వెన్నెల

te-noun

వెన్నెల • (vennela) ? (plural వెన్నెలలు)

vennela (romanization)
వెన్నెలలు (plural)

చీకటి కొన్నాళ్లు, వెన్నెల కొన్నాళ్లు

Darkness for some days, moonlight for some days.


ఎఱ్ఱ

head

ఎఱ్ఱ • (eṟṟa)

te-adj

ఎఱ్ఱ • (eṟṟa)

ఎర్ర ఎర్ర#Telugu


బాజా

te-noun

బాజా • (bājā) n (plural బాజాలు)


నిప్పు

Cognate with Tamil நெருப்பு (neruppu), Malayalam നെരുപ്പ് (neruppŭ).


తంతి

Ultimately derived from Sanskrit तन्त्री (tantrī).


రక్తము

raktamu (romanization)
రక్తములు (plural)

From Sanskrit रक्त (rakta, “red; blood”) + -ము (-mu).


నిచ్చెన

నిచ్చెన • (niccena) n (plural నిచ్చెనలు)

niccena (romanization)
నిచ్చెనలు (plural)

From నిల్చు (nilcu, “to stand”) + -ఎన (-ena, tool marker). On the other hand, could be from Prakrit णिस्सेणि (ṇisseṇi), from Sanskrit निःश्रेणि (niḥśreṇi), from Sanskrit निश्रेणी (niśreṇī), from the root निश्रि (niśri, “to lean on or against”).

suf

ఆకాశానికి నిచ్చెన వేశేవాడు

ambitious (literally, “one who plants a ladder on the sky”)


అగ్ని

Borrowed from Sanskrit अग्नि (agni, “fire”). Compare Kannada ಅಗ್ನಿ (agni, “fire”), Malayalam അഗ്നി (agni, “fire”), Tamil அக்கினி (akkiṉi, “fire”). Doublet of అగ్గి (aggi).


అగ్ని

అభిషేకం చేశిన అగ్నివలె వున్నాడు


మ

మధ్యమము మధ్యమము#Telugu

(music) The fourth note in Indian music - మధ్యమము (madhyamamu).


జ్వాల

Borrowed from Sanskrit ज्वाला (jvālā, “flame”).


జ్వలనము

te-noun

జ్వలనము • (jvalanamu) ? (plural జ్వలనములు)

jvalanamu (romanization)
జ్వలనములు (plural)

From Sanskrit ज्वलन (jvalana) + -ము (-mu).


శంఖము

śaṅkhamu (romanization)
శంఖములు (plural)

From Sanskrit शङ्ख (śaṅkha, “(conch) shell”) + -ము (-mu).

Conch (marine mollusc of the family Strombidae which lives in its own spiral shell)

A musical instrument made from a large spiral seashell.


శంఖము

head

శంఖము • (śaṅkhamu)


గుండము

te-noun

గుండము • (guṇḍamu) ? (plural గుండములు)

guṇḍamu (romanization)
గుండములు (plural)


రజతము

From Sanskrit रजत (rajata, “silvery, whitish”) + -ము (-mu).


శ్వేతము

te-noun

శ్వేతము • (śvētamu) ? (plural శ్వేతములు)

śvētamu (romanization)
శ్వేతములు (plural)

From Sanskrit श्वेत (śveta, “white, bright”) + -ము (-mu).


తెలుపు

white (the color/colour of snow or milk; the colour of light containing equal amounts of all visible wavelengths)


పసుపు

turmeric:


బూడిద

బూడిద • (būḍida) ? (plural బూడిదలు)


కెంపు

Borrowed from Kannada ಕೆಂಪು (kempu). Cognate with Tamil செம் (cem), சிவப்பு (civappu), Malayalam ചെം (ceṁ), Malayalam ചെമപ്പ് (cemappŭ).

(Godavari) red stripe disease (a disease affecting rice crops)


లతాంగి

te-proper noun

లతాంగి • (latāṅgi) ?


ఆలాపము

te-noun

ఆలాపము • (ālāpamu) ? (plural ఆలాపములు)

ālāpamu (romanization)
ఆలాపములు (plural)

(music) recitation; the prelude in music; turning the voice or pitching the note.


శబ్దము

śabdamu (romanization)
శబ్దములు (plural)

From Sanskrit शब्द (śabda, “sound, noise, voice, tone, note; word, speech, language”) + -ము (-mu).


పసుపురంగు

te-noun

పసుపురంగు • (pasupuraṅgu) ? (plural పసుపురంగులు)

pasupuraṅgu (romanization)
పసుపురంగులు (plural)


ఎరుపు

Inherited from Proto-South Dravidian II *eṯV-.


చంద్రిక

Borrowed from Sanskrit चन्द्रिका (candrikā, “moonlight, moonshine; illumination, splendour”).

bor

a female given name from Sanskrit commonly used in India


శ్రుతి

te-noun

శ్రుతి • (śruti) ? (plural శ్రుతులు)


ధ

ధైవతము ధైవతము#Telugu

(music) The sixth note in Indian music - ధైవతము (dhaivatamu).


రి

ఋషభము ఋషభము#Telugu

(music) The second note in Indian music - ఋషభము (r̥ṣabhamu).


స

షడ్జము షడ్జము#Telugu

(music) The first note of the scale in Indian music - షడ్జము (ṣaḍjamu).


గ

గాంధారము గాంధారము#Telugu

(music) The third note in Indian classical music - గాంధారము (gāndhāramu), equivalent to "mi" in European music.


స్వరము

svaramu (romanization)
స్వరములు (plural)

From Sanskrit स्वर (svara, “sound, noise; voice; tone; accent”) + -ము (-mu).


జేగంట

te-noun

జేగంట • (jēgaṇṭa) ? (plural జేగంటలు)


ప

పంచమము పంచమము#Telugu

(music) The fifth note in Indian music - పంచమము (pañcamamu).


ని

నిషాదము నిషాదము#Telugu

(music) The seventh note in Indian music - నిషాదము (niṣādamu).


పచ్చదనము

పచ్చదనము • (paccadanamu) ? (plural పచ్చదనములు)

paccadanamu (romanization)
పచ్చదనములు (plural)


పచ్చ

Inherited from Proto-Dravidian *pac-. Cognate with Kannada ಪಚ್ಚೆ (pacce), Malayalam പച്ച (pacca), Tamil பச்சை (paccai).

Literally, leaf colour. Green, yellowish green, yellow colour (a leaf being first green, then fading into yellow.)


ఆకుపచ్చ

ఆకుపచ్చ • (ākupacca) ? (plural ఆకుపచ్చలు)

ākupacca (romanization)
ఆకుపచ్చలు (plural)


పింగళము

head

పింగళము • (piṅgaḷamu)

te-adj

పింగళము • (piṅgaḷamu)

From Sanskrit पिङ्गल (piṅgala) + -ము (-mu).

Brown, swarthy, tawny, red like a lion, or of the colour of honey, the colour of the mongoose or ichneumon.


కుంకుమపువ్వు

te-noun

కుంకుమపువ్వు • (kuṅkumapuvvu) ? (plural కుంకుమపువ్వులు)

kuṅkumapuvvu (romanization)
కుంకుమపువ్వులు (plural)

Crocus sativus
Crocus sativus#Translingual

A spice (seasoning) and colouring agent made from the stigma and part of the style of the plant.

కుంకుమపువ్వు:


అర్జునము

From Sanskrit अर्जुन (arjuna, “white, clear”) + -ము (-mu).


ప్రొద్దు

te-noun

ప్రొద్దు • (proddu) n (plural ప్రొద్దులు)

proddu (romanization)
ప్రొద్దులు (plural)
Undeclined Form (nominative singular)
Undeclined Form + Plural Ending (nominative plural)
ప్రొద్దుని (accusative singular)
ప్రొద్దులుని (accusative plural)
ప్రొద్దుతో (instrumental singular)
ప్రొద్దులుతో (instrumental plural)
ప్రొద్దులో (locative singular)
ప్రొద్దులులో (locative plural)
ప్రొద్దులోపల (inessive singular)
ప్రొద్దులులోపల (inessive plural)
ప్రొద్దుకి (dative singular)
ప్రొద్దులుకి (dative plural)
ప్రొద్దు (genitive singular)
ప్రొద్దులుల (genitive plural)
ప్రొద్దు (oblique singular)
ప్రొద్దులు (oblique plural)

te-decl-table

ప్రొద్దులోపల

ప్రొద్దులుని

ప్రొద్దులుతో

ప్రొద్దులులో

ప్రొద్దులులోపల

ప్రొద్దులుకి

Inherited from Proto-Dravidian *pōẓ. Cognate with Tamil பொழுது (poḻutu), போழ்து (pōḻtu, “time”), Malayalam പൊഴുത് (poḻutŭ), Kannada ಹೊತ್ತು (hottu, “time”), Tulu ಪೊರ್ತ್ (portŭ, “time, sun”), Gondi [script needed] (poṛd, “sun, hour”) and Kolami పొద్ద్ (podd, “sun”).


నారింజ

te-noun

నారింజ • (nāriñja) n (plural నారింజలు)

nāriñja (romanization)
నారింజలు (plural)


మంజిష్ఠ

మంజిష్ఠ • (mañjiṣṭha) ? (plural మంజిష్ఠలు)

mañjiṣṭha (romanization)
మంజిష్ఠలు (plural)

From Sanskrit मञ्जिष्ठा (mañjiṣṭhā, “madder”).

uder

Rubia cordifolia
Rubia cordifolia#Translingual

madder, a plant used in medicine and in dyeing, Rubia cordifolia.


దావాగ్ని

te-noun

దావాగ్ని • (dāvāgni) ? (plural దావాగ్నులు)

dāvāgni (romanization)
దావాగ్నులు (plural)


దుందుభి

Borrowed from Sanskrit दुन्दुभि (dundubhi, “drum”).


గాయకుడు

గాయకుడు • (gāyakuḍu) ? (plural గాయకులు)

gāyakuḍu (romanization)
గాయకులు (plural)

From Sanskrit गायक (gāyaka, “singer”) + -డు (-ḍu).


గానము

singing: the act of using the voice to produce musical sounds.


సారంగి

సారంగి • (sāraṅgi) ? (plural సారంగులు)

sāraṅgi (romanization)
సారంగులు (plural)

sarangi: a string instrument used in the Indian classical music.


తంబుర

tambura: a type of stringed musical instrument.


వేణువు

వేణువు • (vēṇuvu) ? (plural వేణువులు)

flute: a musical instrument consisting of a metal, wood or bamboo tube with a row of circular holes and played by blowing across a hole in the side of one end or through a narrow channel at one end against a sharp edge, while covering none, some or all of the holes with the fingers to vary the note played.


గాయకురాలు

గాయకురాలు • (gāyakurālu) f (plural గాయకురాళ్ళు)

gāyakurālu (romanization)
గాయకురాళ్ళు (plural)


ఘటం

ghatam: an earthenware pot used as a percussion instrument in the Carnatic music.


మృదంగం

మృదంగం • (mr̥daṅgaṁ) ? (plural మృదంగాలు)

mr̥daṅgaṁ (romanization)
మృదంగాలు (plural)

mridangam: an Indian percussion instrument, a two-sided drum whose body is usually made from a hollowed piece of jackfruit wood.


హార్మోనియం

హార్మోనియం • (hārmōniyaṁ) ? (plural హార్మోనియాలు)

hārmōniyaṁ (romanization)
హార్మోనియాలు (plural)

harmonium (a musical instrument consisting of a series of reed pipes which sound when air is allowed to pass through them by means of a valve that opens when a key is depressed)


వీణ

From Sanskrit वीणा (vīṇā, “the Indian lute”).

veena: a stringed instrument used mostly in Carnatic music.


తబలా

tabla: a pair of tuned hand drums; used in Indian music.


అగ్గి

Borrowed from Prakrit 𑀅𑀕𑁆𑀕𑀺 (aggi), from Sanskrit अग्नि (agni). Doublet of అగ్ని (agni). Cognate with Tamil அக்கி (akki).


ఘోష

Learned borrowing from Sanskrit ఘోష (ghóṣa).


చిచ్చుబుడ్డి

te-noun

చిచ్చుబుడ్డి • (ciccubuḍḍi) n (plural చిచ్చుబుడ్లు)

ciccubuḍḍi (romanization)
చిచ్చుబుడ్లు (plural)

చిచ్చు (ciccu, “fire”) + బుడ్డి (buḍḍi, “bottle”)


చిలకపచ్చ

te-noun

చిలకపచ్చ • (cilakapacca) ? (plural చిలకపచ్చలు)

cilakapacca (romanization)
చిలకపచ్చలు (plural)


ఆదితాళము

ఆదితాళము • (āditāḷamu) ? (plural ఆదితాళములు)

āditāḷamu (romanization)
ఆదితాళములు (plural)

From Sanskrit आदि (ādi, “beginning, commencement”) + Telugu తాళము (tāḷamu, “lock; palm tree”).

uder

(music) One of the modes by which musical time is measured.


సకిలింత

te-noun

సకిలింత • (sakilinta) ? (plural సకిలింతలు)

sakilinta (romanization)
సకిలింతలు (plural)


హరితము

haritamu (romanization)
హరితములు (plural)

From Sanskrit हरित (harita) + -ము (-mu).


హరిణము

From Sanskrit हरिण (hariṇa) + -ము (-mu).


నిమ్మపండు

నిమ్మపండు • (nimmapaṇḍu) ? (plural నిమ్మపంళ్ళు)

nimmapaṇḍu (romanization)
నిమ్మపంళ్ళు (plural)

lemon flesh:

lemon rind:

A bright shade of yellow associated with lemon fruits.


సూర్యుడు

te-proper noun

సూర్యుడు • (sūryuḍu) m

sūryuḍu (romanization)
సూర్యుడు (nominative singular)
సూర్యులు (nominative plural)
సూర్యుని (accusative singular)
సూర్యుల (accusative plural)
సూర్యునితో (instrumental singular)
సూర్యులతో (instrumental plural)
సూర్యునికొరకు (dative singular)
సూర్యులకొరకు (dative plural)
సూర్యునివలన (ablative singular)
సూర్యులవలన (ablative plural)
సూర్యునియొక్క (genitive singular)
సూర్యులయొక్క (genitive plural)
సూర్యునియందు (locative singular)
సూర్యులయందు (locative plural)
ఓ సూర్యా (singular vocative)
ఓ సూర్యులారా (plural vocative)

te-noun-decl

సూర్యునికొరకు

సూర్యులకొరకు

సూర్యునియొక్క

సూర్యులయొక్క

సూర్యునియందు

ఓ సూర్యులారా

From Sanskrit सूर्य (sūrya, “sun”) + -డు (-ḍu).

af

Sun (the star at the centre of the Solar System)


ఎముకరంగు

te-noun

ఎముకరంగు • (emukaraṅgu) n (plural ఎముకరంగులు)

emukaraṅgu (romanization)
ఎముకరంగులు (plural)

ఎముక (emuka, “bone”) + రంగు (raṅgu, “colour”)

compound

ఎముకరంగు:

An off-white colour, like the colour of bone.


పంచమము

te-noun

పంచమము • (pañcamamu) ? (plural పంచమములు)

pañcamamu (romanization)
పంచమములు (plural)

From Sanskrit पञ्चम (pañcama) + -ము (-mu).

(music) The fifth note of the Carnatic musical scale represented by ప (pa).


కొమ్ము

Cognate with Kannada ಕೊಂಬು (kombu), Malayalam കൊമ്പ് (kompŭ), Tamil கொம்பு (kompu), Tulu ಕೊಂಬು (kombu).

The name of the sign of the ఉ (u) which is added to a consonant.


ఘీంకారము

ఘీంకారము • (ghīṅkāramu) ? (plural ఘీంకారములు)

ghīṅkāramu (romanization)
ఘీంకారములు (plural)


ధ్వని

Borrowed from Sanskrit ध्वनि (dhvani, “sound”).


రూపవతి

Borrowed from Sanskrit रूपवती (rūpavatī).

(music) The name of a raga in Carnatic music.


సూర్యకాంతము

సూర్యకాంతము • (sūryakāntamu) ? (plural సూర్యకాంతములు)

sūryakāntamu (romanization)
సూర్యకాంతములు (plural)

From Sanskrit सूर्य (sūrya, “sun”) + Telugu కాంతము (kāntamu, “stone”).


సూర్యకాంతము

te-proper noun

సూర్యకాంతము • (sūryakāntamu) f


మానవతి

Borrowed from Sanskrit मानवती (mānavatī).


కీరవాణి

కీరవాణి • (kīravāṇi) ?


కనకాంగి

కనకాంగి • (kanakāṅgi) f

From Sanskrit कनक (kanaka, “gold”) + అంగి (aṅgi, “having a body”), literally "golden-bodied one".


చక్రవాకము

From Sanskrit चक्रवाक (cakravāka, “ruddy shelduck”) + -ము (-mu).


సప్త

A musical instrument with seven strings.


సప్తస్వరాలు

te-noun

సప్తస్వరాలు • (saptasvarālu) ? (plural only)

సప్త (sapta, “seven”) + స్వరాలు (svarālu, “sound, noise; voice; tone; accent”)

compound

షడ్జము షడ్జము#Telugu

ఋషభము ఋషభము#Telugu

గాంధారము గాంధారము#Telugu

మధ్యమము మధ్యమము#Telugu

పంచమము పంచమము#Telugu

ధైవతము ధైవతము#Telugu

నిషాదము నిషాదము#Telugu

(music) The seven notes of Indian classical music i.e. షడ్జము (ṣaḍjamu), ఋషభము (r̥ṣabhamu), గాంధారము (gāndhāramu), మధ్యమము (madhyamamu), పంచమము (pañcamamu), ధైవతము (dhaivatamu) and నిషాదము (niṣādamu).


తెల్లదనము

te-noun

తెల్లదనము • (telladanamu) ? (plural తెల్లదనములు)

telladanamu (romanization)
తెల్లదనములు (plural)


వెల్లదనము

వెల్లదనము • (velladanamu) ? (plural వెల్లదనములు)

velladanamu (romanization)
వెల్లదనములు (plural)


వర్ణము

varṇamu (romanization)
వర్ణములు (plural)

a particular sort of composition in Karnatic music.


శశివర్ణం

శశివర్ణం • (śaśivarṇaṁ) ? (plural శశివర్ణాలు)

śaśivarṇaṁ (romanization)
శశివర్ణాలు (plural)

శశి (śaśi) + వర్ణం (varṇaṁ)

compound

శశి (śaśi) + వర్ణం (varṇaṁ)


అగ్నిజ్వాల

te-noun

అగ్నిజ్వాల • (agnijvāla) ? (plural అగ్నిజ్వాలలు)

agnijvāla (romanization)
అగ్నిజ్వాలలు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agni, “fire”) + Telugu జ్వాల (jvāla, “flame”).


అగ్నిప్రవేశము

అగ్నిప్రవేశము • (agnipravēśamu) ? (plural అగ్నిప్రవేశములు)

agnipravēśamu (romanization)
అగ్నిప్రవేశములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agní, “fire”) + Telugu ప్రవేశము (pravēśamu, “entering, entrance, admittance; arrival, advent”).

burning oneself alive on a funeral pyre, self-immolation.


అగ్నిగుండము

అగ్నిగుండము • (agniguṇḍamu) ? (plural అగ్నిగుండములు)

agniguṇḍamu (romanization)
అగ్నిగుండములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agní, “fire”) + Telugu గుండము (guṇḍamu, “pit”).


అగ్నిశిఖ

అగ్నిశిఖ • (agniśikha) ? (plural అగ్నిశిఖలు)

agniśikha (romanization)
అగ్నిశిఖలు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agni, “fire”) + Telugu శిఖ (śikha, “flame”).


అగ్నిపర్వతము

అగ్నిపర్వతములు

అగ్నిపర్వతము • (agniparvatamu) ? (plural అగ్నిపర్వతములు)

agniparvatamu (romanization)
అగ్నిపర్వతములు (plural)

Sanskrit अग्निपर्वत (agniparvata) + -ము (-mu); alternatively, అగ్ని (agni, “fire”) + పర్వతము (parvatamu, “mountain”).

compound

ఇదే... ఇదే... రగులుతున్న అగ్నిపర్వతం

1985, K. Chakravarthy (lyrics and music), “Ide Ide Ragulutunna Agni Parvatam”, in Agni Parvatam, performed by S. P. Balasubrahmanyam:

This is... this is... an erupting volcano!


కంఠగుణిక

te-noun

కంఠగుణిక • (kaṇṭhaguṇika) f (plural కంఠగుణికలు)

kaṇṭhaguṇika (romanization)
కంఠగుణికలు (plural)

Te-కంఠగుణిక.oga


కుసుమము

కుసుమము • (kusumamu) ? (plural కుసుమములు)

kusumamu (romanization)
కుసుమములు (plural)

From Sanskrit कुसुम (kusuma, “flower, blossom”) + -ము (-mu).


సంగీతము

te-noun

సంగీతము • (saṅgītamu) ? (plural సంగీతములు)

saṅgītamu (romanization)
సంగీతములు (plural)

Learned borrowing from Sanskrit सङ्गीत (saṅgīta) + -ము (-mu).


అపశ్రుతి

te-noun

అపశ్రుతి • (apaśruti) ? (plural అపశ్రుతులు)

apaśruti (romanization)
అపశ్రుతులు (plural)


ఢంకా

ఢంకా • (ḍhaṅkā) ? (plural ఢంకాలు)


డోలు

డోలు • (ḍōlu) ? (plural డోళ్ళు)


విద్యుచ్ఛక్తి

విద్యుచ్ఛక్తి • (vidyucchakti) ? (plural విద్యుచ్ఛక్తులు)

vidyucchakti (romanization)
విద్యుచ్ఛక్తులు (plural)

From Sanskrit विद्युत् (vidyut) + శక్తి (śakti).


రేడియోధార్మికత

రేడియోధార్మికత • (rēḍiyōdhārmikata) ? (plural రేడియోధార్మికతలు)

rēḍiyōdhārmikata (romanization)
రేడియోధార్మికతలు (plural)


చెంగావి

చెంగావి • (ceṅgāvi) ? (plural చెంగావులు)

ceṅgāvi (romanization)
చెంగావులు (plural)


బూడిదరంగు

బూడిదరంగు • (būḍidaraṅgu) ? (plural బూడిదరంగులు)

būḍidaraṅgu (romanization)
బూడిదరంగులు (plural)


వాద్యము

వాద్యము • (vādyamu) n (plural వాద్యములు)

vādyamu (romanization)
వాద్యములు (plural)

From Sanskrit वाद्य (vādya, “musical instrument”) + -ము (-mu, nominal suffix).


జలతరంగము

te-noun

జలతరంగము • (jalataraṅgamu) ? (plural జలతరంగములు)

jalataraṅgamu (romanization)
జలతరంగములు (plural)

jal tarang: a complex musical instrument consists of a set of cups of water in which the quantity of water is so adjusted that each cup produces a distinct musical note when struck.


డమరుకము

డమరుకము • (ḍamarukamu) ? (plural డమరుకములు)

ḍamarukamu (romanization)
డమరుకములు (plural)

From Sanskrit डमरु (ḍamaru, “a sort of drum”).

uder

A rattle or small drum shaped like an hour glass.


కిచకిచ

kicakica (romanization)
కిచకిచలు (plural)


అంబా

moo (the characteristical lowing of cows and calves)


కిలకిల

kilakila (romanization)
కిలకిలలు (plural)


బెకబెక

bekabeka (romanization)
బెకబెకలు (plural)


కావుకావు

te-noun

కావుకావు • (kāvukāvu) ? (plural కావుకావులు)

kāvukāvu (romanization)
కావుకావులు (plural)


కొక్కొరోకో

కొక్కొరోకో • (kokkorōkō) ? (plural కొక్కొరోకోలు)

kokkorōkō (romanization)
కొక్కొరోకోలు (plural)


పంబ

a kind of drum used by the lower castes for magical ceremonies.


కడలివెన్న

కడలివెన్న • (kaḍalivenna) n (plural కడలివెన్నలు)

kaḍalivenna (romanization)
కడలివెన్నలు (plural)

Compound of కడలి (kaḍali, “sea”) + వెన్న (venna, “butter”).


ధ్వనికాలుష్యము

te-noun

ధ్వనికాలుష్యము • (dhvanikāluṣyamu) ? (plural ధ్వనికాలుష్యములు)

dhvanikāluṣyamu (romanization)
ధ్వనికాలుష్యములు (plural)


ప్రతిధ్వని

ప్రతిధ్వని • (pratidhvani) n (plural ప్రతిధ్వనులు)

pratidhvani (romanization)
ప్రతిధ్వనులు (plural)

From ప్రతి (prati, “matching”) + ధ్వని (dhvani, “sound”).


చప్పుడు

cog

Tamil சப்பு (cappu, “to masticate, munch”)


కృష్ణము

head

కృష్ణము • (kr̥ṣṇamu)

te-adj

కృష్ణము • (kr̥ṣṇamu)

From Sanskrit कृष्ण (kṛṣṇa, “black, dark; blackness, darkness”) + -ము (-mu) (compare కృష్ణ (kr̥ṣṇa), కృష్ణుడు (kr̥ṣṇuḍu, “Krishna”), from the same Sanskrit word).


అరుణము

aruṇamu (romanization)
అరుణములు (plural)


అరుణము

head

అరుణము • (aruṇamu)

te-adj

అరుణము • (aruṇamu)


ఎర్రదనము

te-noun

ఎర్రదనము • (erradanamu) ? (plural ఎర్రదనములు)

erradanamu (romanization)
ఎర్రదనములు (plural)


కాషాయము

కాషాయము • (kāṣāyamu) ? (plural కాషాయములు)

kāṣāyamu (romanization)
కాషాయములు (plural)


ధవళము

From Sanskrit धवल (dhavala) + -ము (-mu).


రత్నాంగి

te-proper noun

రత్నాంగి • (ratnāṅgi) ?

From Sanskrit रत्न (rátna) + Telugu అంగి (aṅgi).

(music) Name of a raga in Carnatic music.


గానమూర్తి

గానమూర్తి • (gānamūrti) ?

te:గానమూర్తి


మేళము

te-noun

మేళము • (mēḷamu) ? (plural మేళములు)


షడ్జము

షడ్జము • (ṣaḍjamu) ? (plural షడ్జములు)

ṣaḍjamu (romanization)
షడ్జములు (plural)

From Sanskrit षड्ज (ṣaḍja, “six-born”) + -ము (-mu).

(music) A shrill musical tone like the peacock's cry. The first note (tenor) of Carnatic music represented by స (sa).


నిషాదము

నిషాదము • (niṣādamu) ? (plural నిషాదములు)

niṣādamu (romanization)
నిషాదములు (plural)

(music) The last or highest of the seven musical notes represented by ని (ni).


మేళకర్త

మేళకర్త • (mēḷakarta) ? (plural మేళకర్తలు)

mēḷakarta (romanization)
మేళకర్తలు (plural)

(music) A collection of fundamental ragas (scales) in Carnatic music.


గాంధారము

గాంధారము • (gāndhāramu) ? (plural గాంధారములు)

gāndhāramu (romanization)
గాంధారములు (plural)

(music) The third of the seven primary notes in Carnatic music represented by గ (ga).


ఋషభము

r̥ṣabhamu (romanization)
ఋషభములు (plural)

From Sanskrit ऋषभ (ṛṣabha, “bull, male animal; best, excellent”) + -ము (-mu).

uder

(music) The second of the seven notes of the Carnatic music, said to be uttered by bulls and represented by రి (ri).


మధ్యమము

te-noun

మధ్యమము • (madhyamamu) ? (plural మధ్యమములు)

madhyamamu (romanization)
మధ్యమములు (plural)

From Sanskrit मध्यम (madhyama) + -ము (-mu).

(music) The fourth musical note of the Carnatic music represented by మ (ma).


ధైవతము

ధైవతము • (dhaivatamu) ? (plural ధైవతములు)

dhaivatamu (romanization)
ధైవతములు (plural)

(music) The sixth note in Carnatic music, represented by ధ (dha).


తానరూపి

te-proper noun

తానరూపి • (tānarūpi) ?


హనుమతోడి

హనుమతోడి • (hanumatōḍi) ?


సేనావతి

సేనావతి • (sēnāvati) ?

(music) Name of a melakarta raga in Carnatic music.


తోడి

te-noun

తోడి • (tōḍi) ? (plural తోళ్ళు)


తానము

(music) A note, or sound, also, the words used in music.


ధేనుక

Learned borrowing from Sanskrit धेनुका (dhenukā).

lbor

(music) the name of a raga in Carnatic music


నాటకప్రియ

te-proper noun

నాటకప్రియ • (nāṭakapriya) ?

From Sanskrit नाटक (nāṭaka) + प्रिया (priyā).


వకుళాభరణం

వకుళాభరణం • (vakuḷābharaṇaṁ) ?


గాయకప్రియ

From Sanskrit गायक (gāyaka) + प्रिया (priyā).


నారదసంగీతము

te-noun

నారదసంగీతము • (nāradasaṅgītamu) ? (plural నారదసంగీతములు)

nāradasaṅgītamu (romanization)
నారదసంగీతములు (plural)

From Sanskrit नारद (nārada) + Telugu సంగీతము (saṅgītamu).


శృంగము

శృంగము • (śr̥ṅgamu) ? (plural శృంగములు)

śr̥ṅgamu (romanization)
శృంగములు (plural)

From Sanskrit शृङ्ग (śṛṅga, “horn; top or summit of a mountain, peak, crag; summit of a building, pinnacle, turret; cusp or horn of the moon; syringe, water-engine.”) + -ము (-mu).


మాయామాళవగౌళ

te-proper noun

మాయామాళవగౌళ • (māyāmāḷavagauḷa) ?

మాయ (māya) + మాళవ (māḷava) + గౌళ (gauḷa)

compound

(music) Name of a ragam in Carnatic music.

te:మాయామాళవగౌళ


అగ్నికణము

te-noun

అగ్నికణము • (agnikaṇamu) ? (plural అగ్నికణములు)

agnikaṇamu (romanization)
అగ్నికణములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agni, “fire”) + కణము (kaṇamu).


అగ్నిహోత్రము

అగ్నిహోత్రము • (agnihōtramu) ? (plural అగ్నిహోత్రములు)

agnihōtramu (romanization)
అగ్నిహోత్రములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agni) + होत्र (hotra, “sacrifice, burnt offering”) + -ము (-mu).


అగ్నినిరోధము

అగ్నినిరోధము • (agninirōdhamu) ? (plural అగ్నినిరోధములు)

agninirōdhamu (romanization)
అగ్నినిరోధములు (plural)

From Sanskrit अग्नि (agní, “fire”) + Telugu నిరోధము (nirōdhamu).


ఝంకారము

ఝంకారము • (jhaṅkāramu) ? (plural ఝంకారములు)

jhaṅkāramu (romanization)
ఝంకారములు (plural)

From Sanskrit झंकार (jhaṃkāra, “a low murmuring”) + -ము (-mu).


ఝంకారధ్వని

From Sanskrit झंकार (jhaṃkāra) + ध्वनि (dhvani, “sound”).

te:ఝంకారధ్వని


భైరవి

bhairavi (romanization)
భైరవులు (plural)

(music) Name of a certain raga or mode of melody.


నటభైరవి

From Telugu నట (naṭa) + Sanskrit भैरवी (bhairavī).


ఖరహరప్రియ

From Sanskrit खर (khara) + हर (hara) + प्रिया (priyā).

te:ఖరహరప్రియ


గౌరీమనోహరి

Learned borrowing from Sanskrit गौरीमनोहारी (gaurīmanohārī).

lbor

(music) the name of a ragam in Carnatic music

te:గౌరీమనోహరి


వరుణప్రియ

From Sanskrit वरुण (váruṇa) + प्रिया (priyā).

te:వరుణప్రియ


మారరంజని

(music) name of a ragam in Carnatic music.


కాంభోజి

te-proper noun

కాంభోజి • (kāmbhōji) ?


చారుకేశి

చారుకేశి • (cārukēśi) ?

From Sanskrit चारु (cāru) + Telugu కేశి (kēśi)

(Carnatic music) Charukesi, the name of a ragam in Carnatic music.


సరసాంగి

సరసాంగి • (sarasāṅgi) ?

From Sanskrit सरस (sarasa) + Telugu అంగి (aṅgi) golden-bodied one.


హరికాంభోజి

హరికాంభోజి • (harikāmbhōji) ?

From Sanskrit हरि (hari) + Telugu కాంభోజి (kāmbhōji)

te:హరికాంభోజి


శంకరాభరణము

శంకరాభరణము • (śaṅkarābharaṇamu) ?

From Sanskrit शंकर (śaṃkara) + ఆభరణము (ābharaṇamu).

af

te:శంకరాభరణము


ధీరశంకరాభరణం

te-proper noun

ధీరశంకరాభరణం • (dhīraśaṅkarābharaṇaṁ) ?

From Sanskrit धीर (dhīra) + शंकराभरण (śaṃkarābharaṇa, “a particular raga”).

(music) name of a raga in Carnatic music.

te:ధీరశంకరాభరణం


నాగనందిని

From Sanskrit नाग (nāgá, “serpent, snake”) + नन्दिनी (nandinī, “musical composition”).

te:నాగనందిని


దర్బారు

దర్బారు • (darbāru) ?

Borrowed from Urdu دربار (darbār, “court”), from Classical Persian دربار (darbār). Compare Malayalam ദർബാർ (daṟbāṟ), Tamil தர்பார் (tarpār), Hindi दरबार (darbār).


జీవాళము

te-noun

జీవాళము • (jīvāḷamu) ? (plural జీవాళములు)

jīvāḷamu (romanization)
జీవాళములు (plural)

(music) the bit of string placed below the root of the string of a musical instrument, to give the note a sort of trill.


సౌరాష్ట్రము

సౌరాష్ట్రము • (saurāṣṭramu) ? (plural సౌరాష్ట్రములు)

saurāṣṭramu (romanization)
సౌరాష్ట్రములు (plural)

(music) Name of a raga or tune in Indian music.


అపస్వరము

అపస్వరము • (apasvaramu) ? (plural అపస్వరములు)

apasvaramu (romanization)
అపస్వరములు (plural)

From అప- (apa-) + Sanskrit स्वर (svara) + -ము (-mu).

(music) a false note or discord in music.


ఇంధనము

ఇంధనము • (indhanamu) n (plural ఇంధనములు)

indhanamu (romanization)
ఇంధనములు (plural)

From Sanskrit इन्धन (indhana) + -ము (-mu).


శుక్లము

head

శుక్లము • (śuklamu)

te-adj

శుక్లము • (śuklamu)

From Sanskrit शुक्ल (śukla) + -ము (-mu).


రసికప్రియ

From Sanskrit रसिक (rasika) + प्रिया (priyā).

te:రసికప్రియ


కోసలము

From Sanskrit कोसल (kosala) + -ము (-mu).


కోకిలప్రియ

From కోకిల (kōkila) + Sanskrit प्रिया (priyā).

af

(music) Name of a raga in Carnatic music.

te:కోకిలప్రియ


శ్యామము

te-noun

శ్యామము • (śyāmamu) ? (plural శ్యామములు)

śyāmamu (romanization)
శ్యామములు (plural)

From Sanskrit श्याम (śyāma) + -ము (-mu).


మువ్వన్నె

మువ్వన్నె • (muvvanne) n (plural మువ్వన్నెలు)

muvvanne (romanization)
మువ్వన్నెలు (plural)

మూడు (mūḍu, “three”) + వన్నె (vanne, “colour”)


మ్రోత

From మ్రోయు (mrōyu, “to sound, resound”).


ఆకాశనీలం

te-noun

ఆకాశనీలం • (ākāśanīlaṁ) ? (plural ఆకాశనీలాలు)

ākāśanīlaṁ (romanization)
ఆకాశనీలాలు (plural)

From Sanskrit आकाश (ākāśa) + Telugu నీలము (nīlamu).

azure:


నీలి

An indigo plant, such as from species in genera Indigofera.

An indigo-coloured dye obtained from certain plants (the indigo plant or woad), or a similar synthetic dye.

web indigo:


నీలి

head

నీలి • (nīli)

te-adj

నీలి • (nīli)


లయ

(music) Beating time in music and dancing.


మాంజిష్ఠము

head

మాంజిష్ఠము • (māñjiṣṭhamu)

te-adj

మాంజిష్ఠము • (māñjiṣṭhamu)

From Sanskrit मञ्जिष्ठ (mañjiṣṭha, “very bright, bright red”).


లేసర్

head

లేసర్ • (lēsar)


తెల్లని

తెల్లని పాలు


భౌ భౌ

bhau bhau (romanization)
భౌ భౌలు (plural)


ప్రతిమోత

te-noun

ప్రతిమోత • (pratimōta) n (plural ప్రతిమోతలు)

pratimōta (romanization)
ప్రతిమోతలు (plural)

From ప్రతి (prati, “matching”) + మోత (mōta, “ring, sound”).

af

ప్రతిమ్రోత ప్రతిమ్రోత#Telugu

Alternative form of ప్రతిమ్రోత (pratimrōta)


ఈశానము

te-noun

ఈశానము • (īśānamu) ? (plural ఈశానములు)

īśānamu (romanization)
ఈశానములు (plural)

From Sanskrit ईशान (īśāna, “light, splendor”) + -ము (-mu).


పసిరిక

pasirika (romanization)
పసిరికలు (plural)


సుతి

(music) An accompaniment to an air, the drone accompaniment in music, the running bass, the diapason, the tone of a chord.


వైణికుడు

te-noun

వైణికుడు • (vaiṇikuḍu) ? (plural వైణికులు)

vaiṇikuḍu (romanization)
వైణికులు (plural)


మ్యావ్

మ్యావ్ • (myāv) ? (plural మ్యావ్లు)


రక్తిమ

raktima (romanization)
రక్తిమలు (plural)

రక్తిమ:


నీలకంఠుడు

నీలకంఠుడు • (nīlakaṇṭhuḍu) ? (plural నీలకంఠులు)

nīlakaṇṭhuḍu (romanization)
నీలకంఠులు (plural)

From Sanskrit नीलकण्ठ (nīlakaṇṭha); ultimately from नील (nīla) + कण्ठ (kaṇṭha) + -డు (-ḍu).


అగ్నిమాపకదళం

అగ్నిమాపకదళం • (agnimāpakadaḷaṁ) ? (plural అగ్నిమాపకదళాలు)

agnimāpakadaḷaṁ (romanization)
అగ్నిమాపకదళాలు (plural)


లాంతరు

lāntaru (romanization)
లాంతళ్ళు (plural)


మహతి

(Hinduism) The name given to the veena or lute, of Narada.


బభ్రువు

From Sanskrit बभ्रु (babhru) + -వు (-vu).

Ruddy, tawny, red, iron grey, like the colour of the ichneumon.


శుద్ధము

head

శుద్ధము • (śuddhamu)

te-adj

శుద్ధము • (śuddhamu)

(music) devoid of variations: as శుద్ధకాంభోజి the melody or theme of the Kāmbōdi air.


కోతివన్నె

te-noun

కోతివన్నె • (kōtivanne) ? (plural కోతివన్నెలు)

kōtivanne (romanization)
కోతివన్నెలు (plural)


పసరుచాయ

పసరుచాయ • (pasarucāya) ? (plural పసరుచాయలు)

pasarucāya (romanization)
పసరుచాయలు (plural)


పింగ

head

పింగ • (piṅga)

te-adj

పింగ • (piṅga)

Borrowed from Sanskrit पिङ्ग (piṅga, “yellow, reddish-brown, tawny”).


ధూసరము

From Sanskrit धूसर (dhūsara, “dust-colored, grey”) + -ము (-mu).

af

Ash-colored, dark, obscure, embrowned as with dust.


కెంజాయ

te-noun

కెంజాయ • (keñjāya) ? (plural కెంజాయలు)

keñjāya (romanization)
కెంజాయలు (plural)


ఇంగిలీకము

ఇంగిలీకము • (iṅgilīkamu) ? (plural ఇంగిలీకములు)

iṅgilīkamu (romanization)
ఇంగిలీకములు (plural)


పాండువు

head

పాండువు • (pāṇḍuvu)

te-adj

పాండువు • (pāṇḍuvu)

From Sanskrit पाण्डु (pāṇḍu) + -ము (-mu).


తొగరు

Inherited from Proto-Dravidian *tuwVr (“coral”). Cognate with Kannada ತೊಗರು (togaru, “scarlet”), Malayalam തുകിർ (tukiṟ, “red coral”), Kui (India) ତୂଗୁ (tūgu, “blood”) and Tamil துகிர் (tukir, “red scarlet”).

inh+

Morinda citrifolia
Morinda citrifolia#Translingual

(botany) Indian mulberry called Morinda citrifolia


పసుపుచాయ

te-noun

పసుపుచాయ • (pasupucāya) ? (plural పసుపుచాయలు)

pasupucāya (romanization)
పసుపుచాయలు (plural)


మారుమ్రోత

మారుమ్రోత • (mārumrōta) n (plural మారుమ్రోతలు)

mārumrōta (romanization)
మారుమ్రోతలు (plural)

Compound of మారు (māru, “return”) + మ్రోత (mrōta, “ring, sound”).

com+

మాఱుమ్రోత మాఱుమ్రోత#Telugu

Alternative form of మాఱుమ్రోత (māṟumrōta)


మేళవించు

head

మేళవించు • (mēḷaviñcu)

te-verb

మేళవించు • (mēḷaviñcu)

(music) To mix, unite in harmony, as the sound of various instruments.


సాహిత్యము

te-noun

సాహిత్యము • (sāhityamu) ? (plural సాహిత్యములు)

sāhityamu (romanization)
సాహిత్యములు (plural)

From Sanskrit साहित्य (sāhitya) + -ము (-mu).

(music) The words of a song without the tune.


గాత్రము

గాత్రము • (gātramu) ? (plural గాత్రములు)

gātramu (romanization)
గాత్రములు (plural)

From Sanskrit गात्र (gātra) + -ము (-mu).


వాయులీనము

వాయులీనము • (vāyulīnamu) ? (plural వాయులీనములు)

vāyulīnamu (romanization)
వాయులీనములు (plural)

(music) violin: a kind of stringed musical instrument.


ఫిడేలు

ఫిడేలు • (phiḍēlu) ? (plural ఫిడేళ్ళు)

phiḍēlu (romanization)
ఫిడేళ్ళు (plural)

(music) Any of various bowed string instruments, a variant of violin.


సౌరశక్తి

సౌరశక్తి • (sauraśakti) ? (plural సౌరశక్తులు)

sauraśakti (romanization)
సౌరశక్తులు (plural)


ఉష్ణశక్తి

ఉష్ణశక్తి • (uṣṇaśakti) ? (plural ఉష్ణశక్తులు)

uṣṇaśakti (romanization)
ఉష్ణశక్తులు (plural)


యాంత్రికశక్తి

యాంత్రికశక్తి • (yāntrikaśakti) ? (plural యాంత్రికశక్తులు)

yāntrikaśakti (romanization)
యాంత్రికశక్తులు (plural)


నగారా

నగారా • (nagārā) ? (plural నగారాలు)


పిల్లనగ్రోవి

పిల్లనగ్రోవి • (pillanagrōvi) ? (plural పిల్లనగ్రోవులు)

pillanagrōvi (romanization)
పిల్లనగ్రోవులు (plural)


శోణము

head

శోణము • (śōṇamu)

te-adj

శోణము • (śōṇamu)


మ్రోయు

head

మ్రోయు • (mrōyu) (causal మ్రోయించు)

Cognate with Tamil முரல் (mural, “to make sound, cry, sing”)


తోలువాద్యము

te-noun

తోలువాద్యము • (tōluvādyamu) n (plural తోలువాద్యములు)

tōluvādyamu (romanization)
తోలువాద్యములు (plural)

Compound of తోలు (tōlu, “leather”) + వాద్యము (vādyamu, “musical instrument”).


హరివిల్లు

te-noun

హరివిల్లు • (harivillu) n (plural హరివిల్ళ్ళు)

harivillu (romanization)
హరివిల్ళ్ళు (plural)

హరి (hari, “light ray, yellow-green”) + విల్లు (villu, “bow”). Alternatively, a calque of Sanskrit इन्द्रधनुस् (indradhanus, “Indra's bow”), using the alternative name Hari.

clq

హరివిల్లు రంగుల్లో వర్ణాలే

1984, “Jilibili Palukula”, in Veturi (lyrics), Ilaiyaraaja (music), Sitaara, performed by S. P. Balasubrahmanyam:

No color of the rainbow is absent from [your] hues


పీతము

head

పీతము • (pītamu)

te-adj

పీతము • (pītamu)


కావు

(onomatopoeia) caw or cawing, the sound of crows: a hollow booming sound.


కుహూ

(onomatopoeia) the cry or song of the Indian cuckoo.


చిచ్చుపెట్టు

head

చిచ్చుపెట్టు • (ciccupeṭṭu)

te-verb

చిచ్చుపెట్టు • (ciccupeṭṭu)

చిచ్చు (ciccu, “fire”) + పెట్టు (peṭṭu, “to put”)


కాళిక

te-proper noun

కాళిక • (kāḷika) ?


కాళిక

te-noun

కాళిక • (kāḷika) ? (plural కాళికలు)


రోహితము

head

రోహితము • (rōhitamu)

te-adj

రోహితము • (rōhitamu)


కూతనేల

te-noun

కూతనేల • (kūtanēla) n (plural కూతనేలలు)

kūtanēla (romanization)
కూతనేలలు (plural)

కూత (kūta, “of a shout”) + నేల (nēla, “ground”)


ఉలివు

From ఉలియు (uliyu, “to move, sound, resound”). Cognate with Kannada ಉಲಿ (uli), Malayalam ഒലി (oli), Tamil ஒலி (oli).


ఇంద్రధనుస్సు

te-noun

ఇంద్రధనుస్సు • (indradhanussu) n (plural ఇంద్రధనుస్సులు)

indradhanussu (romanization)
ఇంద్రధనుస్సులు (plural)

Borrowed from Sanskrit इन्द्रधनुस् (indradhanus); alternatively, ఇంద్రుడు (indruḍu) + ధనుస్సు (dhanussu).


సప్తవ్యసనములు

te-noun

సప్తవ్యసనములు • (saptavyasanamulu) ? (plural సప్తవ్యసనముళ్ళు)

saptavyasanamulu (romanization)
సప్తవ్యసనముళ్ళు (plural)

సప్త (sapta, “seven”) + వ్యసనములు (vyasanamulu, “bad habits”)

compound

వెలది వెలది#Telugu

జూదంబు జూదంబు#Telugu

పానంబు పానంబు#Telugu

పంచమము పంచమము#Telugu

ధైవతము ధైవతము#Telugu

నిషాదము నిషాదము#Telugu

(music) The seven bad habits i.e. వెలది (veladi), జూదంబు (jūdambu), పానంబు (pānambu), వేట (vēṭa), పంచమము (pañcamamu), ధైవతము (dhaivatamu) and నిషాదము (niṣādamu).


సూర్యకాంతి

te-noun

సూర్యకాంతి • (sūryakānti) ? (plural సూర్యకాంతులు)

sūryakānti (romanization)
సూర్యకాంతులు (plural)

From सूर्य (sūrya, “sun”) + కాంతి (kānti, “light”)


వీరణము

వీరణము • (vīraṇamu) ? (plural వీరణములు)

vīraṇamu (romanization)
వీరణములు (plural)

వీరణము లేని పెండ్లి
vīraṇamu lēni peṇḍli


కొరకంచు

కొరకంచు • (korakañcu) ? (plural కొరకంచులు)

korakañcu (romanization)
కొరకంచులు (plural)


కారుచిచ్చు

కారుచిచ్చు • (kāruciccu) ? (plural కారుచిచ్చులు)

kāruciccu (romanization)
కారుచిచ్చులు (plural)


కుమ్మర

kummara (romanization)
కుమ్మరలు (plural)

Borrowed from Prakrit 𑀓𑀼𑀁𑀪𑀆𑀭 (kuṃbhaāra).


పసుపుపచ్చ

te-noun

పసుపుపచ్చ • (pasupupacca) n (plural పసుపుపచ్చలు)

pasupupacca (romanization)
పసుపుపచ్చలు (plural)


చందమామ

From Sanskrit चन्द्र (candra) + మామ (māma).


మషి

head

మషి • (maṣi)

te-adj

మషి • (maṣi)


ప్రతిమ్రోత

te-noun

ప్రతిమ్రోత • (pratimrōta) n (plural ప్రతిమ్రోతలు)

pratimrōta (romanization)
ప్రతిమ్రోతలు (plural)

From ప్రతి (prati, “matching”) + మ్రోత (mrōta, “ring, sound”).


మాఱుమ్రోత

te-noun

మాఱుమ్రోత • (māṟumrōta) n (plural మాఱుమ్రోతలు)

māṟumrōta (romanization)
మాఱుమ్రోతలు (plural)

Compound of మాఱు (māṟu, “return”) + మ్రోత (mrōta, “ring, sound”).