మణి

గాజుపూసల గనిలో ఘనమయిన మణి కలుగునా

Will a large gem be found in a crystal bead mine?

gājupūsala ganilō ghanamayina maṇi kalugunā


పరికిణి

te-noun

పరికిణి • (parikiṇi) ? (plural పరికిణులు)

parikiṇi (romanization)
పరికిణులు (plural)


చీర

sari; traditional dress of women in India.


భూషణము

భూషణము • (bhūṣaṇamu) n (plural భూషణములు)

bhūṣaṇamu (romanization)
భూషణములు (plural)


ఆభరణము

ఆభరణము • (ābharaṇamu) n (plural ఆభరణములు)

ābharaṇamu (romanization)
ఆభరణములు (plural)

From Sanskrit आभरण (ābharaṇa) + -ము (-mu).


కెంపు

Borrowed from Kannada ಕೆಂಪು (kempu). Cognate with Tamil செம் (cem), சிவப்பு (civappu), Malayalam ചെം (ceṁ), Malayalam ചെമപ്പ് (cemappŭ).

(Godavari) red stripe disease (a disease affecting rice crops)


అంబరము

ambaramu (romanization)
అంబరములు (plural)

Borrowed from Sanskrit अम्बर (ambara) + -ము (-mu).


నీలము

నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు
nikkamaina mañci nīla mokkaṭi cālu


నీలము

head

నీలము • (nīlamu)

te-adj

నీలము • (nīlamu)


చంద్రకాంతము

te-noun

చంద్రకాంతము • (candrakāntamu) ? (plural చంద్రకాంతములు)

candrakāntamu (romanization)
చంద్రకాంతములు (plural)

From Sanskrit चन्द्र (candra) + Telugu కాంతము (kāntamu).

The poetical moonstone, or noble opal, which is fabled to melt in the moonbeams.


దండకడియము

దండకడియము • (daṇḍakaḍiyamu) m (plural దండకడియములు)

daṇḍakaḍiyamu (romanization)
దండకడియములు (plural)


పచ్చ

Inherited from Proto-Dravidian *pac-. Cognate with Kannada ಪಚ್ಚೆ (pacce), Malayalam പച്ച (pacca), Tamil பச்சை (paccai).


పైట

A woman's mantle, formed by throwing the train or end of the cloth over her breast and head.


నారచీర

నారచీర • (nāracīra) ? (plural నారచీరలు)

nāracīra (romanization)
నారచీరలు (plural)


అంగీ

అంగీ • (aṅgī) ? (plural అంగీలు)


గుర్రపునాడా

గుర్రపునాడా • (gurrapunāḍā) ? (plural గుర్రపునాడాలు)

gurrapunāḍā (romanization)
గుర్రపునాడాలు (plural)

horseshoe: the U-shaped metallic shoe of a horse.


కమ్మ

(botany) A branch, or bough of any tree of the palm species.

A kind of large drop earring worn by Hindu women.

The name of a social class of Telugu people.


పాదరక్షలు

పాదరక్షలు • (pādarakṣalu) ? (plural పాదరక్షళ్ళు)

pādarakṣalu (romanization)
పాదరక్షళ్ళు (plural)

footwear: an item of clothing that is worn on the foot.


అట్ట

అట్ట • (aṭṭa) n (plural అట్టలు)

Cognate with Tamil அட்டை (aṭṭai, “sole of shoe, cardboard”), Kannada ಅಟ್ಟೆ (aṭṭe, “sole (of leather), bark”).


పాదుకలు

te-noun

పాదుకలు • (pādukalu) ? (plural పాదుకళ్ళు)

pādukalu (romanization)
పాదుకళ్ళు (plural)


చెప్పు

desc

→ Duruwa: ଚେରୁପ୍, ଚେର୍ପୁ

→ Duruwa: ଚେରୁପ୍, ଚେର୍ପୁ

→ Gondi: సెర్పుం (serpuṁ), సర్పుం (sarpuṁ), ఎర్పుంజ్ (erpuñj), సర్పొ (sarpo), సర్పు (sarpu)

Koya: ఎర్పుం, హెర్పుంజ్

Koya: ఎర్పుం, హెర్పుంజ్

Hill Maria: हर्पुंज

Dandami Maria: हर्पुंज

→ Konda-Dora: సెపు (sepu)

→ Kuvi: ସେପ୍ପୁ (seppu), ସେପ୍ପୂ (seppū), ଚେପୁଂଗା (cepuṅga)

→ Hindustani:

desctree

Hindi: चप्पल (cappal)
→ English: chappal
→ Nepali: चपोरा (caporā)

Urdu: چَپَّل (cappal) (see there for further descendants)

→ Marathi: चप्पल (cappal)

→ Portuguese: chempo

Inherited from Proto-Dravidian *keruppu.


పట్టుచీర

te-noun

పట్టుచీర • (paṭṭucīra) ? (plural పట్టుచీరలు)

paṭṭucīra (romanization)
పట్టుచీరలు (plural)

పట్టు (paṭṭu) + చీర (cīra)

compound

పట్టు (paṭṭu) + చీర (cīra)


గుడ్డ

te-noun

గుడ్డ • (guḍḍa) n (plural గుడ్డలు)

Cognate with Tamil குட்டை (kuṭṭai, “kerchief, towel”), Kannada ಗುಡ್ಡೆ (guḍḍe, “a piece of cloth, used by men”).


చెవిపోగు

te-noun

చెవిపోగు • (cevipōgu) n (plural చెవిపోగులు)

cevipōgu (romanization)
చెవిపోగులు (plural)


కడియము

kaḍiyamu (romanization)
కడియములు (plural)


ఉంగరము

uṅgaramu (romanization)
ఉంగరములు (plural)


మౌక్తికము

మౌక్తికము • (mauktikamu) ? (plural మౌక్తికములు)

mauktikamu (romanization)
మౌక్తికములు (plural)


ముత్యము

ముత్యము • (mutyamu) ? (plural ముత్యములు)

mutyamu (romanization)
ముత్యములు (plural)

Pearl: A shelly concretion, usually rounded, and having a brilliant luster, with varying tints, usually found in certain bivalve mollusks.


వజ్రము

vajramu (romanization)
వజ్రములు (plural)


నవరత్నములు

నవరత్నములు • (navaratnamulu) ? (plural only)

* From Sanskrit नवरत्न (navaratna, “nine precious gems”)
* నవ- (nava-) + రత్నములు (ratnamulu)


రత్నము

ratnamu (romanization)
రత్నములు (plural)

నారియె నరులకు రత్నము
nāriye narulaku ratnamu

(figuratively) any precious or highly valued thing or person.


పగడము

pagaḍamu (romanization)
పగడములు (plural)

Inherited from Proto-South Dravidian *pawaẓ. Cognate with Kannada ಹವಳ (havaḷa, “coral”), Tamil பவழம் (pavaḻam, “coral”), Tulu ಪಗಳ (pagaḷa, “coral”) and Malayalam പവിഴം (paviḻaṁ, “coral”). Doublet of ప్రవాళము (pravāḷamu).


జూకా

te-noun

జూకా • (jūkā) n (plural జూకాలు)


వడ్డాణము

వడ్డాణము • (vaḍḍāṇamu) n (plural వడ్డాణములు)

vaḍḍāṇamu (romanization)
వడ్డాణములు (plural)


కంఠాభరణము

కంఠాభరణము • (kaṇṭhābharaṇamu) n (plural కంఠాభరణములు)

kaṇṭhābharaṇamu (romanization)
కంఠాభరణములు (plural)

Te-కంఠాభరణము.oga

From Sanskrit कण्ठ (kaṇṭha) + ఆభరణము (ābharaṇamu).


చొక్కా

చొక్కా • (cokkā) ? (plural చొక్కాలు)


బాహుదము

బాహుదము • (bāhudamu) n (plural బాహుదములు)

bāhudamu (romanization)
బాహుదములు (plural)


చోలీ

చోలీ • (cōlī) ? (plural చోలీలు)


జుబ్బా

జుబ్బా • (jubbā) ? (plural జుబ్బాలు)


శిరోభూషణము

శిరోభూషణము • (śirōbhūṣaṇamu) n (plural శిరోభూషణములు)

śirōbhūṣaṇamu (romanization)
శిరోభూషణములు (plural)


శిరస్త్రాణము

శిరస్త్రాణము • (śirastrāṇamu) n (plural శిరస్త్రాణములు)

śirastrāṇamu (romanization)
శిరస్త్రాణములు (plural)


పులిగోరు

పులిగోరు • (puligōru) n (plural పులిగోళ్ళు)

puligōru (romanization)
పులిగోళ్ళు (plural)

A tiger's claw, used as the central ornament of a necklace.


కంఠసూత్రము

కంఠసూత్రము • (kaṇṭhasūtramu) n (plural కంఠసూత్రములు)

kaṇṭhasūtramu (romanization)
కంఠసూత్రములు (plural)

From Sanskrit कण्ठ (kaṇṭha, “throat, neck”) + सूत्र (sūtra, “thread, yarn, string, line, cord, wire”) + -ము (-mu).


కంటె

A carcanet or circlet of solid gold or silver, worn as an ornament round the neck by women and children.


చెడ్డీ

చెడ్డీ • (ceḍḍī) ? (plural చెడ్డీలు)


శతమానము

శతమానము • (śatamānamu) n (plural శతమానములు)

śatamānamu (romanization)
శతమానములు (plural)

The neck ornament tied on a bride's neck by the bridegroom at the time of marriage.


మేజోడు

మేజోడు • (mējōḍu) ? (plural మేజోళ్ళు)


బనియను

baniyanu (romanization)
బనియనులు (plural)

banian, a type of loose soft undershirt worn by men in India.


నిక్కరు

నిక్కరు • (nikkaru) ? (plural నిక్కళ్ళు)

nikkaru (romanization)
నిక్కళ్ళు (plural)


బాడీ

బాడీ • (bāḍī) ? (plural బాడీలు)

brassiere worn by women under the blouse


చనుకట్టు

చనుకట్టు • (canukaṭṭu) ? (plural చనుకట్లు)

canukaṭṭu (romanization)
చనుకట్లు (plural)


భుజకీర్తి

భుజకీర్తి • (bhujakīrti) n (plural భుజకీర్తులు)

bhujakīrti (romanization)
భుజకీర్తులు (plural)

An ornament worn on the shoulder, peculiar to kings resembling a short erect wing.


చేలాంచలము

చేలాంచలము • (cēlāñcalamu) ? (plural చేలాంచలములు)

cēlāñcalamu (romanization)
చేలాంచలములు (plural)


కర్ణిక

karṇika (romanization)
కర్ణికలు (plural)


రత్నావళి

రత్నావళి • (ratnāvaḷi) n (plural రత్నావళులు)

ratnāvaḷi (romanization)
రత్నావళులు (plural)


బాహుపురి

బాహుపురి • (bāhupuri) n (plural బాహుపురులు)

bāhupuri (romanization)
బాహుపురులు (plural)


కుర్తా

కుర్తా • (kurtā) ? (plural కుర్తాలు)

kurta, a traditional article of clothing worn in Afghanistan, Bangladesh, India, Pakistan, and Sri Lanka, consisting of a loose, collarless, long-sleeved, knee-length shirt worn by both men and women.


పైజామా

పైజామా • (paijāmā) ? (plural పైజామాలు)

paijāmā (romanization)
పైజామాలు (plural)

Borrowed from Hindi पैजामा (paijāmā), from Classical Persian پایجامه (pāyjāma, “leg garment”).

der

pyjamas (a matching set of light material trousers and vest for wearing to bed and sleeping in)


కర్ణపత్రము

te-noun

కర్ణపత్రము • (karṇapatramu) n (plural కర్ణపత్రములు)

karṇapatramu (romanization)
కర్ణపత్రములు (plural)

From Sanskrit कर्ण (karṇa, “ear”) + Telugu పత్రము (patramu).


మంచిముత్యము

మంచిముత్యము • (mañcimutyamu) ? (plural మంచిముత్యములు)

mañcimutyamu (romanization)
మంచిముత్యములు (plural)


కండువా

కండువా • (kaṇḍuvā) ? (plural కండువాలు)

kaṇḍuvā (romanization)
కండువాలు (plural)


ఉత్తరీయము

ఉత్తరీయము • (uttarīyamu) ? (plural ఉత్తరీయములు)

uttarīyamu (romanization)
ఉత్తరీయములు (plural)


ముద్దుటుంగరము

ముద్దుటుంగరము • (mudduṭuṅgaramu) n (plural ముద్దుటుంగరములు)

mudduṭuṅgaramu (romanization)
ముద్దుటుంగరములు (plural)


శిరోమణి

శిరోమణి • (śirōmaṇi) n (plural శిరోమణులు)

śirōmaṇi (romanization)
శిరోమణులు (plural)

From Sanskrit शिरोमणि (śiromaṇi); శిరః (śiraḥ) + మణి (maṇi) (విసర్గ సంధి).


చుట్టు

చుట్టు • (cuṭṭu) n (plural చుట్లు)

Cognate with Tamil சுற்று (cuṟṟu), Malayalam ചുറ്റുക (cuṟṟuka), Tulu ಸುತ್ತುನಿ (suttuni).


నత్తు

a ring worn by women on the side of the nose as an ornament.


ముక్కుపుడక

ముక్కుపుడక • (mukkupuḍaka) n (plural ముక్కుపుడకలు)

mukkupuḍaka (romanization)
ముక్కుపుడకలు (plural)

nosering: an ornament used by women in India.


ఓణీ

ఓణీ • (ōṇī) ? (plural ఓణీలు)

kind of half-saree used by young girls in India.


పయ్యెద

payyeda (romanization)
పయ్యెదలు (plural)

A woman's veil or mantle formed of her skirt thrown over her shoulder and her breast.


అంగవస్త్రము

అంగవస్త్రములు

అంగవస్త్రము • (aṅgavastramu) ? (plural అంగవస్త్రములు)

aṅgavastramu (romanization)
అంగవస్త్రములు (plural)

From Sanskrit अङ्ग (aṅga) + वस्त्र (vastra) + -ము (-mu).


శాలువ

శాలువ • (śāluva) ? (plural శాలువలు)

Borrowed from Classical Persian شال (šāl), from Sanskrit शाटी (śāṭī, “sari”). Compare Kannada ಶಾಲು (śālu), Hindustani شَال (śāl) / शाल (śāl), Marathi शाल (śāl), Gujarati શાલ (śāl), Punjabi ਸ਼ਾਲ (śāl) / شال (śāl).


వైడూర్యము

te-noun

వైడూర్యము • (vaiḍūryamu) ? (plural వైడూర్యములు)

vaiḍūryamu (romanization)
వైడూర్యములు (plural)

From Sanskrit वैडूर्य (vaiḍūrya) + -ము (-mu).


మరకతము

మరకతము • (marakatamu) ? (plural మరకతములు)

marakatamu (romanization)
మరకతములు (plural)

From Sanskrit मरकत (marakata) + -ము (-mu).


ప్రవాళము

ప్రవాళము • (pravāḷamu) ? (plural ప్రవాళములు)

pravāḷamu (romanization)
ప్రవాళములు (plural)

From Sanskrit प्रवाल (pravāla) + -ము (-mu).


కంకణము

కంకణము • (kaṅkaṇamu) n (plural కంకణములు)

kaṅkaṇamu (romanization)
కంకణములు (plural)


అందె

anklet: A foot trinket of silver, filled with small pebbles in order to sound and worn by women on their ankles.


మట్టె

మట్టె • (maṭṭe) n (plural మట్టెలు)


హరిన్మణి

హరిన్మణి • (harinmaṇi) ? (plural హరిన్మణులు)

harinmaṇi (romanization)
హరిన్మణులు (plural)


వస్త్రము

వస్త్రము • (vastramu) ? (plural వస్త్రములు)

vastramu (romanization)
వస్త్రములు (plural)

From Sanskrit वस्त्र (vastra) + -ము (-mu).

a cloth, vest, garment, apparel, clothes, dress.


ఉడుపులు

ఉడుపులు • (uḍupulu) ? (plural ఉడుపుళ్ళు)

uḍupulu (romanization)
ఉడుపుళ్ళు (plural)


దుస్తులు

దుస్తులు • (dustulu) ? (plural దుస్తుళ్ళు)

dustulu (romanization)
దుస్తుళ్ళు (plural)


గాజు

From Sanskrit काच (kāca). Cognate with Kannada ಗಾಜು (gāju).


బట్ట

మడిబట్ట


కిరీటము

కిరీటము • (kirīṭamu) ? (plural కిరీటములు)

kirīṭamu (romanization)
కిరీటములు (plural)

From Sanskrit किरीट (kirīṭa) + -ము (-mu).

A crown - royal, imperial or princely headdress.


బూటు

బూటు • (būṭu) ? (plural బూట్లు)

నా బూట్లు ఎక్కడ?

boot (a heavy shoe that covers part of the leg)


హారము

(jewelry) A necklace, a string of pearls.


నాగరము

nāgaramu (romanization)
నాగరములు (plural)

An ornament worn by women on the back of the head, having a hooded snake form within a circular ring.


తాటంకము

తాటంకము • (tāṭaṅkamu) n (plural తాటంకములు)

tāṭaṅkamu (romanization)
తాటంకములు (plural)


కంచుకము

కంచుకము • (kañcukamu) ? (plural కంచుకములు)

kañcukamu (romanization)
కంచుకములు (plural)


పాదరక్ష

పాదరక్ష • (pādarakṣa) ? (plural పాదరక్షలు)

pādarakṣa (romanization)
పాదరక్షలు (plural)


కోటు

కోటు • (kōṭu) ? (plural కోట్లు)

coat (an outer garment covering the upper torso and arms)


దాపుడుచీర

దాపుడుచీర • (dāpuḍucīra) ? (plural దాపుడుచీరలు)

dāpuḍucīra (romanization)
దాపుడుచీరలు (plural)

దాపుడు (dāpuḍu) + చీర (cīra)

compound

దాపుడు (dāpuḍu) + చీర (cīra)

కట్టుకోక కట్టుకోక#Telugu

Clothes that are laid by, i.e., holiday clothes, as distinguished from కట్టుకోక (kaṭṭukōka).


కేయూరము

te-noun

కేయూరము • (kēyūramu) n (plural కేయూరములు)

kēyūramu (romanization)
కేయూరములు (plural)

From Sanskrit केयूर (keyūra) + -ము (-mu).


దుద్దు

(botany) The pericarp or centre bulb of a lotus.

A mark on a letter written on a palm leaf.


దుద్దు

head

దుద్దు • (duddu)

te-adj

దుద్దు • (duddu)


ముత్తెము

te-noun

ముత్తెము • (muttemu) ? (plural ముత్తెములు)

muttemu (romanization)
ముత్తెములు (plural)


ముక్తావళి

ముక్తావళి • (muktāvaḷi) n (plural ముక్తావళులు)

muktāvaḷi (romanization)
ముక్తావళులు (plural)

A pearl necklace or necklace made of pearls.


ముత్యాలహారము

ముత్యాలహారము • (mutyālahāramu) n (plural ముత్యాలహారములు)

mutyālahāramu (romanization)
ముత్యాలహారములు (plural)


ఆణిముత్తెము

ఆణిముత్తెము • (āṇimuttemu) ? (plural ఆణిముత్తెములు)

āṇimuttemu (romanization)
ఆణిముత్తెములు (plural)

compound

ఆణి (āṇi) + ముత్తెము (muttemu)


టోపీ

te-noun

టోపీ • (ṭōpī) ? (plural టోపీలు)

Borrowed from Hindi टोपी (ṭopī, “a hat”).


మెట్టె

te-noun

మెట్టె • (meṭṭe) n (plural మెట్టెలు)


మెట్టియ

మెట్టియ • (meṭṭiya) n (plural మెట్టియలు)

meṭṭiya (romanization)
మెట్టియలు (plural)


తలమానికము

తలమానికము • (talamānikamu) ? (plural తలమానికములు)

talamānikamu (romanization)
తలమానికములు (plural)


చూడామణి

చూడామణి • (cūḍāmaṇi) n (plural చూడామణులు)

cūḍāmaṇi (romanization)
చూడామణులు (plural)

Borrowed from Sanskrit चूडामणि (cūḍāmaṇi, “a jewel worn on the top of the head”).

bor

a jewel worn on the top of the head, in a crest or diadem.


పాగా

te-noun

పాగా • (pāgā) ? (plural పాగాలు)


పాదుక

పాదుకా పట్టాభిషేకము
pādukā paṭṭābhiṣēkamu


మడిబట్ట

మడిబట్ట • (maḍibaṭṭa) ? (plural మడిబట్టలు)

maḍibaṭṭa (romanization)
మడిబట్టలు (plural)


కౌస్తుభము

కౌస్తుభము • (kaustubhamu) ? (plural కౌస్తుభములు)

kaustubhamu (romanization)
కౌస్తుభములు (plural)

From Sanskrit कौस्तुभ (kaustubha) + -ము (-mu)

The breastplate or jewel worn at his breast by the god Vishnu.

(Metaphor) a gem or masterpiece, or the noblest thing.


గారుత్మతము

గారుత్మతము • (gārutmatamu) ? (plural గారుత్మతములు)

gārutmatamu (romanization)
గారుత్మతములు (plural)


గరుడపచ్చ

గరుడపచ్చ • (garuḍapacca) n (plural గరుడపచ్చలు)

garuḍapacca (romanization)
గరుడపచ్చలు (plural)


కిరీటిపచ్చ

కిరీటిపచ్చ • (kirīṭipacca) ? (plural కిరీటిపచ్చలు)

kirīṭipacca (romanization)
కిరీటిపచ్చలు (plural)

The oriental emerald, a greenish variety of sapphire.


గారుడము

గారుడము • (gāruḍamu) n (plural గారుడములు)

gāruḍamu (romanization)
గారుడములు (plural)


మకుటం

మకుటము మకుటము#Telugu


ముకుటం

ముకుటం • (mukuṭaṁ) n (plural ముకుటాలు)

mukuṭaṁ (romanization)
ముకుటాలు (plural)

ముకుటము ముకుటము#Telugu


మకుటము

makuṭamu (romanization)
మకుటములు (plural)

Cognate with Tamil மகுடம் (makuṭam). Doublet of ముకుటము (mukuṭamu).

A crown, crest, diadem, tiara, head dress.


బొమిడిక

బొమిడిక • (bomiḍika) n (plural బొమిడికలు)

bomiḍika (romanization)
బొమిడికలు (plural)


ముకుటము

ముకుటము • (mukuṭamu) n (plural ముకుటములు)

mukuṭamu (romanization)
ముకుటములు (plural)

Derived from Sanskrit मुकुट (mukuṭa), from Proto-Dravidian [Term?]. Cognate with Tamil முகடு (mukaṭu). Doublet of మకుటము (makuṭamu).