నక్క

Cognate with Telugu నక్క (nakka), Tamil நரி (nari), Malayalam നരി (nari), Tulu ನರಿ (nari), Konda-Dora [script needed] (naka), Kuvi [script needed] (nakka), Kolami [script needed] (nakka), Kodava [script needed] (nari).

(Telangana) hole in a wall made by a thief


వేరుసెనగ

te-noun

వేరుసెనగ • (vērusenaga) n (plural వేరుసెనగలు)

vērusenaga (romanization)
వేరుసెనగలు (plural)

Compound of వేరు (vēru, “root”) + సెనగ (senaga, “chickpea”).

com+

groundnut, peanut (particularly Coastal Andhra, North Andhra, Eastern Telangana)


బుడ్డ

te-noun

బుడ్డ • (buḍḍa) ? (plural బుడ్డలు)


జాగా

జాగా • (jāgā) ? (plural జాగాలు)

Borrowed from Classical Persian جایگاه (jāygāh), جاگه (jāgah), from جا (jā), جای (jāy, “place”) + ـگاه (-gāh, “location suffix”).


ఎర్ర

→ Gondi: ఎర్ర (erra)

Adjectival form of ఎరుపు (erupu), from Proto-South Dravidian II *eṯV-.


దొర

Derived from Sanskrit धुर्य (dhurya). Cognate with Kannada ದೊರೆ (dore), Tamil துரை (turai).

(particularly Telangana) a landlord, especially a feudal one


గంజి

Inherited from Proto-Dravidian *kañci. Cognate with Tamil கஞ்சி (kañci, “rice gruel, conjee”).

cog

(Telangana) an area in the market for spreading and showing grain


కాక

(Telangana) younger paternal uncle; father's younger brother


జిందగీ

jindagī (romanization)
జిందగీ లు (plural)

Borrowed from Classical Persian زندگی (zindagī). Probably through way of Urdu


దవాఖానా

te-noun

దవాఖానా • (davākhānā) n (plural దవాఖానాలు)

davākhānā (romanization)
దవాఖానా లు (plural)

పేదలకు మెరుగైన వైద్య సేవలు అందించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ ఆస్పత్రులకు దీటుగా సర్కారీ దవాఖానా లను తీర్చిదిద్దుతోంది.

2017 June 29, “సర్కారీ కాదు.. ‘కార్పొరేట్’ దవాఖానా! [Not government... but a 'corporate' hospital!]”, in Sakshi:

The state government is setting up government hospitals at the expense of corporate hospitals to provide better medical services to the poor.
(Note: In this text, "government hospitals" is written in Telangana Telugu, while "state government" and "corporate hospitals" are in Andhra Telugu.)

pēdalaku merugaina vaidya sēvalu andiñcēnduku rāṣṭra prabhutvaṁ kārporēṭ āspatrulaku dīṭugā sarkārī davākhānā lanu tīrcididdutōndi.


దిమాక్

దిమాక్ • (dimāk) ? (plural దిమాక్లు)

From Urdu دماغ, also spelt in Hindi दिमाग़ (dimāġ).


ఆలుగడ్డ

ఆలుగడ్డ • (ālugaḍḍa) ? (plural ఆలుగడ్డలు)

ālugaḍḍa (romanization)
ఆలుగడ్డలు (plural)

From Urdu آلو (ālu, ālū, “potato”) + గడ్డ (gaḍḍa, “lump, bulbous root”).


ఠైరో

head

ఠైరో • (ṭhairō)

te-verb

ఠైరో • (ṭhairō)


తక్‌దీర్

తక్దీర్ (canonical)
takdīr (romanization)
తక్దీర్ (alternative)

From Urdu تقدیر (taqdīr), borrowed from Arabic تَقْدِير (taqdīr).

(Telangana, also Islam contexts) fate, destiny


కిరికిరి

te-noun

కిరికిరి • (kirikiri) ? (plural కిరికిరులు)

kirikiri (romanization)
కిరికిరులు (plural)

దాన్ని కూడా కాలబెట్టిచ్చారు కొంతమంది రాజకీయ కిరికిరి దుర్మార్గులు.

dānni kūḍā kālabeṭṭiccāru kontamandi rājakīya kirikiri durmārgulu.


కాబిల్

కాబిల్ • (kābil) ? (plural కాబిల్లు)


మెంటల్

head

మెంటల్ • (meṇṭal)

te-adj

మెంటల్ • (meṇṭal)

(colloquial, Telangana) mad, crazy, insane


నరుకు

naruku (romanization)
నఱుకు (alternative)
నరకు (alternative)
నఱకు (alternative)

(Nellore, Kurnool, Anantapur, Telangana) to boldly speak


ఆజాద్

te-noun

ఆజాద్ • (ājād) f (plural ఆజాద్లు)

Borrowed from Urdu آزاد (āzād). Sound shift due to a lack of nuqta in Telugu; compare Hindi आजाद (ājād).


పల్లీ

pallī (romanization)
పల్లీ లు (plural)
పల్లి (alternative)


షుగరు

ṣugaru (romanization)
షుగర్ (alternative)

Borrowed from English sugar. Doublet of చక్కెర (cakkera) and శర్కర (śarkara).

doublet

నాకు బీపీ, షుగరు ఉంది.

I have hypertension (high blood pressure) and diabetes.

(colloquial, chiefly Telangana) diabetes


సైన్మ

రెండ్ రోళ్ళు అంది ముక్కు తిన్నత్ లేదు, మందు దిగ్గట లేదు, ఆకరికి శ్రీదేవి సైన్మ రిలీస్ అని పోలేదు తెలుసా!

2019, Harish Shankar, director, Gaddalakonda Ganesh, spoken by Gaddalakonda Ganesh (Varun Tej):

For two days, I haven't eaten anything, drank any alcohol, finally I didn't even go to the release of the [new] Sridevi flick you know!

reṇḍ rōḷḷu andi mukku tinnat lēdu, mandu diggaṭa lēdu, ākariki śrīdēvi sainma rilīs ani pōlēdu telusā!

సినిమా సినిమా#Telugu

(Telangana) alternative form of సినిమా (sinimā)


సీన్మ

సినిమా సినిమా#Telugu


రేడియోసినిమా

te-noun

రేడియోసినిమా • (rēḍiyōsinimā) n (plural రేడియోసినిమాలు)

rēḍiyōsinimā (romanization)
రేడియోసినిమా లు (plural)

compound

రేడియో (rēḍiyō) + సినిమా (sinimā)


అంగ్రేజి

te-proper noun

అంగ్రేజి • (aṅgrēji) n

/aŋɡɾeːd͡ʑi/

[aŋɡɾeːd͡ʒi]

Borrowed from Hindustani अंग्रेज़ी / انگریزی (aṅgrezī).


మేస్త్రి

te-noun

మేస్త్రి • (mēstri) ? (plural మేస్త్రులు)

mēstri (romanization)
మేస్త్రులు (plural)
మేస్త్రీ (alternative)

desc

→? Odia: ମେସ୍ତ୍ରି (mestri), ମିସ୍ତ୍ରୀ (mistri)


దునియా

te-noun

దునియా • (duniyā) ? (plural దునియాలు)

duniyā (romanization)
దునియా లు (plural)
దునియ (alternative)

Borrowed from Hindustani دُنْیا (dunyā) / दुनिया (duniyā).


బాడ్కావ్

బాడ్కావ్ • (bāḍkāv) ? (plural బాడ్కావ్లు)

bāḍkāv (romanization)
బాడ్కావ్ లు (plural)
బాడ్ఖావ్ (alternative)
బాడ్ఖావు (alternative)

From Deccani [Term?], from Marathi भाड (bhāḍ, “profits made from prostituting others”), from Sanskrit भाटक (bhāṭaka, “rent”) + Marathi or Hindustani کَھاؤ (khāo) / खाऊ (khāū, “to eat”); literally, "the one who gobbles the prostitution fees".

der

బాడ్కావ్, బలిసిందారా? బొక్కలిరగ్గొడతా!

2017 July 21, Shekhar Kammula, Fidaa, spoken by Bhanumati (Sai Pallavi):

Whoremonger, you getting fat or something? I'll break your bones!

'బలిసిందా నీది.. ఊరుకో బే బాడ్ఖావ్.. ఏం మాట్లాడుతున్నావు..’ అంటూ నిజామాబాద్ జిల్లా బోధన్ ఎమ్మెల్యే షకీల్ అమేర్ ఓ కిరాణా వ్యాపారిని బూతులు తిట్టడం వివాదాస్పదంగా మారింది.

2021 March 26, “‘బల్సిందా నీ.. ఊర్కో బే’ బోధన్ ఎమ్మెల్యే బూతు పురాణం”, in Sakshi:

'You're the one becoming a fatty... get outta here you pimp... what are you saying...' Such abuses and profanity were spouted by MLA Shakil Amir of Bodhan Assembly constituency, Nizamabad district.

'balisindā nīdi.. ūrukō bē bāḍkhāv.. ēṁ māṭlāḍutunnāvu..’ aṇṭū nijāmābād jillā bōdhan emmelyē ṣakīl amēr ō kirāṇā vyāpārini būtulu tiṭṭaḍaṁ vivādāspadaṅgā mārindi.

(Telangana, vulgar) pimp (used as a general term of abuse)


సొల్లు

చొల్లు చొల్లు#Telugu


జిగిరీ దోస్తు

te-noun

జిగిరీ దోస్తు • (jigirī dōstu) ? (plural జిగిరీ దోస్తులు)

jigirī dōstu (romanization)
జిగిరీ దోస్తు లు (plural)
జిగిరీ దోస్త్ (alternative)
జిగ్రిదోస్తు (alternative)

Borrowed from Hindustani جگری دوست / जिगरी दोस्त (jigrī dost).

ఎవరెన్నిచెప్పినా.. ట్రంప్ కు జిగిరీ దోస్తు మోడీ. ఇద్దరూ ఇద్దరే.

2020 November 4, “భారతీయులకు కాలిపోయేలా ట్రంప్ కొడుకు చెత్తపని”, in Namaste Andhra:

No matter what others say, Modi is Trump's best friend. They are both equals.

evarenniceppinā.. ṭramp ku jigirī dōstu mōḍī. iddarū iddarē.


దోస్తు

దోస్తు • (dōstu) ? (plural దోస్తులు)

dōstu (romanization)
దోస్తు లు (plural)
దోస్త్ (alternative)

Borrowed from Hindustani دوست / दोस्त (dost).


దావత్

Etymology tree
Arabic دَعَا (daʕā)
Arabic دَعْوَة (daʕwa)bor.
Classical Persian دَعْوَت (da'wat)bor.
Urdu دَعْوَت (da'vat)bor.
Telugu దావత్ (dāvat)
Borrowed from Urdu دَعْوَت (da'vat), borrowed from Classical Persian دَعْوَت (da'wat), borrowed from Arabic دَعْوَة (daʕwa), from دَعَا (daʕā).

etymon

మల్లేశన్న దావత్లా / బన్ను గాని బారత్లా / టిల్లు అన్న దిగిండంటే / డించక్ డించక్ దున్కాలా

2022, Kasarla Shyam, “Tillu Anna DJ Pedithe”, in DJ Tillu, performed by Ram Miriyala:

When Tillu comes down / He'll make everything pop off / Like Mallesh bro's party / And Bannu sir's baraat

mallēśanna dāvatlā / bannu gāni bāratlā / ṭillu anna digiṇḍaṇṭē / ḍiñcak ḍiñcak dunkālā


లండు

(Telangana) wretch, wicked person, obstinate


గొట్టు

head

గొట్టు • (goṭṭu)

గొట్టుమాట


పెత్తనం

పెత్తనం • (pettanaṁ)

ఆడపెత్తనం

(Telangana) headship, chieftainship, authority


పొట్లము

te-noun

పొట్లము • (poṭlamu) ? (plural పొట్లములు)

poṭlamu (romanization)
పొట్లము లు (plural)


గాలిచ్చుడు

గాలిచ్చుడు • (gāliccuḍu) ? (plural గాలిచ్చులు)

gāliccuḍu (romanization)
గాలిచ్చులు (plural)


పోరి

head

పోరి • (pōri) f


మోట

(Telangana) the large bucket in which the water is drawn up from a well


బొండిగె

te-noun

బొండిగె • (boṇḍige) ? (plural బొండిగెలు)

boṇḍige (romanization)
బొండిగె లు (plural)


గాజరగడ్డ

గాజరగడ్డ • (gājaragaḍḍa) ? (plural గాజరగడ్డలు)

gājaragaḍḍa (romanization)
గాజరగడ్డలు (plural)


గాడుపు

గాడుపు • (gāḍupu) ? (plural గాడుపులు)

gāḍupu (romanization)
గాడుపు లు (plural)


పోరడు

పోరడు • (pōraḍu) m (plural పోరళ్ళు)


గలీజు

head

గలీజు • (galīju)

te-adj

గలీజు • (galīju)

Borrowed from Classical Persian غَلِیظ (ġalīz), borrowed from Arabic غَلِيظ (ḡalīẓ). Compare Tamil கலீஜு (kalīju), Kannada ಗಲೀಜು (galīju).

etymon

(chiefly Telangana) disgusting, dirty, filthy


తాతీలు

te-noun

తాతీలు • (tātīlu) ? (plural తాతీళ్ళు)


గూడ

గూడెము గూడెము#Telugu

(Telangana, Srikakulam) alternative form of గూడెము (gūḍemu)