పొన్ను

Inherited from Proto-South Dravidian *pon. Cognate with Kannada ಹೊನ್ನು (honnu), Malayalam പൊന്ന് (ponnŭ), Tamil பொன் (poṉ).


మణి

గాజుపూసల గనిలో ఘనమయిన మణి కలుగునా

Will a large gem be found in a crystal bead mine?

gājupūsala ganilō ghanamayina maṇi kalugunā


ఆస్ట్రేలియా

te-proper noun

ఆస్ట్రేలియా • (āsṭrēliyā) ?

Australia (A country in Oceania comprising the islands of Australia, Tasmania and other smaller islands in the Pacific Ocean, as well as a former colony in the British Empire)

(geology) Australia (a continent consisting of the islands of Australia, New Guinea and intervening islands)

te:ఆస్ట్రేలియా


కెంపు

Borrowed from Kannada ಕೆಂಪು (kempu). Cognate with Tamil செம் (cem), சிவப்பு (civappu), Malayalam ചെം (ceṁ), Malayalam ചെമപ്പ് (cemappŭ).

(Godavari) red stripe disease (a disease affecting rice crops)


నీలము

నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు
nikkamaina mañci nīla mokkaṭi cālu


నీలము

head

నీలము • (nīlamu)

te-adj

నీలము • (nīlamu)


చంద్రకాంతము

te-noun

చంద్రకాంతము • (candrakāntamu) ? (plural చంద్రకాంతములు)

candrakāntamu (romanization)
చంద్రకాంతములు (plural)

From Sanskrit चन्द्र (candra) + Telugu కాంతము (kāntamu).

The poetical moonstone, or noble opal, which is fabled to melt in the moonbeams.


పచ్చ

Inherited from Proto-Dravidian *pac-. Cognate with Kannada ಪಚ್ಚೆ (pacce), Malayalam പച്ച (pacca), Tamil பச்சை (paccai).


శిలాజము

శిలాజము • (śilājamu) ? (plural శిలాజములు)

śilājamu (romanization)
శిలాజములు (plural)

From Sanskrit शिलाज (śilāja) + -ము (-mu).

fossil: the mineralized remains of an animal or plant.


భూకంపము

భూకంపము • (bhūkampamu) ? (plural భూకంపములు)

bhūkampamu (romanization)
భూకంపములు (plural)


మౌక్తికము

మౌక్తికము • (mauktikamu) ? (plural మౌక్తికములు)

mauktikamu (romanization)
మౌక్తికములు (plural)


ముత్యము

ముత్యము • (mutyamu) ? (plural ముత్యములు)

mutyamu (romanization)
ముత్యములు (plural)

Pearl: A shelly concretion, usually rounded, and having a brilliant luster, with varying tints, usually found in certain bivalve mollusks.


వజ్రము

vajramu (romanization)
వజ్రములు (plural)


నవరత్నములు

నవరత్నములు • (navaratnamulu) ? (plural only)

* From Sanskrit नवरत्न (navaratna, “nine precious gems”)
* నవ- (nava-) + రత్నములు (ratnamulu)


రత్నము

ratnamu (romanization)
రత్నములు (plural)

నారియె నరులకు రత్నము
nāriye narulaku ratnamu

(figuratively) any precious or highly valued thing or person.


పగడము

pagaḍamu (romanization)
పగడములు (plural)

Inherited from Proto-South Dravidian *pawaẓ. Cognate with Kannada ಹವಳ (havaḷa, “coral”), Tamil பவழம் (pavaḻam, “coral”), Tulu ಪಗಳ (pagaḷa, “coral”) and Malayalam പവിഴം (paviḻaṁ, “coral”). Doublet of ప్రవాళము (pravāḷamu).


అగ్నిగర్భము

te-noun

అగ్నిగర్భము • (agnigarbhamu) ? (plural అగ్నిగర్భములు)

agnigarbhamu (romanization)
అగ్నిగర్భములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agní, “fire”) + गर्भ (garbha, “fetus, embryo”) + -ము (-mu).


అగ్నిపర్వతము

అగ్నిపర్వతములు

అగ్నిపర్వతము • (agniparvatamu) ? (plural అగ్నిపర్వతములు)

agniparvatamu (romanization)
అగ్నిపర్వతములు (plural)

Sanskrit अग्निपर्वत (agniparvata) + -ము (-mu); alternatively, అగ్ని (agni, “fire”) + పర్వతము (parvatamu, “mountain”).

compound

ఇదే... ఇదే... రగులుతున్న అగ్నిపర్వతం

1985, K. Chakravarthy (lyrics and music), “Ide Ide Ragulutunna Agni Parvatam”, in Agni Parvatam, performed by S. P. Balasubrahmanyam:

This is... this is... an erupting volcano!


నేల

Inherited from Proto-Dravidian *ñāl-. Compare Tamil ஞாலம் (ñālam), Malayalam ഞാലം (ñālaṁ).

నింగి నేల ఏకం కాగ / ఈ క్షణమిలాగే ఆగింది

1989, “Eenade Edo Ayyindi”, in Acharya Aatreya (lyrics), Ilaiyaraaja (music), Prema, performed by S. P. Balasubrahmanyam and K. S. Chithra:

Heaven and earth are uniting / This moment is never-ending

niṅgi nēla ēkaṁ kāga / ī kṣaṇamilāgē āgindi


మంచిముత్యము

te-noun

మంచిముత్యము • (mañcimutyamu) ? (plural మంచిముత్యములు)

mañcimutyamu (romanization)
మంచిముత్యములు (plural)


వైడూర్యము

వైడూర్యము • (vaiḍūryamu) ? (plural వైడూర్యములు)

vaiḍūryamu (romanization)
వైడూర్యములు (plural)

From Sanskrit वैडूर्य (vaiḍūrya) + -ము (-mu).


మరకతము

మరకతము • (marakatamu) ? (plural మరకతములు)

marakatamu (romanization)
మరకతములు (plural)

From Sanskrit मरकत (marakata) + -ము (-mu).


ప్రవాళము

ప్రవాళము • (pravāḷamu) ? (plural ప్రవాళములు)

pravāḷamu (romanization)
ప్రవాళములు (plural)

From Sanskrit प्रवाल (pravāla) + -ము (-mu).


హరిన్మణి

హరిన్మణి • (harinmaṇi) ? (plural హరిన్మణులు)

harinmaṇi (romanization)
హరిన్మణులు (plural)


ఖనిజశాస్త్రము

ఖనిజశాస్త్రము • (khanijaśāstramu) ? (plural ఖనిజశాస్త్రములు)

khanijaśāstramu (romanization)
ఖనిజశాస్త్రములు (plural)


రాతి ఉప్పు

రాతి ఉప్పు • (rāti uppu) ? (plural రాతి ఉప్పులు)

rāti uppu (romanization)
రాతి ఉప్పులు (plural)


ముత్తెము

ముత్తెము • (muttemu) ? (plural ముత్తెములు)

muttemu (romanization)
ముత్తెములు (plural)


ఆణిముత్తెము

ఆణిముత్తెము • (āṇimuttemu) ? (plural ఆణిముత్తెములు)

āṇimuttemu (romanization)
ఆణిముత్తెములు (plural)

compound

ఆణి (āṇi) + ముత్తెము (muttemu)


తలమానికము

te-noun

తలమానికము • (talamānikamu) ? (plural తలమానికములు)

talamānikamu (romanization)
తలమానికములు (plural)


రేవడి

రేవడి • (rēvaḍi) n (plural రేవళ్ళు)

రేగడి రేగడి#Telugu


రేగడి

రేగడి • (rēgaḍi) n (plural రేగళ్ళు)


బంకమట్టి

బంకమట్టి • (baṅkamaṭṭi) n (plural బంకమట్లు)

baṅkamaṭṭi (romanization)
బంకమట్లు (plural)

Compound of బంక (baṅka, “viscous, sticky”) + మట్టి (maṭṭi, “soil”).


బంకమన్ను

te-noun

బంకమన్ను • (baṅkamannu) n (plural బంకమన్నులు)

baṅkamannu (romanization)
బంకమన్నులు (plural)

Compound of బంక (baṅka, “viscous, sticky”) + మన్ను (mannu, “earth”).


గారుత్మతము

te-noun

గారుత్మతము • (gārutmatamu) ? (plural గారుత్మతములు)

gārutmatamu (romanization)
గారుత్మతములు (plural)


గరుడపచ్చ

గరుడపచ్చ • (garuḍapacca) n (plural గరుడపచ్చలు)

garuḍapacca (romanization)
గరుడపచ్చలు (plural)


కిరీటిపచ్చ

కిరీటిపచ్చ • (kirīṭipacca) ? (plural కిరీటిపచ్చలు)

kirīṭipacca (romanization)
కిరీటిపచ్చలు (plural)

The oriental emerald, a greenish variety of sapphire.


గారుడము

గారుడము • (gāruḍamu) n (plural గారుడములు)

gāruḍamu (romanization)
గారుడములు (plural)