sloong

From Proto-Tai *soːŋᴬ. From Middle Chinese 雙 (MC sraewng). Cognate with Thai สอง (sɔ̌ɔng), Northern Thai ᩈᩬᨦ, Lao ສອງ (sǭng), Lü ᦉᦸᧂ (ṡoang), Tai Dam ꪎꪮꪉ, Shan သွင် (sǎung), Tai Nüa ᥔᥩᥒᥴ (sóang), Ahom 𑜏𑜨𑜂𑜫 (soṅ), Bouyei soongl, Zhuang song.


khuổi

From Proto-Tai *qrwɤjꟲ (“mountain stream”). Cognate with Lao ຫ້ວຍ (wany), Lü ᦠᦽᧉ (ḣoy²), Shan ႁူၺ်ႈ (hōi), Ahom 𑜍𑜤𑜐𑜫 (ruñ), Saek รี̂, Zuojiang Zhuang khui [Ningming] or hui [Longzhou], Thai ห้วย (hûai).

cog

Lü ᦠᦽᧉ (ḣoy²)

khuổi loo̱ng

khuổi cải, khuổi ỉ

pây (nă̱ng) khuổi

to poo (literally, “to go (sit at) the stream”)

Khảu khuổi, oóc tô̱ng.


đao đí

[ɗaːw˧˧ ɗi˧˥]

[ɗaːw˦˥ ɗi˦]

From đao (“star (in general)”) + đí (“star (in the sky)”). Compare Bouyei ndaaulndis and Zhuang ndaundeiq.


fạ

From Proto-Tai *vaːꟲ (“sky; weather”). Cognate with Thai ฟ้า (fáa), Northern Thai ᨼ᩶ᩣ, Lao ຟ້າ (fā), Lü ᦝᦱᧉ (faa²), Shan ၽႃႉ (phâ̰a) or ၾႃႉ (fâ̰a), Ahom 𑜇𑜠 (pha), 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), 𑜇𑜨𑜡 (phoā) or 𑜇𑜞𑜠 (phra) and Zhuang fax.


pì noọng

[pi˧˨ nɔŋ˧˨ʔ]

[bʱi˩ nɔŋ˩˧]

From pì (“brother”) + noọng (“younger brother, sister”). Cognate with Thai พี่น้อง (pîi-nɔ́ɔng), Lao ພີ່ນ້ອງ (phī nǭng), Tai Dam ꪝꪲ꪿ꪙ꫁ꪮꪉ, Zhuang beixnuengx.

cog

Tai Dam ꪝꪲ꪿ꪙ꫁ꪮꪉ


tha vằn

Tha vằn rường chán.


pja

From Proto-Tai *plaːᴬ. Cognate with Thai ปลา (bplaa), Lao ປາ (pā), Lü ᦔᦱ (ṗaa), Shan ပႃ (pǎa), Tai Dam ꪜꪱ, Tai Nüa ᥙᥣ (paa), Ahom 𑜆𑜠 (pa), Zhuang bya and Bouyei byal.


đao hang

[ɗaːw˧˧ haːŋ˧˥]

[ɗaːw˦˥ haːŋ˦]

From đao (“star”) + hang (“tail”). Compare Thai ดาวหาง (daao-hǎang), Lao ດາວຫາງ (dāo hāng), Lü ᦡᦱᧁᦠᦱᧂ (ḋaawḣaang), Shan လၢဝ်ႁၢင် (lǎao hǎang), Tai Nüa ᥘᥣᥝᥞᥣᥒᥴ (láawhaang).


fạ mjẹp

[faː˧˨ʔ mʲɛp̚˧˨ʔ]

[vaː˩˧ mʲɛp̚˩˧]

Khoái pện fạ mjẹp


slam cooc

[ɬaːm˧˥ kɔk̚˧˥]

[θaːm˦ kɔk̚˦]


slẩy

From Proto-Tai *sajꟲ. Cognate with Thai ไส้ (sâi), Northern Thai ᩲᩈ᩶, Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²), Lao ໄສ້ (sai), Tai Dam ꪼꪎ꫁, Shan သႆႈ (sāi), Tai Nüa ᥔᥭᥱ (sǎy), Zhuang saej.

Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²)


slẻ

slẻ táng chặc


căp kẻ

[kap̚˧˥ kɛ˨˩˧]


hán fạ

[haːn˧˥ faː˧˨ʔ]


hinh hỏi

[hïŋ˧˥ hɔj˨˩˧]

[hïŋ˦ hɔj˨˦]

Uncertain. Compare Thai หิ่งห้อย (hìng-hɔ̂i), Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ, Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui), Mandarin 螢火／萤火 (yínghuǒ).

Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ


fầy

From Proto-Tai *wɤjᴬ. Cognate with Thai ไฟ (fai), Northern Thai ᨼᩱ, Lao ໄຟ (fai), Lü ᦺᦝ (fay), Tai Dam ꪼꪡ, Shan ၽႆး (phái) or ၾႆး (fái), Tai Nüa ᥜᥭᥰ (fäy), Zhuang feiz, Bouyei fix, Saek วี๊. Compare Proto-Be *vəːjᴬ².


ta̱i

From Chinese 第 (MC dejH). Compare Zhuang daih.

ta̱i ết

cần ta̱i hả


bâư

From Proto-Tai *ɓaɰᴬ. Cognate with Thai ใบ (bai), Lao ໃບ (bai), Lü ᦺᦢ (ḃay), Tai Dam ꪻꪚ, Shan မႂ် (mǎue) or ဝႂ် (wǎue), Ahom 𑜈𑜧 (baw) or 𑜈𑜨𑜧 (bow), Zhuang mbaw and Saek เบ๋อ. Compare Proto-Be *ɓəːᴬ², Proto-Hlai *ɓɯː (whence Hlai bheuu).

bâư chỉa

bâư slư

bâư slửa

bâư khoá

classifier for leaf-like objects, e.g. leaves, paper, cloth, etc.


pấu

From Proto-Tai *powᴮ. Cognate with Thai เป่า (bpào), Lao ເປົ່າ (pao), Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹), Shan ပဝ်ႇ (pào), Tai Dam ꪹꪜ꪿ꪱ, Ahom 𑜆𑜧 (paw) or 𑜆𑜨𑜧 (pow), Zhuang boq, Zuojiang Zhuang baeuq.

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)


pây

From Proto-Tai *pajᴬ (“to go”). Cognate with Northern Thai ᨻᩱ (pai), Khün ᨻᩱ (pai), Lao ໄປ (pai), Lü ᦺᦔ (ṗay) and ᦺᦗ (pay), Tai Dam ꪼꪜ, Shan ပႆ (pǎi), Aiton ပႝ (pay), Phake ပႝ (pay), Zhuang bae, Bouyei bail, Thai ไป (bpai).

pây háng

pây hết công

pây xe đạp

(vehicles, of people) to go by; to board; to get on


pây

Khảu rườn pây.

Thâng vằn pjục pây.

after a verb, conveys an urging or commanding tone


chêt

From Proto-Tai *cetᴰ (“seven”), from Chinese 七 (MC tshit, “seven”). Cognate with Thai เจ็ด (jèt), Lao ເຈັດ (chet), Lü ᦵᦈᧆ (ṫsed), Tai Dam ꪹꪊꪸꪒ, Shan ၸဵတ်း (tsáet), Tai Nüa ᥓᥥᥖᥱ (tsět), Ahom 𑜋𑜢𑜄𑜫 (chit), Bouyei xadt, Zhuang caet, Nong Zhuang jiat.


phjác

From Proto-Tai *praːkᴰ (“forehead”). Cognate with Lao ຜາກ (phāk), Thai ผาก (pàak), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) (as in ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak)).


slổm

From Proto-Tai *sɤmꟲ. Cognate with Thai ส้ม (sôm), Northern Thai ᩈᩫ᩠ᨾ᩶, Lao ສົ້ມ (som), Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²), Tai Dam ꪶꪎ꫁ꪣ, Shan သူမ်ႈ (sūum), Tai Nüa ᥔᥨᥛᥲ (sòm), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ), Zhuang soemj, Bouyei somc.

Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²)


đa đuống

[ɗaː˧˧ ɗuəŋ˧˥]

[ɗaː˦˥ ɗuəŋ˦]


dựt dựt

[zɨt̚˧˨ʔ zɨt̚˧˨ʔ]

[jɨt̚˩˧ jɨt̚˩˧]

Nặm luây dựt dựt

to flow uninterruptedly (of rivers, streams)


dưm

From Proto-Tai *ˀjɯ:mᴬ. Cognate with Thai ยืม (yʉʉm), Lao ຢືມ (yư̄m), Lü ᦊᦹᧄ (ẏuem), Tai Dam ꪤꪳꪣ, Shan ယိမ် (yǐm) or ယိုမ် (yǔem).


đeng

From Proto-Tai *C̥.dwiːŋᴬ. Cognate with Thai แดง (dɛɛng), Northern Thai ᨯᩯ᩠ᨦ, Lao ແດງ (dǣng), Lü ᦶᦡᧂ (ḋaeng), Shan လႅင် (lěng), Tai Dam ꪵꪒꪉ, Tai Nüa ᥘᥦᥒ (laeng), Ahom 𑜓𑜢𑜂𑜫 (diṅ) or 𑜃𑜢𑜂𑜫 (niṅ), Zhuang nding, Bouyei ndingl, Saek รี๋ง. Compare Proto-Be *ziːŋᴬ¹.


lủy

vài tò lủy


mác vường

[maːk̚˧˥ vɨəŋ˧˨]

[maːk̚˦ wɨəŋ˩]

𱫺模枉良杭莬

As ripe as starfruits, as yellow as turmerics.


noọng

From Proto-Tai *nwoːŋꟲ (“younger sibling”). Cognate with Northern Thai ᨶᩬ᩶ᨦ, Lao ນ້ອງ (nǭng), Lü ᦓᦸᧂᧉ (noang²), Tai Dam ꪙ꫁ꪮꪉ, Shan ၼွင်ႉ (nâ̰ung), Ahom 𑜃𑜨𑜂𑜫 (noṅ), Bouyei nuangx, Zhuang nuengx, nongx, Thai น้อง (nɔ́ɔng).


cha̱i

nòn cha̱i

cha̱i bứa

cha̱i ngài

vằn cha̱i

đửa le̱ cha̱i


chả bốc

[caː˨˩˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[caː˨˦ ɓəwk͡p̚˦]


chả châm

[caː˨˩˧ cəm˧˥]


chả nặm

[caː˨˩˧ nam˧˨ʔ]


chả chi

[caː˨˩˧ ci˧˧]

chả chi nòn đặc


chá lác

[caː˧˥ laːk̚˧˥]

Vài lằn chá lác.

The buffalos roll downhill with the landslide.


chả đát

[caː˨˩˧ ɗaːt̚˧˥]

[caː˨˦ ɗaːt̚˦]

khen kha chả đát


chả loóc

[caː˨˩˧ lɔk̚˧˥]

[caː˨˦ lɔk̚˦]

chả loóc mí chắc

nộc choóc chả loóc thai

to play possum (literally finches faking its own death)


cha̱i choóc

[caːj˩˩ cɔk̚˧˥]


chải du̱ng

[caːj˨˩˧ zʊwŋ͡m˩˩]


khửn chá

[kʰɨn˨˩˧ caː˧˥]

[kʰɨn˨˦ caː˦]

昼娘{⿱卜艮}價𠮶俙高

Or is it that you raised the price thinking you're more valuable [than you actually are]?

To give a price higher than it actually is so as to return more profit


chai lơ

[caːj˧˧ ləː˧˧]

[caːj˦˥ ləː˦˥]

dưởng chai lơ

Cạ giá tọ te chai lơ.

I told him/her but he/she keeps ignoring me.


cha̱i chành

Khửn rườn cha̱i chành dá coi chin ngài.


chại chườn

[caːj˧˨ʔ cɨən˧˨]

Fạ lồm nghé lán chại chườn.

The blowing wind makes the shack wobble.


chả lần

[caː˨˩˧ lən˧˨]

mằn tổm chả lần


chai na̱n

chai na̱n pây tàng

phiến chai na̱n hết công


chại

pài chại


chả dỏm

[caː˨˩˧ zɔm˨˩˧]

[caː˨˦ jɔm˨˦]


fật

nặm fật


fặc đeng

[fak̚˧˨ʔ ɗɛŋ˧˥]

[vak̚˩˧ ɗɛŋ˦]


fặt fầy

[fat̚˧˨ʔ fəj˧˨]


đây chiếm

[ɗəj˧˧ ciəm˧˥]

[ɗəj˦˥ ciəm˦]

Ngòi đây chiếm lai.


đây chin

[ɗəj˧˧ cin˧˥]

Mốc dác mòn lăng tố đây chin

When you're hungry, everything's delicious.


đâng

chang đâng

đâng rườn

Đây noọc đoóc đâng.

Good on the outside, rotten on the inside.

in; inside; within (an interior or enclosed space)


đây du̱ng

[ɗəj˧˧ zʊwŋ͡m˩˩]

[ɗəj˦˥ jʊwŋ͡m˧]

Nhình kết toán nảy chăn đây du̱ng.


đâu khẳm

[ɗəw˧˧ kʰam˨˩˧]

[ɗəw˦˥ kʰam˨˦]


đâu khau

[ɗəw˧˧ kʰaw˧˧]

[ɗəw˦˥ kʰaw˦˥]


đây cạ

[ɗəj˧˧ kaː˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ gʱaː˩˧]

Đây cạ hắp tu dá.

Đây cạ mì lai cần, náo ní hết bấu đảy.

Luckily, there were many people, otherwise we couldn't have done it.


đây mjạc

[ɗəj˧˧ mʲaːk̚˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ mʲaːk̚˩˧]

hết kin đây mjạc


đây khua

[ɗəj˧˧ kʰuə˧˧]

[ɗəj˦˥ kʰuə˦˥]

Cảng chăn đây khua

Phuối mà pền đây khua


đây chồm

[ɗəj˧˧ com˧˨]

tua đếch đây chồm


đây ngòi

[ɗəj˧˧ ŋɔj˧˨]

[ɗəj˦˥ ŋɔj˩]

Đuông bjoóc nẩy đây ngòi

Hết pện bấu đây ngòi


đây xẩu

[ɗəj˧˧ səw˨˩˧]

[ɗəj˦˥ səw˨˦]


đây ti̱nh

[ɗəj˧˧ tïŋ˩˩]

[ɗəj˦˥ dʱïŋ˧]

lượn đây ti̱nh

phuối đây ti̱nh

Tàn tính chăn đây ti̱nh.

good; pleasant to the ear; (words) honeyed


đâu coong

[ɗəw˧˧ kɔŋ˧˥]

[ɗəw˦˥ kɔŋ˦]


đây đây

head

đây đây (低低)

tyz-adj

đây đây (低低)

[ɗəj˧˧ ɗəj˧˧]

[ɗəj˦˥ ɗəj˦˥]

字竹字枚𠰃忌忌
吟金吟玉句低低
Dử trúc dử mai dom cậy cậy
Cằm kim cằm ngọc củ đây đây


đây rèng

[ɗəj˧˧ rɛŋ˧˨]

[ɗəj˦˥ rɛŋ˩]

Lạo nảy đây rèng a!


đâư

bưởng đâư

đâư rườn

đâư bản

đâư slim

单身圤隺盆𫤩󰝲


đây slao

[ɗəj˧˧ ɬaːw˧˧]

[ɗəj˦˥ θaːw˦˥]

me̱ lùa đây slao


đây slích

[ɗəj˧˧ ɬïk̟̚˧˥]

[ɗəj˦˥ θïk̟̚˦]

đây cạ
đây cạ#Tày


đây pjòi

[ɗəj˧˧ pʲɔj˧˨]

[ɗəj˦˥ bʱʲɔj˩]

Mọi dưởng đây pjòi.


đây báo

head

đây báo (低𪽕)

tyz-adj

đây báo (低𪽕)

[ɗəj˧˧ ɓaːw˧˥]

[ɗəj˦˥ ɓaːw˦]

Ăn ẩm đây báo.

having a nice shape, nice body (animate and inanimate)


đây đứa

[ɗəj˧˧ ɗɨə˧˥]

[ɗəj˦˥ ɗɨə˦]

Te bặng cần cải đây đứa.

Sloong cần nu̱ng slửa tồng căn đây đứa.


mừ

From Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”). Cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw), Zhuang mwz, Saek มื๊อ, Thai มือ (mʉʉ).

mừ căm mừ

勿保过𠴙摩𫢋法
Vượt bấu quá phả mừ vủt pháp

sloong mừ khẩu


đây rại

head

đây rại (低𠮶)

tyz-conj

đây rại (低𠮶)

[ɗəj˧˧ raːj˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ raːj˩˧]

Đây rại tố lèo hết.

Đây rại tố pi̱ noọng.


đây đo

[ɗəj˧˧ ɗɔ˧˧]

[ɗəj˦˥ ɗɔ˦˥]

rườn la̱ng đây đo


a lản

[ʔaː˧˧ laːn˨˩˧]

[ʔaː˦˥ laːn˨˦]


a dè

[ʔaː˧˧ zɛ˧˨]

chin a dè


a rối

[ʔaː˧˧ roj˧˥]

A rối! Mjạc slao lai!

A rối, cải khển nỏ!

A rối, chếp lai!


a lùa

[ʔaː˧˧ luə˧˨]

[ʔaː˦˥ luə˩]

From a (“younger sister”) + lùa (“daughter-in-law”)

com

Cần nẩy le̱ a lùa ỏi!

paternal aunt-in-law, father's younger brother's wife


a sliên

[ʔaː˧˧ ɬiən˧˥]

[ʔaː˦˥ θiən˦]


a sloi

[ʔaː˧˧ ɬɔj˧˧]

[ʔaː˦˥ θɔj˦˥]

phuối a sloi


bjoóc

ăn (classifier)
coóc (classifier)
đuông (classifier)
𫇥 (CJK)

From Proto-Tai *ɓloːkᴰ (“flower”). Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨠ, Lao ດອກ (dǭk), Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹), Tai Dam ꪚꪮꪀ, ꪒꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk), ဝွၵ်ႇ (wàuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Phake မွက် (mok), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (bok), Nong Zhuang ndog, Thai ดอก (dɔ̀ɔk).

cog

Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹)


a rổi

[ʔaː˧˧ roj˨˩˧]

[ʔaː˦˥ roj˨˦]

a rổi, chêp lai

a rổi, cải khển nỏ


qua bươn slí

[kwaː˧˧ ɓɨən˧˥ ɬi˧˥]

[kwaː˦˥ ɓɨən˦ θi˦]

Possibly from the fact that cucumbers are typically planted Mid-April.


qua tồng

[kwaː˧˧ təwŋ͡m˧˨]

[kwaː˦˥ dʱəwŋ͡m˩]


quà quạng

[kwaː˧˨ kwaːŋ˧˨ʔ]

quà quạng au cúa cái

Quà quạng au đảy mòn răng lẻ đảy!


quá dai

Khẩu quá dai

(of foods and drinks) cold but not very cold, as in at an average temperature such as room temperature


quá đéo

[kwaː˧˥ ɗɛw˧˥]

Tua đếch quá đéo dá

The child has gone through the period of sickness and weakness

to go through the period of sickness and weakness (of children and offsprings)


quá dặn

Ngòi hăn quá dặn lai

Nà lẹng đảy xá phôn cải chăn quá dặn a

It is so satisfactory that the drought field is soaked in the downpour

kin hẩư quá dặn

Chiếm hăn quá dặn lai á


quác đáng

[kwaːk̚˧˥ ɗaːŋ˧˥]

[kwaːk̚˦ ɗaːŋ˦]

pityriasis versicolor
pityriasis versicolor


quá nả

[kwaː˧˥ naː˨˩˧]

pây dương quá nả


quá làn

Đếch quá làn slon khỏ

The child is too old to be taught easily

Lục slao quá làn nàn au đảy phua

The girl is not young anymore, so it's hard to marry

Vài quá làn nàn phấc

The buffalo is too old to be forced to work


qua tháo

Chin qua tháo le̱ pây


quạc quẹc

[kwaːk̚˧˨ʔ kwɛk̚˧˨ʔ]


quá slá

[kwaː˧˥ ɬaː˧˥]

Lược mại pền quá slá bấu au đảy phua

Because of being too selective, she is now too old to look for a husband


quá mạ

[kwaː˧˥ maː˧˨ʔ]

au lai quá mạ

excessively; unreasonably; unduly; extravagantly


quá cạ

[kwaː˧˥ kaː˧˨ʔ]

quá cạ cá phuối vỉ pên chầy

Bấu chư nhẻn, quá cạ chắng chin, bấu mốc dac

Don't have to be embarrassed, don't eat only because of feeling not hungry

Quá cạ fạ phân chắng dú rườn


chỉa chèn

[ciə˨˩˧ cɛn˧˨]


hai mồn

Alternative form of hai mần (“full moon”)


cốp cáng chin hai

cốp + cáng + chin + hai, literally "frog eats the moon".


cốp cáng chin tha vằn

[kop̚˧˥ kaːŋ˧˥ cin˧˥ tʰaː˧˧ van˧˨]

cốp + cáng + chin + tha vằn, literally "frog eats the sun".


ải chải

[ʔaːj˨˩˧ caːj˨˩˧]

[ʔaːj˨˦ caːj˨˦]

Hết ải chải


ạm

ạm hẩư kỉ bạt mạy


mủa

mủa kì lằn

Lục đếch mủa


mủa mẻ

[muə˨˩˧ mɛ˨˩˧]

[muə˨˦ mɛ˨˦]

Nòn bấu đảy mủa mẻ


mục tù

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ tu˧˨]

chin phuối mục tù

mục tù xu bằng

irritable and rude; grumpy and uncouth; having a bad temper


ảo màn

[ʔaːw˨˩˧ maːn˧˨]

ảo màn hết


mu̱ng ngầư

[mʊwŋ͡m˩˩ ŋəɯ˧˨]

[mʊwŋ͡m˧ ŋəɯ˩]

mu̱ng ngầư vằn lăng


kẻm

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”). Cognate with Thai แก้ม (gɛ̂ɛm), Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Ahom 𑜀𑜧𑜪 (kawṃ), Zhuang gemj, Bouyei jeemc.

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


muổi

Hên moòng chin mác muổi
The civet cat eats a Gnetum gnemon fruit


muột

pây muột tàng

muột tơ̱i

khửn muột

through, throughout, from end to end, entirely


muột hang

[muət̚˧˨ʔ haːŋ˧˥]

[muət̚˩˧ haːŋ˦]

chồm muột hang


áo a

[ʔaːw˧˥ ʔaː˧˧]

[ʔaːw˦ ʔaː˦˥]

sloong áo a


áp đang

[ʔaːp̚˧˥ ɗaːŋ˧˥]

[ʔaːp̚˦ ɗaːŋ˦]

to take a bath; to have a wash; to freshen up


áo khươi

[ʔaːw˧˥ kʰɨəj˧˧]

[ʔaːw˦ kʰɨəj˦˥]

one's paternal aunt's husband; uncle-in-law


mút fầy

Au phén khát mà pẳn hết mút fầy


mút mjảng

[mut̚˧˥ mʲaːŋ˨˩˧]

[mut̚˦ mʲaːŋ˨˦]

Đua phăn mút mjảng hăn cần cáu

In my dream, far away was the sight of my once lover.

(literally and figuratively) dim; indistinct; vague; unclear

nòn mút mjảng chứ

unstable; on-off; fluctuating; (figurative) half-asleep; half-awake


mừ rì

Dá đảy hết cần mừ rì.


mừa chỏ

[mɨə˧˨ cɔ˨˩˧]

Used other than figuratively or idiomatically: see mừa, chỏ.


mụt chiệt

[mut̚˧˨ʔ ciət̚˧˨ʔ]


mu̱ng ngòi

[mʊwŋ͡m˩˩ ŋɔj˧˨]

[mʊwŋ͡m˧ ŋɔj˩]

矇𥋳愁𢚁欣心煩
Mu̱ng ngòi ràu rậy hăn slim phàn


mừa nả

[mɨə˧˨ naː˨˩˧]

[mɨə˩ naː˨˦]

念香斉𪫆𫖂

One needs to go in the front when reciting [the Buddha's words] and holding the incense

Used other than figuratively or idiomatically: see mừa, nả.


mừa

From Proto-Tai *mɯəᴬ. Cognate with Lao ເມືອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩥᩬᩋ, Lü ᦵᦙᦲ (moe), Shan မိူဝ်း (móe), Thai เมือ (mʉʉa).

mừa rườn

保聀塘𫠯𪫆宮閣

󱷗𡑝淰沱治湄东

On Earth, all rivers flow towards the east.

to come back or go back (to somewhere one belongs or one's previous/original location)


mu̱m

mu̱m hẩu tón nâng

to strike, usually with your palms or a weapon; to strike, to whack, to bash, to assault, etc.


muô̱ng

From Proto-Tai *mwɯːŋᴮ. Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Khün ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Lao ມ່ວງ (mūang), Lü ᦷᦙᧂᧈ (mong¹), Tai Dam ꪣ꪿ꪺꪉ, Thai ม่วง (mûuang).

cốc muông

mác muông

󰝧凍䓝爲伏 ― Khỉn đoỏng muô̱ng pì púc


mu̱ng

From Middle Chinese 望 (MC mjang|mjangH). Cognate with Isan เบิ่ง, Lao ເບິ່ງ (bœng) and ມອງ (mǭng), Lü ᦙᦸᧂ (moang), Tai Dam ꪹꪚꪷ꪿ꪉ, Shan မွင်း (máung), Tai Nüa ᥛᥩᥒᥰ (möang), Thai มอง (mɔɔng).

mu̱ng pù khau

mu̱ng vài


mừ phưa

[mɨ˧˨ pʰɨə˧˧]

[mɨ˩ pʰɨə˦˥]


mừa chựa

[mɨə˧˨ cɨə˧˨ʔ]

[mɨə˩ zɨə˩˧]


mừa fạ

[mɨə˧˨ faː˧˨ʔ]

[mɨə˩ vaː˩˧]

to die; to go to the big place in the sky


mưn

Hả xiên mưn


mư̱n

Hẩư mư̱n nâng.


mư̱n

mừ kha mư̱n

mác pục nhằng mư̱n


mư̱n mọt

[mɨn˩˩ mɔt̚˧˨ʔ]

[mɨn˧ mɔt̚˩˧]


mư̱n ma̱i

Nă̱ng hâng kha mư̱n ma̱i.

Legs can become numb when sitting too long.


mứn

Ngạo bấu mứn.

Roọng bấu mứn.


mửng

Thi đảy khảu đại học, tằng bản mà mửng.

Having passed the university entrance exam, the whole village came to congratulate him.


mư̱n mi̱n

păn oóc pền mư̱n mi̱n


mươi khao

[mɨəj˧˧ kʰaːw˧˧]

[mɨəj˦˥ kʰaːw˦˥]

Mươi khao lồng đảng lai.


mư̱a

From Proto-Tai *mɯəᴮ. Cognate with Lao ເມື່ອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Khün ᨾᩮᩬᩨ᩵, Lü ᦵᦙᦲᧈ (moe¹), Tai Dam ꪹꪣ꪿, Shan မိူဝ်ႈ (mōe), Tai Nüa ᥛᥫ (moe), Thai เมื่อ (mʉ̂ʉa) and Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw).

Lao ເມື່ອ (mư̄a)

Lü ᦵᦙᦲᧈ (moe¹)

Thai เมื่อ (mʉ̂ʉa)


nà tốc thắn

[naː˧˨ təwk͡p̚˧˥ tʰan˧˥]

From nà (“rice field”) + tốc thắn (“stairs”).


ảy

kỉ co ỏi ảy


au làng

[ʔaw˧˧ laːŋ˧˨]

[ʔaw˦˥ laːŋ˩]


au lường

[ʔaw˧˧ lɨəŋ˧˨]

[ʔaw˦˥ lɨəŋ˩]

From au (“to take”) + lường (“(weather or temperature) cool”).

com

nă̱ng táng au lường


au châư

[ʔaw˧˧ cəɯ˧˧]

[ʔaw˦˥ cəɯ˦˥]

hết bấu lập au châư


cằn mương

[kan˧˨ mɨəŋ˧˥]

[gʱan˩ mɨəŋ˦]

哈呷垠汒𫵄地蓋
嘔欺獵淰能云𫡱
Ọp ẹp gằn mương eng tịa cải
Khù khì liểp nặm nớng vần soong


na̱

From Proto-Tai *naːꟲ (“mother's younger sibling”). Cognate with Lao ນ້າ (nā), Northern Thai ᨶ᩶ᩣ, Shan ၼႃႉ (nâ̰a), Ahom 𑜃𑜡𑜠 (nāa), Thai น้า (náa).

inh

Na̱ lan pây đuổi căn

The child and his maternal aunt go out together.


nả rươ̱ng

[naː˨˩˧ rɨəŋ˩˩]

[naː˨˦ rɨəŋ˧]

From nả (“face; side”) + rươ̱ng (“loose; easy-going”).


nả phjác

[naː˨˩˧ pʰʲaːk̚˧˥]

[naː˨˦ pʰʲaːk̚˦]

nả phjác rôộng

𫊹間执𫖂博

The snail crawls and lands on the forehead.


nả pi̱

[naː˨˩˧ pi˩˩]

From nả (“face; side”) + pi̱ (“older sibling”).


nạch nạch

[najk̟̚˧˨ʔ najk̟̚˧˨ʔ]

Pja thư bết nạch nạch.


nạc nạc

[naːk̚˧˨ʔ naːk̚˧˨ʔ]

[naːk̚˩˧ naːk̚˩˧]

Vài eng chin nồm me̱ nạc nạc.

The calf is loudly sucking its mother's breasts.


nả táng

[naː˨˩˧ taːŋ˧˥]

[naː˨˦ taːŋ˦]

From nả (“face; side”) + táng (“window; own”).


nàn nàn

Nàn nàn mì tiểng nạn khố.

Sometimes there are sounds of deer and rhinos.

Nàn nàn te te̱o mừa rườn.

He/she comes back home every once in a while.


nạn kép

[naːn˧˨ʔ kɛp̚˧˥]


nàng ới

[naːŋ˧˨ ʔəːj˧˥]

[naːŋ˩ ʔəːj˦]

a kind of folk music by Tày - Nùng people


nàn xa

From nàn (“hard; difficult”) + xa (“to search for, to want”).

淰沱[]沱蓋难車

It's hard to find water in the main river.


na̱n

phi na̱n

đếch na̱n


na̱n

hết công me̱n na̱n

吟低否叭𫆉𣅃𪾦招免难

Turn a deaf ear on wise words and you will be in trouble sooner or latter.

Gằm đây bấu khảu xu, viủc lừ chàu mẻn nản.


nàn vi

Hò nẩy nàn vi khay tha chin cúa cần.

This guy heartlessly and flagrantly eats others' food.


nạn cẩy

[naːn˧˨ʔ kəj˨˩˧]


slắp pjạp

[ɬap̚˧˥ pʲaːp̚˧˨ʔ]

[θap̚˦ bʱʲaːp̚˩˧]


slặt cha̱i

[ɬat̚˧˨ʔ caːj˩˩]

Slặt cha̱i bấu đo cần hết.

There weren't actually enough people to do the work.


slặt

bẳn slặt

cạ slặt


slắp

Mác râ̱y nhằng slắp.

di̱ slổm di̱ slắp


slấc dạc

[ɬək̚˧˥ zaːk̚˧˨ʔ]

[θək̚˦ jaːk̚˩˧]

tộng slấc dạc


slấc

cọn slấc Mị

ke pện slấc


slấc ké

[ɬək̚˧˥ kɛ˧˥]

Tua slấc ké, cạ mí ti̱nh.

That insolent kid, couldn't get him/her to obey.


na tứt

[naː˧˧ tɨt̚˧˥]

[naː˦˥ tɨt̚˦]

con sléc na tứt


nà pàn

From nà (“paddy field”) + pàn (“side of a hill”).


nả đây

[naː˨˩˧ ɗəj˧˧]

[naː˨˦ ɗəj˦˥]


nả ấc

[naː˨˩˧ ʔək̚˧˥]

[naː˨˦ ʔək̚˦]


nà chằm

From nà (“paddy field”) + chằm (“marsh; mud”).


nả khăm

[naː˨˩˧ kʰam˧˥]


nà cha̱o

From nà (“paddy field”) + cha̱o (“to reclaim”).


nả bang

[naː˨˩˧ ɓaːŋ˧˥]

[naː˨˦ ɓaːŋ˦]

From nả (“face”) + bang (“embarrassed”).


nả khát

[naː˨˩˧ kʰaːt̚˧˥]

[naː˨˦ kʰaːt̚˦]


nả khấư

[naː˨˩˧ kʰəɯ˧˥]

[naː˨˦ kʰəɯ˦]


nả đăm

[naː˨˩˧ ɗam˧˥]


nả fạ

[naː˨˩˧ faː˧˨ʔ]

[naː˨˦ vaː˩˧]

nả fạ kheo bích


nả khên

[naː˨˩˧ kʰen˧˥]


nả khỏi

[naː˨˩˧ kʰɔj˨˩˧]

[naː˨˦ kʰɔj˨˦]


nả khuyết

[naː˨˩˧ kʰwiət̚˧˥]

tụp nả khuyết chếp hua kháu


nả na

[naː˨˩˧ naː˧˧]

[naː˨˦ naː˦˥]

Te nả na bấu chắc nhẻn.


nả noọng

[naː˨˩˧ nɔŋ˧˨ʔ]

[naː˨˦ nɔŋ˩˧]


nài slâư

[naːj˧˨ ɬəɯ˧˧]

[naːj˩ θəɯ˦˥]

Hăn cần chin mác slổm le nài slâư khửn.

When I see people eating sour fruits, I drool my saliva.


nàm nàm

nàm nàm to̱i pây

Đếch nàm nàm to̱i chin


nà che̱

[naː˧˨ cɛ˩˩]

From nà (“paddy field”) + che̱ (“to soak; submerge”).


nài ma

Pẻng tải oóc nài ma.


nà lẹng

[naː˧˨ lɛŋ˧˨ʔ]

[naː˩ lɛŋ˩˧]

From nà (“paddy field”) + lẹng (“drought”).


slâm

au bâư slâm mà bưa pja


náng náng

[naːŋ˧˥ naːŋ˧˥]

[naːŋ˦ naːŋ˦]

theo lền náng náng


na̱o niệt

[naːw˩˩ niət̚˧˨ʔ]

Hội lồng tô̱ng na̱o niệt.


nào po̱

[naːw˧˨ pɔ˩˩]


na̱o

Lục na̱o pây háng đuổi me̱.

The child begged his mom to go to the market.

蚾三貪告惱
Vị sam tham cảo nảo


nào me̱

head

nào me̱ (鐃⿰女米)

tyz-noun

nào me̱ (鐃⿰女米)

[naːw˧˨ mɛ˩˩]


slính

loỏng slính

Hết chồm tố slính.


slính khửn

[ɬïŋ˧˥ kʰɨn˨˩˧]

[θïŋ˦ kʰɨn˨˦]


slỉnh sloáng

[ɬïŋ˨˩˧ ɬwaːŋ˧˥]

[θïŋ˨˦ θwaːŋ˦]

Tứn mà hăn slỉnh sloáng.


slỉnh tình

[ɬïŋ˨˩˧ tïŋ˧˨]

[θïŋ˨˦ dʱïŋ˩]

slỉnh tình đuổi slấc

tài slung slỉnh tình


slính lồng

[ɬïŋ˧˥ ləwŋ͡m˧˨]

[θïŋ˦ ləwŋ͡m˩]


slính khỉ

[ɬïŋ˧˥ kʰi˨˩˧]

[θïŋ˦ kʰi˨˦]


slíp chình

[ɬip̚˧˥ cïŋ˧˨]

[θip̚˦ zïŋ˩]

Đảy choản slíp chình.


slỉnh slạc

[ɬïŋ˨˩˧ ɬaːk̚˧˨ʔ]

[θïŋ˨˦ θaːk̚˩˧]

Pây tàng lèo slỉnh slạc.


slỉnh slạc

[ɬïŋ˨˩˧ ɬaːk̚˧˨ʔ]

[θïŋ˨˦ θaːk̚˩˧]

Dắc xảng hẩư slỉnh slạc

I warned you so you could pay attention.


nảu

Wring the shirt


nạp tể

[naːp̚˧˨ʔ te˨˩˧]


náp

thú náp au phjắc


náo lo̱

[naːw˧˥ lɔ˩˩]


nảo nảo

[naːw˨˩˧ naːw˨˩˧]

Cáng mạy phèn nảo nảo.


náo ní

Hết khoái ỉ nâng, náo ní bấu lập cần

Speed up the work a bit, otherwise we won't make it.


slưa

Compare Thai เสือ (sʉ̌ʉa), Northern Thai ᩈᩮᩬᩥᩋ, Lao ເສືອ (sư̄a), Khün ᩈᩮᩬᩧ, Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe), Tai Dam ꪹꪎ, Shan သိူဝ် (sǒe), Tai Nüa ᥔᥫᥴ (sóe), Aiton ꩬိုဝ် (süw), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜥 (sū), Proto-Be *ʑuaᴬ¹.

cog

Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe)


đin

Inherited from Proto-Tai *ɗinᴬ. from Middle Chinese 塵 (MC drin). Cognate with Thai ดิน (din), Northern Thai ᨯᩥ᩠ᨶ, Lao ດິນ (din), Lü ᦡᦲᧃ (ḋiin), Shan လိၼ် (lǐn), Tai Dam ꪒꪲꪙ, Ahom 𑜓𑜢𑜃𑜫 (din), Bouyei ndinl, Zhuang ndin.


sluôn

Inherited from Proto-Tai *swɯːnᴬ, from Middle Chinese 園 (MC hjwon). Cognate with Thai สวน (sǔuan), Lao ສວນ (sūan), Northern Thai ᩈ᩠ᩅᩁ, Lü ᦷᦉᧃ (ṡon), Tai Dam ꪎꪺꪙ, Tai Dón ꪎꪺꪙ, Shan သူၼ် (sǔun), Ahom 𑜏𑜤𑜃𑜫 (sun), Zhuang suen.

Lü ᦷᦉᧃ (ṡon)


dáp dươ̱ng

[zaːp̚˧˥ zɨəŋ˩˩]

[jaːp̚˦ jɨəŋ˧]


ca nặm

Ca nặm pắt pja.


le̱

Hạy phôn le̱ noòng.

Ái pây le̱ pây.


nặm tha

[nam˧˨ʔ tʰaː˧˧]


fầy phi

[fəj˧˨ pʰi˧˧]


Nà Hang

Vietnamese: Na Hang

[naː˧˨ haːŋ˧˥]

From nà + hang, literally "last field" or "field in the valley".

a district of Tuyên Quang province, Vietnam


củng

From Proto-Tai *kuŋᴮ/ꟲ (“shrimp”). Cognate with Thai กุ้ง (gûng), Lao ກຸ້ງ (kung), Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²), Tai Dam ꪀꪴ꫁ꪉ (kung3), Tai Dón ꪶꪀꪉꫂ (kung3), Shan ၵုင်ႈ (kūng), Tai Nüa ᥐᥨᥒᥲ (kòng), Phake ကုင် (kuṅ), Ahom 𑜀𑜤𑜂𑜫 (kuṅ), Zhuang gungq, Zuojiang Zhuang gungj, Saek กุง.

Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²)


đúc slẻ

[ɗʊwk͡p̚˧˥ ɬɛ˨˩˧]

[ɗʊwk͡p̚˦ θɛ˨˦]


fạ roọng

[faː˧˨ʔ rɔŋ˧˨ʔ]

[vaː˩˧ rɔŋ˩˧]


tẩư fạ

[təɯ˨˩˧ faː˧˨ʔ]

[təɯ˨˦ vaː˩˧]


xa làn

pọ xa làn


xải

chin xái


xa xì

chá hàng xa xì

pi bươn xa xì


xả cạ

[saː˨˩˧ kaː˧˨ʔ]

[saː˨˦ gʱaː˩˧]


xạ

Ultimately from Chinese 社 (MC dzyaeX, “society, village”). See xã.

Hết xạ chắng lụ lọa slon slư

(literally, “to only awkwardly go to school when becoming an elder”)


xa pắt

xa pắt slấc

xa pắt biệt kích


ái chin mác rèo nă̱m mạy

[ʔaːj˧˥ cin˧˥ maːk̚˧˥ rɛw˧˨ nam˩˩ maj˧˨ʔ]

Compare Vietnamese ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

(literal) one must grow a plant if one wishes to eat its fruits

(figurative) one must work if one wishes to gain something


ác è

[ʔaːk̚˧˥ ʔɛ˧˨]

[ʔaːk̚˦ ʔɛ˩]

Tu ác è ơi cá vằn dú pài rườn.

The gecko chirps all day long on the house roof.


Tàng An

[taːŋ˧˨ ʔaːn˧˥]

[dʱaːŋ˩ ʔaːn˦]


oóc áy

[ʔɔk̚˧˥ ʔaj˧˥]

[ʔɔk̚˦ ʔaj˦]

Ăn oóc áy dú đâư búc bẩu.

Kin oóc áy mò cắp mí.


ắn

Nặm lìn ắn.


ản

chỉa án

paper on which a sentence or judgement is written

quan luông án


應憶

若淰𣳪再床應憶

Even if the dirty water floods the bed once again.

Nôm form of ăng ắc (“successive; immense; brimful”).


ắm

nòn ắm căn


ăng ắc

[ʔaŋ˧˥ ʔak̚˧˥]

[ʔaŋ˦ ʔak̚˦]

pù pài ăng ắc

tô̱ng nà ăng ắc

Pù khau ăng ắc bjoóc bâư.

mountains and forests are filled with flora and fauna.

nà nặm ăng ắc


ấn chí

[ʔən˧˥ ci˧˥]

Nặm noòng ấn chí bấu quá ta đẩy.

With such heavy flood, I think we won't be able to make it.


ấn mà

[ʔən˧˥ maː˧˨]

Ấn mà te pây thâng dá.


ăm pha

[ʔam˧˥ pʰaː˧˧]

[ʔam˦ pʰaː˦˥]

Cáy phặc ăm pha


ấc

From Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”), from Old Chinese 臆 (OC *qɯɡ). Cognate with Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨠ, Isan เอิก, Lao ອົກ (ʼok) or ເອິກ (ʼœk), Shan ဢိုၵ်း (ʼúek), Ahom 𑜒𑜤𑜀𑜫 (ʼuk, “breast”), Zhuang aek, Thai อก (òk). Compare Proto-Be *ʔukᴰ¹ and Vietnamese ức.

Shan ဢိုၵ်း (ʼúek)

chếp ấc

đảy păn ám ấc


ba minh

[ɓaː˧˧ mïŋ˧˥]

[ɓaː˦˥ mïŋ˦]

Au ba minh tào hin.


bả biếng

[ɓaː˨˩˧ ɓiəŋ˧˥]

[ɓaː˨˦ ɓiəŋ˦]

Chập ngù bả biếng ni.

I hastily ran away once I saw the snake.


bả mướng

[ɓaː˨˩˧ mɨəŋ˧˥]

[ɓaː˨˦ mɨəŋ˦]

cần bả mướng


莪伯

宴退了推軍送妸
軍国如莪伯𬟼𬠫
Yến thôi lểu xoi quân sống á
Quân quốc như ngà bá mẩt mèng
After the feast, [he] sent the troops to escort her home
The troops are numerous like ants and bees

Nôm form of ngà bá (“spilled sesame; multitude”).


ngạ ba

[ŋaː˧˨ʔ ɓaː˧˧]

[ŋaː˩˧ ɓaː˦˥]


bá bảy

[ɓaː˧˥ ɓaj˨˩˧]

[ɓaː˦ ɓaj˨˦]

mốc slẩy bá bảy


我𠀧

伩跒沃垱押我𠀧

Lift one's legs and venture to where roads meet

Nôm form of ngạ ba (“three-way intersection; fork”).


bả slâư

[ɓaː˨˩˧ ɬəɯ˧˧]

[ɓaː˨˦ θəɯ˦˥]

From bả (“naive”) + slâư (“clear”). Compare Vietnamese trong sáng.

cần bả bả slâư


bả mu

[ɓaː˨˩˧ mu˧˧]

[ɓaː˨˦ mu˦˥]

pền bả mu


bạc pả

[ɓaːk̚˧˨ʔ paː˨˩˧]

[ɓaːk̚˩˧ paː˨˦]

From bạc (“paternal uncle”) + pả (“paternal aunt”).

com

Bạc pả mì rèng chầy lá.

paternal uncle and aunt, father's elder siblings


ngà bá

[ŋaː˧˨ ɓaː˧˥]


ban búm

[ɓaːn˧˥ ɓum˧˥]

Tua đếch ngòi ban búm.


bài nhài

[ɓaːj˧˨ ɲaːj˧˨]

[ɓaːj˩ ɲaːj˩]

bài nhài lai tuyện


bàn nhái

[ɓaːn˧˨ ɲaːj˧˥]

[ɓaːn˩ ɲaːj˦]

Bàn nhái nắm đảy pền fiệc.


bản co̱n

[ɓaːn˨˩˧ kɔn˩˩]

[ɓaːn˨˦ gʱɔn˧]

fiệc bản co̱n

villages and hamlets (generally speaking)


bông ban

[ɓəwŋ͡m˧˥ ɓaːn˧˥]

[ɓəwŋ͡m˦ ɓaːn˦]

From bông (“to swell; to bloom”) + ban (“husky; well-developed”).

Slao nóm bông ban.


bang bính

[ɓaːŋ˧˥ ɓïŋ˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓïŋ˦]

piếng phà bang bính


bang bít

[ɓaːŋ˧˥ ɓit̚˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓit̚˦]

xắt ám phjắc bang bít


pjom bái

[pʲɔm˧˥ ɓaːj˧˥]

[pʲɔm˦ ɓaːj˦]

Pjom bái slấy slon tạy

Pjom bái háo lai.


bạch ngạch

[ɓajk̟̚˧˨ʔ ŋajk̟̚˧˨ʔ]

[ɓajk̟̚˩˧ ŋajk̟̚˩˧]

chin phuối bạch ngạch


bang bjém

[ɓaːŋ˧˥ ɓʲɛm˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓʲɛm˦]

nung slửa bang bjém


báo đông

[ɓaːw˧˥ ɗəwŋ͡m˧˥]

[ɓaːw˦ ɗəwŋ͡m˦]

Presumably from báo (“boy”) + đông (“forest”).


báo léo

[ɓaːw˧˥ lɛw˧˥]

Hò tỉ pền báo léo dá.


bạt tầư

[ɓaːt̚˧˨ʔ təɯ˧˨]

[ɓaːt̚˩˧ dʱəɯ˩]

From bạt (“time; moment”) + tầư (“which”).

Bạt tầư tố tồng căn.


bạt toọc

[ɓaːt̚˧˨ʔ tɔk̚˧˨ʔ]

[ɓaːt̚˩˧ dʱɔk̚˩˧]

From bạt (“moment; time”) + toọc (“sole; alone”)

chin bạt toọc


bạt đeo

[ɓaːt̚˧˨ʔ ɗɛw˧˧]

[ɓaːt̚˩˧ ɗɛw˦˥]


bạt nẩy

[ɓaːt̚˧˨ʔ nəj˨˩˧]

[ɓaːt̚˩˧ nəj˨˦]

From bạt (“time”) + nẩy (“this”). Cognate with Thai บัดนี้ (bàt-níi), Lao ບັດນີ້ (bat nī).

Bạt nẩy nhẻn a.


bẳm

pja bẳm

bẳm nghiều

kềm bặng bẳm


bắc đẩn

[ɓak̚˧˥ ɗən˨˩˧]

[ɓak̚˦ ɗən˨˦]


bắc bử

[ɓak̚˧˥ ɓɨ˨˩˧]

[ɓak̚˦ ɓɨ˨˦]

phuối bắc bử


băng bại

[ɓaŋ˧˥ ɓaːj˧˨ʔ]

[ɓaŋ˦ ɓaːj˩˧]


bắc ten

[ɓak̚˧˥ tɛn˧˥]

bắc ten tứng cần


bắc ngắng

[ɓak̚˧˥ ŋaŋ˧˥]

[ɓak̚˦ ŋaŋ˦]

Te pây kha me̱n toỏng đút, nả bắc ngắng.

He tripped on his hair, his face twisted.


bặp

chin bặp


bẳn

bẳn hin

bẳn nả

bẳn slủng

bẳn men


bặng cạ

[ɓaŋ˧˨ʔ kaː˧˨ʔ]

[ɓaŋ˩˧ gʱaː˩˧]

bặng cạ pi̱ noọng khen kha


bắc bắm

[ɓak̚˧˥ ɓam˧˥]


bặng

quai bặng nộc ho


bát đíp

[ɓaːt̚˧˥ ɗip̚˧˥]

[ɓaːt̚˦ ɗip̚˦]


bắt pèng

[ɓat̚˧˥ pɛŋ˧˨]

[ɓat̚˦ bʱɛŋ˩]

From bắt (“expensive”) + pèng (“expensive”).

noọng bắt pèng


bẩu

bẩu khôm

bẩu van


bè bẹo

[ɓɛ˧˨ ɓɛw˧˨ʔ]

Mừ nắm hết tọ pác bè bẹo.

The hands don't work but the mouth criticizes.


bấu fă̱n

[ɓəw˧˥ fan˩˩]

From bấu (“not”) + fă̱n (“to accept; to endure”).

Hết pện nẩy ngo̱ bấu fă̱n.


bắm

bắm hẩư chào


bấu xa̱y

[ɓəw˧˥ saj˩˩]

Bấu xa̱y hết.

Bấu xa̱y pin mạy.


bấu mì

[ɓəw˧˥ mi˧˨]


bâư khẻ

[ɓəɯ˧˧ kʰɛ˨˩˧]

[ɓəɯ˦˥ kʰɛ˨˦]

From bâư (“leaf”) + khẻ, the latter ultimately from Chinese 契.


北稟

哢沃㗂高低北稟
Roọng oóc tiểng cao đê bắc bắm


bẩư

From Proto-Tai *ɓɤɰꟲ (“dumb”). Cognate with Lao ໃບ້ (bai), Shan မႂ်ႈ (māue), Thai ใบ้ (bâi).

khẩu hảo bẩư


ben boóc

[ɓɛn˧˥ ɓɔk̚˧˥]

[ɓɛn˦ ɓɔk̚˦]


bẻo bựt

[ɓɛw˨˩˧ ɓɨt̚˧˨ʔ]

[ɓɛw˨˦ ɓɨt̚˩˧]

tua đếch bẻo bựt

pú ké bẻo bựt


bẻo

Cáy bẻo mì lai pì.


鈈妙

󱷒鮅速㳥威困𬦹
雞東揌鈈妙困亲
Pya tất tốc roòng vai khổn tẻo
Cáy đông tầư bất riẹo khổn thân
A hoven's carp once fallen into a weir cannot return
A wild chicken once hit by a bird trap cannot go back


béc coóc

[ɓɛk̚˧˥ kɔk̚˧˥]

[ɓɛk̚˦ kɔk̚˦]

From béc (“to shoulder”) + coóc (“cheekbone”).

béc coóc pây liê̱u


bếnh

bếnh khỉ, bếnh neo

to force out with difficulty, in particular poop or pee


bên báng

[ɓen˧˥ ɓaːŋ˧˥]

[ɓen˦ ɓaːŋ˦]

From bên (“to fly”) + báng (“polatouche”). Literally, “to fly like a polatouche”.

Pài đăm, đếch bên báng mà rườn.

In the evening, the children hastily ran home.


bất rẹo

[ɓət̚˧˥ rɛw˧˨ʔ]

[ɓət̚˦ rɛw˩˧]

a trap for birds, consisting of a fishing rod and a trigger for lassos


bắp làng

[ɓap̚˧˥ laːŋ˧˨]

[ɓap̚˦ laːŋ˩]

tụp bát nưng khẩu bắp làng


bâm

Possibly borrowed from Proto-Vietic *ɓəm (“tray”).

bâm mạy chinh

bâm choòng

kin khẩu luôm bâm đeo

Alternative form of bôm (classifier bẳng)


bi bốc

[ɓi˧˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[ɓi˦˥ ɓəwk͡p̚˦]

bâư bi bốc


bíp bjáp

[ɓip̚˧˥ ɓʲaːp̚˧˥]

[ɓip̚˦ ɓʲaːp̚˦]

Mạy tăc bíp bjáp.


bí nhác

[ɓi˧˥ ɲaːk̚˧˥]

[ɓi˦ ɲaːk̚˦]

Ròi phéc bí nhác.


耒排

乖保斉𲎁𫚶臉𬐉
耒排仍禿𱻃湯獏
Quai bấu táy nộc ho kẻm đáng
Lo̱i pày nhằng thúc va̱ng thang mò
[One's] intelligence is no match for that of the black-throated laughingthrush
Occasionally, one even gets trapped in a snare made from cow's tails


bỉu bương

[ɓiw˨˩˧ ɓɨəŋ˧˥]

[ɓiw˨˦ ɓɨəŋ˦]


bỉu bót

[ɓiw˨˩˧ ɓɔt̚˧˥]

[ɓiw˨˦ ɓɔt̚˦]


bjắc

bjắc lục lan

tò thư tò bjắc căn tằng vằn


bjải bjác

[ɓʲaːj˨˩˧ ɓʲaːk̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ ɓʲaːk̚˦]


bjải bjét

[ɓʲaːj˨˩˧ ɓʲɛt̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ ɓʲɛt̚˦]


bjải lát

[ɓʲaːj˨˩˧ laːt̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ laːt̚˦]

Pẻng chuầy vjếc bjải lát.
Bánh giầy is mushy.


bỉu

Pjạ bỉu.

Nghé chúp bỉu.


bjải

Vài nhă̱m ngé mác ội bjải ooc.

The buffalo stomps on the guava, crushing it.


bjắt

bjắt cái tậu vai

bjắt tàng hẩư nă̱n


bjáp bjáp

[ɓʲaːp̚˧˥ ɓʲaːp̚˧˥]

[ɓʲaːp̚˦ ɓʲaːp̚˦]

Mạy tắc bjáp bjáp.


bjắc bjoi

[ɓʲak̚˧˥ ɓʲɔj˧˧]

[ɓʲak̚˦ ɓʲɔj˦˥]

Da̱ ké bjắc bjoi cần hết lặc.


bjể

bjể tứng lứp

bjể nặm khảu lứp toong

(literally, “to peel off layers of leaves for water to seep in”)

to make yourself vulnerable for others to exploit


bjào bjào

[ɓʲaːw˧˨ ɓʲaːw˧˨]

[ɓʲaːw˩ ɓʲaːw˩]

phuối tuyện bjào bjào


bjai

From Proto-Tai *ɓlaːjᴬ. Cognate with Nong Zhuang ndai, Thai ดาย (daai).

bjai râ̱y, nà


bjằng bjằng

[ɓʲaŋ˧˨ ɓʲaŋ˧˨]

[ɓʲaŋ˩ ɓʲaŋ˩]

Slủng féc bjằng bjằng.

Chang rườn phuối khua bjằng bjằng.

There were loud talks and laughters in the house.


bjép bjép

[ɓʲɛp̚˧˥ ɓʲɛp̚˧˥]

[ɓʲɛp̚˦ ɓʲɛp̚˦]

Phầy mẩy pá nhả phéc bjép bjép.

indicating a continuous, inconsistent crackling sound


修𫇥

隊娘湄天家修𫇥
To̱i nàng mừa thiên gia tu bjoóc


花㳌

朋朋歆花㳌香葱
Phứng phứng hom hoa cáp hương xông


bjúc

[ɓʲʊwk͡p̚˧˥]

Vài bjúc lị khảu sluôn.

The buffalo pushes the fence into the garden.


𫇥馬

春天節𫇥馬㶲烺
論句傳仁陵𪦸奇
Xuân thiên tiết bjoóc mạ ru̱ng rường
lâ̱n câu toẹn Nhân Lăng lục cá


bjoóc mạ

[ɓʲɔk̚˧˥ maː˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ maː˩˧]

a type of wild woody plant that blooms during spring


bjoóc ngần

[ɓʲɔk̚˧˥ ŋən˧˨]

[ɓʲɔk̚˦ ŋən˩]

From bjoóc (“flower”) + ngần (“silver; hibiscus”).


bjoóc nát

[ɓʲɔk̚˧˥ naːt̚˧˥]

[ɓʲɔk̚˦ naːt̚˦]

From bjoóc (“flower”) + nát (“Melastoma candidum”).

Melastoma candidum, used to symbolize worthlessness and cowardice


bỏn

Boong te tò bỏn căn.


bjoóc coi

[ɓʲɔk̚˧˥ kɔj˧˧]

[ɓʲɔk̚˦ kɔj˦˥]

From bjoóc (“flower”) + coi (“rose tree”).


tu bjoóc

[tu˧˧ ɓʲɔk̚˧˥]

[tu˦˥ ɓʲɔk̚˦]


búc bẩu

[ɓʊwk͡p̚˧˥ ɓəw˨˩˧]

[ɓʊwk͡p̚˦ ɓəw˨˦]


bjoóc ve

[ɓʲɔk̚˧˥ vɛ˧˧]

[ɓʲɔk̚˦ wɛ˦˥]

From bjoóc (“flower”) + ve (“hibiscus”).


bjùng bjùng

[ɓʲʊwŋ͡m˧˨ ɓʲʊwŋ͡m˧˨]

[ɓʲʊwŋ͡m˩ ɓʲʊwŋ͡m˩]

Cháo nặm thương phật bjùng bjùng.


bjốp bjốp

[ɓʲop̚˧˥ ɓʲop̚˧˥]

[ɓʲop̚˦ ɓʲop̚˦]

Mạy tắc bjốp bjốp.

imitates a loud, continuous cracking sound


bỏm bò

[ɓɔm˨˩˧ ɓɔ˧˨]


boóc cân

[ɓɔk̚˧˥ kən˧˥]

[ɓɔk̚˦ kən˦]

a can used to measure rice, beans, corn weighing about one catty


bjoóc ngậu

[ɓʲɔk̚˧˥ ŋəw˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ ŋəw˩˧]

From bjoóc (“flower”) + ngậu (“lotus plant”).


bjằn

bjằn oóc

têm bjằn


boóc

Au kỉ boóc?

Tua mạ kin hả boóc khẩu coóc.


pja be

[pʲaː˧˧ ɓɛ˧˧]

[pʲaː˦˥ ɓɛ˦˥]


bểu

bểu pác

Ăn mỏ bểu pay lẹo.

bểu pay pạng nưng


coóc bẻ

[kɔk̚˧˥ ɓɛ˨˩˧]

[kɔk̚˦ ɓɛ˨˦]


bể bốc

[ɓe˨˩˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[ɓe˨˦ ɓəwk͡p̚˦]


boọng

Me̱n phầy boọng.


boỏng pjạ

[ɓɔŋ˨˩˧ pʲaː˧˨ʔ]

[ɓɔŋ˨˦ bʱʲaː˩˧]


bốm

Mảy pàu xào bốm.


bọp

bọp pác cuôi


bốc nhác

[ɓəwk͡p̚˧˥ ɲaːk̚˧˥]

[ɓəwk͡p̚˦ ɲaːk̚˦]

nà bốc nhác


bôm toòng

[ɓom˧˥ tɔŋ˧˨]

[ɓom˦ dʱɔŋ˩]


boóng

boóng pja

boóng toọng


bồm bồm

[ɓom˧˨ ɓom˧˨]

Nặm tốc tát bồm bồm.

(onomatopoeia) Describes a loud and echoing sound

Slủng phéc bồm bồm.

(onomatopoeia) Describes a booming sound


slắc bó

[ɬak̚˧˥ ɓɔ˧˥]


pja bó

[pʲaː˧˧ ɓɔ˧˥]

[pʲaː˦˥ ɓɔ˦]


binh bút

[ɓïŋ˧˥ ɓut̚˧˥]

[ɓïŋ˦ ɓut̚˦]


bung bút

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɓut̚˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ ɓut̚˦]

Tua bung bút kin khỉ.


bót lẹo

[ɓɔt̚˧˥ lɛw˧˨ʔ]

[ɓɔt̚˦ lɛw˩˧]


tha bót

[tʰaː˧˧ ɓɔt̚˧˥]

[tʰaː˦˥ ɓɔt̚˦]

From tha (“eye”) + bót (“blind”). Compare Thai ตาบอด (dtaa-bɔ̀ɔt).

chung cần tha bót pây tàng


bơn

Tha bơn khửn fạ.


bộp bạp

[ɓop̚˧˨ʔ ɓaːp̚˧˨ʔ]

[ɓop̚˩˧ ɓaːp̚˩˧]

chin phuối bộp bạp


bủi

bủi mác pục


bống báng

[ɓəwŋ͡m˧˥ ɓaːŋ˧˥]

[ɓəwŋ͡m˦ ɓaːŋ˦]

lốc thúa tôm bống báng


bủng bút

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɓut̚˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɓut̚˦]


phăm bẩư

[pʰam˧˥ ɓəɯ˨˩˧]

[pʰam˦ ɓəɯ˨˦]

phăm bẩư tằng vằn


khuôn búa

[kʰuən˧˥ ɓuə˧˥]

[kʰuən˦ ɓuə˦]


khuôn buốt

[kʰuən˧˥ ɓuət̚˧˥]

[kʰuən˦ ɓuət̚˦]


mằn bủng

[man˧˨ ɓʊwŋ͡m˨˩˧]

[man˩ ɓʊwŋ͡m˨˦]


pja bú

[pʲaː˧˧ ɓu˧˥]

[pʲaː˦˥ ɓu˦]

tua pja bú chính


bủng búa

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɓuə˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɓuə˦]

From bủng (“water spinach”) + búa (“tube; pipe”).


buôi

From an earlier form of Vietnamese muôi.


bủng nặm

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ nam˧˨ʔ]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ nam˩˧]

From bủng (“water spinach”) + nặm (“water”).


non bủng

[nɔn˧˥ ɓʊwŋ͡m˨˩˧]

[nɔn˦ ɓʊwŋ͡m˨˦]

Nhăm tua non bủng, kha phoọc khẩn.

Step on a tea tussock moth and your legs will swell up.


bủng đông

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɗəwŋ͡m˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɗəwŋ͡m˦]


𬂇二

𬂇征徒𣖙壘𬂇二徒𣖙派

On the first lunar month, [one] gathers trees [to make] fences; on the second lunar month, [one] gathers trees [to make] dams

Bươn chiêng tò mạy lị, bươn nhi̱ tò mạy phai


𬂇腊

务春少𫖂𱣨棟皇
𬂇腊來𫡯𪜘北宮
Mùa xuân siểu nả lồm đông hoáng
Bươn lảp lai giàu phả bắc cung

Nôm form of bươn lạp (“a year's twelfth lunar month”).


班臘

考光󰋕班臘
Khảo quang phông bươn lạp
Khảo quang flowers bloom on the twelfth lunar month


𬂇征

𬂇征徒𣖙壘𬂇二徒𣖙派

Nôm form of bươn chiêng (“first lunar month of a year”).


bửng

đảy bửng phua đa rại

to continue being sulky knowing the husband's got one's back

to be at an advantage, usually followed up by stronger actions


bụp

bụp tốc lồng


bử

phuối bử


bửng hảy

[ɓɨŋ˨˩˧ haj˨˩˧]

[ɓɨŋ˨˦ haj˨˦]


bút bú

[ɓut̚˧˥ ɓu˧˥]


bứa nga̱u

[ɓɨə˧˥ ŋaw˩˩]

Râ̱y khảu tan bứa nga̱u bấu xoong.

We've been harvesting on the fields to the point of exhaustion and it's still not finished.


bươn chiêng

[ɓɨən˧˥ ciəŋ˧˥]

[ɓɨən˦ ciəŋ˦]


búp báp

[ɓup̚˧˥ ɓaːp̚˧˥]

[ɓup̚˦ ɓaːp̚˦]

tàng búp báp


bụt bụt

[ɓut̚˧˨ʔ ɓut̚˧˨ʔ]

[ɓut̚˩˧ ɓut̚˩˧]

Nặm bủn bụt bụt.

(onomatopoeia) indicates sound from a strong ejection


bươn nhuâ̱n

[ɓɨən˧˥ ɲwən˩˩]

[ɓɨən˦ ɲwən˧]

From bươn (“month”) + nhuâ̱n (“intercalary”).


bươn ết

[ɓɨən˧˥ ʔet̚˧˥]

[ɓɨən˦ ʔet̚˦]


bươn nhi̱

[ɓɨən˧˥ ɲi˩˩]


bươn lạp

head

bươn lạp (班臘, 𬂇腊)

tyz-noun

bươn lạp (班臘, 𬂇腊)

[ɓɨən˧˥ laːp̚˧˨ʔ]

[ɓɨən˦ laːp̚˩˧]


búng bính

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɓïŋ˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ ɓïŋ˦]

Pát nặm tên búng bính.


búng fạ

[ɓʊwŋ͡m˧˥ faː˧˨ʔ]

[ɓʊwŋ͡m˦ vaː˩˧]

From búng (“region; place”) + fạ (“sky”).


búng tô̱ng nà

[ɓʊwŋ͡m˧˥ təwŋ͡m˩˩ naː˧˨]

[ɓʊwŋ͡m˦ dʱəwŋ͡m˧ naː˩]

From búng (“region; spot”) + tô̱ng nà (“plain”).


búng slung

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɬʊwŋ͡m˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ θʊwŋ͡m˦]

From búng (“region; spot”) + slung (“high”).


bưởng

From Proto-Tai *C̥.bɯəŋꟲ (“side”). Cognate with Lao ເບື້ອງ (bư̄ang), Zhuang mbiengj, Thai เบื้อง (bʉ̂ʉang).

mưn bưởng


bjoóc bửa

[ɓʲɔk̚˧˥ ɓɨə˨˩˧]

[ɓʲɔk̚˦ ɓɨə˨˦]

a species of bindweed with white flowers


𬂇三

𫇥考結𬂇三
Bioóc khảo kết bươn sam
Khảo flowers bloom on the third lunar month

Nôm form of bươn slam (“a year's third lunar month”).


mác bửa

[maːk̚˧˥ ɓɨə˨˩˧]

[maːk̚˦ ɓɨə˨˦]

From mác (“fruit”) + bửa, the latter cognate with Vietnamese bứa.


bưa

Cognate with Isan บัว, Lao ບົວ (būa), Northern Thai ᨷ᩠ᩅᩫ, Khün ᨷ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦢ (ḃo), Tai Dam ꪚꪺ, Shan မူဝ် (mǒ), ဝူဝ် (wǒ), Phake မုဝ် (muw), Ahom 𑜈𑜥 (bū), Thai บัว (buua).


bươn sloong

[ɓɨən˧˥ ɬɔŋ˧˥]

[ɓɨən˦ θɔŋ˦]


bẳng bươn

[ɓaŋ˨˩˧ ɓɨən˧˥]

[ɓaŋ˨˦ ɓɨən˦]


bươn slam

[ɓɨən˧˥ ɬaːm˧˥]

[ɓɨən˦ θaːm˦]


bươn coòng

[ɓɨən˧˥ kɔŋ˧˨]

[ɓɨən˦ gʱɔŋ˩]

From bươn (“month”) + coòng (“to wait”).


bươn slíp

[ɓɨən˧˥ ɬip̚˧˥]

[ɓɨən˦ θip̚˦]


班三

𫇥𫰇󰋕班三速呂

My flower blooms late in the third lunar month


ca mả

[kaː˧˧ maː˨˩˧]

[kaː˦˥ maː˨˦]

Te đang slí hết ca mả.


ca rệp

[kaː˧˧ rep̚˧˨ʔ]


ca rộc

[kaː˧˧ rəwk͡p̚˧˨ʔ]

[kaː˦˥ rəwk͡p̚˩˧]

Me ca rộc, lục nàng tiên.


ca pát

[kaː˧˧ paːt̚˧˥]

The second element is cognate with Thai ปาด (bpàat).


ca đáng

[kaː˧˧ ɗaːŋ˧˥]

[kaː˦˥ ɗaːŋ˦]


ca đăm

[kaː˧˧ ɗam˧˥]


ca đác

[kaː˧˧ ɗaːk̚˧˥]

[kaː˦˥ ɗaːk̚˦]

chạn bặng ca đác

Đâư đông bố mì kỉ tua ca đác.


ca rạc

[kaː˧˧ raːk̚˧˨ʔ]

[kaː˦˥ raːk̚˩˧]


ca noóng

[kaː˧˧ nɔŋ˧˥]

[kaː˦˥ nɔŋ˦]

ca noóng kha

ca noóng mừng

anterior side of a joint, namely the elbow pit or the hock


khẩu ca

[kʰəw˨˩˧ kaː˧˧]

[kʰəw˨˦ kaː˦˥]

a species of late rice consisting of grains of different colors


lằng ca

[laŋ˧˨ kaː˧˧]


ca mèo

[kaː˧˧ mɛw˧˨]


ca cào

The second element is cognate with Bouyei waauz as well as the second syllable of Zhuang vumzvauz, Thai ค้างคาว (káang-kaao) and Lao ຄ້າງຄາວ (khāng khāo).

Tua ca cào đăm chắng bân.


ca lại

[kaː˧˧ laːj˧˨ʔ]

cảng ca lại


mác ca

[maːk̚˧˥ kaː˧˧]

From mác (“fruit”) + ca (“Oroxylum indicum”).

Oroxylum indicum
Oroxylum indicum#Translingual


ca linh

[kaː˧˧ lïŋ˧˥]

[kaː˦˥ lïŋ˦]

cần ca linh

hết ca linh

Pú cảng pjằng, mí cảng ca linh.

You're lying, you're not telling the truth.

Mì ca linh.


ca này

Pay ca này.

Ca này nhằng mì.


ca lang

[kaː˧˧ laːŋ˧˥]

[kaː˦˥ laːŋ˦]

Bố mì ca lang mon.

Ái kin ca lang.

Ca lang tò đây.


pja cá

[pʲaː˧˧ kaː˧˥]

[pʲaː˦˥ kaː˦]


cà khí

[kaː˧˨ kʰi˧˥]

Lục đếch cà khí xáu căn.

Children are picking a fight with each other.


cà rìa

[kaː˧˨ riə˧˨]


cà ro̱

[kaː˧˨ rɔ˩˩]

Tua nẩy cải cà ro̱.

Hết pện nhằng cà ro̱.


ca rại

[kaː˧˧ raːj˧˨ʔ]

Te hết pện ca rại.

Tuyện nẩy mì ca rại.


khẩu cạ

[kʰəw˨˩˧ kaː˧˨ʔ]

[kʰəw˨˦ gʱaː˩˧]


cà răng

[kaː˧˨ raŋ˧˥]

Chang tâ̱y mì ăn cà răng cải cộp.


cà rình

[kaː˧˨ rïŋ˧˨]

[gʱaː˩ rïŋ˩]

Khỏi phuối cà rình, nắm chư̱ phuối pjàng nau.

I'm telling the truth, not lying at all.


ca̱ điên

[kaː˩˩ ɗiən˧˥]

[gʱaː˧ ɗiən˦]

tồng căn ca̱ điên


ca̱ ngáng

[kaː˩˩ ŋaːŋ˧˥]

[gʱaː˧ ŋaːŋ˦]

Nòn ca̱ ngáng chang chường.

Khỏn hin nòn ca̱ ngáng chang tàng

A rock lies sprawling in the middle of the road.


ca̱ ngộc

[kaː˩˩ ŋəwk͡p̚˧˨ʔ]

[gʱaː˧ ŋəwk͡p̚˩˧]

The second element can be found in words like nghi ngộc, ngộc lộc, tẳng ngộc.

năng ca̱ ngộc


nộc hang cạ

[nəwk͡p̚˧˨ʔ haːŋ˧˥ kaː˧˨ʔ]

[nəwk͡p̚˩˧ haːŋ˦ gʱaː˩˧]


kén các

[kɛn˧˥ kaːk̚˧˥]


ca̱

cải ca̱ kếch

tắc ca̱ bjốp ca̱ bjáp

Morpheme added before syllables for augmentation


pja cài

[pʲaː˧˧ kaːj˧˨]

[pʲaː˦˥ gʱaːj˩]


khẩu cại rây

[kʰəw˨˩˧ kaːj˧˨ʔ rəj˧˧]

[kʰəw˨˦ gʱaːj˩˧ rəj˦˥]


cay này

Thúc kin cay này.


mác cại

[maːk̚˧˥ kaːj˧˨ʔ]

mác cại mí

mác cại khảm

mác cại lái


cạ cứ

[kaː˧˨ʔ kɨ˧˥]

[gʱaː˩˧ kɨ˦]


cải cộp

[kaːj˨˩˧ kop̚˧˨ʔ]


cài coọc

[kaːj˧˨ kɔk̚˧˨ʔ]

[gʱaːj˩ gʱɔk̚˩˧]

Hứa oóc hăn cài coọc lai.


cai cuổn

From cai + cuổn. Compare Vietnamese cai quản.

cai cuổn fiệc rườn


cáy khướng

[kaj˧˥ kʰɨəŋ˧˥]

[kaj˦ kʰɨəŋ˦]

From cáy (“chicken”) + khướng (“young female”).


cáy thướn

[kaj˧˥ tʰɨən˧˥]

From cáy (“chicken”) + thướn (“forest”).


cáy bản

[kaj˧˥ ɓaːn˨˩˧]


bjoóc mặn

[ɓʲɔk̚˧˥ man˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ man˩˧]


cáy mền

a species of chicken with spiky feathers


cạ ti̱nh

[kaː˧˨ʔ tïŋ˩˩]

[gʱaː˩˧ dʱïŋ˧]

From cạ (“to tell”) + ti̱nh (“to hear”).

Lục nắm cạ ti̱nh le̱ lục tăn.


cáy bjoóc mặn

[kaj˧˥ ɓʲɔk̚˧˥ man˧˨ʔ]

From cáy (“chicken”) + bjoóc mặn (“plum”).


cam chỉa

[kaːm˧˥ ciə˨˩˧]


cam slành

[kaːm˧˥ ɬajŋ̟˧˨]

From cam (“orange”) + slành, the latter borrowed from Vietnamese sành.


cáy đeng

[kaj˧˥ ɗɛŋ˧˥]


cáy nà

Tua cáy nà bố mì thang.


phi cáy

From phi (“ghost”) + cáy (“chicken”). Compare Vietnamese ma gà.

chicken ghost; a malicious spirit that follows attractive women around in Tày-Nùng folklore


lịn cáy

From lịn (“tongue”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's tongue”.


thang cáy

[tʰaːŋ˧˥ kaj˧˥]

From thang (“tail”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's tail”.

a lock of hair protruding from behind the turban that's typically found in Tày men


hon cáy

From hon (“comb (of a chicken)”) + cáy (“chicken”). Cognate with Thai หงอนไก่ (ngɔ̌ɔn-gài).

bjoóc hon cáy


pích cáy

[pïk̟̚˧˥ kaj˧˥]

From pích (“wing”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's wing”.

a pair of rafters that forms a triangular truss together with pe bôn for support of the roof


cáy khoa

From cáy (“chicken”) + khoa, the latter being a variant of sloa.

tua cáy khoa khao

Tua cáy khoa mì hang lì


pác cáy

From pác (“mouth”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's mouth”.

pác cáy lằm slủng


cải kếch

[kaːj˨˩˧ kəjk̟̚˧˥]


cải luông

[kaːj˨˩˧ luəŋ˧˥]

mì pổn cải luông

công đức cải luông


cam tổng

[kaːm˧˥ təwŋ͡m˨˩˧]


cam lòn

From cam (“mouth ache”) + lòn (“to nibble”).


cái hin

Thái Nguyên pây Hà Nội 80 cái hin.
From Thái Nguyên to Hà Nội is 80 kilometers.


cái có

[kaːj˧˥ kɔ˧˥]

From cái (“to place”) + có (“to build”).

cái có pền bản co̱n

cái có pền tuyện


càm

càm pây

càm kha

càm tàng


càm

càm khêm


càm

pác càm fầy, hang luây nặm

mouth holding fire, tail floating along water (riddle for the lamp)

Ma càm đúc.


càn sliểm

[kaːn˧˨ ɬiəm˨˩˧]

[gʱaːn˩ θiəm˨˦]

From càn (“shaft; carrying pole”) + sliểm (“pointy”).

a type of carrying pole with pointy ends for carrying bundles of wood or rice


cảng chá

[kaːŋ˨˩˧ caː˧˥]

[kaːŋ˨˦ caː˦]


cảng cỏ

[kaːŋ˨˩˧ kɔ˨˩˧]

[kaːŋ˨˦ kɔ˨˦]

Lai cần cảng cỏ bjằng bjằng.


pè can

[pɛ˧˨ kaːn˧˥]

a raft made from merging two smaller rafts


càn nặm

From càn (“shaft; carrying pole”) + nặm (“water”). Literally, “water-carrying pole”.

a shaft used to hold the teeth of a rake


cảng pjẻ

[kaːŋ˨˩˧ pʲɛ˨˩˧]

[kaːŋ˨˦ pʲɛ˨˦]

From cảng (“to talk”) + pjẻ (“reverse”).


cảng mja̱y

[kaːŋ˨˩˧ mʲaj˩˩]

to switch the rhymes (or also tones) of the syllables of a disyllabic word, similar to Vietnamese nói lái.


nộc cản toong

[nəwk͡p̚˧˨ʔ kaːn˨˩˧ tɔŋ˧˥]

[nəwk͡p̚˩˧ kaːn˨˦ tɔŋ˦]


cùng càng

[kʊwŋ͡m˧˨ kaːŋ˧˨]

[gʱʊwŋ͡m˩ gʱaːŋ˩]

dú cùng càng

pây cùng pây càng


ca̱n

ca̱n pàn pù thấu mu đông

to raid the forest to hunt down wild pigs


càn bết

[kaːn˧˨ ɓet̚˧˥]

From càn (“shaft; carrying pole”) + bết (“to fish”).


càn mạ

[kaːn˧˨ maː˧˨ʔ]


canh hấy

[kajŋ̟˧˥ həj˧˥]


cáo vá

cần cáo vá


cáng chà

[kaːŋ˧˥ caː˧˨]

From cáng (“branch”) + chà (“fallen; no longer attached to a tree”).


cáng lò

[kaːŋ˧˥ lɔ˧˨]


cảo xảo

[kaːw˨˩˧ saːw˨˩˧]

Boong khỏi dú nẩy cảo xảo pi̱ noọng lai.

Our presence here must have disturbed you all.


cáo quán

Hảo lai cáo quán chắng quá đảy kéo.

Nặm noòng thúm nà dá, cáo quán a.

The water flooded the fields, it's really tense.


ca̱o

ca̱o nẩy


còn cạng

[kɔn˧˨ kaːŋ˧˨ʔ]

[gʱɔn˩ gʱaːŋ˩˧]

háp còn cạng

unbalanced (of loads on a carrying pole)


coóng cảo

[kɔŋ˧˥ kaːw˨˩˧]

[kɔŋ˦ kaːw˨˦]


cắc kẹ

[kak̚˧˥ kɛ˧˨ʔ]

[kak̚˦ gʱɛ˩˧]


cắm bức

[kam˧˥ ɓɨk̚˧˥]


pẻng cao

[pɛŋ˨˩˧ kaːw˧˧]

[pɛŋ˨˦ kaːw˦˥]

From pẻng + cao, from Chinese 餅／饼 (bǐng) and Chinese 糕 (gāo), respectively.

a traditional pastry made by the Zhuang that spread to Tày-Nùng people


phjắc cát

[pʰʲak̚˧˥ kaːt̚˧˥]

phjắc cát pó khẩu

cabbage (Brassica oleracea var. capitata)

mằn phjắc cát

cabbage; mustard greens (Brassica oleracea)


cặm

Cognate with Lao ຄ້ຳ (kham), Lü ᦅᧄᧉ (kam²), Tai Dam ꪁꪾ꫁, Shan ၵမ်ႉ (kâ̰m), Ahom 𑜀𑜪 (kaṃ), Thai ค้ำ (kám).

cặm táng

to open and prop up a window with a stick to keep it opened

Co cuổi lừa cải, bấu cặm le̱ tắc

The banana tree has large bunches, it'll fall if we don't prop up.


ké căng

[kɛ˧˥ kaŋ˧˥]


căng kìa

[kaŋ˧˥ kiə˧˨]


lình căng

[lïŋ˧˨ kaŋ˧˥]


cắp pục

[kap̚˧˥ pʊwk͡p̚˧˨ʔ]

cắp pục chin đảy.


cắp pai

pước cắp pai