శశిఖండము

శశిఖండము • (śaśikhaṇḍamu) ? (plural శశిఖండములు)

śaśikhaṇḍamu (romanization)
శశిఖండములు (plural)


విజ్ఞానసర్వస్వాలు

head

విజ్ఞానసర్వస్వాలు • (vijñānasarvasvālu)

విజ్ఞానసర్వస్వం విజ్ఞానసర్వస్వం#Telugu

plural of విజ్ఞానసర్వస్వం (vijñānasarvasvaṁ)


పసివాడు

te-noun

పసివాడు • (pasivāḍu) ? (plural పసివాళ్ళు)

pasivāḍu (romanization)
పసివాళ్ళు (plural)


జెట్టి

జెట్టి • (jeṭṭi) ? (plural జెట్లు)


పాన్పు

పాన్పు • (pānpu) ? (plural పాన్పులు)


పానుపు

పానుపు • (pānupu) ? (plural పానుపులు)


భక్తిమార్గము

భక్తిమార్గము • (bhaktimārgamu) ? (plural భక్తిమార్గములు)

bhaktimārgamu (romanization)
భక్తిమార్గములు (plural)

The way to final liberation through perfect devotion to God.


భక్తురాలు

భక్తురాలు • (bhakturālu) ? (plural భక్తురాళ్ళు)

bhakturālu (romanization)
భక్తురాళ్ళు (plural)


నిశాచరుడు

నిశాచరుడు • (niśācaruḍu) ? (plural నిశాచరులు)

niśācaruḍu (romanization)
నిశాచరులు (plural)

A night rover, i.e. , a goblin, fiend, demon.


జేబు

Borrowed from Hindustani جیب (jeb) / जेब (jeb).


యశము

prosperity, celebrity, glory, reputation.


వక్షస్సు

వక్షస్సు • (vakṣassu) ? (plural వక్షస్సులు)

vakṣassu (romanization)
వక్షస్సులు (plural)


యశస్సు

yaśassu (romanization)
యశస్సులు (plural)


మనస్సు

manassu (romanization)
మనస్సులు (plural)

మనసు మనసు#Telugu


కార్తె

కార్తె • (kārte) ? (plural కార్తెలు)

The particular constellation out of the 27, in which the Sun happens to be.


తమస్సు

tamassu (romanization)
తమస్సులు (plural)


సయిదోడు

సయిదోడు • (sayidōḍu) ? (plural సయిదోళ్ళు)

sayidōḍu (romanization)
సయిదోళ్ళు (plural)


పక్కయెముక

పక్కయెముక • (pakkayemuka) n (plural పక్కయెముకలు)

pakkayemuka (romanization)
పక్కయెముకలు (plural)

పక్క (pakka, “side”) + య (ya, glide consonant) + ఎముక (emuka, “bone”)


పురంబు

purambu (romanization)
పురంబులు (plural)


షికారీ

te-noun

షికారీ • (ṣikārī) ? (plural షికారీలు)


గుడిదీర్ఘము

గుడిదీర్ఘము • (guḍidīrghamu) ? (plural గుడిదీర్ఘములు)

guḍidīrghamu (romanization)
గుడిదీర్ఘములు (plural)

The name of the secondary form of the long vowel ఈ (ī).


షావుకారు

షావుకారు • (ṣāvukāru) ? (plural షావుకాళ్ళు)

ṣāvukāru (romanization)
షావుకాళ్ళు (plural)


వట్రువసుడి

వట్రువసుడి • (vaṭruvasuḍi) ? (plural వట్రువసుళ్ళు)

vaṭruvasuḍi (romanization)
వట్రువసుళ్ళు (plural)

Name of the conjunct form of the letter ఋ (r̥).


వట్రుసుడి

వట్రుసుడి • (vaṭrusuḍi) ? (plural వట్రుసుళ్ళు)

vaṭrusuḍi (romanization)
వట్రుసుళ్ళు (plural)


ప్రసన్నుడు

ప్రసన్నుడు • (prasannuḍu) ? (plural ప్రసన్నులు)

prasannuḍu (romanization)
ప్రసన్నులు (plural)

One who is gracious, pleased or delighted.


సౌధంబు

సౌధంబు • (saudhambu) ? (plural సౌధంబులు)

saudhambu (romanization)
సౌధంబులు (plural)


దద్దమ్మ

దద్దమ్మ • (daddamma) ? (plural దద్దమ్మలు)

daddamma (romanization)
దద్దమ్మలు (plural)


గూండా

గూండా • (gūṇḍā) ? (plural గూండాలు)


శ్రేయోభిలాషి

శ్రేయోభిలాషి • (śrēyōbhilāṣi) ? (plural శ్రేయోభిలాషులు)

śrēyōbhilāṣi (romanization)
శ్రేయోభిలాషులు (plural)

మీ శ్రేయోభిలాషి


ధర్మాభిలాషి

ధర్మాభిలాషి • (dharmābhilāṣi) ? (plural ధర్మాభిలాషులు)

dharmābhilāṣi (romanization)
ధర్మాభిలాషులు (plural)


అభిలాష

అభిలాష • (abhilāṣa) ? (plural అభిలాషలు)

abhilāṣa (romanization)
అభిలాషలు (plural)


అభిలాషకుడు

అభిలాషకుడు • (abhilāṣakuḍu) ? (plural అభిలాషకులు)

abhilāṣakuḍu (romanization)
అభిలాషకులు (plural)


అభిలాషి

అభిలాషి • (abhilāṣi) ? (plural అభిలాషులు)

abhilāṣi (romanization)
అభిలాషులు (plural)

ధర్మాభిలాషి


శ్రేయస్సు

శ్రేయస్సు • (śrēyassu) ? (plural శ్రేయస్సులు)

śrēyassu (romanization)
శ్రేయస్సులు (plural)

virtue, moral merit, good fortune, prosperity, happiness, beatitude.


ఆత్మీయులు

head

ఆత్మీయులు • (ātmīyulu)

ఆత్మీయుడు ఆత్మీయుడు#Telugu

te:ఆత్మీయులు


ఆత్మీయుడు

te-noun

ఆత్మీయుడు • (ātmīyuḍu) ? (plural ఆత్మీయులు)

ātmīyuḍu (romanization)
ఆత్మీయులు (plural)

te:ఆత్మీయుడు


విదురుఁడు

విదురుఁడు • (vidurun̆ḍu) m (plural విదురుఁళ్ళు)

vidurun̆ḍu (romanization)
విదురుఁళ్ళు (plural)

విదురుడు విదురుడు#Telugu


విదురుడు

విదురుడు • (viduruḍu) ? (plural విదురులు)

viduruḍu (romanization)
విదురులు (plural)

From Sanskrit विदुर (vidura) + -డు (-ḍu)

one who knows or understands, a wise man.

Vidura: the younger brother of Dhrutarashtra and Pandu in Mahabharat.


మాలపిల్ల

మాలపిల్ల • (mālapilla) ? (plural మాలపిల్లలు)

mālapilla (romanization)
మాలపిల్లలు (plural)


కోడిపిల్ల

కోడిపిల్ల • (kōḍipilla) ? (plural కోడిపిల్లలు)

kōḍipilla (romanization)
కోడిపిల్లలు (plural)


వడమాల

vaḍamāla (romanization)
వడమాలలు (plural)

a garland of vada, worn by Lord Hanuman.


గరుత్తు

గరుత్తు • (garuttu) ? (plural గరుత్తులు)

garuttu (romanization)
గరుత్తులు (plural)


గరుత్మంతము

గరుత్మంతము • (garutmantamu) ? (plural గరుత్మంతములు)

garutmantamu (romanization)
గరుత్మంతములు (plural)


మేస్త్రీ

మేస్త్రీ • (mēstrī) ? (plural మేస్త్రీలు)

mēstrī (romanization)
మేస్త్రీలు (plural)

మేస్త్రి మేస్త్రి#Telugu


ఇస్త్రీ

ఇస్త్రీ • (istrī) n (plural ఇస్త్రీలు)

From Portuguese estirar (“stretch out”).


దృక్కు

దృక్కు • (dr̥kku) ? (plural దృక్కులు)


గుసగుసలు

గుసగుస గుసగుస#Telugu


అల్పులు

head

అల్పులు • (alpulu)

అల్పుడు అల్పుడు#Telugu


అల్పాయుష్కుడు

te-noun

అల్పాయుష్కుడు • (alpāyuṣkuḍu) ? (plural అల్పాయుష్కులు)

alpāyuṣkuḍu (romanization)
అల్పాయుష్కులు (plural)


అత్యల్పము

అత్యల్పము • (atyalpamu) ? (plural అత్యల్పములు)

atyalpamu (romanization)
అత్యల్పములు (plural)


కాష్ఠకూటము

కాష్ఠకూటము • (kāṣṭhakūṭamu) ? (plural కాష్ఠకూటములు)

kāṣṭhakūṭamu (romanization)
కాష్ఠకూటములు (plural)


కాష్ఠకుట్టము

కాష్ఠకుట్టము • (kāṣṭhakuṭṭamu) ? (plural కాష్ఠకుట్టములు)

kāṣṭhakuṭṭamu (romanization)
కాష్ఠకుట్టములు (plural)


పాదుక

పాదుకా పట్టాభిషేకము
pādukā paṭṭābhiṣēkamu


దురాలోచన

దురాలోచన • (durālōcana) ? (plural దురాలోచనలు)

durālōcana (romanization)
దురాలోచనలు (plural)


కైమోడ్పు

కైమోడ్పు • (kaimōḍpu) ? (plural కైమోడ్పులు)

kaimōḍpu (romanization)
కైమోడ్పులు (plural)


నమస్కృతి

నమస్కృతి • (namaskr̥ti) ? (plural నమస్కృతులు)

namaskr̥ti (romanization)
నమస్కృతులు (plural)


ధ్వంసము

ధ్వంసము • (dhvaṁsamu) ? (plural ధ్వంసములు)

dhvaṁsamu (romanization)
ధ్వంసములు (plural)


ఒళ్లు

ఒడలు ఒడలు#Telugu


కీటు

కీటు • (kīṭu) ? (plural కీట్లు)

A tire, a course, a layer, stratum or range.


కీడుమేళ్లు

కీడుమేళ్లు • (kīḍumēḷlu) ? (plural only)

కీడు (kīḍu) + మేలు (mēlu)

compound

కీడు (kīḍu) + మేలు (mēlu)


ముంగాళ్లు

head

ముంగాళ్లు • (muṅgāḷlu)

ముంగాలు ముంగాలు#Telugu


అంధురాళ్లు

అంధురాళ్లు • (andhurāḷlu)

అంధురాలు అంధురాలు#Telugu


గౌళి

A kind of lizard called by naturalists Monitor, from its chirping note.


మోకాళ్లు

మోకాళ్లు • (mōkāḷlu)

మోకాలు మోకాలు#Telugu


ముఖవస్త్రము

te-noun

ముఖవస్త్రము • (mukhavastramu) ? (plural ముఖవస్త్రములు)

mukhavastramu (romanization)
ముఖవస్త్రములు (plural)


పాటకుడు

పాటకుడు • (pāṭakuḍu) ? (plural పాటకులు)

pāṭakuḍu (romanization)
పాటకులు (plural)


తేళ్లు

head

తేళ్లు • (tēḷlu)

తేలు తేలు#Telugu


చోళ్లు

రాగులు రాగులు#Telugu

A grain called రాగులు (rāgulu); Panicum paludosum. Rox.


చౌర్యము

te-noun

చౌర్యము • (cauryamu) ? (plural చౌర్యములు)

cauryamu (romanization)
చౌర్యములు (plural)


టంకసాల

టంకసాల • (ṭaṅkasāla) ? (plural టంకసాలలు)

ṭaṅkasāla (romanization)
టంకసాలలు (plural)

టంకం (ṭaṅkaṁ) + సాల (sāla)

compound

టంకం (ṭaṅkaṁ) + సాల (sāla)


జ్ఞప్తి

te-noun

జ్ఞప్తి • (jñapti) ? (plural జ్ఞప్తులు)

jñapti (romanization)
జ్ఞప్తులు (plural)


జోడు

జోడు • (jōḍu) ? (plural జోళ్ళు)

Etymology tree
Proto-Indo-European *yewg-
Proto-Indo-European *-tós
Proto-Indo-European *yugtós
Sanskrit युक्त (yukta)
Prakrit 𑀚𑀼𑀢𑁆𑀢 (jutta)
Prakrit 𑀚𑁄𑀟𑁂𑀇 (joḍei)
Prakrit 𑀚𑁄𑀟 (joḍa)bor.
Telugu జోడు (jōḍu)
Borrowed from Prakrit 𑀚𑁄𑀟 (joḍa); see there for more.


టెక్కెము

te-noun

టెక్కెము • (ṭekkemu) ? (plural టెక్కెములు)

ṭekkemu (romanization)
టెక్కెములు (plural)


ఠావులు

head

ఠావులు • (ṭhāvulu)

ఠావు ఠావు#Telugu


ఢోకా

te-noun

ఢోకా • (ḍhōkā) ? (plural ఢోకాలు)


ఢాక

Formidable appearance. 2. Rigorous authority.


మేడ

ఏడంతస్తుల మేడ

A mansion or large house: an upper chamber, a storey.


జాగ్రత్తలు

head

జాగ్రత్తలు • (jāgrattalu)

జాగ్రత్త జాగ్రత్త#Telugu


దిద్దుడు

te-noun

దిద్దుడు • (didduḍu) ? (plural దిద్దులు)

didduḍu (romanization)
దిద్దులు (plural)


జాగ్రత

jāgrata (romanization)
జాగ్రతలు (plural)

bor

Sanskrit जागृ (jāgṛ, “to be awake, attentive”)

vigilance, carefulness, caution, activity


జాగ్రత్త

te-noun

జాగ్రత్త • (jāgratta) ? (plural జాగ్రత్తలు)

jāgratta (romanization)
జాగ్రత్తలు (plural)

/d͡ʑaːɡɾat̪ːa/

[d͡ʒaːɡɾat̪ːa]

దొంగలున్నారు జాగ్రత్త


జాగరూకత

జాగరూకత • (jāgarūkata) ? (plural జాగరూకతలు)

jāgarūkata (romanization)
జాగరూకతలు (plural)

wakefulness, carefulness, care, caution.


కేసరి

ఆంధ్ర కేసరి


కిత్తనార

కిత్తనార • (kittanāra) ? (plural కిత్తనారలు)

kittanāra (romanization)
కిత్తనారలు (plural)


పుష్పమంజరి

పుష్పమంజరి • (puṣpamañjari) ? (plural పుష్పమంజరులు)

puṣpamañjari (romanization)
పుష్పమంజరులు (plural)


కితనార

kitanāra (romanization)
కితనారలు (plural)


బదులు

Borrowed from Arabic بَدَل (badal). (Probably by way of Urdu.) Cognate with Tamil பதில் (patil).

చేబదులు
cēbadulu


మంచు తుఫాను

మంచు తుఫాను • (mañcu tuphānu) ? (plural మంచు తుఫానులు)

mañcu tuphānu (romanization)
మంచు తుఫానులు (plural)

te:మంచు తుఫాను


ఆదానము

ఆదానము • (ādānamu) ? (plural ఆదానములు)

ādānamu (romanization)
ఆదానములు (plural)


రూపవంతుడు

రూపవంతుడు • (rūpavantuḍu) m (plural రూపవంతులు)

rūpavantuḍu (romanization)
రూపవంతులు (plural)


కదంబము

కదంబము • (kadambamu) ? (plural కదంబములు)

kadambamu (romanization)
కదంబములు (plural)

Neolamarckia cadamba
Neolamarckia cadamba#Translingual

kadam, common bur-flower tree (Neolamarckia cadamba, syn. Nauclea cadamba）


హల్సంధి

హల్సంధి • (halsandhi) ? (plural హల్సంధులు)

halsandhi (romanization)
హల్సంధులు (plural)


అచ్సంధి

అచ్సంధి • (acsandhi) ? (plural అచ్సంధులు)

acsandhi (romanization)
అచ్సంధులు (plural)


వావిలి

వావిలి • (vāvili) ? (plural వావిలులు)

Vitex negundo
Vitex negundo#Translingual


నిర్గుండి

నిర్గుండి • (nirguṇḍi) ? (plural నిర్గుంళ్ళు)

nirguṇḍi (romanization)
నిర్గుంళ్ళు (plural)


వరంబులు

వరంబు వరంబు#Telugu


వరంబు

కుబేరునకు బ్రహ్మ వరంబు లిచ్చుట
kubērunaku brahma varambu liccuṭa


బెబ్బులి

బెబ్బులి • (bebbuli) ? (plural బెబ్బులులు)

bebbuli (romanization)
బెబ్బులులు (plural)


దూరంబు

dūrambu (romanization)
దూరంబులు (plural)


శార్దూలంబు

శార్దూలంబు • (śārdūlambu) ? (plural శార్దూలంబులు)

śārdūlambu (romanization)
శార్దూలంబులు (plural)

From Sanskrit शार्दूल (śārdūla) + -ంబు (-mbu).


సమవర్తి

సమవర్తి • (samavarti) ? (plural సమవర్తులు)

samavarti (romanization)
సమవర్తులు (plural)


ధారణము

ధారణము • (dhāraṇamu) ? (plural ధారణములు)

dhāraṇamu (romanization)
ధారణములు (plural)

holding, bearing, carrying, having, wearing, maintaining;


రాయసం

రాయసము రాయసము#Telugu


రాయసము

rāyasamu (romanization)
రాయసములు (plural)

From Sanskrit राजस (rājasa, “belonging or relating to the quality रजस् (rajas), endowed with or influenced by the quality of passion, passionate”).

uder

belonging or relating to the quality <i class="Deva mention" lang="sa">रजस्</i> (rajas), endowed with or influenced by the quality of passion, passionate


గృహలక్ష్మి

te-noun

గృహలక్ష్మి • (gr̥halakṣmi) ? (plural గృహలక్ష్ములు)

gr̥halakṣmi (romanization)
గృహలక్ష్ములు (plural)


రోహిత్తు

రోహిత్తు • (rōhittu) ? (plural రోహిత్తులు)

rōhittu (romanization)
రోహిత్తులు (plural)


జాస్తి

జాస్తి • (jāsti) ? (plural జాస్తులు)


రోహితము

రోహితము • (rōhitamu) ? (plural రోహితములు)

rōhitamu (romanization)
రోహితములు (plural)


చాటింపులు

head

చాటింపులు • (cāṭimpulu)

చాటింపు చాటింపు#Telugu


పడుౘు

te-noun

పడుౘు • (paḍuĉu) f (plural పడుౘులు)

పడుచు పడుచు#Telugu


పడుచులు

head

పడుచులు • (paḍuculu)

పడుచు పడుచు#Telugu


పల్లెపడుచులు

పల్లెపడుచులు • (pallepaḍuculu)

పల్లెపడుచు పల్లెపడుచు#Telugu


పల్లెపడుచు

te-noun

పల్లెపడుచు • (pallepaḍucu) ? (plural పల్లెపడుచులు)

pallepaḍucu (romanization)
పల్లెపడుచులు (plural)

te:పల్లెపడుచు


అడివిమామిడి

head

అడివిమామిడి • (aḍivimāmiḍi)

Spondias pinnata
Spondias pinnata#Translingual

(Indian) common hog plum, wild mango (Spondias pinnata, syn. S. mangifera)

te:అడవి మామిడి


కొండమామిడి

కొండమామిడి • (koṇḍamāmiḍi)

(Indian), common hog plum (Spondias pinnata, syn. S. mangifera) (lit. hill mango)

te:కొండ మామిడి


గణనయంత్రం

te-noun

గణనయంత్రం • (gaṇanayantraṁ) ? (plural గణనయంత్రాలు)

gaṇanayantraṁ (romanization)
గణనయంత్రాలు (plural)

గణనయంత్రము గణనయంత్రము#Telugu

Alternative form of గణనయంత్రము (gaṇanayantramu)


గణనయంత్రము

gaṇanayantramu (romanization)
గణనయంత్రములు (plural)

From గణన (gaṇana, “counting, from Sanskrit गणन (gaṇana)”) + యంత్రము (yantramu, “machine, from Sanskrit यन्त्र (yantra)”)

compound

counting, from Sanskrit <i class="Deva mention" lang="sa">गणन</i> (gaṇana)

machine, from Sanskrit <i class="Deva mention" lang="sa">यन्त्र</i> (yantra)


చరవాణి

te-noun

చరవాణి • (caravāṇi) ? (plural చరవాణులు)

caravāṇi (romanization)
చరవాణులు (plural)

From చరము (caramu, “movable”) + వాణి (vāṇi, “voice, speech”).


దూరవాణి

te-noun

దూరవాణి • (dūravāṇi) ? (plural దూరవాణులు)

dūravāṇi (romanization)
దూరవాణులు (plural)

From దూరము (dūramu, “distance, far”) + వాణి (vāṇi, “speech”); see Sanskrit दूरवाणी (dūravāṇī).


రేవు

Cognate with Kannada ರೇವು (rēvu), Tamil ரேவு (rēvu).


జిందగీ

jindagī (romanization)
జిందగీలు (plural)

Borrowed from Classical Persian زندگی (zindagī). Probably through way of Urdu


పెళ్లమ్రాను

te-noun

పెళ్లమ్రాను • (peḷlamrānu) ? (plural పెళ్లమ్రానులు)

peḷlamrānu (romanization)
పెళ్లమ్రానులు (plural)

. Probably cognate with Tamil பல்லுமேழி (pallumēḻi, “harrow”).


తక్కోలము

తక్కోలము • (takkōlamu) ? (plural తక్కోలములు)

takkōlamu (romanization)
తక్కోలములు (plural)


టొంకు

టొంకు • (ṭoṅku) ? (plural టొంకులు)


టాకి

టాకి • (ṭāki) ? (plural టాకులు)


చెయ్యి

Inherited from Proto-Dravidian *kay (“hand”). Cognate with Kannada ಕೈ (kai), Tamil கை (kai), Tulu ಕೈ (kai), Malayalam കൈ (kai).


వీధి నాటకం

te-noun

వీధి నాటకం • (vīdhi nāṭakaṁ) ? (plural వీధి నాటకాలు)

vīdhi nāṭakaṁ (romanization)
వీధి నాటకాలు (plural)

వీధినాటకము వీధినాటకము#Telugu

Alternative form of వీధినాటకము (vīdhināṭakamu)


సంక్షేమ

సంక్షేమ • (saṅkṣēma) ? (plural సంక్షేమలు)

saṅkṣēma (romanization)
సంక్షేమలు (plural)


బాధితుడు

బాధితుడు • (bādhituḍu) m (plural బాధితులు)

bādhituḍu (romanization)
బాధితులు (plural)


వర్తనము

వర్తనము • (vartanamu) ? (plural వర్తనములు)

vartanamu (romanization)
వర్తనములు (plural)


సీమకోడి

సీమకోడి • (sīmakōḍi) ? (plural సీమకోళ్ళు)

sīmakōḍi (romanization)
సీమకోళ్ళు (plural)

సీమ (sīma, “foreign”) + కోడి (kōḍi, “fowl, bird”)


నానోసెకను

te-noun

నానోసెకను • (nānōsekanu) ? (plural నానోసెకనులు)

nānōsekanu (romanization)
నానోసెకనులు (plural)


ఉపాధ్యాయుల

head

ఉపాధ్యాయుల • (upādhyāyula)

ఉపాధ్యాయులు ఉపాధ్యాయులు#Telugu

genitive plural of ఉపాధ్యాయులు (upādhyāyulu)


అంతర్జాలము

te-noun

అంతర్జాలము • (antarjālamu) ? (singular only)

Calque of English Internet; అంతర్- (antar-, “inter-”) + జాలము (jālamu, “net”).

af

ముఖ్యమైన అంతర్జాల అనుసంధానాలు

(Can we date this quote?), “జిల్లా పంచాయతీ కార్యాలయం [District Panchayat Office]”, in (Please provide the book title or journal name), East Godavari District:

ఉత్తర అమెరికాలోని "యునైటెడ్ గ్లోబల్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ఆఫ్ తెలుగూస్" సంస్థ అంతర్జాల ఆవిర్భావ కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

2020 December 29, “'ఇది ప్రపంచ తెలుగు వారికి గర్వకారణం' ['This is the pride of Telugu people worldwide']”, in Sakshi:

The "United Global Progressive Alliance of Telugus" in North America has launched the Internet Emergence Programme.

uttara amerikālōni "yunaiṭeḍ glōbal prōgresiv alayans āph telugūs" saṁstha antarjāla āvirbhāva kāryakramānni ērpāṭu cēsindi.

అంతర్జాలానికి ఉన్న స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్య్రం, తటస్థత వంటి అంశాల కారణంగానే దీనికింత ప్రాధాన్యం దక్కుతోంది.

2021 January 18, “అంతర్జాలంపై 'డ్రాగన్' కన్ను [Eye of the 'dragon' on the Internet]”, in Eenadu:

The Internet is of the utmost importance due to its freedom, independence and neutrality.

antarjālāniki unna svēccha, svātantyraṁ, taṭasthata vaṇṭi aṁśāla kāraṇaṅgānē dīnikinta prādhānyaṁ dakkutōndi.


దినోత్సవము

te-noun

దినోత్సవము • (dinōtsavamu) ? (plural దినోత్సవములు)

dinōtsavamu (romanization)
దినోత్సవములు (plural)

దినము (dinamu, “day”) + ఉత్సవము (utsavamu, “celebration”)

compound

అంతర్జాతీయ ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవము

(formal, in compounds) day [of celebration or commemoration]; holiday


రాయబార కార్యాలయం

te-noun

రాయబార కార్యాలయం • (rāyabāra kāryālayaṁ) ? (plural రాయబార కార్యాలయాలు)

rāyabāra kāryālayaṁ (romanization)
రాయబార కార్యాలయాలు (plural)

రాయభారము (rāyabhāramu, “negotiation, message”) + కార్యాలయం (kāryālayaṁ, “office”). Possibly a calque; compare Hindi दूतावास (dūtāvās), which has a similar origin.

compound

భద్రతా చర్యల్లో భాగంగా చైనా పారామిలిటరీ దళాలు నేడు అమెరికా రాయబార కార్యాలయాన్ని చుట్టుముట్టి నిఘా ఉధృతం చేశారు.

bhadratā caryallō bhāgaṅgā cainā pārāmiliṭarī daḷālu nēḍu amerikā rāyabāra kāryālayānni cuṭṭumuṭṭi nighā udhr̥taṁ cēśāru.

a modern embassy; permanent representation of one country to another.


పిజ్జా

te-noun

పిజ్జా • (pijjā) ? (plural పిజ్జాలు)

Borrowed from English pizza, with j being mapped to z as is common practice in nuqta-less transliteration for Indian languages.


జోరావరి

head

జోరావరి • (jōrāvari)

/d͡ʑoːɾaːʋaɾi/

[d͡ʒoːɾaːʋaɾi]


టంకారము

టంకారము • (ṭaṅkāramu)


జోహారు

జోహారు • (jōhāru)


టక్కరి

టక్కరి • (ṭakkari)

a cunning, dishonest, deceitful person a hypocrite, a trickster, cheat


జోరు

జోరు • (jōru)


ఝిల్లి

Borrowed from Sanskrit झिल्लिका (jhillikā).


ఝణఝణత్కారము

a gingling or ringing sound, the tinkling of ornaments.


టకటంకు

head

టకటంకు • (ṭakaṭaṅku)


ఝంఝ

/d͡ʑʱaɲd͡ʑʱa/

[d͡ʒʱaɲd͡ʒʱa]


ఝంకృతి

ఝంకృతి • (jhaṅkr̥ti)


జోడించు

జోడించు • (jōḍiñcu)


జోస్యం

జోస్యం • (jōsyaṁ)


జోడుకోడియ

te-noun

జోడుకోడియ • (jōḍukōḍiya) ? (plural జోడుకోడియలు)

jōḍukōḍiya (romanization)
జోడుకోడియలు (plural)


జూదరి

నమ్మకు జూదరి
nammaku jūdari


జోకు

head

జోకు • (jōku)


జొత్తు

జొత్తు • (jottu)


జొత్తుపాప

జొత్తుపాప • (jottupāpa)


జోడన

జోడన • (jōḍana)


జోడుతవేల

te-noun

జోడుతవేల • (jōḍutavēla) ? (plural జోడుతవేలలు)

jōḍutavēla (romanization)
జోడుతవేలలు (plural)


జోటికత్తియ

head

జోటికత్తియ • (jōṭikattiya)


జొటజొట

జొటజొట • (joṭajoṭa)


జొంపము

thick foliage, a cluster of leaves, flowers, and branches


జోటి

జోటి • (jōṭi)


జోడింపు

జోడింపు • (jōḍimpu)


జోడా

జోడా • (jōḍā)


అడవిజోగులు

అడవిజోగులు • (aḍavijōgulu)


జోక్యము

జోక్యము • (jōkyamu)


జోగిది

జోగిది • (jōgidi)


జూటుదనము

జూటుదనము • (jūṭudanamu)


జోగు

జోగు • (jōgu)


జోగి

a devotee or religious mendicant roving about from one holy place to another


జూజి

జూజి • (jūji)


జోగురాలు

జోగురాలు • (jōgurālu)


జోగిణి

te-noun

జోగిణి • (jōgiṇi) ? (plural జోగిణులు)


జూటు

జూటు • (jūṭu) ? (plural జూట్లు)


జోక

head

జోక • (jōka)


జొన్న

Cognate with Tamil சோளம் (cōḷam), Kannada ಜೋಳ (jōḷa), Tulu ಜೋಳ (jōḷa) and Malayalam ചോളം (cōḷaṁ).

Sorghum bicolor
Sorghum bicolor#Translingual


జాడి

జాడి • (jāḍi)


జాడు

జాడు • (jāḍu)


జాబిలితాలుపు

జాబిలితాలుపు • (jābilitālupu)


జాణ

జాణ • (jāṇa)


జాము

A one-eighth part of a day (i.e., a period of three hours), with the first one beginning at sunrise (conventionally assumed to be at 06:00).


జానుగు

జానుగు • (jānugu)


జాపత్రి

జాపత్రి • (jāpatri)


చిన్నజాబు

చిన్నజాబు • (cinnajābu)


జాపితా

జాపితా • (jāpitā)


జాబుర

జాబుర • (jābura)

annotto tree, Bixa Osellana, (tree which yields dye)


జాబు

జాబు • (jābu)


జాతము

జాతము • (jātamu)


జామారు

జామారు • (jāmāru)


సెల్లా

సెల్లా • (sellā)

white (often unwashed) cotton cloth without a border


జామీను

జామీను • (jāmīnu)


జాల

జాల • (jāla)


జాలరి

జాలరి • (jālari)


జాలకాడు

జాలకాడు • (jālakāḍu)


జాలరుకన్ను

జాలరుకన్ను • (jālarukannu)


జాలరు

జాలరు • (jālaru)


జుమికీపువ్వు

జుమికీపువ్వు • (jumikīpuvvu)


జుమికీ

జుమికీ • (jumikī)


జుమలా

జుమలా • (jumalā)


జావళి

జావళి • (jāvaḷi)

type of song, chiefly of the erotic variety


జాళ్వా

జాళ్వా • (jāḷvā)


జాలెము

జాలెము • (jālemu)


జావ

జావ • (jāva)


జావాహిరి

జావాహిరి • (jāvāhiri)


జుంజురుకట్ట

జుంజురుకట్ట • (juñjurukaṭṭa)

torch made like a brush out of any dry sticks


జుత్తనవ్రేలు

జుత్తనవ్రేలు • (juttanavrēlu)


జుంటితేనె

జుంటితేనె • (juṇṭitēne)


జుత్త

span, as measured from the end of the thumb to that of the ring finger when they are fully stretched out


జుంటీగ

జుంటీగ • (juṇṭīga)


జావడము

జావడము • (jāvaḍamu)


జుట్టుబులుగు

జుట్టుబులుగు • (juṭṭubulugu)


జుట్టుపాకు

జుట్టుపాకు • (juṭṭupāku)

common milky creeper with heart shaped leaves. Asclepias echinata. Rox. ii.44. Ainsl. ii.452. Or, Cynanchum hirsutifolium. Heyne.


జునుగుమాట

జునుగుమాట • (junugumāṭa)


జూజము

జూజము • (jūjamu)


జూజకాడు

జూజకాడు • (jūjakāḍu)


జుల్మానా

జుల్మానా • (julmānā)


జుంజురు

జుంజురు • (juñjuru)


జాగారము

జాగారము • (jāgāramu)


జాజికాయ

జాజికాయ • (jājikāya)


జాటి

జాటి • (jāṭi)


జాడా

జాడా • (jāḍā)


జాజిపత్తిరి

జాజిపత్తిరి • (jājipattiri)

జాపత్రి జాపత్రి#Telugu


జళుకు

జళుకు • (jaḷuku)


జవట

the reticulum or fibrous net-like substance which surrounds the palmyra tree at those parts whence the branches issue


జాజి

Jasminum grandiflorum
Jasminum grandiflorum#Translingual


జాజు

జాజు • (jāju)


జవనిక

Ultimately from Sanskrit यवनिका (yavanikā).


కట్టడ

te-noun

కట్టడ • (kaṭṭaḍa) ? (plural కట్టడలు)


ప్రణాళిక

head

ప్రణాళిక • (praṇāḷika)

Borrowed from Sanskrit प्रणालिका (praṇālikā).

a channel from a pond, watercourse, drain, gutter


మారం

మారం • (māraṁ)


సత్తా

సత్తా • (sattā)


ఆసక్తి

ఆసక్తి • (āsakti)


టోర్నీ

టోర్నీ • (ṭōrnī)


దేవదారువు

te-noun

దేవదారువు • (dēvadāruvu) ? (plural దేవదారువులు)

dēvadāruvu (romanization)
దేవదారువులు (plural)


సమక్షము

presence, what is in the range of vision


ఆధిక్యము

head

ఆధిక్యము • (ādhikyamu)


నేపథ్యము

part of the stage behind the curtain, retiring room


కుళాయ

కుళాయ • (kuḷāya)


ఒప్పందము

te-noun

ఒప్పందము • (oppandamu) ? (plural ఒప్పందములు)

oppandamu (romanization)
ఒప్పందములు (plural)

From ఒప్పు (oppu). Cognate with Tamil ஒப்பந்தம் (oppantam).

(particularly North Andhra) contract, agreement


సామ్రాజ్యము

సామ్రాజ్యము • (sāmrājyamu) n (plural సామ్రాజ్యములు)

sāmrājyamu (romanization)
సామ్రాజ్యములు (plural)

From Sanskrit साम्राज्य (sāmrājyá, “empire”) + -ము (-mu).


పిట్టికత

head

పిట్టికత • (piṭṭikata)


వ్యాప్తి

వ్యాప్తి • (vyāpti)


కుట్ర

కుట్ర • (kuṭra)


పర్యటనము

Borrowed from Sanskrit पर्यटन (paryaṭana, “touring”) + -ము (-mu).


మండలి

head

మండలి • (maṇḍali)


కళాఖండము

కళాఖండము • (kaḷākhaṇḍamu)


దవాఖానా

te-noun

దవాఖానా • (davākhānā) n (plural దవాఖానాలు)

davākhānā (romanization)
దవాఖానాలు (plural)

పేదలకు మెరుగైన వైద్య సేవలు అందించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ ఆస్పత్రులకు దీటుగా సర్కారీ దవాఖానా లను తీర్చిదిద్దుతోంది.

2017 June 29, “సర్కారీ కాదు.. ‘కార్పొరేట్’ దవాఖానా! [Not government... but a 'corporate' hospital!]”, in Sakshi:

The state government is setting up government hospitals at the expense of corporate hospitals to provide better medical services to the poor.
(Note: In this text, "government hospitals" is written in Telangana Telugu, while "state government" and "corporate hospitals" are in Andhra Telugu.)

pēdalaku merugaina vaidya sēvalu andiñcēnduku rāṣṭra prabhutvaṁ kārporēṭ āspatrulaku dīṭugā sarkārī davākhānā lanu tīrcididdutōndi.


బుల్లోడు

బుల్లోడు • (bullōḍu) ? (plural బుల్లోళ్ళు)

bullōḍu (romanization)
బుల్లోళ్ళు (plural)


వార్తా

head

వార్తా • (vārtā)


కట్టవ

కట్టవ • (kaṭṭava)


పెండియము

పెండియము • (peṇḍiyamu)

An ornament worn like a garter on one leg


వృత్తాంతము

వృత్తాంతము • (vr̥ttāntamu)

narrative, story, account particulars, facts


ఆలుక

ఆలుక • (āluka)


వంశస్థుడు

వంశస్థుడు • (vaṁśasthuḍu)


స్తోకము

స్తోకము • (stōkamu)


ఆచూకీ

ఆచూకీ • (ācūkī)


ఒద్ద

Cognate with Kannada ಬರಿ (bari, “side, flank”), ಬದಿ (badi, “nearness, proximity”).


పెండెము

పెండెము • (peṇḍemu)


దిమాక్

te-noun

దిమాక్ • (dimāk) ? (plural దిమాక్లు)

From Urdu دماغ, also spelt in Hindi दिमाग़ (dimāġ).


గరి

Cognate with Tulu ಗರಿ (gari), Kannada ಗರಿ (gari).


చాయలు

head

చాయలు • (cāyalu)


మేకపిల్లలు

మేకపిల్లలు • (mēkapillalu)

మేకపిల్ల మేకపిల్ల#Telugu


ఆవుదూడలు

ఆవుదూడలు • (āvudūḍalu)

ఆవుదూడ ఆవుదూడ#Telugu


వండ

వండ • (vaṇḍa)

Cognate with Tamil வண்டல் (vaṇṭal), Kannada ವಂಡು (vaṇḍu).


గొబ్బరము

te-noun

గొబ్బరము • (gobbaramu) ? (plural గొబ్బరములు)

gobbaramu (romanization)
గొబ్బరములు (plural)

Cognate with Kannada ಗೊಬ್ಬರ (gobbara), Tulu ಗೊಬ್ಬರ (gobbara).


ప్రపంచము

ప్రపంచము • (prapañcamu) n (plural ప్రపంచములు)

prapañcamu (romanization)
ప్రపంచములు (plural)

Borrowed from Sanskrit प्रपञ्च (prapañca).


ప్రపంచవ్యాప్తంగా

te-noun

ప్రపంచవ్యాప్తంగా • (prapañcavyāptaṅgā) ? (singular only)

ప్రపంచ (prapañca, “world (singular genitive)”) + వ్యాప్తంగా (vyāptaṅgā, “throughout”).

compound

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేదరిక నిర్మూలన కోసం వారు చేసిన కృషికి గాను ఈ బహుమతి ప్రకటించినట్లు నోబెల్ కమిటీ ట్వీట్ చేసింది.

2019 October 14, “అభిజిత్ బెనర్జీ: ముంబయిలో జన్మించిన ఆర్థికవేత్తకు నోబెల్ బహుమతి.. కాంగ్రెస్ ప్రకటించిన ‘కనీస ఆదాయ పథకం’ ఆయన ఆలోచనే [Abhijit Banerjee: Nobel Prize awarded to Mumbai-born economist... Thought up INC's 'minimum income scheme']”, in BBC:

The Nobel Committee tweeted that he had received the honor for his efforts in reducing poverty worldwide.

prapañcavyāptaṅgā pēdarika nirmūlana kōsaṁ vāru cēsina kr̥ṣiki gānu ī bahumati prakaṭiñcinaṭlu nōbel kamiṭī ṭvīṭ cēsindi.


సాంత్వనము

head

సాంత్వనము • (sāntvanamu)

consolation, comforting, soothing, appeasing, condolence


స్వాంతం

స్వాంతం • (svāntaṁ)

స్వాంతము స్వాంతము


స్వాంతము

స్వాంతము • (svāntamu)


సాంత్వనం

సాంత్వనం • (sāntvanaṁ)

సాంత్వనము సాంత్వనము


అస్త్రాగారము

అస్త్రాగారము • (astrāgāramu)


అస్త్రాగారం

అస్త్రాగారం • (astrāgāraṁ)

అస్త్రాగారము అస్త్రాగారము


అస్త్రవృష్టి

అస్త్రవృష్టి • (astravr̥ṣṭi)


యాంత్రీకరణ

యాంత్రీకరణ • (yāntrīkaraṇa)


లిఖితం

లిఖితము లిఖితము


ఆస్పత్రి

te-noun

ఆస్పత్రి • (āspatri) ? (plural ఆస్పత్రులు)

āspatri (romanization)
ఆస్పత్రులు (plural)

ఆసుపత్రి ఆసుపత్రి#Telugu


మాండలికము

మాండలికము • (māṇḍalikamu) ? (plural మాండలికములు)

māṇḍalikamu (romanization)
మాండలికములు (plural)


హాస్పిటల్

హాస్పిటల్ • (hāspiṭal) n (plural హాస్పిటల్లు)

hāspiṭal (romanization)
హాస్పిటల్లు (plural)


దుంప

Related to Kannada ದುಂಪ (dumpa, “a root”).

the wedge-like part of a plow, upper part of a plow stock


ఆలుగడ్డ

ఆలుగడ్డ • (ālugaḍḍa) ? (plural ఆలుగడ్డలు)

ālugaḍḍa (romanization)
ఆలుగడ్డలు (plural)

From Urdu آلو (ālu, ālū, “potato”) + గడ్డ (gaḍḍa, “lump, bulbous root”).


బంగాళాదుంప

te-noun

బంగాళాదుంప • (baṅgāḷādumpa) ? (plural బంగాళాదుంపలు)

baṅgāḷādumpa (romanization)
బంగాళాదుంపలు (plural)

బంగాళా (baṅgāḷā, “Bengali”) + దుంప (dumpa, “root”).


ఉర్లగడ్డ

te-noun

ఉర్లగడ్డ • (urlagaḍḍa) ? (plural ఉర్లగడ్డలు)

urlagaḍḍa (romanization)
ఉర్లగడ్డలు (plural)

Calque of Kannada ಉರುಳೆಗಡ್ಡೆ (uruḷegaḍḍe), consisting of ఉర్ల (urla, “crumbling”) + గడ్డ (gaḍḍa, “lump, bulbous root”);

compound

potato (chiefly Coastal Andhra, Rayalaseema)


క్షిపణి

te-noun

క్షిపణి • (kṣipaṇi) ? (plural క్షిపణులు)

kṣipaṇi (romanization)
క్షిపణులు (plural)

'అగ్ని' క్షిపణి విషయంలో విమర్శనాత్మక ప్రతిస్పందనను కమిటీ వ్యక్తంచేసింది.

'agni' kṣipaṇi viṣayaṁlō vimarśanātmaka pratispandananu kamiṭī vyaktañcēsindi.


తక్కాళీ

తక్కాళీ • (takkāḷī) ? (plural తక్కాళీలు)

takkāḷī (romanization)
తక్కాళీలు (plural)

(Chittoor) tomato (Solanum lycopersicum)


హాట్ కేకు

హాట్ కేకు • (hāṭ kēku) ? (plural హాట్ కేకులు)

hāṭ kēku (romanization)
హాట్ కేకులు (plural)

From English hot cake in the phrase selling like hot cakes.

హాట్కేకులైన రష్యన్ పుస్తకాలు.

[The] Russian books are flying off the shelves (lit. "like hot cake").

హాట్ కేకులు.. జనరల్ మెడిసిన్ సీట్లు

2014 June 26, “హాట్ కేకులు.. జనరల్ మెడిసిన్ సీట్లు”, in Eenadu, archived from the original on 2021-07-10:

Hot cakes... General Mecidine seats [are]

హాట్ కేకు..పెందుర్తి సీటు..

2019 February 27, “టీడీపీ టిక్కెట్ దక్కకపోతే.. పార్టీ మారే అవకాశముంది!”, in Andhra Jyothi, archived from the original on 2021-07-10:

గతేడాది సాఫ్ట్వేర్ సుధీర్ అంటూ హీరో అయ్యాడు కూడా... ఇక ఇప్పుడు ఈయన డేట్స్ హాట్ కేక్...

2021 May 11, “Jabardasth Getup Srinu: జబర్దస్త్లో గెటప్ శ్రీనును టీమ్ లీడర్ కాకుండా తొక్కేసిందెవరో తెలుసా..?”, in News18 Telugu:

"Software" Srinu became a hero last year as well... Now, his dates are hot cake...

gatēḍādi sāphṭvēr sudhīr aṇṭū hīrō ayyāḍu kūḍā... ika ippuḍu īyana ḍēṭs hāṭ kēk...

a popular item, something that "sells like hotcakes" or is much sought-after in general.


హాట్ కేకులు

head

హాట్ కేకులు • (hāṭ kēkulu)

హాట్ కేకు
హాట్ కేకు#Telugu


హాట్‌కేకు

te-noun

హాట్కేకు • (hāṭkēku) ? (plural హాట్కేకులు)

హాట్కేకు (canonical)
hāṭkēku (romanization)
హాట్కేకులు (plural)

హాట్ కేకు
హాట్ కేకు#Telugu

Alternative spelling of హాట్ కేకు (hāṭ kēku)


హాట్ కేక్

హాట్ కేక్ • (hāṭ kēk) ? (plural హాట్ కేక్లు)

hāṭ kēk (romanization)
హాట్ కేక్లు (plural)

హాట్ కేకు
హాట్ కేకు#Telugu

Alternative form of హాట్ కేకు (hāṭ kēku)


దౌత్య కార్యాలయం

దౌత్య కార్యాలయం • (dautya kāryālayaṁ) ? (plural దౌత్య కార్యాలయాలు)

dautya kāryālayaṁ (romanization)
దౌత్య కార్యాలయాలు (plural)

దౌత్య (dautya, “diplomatic”) + కార్యాలయం (kāryālayaṁ, “office”)

compound

పెకింగ్ లోని అమెరికా దౌత్య కార్యాలయంలో తలదాచుకుంటున్న ఇద్దరు అసమ్మతి వాదులు దేశం విడిచి వెళ్ళకుండా... ఆదేశించింది.

It has been ordered... the two dissidents hiding in the American embassy in Peking (Beijing) should not leave the country.

pekiṅg lōni amerikā dautya kāryālayaṁlō taladācukuṇṭunna iddaru asammati vādulu dēśaṁ viḍici veḷḷakuṇḍā... ādēśiñcindi.

మాల్దీవుల్లోని అద్దు నగరంలో భారత కొత్త దౌత్య కార్యాలయం ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రధాని శ్రీ నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది.

2021 May 25, “మాల్దీవుల్లోని అద్దు నగరంలో కొత్త దౌత్య కార్యాలయం ప్రారంభానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం [Cabinet approves Opening of a new Consulate General of India in Addu City, Maldives (English version)]”, in Press Information Bureau:

The Union Cabinet, chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi has approved the opening of a new Consulate General of India in Addu City, Maldives in 2021.

māldīvullōni addu nagaraṁlō bhārata kotta dautya kāryālayaṁ ērpāṭu cēyaḍāniki pradhāni śrī narēndra mōdī nētr̥tvaṁlōni kēndra mantrivargaṁ āmōdaṁ telipindi.


తక్‌దీర్

తక్దీర్ (canonical)
takdīr (romanization)

From Urdu تقدیر (taqdīr), borrowed from Arabic تَقْدِير (taqdīr).

(Telangana, also Islam contexts) fate, destiny


పారమార్థికము

te-noun

పారమార్థికము • (pāramārthikamu) ? (plural పారమార్థికములు)

pāramārthikamu (romanization)
పారమార్థికములు (plural)


కూటమి

కూటమి • (kūṭami) ? (plural కూటములు)

పరసతి కూటమి గోరకు
parasati kūṭami gōraku


భిక్షువు

head

భిక్షువు • (bhikṣuvu)

a Brahmacharin living on alms during his study period;


ఆవిష్కరణము

ఆవిష్కరణము • (āviṣkaraṇamu)

manifestation, making apparent or visible; (hence) a manifesto or a notice.


సింహద్వారము

సింహద్వారము • (siṁhadvāramu)


నడికట్టు

నడికట్టు • (naḍikaṭṭu)


తోరంపుకోపము

తోరంపుకోపము • (tōrampukōpamu)


మొగ్గవేయడము

మొగ్గవేయడము • (moggavēyaḍamu)

మొగ్గవాలడము మొగ్గవాలడము


కాసెకోక

కాసెకోక • (kāsekōka)

girdle worn above a pair of drawers or breeches


తోరంపుటేరు

తోరంపుటేరు • (tōrampuṭēru)


దట్టి

దట్టి • (daṭṭi)


కాసె

కాసె • (kāse)

girdle or waistband of cloth tucked up behind tightly


తోరంపుపన్నీరు

తోరంపుపన్నీరు • (tōrampupannīru)


ముడుత

ముడుత • (muḍuta)


అగరు

kind of sweet-scented wood, agallochum, aloe-wood


మొగ్గవాలడము

మొగ్గవాలడము • (moggavālaḍamu)

the feats or contortions practiced by acrobats; as that of falling back and dancing on the feet and hands


పోఁక

పోఁక • (pōn̆ka)

Areca catechu
Areca catechu#Translingual

(botany) Areca catechu, the areca or betel-nut tree


దృశ్యము

దృశ్యము • (dr̥śyamu)


కిరికిరి

te-noun

కిరికిరి • (kirikiri) ? (plural కిరికిరులు)

kirikiri (romanization)
కిరికిరులు (plural)

దాన్ని కూడా కాలబెట్టిచ్చారు కొంతమంది రాజకీయ కిరికిరి దుర్మార్గులు.

dānni kūḍā kālabeṭṭiccāru kontamandi rājakīya kirikiri durmārgulu.


కాబిల్

కాబిల్ • (kābil) ? (plural కాబిల్లు)


చాతుర్యము

head

చాతుర్యము • (cāturyamu)


గర్వకారణం

గర్వకారణం • (garvakāraṇaṁ)


క్రీడాకారిణి

te-noun

క్రీడాకారిణి • (krīḍākāriṇi) f (plural క్రీడాకారిణులు)

krīḍākāriṇi (romanization)
క్రీడాకారిణులు (plural)


అంటి

అంటి • (aṇṭi) ? (plural అంటులు)

అరటి అరటి#Telugu

(Chittoor, South Coastal Andhra) Alternative form of అరటి (araṭi).


అసంతృప్తి

అసంతృప్తి • (asantr̥pti) n (plural అసంతృప్తులు)

asantr̥pti (romanization)
అసంతృప్తులు (plural)


సందర్భం

stringing or connecting together, arranging

regular connection, coherence, continuity, composition, context, juncture, connection


గోతి

head

గోతి • (gōti)


ఘోషణము

ఘోషణము • (ghōṣaṇamu)


కిరానా

కిరానా • (kirānā)


ఏకాంతసేవ

ఏకాంతసేవ • (ēkāntasēva)


విముక్తి

విముక్తి • (vimukti)

Borrowed from Sanskrit विमुक्ति (vimukti)


ఆదరువు

ఆదరువు • (ādaruvu)


ప్రవర్తన

Borrowed from Sanskrit प्रवर्तन (pravartana).


తిరకాసు

head

తిరకాసు • (tirakāsu)


ఆటగాల్లు

ఆటగాల్లు • (āṭagāllu)


విమాన వాహక నౌక

te-noun

విమాన వాహక నౌక • (vimāna vāhaka nauka) ? (plural విమాన వాహక నౌకలు)

vimāna vāhaka nauka (romanization)
విమాన వాహక నౌకలు (plural)

విమానము (vimānamu, “airplane”) + వాహకము (vāhakamu, “carrier”) + నౌక (nauka, “ship”)


దుష్ప్రభావం

head

దుష్ప్రభావం • (duṣprabhāvaṁ)


జరిమానా

జరిమానా • (jarimānā)

Borrowed from Classical Persian جرمانه (jurmāna). See Urdu جُرْمانَہ (jurmāna) for more.


జియోలైట్

head

జియోలైట్ • (jiyōlaiṭ)


సున్నపురాయి

సున్నపురాయి • (sunnapurāyi)


సాంస్కృతిక మార్పిడి

సాంస్కృతిక మార్పిడి • (sāṁskr̥tika mārpiḍi)


రావడం

రావడం • (rāvaḍaṁ)


గరిష్ఠుడు

గరిష్ఠుడు • (gariṣṭhuḍu)

A venerable man: a man of weight, or of influence


శిఖరము

te-noun

శిఖరము • (śikharamu) ? (plural శిఖరములు)

śikharamu (romanization)
శిఖరములు (plural)


చోరీ

head

చోరీ • (cōrī)


నివేదిక

నివేదిక • (nivēdika)


దోపిడి

దోపిడి • (dōpiḍi)

a robbery, a plunder/plundering, a pillage, an instance of sacking


మాదిరి

మాదిరి • (mādiri)

pattern, model, specimen, sample, type, example, original, prototype


జంపు

a long gold jewel with pendant pearls worn on the ear


సమావేశం

సమావేశం • (samāvēśaṁ)


పరిస్థితి

te-noun

పరిస్థితి • (paristhiti) ? (plural పరిస్థితులు)

paristhiti (romanization)
పరిస్థితులు (plural)

Sanskritic formation from పరి- (pari-) + స్థితి (sthiti). Compare Hindi परिस्थिति (paristhiti).


అమలు

Borrowed from Classical Persian عمل ('amal), from Arabic عَمَل (ʕamal).


నగీనా

head

నగీనా • (nagīnā)


నియంతృత్వ ధోరణి

నియంతృత్వ ధోరణి • (niyantr̥tva dhōraṇi)


పార్లమెంటు

పార్లమెంటు • (pārlameṇṭu)


ఆధీనము

ఆధీనము • (ādhīnamu)


సందేశము

te-noun

సందేశము • (sandēśamu) ? (plural సందేశములు)

sandēśamu (romanization)
సందేశములు (plural)

Learned borrowing from Sanskrit संदेश (saṃdeśa).


స్వాతంత్ర్యదివస

head

స్వాతంత్ర్యదివస • (svātantryadivasa)


జారిణి

జారిణి • (jāriṇi)


జారస్త్రీ

జారస్త్రీ • (jārastrī)


సందేహము

doubt, uncertainty, suspicion, mistrust, hesitation


నిర్వహణము

carrying out, effecting, accomplishment, management, achieving

(in dramas) the catastrophe or denouement


పుంజము

పుంజము • (puñjamu)

heap, collection, quantity, multitude, number, assemblage


మేఘమాల

మేఘమాల • (mēghamāla)

మేఘముల మేఘముల

Alternative form of మేఘములవరుస or row of clouds


కాంతిపుంజము

కాంతిపుంజము • (kāntipuñjamu)


గారవింపు

గారవింపు • (gāravimpu)

గౌరవము గౌరవము


మాదిరితీయుట

మాదిరితీయుట • (mādiritīyuṭa)


పంచాస్యము

పంచాస్యము • (pañcāsyamu)


గేలి

గేలి • (gēli)


ఉత్సుకత

te-noun

ఉత్సుకత • (utsukata) n (plural ఉత్సుకతలు)

utsukata (romanization)
ఉత్సుకతలు (plural)

Borrowed from Sanskrit उत्सुक (utsuka) + -త (-ta).

zeal, ardent desire, eagerness, keenness


విద్వత్తు

head

విద్వత్తు • (vidvattu)

scholarship, erudition, profound learning, knowledge


దృక్పథం

దృక్పథం • (dr̥kpathaṁ)


అభ్యుదయము

prosperity, progress, good fortune, elevation, success


కించ

కించ • (kiñca)


యజ్ఞసూత్రము

యజ్ఞసూత్రము • (yajñasūtramu)

the sacred thread, worn by the three principal classes of the Hindus


జీనువ

జీనువ • (jīnuva)

tailorbird, White-throated Munia, Uroloncha malabarica


యజ్ఞోపవీతం

యజ్ఞోపవీతం • (yajñōpavītaṁ)


పరమాత్ముడు

పరమాత్ముడు • (paramātmuḍu)

The Supreme Being, considered as the soul of the universe


బట్టు

బట్టు • (baṭṭu)

a bard, a herald, a chanter of praise and titles


ఏడుపు

ఏడుపు • (ēḍupu)


కటి

కటి • (kaṭi)


సంకేతం

సంకేతం • (saṅkētaṁ)

appointment, agreement, compact, engagement

provision, matter or point previously arranged


బతుకు

Derived from Kannada ಬದುಕು (baduku), from Proto-Dravidian *wāẓ (“to live”). Cognate with Malayalam വാഴുക (vāḻuka), Tamil வாழ் (vāḻ).


చిక్కుకంపు

rancid smell (chiefly from hair oil which has been applied without being washed well for days or weeks)


నాటో దేశాలు

నాటో దేశాలు • (nāṭō dēśālu)


వద్ద

ఒద్ద ఒద్ద#Telugu


సమాచారము

te-noun

సమాచారము • (samācāramu) ? (singular only)

From Sanskrit समाचार (samācāra) + -ము (-mu).

news, information, tidings, report, intelligence


తములపుటాకు

head

తములపుటాకు • (tamulapuṭāku)


కన్నుమూత

కన్నుమూత • (kannumūta)


కొయ్యంగ

కొయ్యంగ • (koyyaṅga)

fish like the carp called Khavai by Muslims


ఉపాధి

ఉపాధి • (upādhi)

a distinguishing property or attribute, peculiarity;

reflection on duty, virtuous reflection;

a man who carefully or diligently supports his family.


శ్రౌతము

శ్రౌతము • (śrautamu)

A treatise detailing and explaining certain observances.


వయస్సు

age, time or period of life, stage of existence, years

youth, puberty, manhood or womanhood, the prime of life


తుది విచారణ

తుది విచారణ • (tudi vicāraṇa)


తుది జాబితా

తుది జాబితా • (tudi jābitā)


తుది తీర్పు

తుది తీర్పు • (tudi tīrpu)


ఆకళింపు

ఆకళింపు • (ākaḷimpu)


తుది రూపం

తుది రూపం • (tudi rūpaṁ)


జిజ్ఞాస

జిజ్ఞాస • (jijñāsa)

desire to know, wish to ascertain or inquire


తుది శ్వాసము

తుది శ్వాసము • (tudi śvāsamu)


మెరుగు

From మెరుచు (merucu, “to shine, flash”). Cognate with Tamil மெருகு (meruku).

brilliancy, brightness, lustre, shining, glitter, polish, varnish


దారిబడి

te-noun

దారిబడి • (dāribaḍi) ? (plural దారిబళ్ళు)

dāribaḍi (romanization)
దారిబళ్ళు (plural)


వచ్చుబడి

వచ్చుబడి • (vaccubaḍi) ? (plural వచ్చుబళ్ళు)

vaccubaḍi (romanization)
వచ్చుబళ్ళు (plural)

వచ్చు (vaccu, “to come, arrive”) + -బడి (-baḍi, “nominal suffix”)


ప్రేక్షకులు

head

ప్రేక్షకులు • (prēkṣakulu)


ప్రాచుర్యము

ప్రాచుర్యము • (prācuryamu)


ఏళ్లు

ఏళ్లు • (ēḷlu)

plural form of ఏడు (seven), but used instead of ఏడు in counting;


వికారము

వికారము • (vikāramu)

contortion. a secondary or later form derived by a change in a primary form

perturbation, emotion, passion, feeling, excitement

disorder or unpleasant sensation (as in the stomach), nausea


అనుగ్రహము

Te-అనుగ్రహము.oga


నిలింపభాష

నిలింపభాష • (nilimpabhāṣa)


నిలిపివేత

te-noun

నిలిపివేత • (nilipivēta) ? (plural నిలిపివేతలు)

nilipivēta (romanization)
నిలిపివేతలు (plural)

From నిలిపివేయు (nilipivēyu, “to break up”).


భయస్థుడు

a timorous or timid man; one who fears to do evil; a god-fearing man


సాకరి

head

సాకరి • (sākari)


కైంకర్యము

(in S. India, among certain sects of Vaishnavas) any kind of service either to a deity or to some holy person


ఉన్నత ప్రమాణాలు

ఉన్నత ప్రమాణాలు • (unnata pramāṇālu)


ఆక్రమణము

ఆక్రమణము • (ākramaṇamu)


అంశాంకనము

అంశాంకనము • (aṁśāṅkanamu)


ఆశాభావం

ఆశాభావం • (āśābhāvaṁ)


వంశము

వంశము • (vaṁśamu)


అధినేత

adhinēta (romanization)
అధినేతలు (plural)

Borrowed from Sanskrit अभिनेतृ (abhinetṛ).


చిహ్నము

te-noun

చిహ్నము • (cihnamu) n (plural చిహ్నములు)

cihnamu (romanization)
చిహ్నములు (plural)

From Sanskrit चिह्न (cihna, “symbol”) + -ము (-mu, nominal suffix).

symptom, indication, characteristic, feature, quality, attribute


ఎఱ్ఱదీపము

head

ఎఱ్ఱదీపము • (eṟṟadīpamu)


పచారు

పచారు • (pacāru)


ఞానదంతాలు

ఞానదంతాలు • (ñānadantālu)


ఫలాహారము

ఫలాహారము • (phalāhāramu)

a light meal or repast, refection, refreshment tiffin


నుంకు

నుంకు • (nuṅku)


కోరపళ్ళు

కోరపళ్ళు • (kōrapaḷḷu)


కత్తెరపళ్ళు

కత్తెరపళ్ళు • (katterapaḷḷu)


దిరిసెన

A forest tree with delicate woolly flowers, commonly called the Rain Tree, Mimosa sirisha

The species called తీగదిరిసెన is a creeper much used in medicine. Albizzia lebbek


చిట్‌ఫండ్

చిట్ఫండ్ • (ciṭphaṇḍ)

చిట్ఫండ్ (canonical)
ciṭphaṇḍ (romanization)


తీవ్రగాయాలు

తీవ్రగాయాలు • (tīvragāyālu)


గోరింట

te-noun

గోరింట • (gōriṇṭa) ? (plural గోరింటలు)

gōriṇṭa (romanization)
గోరింటలు (plural)

Lawsonia inermis
Lawsonia inermis#Translingual

(botany) henna (Lawsonia inermis and its dye)


తీవ్రచర్య

head

తీవ్రచర్య • (tīvracarya)


పట్టిక

పట్టిక • (paṭṭika)

a metal plate, a piece of wood, or the like


ఛాతీ

/t͡ɕʰaːt̪iː/

[t͡ʃʰaːt̪iː]


నేత్రాంజనము

నేత్రాంజనము • (nētrāñjanamu)


ఉడుపు

ఉడుపు • (uḍupu)


మట్టము

మట్టము • (maṭṭamu)


కోళ్ళు

కోళ్ళు • (kōḷḷu)


ఉగ్రములు

ఉగ్రము ఉగ్రము#Telugu


ఆట్లాట

ఆట్లాట • (āṭlāṭa)


లీల

లీల • (līla)

wanton sport, amorous pastime, wantonness


ఆవాహనము

ఆవాహనము • (āvāhanamu)

calling, invocation, invoking a deity or an evil spirit (to be present) by mystical words


సంప్రదాయము

tradition, established doctrine, transmitted from teacher to pupil, rule, custom, practice, traditional belief or usage


విసర్జనము

allowing (a deity who is invoked) to go back giving gift, donation


మావ

From the m-v/w switch that younger Telugu speakers engage in for some words.

నీకు ప్రాబ్లెమ్ అయితే ఎల్లిపోతా మావ అంటూ రాహుల్ రామకృష్ణ ట్వీట్కు స్పందించాడు నాని.

2021 September 5, Rajitha Chanti, “Nani: నా వల్లే ప్రాబ్లమ్ అయితే ఎల్లిపోతా మావ.. రాహుల్ రామకృష్ణకు అదిరిపోయే పంచ్ వేసిన న్యాచురల్ స్టార్..”, in TV9 Telugu:

nīku prāblem ayitē ellipōtā māva aṇṭū rāhul rāmakr̥ṣṇa ṭvīṭku spandiñcāḍu nāni.

(often colloquial) Alternative form of మామ (māma)


ముష్కరుడు

ముష్కరుడు • (muṣkaruḍu)

an obstinate, stubborn man, a ruffian, a violent man


దురాగ్రహము

దురాగ్రహము • (durāgrahamu)


అంగిక

అంగిక • (aṅgika)


సహకారం

సహకారం • (sahakāraṁ)


దయ

mercy, pity, tenderness, clemency, compassion

pleasure, goodness, amiability, a kind heart


దెంగులు

దెంగు (deṅgu, “fuck”) + -లు (-lu, “plural marker”).

suffix

(vulgar, especially rustic, North Andhra) cursing, curse words (as a form of scolding and vulgarity)

especially rustic; North Andhra; especially rustic; North Andhra


ఆజాద్

te-noun

ఆజాద్ • (ājād) f (plural ఆజాద్లు)

Borrowed from Urdu آزاد (āzād). Sound shift due to a lack of nuqta in Telugu; compare Hindi आजाद (ājād).


తారాగణం

head

తారాగణం • (tārāgaṇaṁ)


ఛాయాగ్రహణం

ఛాయాగ్రహణం • (chāyāgrahaṇaṁ)


సామర్థ్యం

సామర్థ్యం • (sāmarthyaṁ)


పనితీరు

పనితీరు • (panitīru)


నిడివి

నిడివి • (niḍivi)


సెకండ్ సెటప్

te-noun

సెకండ్ సెటప్ • (sekaṇḍ seṭap) ? (plural సెకండ్ సెటప్లు)

sekaṇḍ seṭap (romanization)
సెకండ్ సెటప్లు (plural)

Pseudo-anglicism, derived from second + setup; compare Kannada ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೆಟಪ್ (sekeṇḍ seṭap).

cog

ಸೆಕೆಂಡ್ ಸೆಟಪ್

"శాంతి శాంతి" అంటున మాస్టర్ ని పడుకొని, "శాంతి ఎవరో? మీ సెకండ్ సెటప్ ఆ?!" అంటూ ఆడ పట్టించేసిని

2020 October 21, 1:36 from the start, in అమ్మ రాజశేఖర్ సెకండ్ సెటప్?? ఎవరో తెలిస్తే షాక్ !!, via Asianet News Network:

In the play, the actor recited "Shanti, shanti"; she fired back with "Who is Shanti, your side piece?!"

"śānti śānti" aṇṭuna māsṭar ni paḍukoni, "śānti evarō? mī sekaṇḍ seṭap ā?!" aṇṭū āḍa paṭṭiñcēsini

సార్ కు సెకండ్ సెటప్

2021 January 4, Mallikarjuna, “Illegal affair: ఆంటీతో మొగుడు జల్సాలు, మగాడికి వేరే టేస్ట్ ఉండాలి తెలుసా ?, ఒక్క దెబ్బతో !”, in OneIndia:


దేవర్షి

head

దేవర్షి • (dēvarṣi)


సహజజ్ఞానము

సహజజ్ఞానము • (sahajajñānamu)


సహజాతం

సహజాతం • (sahajātaṁ)


ఖరీదు

Borrowed from Classical Persian خَرِید (xarīd). Compare Hindi ख़रीद (xarīd), Tulu ಖರೀದಿ (kharīdi).


తృష్ణ

head

తృష్ణ • (tr̥ṣṇa)


స్వతంత్రము

Borrowed from Sanskrit स्वतन्त्र (svatantra) -ము (-mu).


మేజా

te-noun

మేజా • (mējā) ? (plural మేజాలు)

From Portuguese mesa, Classical Persian میز (mēz), or English mess.


గొట్టపుబావి

head

గొట్టపుబావి • (goṭṭapubāvi)


అలమర

From Portuguese armário (“cupboard”). Cognate with Hindi अलमारी (almārī).


గెలిచేవాడు

గెలిచేవాడు • (gelicēvāḍu)


పోగొట్టుకొన్నవాడు

పోగొట్టుకొన్నవాడు • (pōgoṭṭukonnavāḍu)


బీరువ

బీరువ • (bīruva)


ఓడినవాడు

ఓడినవాడు • (ōḍinavāḍu)


వర్తనుడు

వర్తనుడు • (vartanuḍu)

one who behaves or acts in any particular way


పుణ్యభూమి

పుణ్యభూమి • (puṇyabhūmi)

the country between the Himalaya and the Vindhya mountains, called the Aryavatha


నీచత్వం

నీచత్వం • (nīcatvaṁ)


సంకీర్ణ ప్రభుత్వం

సంకీర్ణ ప్రభుత్వం • (saṅkīrṇa prabhutvaṁ)


సంకీర్ణ మంత్రివర్గం

సంకీర్ణ మంత్రివర్గం • (saṅkīrṇa mantrivargaṁ)


సంకీర్ణము

సంకీర్ణము • (saṅkīrṇamu)

(at the end of compounds) mixture, fusion


ఱంకుటాలు

ఱంకుటాలు • (ṟaṅkuṭālu)


టెక్కు

te-noun

టెక్కు • (ṭekku) ? (plural టెక్కులు)

(dialectal) grace, coquetry, pride, haughtiness, insolence


పూర్వికులు

head

పూర్వికులు • (pūrvikulu)

(one's) ancestors, forefathers, predecessors, ancestry


డాగు

డాగు • (ḍāgu)


యత్నము

effort, exertion, endeavor, attempt, trial


డాగు తెగులు

డాగు తెగులు • (ḍāgu tegulu)


అత్మవిశ్వాసము

అత్మవిశ్వాసము • (atmaviśvāsamu)


చేమ

Ultimately from Proto-Dravidian *keyampu (“Arum colocasia, yam”).

inh

Colocasia esculenta
Colocasia esculenta#Translingual

taro (Colocasia esculenta, a tropical plant grown primarily for its edible corms)


సంప్రదాయస్థుడు

head

సంప్రదాయస్థుడు • (sampradāyasthuḍu)

an upright or just man, one who walks according to the rules of his caste


సంప్రదాయకుడు

సంప్రదాయకుడు • (sampradāyakuḍu)

(colloquial) a respectable or well-to-do man


సంప్రదాయవాది

సంప్రదాయవాది • (sampradāyavādi)


ప్రగతిశీల పార్టీ

ప్రగతిశీల పార్టీ • (pragatiśīla pārṭī)


పక్షములు

పక్షములు • (pakṣamulu)


రాజకీయ కక్షులు

రాజకీయ కక్షులు • (rājakīya kakṣulu)


వ్యవహారాసనము

వ్యవహారాసనము • (vyavahārāsanamu)


పక్షపాతి

పక్షపాతి • (pakṣapāti)

a partisan, a friend, adherent, follower, one who is partial, prejudiced, biased, or prepossessed


పార్టీ పంథా

పార్టీ పంథా • (pārṭī panthā)


రాజపక్షవాది

రాజపక్షవాది • (rājapakṣavādi)


వ్యవహారాంగము

వ్యవహారాంగము • (vyavahārāṅgamu)


తారా

తారా • (tārā)


హుండీ

హుండీ • (huṇḍī)


క్లావరు

క్లావరు • (klāvaru)


తుపాకీ

te-noun

తుపాకీ • (tupākī) ? (plural తుపాకీలు)

తుపాకి తుపాకి#Telugu

Alternative form of తుపాకి (tupāki, “gun”)


పెయ్య

Ultimately from Proto-Dravidian *pac-V- (“calf”).


తుపాకి

తుపాకి • (tupāki) ? (plural తుపాకులు)

Borrowed from Classical Persian تُفَک (tufak), ultimately from Ottoman Turkish تفك (tüfek).


కప్పము

kappamu (romanization)
కప్పములు (plural)

Inherited from Proto-Dravidian *kapp-am.


కమీజు

Etymology tree
Proto-Germanic *hamô
Proto-West Germanic *hamō
Proto-West Germanic *-iþi
Proto-West Germanic *hamiþibor.
Late Latin camisia
Old Galician-Portuguese camisa
Portuguese camisabor.
Telugu కమీజు (kamīju)
From Portuguese camisa (“shirt”).


హీరో

head

హీరో • (hīrō)


లోటు

లోటు • (lōṭu)


ప్రీ-రిలీజ్

ప్రీ-రిలీజ్ • (prī-rilīj)


ప్రాధాన్యం

ప్రాధాన్యం • (prādhānyaṁ)


ఉద్యమము

effort, exertion, attempt, endeavor, readiness, preparation


అంచనావేయు

అంచనావేయు • (añcanāvēyu)


ప్రజాస్వామ్యీకరణ

ప్రజాస్వామ్యీకరణ • (prajāsvāmyīkaraṇa)


ఓటము

Ultimately from Proto-Dravidian *ōṭ-ṭam (“defeat”).


చట్టసమ్మతం

చట్టసమ్మతం • (caṭṭasammataṁ)


ప్రజాస్వామ్య పంథా

ప్రజాస్వామ్య పంథా • (prajāsvāmya panthā)


చట్ట

చట్ట • (caṭṭa)


ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమం

ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమం • (prajāsvāmya udyamaṁ)


కలను

Inherited from Proto-Dravidian *kaḷam (“battlefield”).


గాడి

head

గాడి • (gāḍi)


గాడి

గాడి • (gāḍi)


అని

Ultimately from Proto-Dravidian *aṇi (“army”). Cognate with Tamil அணி (aṇi, “array of an army, order, regularity, row; to put in array (as an army)”), Malayalam അണി (aṇi, “row, line of soldiers”), Kannada ಅಣಿ (aṇi, “an array, body of soldiers”).


పరిత్యాగము

head

పరిత్యాగము • (parityāgamu)

abandonment, quitting, desertion, yielding, relinquishment, giving up


హీరోయిన్

హీరోయిన్ • (hīrōyin)


పంచభూతములు

the five elements, viz: Earth, fire, water, air and ether


వంశావళి

వంశావళి • (vaṁśāvaḷi)


బియ్యపుసారాయి

బియ్యపుసారాయి • (biyyapusārāyi)


ప్రజాపణము

ప్రజాపణము • (prajāpaṇamu)

subjection, the state of being a subject


భూతము

A ghost, a demon, a powerless sprite supposed to haunt a cemetery, being the spirit of a bad man


మాయలమారి

మాయలమారి • (māyalamāri)


తిరగమాత

te-noun

తిరగమాత • (tiragamāta) n (plural తిరగమాతలు)

tiragamāta (romanization)
తిరగమాతలు (plural)

a cooking technique where certain spices are roasted in oil or ghee to give them a stronger flavor, usually with cumin seeds, mustard seeds, red chilli , curry leaves etc. Similar to tempering.


తేపు

Ultimately from Proto-Dravidian *tē- (“to be full, satiated; to belch”).


కీలుబొమ్మ

head

కీలుబొమ్మ • (kīlubomma)


తిండిపుల్లలు

తిండిపుల్లలు • (tiṇḍipullalu)


వక్త

a speaker, an orator, expounder, teacher


పుస్తకశాల

పుస్తకశాల • (pustakaśāla)


జోరీగ

జోరీగ • (jōrīga)


వేలి ముద్ర

వేలి ముద్ర • (vēli mudra)


అపసాక్షి

అపసాక్షి • (apasākṣi)


స్థిరుడు

స్థిరుడు • (sthiruḍu)

a man who is firmly seated in a position


కూటసాక్షి

కూటసాక్షి • (kūṭasākṣi)


అభిమానులు

అభిమానులు • (abhimānulu)

bor+

Borrowed from Sanskrit अभिमान (abhimāna, “pride, affection, desire”)


గూఢసాక్షి

head

గూఢసాక్షి • (gūḍhasākṣi)

a concealed witness, one placed by the plaintiff so as to overhear what was said by the defendant


కర్మసాక్షి

కర్మసాక్షి • (karmasākṣi)

any one of the nine divinities that are said to be witnesses of men's actions; viz. chiefly the Sun God.


ఉత్తరసాక్షి

ఉత్తరసాక్షి • (uttarasākṣi)


జగత్సాక్షి

జగత్సాక్షి • (jagatsākṣi)

the Supreme Spirit, who witnesses everything in the universe;


మనస్సాక్షి

మనస్సాక్షి • (manassākṣi)


అధఃకరించు

అధఃకరించు • (adhaḥkariñcu)


తేలుకొండి

తేలుకొండి • (tēlukoṇḍi)

the sting of a scorpion: (botany) Martynia diandra


తేలుమణి

తేలుమణి • (tēlumaṇi)


తేలుమణిచెట్టు

తేలుమణిచెట్టు • (tēlumaṇiceṭṭu)


తేలుకొండిచెట్టు

తేలుకొండిచెట్టు • (tēlukoṇḍiceṭṭu)


బుట్టెడు

బుట్టెడు • (buṭṭeḍu)


కొలిచేబుట్ట

కొలిచేబుట్ట • (kolicēbuṭṭa)


ప్రేమాంకురము

ప్రేమాంకురము • (prēmāṅkuramu)


నఖాంకురములు

నఖాంకురములు • (nakhāṅkuramulu)


తబద్దం

tabaddaṁ (romanization)
తబద్దాలు (plural)


పునీతుడు

పునీతుడు • (punītuḍu)


కుంభకోణం

కుంభకోణం • (kumbhakōṇaṁ)


నిధానము

putting down, laying down, keeping, preserving;

anything, deposited, a treasure, treasure trove.


ఆచరణము

ఆచరణము • (ācaraṇamu)

doing, performing, practicing, following, observing;


ఐక్యము

aikyamu (romanization)
ఐక్యములు (plural)

Borrowed from Sanskrit ऐक्य (aikya), vrddhi derivative of Sanskrit एक (eka); doublet of ఏకము (ēkamu). Compare Tamil ஐக்கியம் (aikkiyam).


తెలియజేయువాడు

తెలియజేయువాడు • (teliyajēyuvāḍu)


అంగుడుతుడిపి

te-noun

అంగుడుతుడిపి • (aṅguḍutuḍipi) ? (plural అంగుడుతుడిపులు)

aṅguḍutuḍipi (romanization)
అంగుడుతుడిపులు (plural)


అప్రయత్నం

head

అప్రయత్నం • (aprayatnaṁ)


వణిక్కు

వణిక్కు • (vaṇikku)


రుమాలు

రుమాలు • (rumālu)


ఉద్వేగం

ఉద్వేగం • (udvēgaṁ)


ప్రశ్నావళి

ప్రశ్నావళి • (praśnāvaḷi)


కూతనేల

te-noun

కూతనేల • (kūtanēla) n (plural కూతనేలలు)

kūtanēla (romanization)
కూతనేలలు (plural)

కూత (kūta, “of a shout”) + నేల (nēla, “ground”)


ఆరాటం

head

ఆరాటం • (ārāṭaṁ)


బూజు

బూజు • (būju)


దుబారాఖర్చు

దుబారాఖర్చు • (dubārākharcu)


వ్యసనము

వెలది, జూదంబు, పానంబు, వేట, పలుకుప్రల్లదంబును దండంబుపరుసదనము, ధనము వమ్ముచేయుట, ఇవి సప్తవ్యసనములు (saptavyasanamulu). ― veladi, jūdambu, pānambu, vēṭa, palukupralladambunu daṇḍambuparusadanamu, dhanamu vammucēyuṭa, ivi saptavyasanamulu (saptavyasanamulu).

intent attachment to any object, inordinate addiction;


సొగటాపాళి

సొగటాపాళి • (sogaṭāpāḷi)

సొగటాలు సొగటాలు

the cloth used in the game called సొగటాలు


సొగటాలు

సొగటాలు • (sogaṭālu)

a kind of game played with dice on a colored cloth;


స్త్రీసంయోగికణము

స్త్రీసంయోగికణము • (strīsaṁyōgikaṇamu)


రక్తగతవిషదోషము

రక్తగతవిషదోషము • (raktagataviṣadōṣamu)


రేతస్సు

రేతస్సు • (rētassu)


సూక్ష్మబీజకోశము

సూక్ష్మబీజకోశము • (sūkṣmabījakōśamu)


ఇంద్రియకోశము

ఇంద్రియకోశము • (indriyakōśamu)


మీడియా

మీడియా • (mīḍiyā)


రూపొందించు

రూపొందించు • (rūpondiñcu)


ప్రమోషన్స్

ప్రమోషన్స్ • (pramōṣans)

ప్రమోషన్స్ (canonical)
pramōṣans (romanization)


డెబ్యూ

డెబ్యూ • (ḍebyū)


డైలాగ్

డైలాగ్ • (ḍailāg)


కరోనా

కరోనా • (karōnā)


డ్యాన్సు

డ్యాన్సు • (ḍyānsu)


డబ్బింగ్

డబ్బింగ్ • (ḍabbiṅg)


ఇంటర్వ్యూ

ఇంటర్వ్యూ • (iṇṭarvyū)


బయోపిక్

బయోపిక్ • (bayōpik)


వెంట

వెంట • (veṇṭa)

From వెను (venu, “alternative form of వెన్ను (vennu, “the back”)”).


ఆంబులెన్స్

ఆంబులెన్స్ • (āmbulens)

ఆంబులెన్స్ (canonical)
āmbulens (romanization)


అభినిపాలు

అభినిపాలు • (abhinipālu)


నల్లమందు

te-noun

నల్లమందు • (nallamandu) ? (singular only)

Compound of నల్ల (nalla, “black”) + మందు (mandu, “drug”); compare Malayalam കറുപ്പ് (kaṟuppŭ).

com+

Papaver somniferum
Papaver somniferum#Translingual


ప్రదర్శించు

head

ప్రదర్శించు • (pradarśiñcu)


శీతోష్ణస్థితి మార్పు

te-noun

శీతోష్ణస్థితి మార్పు

శీతోష్ణస్థితి మార్పు • (śītōṣṇasthiti mārpu) ? (singular only)

en-శీతోష్ణస్థితి_మార్పు-te-noun-8o1WfPVF


శీతోష్ణ

head

శీతోష్ణ • (śītōṣṇa)

te-adj

శీతోష్ణ • (śītōṣṇa)

in J. P. L. Gwynn (1991) A Telugu-English dictionary


శీతోష్ణస్థితి

te-noun

శీతోష్ణస్థితి

శీతోష్ణస్థితి • (śītōṣṇasthiti) ? (plural శీతోష్ణస్థితులు)

śītōṣṇasthiti (romanization)
శీతోష్ణస్థితులు (plural)

Chekuri Rama Rao

శీతోష్ణస్థితి at Telugu On-line Dictionaries Project on Andhra Bharati, partially sponsored by the Telugu Association of North America (in Telugu)

Hyderabad: Press Academy of Andhra Pradesh


మూషికాలు

head

మూషికాలు • (mūṣikālu)

మూషికం మూషికం#Telugu


బెదిరించు

బెదిరించు • (bediriñcu)


సంచలనము

shaking after a violent percussion or from violent emotion.


అగ్గిపెట్టె

te-noun

అగ్గిపెట్టె • (aggipeṭṭe) ? (plural అగ్గిపెట్టెలు)

aggipeṭṭe (romanization)
అగ్గిపెట్టెలు (plural)

అగ్గి (aggi, “fire”) + పెట్టె (peṭṭe, “box”); influenced by అగ్గిపుల్ల (aggipulla, “match”).

compound

అగ్గిపెట్ఉందా?

1985, Paruchuri brothers, Agni Parvatam, spoken by Jamadagni (Krishna):

Got a light? (lit. 'You have a matchbox?)


ఉదియ

ఉద్దియ ఉద్దియ


ప్రజ

a community; a set of people, folk or subjects.


బొంద

నీ బొంద!
nī bonda!
You dumbass!

hole, bore, fissure, opening, pit or grave

(by extension, mildly vulgar) a mild exclamation/insult

a small palmyra palm (borassus) or wild date tree


సినీనటులు

head

సినీనటులు • (sinīnaṭulu)

సినీనటుడు సినీనటుడు#Telugu

plural of సినీనటుడు (sinīnaṭuḍu, “film actor”)

సినీనటి సినీనటి#Telugu

plural of సినీనటి (sinīnaṭi, “film actress”)


సినీనటుడు

te-noun

సినీనటుడు • (sinīnaṭuḍu) ? (plural సినీనటులు)

sinīnaṭuḍu (romanization)
సినీనటులు (plural)

Blend of సినిమా (sinimā) + నటుడు (naṭuḍu).


సినీనటి

te-noun

సినీనటి • (sinīnaṭi) ? (plural సినీనటులు)

sinīnaṭi (romanization)
సినీనటులు (plural)

ప్రసిద్ధ సినీనటి మాలతి కూడ ఇక్కడీ వారే.

1965, Mikkilineni Radhakrishna Murthy, ఆంధ్ర నాటకరంగ చరిత్రము [History of Andhra Theatre], published 2002, page 407:

Renowned film actress Malathi was also there.

prasiddha sinīnaṭi mālati kūḍa ikkaḍī vārē.

ఓ సినీనటి 'సర్ప్రయిజ్ విజిటర్'గా వచ్చి మొట్టమొదటి సబ్బుకొంటుంది.

1987, Malladi Venkata Krishna Murthy, ఎయిర్హోస్టెస్ [Air Hostess], page 109:

A film actress might come as a 'surprise visitor' and buy soap as the first matter of business.

ō sinīnaṭi 'sarprayij vijiṭar'gā vacci moṭṭamodaṭi sabbukoṇṭundi.

'మహిళల్లో నెలసరి ఒక సహజమైన ప్రక్రియ. దాచాల్సిన అవసరం లేదు. నిస్సంకోచంగా మాట్లాడుదాం రండి' అంటూ సగటు స్త్రీలలో అవగాహన పెంచుతున్నది సినీనటి తాప్సీ.

2021 December 3, “Period Pal | రుతుక్రమం సమయంలో జాగ్రత్తలపై యాప్ లాంఛ్ చేసిన తాప్సీ [Period Pal | Tapsee [Pannu] launches an app to take care during menstruation]”, in Namaste Telangana:

'It is a natural process for women. There is no need to hide it. Come and boldy speak about it' - cineactress Tapsee [Pannu] has been raising awarness about that matter in women.

'mahiḷallō nelasari oka sahajamaina prakriya. dācālsina avasaraṁ lēdu. nissaṅkōcaṅgā māṭlāḍudāṁ raṇḍi' aṇṭū sagaṭu strīlalō avagāhana peñcutunnadi sinīnaṭi tāpsī.


వికేంద్రీకరణ

head

వికేంద్రీకరణ • (vikēndrīkaraṇa)


కట్టడి

కట్టడి • (kaṭṭaḍi)


ఈమారు

ఈమారు • (īmāru)


మార్కెట్

మార్కెట్ • (mārkeṭ)


వేరియంట్

వేరియంట్ • (vēriyaṇṭ)

వేరియంట్ (canonical)
vēriyaṇṭ (romanization)


అనూహ్యరీతి

అనూహ్యరీతి • (anūhyarīti)


మరోమారు

మరోమారు • (marōmāru)


ఈక్విటీ

ఈక్విటీ • (īkviṭī)


ఆర్థిక రికవరీ

ఆర్థిక రికవరీ • (ārthika rikavarī)


ఈక్విటీ మార్కెట్

ఈక్విటీ మార్కెట్ • (īkviṭī mārkeṭ)


ఇన్వెస్టర్

ఇన్వెస్టర్ • (invesṭar)


ప్రపంచ బ్యాంకు

te-noun

ప్రపంచ బ్యాంకు

ప్రపంచ బ్యాంకు • (prapañca byāṅku) ? (singular only)


చికిత్సాలయము

చికిత్సాలయము • (cikitsālayamu) ? (plural చికిత్సాలయములు)

cikitsālayamu (romanization)
చికిత్సాలయములు (plural)

Sanskrit चिकित्सालय (cikitsālaya) + -ము (-mu)


దాఖలు

submitting, as an application or a complaint in writing.


పరిశోధనము

close examination, investigation, enquiry


అధ్యయనము

study, reading, learning, especially of the Vedas;


వ్యాధుడు

head

వ్యాధుడు • (vyādhuḍu)


మసీదు

ముస్లిము ప్రార్థన మందిరములు, మసీదులును ఎన్నో నెలకొనినవి.

1975, Thoomati Donappa, Jānapadakaḷāsampada:

Many Muslim prayer halls and mosques are there.

muslimu prārthana mandiramulu, masīdulunu ennō nelakoninavi.


పల్లీ

పల్లి పల్లి#Telugu


వ్యాయామము

వ్యాయామము • (vyāyāmamu)

Borrowed from Sanskrit व्यायाम (vyāyāma) + -ము (-mu).

bor+

exertion, exercise, labor, athletic or gymnastic exercise;


ఇలాతికాయ

te-noun

ఇలాతికాయ • (ilātikāya) ? (plural ఇలాతికాయలు)

ilātikāya (romanization)
ఇలాతికాయలు (plural)

Urdu ولائتی (vilāyatī, “foreign”) + కాయ (kāya, “seed”); also ఇలాతి (ilāti) + కాయ (kāya).

compound

(Mahabubnagar, Nalgonda) (unshelled) groundnut, peanut


స్వర్గం

te-noun

స్వర్గం • (svargaṁ) ? (plural స్వర్గాలు)

svargaṁ (romanization)
స్వర్గాలు (plural)

స్వర్గము స్వర్గము#Telugu

alternative form of స్వర్గము (svargamu, “heaven”)


స్వర్గము

స్వర్గము • (svargamu) ? (plural స్వర్గములు)

svargamu (romanization)
స్వర్గములు (plural)

Learned borrowing from Sanskrit स्वर्ग (svarga) + -ము (-mu).


స్వాగతం

te-noun

స్వాగతం • (svāgataṁ) ? (plural స్వాగతాలు)

svāgataṁ (romanization)
స్వాగతాలు (plural)

స్వాగతము స్వాగతము#Telugu

alternative form of స్వాగతము (svāgatamu, “welcome”)


నిర్ణయం

నిర్ణయం • (nirṇayaṁ) ? (plural నిర్ణయాలు)

nirṇayaṁ (romanization)
నిర్ణయాలు (plural)

నిర్ణయము నిర్ణయము#Telugu

alternative form of నిర్ణయము (nirṇayamu, “decision”)


స్వాగతము

స్వాగతము • (svāgatamu) ? (plural స్వాగతములు)

svāgatamu (romanization)
స్వాగతములు (plural)

Borrowed from Sanskrit स्वागत (svāgata) + -ము (-mu).


ధన్యవాదాలు

ధన్యవాదాలు • (dhanyavādālu) ? (plural ధన్యవాదాళ్ళు)

dhanyavādālu (romanization)
ధన్యవాదాళ్ళు (plural)

From Sanskrit धन्य (dhanya, “auspicious, blessed, lucky”) + वाद (vāda, “speech”).


నిర్ణయము

te-noun

నిర్ణయము • (nirṇayamu) ? (plural నిర్ణయములు)

nirṇayamu (romanization)
నిర్ణయములు (plural)

Borrowed from Sanskrit निर्णय (nirṇaya) + -ము (-mu).


పిట్టల దొర

పిట్టల దొర • (piṭṭala dora) ? (plural పిట్టల దొరలు)

piṭṭala dora (romanization)
పిట్టల దొరలు (plural)

a practitioner of a folk art involving dressing up as a British Raj-era forest ranger with a fake gun (tupaki) and telling tall tales or wild lies for entertainment. (literally "Lord of Trifling (Affairs)")


బహుమూత్రము

బహుమూత్రము • (bahumūtramu) ? (plural బహుమూత్రములు)

bahumūtramu (romanization)
బహుమూత్రములు (plural)

బహు (bahu, “plenty”) + మూత్రము (mūtramu, “urine”)

compound

te:బహుమూత్రము


ఇక్షుమేహము

te-noun

ఇక్షుమేహము • (ikṣumēhamu) ? (plural ఇక్షుమేహములు)

ikṣumēhamu (romanization)
ఇక్షుమేహములు (plural)

Sanskrit इक्षु (ikṣu, “sugar cane”) + మేహము (mēhamu, “urine, urinary disease”) or ఇక్షువు (ikṣuvu) + మేహము (mēhamu).

compound

te:ఇక్షుమేహము


ఎర్రగడ్డ

te-noun

ఎర్రగడ్డ • (erragaḍḍa) ? (plural ఎర్రగడ్డలు)

erragaḍḍa (romanization)
ఎర్రగడ్డలు (plural)

ఎర్ర (erra, “red”) + గడ్డ (gaḍḍa, “lump”); sometimes given as "red garlic".


షుగరు

నాకు బీపీ, షుగరు ఉంది.

I have hypertension (high blood pressure) and diabetes.

(colloquial, chiefly Telangana) diabetes


షుగర్

నాకు బీపీ, షుగర్ ఉంది.

(colloquial, chiefly North Andhra) diabetes


శాల్తీ

te-noun

శాల్తీ • (śāltī) ? (plural శాల్తీలు)


అగ్గినిప్పు

అగ్గినిప్పు • (agginippu) ? (plural అగ్గినిప్పులు)

agginippu (romanization)
అగ్గినిప్పులు (plural)


కంప్యూటర్

కంప్యూటర్ • (kampyūṭar) n (plural కంప్యూటర్లు)

kampyūṭar (romanization)
కంప్యూటర్లు (plural)


బ్రహ్మాండము

బ్రహ్మాండము • (brahmāṇḍamu) n (singular only)

Sanskrit ब्रह्माण्ड (brahmāṇḍa) + -ము (-mu).

suffix

Lord Brahma's egg, whence creation hatched from in Hindu mythology


రేరాజు

te-noun

రేరాజు • (rērāju) m (plural రేరాజులు)

/ɾeːɾaːd͡ʑu/

[ɾeːɾaːd͡ʒu]

రే- (rē-, “night”) + రాజు (rāju, “king”)

prefix

ఈవిధమున నయ్యామవ తీవై భవ మొప్పు మిగుల దృష్టించుచు ని ద్రావశత శయ్యకుం జను కై వడి రేరాజు గ్రుంకుగట్టున కరిగెన్.

īvidhamuna nayyāmava tīvai bhava moppu migula dr̥ṣṭiñcucu ni drāvaśata śayyakuṁ janu kai vaḍi rērāju gruṅkugaṭṭuna karigen.

అందుకు తగ్గట్టే, మనసుపై రేరాజు ప్రభావం చూపుతాడని అంటారు.

2021 October 20, Kanvasa, “శరత్ చంద్రుడి మహత్తు”, in Namasthe Telangana:

anduku taggaṭṭē, manasupai rērāju prabhāvaṁ cūputāḍani aṇṭāru.


క్షపాకరుడు

te-noun

క్షపాకరుడు • (kṣapākaruḍu) ? (plural క్షపాకరులు)

kṣapākaruḍu (romanization)
క్షపాకరులు (plural)


అంశుడు

అంశుడు • (aṁśuḍu) ? (plural అంశులు)


ఋక్షరాజు

ఋక్షరాజు • (r̥kṣarāju) ? (plural ఋక్షరాజులు)

r̥kṣarāju (romanization)
ఋక్షరాజులు (plural)


ఒంటియ

ఒంటియ • (oṇṭiya) ? (plural ఒంటియలు)

Borrowed from Prakrit 𑀉𑀝𑁆𑀝𑀺𑀬 (uṭṭiya), from Sanskrit औष्ट्रक (auṣṭraka); ultimately from Sanskrit उष्ट्र (uṣṭra). Cognates include Kannada ಒಂಟೆ (oṇṭe), Tamil ஒட்டகம் (oṭṭakam) and Malayalam ഒട്ടകം (oṭṭakaṁ).


ట్రయిను

ట్రయిను • (ṭrayinu) ? (plural ట్రయినులు)

ṭrayinu (romanization)
ట్రయినులు (plural)

(particularly Rayalaseema) train, rail, railway


మల్లి

jasmine (Jasminum nervosum, syn. Jasminum anestomosans)


ఇత్తిరికాయ

ఇత్తిరికాయ • (ittirikāya) ? (plural ఇత్తిరికాయలు)

ittirikāya (romanization)
ఇత్తిరికాయలు (plural)


మిఠాయులు

head

మిఠాయులు • (miṭhāyulu)

మిఠాయి మిఠాయి#Telugu


ప్రచ్ఛన్నయుద్ధము

te-noun

ప్రచ్ఛన్నయుద్ధము • (pracchannayuddhamu) n (plural ప్రచ్ఛన్నయుద్ధములు)

pracchannayuddhamu (romanization)
ప్రచ్ఛన్నయుద్ధములు (plural)

ప్రచ్ఛన్నము (pracchannamu, “concealed, secret, disguised”) + యుద్ధము (yuddhamu, “war”).

compound

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర గవర్నర్ మధ్య ప్రస్తుత కొనసాగుతున్న 'ప్రచ్ఛన్నయుద్ధం' పార్లమెంట్ వేదికకు మారనున్నది.

In Andhra Pradesh, the 'cold war' that has been going on between the Telugu Desam Party government and the state governor is making its way to the parliament floor.

āndhrapradēś lō telugudēśaṁ prabhutvaṁ, rāṣṭra gavarnar madhya prastuta konasāgutunna 'pracchannayuddhaṁ' pārlameṇṭ vēdikaku māranunnadi.


అగ్రరాజ్యము

te-noun

అగ్రరాజ్యము • (agrarājyamu) n (plural అగ్రరాజ్యములు)

agrarājyamu (romanization)
అగ్రరాజ్యములు (plural)

అగ్రము (agramu, “foremost”) + రాజ్యము (rājyamu, “country, state”).

compound

ఇదిగాక అగ్రరాజ్యము ప్రపంచ యుద్ధానంతరము స్వతంత్ర రాజ్యములుగ మారి లైదును ఐకమత్యముగలవై ఒక త్రాటి మీద నడిచినప్పుడే నను ఇప్పటికి[…]

1958, Mamidipudi Venkatarangayya, Saṅgraha Āndhra vijñāna kōśamu:

idigāka agrarājyamu prapañca yuddhānantaramu svatantra rājyamuluga māri laidunu aikamatyamugalavai oka trāṭi mīda naḍicinappuḍē nanu ippaṭiki[…]

అగ్రరాజ్యాల రాయబారులతో సహా పలుదేశాల రాయబారులను నట్వర్ సింగ్ కలుసుకుని పరిస్థితిని గూర్చి, భారత్ నిర్ణయం గూర్చి వివరించారు.

Natwar Singh met with the ambassadors of the superpowers and various other nations to discuss the matter and explain India's decision.

agrarājyāla rāyabārulatō sahā paludēśāla rāyabārulanu naṭvar siṅg kalusukuni paristhitini gūrci, bhārat nirṇayaṁ gūrci vivariñcāru.


ఱంపం

ఱంపము ఱంపము#Telugu


కక్కురితి

కక్కుఱితి కక్కుఱితి


కక్కుఱితి

head

కక్కుఱితి • (kakkuṟiti)


అలసత

inactivity, laziness, idleness, indolence.


వియచ్చరుడు

వియచ్చరుడు • (viyaccaruḍu)


చాలమి

insufficiency, inability, incapability, incapacity


కూర్కు

కూర్కు • (kūrku)


దరఖాస్తు

te-noun

దరఖాస్తు • (darakhāstu) ? (plural దరఖాస్తులు)

darakhāstu (romanization)
దరఖాస్తులు (plural)

Borrowed from Deccani درخواست (darxāst), from Hindustani दरख़ास्त / درخواست (darxāst), from Classical Persian درخواست (darxʷāst).


ప్రస్థానం

head

ప్రస్థానం • (prasthānaṁ)

ప్రస్థానము ప్రస్థానము


సీన్మ

సినిమా సినిమా#Telugu

(Telangana) Alternative form of సినిమా (sinimā)


సైన్మ

రెండ్ రోళ్ళు అంది ముక్కు తిన్నత్ లేదు, మందు దిగ్గట లేదు, ఆకరికి శ్రీదేవి సైన్మ రిలీస్ అని పోలేదు తెలుసా!

2019, Harish Shankar, director, Gaddalakonda Ganesh, spoken by Gaddalakonda Ganesh (Varun Tej):

For two days, I haven't eaten anything, drank any alcohol, finally I didn't even go to the release of the [new] Sridevi flick you know!

reṇḍ rōḷḷu andi mukku tinnat lēdu, mandu diggaṭa lēdu, ākariki śrīdēvi sainma rilīs ani pōlēdu telusā!

సినిమా సినిమా#Telugu


సెనగ

Ultimately from Sanskrit चण (caṇa); probably by way of a Prakrit language. Doublet of చణకము (caṇakamu).

Cicer arietinum
Cicer arietinum#Translingual


తునితగవు

te-noun

తునితగవు • (tunitagavu) ? (plural తునితగవులు)

tunitagavu (romanization)
తునితగవులు (plural)

తుని (tuni, “Tuni, a town in East Godavari”) + తగవు (tagavu, “dispute, conflict”); from a tale about a businessman in Tuni who settled a dispute with a judgement that let both parties claim victory.

compound

(chiefly Godavari, North Andhra) a win-win settlement

chiefly Godavari; North Andhra; chiefly Godavari; North Andhra


అక్కరము

te-noun

అక్కరము • (akkaramu) ? (plural అక్కరములు)

akkaramu (romanization)
అక్కరములు (plural)

Prakrit 𑀅𑀓𑁆𑀔𑀭 (akkhara) + -ము (-mu), from Sanskrit अक्षर (akṣara). Doublet of అక్షరము (akṣaramu).


బోనము

From Prakrit 𑀪𑁄𑀅𑀡 (bhoaṇa, “the act of eating; a meal, food”) + -ము (-mu); itself from Sanskrit भोजन (bhojana). Doublet of భోజనము (bhōjanamu).

suffix

(by extension) meat, particularly a sacrificial offering


రేడియోసినిమా

te-noun

రేడియోసినిమా • (rēḍiyōsinimā) n (plural రేడియోసినిమాలు)

rēḍiyōsinimā (romanization)
రేడియోసినిమాలు (plural)

రేడియో (rēḍiyō) + సినిమా (sinimā)

compound

రేడియో (rēḍiyō) + సినిమా (sinimā)


మిత్రపక్షము

head

మిత్రపక్షము • (mitrapakṣamu)

మిత్రపక్షం మిత్రపక్షం


మిత్రపక్షం

మిత్రపక్షం • (mitrapakṣaṁ)


పార్లమెంటు సభ్యుడు

పార్లమెంటు సభ్యుడు • (pārlameṇṭu sabhyuḍu)

Member of Parliament
Member of Parliament


జీవములు

జీవములు • (jīvamulu)

జీవము జీవము#Telugu


అరుసు

Derived from Sanskrit राजन् (rājan). Cognate with Kannada ಅರಸ (arasa), Malayalam അരചൻ (aracaṉ), Tamil அரசன் (aracaṉ).


కాందిశీకుడు

te-noun

కాందిశీకుడు • (kāndiśīkuḍu) ? (plural కాందిశీకులు)

kāndiśīkuḍu (romanization)
కాందిశీకులు (plural)

Sanskrit कांदिशीक (kāṃdiśīka) + -డు (-ḍu).

suffix

in Charles Philip Brown (1903) A Telugu-English dictionary


మేస్త్రి

te-noun

మేస్త్రి • (mēstri) ? (plural మేస్త్రులు)

mēstri (romanization)
మేస్త్రులు (plural)

foreman, master or head workman/worker; particularly in construction work.

(North Andhra) negotiator, mediator, broker


హుషారు

Borrowed from Hindustani हुशार / ہشيار (huśār).


వడకుకొండ

వడకుకొండ • (vaḍakukoṇḍa) n (plural వడకుకొండలు)

vaḍakukoṇḍa (romanization)
వడకుకొండలు (plural)

వడకు (vaḍaku, “north”) + కొండ (koṇḍa, “hill”).

compound

Himalaya (a major mountain range in India)


వడకు

Inherited from Proto-Dravidian *waṭakku. Cognate with Tamil வடக்கு (vaṭakku), Kannada ಬಡಗ (baḍaga), ಬಡಗಣ (baḍagaṇa), Malayalam വടക്ക് (vaṭakkŭ).


వడకుగుబ్బలి

te-noun

వడకుగుబ్బలి • (vaḍakugubbali) n (plural వడకుగుబ్బలులు)

vaḍakugubbali (romanization)
వడకుగుబ్బలులు (plural)

Compound of వడకు (vaḍaku, “north”) + గుబ్బలి (gubbali, “hill”).


దునియా

te-noun

దునియా • (duniyā) ? (plural దునియాలు)

Borrowed from Hindustani دُنْیا (dunyā) / दुनिया (duniyā).


కారింజా

కారింజా • (kāriñjā) ? (plural కారింజాలు)

kāriñjā (romanization)
కారింజాలు (plural)

Of unclear origin, perhaps from కారు (kāru, “to flow”).


చన్నుగవ

చన్నుగవ • (cannugava) ? (plural చన్నుగవలు)

cannugava (romanization)
చన్నుగవలు (plural)


బచ్చెన

baccena (romanization)
బచ్చెనలు (plural)

Borrowed from Prakrit 𑀧𑀘𑁆𑀙𑀡𑁆𑀡 (pacchaṇṇa), from Sanskrit प्रच्छन्न (pracchanna, “covered, secret, hidden”). Doublet of ప్రచ్ఛన్నము (pracchannamu).


నిరాహార దీక్ష

te-noun

నిరాహార దీక్ష • (nirāhāra dīkṣa) n (plural నిరాహార దీక్షలు)

nirāhāra dīkṣa (romanization)
నిరాహార దీక్షలు (plural)

అవసరమైతే నిరాహార దీక్ష చేస్తా.

I'll go on an hunger strike if necessary.


తిండికత్తె

తిండికత్తె • (tiṇḍikatte) f (plural తిండికత్తెలు)

tiṇḍikatte (romanization)
తిండికత్తెలు (plural)


పడుచులతిండి

పడుచులతిండి • (paḍuculatiṇḍi) n (plural పడుచులతింళ్ళు)

paḍuculatiṇḍi (romanization)
పడుచులతింళ్ళు (plural)

From పడుచులు (paḍuculu) + తిండి (tiṇḍi).

com

పడుచులు (paḍuculu) + తిండి (tiṇḍi)


బువ్వదిండి

te-noun

బువ్వదిండి • (buvvadiṇḍi) n (plural బువ్వదింళ్ళు)

buvvadiṇḍi (romanization)
బువ్వదింళ్ళు (plural)

Compound of బువ్వ (buvva, “rice”) + తిండి (tiṇḍi, “eater”).


పొలదిండి

te-noun

పొలదిండి • (poladiṇḍi) ? (plural పొలదింళ్ళు)

poladiṇḍi (romanization)
పొలదింళ్ళు (plural)


తిండీడు

తిండీడు • (tiṇḍīḍu) m (plural తిండీళ్ళు)

tiṇḍīḍu (romanization)
తిండీళ్ళు (plural)

తిండి (tiṇḍi) + -ఈడు (-īḍu)

suffix

తిండి (tiṇḍi) + -ఈడు (-īḍu)


చెలిమికత్తె

te-noun

చెలిమికత్తె • (celimikatte) f (plural చెలిమికత్తెలు)

celimikatte (romanization)
చెలిమికత్తెలు (plural)

A female gossip or confidante; a female friend.


కత్తియ

kattiya (romanization)
కత్తియలు (plural)

కత్తె కత్తె#Telugu


కత్తెతనము

కత్తెతనము • (kattetanamu) n (singular only)


ఎరచితిండి

ఎరచితిండి • (eracitiṇḍi) ? (plural ఎరచితింళ్ళు)

eracitiṇḍi (romanization)
ఎరచితింళ్ళు (plural)

Compound of ఎరచి (eraci, “meat, flesh”) + తిండి (tiṇḍi, “eater”).

com+

ఎఱచితిండి ఎఱచితిండి#Telugu

Alternative form of ఎఱచితిండి (eṟacitiṇḍi)


తిండిపంద

te-noun

తిండిపంద • (tiṇḍipanda) ? (plural తిండిపందలు)

tiṇḍipanda (romanization)
తిండిపందలు (plural)


తిండికాడు

తిండికాడు • (tiṇḍikāḍu) m (plural తిండికాళ్ళు)

tiṇḍikāḍu (romanization)
తిండికాళ్ళు (plural)

తిండి (tiṇḍi) + -కాడు (-kāḍu)

suffix

తిండి (tiṇḍi) + -కాడు (-kāḍu)


వాకిలితలుపు

te-noun

వాకిలితలుపు • (vākilitalupu) n (plural వాకిలితలుపులు)

vākilitalupu (romanization)
వాకిలితలుపులు (plural)

The main door or entrance to a house, the street door.


భటురాలు

భటురాలు • (bhaṭurālu) f (plural భటురాళ్ళు)

bhaṭurālu (romanization)
భటురాళ్ళు (plural)

Borrowed from Sanskrit भट (bhaṭa) + ఆలు (ālu).


చావుపడక

చావుపడక • (cāvupaḍaka) n (plural చావుపడకలు)

cāvupaḍaka (romanization)
చావుపడకలు (plural)


ఇల్లు నింపడము

ఇల్లు నింపడము • (illu nimpaḍamu) n (plural ఇల్లు నింపడములు)

illu nimpaḍamu (romanization)
ఇల్లు నింపడములు (plural)


నింపడము

నింపడము • (nimpaḍamu) n (plural నింపడములు)

nimpaḍamu (romanization)
నింపడములు (plural)

నింపు నింపు#Telugu


వాకిటిలెంక

వాకిటిలెంక • (vākiṭileṅka) m (plural వాకిటిలెంకలు)

vākiṭileṅka (romanization)
వాకిటిలెంకలు (plural)

Compound of వాకిటి (vākiṭi, “of the door”) + లెంక (leṅka, “servant”).


త్రావుడు

త్రాగుడు త్రాగుడు#Telugu


త్రావుట

త్రాగుట త్రాగుట#Telugu


తాగుట

త్రాగుట త్రాగుట#Telugu


త్రాగడము

te-noun

త్రాగడము • (trāgaḍamu) n (singular only)

త్రాగు త్రాగు#Telugu


త్రావునీరు

త్రావునీరు • (trāvunīru) n (plural only)

త్రావు (trāvu) + నీరు (nīru)

compound

త్రావు (trāvu) + నీరు (nīru)

త్రాగునీరు త్రాగునీరు#Telugu

Alternative form of త్రాగునీరు (trāgunīru)


త్రావుబోతు

te-noun

త్రావుబోతు • (trāvubōtu) m (plural త్రావుబోతులు)

trāvubōtu (romanization)
త్రావుబోతులు (plural)

త్రావు (trāvu) + పోతు (pōtu)

compound

త్రావు (trāvu) + పోతు (pōtu)

తాగుబోతు తాగుబోతు#Telugu


పొగబాణము

te-noun

పొగబాణము • (pogabāṇamu) n (plural పొగబాణములు)

pogabāṇamu (romanization)
పొగబాణములు (plural)


మొలవ

మొలక మొలక#Telugu


మొల్క

మొలక మొలక#Telugu


పొగమంచు

పొగమంచు • (pogamañcu) n (plural పొగమంచులు)

pogamañcu (romanization)
పొగమంచులు (plural)

Compound of పొగ (poga, “smoke”) + మంచు (mañcu, “dew”).


మంచుగడ్డ

te-noun

మంచుగడ్డ • (mañcugaḍḍa) n (plural మంచుగడ్డలు)

mañcugaḍḍa (romanization)
మంచుగడ్డలు (plural)

Compound of మంచు (mañcu, “snow, dew”) + గడ్డ (gaḍḍa, “lump, mass”). Cognate with Malayalam മഞ്ഞുകട്ട (maññukaṭṭa).


పొగకర్ర

te-noun

పొగకర్ర • (pogakarra) n (plural పొగకర్రలు)

pogakarra (romanization)
పొగకర్రలు (plural)

పొగ (poga, “smoke”) + కర్ర (karra, “stick”), from its appearance when a beam falls amid smoke.


పొగగూడు

te-noun

పొగగూడు • (pogagūḍu) n (plural పొగగూళ్ళు)

pogagūḍu (romanization)
పొగగూళ్ళు (plural)


కూరపెరడు

కూరపెరడు • (kūraperaḍu) n (plural కూరపెరళ్ళు)

kūraperaḍu (romanization)
కూరపెరళ్ళు (plural)


మరుగుపెరడు

మరుగుపెరడు • (maruguperaḍu) n (plural మరుగుపెరళ్ళు)

maruguperaḍu (romanization)
మరుగుపెరళ్ళు (plural)

A privy, bathroom, washroom, water closet, lavatory, or toilet.


దోవ

త్రోవ త్రోవ#Telugu


మరుగుదొడ్డి

మరుగుదొడ్డి • (marugudoḍḍi) n (plural మరుగుదొడ్లు)

marugudoḍḍi (romanization)
మరుగుదొడ్లు (plural)


పొగచెట్టు

పొగచెట్టు • (pogaceṭṭu) n (plural పొగచెట్లు)

pogaceṭṭu (romanization)
పొగచెట్లు (plural)

Compound of పొగ (poga, “smoke”) + చెట్టు (ceṭṭu, “tree, plant”).


దోవరి

త్రోవరి త్రోవరి#Telugu


తోవరి

త్రోవరి త్రోవరి#Telugu


పెరటిదోవ

te-noun

పెరటిదోవ • (peraṭidōva) n (plural పెరటిదోవలు)

peraṭidōva (romanization)
పెరటిదోవలు (plural)

పెరటి (peraṭi, genitive of పెరడు (peraḍu)) + దోవ (dōva)


పెరటిగుమ్మము

te-noun

పెరటిగుమ్మము • (peraṭigummamu) n (plural పెరటిగుమ్మములు)

peraṭigummamu (romanization)
పెరటిగుమ్మములు (plural)

పెరటి (peraṭi, genitive of పెరడు (peraḍu)) + గుమ్మము (gummamu)


త్రోవరి

te-noun

త్రోవరి • (trōvari) n (plural త్రోవరులు)

trōvari (romanization)
త్రోవరులు (plural)


పొగాకుచెట్టు

పొగాకుచెట్టు • (pogākuceṭṭu) n (plural పొగాకుచెట్లు)

pogākuceṭṭu (romanization)
పొగాకుచెట్లు (plural)

Compound of పొగ (poga, “smoke”) + ఆకు (āku, “leaf”) + చెట్టు (ceṭṭu, “plant, tree”).


సాలెవాడు

te-noun

సాలెవాడు • (sālevāḍu) m (plural సాలెవాళ్ళు)

sālevāḍu (romanization)
సాలెవాళ్ళు (plural)

సాలె (sāle) + వాడు (vāḍu)

com

సాలె (sāle) + వాడు (vāḍu)


నేయడము

te-noun

నేయడము • (nēyaḍamu) n (plural నేయడములు)

nēyaḍamu (romanization)
నేయడములు (plural)

నేయు నేయు#Telugu


సాలీడు

సాలీడు • (sālīḍu) ? (plural సాలీళ్ళు)


చావుదెబ్బ

చావుదెబ్బ • (cāvudebba) n (plural చావుదెబ్బలు)

cāvudebba (romanization)
చావుదెబ్బలు (plural)


సాలె

From Sanskrit जालिक (jālika, “net”), from जाल (jāla).


అన్నప్రాశనము

అన్నప్రాశనము • (annaprāśanamu) n (plural అన్నప్రాశనములు)

annaprāśanamu (romanization)
అన్నప్రాశనములు (plural)

From Sanskrit अन्नप्राशन (annaprāśana, “food feeding”) + -ము (-mu, nominal suffix).

uder

A weaning event; a ceremony where an infant is fed solid food for the first time.


బువ్వము

te-noun

బువ్వము • (buvvamu) n (plural బువ్వములు)

buvvamu (romanization)
బువ్వములు (plural)

From బువ్వ (buvva, “food”) + -ము (-mu, nominal suffix).


పొద్దు

ప్రొద్దు ప్రొద్దు#Telugu


ప్రొద్దుతిరుగుడు

te-noun

ప్రొద్దుతిరుగుడు • (proddutiruguḍu) n (plural ప్రొద్దుతిరుగులు)

proddutiruguḍu (romanization)
ప్రొద్దుతిరుగులు (plural)


పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు

పొద్దుతిరుగుడు పువ్వు • (poddutiruguḍu puvvu) n (plural పొద్దుతిరుగుడు పువ్వులు)

poddutiruguḍu puvvu (romanization)
పొద్దుతిరుగుడు పువ్వులు (plural)

ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వు
ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వు#Telugu

Alternative form of ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వు (proddutiruguḍu puvvu)

en-పొద్దుతిరుగుడు_పువ్వు-te-noun-I1YMDMQo


కల్లుకోట

కల్లుకోట • (kallukōṭa) n (plural కల్లుకోటలు)

kallukōṭa (romanization)
కల్లుకోటలు (plural)

కలుకోట కలుకోట#Telugu


కల్లుగానుగ

కల్లుగానుగ • (kallugānuga) n (plural కల్లుగానుగలు)

kallugānuga (romanization)
కల్లుగానుగలు (plural)

కలుగానుగ కలుగానుగ#Telugu

Alternative form of కలుగానుగ (kalugānuga)


కల్లుగుండు

కల్లుగుండు • (kalluguṇḍu) n (plural కల్లుగుంళ్ళు)

kalluguṇḍu (romanization)
కల్లుగుంళ్ళు (plural)

కలుగుండు కలుగుండు#Telugu

Alternative form of కలుగుండు (kaluguṇḍu)


ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వు

ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వు • (proddutiruguḍu puvvu) n (plural ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వులు)

proddutiruguḍu puvvu (romanization)
ప్రొద్దుతిరుగుడు పువ్వులు (plural)

en-ప్రొద్దుతిరుగుడు_పువ్వు-te-noun-BYsktrrr


కలుకోట

కలుకోట • (kalukōṭa) n (plural కలుకోటలు)

kalukōṭa (romanization)
కలుకోటలు (plural)


కలుగుండు

కలుగుండు • (kaluguṇḍu) n (plural కలుగుంళ్ళు)

kaluguṇḍu (romanization)
కలుగుంళ్ళు (plural)


బువ్వకుడుపు

బువ్వకుడుపు • (buvvakuḍupu) n (plural బువ్వకుడుపులు)

buvvakuḍupu (romanization)
బువ్వకుడుపులు (plural)

Compound of బువ్వ (buvva, “food, rice”) + కుడుపు (kuḍupu, “feeding”).


తిరుగుడుచీల

te-noun

తిరుగుడుచీల • (tiruguḍucīla) n (plural తిరుగుడుచీలలు)

tiruguḍucīla (romanization)
తిరుగుడుచీలలు (plural)


గండశిల

గండశిల • (gaṇḍaśila) n (plural గండశిలలు)

gaṇḍaśila (romanization)
గండశిలలు (plural)

Borrowed from Sanskrit गण्डशिला (gaṇḍaśilā).


గండశైలము

గండశైలము • (gaṇḍaśailamu) n (plural గండశైలములు)

gaṇḍaśailamu (romanization)
గండశైలములు (plural)

Borrowed from Sanskrit गण्डशैल (gaṇḍaśaila) + -ము (-mu).


తిరుగుడునొక్కు

తిరుగుడునొక్కు • (tiruguḍunokku) n (plural తిరుగుడునొక్కులు)

tiruguḍunokku (romanization)
తిరుగుడునొక్కులు (plural)


మలుచుట్టుచీల

మలుచుట్టుచీల • (malucuṭṭucīla) n (plural మలుచుట్టుచీలలు)

malucuṭṭucīla (romanization)
మలుచుట్టుచీలలు (plural)

మలుచుట్టు (malucuṭṭu) + చీల (cīla)

com

మలుచుట్టు (malucuṭṭu) + చీల (cīla)

మరచుట్టుచీల మరచుట్టుచీల#Telugu

Alternative form of మరచుట్టుచీల (maracuṭṭucīla)


హరిబువ్వము

te-noun

హరిబువ్వము • (haribuvvamu) n (plural హరిబువ్వములు)

haribuvvamu (romanization)
హరిబువ్వములు (plural)

Compound of హరి (hari) + బువ్వము (buvvamu, “marital feast”).

com+

The feast on the fourth night of a marriage.


తొలిబువ్వము

te-noun

తొలిబువ్వము • (tolibuvvamu) n (plural తొలిబువ్వములు)

tolibuvvamu (romanization)
తొలిబువ్వములు (plural)

Compound of తొలి (toli, “first”) + బువ్వము (buvvamu, “marital feast”).

com+

The feast on the first night of a marriage.


మలుచుట్టు

te-noun

మలుచుట్టు • (malucuṭṭu) n (plural మలుచుట్లు)

malucuṭṭu (romanization)
మలుచుట్లు (plural)

మరచుట్టు మరచుట్టు#Telugu

Alternative form of మరచుట్టు (maracuṭṭu)


రాతిగానుగ

రాతిగానుగ • (rātigānuga) n (plural రాతిగానుగలు)

rātigānuga (romanization)
రాతిగానుగలు (plural)

Compound of రాతి (rāti, “stone”) + గానుగ (gānuga, “mill”).


కలుగానుగ

te-noun

కలుగానుగ • (kalugānuga) n (plural కలుగానుగలు)

kalugānuga (romanization)
కలుగానుగలు (plural)

Compound of కలు (kalu) + గానుగ (gānuga).


పెద్దరాయి

పెద్దరాయి • (peddarāyi) n (plural పెద్దరాళ్లు)

peddarāyi (romanization)
పెద్దరాళ్లు (plural)


తిరుగుడు పువ్వు

తిరుగుడు పువ్వు • (tiruguḍu puvvu) n (plural తిరుగుడు పువ్వులు)

tiruguḍu puvvu (romanization)
తిరుగుడు పువ్వులు (plural)


మరచుట్టుచీల

మరచుట్టుచీల • (maracuṭṭucīla) n (plural మరచుట్టుచీలలు)

maracuṭṭucīla (romanization)
మరచుట్టుచీలలు (plural)

మరచుట్టు (maracuṭṭu, “screwdriver”) + చీల (cīla, “nail”)


తక్కెడ

takkeḍa (romanization)
తక్కెడలు (plural)


తక్కెడముల్లు

te-noun

తక్కెడముల్లు • (takkeḍamullu) n (plural తక్కెడముల్ళ్ళు)

takkeḍamullu (romanization)
తక్కెడముల్ళ్ళు (plural)


మరచుట్టు

మరచుట్టు • (maracuṭṭu) n (plural మరచుట్లు)

maracuṭṭu (romanization)
మరచుట్లు (plural)

మర (mara, “screw”) + చుట్టు (cuṭṭu, “turner”)


త్రాసుముల్లు

te-noun

త్రాసుముల్లు • (trāsumullu) n (plural త్రాసుముల్ళ్ళు)

trāsumullu (romanization)
త్రాసుముల్ళ్ళు (plural)


తరాసు

త్రాసు త్రాసు#Telugu


తిరుగాణి

తిరుగాణి • (tirugāṇi) n (plural తిరుగాణులు)

tirugāṇi (romanization)
తిరుగాణులు (plural)


చెరుకుగానుగ

చెరుకుగానుగ • (cerukugānuga) n (plural చెరుకుగానుగలు)

cerukugānuga (romanization)
చెరుకుగానుగలు (plural)


గానుగరోలు

గానుగరోలు • (gānugarōlu) n (plural గానుగరోళ్ళు)

gānugarōlu (romanization)
గానుగరోళ్ళు (plural)


గానుగపిండి

గానుగపిండి • (gānugapiṇḍi) n (plural గానుగపింళ్ళు)

gānugapiṇḍi (romanization)
గానుగపింళ్ళు (plural)

గానుగ (gānuga) + పిండి (piṇḍi)

com

గానుగ (gānuga) + పిండి (piṇḍi)

oil cake: The residue of seeds after any oilseed has been pressed out.


వాచచ్చిననాడు

te-noun

వాచచ్చిననాడు • (vācaccinanāḍu) m (plural వాచచ్చిననాళ్ళు)

vācaccinanāḍu (romanization)
వాచచ్చిననాళ్ళు (plural)

Compound of వా (vā, “mouth”) + చచ్చిన (caccina, “dead”) + వాడు (vāḍu, “man”).


తాళపుచెవి

te-noun

తాళపుచెవి • (tāḷapucevi) n (plural తాళపుచెవులు)

tāḷapucevi (romanization)
తాళపుచెవులు (plural)

Compound of తాళపు (tāḷapu, adjectival of తాళము (tāḷamu, “lock”)) + చెవి (cevi, “key”).


బీగపుచెవి

te-noun

బీగపుచెవి • (bīgapucevi) n (plural బీగపుచెవులు)

bīgapucevi (romanization)
బీగపుచెవులు (plural)

Compound of బీగపు (bīgapu, adjectival of బీగము (bīgamu, “lock”)) + చెవి (cevi, “key”).


వాపాఠము

te-noun

వాపాఠము • (vāpāṭhamu) n (plural వాపాఠములు)

vāpāṭhamu (romanization)
వాపాఠములు (plural)

వా (vā, “mouth”) + పాఠము (pāṭhamu, “lesson”).


తాటికల్లు

te-noun

తాటికల్లు • (tāṭikallu) n (singular only)


కొవ్విరకల్లు

కొవ్విరకల్లు • (kovvirakallu) n (singular only)


కల్లుకుండ

కల్లుకుండ • (kallukuṇḍa) n (plural కల్లుకుండలు)

kallukuṇḍa (romanization)
కల్లుకుండలు (plural)


కల్లుపెంట

కల్లుపెంట • (kallupeṇṭa) n (plural కల్లుపెంటలు)

kallupeṇṭa (romanization)
కల్లుపెంటలు (plural)


కొబ్బరికల్లు

కొబ్బరికల్లు • (kobbarikallu) n (singular only)

From కొబ్బరి (kobbari, “coconut”) + కల్లు (kallu, “toddy”).


ఉట్టుచీల

te-noun

ఉట్టుచీల • (uṭṭucīla) n (plural ఉట్టుచీలలు)

uṭṭucīla (romanization)
ఉట్టుచీలలు (plural)

ఉట్టిచీల ఉట్టిచీల#Telugu


ఉట్టుసీల

ఉట్టుసీల • (uṭṭusīla) n (plural ఉట్టుసీలలు)

uṭṭusīla (romanization)
ఉట్టుసీలలు (plural)

ఉట్టిచీల ఉట్టిచీల#Telugu


నారికేళపుకల్లు

నారికేళపుకల్లు • (nārikēḷapukallu) n (singular only)

నారికేళపు (nārikēḷapu, adjectival of నారికేళము (nārikēḷamu)) + కల్లు (kallu)


నిడుపుచీల

te-noun

నిడుపుచీల • (niḍupucīla) n (plural నిడుపుచీలలు)

niḍupucīla (romanization)
నిడుపుచీలలు (plural)


నాగెలు

నాగెలు • (nāgelu) n (plural నాగెళ్ళు)

నాగలి నాగలి#Telugu


ఉట్టిసీల

ఉట్టిసీల • (uṭṭisīla) n (plural ఉట్టిసీలలు)

uṭṭisīla (romanization)
ఉట్టిసీలలు (plural)

ఉట్టిచీల ఉట్టిచీల#Telugu


చీలమన్ను

చీలమన్ను • (cīlamannu) n (plural చీలమన్నులు)

cīlamannu (romanization)
చీలమన్నులు (plural)


ఉట్టిచీల

ఉట్టిచీల • (uṭṭicīla) n (plural ఉట్టిచీలలు)

uṭṭicīla (romanization)
ఉట్టిచీలలు (plural)

ఉట్టి (uṭṭi) + చీల (cīla)

com

ఉట్టి (uṭṭi) + చీల (cīla)


నాగేలు

te-noun

నాగేలు • (nāgēlu) n (plural నాగేళ్ళు)

నాగలి నాగలి#Telugu


అడ్డచీల

అడ్డచీల • (aḍḍacīla) n (plural అడ్డచీలలు)

aḍḍacīla (romanization)
అడ్డచీలలు (plural)

అడ్డ (aḍḍa, adjectival of అడ్డము (aḍḍamu)) + చీల (cīla)


నాగేటిచీల

te-noun

నాగేటిచీల • (nāgēṭicīla) n (plural నాగేటిచీలలు)

nāgēṭicīla (romanization)
నాగేటిచీలలు (plural)

నాగేటి (nāgēṭi, adjectival of నాగేలు (nāgēlu)) + చీల (cīla)


కోలీ

te-noun

కోలీ • (kōlī) n (plural కోలీలు)


ఋణం

ఋణము ఋణము#Telugu


వాచవి

Compound of వా (vā, “mouth”) + చవి (cavi, “taste”).


నాగేలి

te-noun

నాగేలి • (nāgēli) n (plural నాగేలులు)

నాగలి నాగలి#Telugu


వాతెర

Compound of వా (vā, “mouth”) + తెర (tera, “screen”).


బాంకి

te-noun

బాంకి • (bāṅki) n (plural బాంకులు)

బ్యాంకు బ్యాంకు#Telugu


ఋణము

From Sanskrit ऋण (ṛṇa, “debt”) + -ము (-mu).

(banking, accounting, finance) loan, debt


చేతివెల

Compound of చేతి (cēti, “of the hand”, genitive of చేయి (cēyi)) + వెల (vela, “value”).

com+

genitive of <i class="Telu mention" lang="te">చేయి</i> (cēyi)

(banking, finance) Cash or money in the form of notes and coins.


మజాకా

te-noun

మజాకా • (majākā) ? (plural మజాకాలు)

Borrowed from Hindustani मज़ाक़ / مذاق (mazāq).


మహిమా

మహిమ మహిమ#Telugu


మహిమ

కలయా? నిజమా? తొలి రేయి హాయి మహిమా

1991, Sirivennela Seetharama Sastry (lyrics and music), “Kalaya Nijama”, in Ilaiyaraaja (music), Coolie No. 1, performed by Ilaiyaraaja and P. Susheela:

Is this a dream? Is this real? This is the great happiness of the first night


ఒడలిమరువు

ఒడలిమరువు • (oḍalimaruvu) n (singular only)

ఒడలి (oḍali, “of the body”) + మరువు (maruvu, “covering”)


మేమరువు

మే (mē, “of the body”) + మరువు (maruvu, “covering”)


మరువు

మరుగు మరుగు#Telugu


వేల్పు

te-noun

వేల్పు • (vēlpu) n (plural వేల్పులు)

వేలుపు వేలుపు#Telugu


సరుకు

Wares, goods, commodities, or merchandise.


ఉద్దులు

ఉద్దులు • (uddulu) ? (plural ఉద్దుళ్ళు)

uddulu (romanization)
ఉద్దుళ్ళు (plural)

Inherited from Proto-Dravidian *uẓuntu. Cognate with Tamil உழுந்து (uḻuntu) and Malayalam ഉഴുന്ന് (uḻunnŭ).


కొడ్కు

కొడ్కు • (koḍku) ? (plural కొడ్కులు)

కొడుకు కొడుకు#Telugu

(regional, including South Africa) Alternative form of కొడుకు (koḍuku)


బోడి

బోడి • (bōḍi) ? (plural బోళ్ళు)

Noun senses arising from customs of monks and widows shaving their heads.


మద్యము

madyamu (romanization)
మద్యములు (plural)


అతిశయము

అతిశయము • (atiśayamu) ? (plural అతిశయములు)

atiśayamu (romanization)
అతిశయములు (plural)

Te-అతిశయము.oga

Borrowed from Sanskrit अतिशय (atiśaya). The sense of "arrogance" developed in Telugu over time after the initial borrowing.


ప్రణయము

ప్రణయము • (praṇayamu) ? (plural ప్రణయలు or ప్రణయములు)

praṇayamu (romanization)
ప్రణయలు (plural)
ప్రణయములు (plural)

affection, fondness, intimacy, friendship, love


బొక్కసము

బొక్కసము • (bokkasamu) ? (plural బొక్కసములు)

bokkasamu (romanization)
బొక్కసములు (plural)

Cognate with Kannada ಬೊಕ್ಕಸ (bokkasa), Tamil பொக்கிஷம் (pokkiṣam).


దాడిమము

దాడిమము • (dāḍimamu) ? (plural దాడిమములు)

dāḍimamu (romanization)
దాడిమములు (plural)

Punica granatum
Punica granatum#Translingual


క్షణము

క్షణము • (kṣaṇamu) ? (plural క్షణములు)

kṣaṇamu (romanization)
క్షణములు (plural)


సారి

ఒకసారి

time, turn, instance, occasion, repetition


బాడ్కావ్

బాడ్కావ్ • (bāḍkāv) ? (plural బాడ్కావ్లు)

bāḍkāv (romanization)
బాడ్కావ్లు (plural)

From Deccani [Term?], from Marathi भाड (bhāḍ, “profits made from prostituting others”), from Sanskrit भाटक (bhāṭaka, “rent”) + Marathi or Hindustani کَھاؤ (khāo) / खाऊ (khāū, “to eat”); literally, "the one who gobbles the prostitution fees".

der

బాడ్కావ్, బలిసిందారా? బొక్కలిరగ్గొడతా!

2017 July 21, Shekhar Kammula, Fidaa, spoken by Bhanumati (Sai Pallavi):

Whoremonger, you getting fat or something? I'll break your bones!

'బలిసిందా నీది.. ఊరుకో బే బాడ్ఖావ్.. ఏం మాట్లాడుతున్నావు..’ అంటూ నిజామాబాద్ జిల్లా బోధన్ ఎమ్మెల్యే షకీల్ అమేర్ ఓ కిరాణా వ్యాపారిని బూతులు తిట్టడం వివాదాస్పదంగా మారింది.

2021 March 26, “‘బల్సిందా నీ.. ఊర్కో బే’ బోధన్ ఎమ్మెల్యే బూతు పురాణం”, in Sakshi:

'You're the one becoming a fatty... get outta here you pimp... what are you saying...' Such abuses and profanity were spouted by MLA Shakil Amir of Bodhan Assembly constituency, Nizamabad district.

'balisindā nīdi.. ūrukō bē bāḍkhāv.. ēṁ māṭlāḍutunnāvu..’ aṇṭū nijāmābād jillā bōdhan emmelyē ṣakīl amēr ō kirāṇā vyāpārini būtulu tiṭṭaḍaṁ vivādāspadaṅgā mārindi.

(Telangana, vulgar) pimp (used as a general term of abuse)


దాపుబోడ

దాపు (dāpu, “near”) + బోడ (bōḍa, “side”)


ఉజియబోడ

ఉజియ (ujiya, “possibly from ఈడుచు (īḍucu) or గుంజు (guñju)”) + బోడ (bōḍa, “side”)


రిక్క

(astronomy) A constellation, a lunar mansion.


పూవులు

head

పూవులు • (pūvulu)

పూవు పూవు#Telugu


రాయుడు

te-noun

రాయుడు • (rāyuḍu) m (plural రాయులు)

రాయడు రాయడు#Telugu


రాయడు

రాయడు • (rāyaḍu) m (plural రాయళ్ళు)


తోడునీడ

తోడునీడ • (tōḍunīḍa) n (plural తోడునీడలు)

tōḍunīḍa (romanization)
తోడునీడలు (plural)

తోడు (tōḍu, “companion”) + నీడ (nīḍa, “shadow”)


ఇరులు

Inherited from Proto-Dravidian *cirVḷ. Cognate with Kannada ಇರುಳು (iruḷu), Tamil இருள் (iruḷ) and Malayalam ഇരുൾ (iruḷ).


కన్నవిటి

te-noun

కన్నవిటి • (kannaviṭi) n (plural కన్నవిటులు)

kannaviṭi (romanization)
కన్నవిటులు (plural)

కన్ను (kannu, “eye”) + అవిటి (aviṭi, “cripple”)


అవిటి

A crippled, maimed, or deformed person; a cripple.


కల్తి

కలితి కలితి#Telugu


కలితి

Adulteration: mixing one substance with extraneous material, illicit substitution of another substance.


అవుడు

(uncountable, pathology) disability, crippleness, deformity


ఎముకలగూడు

te-noun

ఎముకలగూడు • (emukalagūḍu) n (plural ఎముకలగూళ్ళు)

emukalagūḍu (romanization)
ఎముకలగూళ్ళు (plural)

ఎముకల (emukala, “of bones”) + గూడు (gūḍu, “nest”)


అస్థికణము

te-noun

అస్థికణము • (asthikaṇamu) n (plural అస్థికణములు)

asthikaṇamu (romanization)
అస్థికణములు (plural)

అస్థి (asthi, “bone”) + కణము (kaṇamu, “cell”)

com

(cytology) Osteocyte: a mature bone cell involved with the maintenance of bone.


తొడబొక్క

te-noun

తొడబొక్క • (toḍabokka) n (plural తొడబొక్కలు)

toḍabokka (romanization)
తొడబొక్కలు (plural)

తొడ (toḍa, “thigh”) + బొక్క (bokka, “bone”)

compound

(anatomy) Femur or thighbone that extends from the pelvis to the knee in humans.


తొడయెముక

te-noun

తొడయెముక • (toḍayemuka) n (plural తొడయెముకలు)

toḍayemuka (romanization)
తొడయెముకలు (plural)

తొడ (toḍa, “thigh”) + య (ya, glide consonant) + ఎముక (emuka, “bone”)


మారుపు

te-noun

మారుపు • (mārupu) n (plural మారుపులు)

మార్పు మార్పు#Telugu


ఎదురుచూపు

ఎదురుచూపు • (edurucūpu) n (plural ఎదురుచూపులు)

edurucūpu (romanization)
ఎదురుచూపులు (plural)

From ఎదురుచూచు (edurucūcu, “to look forward”). Analysable as ఎదురు (eduru, “front”) + చూపు (cūpu, “sight”).


చల్ది

చలిది చలిది#Telugu


మందులవాడు

te-noun

మందులవాడు • (mandulavāḍu) n (plural మందులవాళ్ళు)

mandulavāḍu (romanization)
మందులవాళ్ళు (plural)

మందుల (mandula, “of medicines”) + వాడు (vāḍu, “man”). Compare மருந்தாளர் (maruntāḷar).


చలిది

From చలి (cali, “cold”) + -ది (-di, “thing”). Literally, "that which is cold".

(literary) Cold food left over from supper.


సిరాబుడ్డి

te-noun

సిరాబుడ్డి • (sirābuḍḍi) n (plural సిరాబుడ్లు)

sirābuḍḍi (romanization)
సిరాబుడ్లు (plural)

సిరా (sirā, “ink”) + బుడ్డి (buḍḍi, “bottle”)


మాళిగ

te-noun

మాళిగ • (māḷiga) n (plural మాళిగలు)


వానకాలం

వానకాలం • (vānakālaṁ) n (plural వానకాలాలు)

vānakālaṁ (romanization)
వానకాలాలు (plural)

వానకాలము వానకాలము#Telugu

Alternative form of వానకాలము (vānakālamu)


తరి

ఒకతరి


వానతరి

vānatari (romanization)
వానతరులు (plural)

వాన (vāna, “rainy”) + తరి (tari, “time”)


మొదలు

Cognate with Tamil முதல் (mutal), Malayalam മുതൽ (mutal), Kannada ಮೊದಲು (modalu).

(finance) principal (as opposed to interest)


ప్రచ్ఛన్నము

te-noun

ప్రచ్ఛన్నములు

ప్రచ్ఛన్నము • (pracchannamu) ? (plural ప్రచ్ఛన్నలు or ప్రచ్ఛన్నములు)

pracchannamu (romanization)
ప్రచ్ఛన్నలు (plural)
ప్రచ్ఛన్నములు (plural)

Sanskrit प्रच्छन्न (pracchanna) + -ము (-mu). Doublet of బచ్చెన (baccena).


వెంబడి

vembaḍi (romanization)
వెంబళ్ళు (plural)

వెను (venu, “back”) + బడి (baḍi, “along with”)


కపటములు

కపటము కపటము#Telugu


కపటాలు

head

కపటాలు • (kapaṭālu)

కపటం కపటం#Telugu


పంతులయ్య

te-noun

పంతులయ్య • (pantulayya) m (plural పంతులయ్యలు)

pantulayya (romanization)
పంతులయ్యలు (plural)

పంతులు (pantulu, “teacher”) + అయ్య (ayya, “sir”)


పంతులమ్మ

te-noun

పంతులమ్మ • (pantulamma) f (plural పంతులమ్మలు)

pantulamma (romanization)
పంతులమ్మలు (plural)

పంతులు (pantulu, “teacher”) + అమ్మ (amma, “madam”)


చిఱినవ్వు

te-noun

చిఱినవ్వు • (ciṟinavvu) n (plural చిఱినవ్వులు)

ciṟinavvu (romanization)
చిఱినవ్వులు (plural)

చిఱి (ciṟi, “little”) + నవ్వు (navvu, “laugh”)

com

చిరినవ్వు చిరినవ్వు#Telugu

Alternative form of చిరినవ్వు (cirinavvu)


చిరినవ్వు

te-noun

చిరినవ్వు • (cirinavvu) n (plural చిరినవ్వులు)

cirinavvu (romanization)
చిరినవ్వులు (plural)

చిరి (ciri, “little”) + నవ్వు (navvu, “laugh”)


చిఱునవ్వు

te-noun

చిఱునవ్వు • (ciṟunavvu) n (plural చిఱునవ్వులు)

ciṟunavvu (romanization)
చిఱునవ్వులు (plural)

చిఱు (ciṟu, “little”) + నవ్వు (navvu, “laugh”)

com

చిరునవ్వు చిరునవ్వు#Telugu

Alternative form of చిరునవ్వు (cirunavvu)


చిరిచెమట

te-noun

చిరిచెమట • (ciricemaṭa) n (plural చిరిచెమటలు)

ciricemaṭa (romanization)
చిరిచెమటలు (plural)

చిరి (ciri, “little”) + చెమట (cemaṭa, “sweat”)


చిఱునామా

te-noun

చిఱునామా • (ciṟunāmā) n (plural చిఱునామాలు)

ciṟunāmā (romanization)
చిఱునామాలు (plural)

చిఱు (ciṟu, “little”) + నామా (nāmā, “letter, document”)

com

చిరునామా చిరునామా#Telugu


రాజీనామా

te-noun

రాజీనామా • (rājīnāmā) n (plural రాజీనామాలు)

rājīnāmā (romanization)
రాజీనామాలు (plural)

రాజీ (rājī, “settlement”) + నామా (nāmā, “letter, deed”).


నామా

te-noun

నామా • (nāmā) n (plural నామాలు)

Borrowed from Hindi नामा (nāmā, “letter, document”).

రాజీనామా

resignation, deed of amicable settlement


రాజీ

te-noun

రాజీ • (rājī) n (plural రాజీలు)

Borrowed from Classical Persian راضی (rāzī), from Arabic رَاضٍ (rāḍin). Compare Gujarati રાજી (rājī), Marathi राजी (rājī), Punjabi ਰਾਜ਼ੀ (rāzī) / راضی (rāẓī), Sindhi راضيِ / राज़ी, Odia ରାଜି (rāji), Maithili राजी (rājī) / 𑒩𑒰𑒖𑒲 (rājī), Bengali রাজি (raji), Assamese ৰাজী (razi).

bor+

Reconciliation, a settlement of a quarrel or dispute.


గాలిమాట

te-noun

గాలిమాట • (gālimāṭa) n (plural గాలిమాటలు)

gālimāṭa (romanization)
గాలిమాటలు (plural)

గాలి (gāli, “wind”) + మాట (māṭa, “word, talk”)


గాలికబురు

te-noun

గాలికబురు • (gālikaburu) n (plural గాలికబుళ్ళు)

gālikaburu (romanization)
గాలికబుళ్ళు (plural)

గాలి (gāli, “wind”) + కబురు (kaburu, “news, message”)


చెయ్ది

చెయిది చెయిది#Telugu


ఇంటిపని

te-noun

ఇంటిపని • (iṇṭipani) n (plural ఇంటిపనులు)

iṇṭipani (romanization)
ఇంటిపనులు (plural)

ఇంటి (iṇṭi, “household”, genitive of ఇల్లు (illu, “house”)) + పని (pani, “work”)

com

genitive of <i class="Telu mention" lang="te">ఇల్లు</i> (illu, “house”)


చెయిదము

te-noun

చెయిదము • (ceyidamu) n (plural చెయిదములు)

ceyidamu (romanization)
చెయిదములు (plural)

From చేయు (cēyu, “to do”). Cognate with Tamil செய்தி (ceyti).

చెయిది చెయిది#Telugu


తలఁపు

talan̆pu (romanization)
తలఁపులు (plural)

తలపు తలపు#Telugu


పియ్యి

పీయి పీయి#Telugu


లద్దె

లద్ది లద్ది#Telugu


పీయి

Filth: the dung of humans or any carnivores.


లద్ది

Filth: the dung of horses, asses, elephants, or camels.


పెంటిక

From పెంట (peṇṭa, “manure sweepings, dunghill”).

Filth: the dung of sheep, goats, hares, deer, or rats.


కాలివేలు

కాలివేలు • (kālivēlu) n (plural కాలివేళ్ళు)

kālivēlu (romanization)
కాలివేళ్ళు (plural)

కాలి (kāli, “of the foot”, genitive of కాలు (kālu)) + వేలు (vēlu, “finger”)

com

genitive of <i class="Telu mention" lang="te">కాలు</i> (kālu)

కాలివ్రేలు కాలివ్రేలు#Telugu

Alternative form of కాలివ్రేలు (kālivrēlu)


కాలివ్రేలు

te-noun

కాలివ్రేలు • (kālivrēlu) n (plural కాలివ్రేళ్ళు)

kālivrēlu (romanization)
కాలివ్రేళ్ళు (plural)

కాలి (kāli, “of the foot”, genitive of కాలు (kālu)) + వ్రేలు (vrēlu, “finger”)


కాలిదోవ

te-noun

కాలిదోవ • (kālidōva) n (plural కాలిదోవలు)

kālidōva (romanization)
కాలిదోవలు (plural)

కాలి (kāli, “of the foot”, genitive of కాలు (kālu, “foot”)) + దోవ (dōva, “path”)

com

genitive of <i class="Telu mention" lang="te">కాలు</i> (kālu, “foot”)


కాలిదారి

te-noun

కాలిదారి • (kālidāri) n (plural కాలిదారులు)

kālidāri (romanization)
కాలిదారులు (plural)

కాలి (kāli, “of the foot”, genitive of కాలు (kālu, “foot”)) + దారి (dāri, “way”)


చెయి

చేయి చేయి#Telugu


చలనం

చలనము చలనము#Telugu


చాలనం

చాలనము చాలనము#Telugu


మోచెయ్యి

te-noun

మోచెయ్యి • (mōceyyi) n (plural మోచేతులు)

mōceyyi (romanization)
మోచేతులు (plural)

మోద (mōda, “stiffened joint”) + చెయ్యి (ceyyi, “arm”)

com

మోచేయి మోచేయి#Telugu


మోచెయి

te-noun

మోచెయి • (mōceyi) n (plural మోచేతులు)

మోద (mōda, “stiffened joint”) + చెయి (ceyi, “arm”)

com

మోచేయి మోచేయి#Telugu


కరచాలనం

te-noun

కరచాలనం • (karacālanaṁ) n (plural కరచాలనాలు)

karacālanaṁ (romanization)
కరచాలనాలు (plural)

కరచాలనము కరచాలనము#Telugu

Alternative form of కరచాలనము (karacālanamu)


మోచేయి

మోచేయి • (mōcēyi) n (plural మోచేతులు)

మోద (mōda, “stiffened joint”) + చేయి (cēyi, “arm”)


చాలనము

cālanamu (romanization)
చాలనములు (plural)

From చలనము (calanamu, “motion, movement”).


గుఱ్తు

te-noun

గుఱ్తు • (guṟtu) n (plural గుఱ్తులు)

గుఱుతు గుఱుతు#Telugu


గుఱుతు

గుఱుతు • (guṟutu) n (plural గుఱుతులు)

గురుతు గురుతు#Telugu


ఉద్దేశము

ఉద్దేశము • (uddēśamu) n (plural ఉద్దేశములు)

uddēśamu (romanization)
ఉద్దేశములు (plural)

From Sanskrit उद्देश (uddeśa, “intent”) + -ము (-mu, nominal suffix).


గుఱి

గురి గురి#Telugu


చేకత్తి

te-noun

చేకత్తి • (cēkatti) n (plural చేకత్తులు)

cēkatti (romanization)
చేకత్తులు (plural)

చే- (cē-, “hand”) + కత్తి (katti, “knife”)


చేనేత

te-noun

చేనేత • (cēnēta) n (plural చేనేతలు)

చే- (cē-, “hand”) + నేత (nēta, “weaving”)


చేపెట్టె

te-noun

చేపెట్టె • (cēpeṭṭe) n (plural చేపెట్టెలు)

cēpeṭṭe (romanization)
చేపెట్టెలు (plural)

చే- (cē-, “hand”) + పెట్టె (peṭṭe, “box”)


చేకలుపు

te-noun

చేకలుపు • (cēkalupu) n (plural చేకలుపులు)

cēkalupu (romanization)
చేకలుపులు (plural)

చే- (cē-, “hand”) + కలుపు (kalupu, “joining, to join”).


నెరకు

నెరను నెరను#Telugu


నెరకులు

నెరకు నెరకు#Telugu


గాయకము

gāyakamu (romanization)
గాయకములు (plural)


ఒళవు

Cognate with Kannada ಒಳ (oḷa, “internal”), ಒಳವು (oḷavu, “inside”), Tamil உளவு (uḷavu).


చేయికలుపు

te-noun

చేయికలుపు • (cēyikalupu) n (plural చేయికలుపులు)

cēyikalupu (romanization)
చేయికలుపులు (plural)

Compound of చేయి (cēyi, “hand”) + కలుపు (kalupu, “joining, to join”).


సొల్లు

చొల్లు చొల్లు#Telugu


ఉమ్ము

ఉమ్మి ఉమ్మి#Telugu


జొల్లు

చొల్లు చొల్లు#Telugu


చొల్లు

(physiology) saliva, drool, slobber, drivel


తోలుబొమ్మలు

head

తోలుబొమ్మలు • (tōlubommalu)

తోలుబొమ్మ తోలుబొమ్మ#Telugu


తోలుబొమ్మ

te-noun

తోలుబొమ్మ • (tōlubomma) n (plural తోలుబొమ్మలు)

tōlubomma (romanization)
తోలుబొమ్మలు (plural)

Compound of తోలు (tōlu, “leather”) + బొమ్మ (bomma, “toy, doll”).


దోస్తు

te-noun

దోస్తు • (dōstu) ? (plural దోస్తులు)

Borrowed from Hindustani دوست / दोस्त (dost).


జిగిరీ దోస్తు

జిగిరీ దోస్తు • (jigirī dōstu) ? (plural జిగిరీ దోస్తులు)

jigirī dōstu (romanization)
జిగిరీ దోస్తులు (plural)

Borrowed from Hindustani جگری دوست / जिगरी दोस्त (jigrī dost).

ఎవరెన్నిచెప్పినా.. ట్రంప్ కు జిగిరీ దోస్తు మోడీ. ఇద్దరూ ఇద్దరే.

2020 November 4, “భారతీయులకు కాలిపోయేలా ట్రంప్ కొడుకు చెత్తపని”, in Namaste Andhra:

No matter what others say, Modi is Trump's best friend. They are both equals.

evarenniceppinā.. ṭramp ku jigirī dōstu mōḍī. iddarū iddarē.


వెలతక్కువ

వెలతక్కువ • (velatakkuva) n (singular only)

Compound of వెల (vela, “price, value”) + తక్కువ (takkuva, “deficiency, lessness”).


విశేషం

te-noun

విశేషం • (viśēṣaṁ) n (plural విశేషాలు)

viśēṣaṁ (romanization)
విశేషాలు (plural)

విశేషము విశేషము#Telugu


ఎక్కువలు

news, novelties, particularities, peculiarities, singularities

ఎక్కువ ఎక్కువ#Telugu


విశేషములు

head

విశేషములు • (viśēṣamulu)

విశేషము విశేషము#Telugu


ఊసులు

ఊసులు • (ūsulu)


ఊసు

ఉబుసు ఉబుసు#Telugu


ఉబుసులు

ఉబుసు ఉబుసు#Telugu


విశేషము

te-noun

విశేషము • (viśēṣamu) n (plural విశేషములు)

viśēṣamu (romanization)
విశేషములు (plural)

From Sanskrit विशेष (viśeṣa, “distinction, extraordinary”).

uder

A particularity, peculiarity, speciality, singularity.


విశేషాలు

head

విశేషాలు • (viśēṣālu)

విశేషములు విశేషములు#Telugu

విశేషం విశేషం#Telugu

Alternative form of విశేషములు (viśēṣamulu): plural of విశేషం (viśēṣaṁ)


వెలయెక్కువ

te-noun

వెలయెక్కువ • (velayekkuva) n (singular only)

Compound of వెల (vela, “price, value”) + ఎక్కువ (ekkuva, “excess”).


విన్నాణము

te-noun

విన్నాణము • (vinnāṇamu) ? (plural విన్నాణములు)

vinnāṇamu (romanization)
విన్నాణములు (plural)

Prakrit 𑀯𑀺𑀡𑁆𑀡𑀸𑀡 (viṇṇāṇa) + -ము (-mu), from Sanskrit विज्ञान (vijñāna). Doublet of విజ్ఞానము (vijñānamu).


సన్నతనము

సన్నతనము • (sannatanamu) n (plural సన్నతనములు)

sannatanamu (romanization)
సన్నతనములు (plural)

సన్న (sanna, “thin, light”) + -తనము (-tanamu, nominal suffix)


కాపు

From Proto-Dravidian *kā- (“to protect, save, cherish”). Cognate with Malayalam കാക്കുക (kākkuka), Kannada ಕಾಪು (kāpu).

inh

(uncountable) keeping, protection, attendance, guard, defence.


బొమ

బొమ్మ బొమ్మ#Telugu


కనుబొమ్మ

te-noun

కనుబొమ్మ • (kanubomma) n (plural కనుబొమ్మలు)

kanubomma (romanization)
కనుబొమ్మలు (plural)

Compound of కను (kanu, “eye”) + బొమ్మ (bomma, “figure, puppet”).


ఉలివు

From ఉలియు (uliyu, “to move, sound, resound”). Cognate with Kannada ಉಲಿ (uli), Malayalam ഒലി (oli), Tamil ஒலி (oli).


మాటకాడు

te-noun

మాటకాడు • (māṭakāḍu) n (plural మాటకాళ్ళు)

māṭakāḍu (romanization)
మాటకాళ్ళు (plural)

మాట (māṭa, “word”) + -కాడు (-kāḍu, “man”)


మాటకారి

te-noun

మాటకారి • (māṭakāri) n (plural మాటకారులు)

māṭakāri (romanization)
మాటకారులు (plural)

From మాట (māṭa, “word, speech”) + -కారి (-kāri, “doer”).


మాటల

head

మాటల • (māṭala)


రొమ్మునొప్పి

te-noun

రొమ్మునొప్పి • (rommunoppi) n (plural రొమ్మునొప్పులు)

rommunoppi (romanization)
రొమ్మునొప్పులు (plural)

రొమ్ము (rommu, “chest”) + నొప్పి (noppi, “pain”)


మాటలమారి

te-noun

మాటలమారి • (māṭalamāri) n (plural మాటలమారులు)

māṭalamāri (romanization)
మాటలమారులు (plural)

From మాటల (māṭala, “of words”, genitive plural of మాట (māṭa, “word”)) + -మారి (-māri, “doer, accustomed person”)

suf

genitive plural of <i class="Telu mention" lang="te">మాట</i> (māṭa, “word”)


పుత్తళిక

te-noun

పుత్తళిక • (puttaḷika) n (plural పుత్తళికలు)

puttaḷika (romanization)
పుత్తళికలు (plural)


పేలరి

From పేలు (pēlu, “to chatter, prattle”) + -అరి (-ari, “doer, one who has”).


పేలరితనము

te-noun

పేలరితనము • (pēlaritanamu) n (singular only)

From పేలరి (pēlari, “chatterbox”) + -తనము (-tanamu, “-ness”).


పుత్తడి

te-noun

పుత్తడి • (puttaḍi) n (plural పుత్తళ్ళు)

puttaḍi (romanization)
పుత్తళ్ళు (plural)


కుందనపుబొమ్మ

కుందనపుబొమ్మ • (kundanapubomma) n (plural కుందనపుబొమ్మలు)

kundanapubomma (romanization)
కుందనపుబొమ్మలు (plural)

Compound of కుందనపు (kundanapu, “golden”) + బొమ్మ (bomma, “doll”).


ఖలీఫా

khalīphā (romanization)
ఖలీఫాలు (plural)