (plural)


శిలాక్షరము

శిలాక్షరము • (śilākṣaramu) ? (plural శిలాక్షరములు)

śilākṣaramu (romanization)
శిలాక్షరములు (plural)

From Sanskrit शिलाक्षर (śilākṣara) + -ము (-mu).


త్రాసు

త్రాసు • (trāsu) n (plural త్రాసులు)

Borrowed from Hindi तराज़ू (tarāzū) or Urdu ترازو (tarāzū).

A pair of scales: a device for weighing goods for sale.


అంశము

అంశము • (aṁśamu) ? (plural అంశములు)

A share, part, portion, a fraction; the denominator of one; a degree of latitude or longitude; a subject.


ఒత్తక్షరము

ఒత్తక్షరము • (ottakṣaramu) ? (plural ఒత్తక్షరములు)

ottakṣaramu (romanization)
ఒత్తక్షరములు (plural)

(phonetics) An aspirated letter, like ఫ, ఖ, ఠ, ఢ, ఝ, ఛ.


శివాణి

te-proper noun

శివాణి • (śivāṇi) f


క్లుప్తము

head

క్లుప్తము • (kluptamu)

te-adj

క్లుప్తము • (kluptamu)

Learned borrowing from Sanskrit कॢप्त (kḷpta).


శీర్షము

te-noun

శీర్షము • (śīrṣamu) ? (plural శీర్షములు)

śīrṣamu (romanization)
శీర్షములు (plural)

Sanskrit शीर्ष (śīrṣa, “head, skull”) + -ము (-mu).


కం

A Telugu ligature of క (ka) and అం (aṁ).


ఫి

A Telugu ligature from ఫ్ (ph) and ఇ (i).


ర్చీ

head

ర్చీ • (rcī)

A Telugu ligature from ర (ra) and చీ (cī).


కుర్చీ

te-noun

కుర్చీ • (kurcī) ? (plural కుర్చీలు)

Borrowed from Arabic كُرْسِيّ (kursiyy).


శీర్షాసనము

శీర్షాసనము • (śīrṣāsanamu) ? (plural శీర్షాసనములు)

śīrṣāsanamu (romanization)
శీర్షాసనములు (plural)

From Sanskrit शीर्ष (śīrṣa, “head, skull”) + आसन (āsana, “seat, chair; sitting, way of sitting”) + -ము (-mu).

(yoga) asana (body position) usually practiced by Yoga.

te:శీర్షాసనము


భోజనము

భోజనము • (bhōjanamu) n (plural భోజనములు)

bhōjanamu (romanization)
భోజనములు (plural)

From Sanskrit भोजन (bhojana, “the act of eating; a meal, food”) + -ము (-mu). Doublet of బోనము (bōnamu).


ఎద్దడి

te-noun

ఎద్దడి • (eddaḍi) ? (plural ఎద్దళ్ళు)


ఎనమన్నూరు

ఎనమన్నూరు • (enamannūru) ? (plural ఎనమన్నూళ్ళు)

enamannūru (romanization)
ఎనమన్నూళ్ళు (plural)


ఎనుబది

enubadi (romanization)
ఎనుబదులు (plural)


ఎనుపోతు

ఎనుపోతు • (enupōtu) m (plural ఎనుపోతులు)

enupōtu (romanization)
ఎనుపోతులు (plural)


ఎదురొత్తు

ఎదురొత్తు • (edurottu) ? (plural ఎదురొత్తులు)

edurottu (romanization)
ఎదురొత్తులు (plural)

A return push during sexual intercourse.


లో

A Telugu ligature from ల (la) and ఓ (ō).


లో

(grammar) (sixth case ending.) in, within, inside.


లో

In, within, inside of, amongst, among, of.


ప్రేమపక్షులు

head

ప్రేమపక్షులు • (prēmapakṣulu)

ప్రేమపక్షి ప్రేమపక్షి#Telugu


రామాలయం

te-noun

రామాలయం • (rāmālayaṁ) ? (plural రామాలయాలు)

rāmālayaṁ (romanization)
రామాలయాలు (plural)

రామాలయము రామాలయము#Telugu

Alternative form of రామాలయము (rāmālayamu)


ఆలయం

ఆలయము ఆలయము#Telugu


భాగహారము

భాగహారము • (bhāgahāramu) ? (plural భాగహారములు)

bhāgahāramu (romanization)
భాగహారములు (plural)


ప్రేమపక్షి

ప్రేమపక్షి • (prēmapakṣi) ? (plural ప్రేమపక్షులు)

prēmapakṣi (romanization)
ప్రేమపక్షులు (plural)

Sanskritic formation from ప్రేమ (prēma, “love, affection, kindness”) + పక్షి (pakṣi, “bird”).


భాగస్వామి

te-noun

భాగస్వామి • (bhāgasvāmi) ? (plural భాగస్వాములు)

bhāgasvāmi (romanization)
భాగస్వాములు (plural)


భాగవతము

From Sanskrit भागवत (bhāgavata) + -ము (-mu).

(Hinduism) The name of a celebrated Hindu poem describing the life of Krishna.


కడసారి

కడసారి • (kaḍasāri) ? (plural కడసారులు)

kaḍasāri (romanization)
కడసారులు (plural)


కడసారి

head

కడసారి • (kaḍasāri)

te-adj

కడసారి • (kaḍasāri)


నిమ్మ

నిమ్మపండు


పండించు

head

పండించు • (paṇḍiñcu)


ప్రియము

te-noun

ప్రియము • (priyamu) n (plural ప్రియములు)

priyamu (romanization)
ప్రియములు (plural)

Borrowed from Sanskrit प्रिय (priya, “dear, beloved”) + -ము (-mu, nominal suffix).


కడలి

Cognate with Kannada ಕಡಲು (kaḍalu), Malayalam കടൽ (kaṭal, “sea”) Tamil கடல் (kaṭal, “ocean, sea”), Tulu ಕಡಲ್ (kaḍalŭ, “sea”).


కొండచిలువ

te-noun

కొండచిలువ • (koṇḍaciluva) ? (plural కొండచిలువలు)

koṇḍaciluva (romanization)
కొండచిలువలు (plural)


కడలికూతురు

కడలికూతురు • (kaḍalikūturu) f (plural కడలికూతుళ్ళు)

kaḍalikūturu (romanization)
కడలికూతుళ్ళు (plural)

Compound of కడలి (kaḍali, “sea”) + కూతురు (kūturu, “daughter”).

com+

An epithet of Lakshmi, the Hindu goddess of prosperity, said to have sprung from the ocean when it was churned by the gods and demons.


కొండముచ్చు

te-noun

కొండముచ్చులు

కొండముచ్చు • (koṇḍamuccu) ? (plural కొండముచ్చులు)

koṇḍamuccu (romanization)
కొండముచ్చులు (plural)


తామర

Ringworm: A contagious fungal infection of the skin, characterised by ring-shaped discoloured patches, covered by vesicles or scales.


భూ

A Telugu ligature from భ (bha) and ఊ (ū).


కనుము

The day after a feast, such as the Pongal feast.


వ్వ

A Telugu ligature from వ్ (v) and వ (va).


అవ్వ

Cognate with Tamil ஔவை (auvai, “mother”).


ముండ్లు

head

ముండ్లు • (muṇḍlu)

ముల్లు ముల్లు#Telugu


రతిభంగిమలు

రతిభంగిమ రతిభంగిమ#Telugu


రాగం

రాగము రాగము#Telugu


డ్లు

డ్లు • (ḍlu)

A Telugu ligature from డ (ḍa) and లు (lu).


సురతము

suratamu (romanization)
సురతములు (plural)


కడుగు

The water in which rice or any other grain has been washed


కడుగు

కడుగు • (kaḍugu) (causal కడిగించు)

kaḍugu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
కడిగాను (first-person past singular)
కడిగాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
కడిగావు (past second-person singular)
కడిగారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
కడిగాడు (masculine past singular third-person)
కడిగారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
కడిగింది (feminine past singular third-person)
కడిగారు (feminine past plural third-person)
కడిగింది (past singular)
కడిగారు (past plural)

Cognate with Malayalam കഴുകുക (kaḻukuka), Tamil கழுவு (kaḻuvu).

to wash or clean with water, lave, cleanse


శంఖిని

te-noun

శంఖిని • (śaṅkhini) f (plural శంఖినులు)

śaṅkhini (romanization)
శంఖినులు (plural)


రతిభంగిమ

రతిభంగిమ • (ratibhaṅgima) ? (plural రతిభంగిమలు)

ratibhaṅgima (romanization)
రతిభంగిమలు (plural)

sexual intercourse
sexual intercourse#English

sex position (the physical position of two or more lovers for sexual intercourse)


పురుషాయితము

పురుషాయితము • (puruṣāyitamu) ? (plural పురుషాయితములు)

puruṣāyitamu (romanization)
పురుషాయితములు (plural)

te:పురుషాయితము


గొంతునొప్పి

గొంతునొప్పి • (gontunoppi) n (plural గొంతునొప్పులు)

gontunoppi (romanization)
గొంతునొప్పులు (plural)

Compound of గొంతు (gontu, “throat”) + నొప్పి (noppi, “pain”).


నిమ్మపండు

te-noun

నిమ్మపండు • (nimmapaṇḍu) ? (plural నిమ్మపంళ్ళు)

nimmapaṇḍu (romanization)
నిమ్మపంళ్ళు (plural)

lemon flesh:

lemon rind:

A bright shade of yellow associated with lemon fruits.


వానరము

vānaramu (romanization)
వానరములు (plural)

From Sanskrit वानर (vānara) + -ము (-mu); Cognate with Tamil வானரம் (vāṉaram).


కళాశాలలు

head

కళాశాలలు • (kaḷāśālalu)

కళాశాల కళాశాల#Telugu


శంఖపాణి

te-noun

శంఖపాణి • (śaṅkhapāṇi) ? (plural శంఖపాణులు)

śaṅkhapāṇi (romanization)
శంఖపాణులు (plural)

(Hinduism) The conch bearer, Lord Vishnu.


పద్మాలయ

పద్మాలయ • (padmālaya) f (plural పద్మాలయలు)

padmālaya (romanization)
పద్మాలయలు (plural)

The goddess Lakshmi, so named because her dwelling is Padma, the lily.


కుమారి

కుమారి • (kumāri) f (plural కుమారులు)


చిత్రిణి

చిత్రిణి • (citriṇi) f (plural చిత్రిణులు)

citriṇi (romanization)
చిత్రిణులు (plural)


ముద్రాక్షరశాల

ముద్రాక్షరశాల • (mudrākṣaraśāla) ? (plural ముద్రాక్షరశాలలు)

mudrākṣaraśāla (romanization)
ముద్రాక్షరశాలలు (plural)


లక్షలు

head

లక్షలు • (lakṣalu)

లక్ష లక్ష#Telugu


టంకశాల

te-noun

టంకశాల • (ṭaṅkaśāla) ? (plural టంకశాలలు)

ṭaṅkaśāla (romanization)
టంకశాలలు (plural)

టంకం (ṭaṅkaṁ) + శాల (śāla)

compound

టంకం (ṭaṅkaṁ) + శాల (śāla)

mint: a building or institution where money (originally, only coins) is produced under government licence.


కళాశాల

te-noun

కళాశాల • (kaḷāśāla) ? (plural కళాశాలలు)

kaḷāśāla (romanization)
కళాశాలలు (plural)


నూరువేలు

head

నూరువేలు • (nūruvēlu)


పది లక్షలు

te-noun

పది లక్షలు • (padi lakṣalu) ? (plural పది లక్షళ్ళు)

padi lakṣalu (romanization)
పది లక్షళ్ళు (plural)


ఇప్పచెట్టు

ఇప్పచెట్టు • (ippaceṭṭu) ? (plural ఇప్పచెట్లు)

ippaceṭṭu (romanization)
ఇప్పచెట్లు (plural)

ఇప్ప (ippa) + చెట్టు (ceṭṭu)

compound

ఇప్ప (ippa) + చెట్టు (ceṭṭu)

Madhuca longifolia
Madhuca longifolia#Translingual

The butter tree, or mahwa tree (Madhuca longifolia).


లక్షణము

te-noun

లక్షణము • (lakṣaṇamu) ? (plural లక్షణములు)

lakṣaṇamu (romanization)
లక్షణములు (plural)

ఆ రోగ లక్షణములను చెప్పుచున్నాను.

I will now describe the symptoms of that disease.

A symptom, an indication; a characteristic, attribute, quality; a predicate, any thing by which an object is designated, or distinguished.


విశ్వవిద్యాలయము

విశ్వవిద్యాలయములు

విశ్వవిద్యాలయము • (viśvavidyālayamu) ? (plural విశ్వవిద్యాలయములు)

viśvavidyālayamu (romanization)
విశ్వవిద్యాలయములు (plural)

From విశ్వ (viśva, “universe, world”) + విద్యాలయము (vidyālayamu, “school”), likely influenced by English university.

com

in []

విశ్వవిద్యాలయము at Telugu On-line Dictionaries Project on Andhra Bharati, partially sponsored by the Telugu Association of North America (in Telugu)


ఆదాయము

te-noun

ఆదాయము • (ādāyamu) ? (plural ఆదాయములు)

ādāyamu (romanization)
ఆదాయములు (plural)


పాఠశాలలు

head

పాఠశాలలు • (pāṭhaśālalu)

పాఠశాల పాఠశాల#Telugu


తొన

A division in an orange or other similar fruit.


వ్యయము

vyayamu (romanization)
వ్యయములు (plural)

From Sanskrit व्यय (vyaya, “spending, expense”) + -ము (-mu).

uder

expenditure: an amount expended; an expense.


మంజూష

te-noun

మంజూష • (mañjūṣa) ? (plural మంజూషలు)


గిరులు

గిరి గిరి#Telugu


అసురులు

అసురుడు అసురుడు#Telugu


అసురసంధ్య

అసురసంధ్య • (asurasandhya) ? (plural అసురసంధ్యలు)

asurasandhya (romanization)
అసురసంధ్యలు (plural)


అసురధ్రువము

అసురధ్రువము • (asuradhruvamu) ? (plural అసురధ్రువములు)

asuradhruvamu (romanization)
అసురధ్రువములు (plural)


ఇప్ప

Inherited from Proto-Dravidian *iruppay.

mahua tree, butter tree (Madhuca longifolia var. latifolia, syn. Bassia latifolia)


పరశువు

paraśuvu (romanization)
పరశువులు (plural)


మధూకము

మధూకము • (madhūkamu) ? (plural మధూకములు)

madhūkamu (romanization)
మధూకములు (plural)

the butter tree or mahua tree (Madhuca longifolia).


ఆరోగ్యం

ఆరోగ్యం • (ārōgyaṁ) ? (plural ఆరోగ్యాలు)

ārōgyaṁ (romanization)
ఆరోగ్యాలు (plural)

ఆరోగ్యము ఆరోగ్యము#Telugu


అసురుడు

asuruḍu (romanization)
అసురులు (plural)
అసురుడు (nominative singular)
అసురులు (nominative plural)
అసురుని (accusative singular)
అసురుల (accusative plural)
అసురునితో (instrumental singular)
అసురులతో (instrumental plural)
అసురునికొరకు (dative singular)
అసురులకొరకు (dative plural)
అసురునివలన (ablative singular)
అసురులవలన (ablative plural)
అసురునియొక్క (genitive singular)
అసురులయొక్క (genitive plural)
అసురునియందు (locative singular)
అసురులయందు (locative plural)
ఓయి అసురుడా (singular vocative)
ఓరి అసురులారా (plural vocative)

te-noun-decl

అసురునికొరకు

అసురునియొక్క

ఓరి అసురులారా

Learned borrowing from Sanskrit असुर (asura, “evil spirit, demon, ghost”) + -డు (-ḍu).


సాయంకాలము

te-noun

సాయంకాలము • (sāyaṅkālamu) ? (plural సాయంకాలములు)

sāyaṅkālamu (romanization)
సాయంకాలములు (plural)


గిరి

Borrowed from Sanskrit गिरि (giri); cognate with Kannada ಗಿರಿ (giri).


చిత్రగుప్తుడు

te-proper noun

చిత్రగుప్తుడు • (citraguptuḍu) m

From Sanskrit चित्रगुप्त (citragupta) + -డు (-ḍu).

Name of the accountant of Yama, the god of Death.


చింతకాయ

te-noun

చింతకాయ • (cintakāya) ? (plural చింతకాయలు)

cintakāya (romanization)
చింతకాయలు (plural)


చింతకాయలు

చింతకాయ చింతకాయ#Telugu


గడ్డలు

head

గడ్డలు • (gaḍḍalu)

గడ్డ గడ్డ#Telugu


కాగితం

te-noun

కాగితం • (kāgitaṁ) ? (plural కాగితాలు)

kāgitaṁ (romanization)
కాగితాలు (plural)

కాగితము కాగితము#Telugu


బొండము

బొండము • (boṇḍamu) ? (plural బొండములు)

boṇḍamu (romanization)
బొండములు (plural)

A coconut with the husk (colloquially used to denote the tender coconut).


క్షయ

phthisis: An atrophy of the body or part of the body, especially pulmonary tuberculosis.


వేట

A sheep or goat set apart for slaughter.


సీమ

country; (colloquial) a foreign country, a region, a kingdom.


కాగితము

కాగితము • (kāgitamu) ? (plural కాగితములు)

kāgitamu (romanization)
కాగితములు (plural)

Borrowed from Classical Persian کاغذ (kāğaz). Compare Assamese কাগজ (kagoz), Bengali কাগজ (kagoj), Bhojpuri कागज (kāgaj), Gujarati કાગળ (kāgaḷ), Kannada ಕಾಗದ (kāgada), Marathi कागद (kāgad), Punjabi ਕਾਗ਼ਜ਼ (kāġaz), Marwari कागद (kāgad), Tamil காகிதம் (kākitam).


శుభాకాంక్షలు

head

శుభాకాంక్షలు • (śubhākāṅkṣalu)


కాంక్ష

te-noun

కాంక్ష • (kāṅkṣa) ? (plural కాంక్షలు)


ముందుమాట

ముందుమాట • (mundumāṭa) ? (plural ముందుమాటలు)

mundumāṭa (romanization)
ముందుమాటలు (plural)


మాటలు

head

మాటలు • (māṭalu)


ఈతకొలను

te-noun

ఈతకొలను • (ītakolanu) ? (plural ఈతకొలనులు)

ītakolanu (romanization)
ఈతకొలనులు (plural)


భరతనాట్యం

భరతనాట్యం • (bharatanāṭyaṁ) ? (plural భరతనాట్యాలు)

bharatanāṭyaṁ (romanization)
భరతనాట్యాలు (plural)

Bharatanatyam: a form of classical dance originating in the South Indian state of Tamil Nadu.

te:భరతనాట్యం


నింద

ఏలిన పతి నింద సేయ కెన్నడు
ēlina pati ninda sēya kennaḍu


ఈతకల్లు

From ఈత (īta, “date tree”) + కల్లు (kallu, “toddy”).


కథాకళి

te-noun

కథాకళి • (kathākaḷi) ? (plural కథాకళులు)

kathākaḷi (romanization)
కథాకళులు (plural)

kathakali: an Indian Classical dance of Kerala.


కథక్

kathak: one of the 8 classical dance forms of India.


ఈతపండు

ఈతపండు • (ītapaṇḍu) ? (plural ఈతపంళ్ళు)

ītapaṇḍu (romanization)
ఈతపంళ్ళు (plural)


ఎదురీత

edurīta (romanization)
ఎదురీతలు (plural)


కూచిపూడి

కూచిపూడి • (kūcipūḍi) ? (plural కూచిపూళ్ళు)

kūcipūḍi (romanization)
కూచిపూళ్ళు (plural)

Kuchipudi: an Indian Classical dance originating from South Indian state of Andhra Pradesh.


కూచిపూడి

te-proper noun

కూచిపూడి • (kūcipūḍi) ?


చుంబనం

cumbanaṁ (romanization)
చుంబనాలు (plural)

చుంబనము చుంబనము#Telugu


ముద్దుగా

head

ముద్దుగా • (muddugā)


సంధ్యావందనము

te-noun

సంధ్యావందనము • (sandhyāvandanamu) ? (plural సంధ్యావందనములు)

sandhyāvandanamu (romanization)
సంధ్యావందనములు (plural)

From సంధ్య (sandhya) + వందనము (vandanamu).


మాట

Ultimately from Proto-Dravidian *māṯ(ṯ/-tt-) (“changed, altered”), whence మాఱు (māṟu), మాఱ్పు (māṟpu). Cognate with Kannada ಮಾತು (mātu), Tamil மாட்டு (māṭṭu).

cog

Tamil மாட்டு (māṭṭu)

ఉపనయనమునాటి మాట వుండక పోదు

The word (taught) on the day of Upanayana will not be forgotten.

జాతి నెపమున సూత సుతునకిందు నిలువ అర్హత లేదందువా? ఎంత మాట, ఎంత మాట!

1977, Kondaveeti Venkatakavi, "Archaryadeva!", in N. T. Rama Rao, director, Daana Veera Soora Karna (motion picture), spoken by Karna (N. T. Rama Rao):

On the pretext of caste, you claim that this charioteer has no right to stand in this competition? What words, what words!

jāti nepamuna sūta sutunakindu niluva arhata lēdanduvā? enta māṭa, enta māṭa!

నా మాట విను.

నేను వాడికి నా మాట ఇచ్చాను.

I made him a promise. (Literally: I gave him my word.)

నామాట వేరు, నీమాట వేరు.

My opinion is different; your opinion is different.


త్రివేణి

te-noun

త్రివేణి • (trivēṇi) ? (plural త్రివేణులు)

trivēṇi (romanization)
త్రివేణులు (plural)

literally: the triple-braided, an epithet of the Ganges which, according to mythology, springs in three streams from the head of Siva.


నీలగిరి

నీలగిరి • (nīlagiri) ? (plural నీలగిరులు)

nīlagiri (romanization)
నీలగిరులు (plural)


యుద్ధం

yuddhaṁ (romanization)
యుద్ధాలు (plural)

యుద్ధము యుద్ధము#Telugu


యోనిజులు

యోనిజులు • (yōnijulu) ? (plural యోనిజుళ్ళు)

yōnijulu (romanization)
యోనిజుళ్ళు (plural)


రక్తం

రక్తము రక్తము#Telugu


శివలింగము

శివలింగము • (śivaliṅgamu) ? (plural శివలింగములు)

śivaliṅgamu (romanization)
శివలింగములు (plural)

Borrowed from Sanskrit शिवलिङ्ग (śivaliṅga) + -ము (-mu). By surface analysis, శివ (śiva) + లింగము (liṅgamu).

surf

(Hinduism) the idol representing Shiva in a phallic form.


నిమ్మగడ్డి

te-noun

నిమ్మగడ్డి • (nimmagaḍḍi) ? (plural నిమ్మగడ్లు)

nimmagaḍḍi (romanization)
నిమ్మగడ్లు (plural)


చిరు

చిరి చిరి#Telugu


దరహాసము

దరహాసము • (darahāsamu) ? (plural దరహాసములు)

darahāsamu (romanization)
దరహాసములు (plural)


దుమ్ములు

head

దుమ్ములు • (dummulu)

దుమ్ము దుమ్ము#Telugu


బొక్కలు

బొక్క బొక్క#Telugu


నవ్వులు

నవ్వు నవ్వు#Telugu


బొక్క

అది పది రూపాల బొక్క.

(figurative, by extension) A loss (of money, time, resources, etc.).


గాడిదపులి

te-noun

గాడిదపులి • (gāḍidapuli) ? (plural గాడిదపులులు)

gāḍidapuli (romanization)
గాడిదపులులు (plural)

Hyena: Large, canine‐resembling carnivore belonging to the family Hyaenidae, native to Africa and Asia.


ఆమ్లం

ఆమ్లం • (āmlaṁ) ? (plural ఆమ్లాలు)

ఆమ్లము ఆమ్లము#Telugu


నయనం

నయనము నయనము#Telugu


క్ష్మ

head

క్ష్మ • (kṣma)

A Telugu ligature of క (ka), ష (ṣa) and మ (ma).


లక్ష్మణుఁడు

te-proper noun

లక్ష్మణుఁడు • (lakṣmaṇun̆ḍu) ?

లక్ష్మణుడు లక్ష్మణుడు#Telugu

Alternative form of లక్ష్మణుడు (lakṣmaṇuḍu)


గార్దభము

te-noun

గార్దభము • (gārdabhamu) ? (plural గార్దభములు)

gārdabhamu (romanization)
గార్దభములు (plural)


స్త్రీధనము

స్త్రీధనము • (strīdhanamu) ? (plural స్త్రీధనములు)

strīdhanamu (romanization)
స్త్రీధనములు (plural)

From Sanskrit स्त्री (strī, “woman, female, wife”) + Telugu ధనము (dhanamu, “treasure, property, resources, wealth”).

uder

A wife's own or private property, or property belonging to a woman over which she has independent control, pin money.


స్త్రీరత్నము

te-noun

స్త్రీరత్నము • (strīratnamu) f (plural స్త్రీరత్నములు)

strīratnamu (romanization)
స్త్రీరత్నములు (plural)

From Sanskrit स्त्री (strī, “woman”) + Sanskrit रत्न (ratna, “wealth, riches; jewel, gem”) + -ము (-mu).


స్త్రీత్వము

te-noun

స్త్రీత్వము • (strītvamu) ? (plural స్త్రీత్వములు)

strītvamu (romanization)
స్త్రీత్వములు (plural)

From Sanskrit स्त्रीत्व (strītva, “womanhood”) + -ము (-mu); or స్త్రీ (strī, “woman”) + -త్వము (-tvamu).


క్ష్మా

head

క్ష్మా • (kṣmā)

A Telugu ligature from క (ka), ష (ṣa) and మా (mā).


క్ష్మా

te-noun

క్ష్మా • (kṣmā) f (plural క్ష్మాలు)


హైమవతి

హైమవతి • (haimavati) f (plural హైమవతులు)

haimavati (romanization)
హైమవతులు (plural)

An epithet of Parvathi or of the Ganges.


హ్రీ

head

హ్రీ • (hrī)

A Telugu ligature from హ (ha) and రీ (rī).


అభిసారిక

te-noun

అభిసారిక • (abhisārika) f (plural అభిసారికలు)

abhisārika (romanization)
అభిసారికలు (plural)

Borrowed from Sanskrit अभिसारिका (abhisārikā)

A woman who goes to meet her lover of her own accord or by appointment.


నయగారము

నయగారము • (nayagāramu) ? (plural నయగారములు)

nayagāramu (romanization)
నయగారములు (plural)


ప్రోషితభర్తృక

ప్రోషితభర్తృక • (prōṣitabhartr̥ka) f (plural ప్రోషితభర్తృకలు)

prōṣitabhartr̥ka (romanization)
ప్రోషితభర్తృకలు (plural)

Borrowed from Sanskrit प्रोषितभर्तृका (proṣitabhartṛkā)

bor

प्रोषितभर्तृका

a woman who is sad, for her lover or husband has gone abroad.


విరహోత్కంఠిత

te-noun

విరహోత్కంఠిత • (virahōtkaṇṭhita) f (plural విరహోత్కంఠితలు)

virahōtkaṇṭhita (romanization)
విరహోత్కంఠితలు (plural)

Borrowed from Sanskrit विरहोत्कंठिता (virahotkaṃṭhitā)

bor

विरहोत्कंठिता

a woman who is distressed by the absence of her husband or lover.


కలహాంతరిత

te-noun

కలహాంతరిత • (kalahāntarita) f (plural కలహాంతరితలు)

kalahāntarita (romanization)
కలహాంతరితలు (plural)

Borrowed from Sanskrit कलहांतरिता (kalahāṃtaritā)

An angry woman who has parted from her lover after a quarrel, but who is yet sorry for his absence.


శ్చ్యోతము

head

శ్చ్యోతము • (ścyōtamu)


విప్రలబ్ధ

te-noun

విప్రలబ్ధ • (vipralabdha) f (plural విప్రలబ్ధలు)

vipralabdha (romanization)
విప్రలబ్ధలు (plural)

Borrowed from Sanskrit विप्रलब्धा (vipralabdhā)

a woman disappointed by her lover's breaking their appointment.


నవ్వు

From Proto-Dravidian *nak- (“to laugh”). Cognate with Tamil (புன்-)னகை ((puṉ-)ṉakai, “smile”), Kannada ನಗು (nagu), Duruwa नव (nav).

నవ్వకుమీ సభ లోపల
navvakumī sabha lōpala


నవ్వు

navvu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
నవ్వాను (first-person past singular)
నవ్వాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
నవ్వావు (past second-person singular)
నవ్వారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
నవ్వాడు (masculine past singular third-person)
నవ్వారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
నవ్వింది (feminine past singular third-person)
నవ్వారు (feminine past plural third-person)
నవ్వింది (past singular)
నవ్వారు (past plural)


స్మృతి

స్మృతి • (smr̥ti) ? (plural స్మృతులు)

The code of Hindu law; jurisprudence, a law book or code of laws.


గాడిద

గాడిద • (gāḍida) ? (plural గాడిదలు)

Inherited from Proto-Dravidian *kaẓutay. Cognate with Tamil கழுதை (kaḻutai), Malayalam കഴുത (kaḻuta) and Kannada ಕತ್ತೆ (katte).

Donkey: A domestic animal, Equus asinus, similar to a horse.

Ass A beast of burden, particularly a donkey.


అస్త్రము

అస్త్రము • (astramu) n (plural అస్త్రములు)

astramu (romanization)
అస్త్రములు (plural)

From Sanskrit अस्त्र (astra, “missile weapon, bolt, arrow”) + -ము (-mu).

suffix

An arrow or other missile discharged with a magic formula, and hence working miraculously.


రంకు

ఱంకు ఱంకు#Telugu


పంచపాండవులు

te-noun

పంచపాండవులు • (pañcapāṇḍavulu) ? (plural only)

పంచ (pañca) + పాండవులు (pāṇḍavulu) ద్విగు సమాసము

compound

పంచ (pañca) + పాండవులు (pāṇḍavulu)


నవబ్రహ్మలు

te-noun

నవబ్రహ్మలు • (navabrahmalu) m (plural నవబ్రహ్మళ్ళు)

navabrahmalu (romanization)
నవబ్రహ్మళ్ళు (plural)


సూర్యులు

head

సూర్యులు • (sūryulu)

సూర్యుడు సూర్యుడు#Telugu


విరహిణి

te-noun

విరహిణి • (virahiṇi) f (plural విరహిణులు)

virahiṇi (romanization)
విరహిణులు (plural)

A woman separated from her lover, a love-sick woman.


సూర్యుఁడు

te-proper noun

సూర్యుఁడు • (sūryun̆ḍu) ?

సూర్యుడు సూర్యుడు#Telugu


చంద్ర

చంద్ర గ్రహణము


విరహాగ్ని

te-noun

విరహాగ్ని • (virahāgni) ? (plural విరహాగ్నులు)

virahāgni (romanization)
విరహాగ్నులు (plural)

The fire or anguish of separation from a loved one - lovesickness.


సూర్యచంద్రులు

సూర్యచంద్రులు • (sūryacandrulu) ? (plural only)

సూర్యుడు (sūryuḍu) + చంద్రుడు (candruḍu) ద్వంద్వ సమాసము


వృత్తులు

head

వృత్తులు • (vr̥ttulu)

వృత్తి వృత్తి#Telugu


శిలాజము

te-noun

శిలాజము • (śilājamu) ? (plural శిలాజములు)

śilājamu (romanization)
శిలాజములు (plural)

From Sanskrit शिलाज (śilāja) + -ము (-mu).

fossil: the mineralized remains of an animal or plant.


వృత్తి

వృత్తి • (vr̥tti) f (plural వృత్తులు)

profession, occupation, vocation, calling, business, employment, livelihood, means of subsistence.


పిరుదులు

పిరుదు పిరుదు#Telugu


జఘనములు

జఘనము జఘనము#Telugu


సూర్య

head

సూర్య • (sūrya)

సూర్య గ్రహణము


సూర్య

te-proper noun

సూర్య • (sūrya) m


వేశ్య

te-noun

వేశ్య • (vēśya) f (plural వేశ్యలు)

From Sanskrit वेश्या (veśyā, “prostitute”).


లలాటాక్షుఁడు

లలాటాక్షుఁడు • (lalāṭākṣun̆ḍu) m (plural లలాటాక్షుఁళ్ళు)

lalāṭākṣun̆ḍu (romanization)
లలాటాక్షుఁళ్ళు (plural)

లలాటాక్షుడు లలాటాక్షుడు#Telugu

Alternative form of లలాటాక్షుడు (lalāṭākṣuḍu)


మదవతి

madavati (romanization)
మదవతులు (plural)


అధరమధువు

అధరమధువు • (adharamadhuvu) ? (plural అధరమధువులు)

adharamadhuvu (romanization)
అధరమధువులు (plural)


అధరామృతము

అధరామృతము • (adharāmr̥tamu) ? (plural అధరామృతములు)

adharāmr̥tamu (romanization)
అధరామృతములు (plural)


బిడ్డలు

head

బిడ్డలు • (biḍḍalu)

బిడ్డ బిడ్డ#Telugu


బుడ్డ

te-noun

బుడ్డ • (buḍḍa) ? (plural బుడ్డలు)

(Mahabubnagar, Kurnool) groundnut, peanut


చంటిపాప

చంటిపాప • (caṇṭipāpa) ? (plural చంటిపాపలు)

caṇṭipāpa (romanization)
చంటిపాపలు (plural)


బిడ్డడు

బిడ్డడు • (biḍḍaḍu) m (plural బిడ్డళ్ళు)

biḍḍaḍu (romanization)
బిడ్డళ్ళు (plural)


బిడ్డఁడు

బిడ్డఁడు • (biḍḍan̆ḍu) m (plural బిడ్డఁళ్ళు)

biḍḍan̆ḍu (romanization)
బిడ్డఁళ్ళు (plural)

బిడ్డడు బిడ్డడు#Telugu


న్యాయవాదులు

head

న్యాయవాదులు • (nyāyavādulu)

న్యాయవాది న్యాయవాది#Telugu


న్యాయమూర్తులు

న్యాయమూర్తులు • (nyāyamūrtulu)

న్యాయమూర్తి న్యాయమూర్తి#Telugu


లలాటాక్షుడు

te-noun

లలాటాక్షుడు • (lalāṭākṣuḍu) ? (plural లలాటాక్షులు)

lalāṭākṣuḍu (romanization)
లలాటాక్షులు (plural)

From Sanskrit ललाटाक्ष (lalāṭākṣa) + -డు (-ḍu).


న్యాయమైన

న్యాయమైన సంపాదన


మాంసం

మాంసం • (māṁsaṁ) ? (plural మాంసాలు)

మాంసము మాంసము#Telugu


పూఁజు

పూఁజు • (pūn̆ju) ? (plural పూఁజులు)

పూజు పూజు#Telugu


న్యాయమూర్తి

న్యాయమూర్తులు

న్యాయమూర్తి • (nyāyamūrti) ? (plural న్యాయమూర్తులు)

nyāyamūrti (romanization)
న్యాయమూర్తులు (plural)

From Sanskrit न्याय (nyāya) + Telugu మూర్తి (mūrti).

A public official whose duty is to administer the law, by presiding over trials and rendering justice -judge


న్యాయవాది

న్యాయవాది • (nyāyavādi) ? (plural న్యాయవాదులు)

nyāyavādi (romanization)
న్యాయవాదులు (plural)

From Sanskrit न्याय (nyāya) + Telugu వాది (vādi).

A professional person qualified (as by a law degree and authorized to practice law and give legal advice - lawyer.


వెల

From Proto-Dravidian *wilay. Cognate with Kannada ಬೆಲೆ (bele), Malayalam വില (vila), Tamil விலை (vilai). Compare విలువ (viluva).


విరహము

virahamu (romanization)
విరహములు (plural)

From Sanskrit विरह (viraha, “abandonment, lack, desertion”) + -ము (-mu).

uder

separation, absence, especially separation of lovers.

The pangs of separation from or absence of a lover, lovesickness.


వెలయాలు

te-noun

వెలయాలు • (velayālu) f (plural వెలయాళ్ళు)

velayālu (romanization)
వెలయాళ్ళు (plural)

Compound of వెల (vela, “value”) + య (ya, glide consonant) + ఆలు (ālu, “woman”).

com+

వెలయాలు చేయు బాసలు
velayālu cēyu bāsalu


దండము

A salutation made by joining the palms of the hands in front of the chest.

Remembrance or compliments in correspondence


గుడ్డ

te-noun

గుడ్డ • (guḍḍa) n (plural గుడ్డలు)

Cognate with Tamil குட்டை (kuṭṭai, “kerchief, towel”), Kannada ಗುಡ್ಡೆ (guḍḍe, “a piece of cloth, used by men”).


కవ్వము

kavvamu (romanization)
కవ్వములు (plural)


బిడ్డ

te-noun

బిడ్డ • (biḍḍa) ? (plural బిడ్డలు)


సూర్యుడు

te-proper noun

సూర్యుడు • (sūryuḍu) m

sūryuḍu (romanization)
సూర్యుడు (nominative singular)
సూర్యులు (nominative plural)
సూర్యుని (accusative singular)
సూర్యుల (accusative plural)
సూర్యునితో (instrumental singular)
సూర్యులతో (instrumental plural)
సూర్యునికొరకు (dative singular)
సూర్యులకొరకు (dative plural)
సూర్యునివలన (ablative singular)
సూర్యులవలన (ablative plural)
సూర్యునియొక్క (genitive singular)
సూర్యులయొక్క (genitive plural)
సూర్యునియందు (locative singular)
సూర్యులయందు (locative plural)
ఓ సూర్యా (singular vocative)
ఓ సూర్యులారా (plural vocative)

te-noun-decl

సూర్యునికొరకు

సూర్యులకొరకు

సూర్యునియొక్క

సూర్యులయొక్క

సూర్యునియందు

ఓ సూర్యులారా

From Sanskrit सूर्य (sūrya, “sun”) + -డు (-ḍu).

af

Sun (the star at the centre of the Solar System)


జఘనము

jaghanamu (romanization)
జఘనములు (plural)

From Sanskrit जघन (jaghana, “buttocks; middle parts of the body”) + -ము (-mu).

uder

(anatomy) The haunches: the hip and loins.


తాళింపు

te-noun

తాళింపు • (tāḷimpu) ? (plural తాళింపులు)

tāḷimpu (romanization)
తాళింపులు (plural)

తాలింపు తాలింపు#Telugu


రంగులు

head

రంగులు • (raṅgulu)

రంగు రంగు#Telugu


తాలింపు ద్రవ్యములు

తాలింపు ద్రవ్యములు • (tālimpu dravyamulu)

తాలింపు ద్రవ్యము
తాలింపు ద్రవ్యము#Telugu

plural of తాలింపు ద్రవ్యము (tālimpu dravyamu)


క్రాంతి

te-noun

క్రాంతి • (krānti) f (plural క్రాంతులు)

krānti (romanization)
క్రాంతులు (plural)


తాలింపు ద్రవ్యము

తాలింపు ద్రవ్యము • (tālimpu dravyamu) ? (plural తాలింపు ద్రవ్యములు)

tālimpu dravyamu (romanization)
తాలింపు ద్రవ్యములు (plural)

spice: plant matter used to season or flavour food.


తాఁకు

తాఁకు • (tān̆ku) ? (plural తాఁకులు)

తాకు తాకు#Telugu


క్రియలు

క్రియ క్రియ#Telugu


పోపు

పొగపు పొగపు#Telugu


ఐరావతము

(Hinduism) The name of the elephant of Indra.


ఎముకరంగు

ఎముకరంగు • (emukaraṅgu) n (plural ఎముకరంగులు)

emukaraṅgu (romanization)
ఎముకరంగులు (plural)

ఎముక (emuka, “bone”) + రంగు (raṅgu, “colour”)

compound

ఎముకరంగు:

An off-white colour, like the colour of bone.


క్రుమ్ము

head

క్రుమ్ము • (krummu)

te-verb

క్రుమ్ము • (krummu)


పాటలు

head

పాటలు • (pāṭalu)


క్రొత్త

క్రొత్త • (krotta)

te-adj

క్రొత్త • (krotta)


క్రేగన్ను

te-noun

క్రేగన్ను • (krēgannu) ? (plural క్రేగన్నులు)

krēgannu (romanization)
క్రేగన్నులు (plural)


క్రూరము

head

క్రూరము • (krūramu)

From Sanskrit क्रूर (krūra, “cruel”) + -ము (-mu).


ఐకమత్యము

te-noun

ఐకమత్యము • (aikamatyamu) n (plural ఐకమత్యములు)

aikamatyamu (romanization)
ఐకమత్యములు (plural)

Borrowed from Sanskrit ऐकमत्य (aikamatya).


రంగడు

te-proper noun

రంగడు • (raṅgaḍu) m

From Sanskrit रङ्ग (raṅga, “colour; theatre; Rangam”) + -డు (-ḍu).

uder

Name of the god Ranganatha worshipped at Srirangam.


క్రయము

krayamu (romanization)
క్రయములు (plural)


దక్షిణము

te-noun

దక్షిణము • (dakṣiṇamu) n (plural దక్షిణములు)

dakṣiṇamu (romanization)
దక్షిణములు (plural)

From Sanskrit दक्षिण (dakṣiṇa) + -ము (-mu).

The right-hand side while facing the east.


రకములు

రకము రకము#Telugu


వెలిగారము

వెలిగారము • (veligāramu) ? (plural వెలిగారములు)

veligāramu (romanization)
వెలిగారములు (plural)


భూషణములు

head

భూషణములు • (bhūṣaṇamulu)

భూషణము భూషణము#Telugu


ఆభరణములు

ఆభరణము ఆభరణము#Telugu


మంచిరకము

te-noun

మంచిరకము • (mañcirakamu) ? (plural మంచిరకములు)

mañcirakamu (romanization)
మంచిరకములు (plural)


చెవిపోగు

చెవిపోగు • (cevipōgu) n (plural చెవిపోగులు)

cevipōgu (romanization)
చెవిపోగులు (plural)


పాట

From పాడు (pāḍu, “to sing”). Cognate with Tamil பாட்டு (pāṭṭu).

cog

Tamil பாட்டு (pāṭṭu)

song (a short musical composition with lyrics for voice or voices, performed by singing)


భూకంపము

te-noun

భూకంపము • (bhūkampamu) ? (plural భూకంపములు)

bhūkampamu (romanization)
భూకంపములు (plural)


ఉంగరము

uṅgaramu (romanization)
ఉంగరములు (plural)


కడియము

kaḍiyamu (romanization)
కడియములు (plural)


టపా

Of obscure origin. C.P. Brown considers the word as borrowed from French étape (“stage, stop”), while Wilson assigns it a native Dravidian origin. Beames and Platts, on the other hand, consider the word to be borrowed from Indo-Aryan *टप्पाल (ṭapāl, “post office, i.e. place where letters are stamped”), from the root underlying टापना (ṭāpnā, “to stamp, pound one's feet”) + आलय (ālay, “place, dwelling”), lit. a "stamping-house".


ఉంగరపు వేలు

te-noun

ఉంగరపు వేలు • (uṅgarapu vēlu) ? (plural ఉంగరపు వేళ్ళు)

uṅgarapu vēlu (romanization)
ఉంగరపు వేళ్ళు (plural)


అనామిక

anāmika (romanization)
అనామికలు (plural)


వ్రే

head

వ్రే • (vrē)

A Telugu ligature from వ్ (v) and రే (rē).


చేయి

From చేయు (cēyu, “to do”). Literally, “that which does or works”.


వేలు

వేలు • (vēlu) n

వేయి వేయి#Telugu


వేలు

వ్రేలు వ్రేలు#Telugu


రకము

Borrowed from Arabic رَقْم (raqm), likely via Hindi रक़म (raqam). Compare Bengali রকম (rokom), Marathi रक्कम (rakkam), Tamil ரகம் (rakam).


వెలి

Inherited from Proto-Dravidian *weḷ (“white”). Cognate with Tamil வெள் (veḷ), Malayalam വെളുത്ത (veḷutta), Kannada ಬಿಳಿ (biḷi).


వ్రేలు

te-noun

వ్రేలు • (vrēlu) n (plural వ్రేళ్ళు)

From Proto-Dravidian *wiral (“finger”). Cognate with Tamil விரல் (viral), Kannada ಬೆರಲ್ (beral), ಬೆರಲು (beralu), ಬೆರಳ್ (beraḷ), or ಬೆರಳು (beraḷu), Tulu ಬಿರಲ್ (biralŭ), ಬಿರೆಲ್ (birelŭ), ಬಿರೆಲ್ಲ್ (birellŭ), ಬೆರಳು (beraḷu), or ಪಿರೆಲ್ (pirelŭ), Malayalam വിരൽ (viral).


కను

kanu (romanization)
నేను (durative first-person)
మేము (durative first-person)
కంటున్నాను (durative first-person singular)
కంటున్నాము (durative first-person plural)
నీవు (durative second-person)
మీరు (durative second-person)
కంటున్నావు (durative second-person singular)
కంటున్నారు (durative plural second-person)
అతను (durative masculine third-person)
వారు (durative masculine third-person)
కంటున్నాడు (durative masculine singular third-person)
కంటున్నారు (durative masculine plural third-person)
ఆమె (durative feminine third-person)
వారు (durative feminine third-person)
కంటున్నాది (durative feminine singular third-person)
కంటున్నారు (durative feminine plural third-person)
కంటున్నాది (durative singular)
కంటున్నారు (durative plural)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
కన్నాను (first-person past singular)
కన్నాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
కన్నావు (past second-person singular)
కన్నారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
కన్నాడు (masculine past singular third-person)
కన్నారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
కన్నది (feminine past singular third-person)
కన్నారు (feminine past plural third-person)
కన్నది (past singular)
కన్నారు (past plural)
నేను (first-person future)
మేము (first-person future)
కంటాను (first-person future singular)
కంటాము (first-person future plural)
నీవు (future second-person)
మీరు (future second-person)
కంటావు (future second-person singular)
కంటారు (future plural second-person)
అతను (future masculine third-person)
వారు (future masculine third-person)
కంటాడు (future masculine singular third-person)
కంటారు (future masculine plural third-person)
ఆమె (feminine future third-person)
వారు (feminine future third-person)
కంటుంది (feminine future singular third-person)
కంటారు (feminine future plural third-person)
కంటుంది (future singular)
కంటారు (future plural)

ఆమె నలుగురు పిల్లలను కన్నది.


కను

కాను కాను#Telugu


కను

కన్ను కన్ను#Telugu


వేయి

From Proto-Dravidian *wey- (“extensiveness, height”). Cognate with Tamil வியம் (viyam, “extensiveness, height”).


దొండకాయ

te-noun

దొండకాయ • (doṇḍakāya) ? (plural దొండకాయలు)

doṇḍakāya (romanization)
దొండకాయలు (plural)

the unripe fruit of the ivy gourd, Coccinia grandis


దొండపండు

దొండపండు • (doṇḍapaṇḍu) ? (plural దొండపంళ్ళు)

doṇḍapaṇḍu (romanization)
దొండపంళ్ళు (plural)

దొండ (doṇḍa) + పండు (paṇḍu)

compound

దొండ (doṇḍa) + పండు (paṇḍu)


పచ్చడి వంకాయ

te-noun

పచ్చడి వంకాయ • (paccaḍi vaṅkāya) ? (plural పచ్చడి వంకాయలు)

paccaḍi vaṅkāya (romanization)
పచ్చడి వంకాయలు (plural)


వంకాయ పచ్చడి

వంకాయ పచ్చడి • (vaṅkāya paccaḍi) ? (plural వంకాయ పచ్చళ్ళు)

vaṅkāya paccaḍi (romanization)
వంకాయ పచ్చళ్ళు (plural)


బెంగుళూరు వంకాయ

బెంగుళూరు వంకాయ • (beṅguḷūru vaṅkāya) ? (plural బెంగుళూరు వంకాయలు)

beṅguḷūru vaṅkāya (romanization)
బెంగుళూరు వంకాయలు (plural)

బెంగుళూరు (beṅguḷūru) + వంకాయ (vaṅkāya)

compound

బెంగుళూరు (beṅguḷūru) + వంకాయ (vaṅkāya)

chayote: the green, pear-shaped fruit of a tropical American perennial herbaceous vine having tendrils, tuberous roots, and cooked as a vegetable.


వంగపండు

te-noun

వంగపండు • (vaṅgapaṇḍu) ? (plural వంగపంళ్ళు)

vaṅgapaṇḍu (romanization)
వంగపంళ్ళు (plural)


వంగపండు

head

వంగపండు • (vaṅgapaṇḍu)

Telugu Association of North America
te:వంగపండు


దంతము

Learned borrowing from Sanskrit दन्त (danta) + -ము (-mu).


మౌళి

A crest or top-knot, a lock of hair on the crown of the head, hair ornamented and braided round the head.


ముత్యం

te-noun

ముత్యం • (mutyaṁ) ? (plural ముత్యాలు)

ముత్యము ముత్యము#Telugu


మౌక్తికము

మౌక్తికము • (mauktikamu) ? (plural మౌక్తికములు)

mauktikamu (romanization)
మౌక్తికములు (plural)


మోహిని

మోహిని • (mōhini) f (plural మోహినులు)

A syren: a name of the queen of the fairies.


మౌనము

మాటరాని మౌనమిది… మౌనవీణ గానమిది

1987, Ilaiyaraaja (lyrics and music), “Matarani”, in Maharshi, performed by S. P. Balasubrahmanyam and K. S. Chithra:

This is a silence without any words... This is a song played with silent instruments


ముత్యము

ముత్యము • (mutyamu) ? (plural ముత్యములు)

mutyamu (romanization)
ముత్యములు (plural)

Pearl: A shelly concretion, usually rounded, and having a brilliant luster, with varying tints, usually found in certain bivalve mollusks.


మగండు

మగడు మగడు#Telugu


ముత్యాలు

head

ముత్యాలు • (mutyālu)

ముత్యము ముత్యము#Telugu


ముత్యాలు

te-noun

ముత్యాలు • (mutyālu) ? (plural ముత్యాళ్ళు)

mutyālu (romanization)
ముత్యాళ్ళు (plural)


మగవాడు

మగవాడు • (magavāḍu) m (plural మగవాళ్ళు)

magavāḍu (romanization)
మగవాళ్ళు (plural)


ర్ఖ్య

A Telugu ligature from ర (ra), ఖ (kha) and య (ya).


మగతనము

మగతనము • (magatanamu) ? (plural మగతనములు)

magatanamu (romanization)
మగతనములు (plural)

From మగ (maga, “male”) + -తన (-tana) + -ము (-mu).


మగఁడు

magan̆ḍu (romanization)
మగఁళ్ళు (plural)

మగడు మగడు#Telugu


మాగాయ

te-noun

మాగాయ • (māgāya) ? (plural మాగాయలు)

unripe mango fruit cut up in slices, preserved in salt, and thoroughly dried in the sun.


మాగాణి

మాగాణి • (māgāṇi) ? (plural మాగాణులు)


వజ్రము

vajramu (romanization)
వజ్రములు (plural)


మౌర్ఖ్యము

మౌర్ఖ్యము • (maurkhyamu) ? (plural మౌర్ఖ్యములు)

maurkhyamu (romanization)
మౌర్ఖ్యములు (plural)


పేద

head

పేద • (pēda)


వాయువులు

వాయువులు • (vāyuvulu)

వాయువు వాయువు#Telugu


చూడు

చూడు • (cūḍu)


ఏడ్చు

ఏడ్చు • (ēḍcu)

te-verb

ఏడ్చు • (ēḍcu)

ఏడుచు ఏడుచు#Telugu


మూయు

head

మూయు • (mūyu)

దయచేసి తలుపు మూయుము.


ద్వితీయా విభక్తి

te-noun

ద్వితీయా విభక్తి • (dvitīyā vibhakti) ? (plural ద్వితీయా విభక్తులు)

dvitīyā vibhakti (romanization)
ద్వితీయా విభక్తులు (plural)

(grammar) objective case, accusative case.


తృతీయా విభక్తి

తృతీయా విభక్తి • (tr̥tīyā vibhakti) ? (plural తృతీయా విభక్తులు)

tr̥tīyā vibhakti (romanization)
తృతీయా విభక్తులు (plural)


సప్తమీ విభక్తి

సప్తమీ విభక్తి • (saptamī vibhakti) ? (plural సప్తమీ విభక్తులు)

saptamī vibhakti (romanization)
సప్తమీ విభక్తులు (plural)


ప్రథమా విభక్తి

ప్రథమా విభక్తి • (prathamā vibhakti) ? (singular only)

From ప్రథమ (prathama, “first”) + విభక్తి (vibhakti, “(grammatical) case”).


చతుర్థీ విభక్తి

te-noun

చతుర్థీ విభక్తి • (caturthī vibhakti) ? (plural చతుర్థీ విభక్తులు)

caturthī vibhakti (romanization)
చతుర్థీ విభక్తులు (plural)


పంచమీ విభక్తి

పంచమీ విభక్తి • (pañcamī vibhakti) ? (plural పంచమీ విభక్తులు)

pañcamī vibhakti (romanization)
పంచమీ విభక్తులు (plural)


పడు

head

పడు • (paḍu)

te-verb

పడు • (paḍu)

Cognate with Tamil படு (paṭu), Malayalam പടുക (paṭuka).

వేఱుపడు

to become different, to differ, to separate

ఆ గోడ పడిపోయినది.

to occur, happen, come into being, appear

to be liked, be agreeable, suit, agree with


తెరచు

From Proto-Dravidian *tiṯ-V- (“to open”). Cognate with Malayalam തുറക്കുക (tuṟakkuka), Tamil திற (tiṟa).


షష్ఠీ విభక్తి

te-noun

షష్ఠీ విభక్తి • (ṣaṣṭhī vibhakti) ? (plural షష్ఠీ విభక్తులు)

ṣaṣṭhī vibhakti (romanization)
షష్ఠీ విభక్తులు (plural)


ఎగురు

Related to నెగయు (negayu) and Tamil நிவ (niva, “to rise, be elevated”), நிவப்பு (nivappu, “height, elevation”), Kannada ನೆಗಪು (negapu, “to lift up”).


అరుచు

arucu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
అరిచాను (first-person past singular)
అరిచాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
అరిచావు (past second-person singular)
అరిచారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
అరిచాడు (masculine past singular third-person)
అరిచారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
అరిచింది (feminine past singular third-person)
అరిచారు (feminine past plural third-person)
అరిచింది (past singular)
అరిచారు (past plural)


చదువు

caduvu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
చదివాను (first-person past singular)
చదివాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
చదివావు (past second-person singular)
చదివారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
చదివాడు (masculine past singular third-person)
చదివారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
చదివింది (feminine past singular third-person)
చదివారు (feminine past plural third-person)
చదివింది (past singular)
చదివారు (past plural)


ఎక్కు

head

ఎక్కు • (ekku) (causal ఎక్కించు)

ekku (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
ఎక్కాను (first-person past singular)
ఎక్కాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
ఎక్కావు (past second-person singular)
ఎక్కారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
ఎక్కాడు (masculine past singular third-person)
ఎక్కారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
ఎక్కింది (feminine past singular third-person)
ఎక్కారు (feminine past plural third-person)
ఎక్కింది (past singular)
ఎక్కారు (past plural)

Cognate with Tamil எஃகு (eḥku, “to rise, go up”), Kannada ಎಕ್ಕು (ekku, “id”), Malayalam എക്കുക (ekkuka, “to come up, stand on tiptoe”).

cog

కొండెక్కు


త్రాగు

head

త్రాగు • (trāgu) (causal త్రాగించు)

Cognate with Duruwa [script needed] (tār-, “to swallow”), Kondekor [script needed] (tārg-, “to swallow”).


విను

head

విను • (vinu) (causal వినిపించు)

vinu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
విన్నాను (first-person past singular)
విన్నాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
విన్నావు (past second-person singular)
విన్నారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
విన్నాడు (masculine past singular third-person)
విన్నారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
విన్నది (feminine past singular third-person)
విన్నారు (feminine past plural third-person)
విన్నది (past singular)
విన్నారు (past plural)

Cognate with Tamil வினா (viṉā, “question”). For a similar association of "ask" and "hear" in a non-related language, compare Japanese 聞く (“to hear, ask”).

నేను అతని గురించి విన్నాను.

పెద్దల మాట విను.


విను

Cognate with Tamil விண் (viṇ, “sky, heaven, cloud”), விண்டு (viṇṭu, “wind, air”).


పెట్టు

పెట్టు • (peṭṭu) (causal పెట్టించు)

peṭṭu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
పెట్టాను (first-person past singular)
పెట్టాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
పెట్టావు (past second-person singular)
పెట్టారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
పెట్టాడు (masculine past singular third-person)
పెట్టారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
పెట్టింది (feminine past singular third-person)
పెట్టారు (feminine past plural third-person)
పెట్టింది (past singular)
పెట్టారు (past plural)

Cognate with Kannada ಹೆಟ್ಟು (heṭṭu, “to push or put into, insert”), ಪೆಟ್ಟು (peṭṭu, “to push penis into vagina”).

cog

కోడి గుడ్లు పెట్టెను.


పెట్టు

te-noun

పెట్టు • (peṭṭu) n (plural పెట్లు)


కట్టు

Cognate with Tamil கட்டு (kaṭṭu, “tie, bandage, knot”).

cog

ఉలవకట్టు

The water in which any kind of pulse is boiled except rice.


కట్టు

head

కట్టు • (kaṭṭu) (causal కట్టించు)

kaṭṭu (romanization)
నేను (first-person past)
మేము (first-person past)
కట్టాను (first-person past singular)
కట్టాము (first-person past plural)
నీవు (past second-person)
మీరు (past second-person)
కట్టావు (past second-person singular)
కట్టారు (past plural second-person)
అతను (masculine past third-person)
వారు (masculine past third-person)
కట్టాడు (masculine past singular third-person)
కట్టారు (masculine past plural third-person)
ఆమె (feminine past third-person)
వారు (feminine past third-person)
కట్టింది (feminine past singular third-person)
కట్టారు (feminine past plural third-person)
కట్టింది (past singular)
కట్టారు (past plural)


త్రి

త్రి • (tri)


రేచకము

rēcakamu (romanization)
రేచకములు (plural)


త్రినేత్రుడు

te-noun

త్రినేత్రుడు • (trinētruḍu) m (plural త్రినేత్రులు)

trinētruḍu (romanization)
త్రినేత్రులు (plural)

(Hinduism) The three-eyed god, that is, Shiva.


కుంభకము

కుంభకము • (kumbhakamu) ? (plural కుంభకములు)

kumbhakamu (romanization)
కుంభకములు (plural)


ద్వితీయము

head

ద్వితీయము • (dvitīyamu)

te-adj

ద్వితీయము • (dvitīyamu)


త్రిఫలము

te-noun

త్రిఫలము • (triphalamu) ? (plural త్రిఫలములు)

triphalamu (romanization)
త్రిఫలములు (plural)

Terminalia chebula
Terminalia chebula#Translingual

The three species of myrobalan; Phyllanthea emblica, Terminalia chebula, and Terminalia speciosa.


త్రిదండము

త్రిదండము • (tridaṇḍamu) ? (plural త్రిదండములు)

tridaṇḍamu (romanization)
త్రిదండములు (plural)

(Hinduism) A staff, formed of three slips of split bamboo, six feet long bound together as one cane, each slip being intended to represent Thought, Word and Deed.


అష్టమము

head

అష్టమము • (aṣṭamamu)


ప్రథమము

From Sanskrit प्रथम (prathama, “foremost, first”) + -ము (-mu).

af

First, initial, prior, original, chief, principal.