A

The first letter of the Tày alphabet, written in the Latin script.


車

役富貴古媒車拾

Nôm form of xa (“to search, to look for”).


nu

From Proto-Tai *ʰnuːᴬ. Cognate with Thai หนู (nǔu), Northern Thai ᩉ᩠ᨶᩪ, Lao ໜູ (nū), Tai Dam ꪘꪴ, Lü ᦐᦴ (ṅuu), Shan ၼူ (nǔu), Zhuang nou, Saek หนู่.


mi

From Proto-Tai *ʰmwɯjᴬ (“bear”). Cognate with Thai หมี (mǐi), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩦ, Lao ໝີ (mī), Lü ᦖᦲ (ṁii), Tai Dam ꪢꪲ, Shan မီ (mǐi), Ahom 𑜉𑜣 (mī), Zhuang mui, Nong Zhuang mue, Bouyei moil. Compare Old Chinese 羋 (*meʔ).


ba

xu ba


bam

Lâ̱ư nà mì lai búng bam.

The fields have a lot of indented areas.


ban

Cognate with Lao ບານ (bān), Thai บาน (baan).

slao ban

bâư ban


bo

bo mảy

bo làng


乾

世間湛㵊每門
𫪄才咭色退乾㐌𠱝

Thế gian sẳm suổi mọi mòn
Ghen tài ghẻt sắc thói càn đạ quen

Filthy acts abound in this world:
Jealousy of talent, hatred for looks, habits of debauchery, all familiar

Nôm form of càn (“perverse; debauched”).


别

了革塘革𡊰别管


博

寸太曾注博姑姨


印

印三宝谷師

seal of the Three Jewels, head of all monks


各

各𫰇咳各娘


否

斉福否欣坪


咳

各𫰇咳各娘


咹

安腩𫭻咹奏

Nôm form of ăn (“Used for inanimate things that lack specific classifiers”).


坢

𫰴新𫰴漯坢

stupid girls are those who idle between villages


垓

納𱑼郎晋𱐍江垓

The offering trays already given and you're still at the veranda


埃

𫡲百祥仙埃

There's a fairy leaning on each of the five hundred windows.

律凳𱏄𪫆埃


奧

尋啉奧啉爺

Weaving to the point of forgetting one's uncles

Nôm form of áo (“paternal aunt, younger brother”).


娜

Nôm form of na̱ (“maternal aunt, second wife”).


弼

咪息弼麻余

Nôm form of bắt (“a unit of dry measure”).


扁

七眉扁𦙫眉咀


按

度𫠯保按啓

Can no longer count the steps taken when going down

𨀎𪪈開帝𱍭按鉼


摆

身𫰇眉堆摆帝快


本

𱐍略本押伴略𫶾

If you want to live, choose a place; if you want to make friends, choose people

本眉官栈眉棟

Every village has a leader, every floor has pillars


案

每𨮍𫡲咟間代来
分能達𫠯大[⿱那不]案

Mọi bôm hả pác cha̱n ta̱i lai
Phấn nâng tặt lồng đai ná án

Each tray with five hundred dishes already aplenty
One part more placed down, no counting


橄

欥坚低伩󰯙媒坎橄


歌

𨑮汨娘盆柳峒歌

Nôm form of cà (“to choke; to be clogged”).


湄

Nôm form of mừa (“to come back, to die”).


燵

đướt đướt#Tày


班

姪姪如𱜢𫇥曾班

Colorful like flowers that have not yet bloomed


盖

淰曾盖叭芮坚艾

Water can be led home with gutters for ease of drinking


矇

Nôm form of mu̱ng (“to look at; to watch; to look after”).


符

吟符散對𱣨边法

The spells faded with the wind, casting a charm


粑

律𪫆粑曾筩


脿

疑个𫪄斉脿斉肥

I thought smoking opium would make you fat and stout


花

hoa (romanization)
hoà (romanization)
và (romanization)

迕泣𫡱𫰇弍害花

Meeting two beautiful girls picking flowers


蕡

否平喑蕡大棟

Ten pieces of capon doesn't equal a taro


裒

笠𱒢審𫡱𫢍帝裒

Nôm form of bấu (“indicates a yes-no question”).


角

本󰝧角欄登


解

Nôm form of cha̱i (“rest;take a break”).


賒

𫢋嗺燕九重𫠯賒


mu

From Proto-Tai *ʰmuːᴬ (“pig”). Cognate with Thai หมู (mǔu), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩪ, Lao ໝູ (mū), Lü ᦖᦴ (ṁuu), Tai Dam ꪢꪴ, Shan မူ (mǔu), Ahom 𑜉𑜥 (mū), Zhuang mou, Bouyei mul.


鈈

枚𣦍立竹𣦍如鈈

An Honest Mai meets an honest Trúc like fishhooks


阁

保聀塘𫠯𪫆宮阁


隘

书𫢍發每隘


音

𫰤蘆生𪦸音邊𱖨


am

mỏ khảu bặng chảo am

the rice in the pot is overly soft like soup

overly soft and sticky from having too much water; pasty; viscid; clammy; soggy


tu

From Proto-Tai *tuːᴬ. Cognate with Thai ตู (dtuu), Northern Thai ᨲᩪ, Lao ຕູ (tū), Lü ᦎᦴ (ṫuu), Tai Dam ꪔꪴ, Shan တူ (tǔu), Tai Nüa ᥖᥧ (tu), Ahom 𑜄𑜥 (tū), Zhuang dou.


bom

bom đếch pin mạy

to nudge the children into climbing trees

bom cần tò fật


ay

From Proto-Tai *ʔajᴬ (“to cough”). Cognate with Northern Thai ᩋᩱ, Lao ໄອ (ʼai), Lü ᦺᦀ (˙ʼay), Shan ဢႆ (ʼǎi), Tai Nüa ᥟᥭ (ʼay), Aiton ဢႝ (ʼay), Ahom 𑜒𑜩 (ʼay), Zhuang ae, Saek ไอ๋, Thai ไอ (ai).

cog

Lü ᦺᦀ (˙ʼay)

da ay

ay oóc lượt

ay oóc ngạp

ay khảu bẳng

to cough into a tube (in fear of it being too noisy)

ay mí oóc ngạp

ay bấu oóc pác

tầư lồm đảng, me̱n ay

They caught the cold wind so they coughed.


slam

From Proto-Tai *saːm. From Middle Chinese 三 (MC sam|samH). Cognate with Thai สาม (sǎam), Northern Thai ᩈᩣ᩠ᨾ, Lao ສາມ (sām), Lü ᦉᦱᧄ (ṡaam), Tai Dam ꪎꪱꪣ, Shan သၢမ် (sǎam), Tai Nüa ᥔᥣᥛᥴ (sáam), Ahom 𑜏𑜪 (saṃ), Bouyei saaml, Zhuang sam.


bung

a type of slatted baskets to carry clothes and books


án

From Proto-Tai *ʔaːnᴮ (“to recite”). Cognate with Northern Thai ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ, Lao ອ່ານ (ʼān), Tai Dam ꪮ꪿ꪱꪙ, Lü ᦀᦱᧃᧈ (˙ʼaan¹), Shan ဢၢၼ်ႇ (ʼàan), Ahom 𑜒𑜃𑜫 (ʼan), Thai อ่าน (àan). Compare Khmer អាន (ʼaan).

Lao ອ່ານ (ʼān)

Lü ᦀᦱᧃᧈ (˙ʼaan¹)

Mí chắc kỉ lai, án còi.

Nòn phồm án vài, nòn ngai án khẩu

Lie prone to count the buffaloes, lie supine to count the grains

to count (one by one); to number; to enumerate


búa

búa slủng


boi

boi khỉ xu


bót

From Proto-Tai *ɓoːtᴰ. Cognate with Lao ບອດ (bǭt), Northern Thai ᨷᩬᨯ, Lü ᦢᦸᧆᧈ (ḃoad¹), Shan မွတ်ႇ (màut) or ဝွတ်ႇ (wàut), Ahom 𑜈𑜨𑜄𑜫 (bot), Thai บอด (bɔ̀ɔt). Compare Proto-Austronesian *buCa (whence Malay buta and Hiligaynon buta).

Lü ᦢᦸᧆᧈ (ḃoad¹)

Nghé bắp mì lo̱i mặt bót.


bàn

bàn đuổi căn


花魁

Nôm form of hoa khôi (“a beautiful female”).


mác

From Proto-Tai *ʰmaːkᴰ (“fruit”). Cognate with Thai หมาก (màak), Lao ໝາກ (māk), Northern Thai ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ, Khün ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ, Lü ᦖᦱᧅ (ṁaak), Shan မၢၵ်ႇ (màak), Ahom 𑜉𑜀𑜫 (mak), Zhuang mak. Compare Proto-Be *maːkᴰ².


bái

pay (kin) bái

bái nà, bái râ̱y

an occasion where neighbors gather to work on something together


bì

tò bì căn


ám

ám chin

ám khẩu

ám nặm

ám thương

ám nựa

ám ỉ

Indicates pieces, sips or a mouthful of something


cáo

cáo niểng lếch


nà

From Proto-Tai *naːᴬ (“paddy field”). Cognate with Northern Thai ᨶᩣ, Lao ນາ (nā), Lü ᦓᦱ (naa), Shan ၼႃး (náa), Ahom 𑜃𑜠 (na) or 𑜃𑜡 (nā), Zhuang naz, Bouyei naz, Thai นา (naa).

râ̱ư nà cằn khuổi

hết nà

律󰝧道𪽖𪡯点具


cang

cang to nặm


cải

cần cải

hết cải

dú cải

tàng cải

nà cải

Mạy chắn cải.

Âu ăn cải, tả ăn ỉ.

Take the big one and discard the small one.


quả

pây hắp nặm quả dào phjắc

Pây háng quả dương lục nhình pền khẩy

to visit the sick daughter on the way to the market

Pây au fừn quả ngòi râ̱y

to visit the fields while collecting the firewood


có

mác có pền


bố

From Proto-Tai *boːᴮ (“not (strong 2)”). Cognate with Isan บ่, Lao ບໍ່ (bǭ), Thai บ่ (bɔ̀ɔ).

Bố đảy cảng; bố đảy còi.


muối

muối da

muối dài

muối mác ngận

奔否送𧵑速𠳨濐庒眉

Heaven does not give us things for free, we must work to our sweats to have those.

模𬚌仍眉𠳨欥文

丿𠳨莪妄圩岊

A grain of sesame missed, an entire rock mountain disfigured.


bắp

bưa bắp

sluôn bắp

bắp nua

bắp chăm

bắp lương

bắp đeng

đúc bắp

pjỏn bắp

to separate the corn kernels from the cob

kin khẩu bắp


bầu

Nă̱m bầu bươn cẩu


bắc

cò mì bắc

nả bắc

wrinkled; with one's mouth twisted as if about to cry


bắc

tò bắc căn

bắc tong, bắc tậu

Au lệp mừ bắc ngòi mác slúc xằng.

Press it with your hands to see if the fruit's ripe.

to pinch; to press down on or into something; to plant on the earth

slưa bắc.


quá

Quá rườn te pây liê̱u

Quá dương rườn

Pây háng mà quá rườn pằng dạu luâ̱y

Drop in on a friend while returning from the market

to come to something or somebody; to drop in on somebody


xai

Khẩu mẩu xai mác lịch


cần

From Proto-Tai *ɢwɯnᴬ. Cognate with Thai คน (kon), Northern Thai ᨤᩫ᩠ᨶ, Lao ຄົນ (khon), Tai Dam ꪶꪁꪙ, Lü ᦅᦳᧃ (kun), Shan ၵူၼ်း (kúun), Tai Nüa ᥐᥨᥢᥰ (kön), Ahom 𑜀𑜤𑜃𑜫 (kun), Bouyei wenz, Zhuang vunz, Zuojiang Zhuang koenz.


cặn

From Proto-Tai *ɡalꟲ (“to squeeze”). Cognate with Nong Zhuang jenj, Thai คั้น (kán).

cặn cò

cặn mừ cặn kha

to press one's hands and feet (for better blood flow)

cặn pủn

cặn đin


bơi

bơi lừa

bơi rèng

bơi pè


cằm

From Proto-Tai *ɡamᴬ (“bite (n.); speech”). Cognate with Ahom 𑜁𑜪𑜨 (khäam), Northern Thai ᨣᩴᩤ, Lao ຄຳ (kham), Lü ᦅᧄ (kam), Thai คำ (kam).

cằm đin tây


ả

From Proto-Tai *ʔaːꟲ. Cognate with Thai อ้า (âa).

ả tu

ả pác

ả kha

ả mừ

to open; to spread (one's legs or hands); to straddle


thú

Compare Lao ຖູ່ (thū), Northern Thai ᨳᩪ᩵, Khün ᨳᩪ᩵, Lü ᦏᦴᧈ (ṫhuu¹), Shan ထူႇ (thùu).

Lü ᦏᦴᧈ (ṫhuu¹)


bắt

bắt mỏ lẩu


mùa

mùa mồm

mùa slau tan

下界𠉸求𫯊

On Earth, the people pray for good harvest.


chết

From Proto-Tai *cetᴰ (“seven”), from Chinese 七 (MC tshit, “seven”). Cognate with Thai เจ็ด (jèt), Lao ເຈັດ (chet), Lü ᦵᦈᧆ (ṫsed), Tai Dam ꪹꪊꪸꪒ, Shan ၸဵတ်း (tsáet), Tai Nüa ᥓᥥᥖᥱ (tsět), Ahom 𑜋𑜢𑜄𑜫 (chit), Bouyei xadt, Zhuang caet, Nong Zhuang jiat.


bằng

chỉa bằng

đảy bằng


bóp

bóp nà


ngù

From Proto-Tai *ŋwɯːᴬ (“snake”). Cognate with Thai งู (nguu), Northern Thai ᨦᩪ, Lao ງູ (ngū), Lü ᦇᦴ (nguu), Tai Dam ꪉꪴ, Shan ငူး (ngúu), Tai Nüa ᥒᥧᥰ (ngü), Ahom 𑜂𑜥 (ṅū), Bouyei ngeaz, Zhuang ngwz, Nong Zhuang nguz, Saek งั๊ว.


căm

From Proto-Tai *kamᴬ (“to hold in the closed hand”). Cognate with Northern Thai ᨠᩣᩴ, Khün ᨠᩣᩴ, Lao ກຳ (kam), Lü ᦂᧄ (k̇am), Shan ၵမ် (kǎm), Phake ကံ (kaṃ), Ahom 𑜀𑜪 (kaṃ), Nong Zhuang gaem, Zhuang gaem, Saek กั๋ม, Thai กำ (gam).

inh

căm phjắc

căm khẩu nua rây

Indicates a handful, a fistful or a bundle of something


cưa

From Proto-Tai *klwɯəᴬ (“salt”). Cognate with Thai เกลือ (glʉʉa), Northern Thai ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ, Lao ເກືອ (kư̄a), Tai Dam ꪹꪀ, Shan ၵိူဝ် (kǒe), Tai Nüa ᥐᥫ (koe), Ahom 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (küw), Nong Zhuang gow, Zhuang gyu. Compare also Lakkia kjie⁵¹.


mướt

nả mướt


mụt

Thai mụt!


bảo

Borrowed from Vietnamese bảo. Doublet of pảo.

mặt bảo


xác

xác khẩu slan

xác cưa


chả

tua cáy te thai chả pây dá


bứa

Cognate with Lao ເບື່ອ (bư̄a), Zhuang mbwq, Nong Zhuang mbowq, Thai เบื่อ (bʉ̀ʉa).

cog

Lao ເບື່ອ (bư̄a)

Thai เบื่อ (bʉ̀ʉa)

Kin bứa dá.

Táng dú hăn bứa.


muộn

From Proto-Tai *mwɯːnꟲ. Cognate with Lao ມ້ວນ (mūan), Thai ม้วน (múuan).

muộn khóa


mụp

nặm mụp lồng


phân

From Proto-Tai *C̥.wɯnᴬ. Cognate with Thai ฝน (fǒn), Northern Thai ᨺᩫ᩠ᨶ, Lao ຝົນ (fon), Tai Dam ꪶꪠꪙ, Lü ᦚᦳᧃ (ḟun), Shan ၽူၼ် (phǔun) or ၾူၼ် (fǔun), Ahom 𑜇𑜤𑜃𑜫 (phun), Zhuang fwn, Nong Zhuang paen, Saek หวึ่น.
Compare Southern Kam bienl, Sui fenl, Proto-Be *pʰunᴬ¹, Hlai fun.

Lü ᦚᦳᧃ (ḟun)


bỏ

bỏ thú


bủa

bủa tân


cắp

cắp cuổi


nạn

Perhaps related to na̱n, which could be the normal reflex from Middle Chinese 災難 (MC tsoj nanH), while the former is borrowed indirectly via Vietnamese nạn.

送百难三灾𨑤走


nạo

áp khẩu nẩy mì slam nạo


vằn

From Proto-Tai *ŋwanᴬ. Cognate with Thai วัน (wan), Northern Thai ᩅᩢ᩠ᨶ, Lao ວັນ (wan), Lü ᦞᧃ (van), Shan ဝၼ် (wǎn), Tai Nüa ᥝᥢᥰ (wän), Tai Dam ꪫꪽ, Ahom 𑜈𑜃𑜫 (ban), Zhuang ngoenz, Bouyei ngonz or nguanz, Zuojiang Zhuang vaenz. Compare Sui vanl, Proto-Be *vɨnᴬ², Proto-Hlai *hŋwən.


vằn

From Proto-Tai *ɣwanᴬ. Cognate with Thai ควัน (kwan), Lao ຄວັນ (khuan), Northern Thai ᨤ᩠ᩅᩢᩁ, Khün ᨣ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ, Lü ᦩᦸᧃ (xwoan) or ᦆᦸᧃ (xoan), Shan ၵႂၢၼ်း (kwáan), ၵွၼ်း (káun), ၵႂၼ်း (kwán), or ၵၼ်း (kán), Tai Nüa ᥑᥩᥢᥰ (xöan) or ᥐᥩᥢᥰ (köan), Tai Dam ꪁꪺꪙ, Ahom 𑜁𑜨𑜃𑜫 (khon), Saek กฺ๊อน.


cắc kè

[kak̚˧˥ kɛ˧˨]

Compare Vietnamese cắc kè, Thai ตุ๊กแก (dtúk-gɛɛ).


cáy

cáy bản

cáy đông

hon cáy

pác cáy

Cáy tò tỏ căn.

Cáy oóc kháy.


ấn

Ấn ngòi lẹo kỉ lai chèn.


bên

From Proto-Tai *ɓilᴬ (“to fly”). Cognate with Lao ບິນ (bin), Northern Thai ᨷᩥ᩠ᨶ, Lü ᦢᦲᧃ (ḃiin), Shan မိၼ် (mǐn) or ဝိၼ် (wǐn), Tai Dam ꪚꪲꪙ, Ahom 𑜉𑜢𑜃𑜫 (min), 𑜉𑜢𑜐𑜫 (miñ) or 𑜈𑜢𑜃𑜫 (bin), Thai บิน (bin), Zhuang mbin. Compare Proto-Be *vinᴬ¹.

Nộc bên khảu đông.

Ca bên tốc, nộc bên thai.

Lồm bên bâư slửa.


slí

From Proto-Tai *siːᴮ. From Middle Chinese 四 (MC sijH). Cognate with Thai สี่ (sìi), Northern Thai ᩈᩦ᩵, Lao ສີ່ (sī), Lü ᦉᦲᧈ (ṡii¹), Tai Dam ꪎꪲ꪿, Shan သီႇ (sìi), Tai Nüa ᥔᥤᥱ (sǐ), Ahom 𑜏𑜣 (sī), Bouyei sis, Zhuang seiq.

Lü ᦉᦲᧈ (ṡii¹)


bén

bén hiu

bén bát slủng


bộ

bộ tàng

bộ pại

bộ nưa

bộ tầư


㳌

深玉㳌遙扠𬴫選燵

I bathed at the lake of gem, dishevelled my hair to be dried under the sunlight.


㳍

分欣㳍淰𬰘


䏾

父苦登痴父眉登䏾

The poor [have] clogged noses, the rich [have] enlarged noses


bậy bạ

[ɓəj˧˨ʔ ɓaː˧˨ʔ]

[ɓəj˩˧ ɓaː˩˧]


mươi

Inherited from Proto-Tai *ʰmɯəjᴬ. Cognate with Thai เหมือย.

cuổi thai mươi

Mươi lồng tót lai.


đít

Inherited from Proto-Tai *ɓliːtᴰ (“to snap”). Cognate with Thai ดีด (dìit) and Tai Dam ꪒꪲꪒ.


xiên

From Chinese 千 (MC tshen). Cognate with Zhuang cien, Bouyei xianl.


mự

From Proto-Tai *mwɯːꟲ (“day”). Cognate with Northern Thai ᨾᩨ᩶, Lao ມື້ (mư̄), Lü ᦙᦹᧉ (mue²), Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e), Thai มื้อ (mʉ́ʉ).

cog

Shan မိုဝ်ႉ (mṵ̂e)

Thai มื้อ (mʉ́ʉ)

vằn sloong mự

half a day, session, event, time, period


bạt

Cognate with Thai บัด (bàt), Lao ບັດ (bat).

bạt khửn bạt lồng


căn

From Proto-Tai *kanᴬ (“each other; together”). Cognate with Lao ກັນ (kan), Lü ᦂᧃ (k̇an), Shan ၵၼ် (kǎn), Ahom 𑜀𑜃𑜫 (kan), Thai กัน (gan).

inh

pang căn

đuổi căn

táy căn


quạc

Bâư slửa quạc tàng mây

Piếng pản quạc

Nà lẹng phéc quạc


pêt

From Proto-Tai *pitᴰ. Cognate with Thai เป็ด (bpèt), Northern Thai ᨸᩮᩢ᩠ᨯ, Khün ᨸᩮ᩠ᨯ, Lao ເປັດ (pet), Lü ᦵᦔᧆ (ṗed), Tai Dam ꪹꪜꪸꪒ, Shan ပဵတ်း (páet), Tai Nüa ᥙᥥᥖᥱ (pět), Ahom 𑜆𑜢𑜄𑜫 (pit), Zhuang bit, Bouyei bidt. Compare Proto-Be *ɓitᴰ¹, Southern Kam badl or bedl, Old Chinese 鴄 (OC *pʰid).

cog

Lü ᦵᦔᧆ (ṗed)


bùa

khoen bùa

tả bùa hầư chào


nả

From Proto-Tai *ʰnaːᶜ (“face”). Cognate with Northern Thai ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ, Lao ໜ້າ (nā), Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²), Tai Dam ꪘ꫁ꪱ, Shan ၼႃႈ (nāa), Tai Nüa ᥘᥣᥲ (làa) or ᥢᥣᥲ (nàa), Ahom 𑜃𑜠 (na) or 𑜃𑜡 (nā), Zhuang naj, Thai หน้า (nâa).

Lü ᦐᦱᧉ (ṅaa²)

nả lài thổ cẩm

(art, drawing, painting, design) pattern


bôn

From Proto-Tai *ɓɯnᴬ (“sky; heaven”). Cognate with Northern Thai ᨷᩫ᩠ᨶ, Lao ບົນ (bon), Lü ᦥᦳᧃ (bun) or ᦢᦳᧃ (ḃun), Shan ဝူၼ် (wǔun) or မူၼ် (mǔun), Zhuang mbwn, Bouyei mbenl, Saek บึ๋น, Thai บน (bon).

Chúa Bôn

pú bôn

bôn đin

bôn khả fạ khiếc

Nưa bôn mì me̱ bjooc.

Bôn cháu chắng hết đảy.


安分

安分許將來后代

Nôm form of an phận (“to be content, to submit one's fate”).


cẳng

cẳng hin


bôm

tọn bôm

bôm chè

bôm khẩu cẩu cần

cáy tốc bôm khẩu slan


búng

dú búng pù pài


chải

ái chái

with all one's might
with all one's might

with all one's might, with all one's strength


chải

chải lẹo hảo lai

chải bứa

to relieve sadness (literally to spend the sadness away)

祥𱽗嘺模欽解𢗌

Like simply chewing betels to relieve sadness.

chải bấu nhi̱n


chải

hết chải


bẻ

From Proto-Mon-Khmer *bəɓeʔ (“goat”), of onomatopoeic origin. Cognate with Khmer ពពែ (pɔɔpɔpɛɛ), Mon ဗ္ၜေံ, Nyah Kur แพะ, Chong แพ่ะ, Thai แพะ (pɛ́).

bẻ xảu

bẻ xeng

dú đai bặng bẻ bấu pjoóc.

Nồm tu bẻ kin van.

The milk that the kid (baby goat) drinks is sweet.


cạn

khỉ tắc ne̱o cạn

to make an effort to the point of exhaustion


hốc

From Proto-Tai *krokᴰ (“six”). From Chinese 六 (OC *ruɡ, “six”). Cognate with Thai หก (hòk), Northern Thai ᩉᩫ᩠ᨠ, Lao ຫົກ (hok), Lü ᦷᦠᧅ (ḣok), Tai Dam ꪶꪬꪀ, Shan ႁူၵ်း (húuk), Tai Nüa ᥞᥨᥐᥱ (hǒk), Ahom 𑜍𑜤𑜀𑜫 (ruk), Bouyei rogt, Zhuang roek or loeg, Nong Zhuang choak.

Lü ᦷᦠᧅ (ḣok)


mụn

căm mụn

the night of the day two days after tomorrow

two days after tomorrow
two days after tomorrow


hên

From Proto-Tai *ʰɲelᴬ (“civet cat”). Cognate with Isan เหง็น, Lao ເຫງັນ (ngen) or ເຫັນ (hen), Lü ᦠᦲᧃ (ḣiin), Tai Dam ꪹꪐꪸꪙ, Shan ႁဵၼ် (hǎen), Tai Nüa ᥞᥥᥢᥴ (hén), Ahom 𑜑𑜢𑜃𑜫 (hin), Thai เห็น (hěn).


xài

Ultimately from Chinese 財 (MC dzoj, “money”).

slống xài

fát xài


ẩm

ẩm nặm chè


mương

head

mương (⿰氵⿱丷⿷匚八)

tyz-noun

mương (⿰氵⿱丷⿷匚八)

From Proto-Tai *ʰmɯəŋᴬ (“ditch”). Cognate with Lao ເໝືອງ (mư̄ang) and Thai เหมือง (mʉ̌ʉang). Also compare Vietnamese mương.

Hắp phai tào mương

Khảm đảy kha ta̱ bấu quá đảy kha mương

To be able to cross the river but unable to cross the ditch


cột

From Proto-Tai *ɡotᴰ. Cognate with Lao ຂົດ (khot), Lü ᦷᦅᧆ (kod), Thai คด (kót).


nát

bjoóc nát


xáy

From Proto-Tai *qraj (“egg”). Cognate with Thai ไข่ (kài), Northern Thai ᨡᩱ᩵ (khai), Lao ໄຂ່ (khai), Tai Dam ꪼꪎ꪿, Lü ᦺᦃᧈ (ẋay¹), Shan ၶႆႇ (khài), Khamti ၵဲ, Ahom 𑜁𑜩 (khay), Bouyei jais, Zhuang gyaeq. Compare Sui geis (“egg”) and Southern Kam geiv (“egg”).

cog

Lü ᦺᦃᧈ (ẋay¹)


báng

pây pện báng bên

hảy pện báng

Tu báng moòng mì cần thai

Whenever a polatouche cries, a person dies

Tu báng mì sloong pích năng


cắm

lộm nả cắm


moóc

Inherited from Proto-Tai *ʰmoːkᴰ. Cognate with Thai หมอก (mɔ̀ɔk), Lao ໝອກ (mǭk), Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹), Tai Dam ꪢꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), Zhuang mok, Bouyei mogt, Saek ม̄อก.

Lü ᦖᦸᧅᧈ (ṁoak¹)


bại

bại co khẩu

bại cần pây tô̱ng

bại noọng chứ bại cằm slấy


nhả

From Proto-Tai *ʰɲɯəꟲ (“grass”). Cognate with Thai หญ้า (yâa), Northern Thai ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ, Lao ຫຍ້າ (nyā), Lü ᦊᦱᧉ (ẏaa²), Tai Dam ꪐ꫁ꪱ, Shan ယိူဝ်ႈ (yōe), ယႃႈ (yāa), Tai Nüa ᥕᥫᥲ (yòe), ᥕᥣᥲ (yàa), Phake ယႃ (yā), Ahom 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (jʸüw), 𑜊𑜠 (jʸa), 𑜊𑜡 (jʸā), 𑜐𑜠 (ña), Bouyei nyal, Zhuang nywj, Nong Zhuang nyaj, Zuojiang Zhuang yaj.

Lü ᦊᦱᧉ (ẏaa²)


bôi

bôi tắc nặm keng


nạc

From Proto-Tai *naːkᴰ. Cognate with Thai นาก (nâak), Lao ນາກ (nāk), Ahom 𑜃𑜀𑜫 (nak), Zhuang nag.

tua nạc slon lục nạc đăm pja

[like] an otter teaching a child otter fishing


khẩu

From Proto-Tai *C̬.qawꟲ (“rice”), from Austroasiatic (Sagart, 2003), compare Proto-Mon-Khmer *rk[aw]ʔ (“husked rice”). Cognate with Northern Thai ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (xao), Isan เข่า or เข้า, Southern Thai ค้าว, Lao ເຂົ້າ (khao), Lü ᦃᧁᧉ (ẋaw²), Tai Dam ꪹꪄ꫁ꪱ, Shan ၶဝ်ႈ (khāo), Tai Nüa ᥑᥝᥲ (xàw), Phake ၵွ် (khaw), Ahom 𑜁𑜧 (khaw), 𑜁𑜨𑜧 (khow), Burmese ကောက် (kauk) or 𑜁𑜧𑜈𑜫 (khaww), Nùng khàu, Zhuang haeux, Saek เกฺา, Thai ข้าว (kâao).

Lü ᦃᧁᧉ (ẋaw²)


cản

Cẩn cản pây hâư?


phả

From Proto-Tai *ʰwɯəꟲ (“cloud”). Cognate with Thai ฝ้า (fâa), Northern Thai ᨺ᩶ᩣ, Khün ᨺ᩶ᩣ, Lao ຝ້າ (fā) or ເຝື້ອ (fư̄a), Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²), Shan ၽႃႈ (phāa) or ၾႃႈ (fāa), Zuojiang Zhuang paj, Bouyei veac, Saek เวี̂ย.

Lü ᦚᦱᧉ (ḟaa²)


cạm

Khay cạm oóc chắng chung xe pây đảy.

Open the gateway so I can take the motorbike out.


bạ

chin nặm cài bạ


mường

head

mường (茫, ⿰氵⿱丷⿷匚八)

tyz-noun

mường (茫, ⿰氵⿱丷⿷匚八)

From Proto-Tai *mɯəŋᴬ (“village”). Cognate with Thai เมือง (mʉʉang), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥᨦ, Lao ເມືອງ (mư̄ang), Lü ᦵᦙᦲᧂ (moeng), Tai Dam ꪹꪣꪉ (mứang), Shan မိူင်း (móeng), Tai Nüa ᥛᥫᥒᥰ (möeng), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (müṅ).

cog

Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (müṅ)

cần táng mường

mường nưa

[⿰氵⿱丷⿷匚八]蓋梂接𬑾


bâu

hua bâu


náu

Sloong cần tò náu


an phận

[ʔaːn˧˥ pʰən˧˨ʔ]

[ʔaːn˦ pʰən˩˧]

to be content with one's lot; to submit to one's fate


bết

From Proto-Tai *ɓetᴰ (“fishhook”). Cognate with Northern Thai ᨷᩮᩢ᩠ᨯ, Lao ເບັດ (bet), Lü ᦵᦢᧆ (ḃed), Tai Dam ꪹꪚꪸꪒ, Shan မဵတ်း (máet) or ဝဵတ်း (wáet), Ahom 𑜈𑜢𑜄𑜫 (bit), Thai เบ็ด (bèt). Compare Proto-Austronesian *kabit (“hook”) (whence Kulon-Pazeh kabit).

Lü ᦵᦢᧆ (ḃed)

bết chà

system of ropes filled with lines of hooks, supported by floats


chác

chác khảu phjác pây


𪫆

Nôm form of mừa (“to come back, to die”).


cạy

Alocasia macrorrhizos
Alocasia macrorrhizos#Translingual


thẳm

From Proto-Tai *cramꟲ (“cave”). Cognate with Thai ถ้ำ (tâm), Lao ຖ້ຳ (tham), Northern Thai ᨳ᩶ᩣᩴ, Khün ᨳ᩶ᩣᩴ, Tai Dam ꪖꪾ꫁, Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²), Shan ထမ်ႈ (thām), Tai Nüa ᥗᥛᥲ (thàm), Ahom 𑜌𑜪 (thaṃ), Zhuang gamj.

Lü ᦏᧄᧉ (ṫham²)


búp

Mỏ toòng búp.


nạt

Nạt lục đếch


cạ

Lục ơi, mà me̱ cạ.

Chin bặng cạ slưa.


bống

bống khảu chang râ̱y

bống slẩy cáy


bấu

From Proto-Tai *ɓawᴮ (“not (strong 1)”).

Chắc bấu?


𠰺

乖彰稼𠰺彰𪽖

The wise tend to the seeds, the foolish tend to the fields.


ấu

ấu đúc

ấu hẩư tư̱


côp

From Proto-Tai *kɤpᴰ. Cognate with Thai กบ (gòp), Northern Thai ᨠᩫ᩠ᨷ, Lao ກົບ (kop), Tai Dam ꪶꪀꪚ, Lü ᦷᦂᧇ (k̇ob), Shan ၵူပ်း (kúup), Ahom 𑜀𑜤𑜆𑜫 (kup), Bouyei gobt, Zhuang goep, Nong Zhuang gaep, Saek กั๊บ and Tai Do kô̄p. Compare Proto-Be *kupᴰ².


hảy

From Proto-Tai *t.hajꟲ. Cognate with Thai ไห้ (hâi), Lao ໄຫ້ (hai), Isan ไห่, Lü ᦺᦠᧉ (ḣay²), Tai Dam ꪼꪬ꫁, Shan ႁႆ (hǎi), Ahom 𑜑𑜩 (hay) or 𑜍𑜩 (ray), Zhuang haej.

Lü ᦺᦠᧉ (ḣay²)


bươn

From Proto-Tai *ɓlɯənᴬ (“moon; month”). Cognate with Thai เดือน (dʉʉan), Northern Thai ᨯᩮᩬᩥᩁ, Lao ເດືອນ (dư̄an), Lü ᦵᦡᦲᧃ (ḋoen), Shan လိူၼ် (lǒen), Ahom 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (dün) or 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (nün), Bouyei ndianl, Zhuang ndwen or mbwen, Saek เบรี๋ยน. Compare Indonesian bulan.

Lü ᦵᦡᦲᧃ (ḋoen)

Saek เบรี๋ยน

slổ ết bươn slí

slíp hả bươn hả

Khuốp pi slíp nhi̱ bươn.

Bươn nưng đảy kỉ lai?


ắng

Nặm ắng thâng tẩư la̱ng.

Stagnant water fills up underneath the floor.

Slính ắng khửn cò.


bảnh

bảnh xe mạ


bấn

cảng bấn


bủng

From Proto-Tai *ɓuŋꟲ (“morning glory”). Cognate with Lao ບຸ້ງ (bung) or ບົ້ງ (bong), Thai บุ้ง (bûng).

vines of a plant from the family Convolvulaceae


nặm

From Proto-Tai *C̬.namꟲ (“water”), from Proto-Kra-Dai *(C)aNam. Cognate with Ahom 𑜃𑜪 (naṃ), Lao ນ້ຳ (nam), Lü ᦓᧄᧉ (nam²), Northern Thai ᨶ᩶ᩣᩴ (nam), Shan ၼမ်ႉ (nâ̰m), Tai Dam ꪙꪾ꫁ (nam6), Tai Nüa ᥘᥛᥳ (lȧm), Thai น้ำ (náam) and Zhuang raemx. Compare Proto-Kam-Sui *ȵam³ (whence Southern Kam naemx, Sui namc), Proto-Be *namᴮꟲ², Proto-Hlai *C-nəmʔ (whence Hlai noms).


sloong

From Proto-Tai *soːŋᴬ. From Middle Chinese 雙 (MC sraewng). Cognate with Thai สอง (sɔ̌ɔng), Northern Thai ᩈᩬᨦ, Lao ສອງ (sǭng), Lü ᦉᦸᧂ (ṡoang), Tai Dam ꪎꪮꪉ, Shan သွင် (sǎung), Tai Nüa ᥔᥩᥒᥴ (sóang), Ahom 𑜏𑜨𑜂𑜫 (soṅ), Bouyei soongl, Zhuang song.


chường

Borrowed from an earlier form of Vietnamese giường.


chỉa

From Proto-Tai *ciəꟲ, borrowed from Chinese 紙 (MC tsyeX).


muồi

Mạy muồi hết fạc rườn.


khuổi

From Proto-Tai *qrwɤjꟲ (“mountain stream”). Cognate with Lao ຫ້ວຍ (hūai), Lü ᦠᦽᧉ (ḣoy²), Shan ႁူၺ်ႈ (hōi), Ahom 𑜍𑜤𑜐𑜫 (ruñ), Saek รี̂, Zuojiang Zhuang khui [Ningming] or hui [Longzhou], Thai ห้วย (hûai).

Lü ᦠᦽᧉ (ḣoy²)

khuổi loo̱ng

khuổi cải, khuổi ỉ

pây (nă̱ng) khuổi

Khảu khuổi, oóc tô̱ng.


đao đí

[ɗaːw˧˧ ɗi˧˥]

[ɗaːw˦˥ ɗi˦]

From đao (“star (in general)”) + đí (“star (in the sky)”). Compare Bouyei ndaaulndis and Zhuang ndaundeiq.


fạ

From Proto-Tai *vaːꟲ (“sky; weather”). Cognate with Thai ฟ้า (fáa), Northern Thai ᨼ᩶ᩣ, Lao ຟ້າ (fā), Lü ᦝᦱᧉ (faa²), Shan ၽႃႉ (phâ̰a) or ၾႃႉ (fâ̰a), Ahom 𑜇𑜠 (pha), 𑜇𑜡 (phā), 𑜇𑜨𑜠 (phoa), 𑜇𑜨𑜡 (phoā) or 𑜇𑜞𑜠 (phra) and Zhuang fax.


pì noọng

[pi˧˨ nɔŋ˧˨ʔ]

[bʱi˩ nɔŋ˩˧]

From pì (“brother”) + noọng (“younger brother, sister”). Cognate with Thai พี่น้อง (pîi-nɔ́ɔng), Lao ພີ່ນ້ອງ (phī nǭng), Tai Dam ꪝꪲ꪿ꪙ꫁ꪮꪉ, Zhuang beixnuengx.

cog

Tai Dam ꪝꪲ꪿ꪙ꫁ꪮꪉ


tha vằn

Tha vằn rường chán.


pja

From Proto-Tai *plaːᴬ. Cognate with Thai ปลา (bplaa), Lao ປາ (pā), Lü ᦔᦱ (ṗaa), Shan ပႃ (pǎa), Tai Dam ꪜꪱ, Tai Nüa ᥙᥣ (paa), Ahom 𑜆𑜠 (pa), Zhuang bya and Bouyei byal.


béc

Cognate with Northern Thai ᨷᩯ᩠ᨠ, Lao ແບກ (bǣk), Tai Dam ꪵꪚꪀ, Shan မႅၵ်ႇ (mèk) or ဝႅၵ်ႇ (wèk), Ahom 𑜉𑜢𑜀𑜫 (mik), Nong Zhuang mbeg, Thai แบก (bɛ̀ɛk).

Mọi rườn pang béc fừn nâng.


đao hang

[ɗaːw˧˧ haːŋ˧˥]

[ɗaːw˦˥ haːŋ˦]

From đao (“star”) + hang (“tail”). Compare Thai ดาวหาง (daao-hǎang), Lao ດາວຫາງ (dāo hāng), Lü ᦡᦱᧁᦠᦱᧂ (ḋaawḣaang), Shan လၢဝ်ႁၢင် (lǎao hǎang), Tai Nüa ᥘᥣᥝᥞᥣᥒᥴ (láawhaang).


fạ mjẹp

[faː˧˨ʔ mʲɛp̚˧˨ʔ]

[vaː˩˧ mʲɛp̚˩˧]

Khoái pện fạ mjẹp


chàu

Borrowed from an earlier form of Vietnamese giàu.

hêt chàu

đin tỉ chàu


𫡯

semantic 朝 (“wealthy (in Vietnamese)”) + 乙.


slam cooc

[ɬaːm˧˥ kɔk̚˧˥]

[θaːm˦ kɔk̚˦]


bỉ

bỉ xu khêm

đăng bỉ


slẻ

slẻ táng chặc


slẩy

From Proto-Tai *sajꟲ. Cognate with Thai ไส้ (sâi), Northern Thai ᩲᩈ᩶, Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²), Lao ໄສ້ (sai), Tai Dam ꪼꪎ꫁, Shan သႆႈ (sāi), Tai Nüa ᥔᥭᥱ (sǎy), Zhuang saej.

cog

Lü ᦺᦉᧉ (ṡay²)


căp kẻ

[kap̚˧˥ kɛ˨˩˧]


𫗌

咽乐麻汨祥地𫗌

When impoverished, [birds] fly in each own paths.


hán fạ

[haːn˧˥ faː˧˨ʔ]


fầy

From Proto-Tai *wɤjᴬ. Cognate with Thai ไฟ (fai), Northern Thai ᨼᩱ, Lao ໄຟ (fai), Lü ᦺᦝ (fay), Tai Dam ꪼꪡ, Shan ၽႆး (phái) or ၾႆး (fái), Tai Nüa ᥜᥭᥰ (fäy), Zhuang feiz, Bouyei fix, Saek วี๊. Compare Proto-Be *vəːjᴬ².


hinh hỏi

[hïŋ˧˥ hɔj˨˩˧]

[hïŋ˦ hɔj˨˦]

Uncertain. Compare Thai หิ่งห้อย (hìng-hɔ̂i), Lao ຫິ່ງຫ້ອຍ (hing hǭi), Shan ႁိင်ႇႁွႆႈ (hìng hāui), Mandarin 螢火 /萤火 (yínghuǒ).


𫇥

㗂𠮶务春𫇥否眉


kháng

kháng thôm

kháng nặm nà

謝菊金漮深正破

I thank fairy Cúc Kim for helping us drain our lake and prevent the calamity.

to let something out of its captive state, especially water; to drain


ta̱i

From Chinese 第 (MC dejH). Compare Zhuang daih.

ta̱i ết

cần ta̱i hả


bâư

From Proto-Tai *ɓaɰᴬ. Cognate with Thai ใบ (bai), Lao ໃບ (bai), Lü ᦺᦢ (ḃay), Tai Dam ꪻꪚ, Shan မႂ် (mǎue) or ဝႂ် (wǎue), Ahom 𑜈𑜧 (baw) or 𑜈𑜨𑜧 (bow), Zhuang mbaw and Saek เบ๋อ. Compare Proto-Be *ɓəːᴬ², Proto-Hlai *ɓɯː (whence Hlai bheuu).

bâư chỉa

bâư slư

bâư slửa

bâư khoá

classifier for leaf-like objects, e.g. leaves, paper, cloth, etc.


pấu

From Proto-Tai *powᴮ. Cognate with Thai เป่า (bpào), Lao ເປົ່າ (pao), Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹), Shan ပဝ်ႇ (pào), Tai Dam ꪹꪜ꪿ꪱ, Ahom 𑜆𑜧 (paw) or 𑜆𑜨𑜧 (pow), Zhuang boq, Zuojiang Zhuang baeuq.

Lü ᦔᧁᧈ (ṗaw¹)


pây

From Proto-Tai *pajᴬ (“to go”). Cognate with Northern Thai ᨻᩱ (pai), Khün ᨻᩱ (pai), Lao ໄປ (pai), Lü ᦺᦔ (ṗay) and ᦺᦗ (pay), Tai Dam ꪼꪜ, Shan ပႆ (pǎi), Aiton ပႝ (pay), Phake ပႝ (pay), Zhuang bae, Bouyei bail, Thai ไป (bpai).

Khảu rườn pây.

Thâng vằn pjục pây.

after a verb, conveys an urging or commanding tone


𬂇

泣𪪈十二𬂇四時

Throughout a year, there's twelve months and four seasons


slổm

From Proto-Tai *sɤmꟲ. Cognate with Thai ส้ม (sôm), Northern Thai ᩈᩫ᩠ᨾ᩶, Lao ສົ້ມ (som), Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²), Tai Dam ꪶꪎ꫁ꪣ, Shan သူမ်ႈ (sūum), Tai Nüa ᥔᥨᥛᥲ (sòm), Ahom 𑜏𑜤𑜪 (suṃ), Zhuang soemj, Bouyei somc.

Lü ᦉᦳᧄᧉ (ṡum²)


phjác

From Proto-Tai *praːkᴰ (“forehead”). Cognate with Lao ຜາກ (phāk), Thai ผาก (pàak), Shan ၽၢၵ်ႇ (phàak) (as in ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (nāa phàak)).


đa đuống

[ɗaː˧˧ ɗuəŋ˧˥]

[ɗaː˦˥ ɗuəŋ˦]


dựt dựt

[zɨt̚˧˨ʔ zɨt̚˧˨ʔ]

[jɨt̚˩˧ jɨt̚˩˧]

Nặm luây dựt dựt

to flow uninterruptedly (of rivers, streams)


dưm

From Proto-Tai *ˀjɯ:mᴬ. Cognate with Thai ยืม (yʉʉm), Lao ຢືມ (yư̄m), Lü ᦊᦹᧄ (ẏuem), Tai Dam ꪤꪳꪣ, Shan ယိမ် (yǐm) or ယိုမ် (yǔem).


đeng

From Proto-Tai *C̥.dwiːŋᴬ. Cognate with Thai แดง (dɛɛng), Northern Thai ᨯᩯ᩠ᨦ, Lao ແດງ (dǣng), Lü ᦶᦡᧂ (ḋaeng), Shan လႅင် (lěng), Tai Dam ꪵꪒꪉ, Tai Nüa ᥘᥦᥒ (laeng), Ahom 𑜓𑜢𑜂𑜫 (diṅ) or 𑜃𑜢𑜂𑜫 (niṅ), Zhuang nding, Bouyei ndingl, Saek รี๋ง. Compare Proto-Be *ziːŋᴬ¹.


lủy

vài tò lủy


mác vường

[maːk̚˧˥ vɨəŋ˧˨]

[maːk̚˦ wɨəŋ˩]

𱫺模枉良杭莬

As ripe as starfruits, as yellow as turmerics.


noọng

From Proto-Tai *nwoːŋꟲ (“younger sibling”). Cognate with Northern Thai ᨶᩬ᩶ᨦ, Lao ນ້ອງ (nǭng), Lü ᦓᦸᧂᧉ (noang²), Tai Dam ꪙ꫁ꪮꪉ, Shan ၼွင်ႉ (nâ̰ung), Ahom 𑜃𑜨𑜂𑜫 (noṅ), Bouyei nuangx, Zhuang nuengx, nongx, Thai น้อง (nɔ́ɔng).


cha̱i

nòn cha̱i

cha̱i bứa

cha̱i ngài

vằn cha̱i

đửa le̱ cha̱i


chại

rườn chại

chại mà bưởng sloa

tặt chại

pha sluôn chại oóc noọc dá

The garden's fences are tilted outwards.

tha vằn chại lồng pù

{⿰口曵}{⿱卜艮}七宗傷


chại

pài chại


chả bốc

[caː˨˩˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[caː˨˦ ɓəwk͡p̚˦]


chả châm

[caː˨˩˧ cəm˧˥]


chả dỏm

[caː˨˩˧ zɔm˨˩˧]

[caː˨˦ jɔm˨˦]


chả nặm

[caː˨˩˧ nam˧˨ʔ]


chả chi

[caː˨˩˧ ci˧˧]

chả chi nòn đặc


chả loóc

[caː˨˩˧ lɔk̚˧˥]

[caː˨˦ lɔk̚˦]

chả loóc mí chắc

nộc choóc chả loóc thai

to play possum (literally finches faking its own death)


chả lần

[caː˨˩˧ lən˧˨]

mằn tổm chả lần


chả đát

[caː˨˩˧ ɗaːt̚˧˥]

[caː˨˦ ɗaːt̚˦]

khen kha chả đát


khửn chá

[kʰɨn˨˩˧ caː˧˥]

[kʰɨn˨˦ caː˦]

昼娘{⿱卜艮}價𠮶俙高

Or is it that you raised the price thinking you're more valuable [than you actually are]?

To give a price higher than it actually is so as to return more profit


chá lác

[caː˧˥ laːk̚˧˥]

Vài lằn chá lác.

The buffalos roll downhill with the landslide.


chai lơ

[caːj˧˧ ləː˧˧]

[caːj˦˥ ləː˦˥]

dưởng chai lơ

Cạ giá tọ te chai lơ.

I told him/her but he/she keeps ignoring me.


chai na̱n

chai na̱n pây tàng

phiến chai na̱n hết công


cha̱i chành

Khửn rườn cha̱i chành dá coi chin ngài.


cha̱i choóc

[caːj˩˩ cɔk̚˧˥]


chải du̱ng

[caːj˨˩˧ zʊwŋ͡m˩˩]


chại chườn

[caːj˧˨ʔ cɨən˧˨]

Fạ lồm nghé lán chại chườn.

The blowing wind makes the shack wobble.


fặc đeng

[fak̚˧˨ʔ ɗɛŋ˧˥]

[vak̚˩˧ ɗɛŋ˦]


fật

nặm fật


fặt fầy

[fat̚˧˨ʔ fəj˧˨]


đây báo

head

đây báo (低𪽕)

tyz-adj

đây báo (低𪽕)

[ɗəj˧˧ ɓaːw˧˥]

[ɗəj˦˥ ɓaːw˦]

khươi đây báo


đây chin

[ɗəj˧˧ cin˧˥]

Mốc dác mòn lăng tố đây chin

When you're hungry, everything's delicious.


đây chiếm

[ɗəj˧˧ ciəm˧˥]

[ɗəj˦˥ ciəm˦]

Ngòi đây chiếm lai.


đây chồm

[ɗəj˧˧ com˧˨]

tua đếch đây chồm


đây cạ

[ɗəj˧˧ kaː˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ gʱaː˩˧]

Đây cạ hắp tu dá.

Đây cạ mì lai cần, náo ní hết bấu đảy.

Luckily, there were many people, otherwise we couldn't have done it.


đây slích

[ɗəj˧˧ ɬïk̟̚˧˥]

[ɗəj˦˥ θïk̟̚˦]

đây cạ
đây cạ#Tày


đây du̱ng

[ɗəj˧˧ zʊwŋ͡m˩˩]

[ɗəj˦˥ jʊwŋ͡m˧]

Nhình kết toán nảy chăn đây du̱ng.


đây khua

[ɗəj˧˧ kʰuə˧˧]

[ɗəj˦˥ kʰuə˦˥]

Cảng chăn đây khua

Phuối mà pền đây khua


đây mjạc

[ɗəj˧˧ mʲaːk̚˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ mʲaːk̚˩˧]

hết kin đây mjạc


đây ngòi

[ɗəj˧˧ ŋɔj˧˨]

[ɗəj˦˥ ŋɔj˩]

Đuông bjoóc nẩy đây ngòi

Hết pện bấu đây ngòi


mừ

From Proto-Tai *mwɯːᴬ (“hand”). Cognate with Northern Thai ᨾᩨ, Lao ມື (mư̄), Lü ᦙᦹ (mue), Tai Dam ꪣꪳ, Shan မိုဝ်း (múe), Aiton မိုဝ် (müw), Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw), Zhuang mwz, Saek มื๊อ, Thai มือ (mʉʉ).

mừ căm mừ

勿保过𠴙摩𫢋法


đây ti̱nh

[ɗəj˧˧ tïŋ˩˩]

[ɗəj˦˥ dʱïŋ˧]

lượn đây ti̱nh

phuối đây ti̱nh

Tàn tính chăn đây ti̱nh.

good; pleasant to the ear; (words) honeyed


đây xẩu

[ɗəj˧˧ səw˨˩˧]

[ɗəj˦˥ səw˨˦]


đây đo

[ɗəj˧˧ ɗɔ˧˧]

[ɗəj˦˥ ɗɔ˦˥]

rườn la̱ng đây đo


đây đây

head

đây đây (低低)

tyz-adj

đây đây (低低)

[ɗəj˧˧ ɗəj˧˧]

[ɗəj˦˥ ɗəj˦˥]

字竹字枚𠰃忌忌
吟金吟玉句低低

Dử trúc dử mai dom cậy cậy
Cằm kim cằm ngọc củ đây đây


đây đứa

[ɗəj˧˧ ɗɨə˧˥]

[ɗəj˦˥ ɗɨə˦]

Đo slíp mưn đây đứa.

real; for sure (used to confirm something)


đây pjòi

[ɗəj˧˧ pʲɔj˧˨]

[ɗəj˦˥ bʱʲɔj˩]

Mọi dưởng đây pjòi.


đây rèng

[ɗəj˧˧ rɛŋ˧˨]

[ɗəj˦˥ rɛŋ˩]

Lạo nảy đây rèng a!


đây rại

head

đây rại (低𠮶)

tyz-conj

đây rại (低𠮶)

[ɗəj˧˧ raːj˧˨ʔ]

[ɗəj˦˥ raːj˩˧]

Đây rại tố lèo hết.

Đây rại tố pi̱ noọng.


đây slao

[ɗəj˧˧ ɬaːw˧˧]

[ɗəj˦˥ θaːw˦˥]

me̱ lùa đây slao


đâư

bưởng đâư

đâư rườn

đâư bản

đâư slim

单身圤隺盆𫤩󰝲


đâng

chang đâng

đâng rườn

Đây noọc đoóc đâng.

Good on the outside, rotten on the inside.

in; inside; within (an interior or enclosed space)


đâu khẳm

[ɗəw˧˧ kʰam˨˩˧]

[ɗəw˦˥ kʰam˨˦]


đâu coong

[ɗəw˧˧ kɔŋ˧˥]

[ɗəw˦˥ kɔŋ˦]


đâu khau

[ɗəw˧˧ kʰaw˧˧]

[ɗəw˦˥ kʰaw˦˥]


bjoóc

𫇥 (CJK)
bjooc (alternative)
bioóc (alternative)

From Proto-Tai *ɓloːkᴰ (“flower”). Cognate with Northern Thai ᨯᩬᨠ, Lao ດອກ (dǭk), Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹), Tai Dam ꪚꪮꪀ, ꪒꪮꪀ, Shan မွၵ်ႇ (màuk), ဝွၵ်ႇ (wàuk), Tai Nüa ᥛᥩᥐᥱ (mǒak), Phake မွက် (mok), Ahom 𑜉𑜨𑜀𑜫 (mok), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (bok), Nong Zhuang ndog, Thai ดอก (dɔ̀ɔk).

cog

Lü ᦡᦸᧅᧈ (ḋoak¹)


a dè

[ʔaː˧˧ zɛ˧˨]

chin a dè


a rối

[ʔaː˧˧ roj˧˥]

A rối! Mjạc slao lai!

A rối, cải khển nỏ!

A rối, chếp lai!


a lùa

[ʔaː˧˧ luə˧˨]

[ʔaː˦˥ luə˩]

From a (“younger sister”) + lùa (“daughter-in-law”)

com

Cần nẩy le̱ a lùa ỏi!

paternal aunt-in-law, father's younger brother's wife


a sliên

[ʔaː˧˧ ɬiən˧˥]

[ʔaː˦˥ θiən˦]


a lản

[ʔaː˧˧ laːn˨˩˧]

[ʔaː˦˥ laːn˨˦]


a sloi

[ʔaː˧˧ ɬɔj˧˧]

[ʔaː˦˥ θɔj˦˥]

phuối a sloi


a rổi

[ʔaː˧˧ roj˨˩˧]

[ʔaː˦˥ roj˨˦]

a rổi, chêp lai

a rổi, cải khển nỏ


𬇫

涌淰𬇫难收

A water barrel once spilled cannot be refilled


𢗌

坵岜聀已針否𢗌


𢏑

銃綿𢏑則𲄝𫮐副


𪽕

𪽕的𱛺吝门𦙶疓

Young boys rolled off their pillows during their sleep and got tired necks


qua bươn slí

[kwaː˧˧ ɓɨən˧˥ ɬi˧˥]

[kwaː˦˥ ɓɨən˦ θi˦]

Possibly from the fact that cucumbers are typically planted Mid-April.


qua tồng

[kwaː˧˧ təwŋ͡m˧˨]

[kwaː˦˥ dʱəwŋ͡m˩]


quà quạng

[kwaː˧˨ kwaːŋ˧˨ʔ]

quà quạng au cúa cái

Quà quạng au đảy mòn răng lẻ đảy!


quá cạ

[kwaː˧˥ kaː˧˨ʔ]

quá cạ cá phuối vỉ pên chầy

Bấu chư nhẻn, quá cạ chắng chin, bấu mốc dac

Don't have to be embarrassed, don't eat only because of feeling not hungry

Quá cạ fạ phân chắng dú rườn


quá dai

Khẩu quá dai

(of foods and drinks) cold but not very cold, as in at an average temperature such as room temperature


quá dặn

Ngòi hăn quá dặn lai

Nà lẹng đảy xá phôn cải chăn quá dặn a

It is so satisfactory that the drought field is soaked in the downpour

kin hẩư quá dặn

Chiếm hăn quá dặn lai á


quá đéo

[kwaː˧˥ ɗɛw˧˥]

Tua đếch quá đéo dá

The child has gone through the period of sickness and weakness

to go through the period of sickness and weakness (of children and offsprings)


quá làn

Đếch quá làn slon khỏ

The child is too old to be taught easily

Lục slao quá làn nàn au đảy phua

The girl is not young anymore, so it's hard to marry

Vài quá làn nàn phấc

The buffalo is too old to be forced to work


quá mạ

[kwaː˧˥ maː˧˨ʔ]

au lai quá mạ

excessively; unreasonably; unduly; extravagantly


quá nả

[kwaː˧˥ naː˨˩˧]

pây dương quá nả


quá slá

[kwaː˧˥ ɬaː˧˥]

Lược mại pền quá slá bấu au đảy phua

Because of being too selective, she is now too old to look for a husband


qua tháo

Chin qua tháo le̱ pây


quác đáng

[kwaːk̚˧˥ ɗaːŋ˧˥]

[kwaːk̚˦ ɗaːŋ˦]

pityriasis versicolor
pityriasis versicolor


quạc quẹc

[kwaːk̚˧˨ʔ kwɛk̚˧˨ʔ]


chỉa chèn

[ciə˨˩˧ cɛn˧˨]


hai mồn

alternative form of hai mần (“full moon”)


cốp cáng chin hai

cốp + cáng + chin + hai, literally "frog eats the moon".

côp cáng kin hai (alternative)
côp cáng chin hai (alternative)


cốp cáng chin tha vằn

[kop̚˧˥ kaːŋ˧˥ cin˧˥ tʰaː˧˧ van˧˨]

cốp + cáng + chin + tha vằn, literally "frog eats the sun".


ải chải

[ʔaːj˨˩˧ caːj˨˩˧]

[ʔaːj˨˦ caːj˨˦]

Hết ải chải


ạm

ạm hẩư kỉ bạt mạy


mủa

mủa kì lằn

Lục đếch mủa


mủa mẻ

[muə˨˩˧ mɛ˨˩˧]

[muə˨˦ mɛ˨˦]

Nòn bấu đảy mủa mẻ

mủa mẻ choi xe


mục tù

[mʊwk͡p̚˧˨ʔ tu˧˨]

chin phuối mục tù

mục tù xu bằng

irritable and rude; grumpy and uncouth; having a bad temper


ảng

tu ảng

lọm ảng


ảng

ảng slướng


ảo màn

[ʔaːw˨˩˧ maːn˧˨]

ảo màn hết


mu̱ng ngầư

[mʊwŋ͡m˩˩ ŋəɯ˧˨]

[mʊwŋ͡m˧ ŋəɯ˩]

mu̱ng ngầư vằn lăng


kẻm

From Proto-Tai *keːmꟲ (“cheek”). Cognate with Thai แก้ม (gɛ̂ɛm), Northern Thai ᨠᩯ᩠᩶ᨾ, Lao ແກ້ມ (kǣm), Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²), Shan ၵႅမ်ႈ (kēm), Ahom 𑜀𑜧𑜪 (kawṃ), Zhuang gemj, Bouyei jeemc.

cog

Lü ᦶᦂᧄᧉ (k̇aem²)


muổi

Hên moòng chin mác muổi

The civet cat eats a Gnetum gnemon fruit


muột

pây muột tàng

muột tơ̱i

khửn muột

through, throughout, from end to end, entirely


muột hang

[muət̚˧˨ʔ haːŋ˧˥]

[muət̚˩˧ haːŋ˦]

chồm muột hang


áo a

[ʔaːw˧˥ ʔaː˧˧]

[ʔaːw˦ ʔaː˦˥]

sloong áo a


áo khươi

[ʔaːw˧˥ kʰɨəj˧˧]

[ʔaːw˦ kʰɨəj˦˥]

one's paternal aunt's husband; uncle-in-law


áp đang

[ʔaːp̚˧˥ ɗaːŋ˧˥]

[ʔaːp̚˦ ɗaːŋ˦]

to take a bath; to have a wash; to freshen up


mút fầy

Au phén khát mà pẳn hết mút fầy


mút mjảng

[mut̚˧˥ mʲaːŋ˨˩˧]

[mut̚˦ mʲaːŋ˨˦]

nòn mút mjảng chứ

unstable; on-off; fluctuating; (figurative) half-asleep; half-awake


mụt chiệt

[mut̚˧˨ʔ ciət̚˧˨ʔ]


mừ rì

Dá đảy hết cần mừ rì.


mừa

From Proto-Tai *mɯəᴬ. Cognate with Lao ເມືອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩥᩬᩋ, Lü ᦵᦙᦲ (moe), Shan မိူဝ်း (móe), Thai เมือ (mʉʉa).

mừa rườn

保聀塘𫠯𪫆宮閣

󱷗𡑝淰沱治湄东

On Earth, all rivers flow towards the east.

to come back or go back (to somewhere one belongs or one's previous/original location)


mừa chỏ

[mɨə˧˨ cɔ˨˩˧]

Used other than figuratively or idiomatically: see mừa, chỏ.


mừa nả

[mɨə˧˨ naː˨˩˧]

[mɨə˩ naː˨˦]

念香斉𪫆𫖂

One needs to go in the front when reciting [the Buddha's words] and holding the incense

Used other than figuratively or idiomatically: see mừa, nả.


mu̱ng ngòi

[mʊwŋ͡m˩˩ ŋɔj˧˨]

[mʊwŋ͡m˧ ŋɔj˩]

矇𥋳愁𢚁欣心煩


mu̱ng

From Middle Chinese 望 (MC mjang|mjangH). Cognate with Isan เบิ่ง, Lao ເບິ່ງ (bœng) and ມອງ (mǭng), Lü ᦙᦸᧂ (moang), Tai Dam ꪹꪚꪷ꪿ꪉ, Shan မွင်း (máung), Tai Nüa ᥛᥩᥒᥰ (möang), Thai มอง (mɔɔng).

mu̱ng pù khau

mu̱ng vài


mu̱m

mu̱m hẩu tón nâng

to strike, usually with your palms or a weapon; to strike, to whack, to bash, to assault, etc.


muô̱ng

From Proto-Tai *mwɯːŋᴮ. Cognate with Northern Thai ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Khün ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ, Lao ມ່ວງ (mūang), Lü ᦷᦙᧂᧈ (mong¹), Tai Dam ꪣ꪿ꪺꪉ, Thai ม่วง (mûuang).

cốc muông

mác muông

󰝧凍䓝爲伏


mừ phưa

[mɨ˧˨ pʰɨə˧˧]

[mɨ˩ pʰɨə˦˥]


mừa chựa

[mɨə˧˨ cɨə˧˨ʔ]

[mɨə˩ zɨə˩˧]


mừa fạ

[mɨə˧˨ faː˧˨ʔ]

[mɨə˩ vaː˩˧]

to die; to go to the big place in the sky


mưn

Hả xiên mưn


mư̱n

mừ kha mư̱n


mư̱n ma̱i

Nă̱ng hâng kha mư̱n ma̱i.

Legs can become numb when sitting too long.


mư̱n mọt

[mɨn˩˩ mɔt̚˧˨ʔ]

[mɨn˧ mɔt̚˩˧]


mư̱n mi̱n

păn oóc pền mư̱n mi̱n


mứn

Ngạo bấu mứn.

Roọng bấu mứn.


mư̱a

From Proto-Tai *mɯəᴮ. Cognate with Lao ເມື່ອ (mư̄a), Northern Thai ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ, Khün ᨾᩮᩬᩨ᩵, Lü ᦵᦙᦲᧈ (moe¹), Tai Dam ꪹꪣ꪿, Shan မိူဝ်ႈ (mōe), Tai Nüa ᥛᥫ (moe), Thai เมื่อ (mʉ̂ʉa) and Ahom 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (müw).

Lao ເມື່ອ (mư̄a)

Lü ᦵᦙᦲᧈ (moe¹)

Thai เมื่อ (mʉ̂ʉa)


mửng

Thi đảy khảu đại học, tằng bản mà mửng.

Having passed the university entrance exam, the whole village came to congratulate him.


mươi khao

[mɨəj˧˧ kʰaːw˧˧]

[mɨəj˦˥ kʰaːw˦˥]

Mươi khao lồng đảng lai.


nà tốc thắn

[naː˧˨ təwk͡p̚˧˥ tʰan˧˥]

From nà (“rice field”) + tốc thắn (“stairs”).


na̱

From Proto-Tai *naːꟲ (“mother's younger sibling”). Cognate with Lao ນ້າ (nā), Northern Thai ᨶ᩶ᩣ, Shan ၼႃႉ (nâ̰a), Ahom 𑜃𑜡𑜠 (nāa), Thai น้า (náa).

inh

Na̱ lan pây đuổi căn

The child and his maternal aunt go out together.


au châư

[ʔaw˧˧ cəɯ˧˧]

[ʔaw˦˥ cəɯ˦˥]

hết bấu lập au châư


au làng

[ʔaw˧˧ laːŋ˧˨]

[ʔaw˦˥ laːŋ˩]


au lường

[ʔaw˧˧ lɨəŋ˧˨]

[ʔaw˦˥ lɨəŋ˩]

From au (“to take”) + lường (“(weather or temperature) cool”).

com

nă̱ng táng au lường


ảy

kỉ co ỏi ảy


cằn mương

[kan˧˨ mɨəŋ˧˥]

[gʱan˩ mɨəŋ˦]

哈呷垠汒𫵄地蓋
嘔欺獵淰能云𫡱

Ọp ẹp gằn mương eng tịa cải
Khù khì liểp nặm nớng vần soong


nả phjác

[naː˨˩˧ pʰʲaːk̚˧˥]

[naː˨˦ pʰʲaːk̚˦]

nả phjác rôộng

𫊹間执𫖂博

The snail crawls and lands on the forehead.


nả pi̱

[naː˨˩˧ pi˩˩]

From nả (“face; side”) + pi̱ (“older sibling”).


nả rươ̱ng

[naː˨˩˧ rɨəŋ˩˩]

[naː˨˦ rɨəŋ˧]

From nả (“face; side”) + rươ̱ng (“loose; easy-going”).


nả táng

[naː˨˩˧ taːŋ˧˥]

[naː˨˦ taːŋ˦]

From nả (“face; side”) + táng (“window; own”).


nạc nạc

[naːk̚˧˨ʔ naːk̚˧˨ʔ]

[naːk̚˩˧ naːk̚˩˧]

Vài eng chin nồm me̱ nạc nạc.

The calf is loudly sucking its mother's breasts.


nạch nạch

[najk̟̚˧˨ʔ najk̟̚˧˨ʔ]

Pja thư bết nạch nạch.


nàn nàn

Nàn nàn mì tiểng nạn khố.

Sometimes there are sounds of deer and rhinos.

Nàn nàn te te̱o mừa rườn.

He/she comes back home every once in a while.


nàn vi

Hò nẩy nàn vi khay tha chin cúa cần.

This guy heartlessly and flagrantly eats others' food.


nàn xa

From nàn (“hard; difficult”) + xa (“to search for, to want”).

淰沱[]沱蓋难車

It's hard to find water in the main river.


na̱n

phi na̱n

đếch na̱n


nạn kép

[naːn˧˨ʔ kɛp̚˧˥]


nạn cẩy

[naːn˧˨ʔ kəj˨˩˧]


nàng ới

[naːŋ˧˨ ʔəːj˧˥]

[naːŋ˩ ʔəːj˦]

a kind of folk music by Tày - Nùng people


slắp

Mác râ̱y nhằng slắp.

di̱ slổm di̱ slắp


slắp pjạp

[ɬap̚˧˥ pʲaːp̚˧˨ʔ]

[θap̚˦ bʱʲaːp̚˩˧]


slặt

bẳn slặt

cạ slặt


slặt cha̱i

[ɬat̚˧˨ʔ caːj˩˩]

Slặt cha̱i bấu đo cần hết.

There weren't actually enough people to do the work.


slấc

cọn slấc Mị

ke pện slấc


slấc dạc

[ɬək̚˧˥ zaːk̚˧˨ʔ]

[θək̚˦ jaːk̚˩˧]

tộng slấc dạc


slấc ké

[ɬək̚˧˥ kɛ˧˥]


slấc ké

[ɬək̚˧˥ kɛ˧˥]

Tua slấc ké, cạ mí ti̱nh.

That insolent kid, couldn't get him/her to obey.


slâm

au bâư slâm mà bưa pja


na tứt

[naː˧˧ tɨt̚˧˥]

[naː˦˥ tɨt̚˦]

con sléc na tứt


nà cha̱o

From nà (“paddy field”) + cha̱o (“to reclaim”).


nà chằm

From nà (“paddy field”) + chằm (“marsh; mud”).


nà che̱

[naː˧˨ cɛ˩˩]

From nà (“paddy field”) + che̱ (“to soak; submerge”).


nà lẹng

[naː˧˨ lɛŋ˧˨ʔ]

[naː˩ lɛŋ˩˧]

From nà (“paddy field”) + lẹng (“drought”).


nà pàn

From nà (“paddy field”) + pàn (“side of a hill”).


nả ấc

[naː˨˩˧ ʔək̚˧˥]

[naː˨˦ ʔək̚˦]


nả bang

[naː˨˩˧ ɓaːŋ˧˥]

[naː˨˦ ɓaːŋ˦]

From nả (“face”) + bang (“embarrassed”).


nả đăm

[naː˨˩˧ ɗam˧˥]


nả đây

[naː˨˩˧ ɗəj˧˧]

[naː˨˦ ɗəj˦˥]


nả fạ

[naː˨˩˧ faː˧˨ʔ]

[naː˨˦ vaː˩˧]

nả fạ kheo bích


nả khát

[naː˨˩˧ kʰaːt̚˧˥]

[naː˨˦ kʰaːt̚˦]


nả khăm

[naː˨˩˧ kʰam˧˥]


nả khấư

[naː˨˩˧ kʰəɯ˧˥]

[naː˨˦ kʰəɯ˦]


nả khên

[naː˨˩˧ kʰen˧˥]


nả khỏi

[naː˨˩˧ kʰɔj˨˩˧]

[naː˨˦ kʰɔj˨˦]


nả khuyết

[naː˨˩˧ kʰwiət̚˧˥]

tụp nả khuyết chếp hua kháu


nả na

[naː˨˩˧ naː˧˧]

[naː˨˦ naː˦˥]

Te nả na bấu chắc nhẻn.


nả noọng

[naː˨˩˧ nɔŋ˧˨ʔ]

[naː˨˦ nɔŋ˩˧]


nài ma

Pẻng tải oóc nài ma.


nài slâư

[naːj˧˨ ɬəɯ˧˧]

[naːj˩ θəɯ˦˥]

Hăn cần chin mác slổm le nài slâư khửn.

When I see people eating sour fruits, I drool my saliva.


na̱i

na̱i lẩu

chỉa na̱i


nàm nàm

nàm nàm to̱i pây

Đếch nàm nàm to̱i chin


náng náng

[naːŋ˧˥ naːŋ˧˥]

[naːŋ˦ naːŋ˦]

theo lền náng náng


nào me̱

head

nào me̱ (鐃⿰女米)

tyz-noun

nào me̱ (鐃⿰女米)

[naːw˧˨ mɛ˩˩]


nào po̱

[naːw˧˨ pɔ˩˩]


na̱o

Lục na̱o pây háng đuổi me̱.

The child begged his mom to go to the market.

蚾三貪告惱


na̱o niệt

[naːw˩˩ niət̚˧˨ʔ]

Hội lồng tô̱ng na̱o niệt.


slỉnh slạc

[ɬïŋ˨˩˧ ɬaːk̚˧˨ʔ]

[θïŋ˨˦ θaːk̚˩˧]

Dắc xảng hẩư slỉnh slạc

I warned you so you could pay attention.


slỉnh sloáng

[ɬïŋ˨˩˧ ɬwaːŋ˧˥]

[θïŋ˨˦ θwaːŋ˦]

Tứn mà hăn slỉnh sloáng.


slỉnh tình

[ɬïŋ˨˩˧ tïŋ˧˨]

[θïŋ˨˦ dʱïŋ˩]

slỉnh tình đuổi slấc

tài slung slỉnh tình


slính

loỏng slính

Hết chồm tố slính.


slính khỉ

[ɬïŋ˧˥ kʰi˨˩˧]

[θïŋ˦ kʰi˨˦]


slính khửn

[ɬïŋ˧˥ kʰɨn˨˩˧]

[θïŋ˦ kʰɨn˨˦]


slính lồng

[ɬïŋ˧˥ ləwŋ͡m˧˨]

[θïŋ˦ ləwŋ͡m˩]


slíp chình

[ɬip̚˧˥ cïŋ˧˨]

[θip̚˦ zïŋ˩]

Đảy choản slíp chình.


náp

thú náp au phjắc


nạp tể

[naːp̚˧˨ʔ te˨˩˧]


nảo nảo

[naːw˨˩˧ naːw˨˩˧]

Cáng mạy phèn nảo nảo.


náo lo̱

[naːw˧˥ lɔ˩˩]


náo ní

Hết khoái ỉ nâng, náo ní bấu lập cần

Speed up the work a bit, otherwise we won't make it.


slưa

Compare Thai เสือ (sʉ̌ʉa), Northern Thai ᩈᩮᩬᩥᩋ, Lao ເສືອ (sư̄a), Khün ᩈᩮᩬᩧ, Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe), Tai Dam ꪹꪎ, Shan သိူဝ် (sǒe), Tai Nüa ᥔᥫᥴ (sóe), Aiton ꩬိုဝ် (süw), Ahom 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (süw) or 𑜏𑜥 (sū), Proto-Be *ʑuaᴬ¹.

cog

Lü ᦵᦉᦲ (ṡoe)


sluôn

Inherited from Proto-Tai *swɯːnᴬ, from Middle Chinese 園 (MC hjwon). Cognate with Thai สวน (sǔuan), Lao ສວນ (sūan), Northern Thai ᩈ᩠ᩅᩁ, Lü ᦷᦉᧃ (ṡon), Tai Dam ꪎꪺꪙ, Tai Dón ꪎꪺꪙ, Shan သူၼ် (sǔun), Ahom 𑜏𑜤𑜃𑜫 (sun), Zhuang suen.

Lü ᦷᦉᧃ (ṡon)


đin

Inherited from Proto-Tai *ɗinᴬ. from Middle Chinese 塵 (MC drin). Cognate with Thai ดิน (din), Northern Thai ᨯᩥ᩠ᨶ, Lao ດິນ (din), Lü ᦡᦲᧃ (ḋiin), Shan လိၼ် (lǐn), Tai Dam ꪒꪲꪙ, Ahom 𑜓𑜢𑜃𑜫 (din), Bouyei ndinl, Zhuang ndin.


le̱

Hạy phôn le̱ noòng.

Ái pây le̱ pây.


dáp dươ̱ng

[zaːp̚˧˥ zɨəŋ˩˩]

[jaːp̚˦ jɨəŋ˧]


ca nặm

Ca nặm pắt pja.


bải

pác bải

bải pay pạng đeo


nặm tha

[nam˧˨ʔ tʰaː˧˧]


fầy phi

[fəj˧˨ pʰi˧˧]


phôn

From Proto-Tai *C̥.wɯnᴬ (“rain”). Cognate with Thai ฝน (fǒn), Northern Thai ᨺᩫ᩠ᨶ, Lao ຝົນ (fon), Lü ᦚᦳᧃ (ḟun), Tai Dam ꪶꪠꪙ, Shan ၽူၼ် (phǔun) or ၾူၼ် (fǔun), Ahom 𑜇𑜤𑜃𑜫 (phun), Zhuang fwn, Nong Zhuang paen, Tai Do phốn, Saek หวึ่น. Compare Sui fenl (“rain”), Southern Kam bienl (“rain”).

Lü ᦚᦳᧃ (ḟun)


Pác Nặm

From pác + nặm, literally "water mouth".


Nà Hang

Vietnamese: Na Hang

[naː˧˨ haːŋ˧˥]

From nà + hang, literally "last field" or "field in the valley".

a district of Tuyên Quang province, Vietnam


𲋄

𱎤偻漯色時𦙟𬚌

Nôm form of boong (“pluralizing particle for pronouns”).


củng

From Proto-Tai *kuŋᴮ/ꟲ (“shrimp”). Cognate with Thai กุ้ง (gûng), Lao ກຸ້ງ (kung), Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²), Tai Dam ꪀꪴ꫁ꪉ (kung3), Tai Dón ꪶꪀꪉꫂ (kung3), Shan ၵုင်ႈ (kūng), Tai Nüa ᥐᥨᥒᥲ (kòng), Phake ကုင် (kuṅ), Ahom 𑜀𑜤𑜂𑜫 (kuṅ), Zhuang gungq, Zuojiang Zhuang gungj, Saek กุง.

Lü ᦂᦳᧂᧉ (k̇ung²)


puồng

a bunch, a cluster (usually that of fruits)


tẩư fạ

[təɯ˨˩˧ faː˧˨ʔ]

[təɯ˨˦ vaː˩˧]


fạ roọng

[faː˧˨ʔ rɔŋ˧˨ʔ]

[vaː˩˧ rɔŋ˩˧]


đúc slẻ

[ɗʊwk͡p̚˧˥ ɬɛ˨˩˧]

[ɗʊwk͡p̚˦ θɛ˨˦]


xa pắt

xa pắt slấc

xa pắt biệt kích


xa làn

pọ xa làn


xạ

Ultimately derived from Middle Chinese 社 (MC dzyaeX, “society, village”). Compare Vietnamese xã.

Hết xạ chắng lụ lọa slon slư

to only awkwardly go to school when becoming an elder


xải

chin xái


xa xì

chá hàng xa xì

pi bươn xa xì


xả cạ

[saː˨˩˧ kaː˧˨ʔ]

[saː˨˦ gʱaː˩˧]


ái chin mác rèo nă̱m mạy

[ʔaːj˧˥ cin˧˥ maːk̚˧˥ rɛw˧˨ nam˩˩ maj˧˨ʔ]

Compare Vietnamese ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

(literal) one must grow a plant if one wishes to eat its fruits

(figurative) one must work if one wishes to gain something


ác è

[ʔaːk̚˧˥ ʔɛ˧˨]

[ʔaːk̚˦ ʔɛ˩]

Tu ác è ơi cá vằn dú pài rườn.

The gecko chirps all day long on the house roof.


Tàng An

[taːŋ˧˨ ʔaːn˧˥]

[dʱaːŋ˩ ʔaːn˦]


oóc áy

[ʔɔk̚˧˥ ʔaj˧˥]

[ʔɔk̚˦ ʔaj˦]

Ăn oóc áy dú đâư búc bẩu.

Kin oóc áy mò cắp mí.


ản

chỉa án

paper on which a sentence or judgement is written

quan luông án


ắn

oóc ắn


ăng ắc

[ʔaŋ˧˥ ʔak̚˧˥]

[ʔaŋ˦ ʔak̚˦]

tô̱ng nà ăng ắc

Pù khau ăng ắc bjoóc bâư.

mountains and forests are filled with flora and fauna.


應憶

若淰𣳪再床應憶

Even if the dirty water floods the bed once again.

Nôm form of ăng ắc (“successive; immense; brimful”).


ắm

nòn ắm căn


ăm pha

[ʔam˧˥ pʰaː˧˧]

[ʔam˦ pʰaː˦˥]

Cáy phặc ăm pha


ấn chí

[ʔən˧˥ ci˧˥]

Nặm noòng ấn chí bấu quá ta đẩy.

With such heavy flood, I think we won't be able to make it.


ấn mà

[ʔən˧˥ maː˧˨]

Ấn mà te pây thâng dá.


ấc

From Proto-Tai *ʔɤkᴰ (“chest”), from Old Chinese 臆 (OC *qɯɡ). Cognate with Northern Thai ᩋᩫ᩠ᨠ, Isan เอิก, Lao ອົກ (ʼok) or ເອິກ (ē ʼik), Shan ဢိုၵ်း (ʼúek), Ahom 𑜒𑜤𑜀𑜫 (ʼuk, “breast”), Zhuang aek, Thai อก (òk). Compare Proto-Be *ʔukᴰ¹ and Vietnamese ức.

Shan ဢိုၵ်း (ʼúek)

chếp ấc

đảy păn ám ấc


ba minh

[ɓaː˧˧ mïŋ˧˥]

[ɓaː˦˥ mïŋ˦]

Au ba minh tào hin.


ngạ ba

[ŋaː˧˨ʔ ɓaː˧˧]

[ŋaː˩˧ ɓaː˦˥]


我𠀧

伩跒沃垱押我𠀧

Lift one's legs and venture to where roads meet

Nôm form of ngạ ba (“three-way intersection; fork”).


bả biếng

[ɓaː˨˩˧ ɓiəŋ˧˥]

[ɓaː˨˦ ɓiəŋ˦]

Chập ngù bả biếng ni.

I hastily ran away once I saw the snake.


bả mu

[ɓaː˨˩˧ mu˧˧]

[ɓaː˨˦ mu˦˥]

pền bả mu


bả mướng

[ɓaː˨˩˧ mɨəŋ˧˥]

[ɓaː˨˦ mɨəŋ˦]

cần bả mướng


bả slâư

[ɓaː˨˩˧ ɬəɯ˧˧]

[ɓaː˨˦ θəɯ˦˥]

From bả (“naive”) + slâư (“clear”). Compare Vietnamese trong sáng.

cần bả bả slâư


bá bảy

[ɓaː˧˥ ɓaj˨˩˧]

[ɓaː˦ ɓaj˨˦]

mốc slẩy bá bảy


ngà bá

[ŋaː˧˨ ɓaː˧˥]


莪伯

宴退了推軍送妸
軍国如莪伯𬟼𬠫

Yến thôi lểu xoi quân sống á
Quân quốc như ngà bá mẩt mèng

After the feast, [he] sent the troops to escort her home
The troops are numerous like ants and bees

Nôm form of ngà bá (“spilled sesame; multitude”).


bạc pả

[ɓaːk̚˧˨ʔ paː˨˩˧]

[ɓaːk̚˩˧ paː˨˦]

From bạc (“paternal uncle”) + pả (“paternal aunt”).

com

Bạc pả mì rèng chầy lá.

paternal uncle and aunt, father's elder siblings


bài nhài

[ɓaːj˧˨ ɲaːj˧˨]

[ɓaːj˩ ɲaːj˩]

bài nhài lai tuyện


ban búm

[ɓaːn˧˥ ɓum˧˥]

Tua đếch ngòi ban búm.


bông ban

[ɓəwŋ͡m˧˥ ɓaːn˧˥]

[ɓəwŋ͡m˦ ɓaːn˦]

From bông (“to swell; to bloom”) + ban (“husky; well-developed”).

Slao nóm bông ban.


bàn nhái

[ɓaːn˧˨ ɲaːj˧˥]

[ɓaːn˩ ɲaːj˦]

Bàn nhái nắm đảy pền fiệc.


bản co̱n

[ɓaːn˨˩˧ kɔn˩˩]

[ɓaːn˨˦ gʱɔn˧]

fiệc bản co̱n

villages and hamlets (generally speaking)


bang bính

[ɓaːŋ˧˥ ɓïŋ˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓïŋ˦]

piếng phà bang bính


bang bít

[ɓaːŋ˧˥ ɓit̚˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓit̚˦]

xắt ám phjắc bang bít


bạch ngạch

[ɓajk̟̚˧˨ʔ ŋajk̟̚˧˨ʔ]

[ɓajk̟̚˩˧ ŋajk̟̚˩˧]

chin phuối bạch ngạch


pjom bái

[pʲɔm˧˥ ɓaːj˧˥]

[pʲɔm˦ ɓaːj˦]

Pjom bái slấy slon tạy

Pjom bái háo lai.


bang bjém

[ɓaːŋ˧˥ ɓʲɛm˧˥]

[ɓaːŋ˦ ɓʲɛm˦]

nung slửa bang bjém


báo đông

[ɓaːw˧˥ ɗəwŋ͡m˧˥]

[ɓaːw˦ ɗəwŋ͡m˦]

Presumably from báo (“boy”) + đông (“forest”).


báo léo

[ɓaːw˧˥ lɛw˧˥]

Hò tỉ pền báo léo dá.


bát đíp

[ɓaːt̚˧˥ ɗip̚˧˥]

[ɓaːt̚˦ ɗip̚˦]


bạt đeo

[ɓaːt̚˧˨ʔ ɗɛw˧˧]

[ɓaːt̚˩˧ ɗɛw˦˥]


bạt nẩy

[ɓaːt̚˧˨ʔ nəj˨˩˧]

[ɓaːt̚˩˧ nəj˨˦]

From bạt (“time”) + nẩy (“this”). Cognate with Thai บัดนี้ (bàt-níi), Lao ບັດນີ້ (bat nī).

Bạt nẩy nhẻn a.


bạt tầư

[ɓaːt̚˧˨ʔ təɯ˧˨]

[ɓaːt̚˩˧ dʱəɯ˩]

From bạt (“time; moment”) + tầư (“which”).

Bạt tầư tố tồng căn.


bạt toọc

[ɓaːt̚˧˨ʔ tɔk̚˧˨ʔ]

[ɓaːt̚˩˧ dʱɔk̚˩˧]

From bạt (“moment; time”) + toọc (“sole; alone”)

chin bạt toọc


bắc bắm

[ɓak̚˧˥ ɓam˧˥]

Da̱ bắc bắm lục lùa.


bắc bắm

[ɓak̚˧˥ ɓam˧˥]

Bấu đảy bắc bắm lăng lai a.


bắc bử

[ɓak̚˧˥ ɓɨ˨˩˧]

[ɓak̚˦ ɓɨ˨˦]

phuối bắc bử


bắc đẩn

[ɓak̚˧˥ ɗən˨˩˧]

[ɓak̚˦ ɗən˨˦]


bắc ngắng

[ɓak̚˧˥ ŋaŋ˧˥]

[ɓak̚˦ ŋaŋ˦]

Te pây kha me̱n toỏng đút, nả bắc ngắng.

He tripped on his hair, his face twisted.


bắc ten

[ɓak̚˧˥ tɛn˧˥]

bắc ten tứng cần


bẳm

pja bẳm

bẳm nghiều

kềm bặng bẳm


bẳn

bẳn hin

bẳn nả

bẳn slủng

bẳn men


băng bại

[ɓaŋ˧˥ ɓaːj˧˨ʔ]

[ɓaŋ˦ ɓaːj˩˧]


bặng

quai bặng nộc ho


bặng cạ

[ɓaŋ˧˨ʔ kaː˧˨ʔ]

[ɓaŋ˩˧ gʱaː˩˧]

bặng cạ pi̱ noọng khen kha


bặp

chin bặp


bắt pèng

[ɓat̚˧˥ pɛŋ˧˨]

[ɓat̚˦ bʱɛŋ˩]

From bắt (“expensive”) + pèng (“expensive”).

noọng bắt pèng


bẩu

bẩu khôm

bẩu van


bấu fă̱n

[ɓəw˧˥ fan˩˩]

From bấu (“not”) + fă̱n (“to accept; to endure”).

Hết pện nẩy ngo̱ bấu fă̱n.


bấu mì

[ɓəw˧˥ mi˧˨]


bấu xa̱y

[ɓəw˧˥ saj˩˩]

Bấu xa̱y hết.

Bấu xa̱y pin mạy.


bâư khẻ

[ɓəɯ˧˧ kʰɛ˨˩˧]

[ɓəɯ˦˥ kʰɛ˨˦]

From bâư (“leaf”) + khẻ, the latter ultimately from Chinese 契.


bẩư

From Proto-Tai *ɓɤɰꟲ (“dumb”). Cognate with Lao ໃບ້ (bai), Shan မႂ်ႈ (māue), Thai ใบ้ (bâi).

khẩu hảo bẩư


bè bẹo

[ɓɛ˧˨ ɓɛw˧˨ʔ]

Mừ nắm hết tọ pác bè bẹo.

The hands don't work but the mouth criticizes.


北稟

哢沃㗂高低北稟


bắm

bắm hẩư chào


béc coóc

[ɓɛk̚˧˥ kɔk̚˧˥]

[ɓɛk̚˦ kɔk̚˦]

From béc (“to shoulder”) + coóc (“cheekbone”).

béc coóc pây liê̱u


ben boóc

[ɓɛn˧˥ ɓɔk̚˧˥]

[ɓɛn˦ ɓɔk̚˦]


bẻo

Cáy bẻo mì lai pì.


bẻo bựt

[ɓɛw˨˩˧ ɓɨt̚˧˨ʔ]

[ɓɛw˨˦ ɓɨt̚˩˧]

tua đếch bẻo bựt

pú ké bẻo bựt


bên báng

[ɓen˧˥ ɓaːŋ˧˥]

[ɓen˦ ɓaːŋ˦]

From bên (“to fly”) + báng (“polatouche”). Literally, “to fly like a polatouche”.

Pài đăm, đếch bên báng mà rườn.

In the evening, the children hastily ran home.


bếnh

bếnh khỉ, bếnh neo

to force out with difficulty, in particular poop or pee


bất rẹo

[ɓət̚˧˥ rɛw˧˨ʔ]

[ɓət̚˦ rɛw˩˧]

a trap for birds, consisting of a fishing rod and a trigger for lassos


鈈妙

󱷒鮅速㳥威困𬦹
雞東揌鈈妙困亲

Pya tất tốc roòng vai khổn tẻo
Cáy đông tầư bất riẹo khổn thân

A hoven's carp once fallen into a weir cannot return
A wild chicken once hit by a bird trap cannot go back


bi bốc

[ɓi˧˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[ɓi˦˥ ɓəwk͡p̚˦]

bâư bi bốc


bắp làng

[ɓap̚˧˥ laːŋ˧˨]

[ɓap̚˦ laːŋ˩]

tụp bát nưng khẩu bắp làng


bâm

Possibly borrowed from Proto-Vietic *ɓəm (“tray”).

bâm mạy chinh

bâm choòng

kin khẩu luôm bâm đeo

alternative form of bôm (Classifier: bẳng)


bí nhác

[ɓi˧˥ ɲaːk̚˧˥]

[ɓi˦ ɲaːk̚˦]

Ròi phéc bí nhác.


bíp bjáp

[ɓip̚˧˥ ɓʲaːp̚˧˥]

[ɓip̚˦ ɓʲaːp̚˦]

Mạy tăc bíp bjáp.


bỉu

Pjạ bỉu.

Nghé chúp bỉu.


bỉu bót

[ɓiw˨˩˧ ɓɔt̚˧˥]

[ɓiw˨˦ ɓɔt̚˦]


bỉu bương

[ɓiw˨˩˧ ɓɨəŋ˧˥]

[ɓiw˨˦ ɓɨəŋ˦]


bjai

From Proto-Tai *ɓlaːjᴬ. Cognate with Nong Zhuang ndai, Thai ดาย (daai).

bjai râ̱y, nà


耒排

乖保斉𲎁𫚶臉𬐉
耒排仍禿𱻃湯獏

Quai bấu táy nộc ho kẻm đáng
Lo̱i pày nhằng thúc va̱ng thang mò

[One's] intelligence is no match for that of the black-throated laughingthrush
Occasionally, one even gets trapped in a snare made from cow's tails


bjải

Vài nhă̱m ngé mác ội bjải ooc.

The buffalo stomps on the guava, crushing it.


bjải bjác

[ɓʲaːj˨˩˧ ɓʲaːk̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ ɓʲaːk̚˦]


bjải bjét

[ɓʲaːj˨˩˧ ɓʲɛt̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ ɓʲɛt̚˦]


bjải lát

[ɓʲaːj˨˩˧ laːt̚˧˥]

[ɓʲaːj˨˦ laːt̚˦]

Pẻng chuầy vjếc bjải lát.


bjào bjào

[ɓʲaːw˧˨ ɓʲaːw˧˨]

[ɓʲaːw˩ ɓʲaːw˩]

phuối tuyện bjào bjào


bjáp bjáp

[ɓʲaːp̚˧˥ ɓʲaːp̚˧˥]

[ɓʲaːp̚˦ ɓʲaːp̚˦]

Mạy tắc bjáp bjáp.


bjắc

bjắc lục lan

tò thư tò bjắc căn tằng vằn


bjắc bjoi

[ɓʲak̚˧˥ ɓʲɔj˧˧]

[ɓʲak̚˦ ɓʲɔj˦˥]

Da̱ ké bjắc bjoi cần hết lặc.


bjằng bjằng

[ɓʲaŋ˧˨ ɓʲaŋ˧˨]

[ɓʲaŋ˩ ɓʲaŋ˩]

Slủng féc bjằng bjằng.

Chang rườn phuối khua bjằng bjằng.

There were loud talks and laughters in the house.


bjắt

bjắt cái tậu vai

bjắt tàng hẩư nă̱n


bjép bjép

[ɓʲɛp̚˧˥ ɓʲɛp̚˧˥]

[ɓʲɛp̚˦ ɓʲɛp̚˦]

Phầy mẩy pá nhả phéc bjép bjép.

indicating a continuous, inconsistent crackling sound


bjể

bjể tứng lứp

bjể nặm khảu lứp toong

to make yourself vulnerable for others to exploit

to peel off layers of leaves for water to seep in


bjoóc mạ

[ɓʲɔk̚˧˥ maː˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ maː˩˧]


bjoóc nát

[ɓʲɔk̚˧˥ naːt̚˧˥]

[ɓʲɔk̚˦ naːt̚˦]

From bjoóc (“flower”) + nát (“Melastoma candidum”).

Melastoma candidum, used to symbolize worthlessness and cowardice


𫇥馬

春天節𫇥馬㶲烺
論句傳仁陵𪦸奇

Xuân thiên tiết bjoóc mạ ru̱ng rường
lâ̱n câu toẹn Nhân Lăng lục cá


tu bjoóc

[tu˧˧ ɓʲɔk̚˧˥]

[tu˦˥ ɓʲɔk̚˦]


修𫇥

隊娘湄天家修𫇥


花㳌

朋朋歆花㳌香葱


bjoóc coi

[ɓʲɔk̚˧˥ kɔj˧˧]

[ɓʲɔk̚˦ kɔj˦˥]

From bjoóc (“flower”) + coi (“rose tree”).


bjoóc ngần

[ɓʲɔk̚˧˥ ŋən˧˨]

[ɓʲɔk̚˦ ŋən˩]

From bjoóc (“flower”) + ngần (“silver; hibiscus”).


bjoóc ve

[ɓʲɔk̚˧˥ vɛ˧˧]

[ɓʲɔk̚˦ wɛ˦˥]

From bjoóc (“flower”) + ve (“hibiscus”).


bjoóc ngậu

[ɓʲɔk̚˧˥ ŋəw˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ ŋəw˩˧]

From bjoóc (“flower”) + ngậu (“lotus plant”).


bjốp bjốp

[ɓʲop̚˧˥ ɓʲop̚˧˥]

[ɓʲop̚˦ ɓʲop̚˦]

Mạy tắc bjốp bjốp.

imitates a loud, continuous cracking sound


bjúc

[ɓʲʊwk͡p̚˧˥]

Vài bjúc lị khảu sluôn.

The buffalo pushes the fence into the garden.


bjùng bjùng

[ɓʲʊwŋ͡m˧˨ ɓʲʊwŋ͡m˧˨]

[ɓʲʊwŋ͡m˩ ɓʲʊwŋ͡m˩]

Cháo nặm thương phật bjùng bjùng.


búc bẩu

[ɓʊwk͡p̚˧˥ ɓəw˨˩˧]

[ɓʊwk͡p̚˦ ɓəw˨˦]


pja be

[pʲaː˧˧ ɓɛ˧˧]

[pʲaː˦˥ ɓɛ˦˥]


boóc

Au kỉ boóc?

Tua mạ kin hả boóc khẩu coóc.


boóc cân

[ɓɔk̚˧˥ kən˧˥]

[ɓɔk̚˦ kən˦]

a can used to measure rice, beans, corn weighing about one catty


bỏm bò

[ɓɔm˨˩˧ ɓɔ˧˨]


bỏn

Boong te tò bỏn căn.


coóc bẻ

[kɔk̚˧˥ ɓɛ˨˩˧]

[kɔk̚˦ ɓɛ˨˦]


bể bốc

[ɓe˨˩˧ ɓəwk͡p̚˧˥]

[ɓe˨˦ ɓəwk͡p̚˦]


bjằn

bjằn oóc

têm bjằn


bểu

bểu pác

Ăn mỏ bểu pay lẹo.

bểu pay pạng nưng


boọng

Me̱n phầy boọng.


boỏng pjạ

[ɓɔŋ˨˩˧ pʲaː˧˨ʔ]

[ɓɔŋ˨˦ bʱʲaː˩˧]


boóng

boóng pja

boóng toọng


bọp

bọp cưa

bọp cò thai

bọp pác cuôi


bốc nhác

[ɓəwk͡p̚˧˥ ɲaːk̚˧˥]

[ɓəwk͡p̚˦ ɲaːk̚˦]

nà bốc nhác


bôm toòng

[ɓom˧˥ tɔŋ˧˨]

[ɓom˦ dʱɔŋ˩]


bồm bồm

[ɓom˧˨ ɓom˧˨]

Nặm tốc tát bồm bồm.

(onomatopoeia) Describes a loud and echoing sound

Slủng phéc bồm bồm.

(onomatopoeia) Describes a booming sound


bốm

Mảy pàu xào bốm.


binh bút

[ɓïŋ˧˥ ɓut̚˧˥]

[ɓïŋ˦ ɓut̚˦]


bung bút

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɓut̚˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ ɓut̚˦]

Tua bung bút kin khỉ.


slắc bó

[ɬak̚˧˥ ɓɔ˧˥]


pja bó

[pʲaː˧˧ ɓɔ˧˥]

[pʲaː˦˥ ɓɔ˦]


tha bót

[tʰaː˧˧ ɓɔt̚˧˥]

[tʰaː˦˥ ɓɔt̚˦]

From tha (“eye”) + bót (“blind”). Compare Thai ตาบอด (dtaa-bɔ̀ɔt).

chung cần tha bót pây tàng


bót lẹo

[ɓɔt̚˧˥ lɛw˧˨ʔ]

[ɓɔt̚˦ lɛw˩˧]


𱣩

除乃𲁂𱍲𱣩𬡞買


bống báng

[ɓəwŋ͡m˧˥ ɓaːŋ˧˥]

[ɓəwŋ͡m˦ ɓaːŋ˦]

lốc thúa tôm bống báng


bộp bạp

[ɓop̚˧˨ʔ ɓaːp̚˧˨ʔ]

[ɓop̚˩˧ ɓaːp̚˩˧]

chin phuối bộp bạp


bơn

Tha bơn khửn fạ.


bủi

bủi mác pục


bủng bút

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɓut̚˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɓut̚˦]


phăm bẩư

[pʰam˧˥ ɓəɯ˨˩˧]

[pʰam˦ ɓəɯ˨˦]

phăm bẩư tằng vằn


pja bú

[pʲaː˧˧ ɓu˧˥]

[pʲaː˦˥ ɓu˦]

tua pja bú chính


khuôn búa

[kʰuən˧˥ ɓuə˧˥]

[kʰuən˦ ɓuə˦]


bủng búa

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɓuə˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɓuə˦]

From bủng (“water spinach”) + búa (“tube; pipe”).


bủng nặm

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ nam˧˨ʔ]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ nam˩˧]

From bủng (“water spinach”) + nặm (“water”).


mằn bủng

[man˧˨ ɓʊwŋ͡m˨˩˧]

[man˩ ɓʊwŋ͡m˨˦]


khuôn buốt

[kʰuən˧˥ ɓuət̚˧˥]

[kʰuən˦ ɓuət̚˦]


buôi

From an earlier form of Vietnamese muôi.


non bủng

[nɔn˧˥ ɓʊwŋ͡m˨˩˧]

[nɔn˦ ɓʊwŋ͡m˨˦]

Nhăm tua non bủng, kha phoọc khẩn.

Step on a tea tussock moth and your legs will swell up.


bủng đông

[ɓʊwŋ͡m˨˩˧ ɗəwŋ͡m˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˨˦ ɗəwŋ͡m˦]


bưởng

From Proto-Tai *C̥.bɯəŋꟲ (“side”). Cognate with Lao ເບື້ອງ (bư̄ang), Zhuang mbiengj, Thai เบื้อง (bʉ̂ʉang).

mưn bưởng


bươn chiêng

[ɓɨən˧˥ ciəŋ˧˥]

[ɓɨən˦ ciəŋ˦]


𬂇征

𬂇征徒𣖙壘𬂇二徒𣖙派

Bươn chiêng tò mạy lị, bươn nhi̱ tò mạy phai

On the first lunar month, [one] gathers trees [to make] fences; on the second lunar month, [one] gathers trees [to make] dams

Nôm form of bươn chiêng (“first lunar month of a year”).


bươn ết

[ɓɨən˧˥ ʔet̚˧˥]

[ɓɨən˦ ʔet̚˦]


bươn nhi̱

[ɓɨən˧˥ ɲi˩˩]


𬂇二

𬂇征徒𣖙壘𬂇二徒𣖙派


bươn lạp

head

bươn lạp (班臘, 𬂇腊)

tyz-noun

bươn lạp (班臘, 𬂇腊)

[ɓɨən˧˥ laːp̚˧˨ʔ]

[ɓɨən˦ laːp̚˩˧]


班臘

考光󰋕班臘

Khảo quang flowers bloom on the twelfth lunar month

Nôm form of bươn lạp (“a year's twelfth lunar month”).


𬂇腊

务春少𫖂𱣨棟皇
𬂇腊來𫡯𪜘北宮

Mùa xuân siểu nả lồm đông hoáng
Bươn lảp lai giàu phả bắc cung


bươn nhuâ̱n

[ɓɨən˧˥ ɲwən˩˩]

[ɓɨən˦ ɲwən˧]

From bươn (“month”) + nhuâ̱n (“intercalary”).


bửng

đảy bửng phua đa rại

to continue being sulky knowing the husband's got one's back

to be at an advantage, usually followed up by stronger actions


bửng hảy

[ɓɨŋ˨˩˧ haj˨˩˧]

[ɓɨŋ˨˦ haj˨˦]


bứa nga̱u

[ɓɨə˧˥ ŋaw˩˩]

Râ̱y khảu tan bứa nga̱u bấu xoong.

We've been harvesting on the fields to the point of exhaustion and it's still not finished.


bưa

Cognate with Isan บัว, Lao ບົວ (būa), Northern Thai ᨷ᩠ᩅᩫ, Khün ᨷ᩠ᩅᩫ, Lü ᦷᦢ (ḃo), Tai Dam ꪚꪺ, Shan မူဝ် (mǒ), ဝူဝ် (wǒ), Phake မုဝ် (muw), Ahom 𑜈𑜥 (bū), Thai บัว (buua).


bử

phuối bử


bụp

bụp tốc lồng


bụt bụt

[ɓut̚˧˨ʔ ɓut̚˧˨ʔ]

[ɓut̚˩˧ ɓut̚˩˧]

Nặm bủn bụt bụt.

(onomatopoeia) indicates sound from a strong ejection


bút bú

[ɓut̚˧˥ ɓu˧˥]


búp báp

[ɓup̚˧˥ ɓaːp̚˧˥]

[ɓup̚˦ ɓaːp̚˦]

tàng búp báp


𫁰

𧈺哙扒称𫁰𱸆𫰤質

Grasshoppers will be caged in bamboo pipes created by my mom


búng bính

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɓïŋ˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ ɓïŋ˦]

Pát nặm tên búng bính.


búng fạ

[ɓʊwŋ͡m˧˥ faː˧˨ʔ]

[ɓʊwŋ͡m˦ vaː˩˧]

From búng (“region; place”) + fạ (“sky”).


búng slung

[ɓʊwŋ͡m˧˥ ɬʊwŋ͡m˧˥]

[ɓʊwŋ͡m˦ θʊwŋ͡m˦]

From búng (“region; spot”) + slung (“high”).


búng tô̱ng nà

[ɓʊwŋ͡m˧˥ təwŋ͡m˩˩ naː˧˨]

[ɓʊwŋ͡m˦ dʱəwŋ͡m˧ naː˩]

From búng (“region; spot”) + tô̱ng nà (“plain”).


bjoóc bửa

[ɓʲɔk̚˧˥ ɓɨə˨˩˧]

[ɓʲɔk̚˦ ɓɨə˨˦]

a species of bindweed with white flowers


mác bửa

[maːk̚˧˥ ɓɨə˨˩˧]

[maːk̚˦ ɓɨə˨˦]

From mác (“fruit”) + bửa, the latter cognate with Vietnamese bứa.


bươn slíp

[ɓɨən˧˥ ɬip̚˧˥]

[ɓɨən˦ θip̚˦]


bươn sloong

[ɓɨən˧˥ ɬɔŋ˧˥]

[ɓɨən˦ θɔŋ˦]


bươn slam

[ɓɨən˧˥ ɬaːm˧˥]

[ɓɨən˦ θaːm˦]


𬂇三

𫇥考結𬂇三

Khảo flowers bloom on the third lunar month

Nôm form of bươn slam (“a year's third lunar month”).


班三

𫇥𫰇󰋕班三速呂

My flower blooms late in the third lunar month


bẳng bươn

[ɓaŋ˨˩˧ ɓɨən˧˥]

[ɓaŋ˨˦ ɓɨən˦]


bươn coòng

[ɓɨən˧˥ kɔŋ˧˨]

[ɓɨən˦ gʱɔŋ˩]

From bươn (“month”) + coòng (“to wait”).


𱍼

𫯩𱍧𦙟吝𱍼

[If a swallow] flies low, [it will] be mixed up with a crow.


ca cào

The second element is cognate with Bouyei waauz as well as the second syllable of Zhuang vumzvauz, Thai ค้างคาว (káang-kaao) and Lao ຄ້າງຄາວ (khāng khāo).

ca hào (alternative)
ca vào (alternative)

Tua ca cào đăm chắng bân.


ca đác

[kaː˧˧ ɗaːk̚˧˥]

[kaː˦˥ ɗaːk̚˦]

chạn bặng ca đác

Đâư đông bố mì kỉ tua ca đác.


ca đáng

[kaː˧˧ ɗaːŋ˧˥]

[kaː˦˥ ɗaːŋ˦]


ca mả

[kaː˧˧ maː˨˩˧]

[kaː˦˥ maː˨˦]

Te đang slí hết ca mả.


ca đăm

[kaː˧˧ ɗam˧˥]


ca pát

[kaː˧˧ paːt̚˧˥]

The second element is cognate with Thai ปาด (bpàat).


ca rạc

[kaː˧˧ raːk̚˧˨ʔ]

[kaː˦˥ raːk̚˩˧]


ca rệp

[kaː˧˧ rep̚˧˨ʔ]


ca rộc

[kaː˧˧ rəwk͡p̚˧˨ʔ]

[kaː˦˥ rəwk͡p̚˩˧]

Me ca rộc, lục nàng tiên.


𪲾

垱𪥛保𫨰条祿𪲾

Even on the main streets, bushes of thatch grass can grow when unused


𬞢

条𥿯近条𬞢


𦖊

地𦖊垌咪当屯甫菲

Over there, rice paddies are blooming tightly


ca noóng

[kaː˧˧ nɔŋ˧˥]

[kaː˦˥ nɔŋ˦]

ca noóng kha

ca noóng mừng

anterior side of a joint, namely the elbow pit or the hock


lằng ca

[laŋ˧˨ kaː˧˧]


ca mèo

[kaː˧˧ mɛw˧˨]


mác ca

[maːk̚˧˥ kaː˧˧]

From mác (“fruit”) + ca (“Oroxylum indicum”).

Oroxylum indicum
Oroxylum indicum#Translingual


khẩu ca

[kʰəw˨˩˧ kaː˧˧]

[kʰəw˨˦ kaː˦˥]

a species of late rice consisting of grains of different colors


ca lang

[kaː˧˧ laːŋ˧˥]

[kaː˦˥ laːŋ˦]

Bố mì ca lang mon.

Ái kin ca lang.

Ca lang tò đây.


ca linh

[kaː˧˧ lïŋ˧˥]

[kaː˦˥ lïŋ˦]

cần ca linh

hết ca linh

Pú cảng pjằng, mí cảng ca linh.

You're lying, you're not telling the truth.

Mì ca linh.


ca lại

[kaː˧˧ laːj˧˨ʔ]

cảng ca lại


ca này

Pay ca này.

Ca này nhằng mì.


pja cá

[pʲaː˧˧ kaː˧˥]

[pʲaː˦˥ kaː˦]


cà khí

[kaː˧˨ kʰi˧˥]

Lục đếch cà khí xáu căn.

Children are picking a fight with each other.


ca rại

[kaː˧˧ raːj˧˨ʔ]

Te hết pện ca rại.

Tuyện nẩy mì ca rại.


cà răng

[kaː˧˨ raŋ˧˥]

ca lang (alternative)
ca rang (alternative)

Chang tâ̱y mì ăn cà răng cải cộp.


cà rìa

[kaː˧˨ riə˧˨]


cà rình

[kaː˧˨ rïŋ˧˨]

[gʱaː˩ rïŋ˩]

Khỏi phuối cà rình, nắm chư̱ phuối pjàng nau.

I'm telling the truth, not lying at all.


cà ro̱

[kaː˧˨ rɔ˩˩]

Tua nẩy cải cà ro̱.

Hết pện nhằng cà ro̱.


ca̱

cải ca̱ kếch

tắc ca̱ bjốp ca̱ bjáp

Morpheme added before syllables for augmentation


ca̱ ngáng

[kaː˩˩ ŋaːŋ˧˥]

[gʱaː˧ ŋaːŋ˦]

Nòn ca̱ ngáng chang chường.

Khỏn hin nòn ca̱ ngáng chang tàng

A rock lies sprawling in the middle of the road.


ca̱ ngộc

[kaː˩˩ ŋəwk͡p̚˧˨ʔ]

[gʱaː˧ ŋəwk͡p̚˩˧]

The second element can be found in words like nghi ngộc, ngộc lộc, tẳng ngộc.

năng ca̱ ngộc


ca̱ điên

[kaː˩˩ ɗiən˧˥]

[gʱaː˧ ɗiən˦]

tồng căn ca̱ điên


khẩu cạ

[kʰəw˨˩˧ kaː˧˨ʔ]

[kʰəw˨˦ gʱaː˩˧]


nộc hang cạ

[nəwk͡p̚˧˨ʔ haːŋ˧˥ kaː˧˨ʔ]

[nəwk͡p̚˩˧ haːŋ˦ gʱaː˩˧]


kén các

[kɛn˧˥ kaːk̚˧˥]


pja cài

[pʲaː˧˧ kaːj˧˨]

[pʲaː˦˥ gʱaːj˩]


𡀲

歡保过椳𱽩仍𡀲

[It's] not as delicious as sugar cane, [one] even [has to] spit out the residue


𱘽

𱘽𫵄𱜌𱍧短𨱾

Big or small, high or low, long or short


mác cại

[maːk̚˧˥ kaːj˧˨ʔ]

mác cại mí

mác cại khảm

mác cại lái


khẩu cại rây

[kʰəw˨˩˧ kaːj˧˨ʔ rəj˧˧]

[kʰəw˨˦ gʱaːj˩˧ rəj˦˥]


cay này

Thúc kin cay này.


cạ cứ

[kaː˧˨ʔ kɨ˧˥]

[gʱaː˩˧ kɨ˦]


cạ ti̱nh

[kaː˧˨ʔ tïŋ˩˩]

[gʱaː˩˧ dʱïŋ˧]

From cạ (“to tell”) + ti̱nh (“to hear”).

Lục nắm cạ ti̱nh le̱ lục tăn.


cai cuổn

From cai + cuổn. Compare Vietnamese cai quản.

cai cuổn fiệc rườn


cài coọc

[kaːj˧˨ kɔk̚˧˨ʔ]

[gʱaːj˩ gʱɔk̚˩˧]

Hứa oóc hăn cài coọc lai.


cải cộp

[kaːj˨˩˧ kop̚˧˨ʔ]


cáy khướng

[kaj˧˥ kʰɨəŋ˧˥]

[kaj˦ kʰɨəŋ˦]

From cáy (“chicken”) + khướng (“young female”).


cáy thướn

[kaj˧˥ tʰɨən˧˥]

From cáy (“chicken”) + thướn (“forest”).


cáy bản

[kaj˧˥ ɓaːn˨˩˧]


cáy bjoóc mặn

[kaj˧˥ ɓʲɔk̚˧˥ man˧˨ʔ]

From cáy (“chicken”) + bjoóc mặn (“plum”).


cáy đeng

[kaj˧˥ ɗɛŋ˧˥]


bjoóc mặn

[ɓʲɔk̚˧˥ man˧˨ʔ]

[ɓʲɔk̚˦ man˩˧]


cáy mền

cáy mừn (alternative)
cáy mần (alternative)

a species of chicken with spiky feathers


cam slành

[kaːm˧˥ ɬajŋ̟˧˨]

From cam (“orange”) + slành, the latter borrowed from Vietnamese sành.


cam chỉa

[kaːm˧˥ ciə˨˩˧]


cáy khoa

From cáy (“chicken”) + khoa, the latter being a variant of sloa.

tua cáy khoa khao

Tua cáy khoa mì hang lì


cáy nà

Tua cáy nà bố mì thang.


hon cáy

From hon (“comb (of a chicken)”) + cáy (“chicken”). Cognate with Thai หงอนไก่ (ngɔ̌ɔn-gài).

bjoóc hon cáy


lịn cáy

From lịn (“tongue”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's tongue”.


phi cáy

From phi (“ghost”) + cáy (“chicken”). Compare Vietnamese ma gà.

chicken ghost; a malicious spirit that follows attractive women around in Tày-Nùng folklore


pác cáy

From pác (“mouth”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's mouth”.

pác cáy lằm slủng


thang cáy

[tʰaːŋ˧˥ kaj˧˥]

From thang (“tail”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's tail”.

a lock of hair protruding from behind the turban that's typically found in Tày men


pích cáy

[pïk̟̚˧˥ kaj˧˥]

From pích (“wing”) + cáy (“chicken”). Literally, “chicken's wing”.

a pair of rafters that forms a triangular truss together with pe bôn for support of the roof


cải kếch

[kaːj˨˩˧ kəjk̟̚˧˥]


cải luông

[kaːj˨˩˧ luəŋ˧˥]

mì pổn cải luông

công đức cải luông


cái có

[kaːj˧˥ kɔ˧˥]

From cái (“to place”) + có (“to build”).

cái có pền bản co̱n

cái có pền tuyện


cái hin

Thái Nguyên pây Hà Nội 80 cái hin.

From Thái Nguyên to Hà Nội is 80 kilometers.


cam tổng

[kaːm˧˥ təwŋ͡m˨˩˧]


cam lòn

From cam (“mouth ache”) + lòn (“to nibble”).


càm

càm pây


càm

càm khêm


càm

pác càm fầy, hang luây nặm

mouth holding fire, tail floating along water (riddle for the lamp)

Ma càm đúc.


𫏄

望𬦸𫏄道士差

If one takes a risk, one will stray away from morality


càn bết

[kaːn˧˨ ɓet̚˧˥]

From càn (“shaft; carrying pole”) + bết (“to fish”).


càn nặm

From càn (“shaft; carrying pole”) + nặm (“water”). Literally, “water-carrying pole”.

a shaft used to hold the teeth of a rake


càn sliểm

[kaːn˧˨ ɬiəm˨˩˧]

[gʱaːn˩ θiəm˨˦]

From càn (“shaft; carrying pole”) + sliểm (“pointy”).

a type of carrying pole with pointy ends for carrying bundles of wood or rice


ca̱n

ca̱n pàn pù thấu mu đông

to raid the forest to hunt down wild pigs


cảng chá

[kaːŋ˨˩˧ caː˧˥]

[kaːŋ˨˦ caː˦]


cảng pjẻ

[kaːŋ˨˩˧ pʲɛ˨˩˧]

[kaːŋ˨˦ pʲɛ˨˦]

From cảng (“to talk”) + pjẻ (“reverse”).


cảng mja̱y

[kaːŋ˨˩˧ mʲaj˩˩]

to switch the rhymes (or also tones) of the syllables of a disyllabic word, similar to Vietnamese nói lái.


cảng cỏ

[kaːŋ˨˩˧ kɔ˨˩˧]

[kaːŋ˨˦ kɔ˨˦]

Lai cần cảng cỏ bjằng bjằng.


pè can

[pɛ˧˨ kaːn˧˥]

a raft made from merging two smaller rafts


càn mạ

[kaːn˧˨ maː˧˨ʔ]


nộc cản toong

[nəwk͡p̚˧˨ʔ kaːn˨˩˧ tɔŋ˧˥]

[nəwk͡p̚˩˧ kaːn˨˦ tɔŋ˦]


cùng càng

[kʊwŋ͡m˧˨ kaːŋ˧˨]

[gʱʊwŋ͡m˩ gʱaːŋ˩]

dú cùng càng

pây cùng pây càng


cáng chà

[kaːŋ˧˥ caː˧˨]

From cáng (“branch”) + chà (“fallen; no longer attached to a tree”).


cáng lò

[kaːŋ˧˥ lɔ˧˨]


canh hấy

[kajŋ̟˧˥ həj˧˥]


ca̱o

ca̱o nẩy


cáo vá

cần cáo vá


cảo xảo

[kaːw˨˩˧ saːw˨˩˧]

Boong khỏi dú nẩy cảo xảo pi̱ noọng lai.

Our presence here must have disturbed you all.


cáo quán

Hảo lai cáo quán chắng quá đảy kéo.

Nặm noòng thúm nà dá, cáo quán a.

The water flooded the fields, it's really tense.


còn cạng

[kɔn˧˨ kaːŋ˧˨ʔ]

[gʱɔn˩ gʱaːŋ˩˧]

háp còn cạng

unbalanced (of loads on a carrying pole)


pẻng cao

[pɛŋ˨˩˧ kaːw˧˧]

[pɛŋ˨˦ kaːw˦˥]

From pẻng + cao, from Chinese 餅 /饼 (bǐng) and Chinese 糕 (gāo), respectively.

a traditional pastry made by the Zhuang that spread to Tày-Nùng people


coóng cảo

[kɔŋ˧˥ kaːw˨˩˧]

[kɔŋ˦ kaːw˨˦]


phjắc cát

[pʰʲak̚˧˥ kaːt̚˧˥]

phjắc cát pó khẩu

cabbage (Brassica oleracea var. capitata)

mằn phjắc cát

cabbage; mustard greens (Brassica oleracea)


cắc kẹ

[kak̚˧˥ kɛ˧˨ʔ]

[kak̚˦ gʱɛ˩˧]


cắm bức

[kam˧˥ ɓɨk̚˧˥]


cặm

Cognate with Lao ຄ້ຳ (kham), Lü ᦅᧄᧉ (kam²), Tai Dam ꪁꪾ꫁, Shan ၵမ်ႉ (kâ̰m), Ahom 𑜀𑜪 (kaṃ), Thai ค้ำ (kám).

cặm táng

to open and prop up a window with a stick to keep it opened

Co cuổi lừa cải, bấu cặm le̱ tắc

The banana tree has large bunches, it'll fall if we don't prop up.


lình căng

[lïŋ˧˨ kaŋ˧˥]


căng kìa

[kaŋ˧˥ kiə˧˨]


ké căng

[kɛ˧˥ kaŋ˧˥]


cắp pục

[kap̚˧˥ pʊwk͡p̚˧˨ʔ]

cắp pục chin đảy.


cắp pai

pước cắp pai


𱎇靡

Nôm form of phí phí (“to blow lightly”).


pét

From Proto-Tai *peːtᴰ (“eight”), from Chinese 八 (MC peat, “eight”). Cognate with Thai แปด (bpɛ̀ɛt), Lao ແປດ (pǣt), Lü ᦶᦔᧆᧈ (ṗaed¹), Tai Dam ꪵꪜꪒ, Shan ပႅတ်ႇ (pèt), Tai Nüa ᥙᥦᥖᥱ (pǎet), Ahom 𑜆𑜢𑜄𑜫 (pit), Bouyei beedt, Zhuang bet.

cog

Lü ᦶᦔᧆᧈ (ṗaed¹)


slíp

From Middle Chinese 十 (MC dzyip, “ten”). Cognate with Thai สิบ (sìp), Northern Thai ᩈᩥ᩠ᨷ, Lao ສິບ (sip), Lü ᦉᦲᧇ (ṡiib), Tai Dam ꪎꪲꪚ, Shan သိပ်း (síp), Tai Nüa ᥔᥤᥙᥴ (síp), Ahom 𑜏𑜢𑜆𑜫 (sip), Bouyei xib, Zhuang cib, Saek ซิ̄บ.

slíp cần

slíp pi

slíp ết

ta̱i slíp

nhi̱ slíp

slíp booc bấu đảy chang

Ten cans and one can't even fill half of a can.