देवलोक

devaloká (romanization)
देवलोकः (nominative singular)
देवलोकौ (dual nominative)
देवलोका1 (dual nominative)
देवलोकाः (nominative plural)
देवलोकासः1 (nominative plural)
देवलोक (singular vocative)
देवलोकौ (dual vocative)
देवलोका1 (dual vocative)
देवलोकाः (plural vocative)
देवलोकासः1 (plural vocative)
देवलोकम् (accusative singular)
देवलोकौ (accusative dual)
देवलोका1 (accusative dual)
देवलोकान् (accusative plural)
देवलोकेन (instrumental singular)
देवलोकाभ्याम् (dual instrumental)
देवलोकैः (instrumental plural)
देवलोकेभिः1 (instrumental plural)
देवलोकाय (dative singular)
देवलोकाभ्याम् (dative dual)
देवलोकेभ्यः (dative plural)
देवलोकात् (ablative singular)
देवलोकाभ्याम् (ablative dual)
देवलोकेभ्यः (ablative plural)
देवलोकस्य (genitive singular)
देवलोकयोः (dual genitive)
देवलोकानाम् (genitive plural)
देवलोके (locative singular)
देवलोकयोः (dual locative)
देवलोकेषु (locative plural)

Pali: devaloka

desctree

Prakrit: 𑀤𑁂𑀯𑀮𑁄𑀅 (devaloa)
Sinhalese: දෙව්ලොව (dewlowa)

→ Bengali: দেবলোক (debolōk)

→ English: devaloka

→ Gujarati: દેવલોક (devlok)

→ Hindi: देवलोक (devlok)

→ Kannada: ದೇವಲೋಕ (dēvalōka)

→ Malayalam: ദേവലോകം (dēvalōkaṁ)

→ Marathi: देवलोक (devlok)

→ Punjabi: ਦੇਵਲੋਕ (devlok)

→ Tamil: தேவலோகம் (tēvalōkam)

→ Telugu: దేవలోకము (dēvalōkamu)

→ Thai: เทวโลก (tee-wá-lôok)

Compound of देव (deva, “god”) + लोक (loka, “world”).

com+

देवमनुष्या दिशो व्यभजन्त प्राचीं देवा दक्षिणा पितरः प्रतीचीम् मनुष्या उदीचीꣳ रुद्राः । यत् प्राचीनवꣳशं करोति देवलोकम् एव तद् यजमान उपावर्तते परि श्रयति । अन्तर्हितो हि देवलोको मनुष्यलोकात् ।

c. 1200 BCE – 800 BCE, Kṛṣṇa-Yajurveda (Taittirīya Saṃhitā) VI.1.1

The gods and the men divided the quarters [of the world]; the gods (obtained) the eastern, the Pitrs (obtained) the southern, men (obtained) the western, the Rudras (obtained) the northern. In that, he makes a hall with beams pointing east, the worshipper approaches the world of the gods. He covers it over, for the world of the gods is hidden from the world of men.

devamanuṣyā diśo vyabhajanta prācīṃ devā dakṣiṇā pitaraḥ pratīcīm manuṣyā udīcīṃ rudrāḥ. yat prācīnavaṃśaṃ karoti devalokam eva tad yajamāna upāvartate pari śrayati. antarhito hi devaloko manuṣyalokāt.

the world or realm of the gods; paradise, heaven


जुष्टि

sa-noun

जुष्टि • (júṣṭi) stem, f

júṣṭi (romanization)
जुष्टिः (nominative singular)
जुष्टी (dual nominative)
जुष्टयः (nominative plural)
जुष्टे (singular vocative)
जुष्टी (dual vocative)
जुष्टयः (plural vocative)
जुष्टिम् (accusative singular)
जुष्टी (accusative dual)
जुष्टीः (accusative plural)
जुष्ट्या (instrumental singular)
जुष्टी1 (instrumental singular)
जुष्टिभ्याम् (dual instrumental)
जुष्टिभिः (instrumental plural)
जुष्टये (dative singular)
जुष्ट्यै2 (dative singular)
जुष्टी1 (dative singular)
जुष्टिभ्याम् (dative dual)
जुष्टिभ्यः (dative plural)
जुष्टेः (ablative singular)
जुष्ट्याः2 (ablative singular)
जुष्ट्यै3 (ablative singular)
जुष्टिभ्याम् (ablative dual)
जुष्टिभ्यः (ablative plural)
जुष्टेः (genitive singular)
जुष्ट्याः2 (genitive singular)
जुष्ट्यै3 (genitive singular)
जुष्ट्योः (dual genitive)
जुष्टीनाम् (genitive plural)
जुष्टौ (locative singular)
जुष्ट्याम्2 (locative singular)
जुष्टा1 (locative singular)
जुष्ट्योः (dual locative)
जुष्टिषु (locative plural)

From Proto-Indo-European *ǵéws-ti-s ~ *ǵus-téy-s (“choice, delight, pleasure”). Cognate with Proto-Germanic *kustiz (“choice”).

inh

परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ।
वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥
pari tvā girvaṇo gira imā bhavantu viśvataḥ.

Thou who lovest hymns, may these hymns of ours encompass thee on every side
May they be an augmentation to thee of lengthened life, may they be dear delights to thee.

vṛddhāyumanu vṛddhayo juṣṭā bhavantu juṣṭayaḥ.


कण्टफल

Assamese: কঁঠাল (kõthal)

Bengali: কাঁঠাল (kãṭhal)

Bhojpuri: कटहर (kaṭᵊhar)

Hindustani: kaṭhal

Hindi: कटहल

desc

Urdu: کَٹھَل, کَٹہَل

Urdu: کَٹھَل, کَٹہَل

Magahi: 𑂍𑂗𑂯𑂩 (kaṭhar)

Odia: କଠଲ (kaṭhala)

Sylheti: ꠇꠣꠑꠟ (xaṭól)

/ˈkɐɳ.ʈɐ.pʰɐ.l̪ɐ/


चिङ्गट

ciṅgaṭa (romanization)
चिङ्गटः (nominative singular)
चिङ्गटौ (dual nominative)
चिङ्गटा1 (dual nominative)
चिङ्गटाः (nominative plural)
चिङ्गटासः1 (nominative plural)
चिङ्गट (singular vocative)
चिङ्गटौ (dual vocative)
चिङ्गटा1 (dual vocative)
चिङ्गटाः (plural vocative)
चिङ्गटासः1 (plural vocative)
चिङ्गटम् (accusative singular)
चिङ्गटौ (accusative dual)
चिङ्गटा1 (accusative dual)
चिङ्गटान् (accusative plural)
चिङ्गटेन (instrumental singular)
चिङ्गटाभ्याम् (dual instrumental)
चिङ्गटैः (instrumental plural)
चिङ्गटेभिः1 (instrumental plural)
चिङ्गटाय (dative singular)
चिङ्गटाभ्याम् (dative dual)
चिङ्गटेभ्यः (dative plural)
चिङ्गटात् (ablative singular)
चिङ्गटाभ्याम् (ablative dual)
चिङ्गटेभ्यः (ablative plural)
चिङ्गटस्य (genitive singular)
चिङ्गटयोः (dual genitive)
चिङ्गटानाम् (genitive plural)
चिङ्गटे (locative singular)
चिङ्गटयोः (dual locative)
चिङ्गटेषु (locative plural)

Bengali: চিংড়ি (ciṅṛi), চিঙ্গট (ciṅgoṭ)

Odia: ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି (ciṅguṛi)

Hindustani: ciṅgaṛā

Hindi: चिंगड़ा

Hindi: चिंगड़ा

Urdu: چنگڑا

Konkani: suṅgaṭa

Devanagari script: सुंगट

Latin script: sungotto

Kannada script: ಸುಂಗಟ

Marathi: चिंगळ (ciṅgaḷ), चिंगळी (ciṅgḷī), चिंगूळ (ciṅgūḷ)

/t͡ɕiŋ.ɡɐ.ʈɐ/

/ˈt͡ɕiŋ.ɡɐ.ʈɐ/


गाङ्गट

Bengali: গাঙ্গট (gaṅgoṭ)

Nepali: गङटो (gaṅaṭo)

Sindhi: gā̃gaṭu

Arabic script: گانگَٽُ

Devanagari script: गांगटु

/ɡɑːŋ.ɡɐ.ʈɐ/

/ˈɡɑːŋ.ɡɐ.ʈɐ/


झिङ्ग

Awadhi: झींगा (jhīṅgā)

Hindustani: jhīṅgā

Hindi: झींगा

Urdu: جھِین٘گا

Urdu: جھِین٘گا

Nepali: झिङो (jhiṅo)

Punjabi: jhiṅgā

Gurmukhi script: ਝਿੰਗਾ

Shahmukhi script: جھِن٘گا

/ˈd͡ʑʱiŋ.ɡɐ/

Probably borrowed from a substrate language.


जोष्टृ

sa-noun

जोष्टृ • (joṣṭṛ́ or jóṣṭṛ) stem, m (feminine जोष्ट्री)

joṣṭṛ́ (romanization)
jóṣṭṛ (romanization)
जोष्ट्री (feminine)
जोष्टा (nominative singular)
जोष्टारौ (dual nominative)
जोष्टारा1 (dual nominative)
जोष्टारः (nominative plural)
जोष्टः (singular vocative)
जोष्टारौ (dual vocative)
जोष्टारा1 (dual vocative)
जोष्टारः (plural vocative)
जोष्टारम् (accusative singular)
जोष्टारौ (accusative dual)
जोष्टारा1 (accusative dual)
जोष्टॄन् (accusative plural)
जोष्ट्रा (instrumental singular)
जोष्टृभ्याम् (dual instrumental)
जोष्टृभिः (instrumental plural)
जोष्ट्रे (dative singular)
जोष्टृभ्याम् (dative dual)
जोष्टृभ्यः (dative plural)
जोष्टुः (ablative singular)
जोष्टृभ्याम् (ablative dual)
जोष्टृभ्यः (ablative plural)
जोष्टुः (genitive singular)
जोष्ट्रोः (dual genitive)
जोष्टॄणाम् (genitive plural)
जोष्टरि (locative singular)
जोष्ट्रोः (dual locative)
जोष्टृषु (locative plural)
जोष्टा (nominative singular)
जोष्टारौ (dual nominative)
जोष्टारा1 (dual nominative)
जोष्टारः (nominative plural)
जोष्टः (singular vocative)
जोष्टारौ (dual vocative)
जोष्टारा1 (dual vocative)
जोष्टारः (plural vocative)
जोष्टारम् (accusative singular)
जोष्टारौ (accusative dual)
जोष्टारा1 (accusative dual)
जोष्टॄन् (accusative plural)
जोष्ट्रा (instrumental singular)
जोष्टृभ्याम् (dual instrumental)
जोष्टृभिः (instrumental plural)
जोष्ट्रे (dative singular)
जोष्टृभ्याम् (dative dual)
जोष्टृभ्यः (dative plural)
जोष्टुः (ablative singular)
जोष्टृभ्याम् (ablative dual)
जोष्टृभ्यः (ablative plural)
जोष्टुः (genitive singular)
जोष्ट्रोः (dual genitive)
जोष्टॄणाम् (genitive plural)
जोष्टरि (locative singular)
जोष्ट्रोः (dual locative)
जोष्टृषु (locative plural)

/d͡ʑɐ́wʂ.ʈr̩/

/d͡ʑɐwʂ.ʈŕ̩/

/ˈd͡ʑoːʂ.ʈr̩/

From Proto-Indo-Iranian *ȷ́awštā́ (“one who loves”), from Proto-Indo-European *ǵéws-tōr ~ *ǵus-tr-és. Cognate with Old Persian 𐎭𐎢𐏁𐎫𐎼 (d-u-š-t-r /dauštar/, “friend; lover of”) (𐎭𐎢𐏁𐎫𐎠 (d-u-š-t-a /dauštā/, nom. sg.)), whence Persian دوست (dōst, “friend”).
Monier-Williams, Lubotsky and Mayrhofer consider this term to be an adjective-participle meaning "loving, cherishing". However, Vedic does not clearly distinguish between nouns and some adjectives and some participles. Moreover, this term appears in RV 4.41.9.2 where it isn't applied (as an adjective) to any noun, but is attached to the genitive of the noun वसु (vasu, “treasure”) to convey "lover of treasure". This shows that the word has been employed purely as a noun in at least one instance.

cog

इ॒मा इन्द्रं॒ वरु॑णं मे मनी॒षा अग्म॒न्न् उप॒ द्रवि॑णम् इ॒च्छमा॑नाः ।
उपे॑म् अस्थुर् जो॒ष्टार॑ इव॒ वस्वो॑ र॒घ्वीर् इ॑व॒ श्रव॑सो॒ भिक्ष॑माणाः ॥
imā́ índraṃ váruṇaṃ me manīṣā́ ágmann úpa dráviṇam icchámānāḥ.
úpem asthur joṣṭā́ra iva vásvo raghvī́r iva śrávaso bhíkṣamāṇāḥ.

They have come near you as lovers of treasure, like mares, fleet-footed, eager for the glory.

These thoughts of mine, desirous of gaining wealth, have proceeded to Indra and to Varuṇa.

lover of, one who is desirous of (with the genitive of the object); one who loves or cherishes


ध्वजदण्ड

Bengali: ঝান্ডা (jhanḍa)

Gujarati: ઝંડો (jhaṇḍo)

Hindustani: jhaṇḍā, jhaṇḍī

desc

Hindi: झंडा, झंडी

Hindi: झंडा, झंडी

Urdu: جھَنڈا, جھَنڈِی

Urdu: جھَنڈا, جھَنڈِی

Marathi: झेंडा (jheṇḍā), धेंडोळी (dheṇḍoḷī), धेंडोली (dheṇḍolī), झेंडोळी (jheṇḍoḷī), झेंडोली (jheṇḍolī)

Odia: ଧଣ୍ଡା (dhaṇḍā), ଧଣ୍ଡି (dhaṇḍi), ଝଣ୍ଡା (jhaṇḍā)

Nepali: झण्डा (jhaṇḍā)

Punjabi: jhaṇḍā, jhaṇḍī

Gurmukhi script: ਝੰਡਾ, ਝੰਡੀ

Shahmukhi script: جھَنڈا, جھَنڈِی

Sindhi: jhaṇḍo

Arabic script: جهَنڊو

Devanagari script: झंडो

/dʱʋɐ.d͡ʑɐ.dɐɳ.ɖɐ/

/d̪ʱʋɐ.d͡ʑɐˈd̪ɐɳ.ɖɐ/


गुञ्जा

guñjā (romanization)
गुञ्जा (nominative singular)
गुञ्जे (dual nominative)
गुञ्जाः (nominative plural)
गुञ्जे (singular vocative)
गुञ्जे (dual vocative)
गुञ्जाः (plural vocative)
गुञ्जाम् (accusative singular)
गुञ्जे (accusative dual)
गुञ्जाः (accusative plural)
गुञ्जया (instrumental singular)
गुञ्जा1 (instrumental singular)
गुञ्जाभ्याम् (dual instrumental)
गुञ्जाभिः (instrumental plural)
गुञ्जायै (dative singular)
गुञ्जाभ्याम् (dative dual)
गुञ्जाभ्यः (dative plural)
गुञ्जायाः (ablative singular)
गुञ्जायै2 (ablative singular)
गुञ्जाभ्याम् (ablative dual)
गुञ्जाभ्यः (ablative plural)
गुञ्जायाः (genitive singular)
गुञ्जायै2 (genitive singular)
गुञ्जयोः (dual genitive)
गुञ्जानाम् (genitive plural)
गुञ्जायाम् (locative singular)
गुञ्जयोः (dual locative)
गुञ्जासु (locative plural)

Pali: guñjā

desctree

Prakrit: 𑀕𑀼𑀁𑀚𑀸 (guṃjā)
Assamese: কুঁচি (kũsi)
Bengali: কুঁচ (kũc)
Hindustani: kū̃c
Hindi: कूँच
Urdu: کُون٘چ
Marathi: गुंज (gũj̈), गुंजडा (gũj̈ḍā)
Odia: ଗୁଇଁଜ୍ (guĩj)

→ Bengali: গুঞ্জা (gunja) (learned)

→ Hindustani: guñjā (learned)

Hindi: गुंजा

Urdu: گنجا

/ˈɡuɲ.d͡ʑɑː/

Abrus precatorius
Abrus precatorius#Translingual

jequirity bean, rosary pea, crab's eye (Abrus precatorius)


कफोणि

kaphoṇi (romanization)
कफोणिः (nominative singular)
कफोणी (dual nominative)
कफोणयः (nominative plural)
कफोणे (singular vocative)
कफोणी (dual vocative)
कफोणयः (plural vocative)
कफोणिम् (accusative singular)
कफोणी (accusative dual)
कफोणीन् (accusative plural)
कफोणिना (instrumental singular)
कफोण्या1 (instrumental singular)
कफोणिभ्याम् (dual instrumental)
कफोणिभिः (instrumental plural)
कफोणये (dative singular)
कफोणिभ्याम् (dative dual)
कफोणिभ्यः (dative plural)
कफोणेः (ablative singular)
कफोण्यः1 (ablative singular)
कफोणिभ्याम् (ablative dual)
कफोणिभ्यः (ablative plural)
कफोणेः (genitive singular)
कफोण्यः1 (genitive singular)
कफोण्योः (dual genitive)
कफोणीनाम् (genitive plural)
कफोणौ (locative singular)
कफोणा1 (locative singular)
कफोण्योः (dual locative)
कफोणिषु (locative plural)

Prakrit: 𑀓𑀼𑀳𑀡𑀻 (kuhaṇī), 𑀓𑀳𑀮𑁆𑀮 (kahalla), 𑀓𑀳𑀮𑁆𑀮 (kahalla)
Central:
Hindustani: kohnī, kuhnī
Hindi: कोहनी, कुहनी
Urdu: کوہنِی, کُہنِی
Eastern:
Bengali: কনুই (konui)
Bihari:
Maithili: केहुनी (kēhunī)
Odia: କହୁଣି (kahuṇi)
Northern:
Bhadrawahi: खुन्नि (khunni)
Kumaoni: कुहणो (kuhaṇo)
Nepali: कुहुनु (kuhunu), कुइनु (kuinu)
Northwestern:
Punjabi: kūhṇī, kōhṇī
Gurmukhi script: ਕੂਹਣੀ, ਕੋਹਣੀ
Shahmukhi script: کوہنی, کوہنی
Western:
Gujarati: કોણી (koṇī)


नक्षत्रचक्र

sa-noun

नक्षत्रचक्र • (nakṣatracakra) stem, n or m

/n̪ɐk.ʂɐt̪.ɾɐˈt͡ɕɐk.ɾɐ/


नक्षत्रजात

नक्षत्रजात • (nakṣatrajāta) stem, m or n

/n̪ɐk.ʂɐt̪.ɾɐˈd͡ʑɑː.t̪ɐ/

birth when the moon is in a particular nakshatra


नक्षत्रपथ

/n̪ɐkˈʂɐt̪.ɾɐ.pɐ.t̪ʰɐ/


नक्षत्रभोग

/n̪ɐk.ʂɐt̪.ɾɐˈbʱoː.ɡɐ/


नक्षत्रलोक

/n̪ɐk.ʂɐt̪.ɾɐˈl̪oː.kɐ/


कक्ष्या

kakṣyā (romanization)
कक्ष्या (nominative singular)
कक्ष्ये (dual nominative)
कक्ष्याः (nominative plural)
कक्ष्ये (singular vocative)
कक्ष्ये (dual vocative)
कक्ष्याः (plural vocative)
कक्ष्याम् (accusative singular)
कक्ष्ये (accusative dual)
कक्ष्याः (accusative plural)
कक्ष्यया (instrumental singular)
कक्ष्या1 (instrumental singular)
कक्ष्याभ्याम् (dual instrumental)
कक्ष्याभिः (instrumental plural)
कक्ष्यायै (dative singular)
कक्ष्याभ्याम् (dative dual)
कक्ष्याभ्यः (dative plural)
कक्ष्यायाः (ablative singular)
कक्ष्यायै2 (ablative singular)
कक्ष्याभ्याम् (ablative dual)
कक्ष्याभ्यः (ablative plural)
कक्ष्यायाः (genitive singular)
कक्ष्यायै2 (genitive singular)
कक्ष्ययोः (dual genitive)
कक्ष्याणाम् (genitive plural)
कक्ष्यायाम् (locative singular)
कक्ष्ययोः (dual locative)
कक्ष्यासु (locative plural)

Pali: kacchā

desctree

Prakrit: 𑀓𑀓𑁆𑀔𑀸 (kakkhā), (Magadhi) 𑀓𑀘𑁆𑀙𑀸 (kacchā)
Central:
Sauraseni Prakrit:
Hindustani: kāch, kāchā, kāchnī
Hindi: काछ, काछा, काछनी
Urdu: کاچھ, کاچھا, کاچھنی
Eastern:
Magadhi Prakrit: 𑀓𑀘𑁆𑀙𑀸 (kacchā)
Bengali: কাছা (kacha)
Bihari: काछा (kāchā)
Odia: କାଛ (kācha), କାଛା (kāchā), କଛା (kachā)
Northern:
Khasa Prakrit:
Kumaoni: काखा (kākhā)
Nepali: काछ् (kāch)
Southern:
Maharastri Prakrit:
Marathi: कास (kās), कांस (kāusa)
Western:
Gurjara Apabhramsa:
Gujarati: કાછ (kāch), કાછો (kācho), કાછડો (kāchḍo)


रोहित्

rohít (romanization)
रोहित् (nominative singular)
रोहितौ (dual nominative)
रोहिता1 (dual nominative)
रोहितः (nominative plural)
रोहित् (singular vocative)
रोहितौ (dual vocative)
रोहिता1 (dual vocative)
रोहितः (plural vocative)
रोहितम् (accusative singular)
रोहितौ (accusative dual)
रोहिता1 (accusative dual)
रोहितः (accusative plural)
रोहिता (instrumental singular)
रोहिद्भ्याम् (dual instrumental)
रोहिद्भिः (instrumental plural)
रोहिते (dative singular)
रोहिद्भ्याम् (dative dual)
रोहिद्भ्यः (dative plural)
रोहितः (ablative singular)
रोहिद्भ्याम् (ablative dual)
रोहिद्भ्यः (ablative plural)
रोहितः (genitive singular)
रोहितोः (dual genitive)
रोहिताम् (genitive plural)
रोहिति (locative singular)
रोहितोः (dual locative)
रोहित्सु (locative plural)

Derived from रोहित (rohita, “red”), from Proto-Indo-European *h₁rewdʰ- (“red”). Compare Pali rohicca (“a kind of deer”) and Prakrit 𑀭𑁄𑀚𑁆𑀛 (rŏjjha, “a kind of deer”), both inherited from different Old Indo-Aryan words for reddish-brown deer derived from the same root.

cog

अ॒न्य॒वा॒पो॒ ऽर्धमा॒साना॒म् ऋश्यो॑ म॒यूरः॑ सुप॒र्णस् ते ग॑न्धर्वाणा॑म् अ॒पाम् उ॒द्रो मा॒सां क॒श्यपो॑ रो॒हित् कु॑ण्डृ॒णाची॑ गो॒लत्ति॑का ते॑ ऽप्स॒रसां॑ मृ॒त्यवे॑ ऽसि॒तः ॥
anyavāpo ʼrdhámāsā́nām ṛ́śyo mayū́raḥ suparṇás té gandharvāṇām apā́m udró māsā́ṃ kaśyápo rohít kuṇḍṛṇā́cī goláttikā te ʼpsarásāṃ mṛtyáve ʼsitáḥ.

c. 1200 BCE – 800 BCE, Śukla-Yajurveda (Vājasenayi Saṃhitā) 24.37

The cuckoo belongs to the Half Months; antelope, peacock, eagle, these are the Gandharvas’; the otter belongs to the Months; the tortoise, doe, iguana, Golathikâ belong to the Apsaras; the black snake belongs to Death.

आहं तनोमि ते पसो अधि ज्याम् इव धन्वनि ।
क्रमस्वर्श इव रोहितम् अनवग्लायता सदा ॥
āhaṃ tanomi te paso adhi jyām iva dhanvani.

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 6.101.3.2

I stretch your penis like a bowstring on a bow
Approach [a woman] tirelessly always, like a stag approaches a doe.

kramasvarśa iva rohitam anavaglāyatā sadā.

यु॒ङ्ग्ध्वं ह्यरु॑षी॒ रथे॑ यु॒ङ्ग्ध्वं रथे॑षु रो॒हितः॑ ।
यु॒ङ्ग्ध्वं हरी॑ अजि॒रा धु॒रि वोळ्ह॑वे॒ वहि॑ष्ठा धु॒रि वोळ्ह॑वे ॥
yuṅgdhváṃ hyáruṣī ráthe yuṅgdhváṃ rátheṣu rohítaḥ.

Yoke to your chariot the bright red mare, yoke the red mares to your chariot.
Bind to the pole, to draw, the fleet-foot tawny steeds, the best at drawing, to the pole.

yuṅgdhváṃ hárī ajirā́ dhurí vóḷhave váhiṣṭhā dhurí vóḷhave.


प्रार्थन

Pali: patthanā

desctree

Prakrit: 𑀧𑀢𑁆𑀣𑀡 (patthaṇa), 𑀧𑀢𑁆𑀣𑀡𑀸 (patthaṇā)
Sinhalese: පතුන් (patun)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: प्रार्थन (prārthan)

Urdu: پْرارْتھَن (prārthan)

desc

→ Kannada: ಪ್ರಾರ್ಥನೆ (prārthane) (learned)

→ Malayalam: പ്രാർഥനം (prāṟthanaṁ) (learned)

→ Marathi: प्रार्थन (prārthan) (learned)

→ Sinhalese: ප්රාර්ථනය (prārthanaya) (learned)

→ Tamil: பிரார்த்தனை (pirārttaṉai) (learned)

→ Telugu: ప్రార్థన (prārthana) (learned)

/pɾɑːɾ.tʰɐ.nɐ/

/ˈpɾɑːɾ.t̪ʰɐ.n̪ɐ/

wish, solicitation, prayer, entreaty, request, desire


माणिक्य

Central:

Hindustani: mānik

Hindi: मानिक

Urdu: مانِک

Eastern:

Assamese: মাণিক (manik)

Bengali: মানিক (manik)

Bihari:

Bhojpuri: मानिक (mānik)

Maithili: मानिक (mānik)

Odia: ମାଣିକ (māṇika)

Northern:

Kumaoni: माणिक (mā̃ṛ̃ik)

Northwestern:

Punjabi: mānak

Gurmukhi script: ਮਾਣਕ

Shahmukhi script: مانک

Sindhi: māṇiku|, māṇikī

Arabic script: ماڻِڪُ, ماڻِڪِي

Devanagari script: माणिकु, माणिकी

Southern:

Marathi: माणीक (māṇīk), माणकी (māṇkī)

Sinhalese: මැණික (mæṇika)

Western:

Gujarati: માણેક (māṇek)

Borrowings

→ Bengali: মাণিক্য (manikko) (learned)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: माणिक्य (māṇikya)

Urdu: مانِکیَ (mānikya)

→ Kannada: ಮಾಣಿಕ್ಯ (māṇikya) (learned)

→ Malayalam: മാണിക്യം (māṇikyaṁ) (learned)

→ Marathi: माणिक्य (māṇikya) (learned)

→ Odia: ମାଣିକ୍ୟ (māṇikya) (learned)

→ Tamil: மாணிக்கம் (māṇikkam) (learned)

→ Telugu: మాణిక్యము (māṇikyamu) (learned)


चक्षस्

Pali: cakkhu

Prakrit: 𑀘𑀓𑁆𑀔𑀼 (cakkhu)

Assamese: চকুৱা (sokua), চৌখা (soukha)

Kumaoni: चाँख (cā̃kh)

Sylheti: ꠌꠃꠈ (soukó)

/t͡ɕɐ́k.ʂɐs/

/ˈt͡ɕɐk.ʂɐs̪/


दृशा

दृशाआकाङ्क्ष्यम्

dṛśāākāṅkṣyam


दृशि

dṛśi (romanization)
दृश् (root)
दृशिः (nominative singular)
दृशी (dual nominative)
दृशयः (nominative plural)
दृशे (singular vocative)
दृशी (dual vocative)
दृशयः (plural vocative)
दृशिम् (accusative singular)
दृशी (accusative dual)
दृशीः (accusative plural)
दृश्या (instrumental singular)
दृशी1 (instrumental singular)
दृशिभ्याम् (dual instrumental)
दृशिभिः (instrumental plural)
दृशये (dative singular)
दृश्यै2 (dative singular)
दृशी1 (dative singular)
दृशिभ्याम् (dative dual)
दृशिभ्यः (dative plural)
दृशेः (ablative singular)
दृश्याः2 (ablative singular)
दृश्यै3 (ablative singular)
दृशिभ्याम् (ablative dual)
दृशिभ्यः (ablative plural)
दृशेः (genitive singular)
दृश्याः2 (genitive singular)
दृश्यै3 (genitive singular)
दृश्योः (dual genitive)
दृशीनाम् (genitive plural)
दृशौ (locative singular)
दृश्याम्2 (locative singular)
दृशा1 (locative singular)
दृश्योः (dual locative)
दृशिषु (locative plural)


प्रेक्षण

sa-noun

प्रेक्षण • (prekṣaṇa) stem, n (root प्रेक्ष्)

prekṣaṇa (romanization)
प्रेक्ष् (root)
प्रेक्षणम् (nominative singular)
प्रेक्षणे (dual nominative)
प्रेक्षणानि (nominative plural)
प्रेक्षणा1 (nominative plural)
प्रेक्षण (singular vocative)
प्रेक्षणे (dual vocative)
प्रेक्षणानि (plural vocative)
प्रेक्षणा1 (plural vocative)
प्रेक्षणम् (accusative singular)
प्रेक्षणे (accusative dual)
प्रेक्षणानि (accusative plural)
प्रेक्षणा1 (accusative plural)
प्रेक्षणेन (instrumental singular)
प्रेक्षणाभ्याम् (dual instrumental)
प्रेक्षणैः (instrumental plural)
प्रेक्षणेभिः1 (instrumental plural)
प्रेक्षणाय (dative singular)
प्रेक्षणाभ्याम् (dative dual)
प्रेक्षणेभ्यः (dative plural)
प्रेक्षणात् (ablative singular)
प्रेक्षणाभ्याम् (ablative dual)
प्रेक्षणेभ्यः (ablative plural)
प्रेक्षणस्य (genitive singular)
प्रेक्षणयोः (dual genitive)
प्रेक्षणानाम् (genitive plural)
प्रेक्षणे (locative singular)
प्रेक्षणयोः (dual locative)
प्रेक्षणेषु (locative plural)

Pali: pekkhaṇa

desc

Prakrit: 𑀧𑁂𑀓𑁆𑀔𑀡 (pĕkkhaṇa), 𑀧𑀺𑀓𑁆𑀔𑀡 (pikkhaṇa), 𑀧𑁂𑀘𑁆𑀙𑀡 (pĕcchaṇa), 𑀧𑀺𑀘𑁆𑀙𑀡 (picchaṇa), 𑀧𑁂𑀳𑀡 (pehaṇa), 𑀧𑁂𑀓𑁆𑀔𑀡𑀬 (pĕkkhaṇaya)

Hindustani: pekhnā

Hindi: पेखना

Urdu: پیکھْنا

Urdu: پیکھْنا

Assamese: পেখন (pekhon)

/ˈpɾeːk.ʂɐ.ɳɐ/

Etymology tree
Proto-Indo-European *per-
Proto-Indo-European *pró
Proto-Indo-European *pro-
Proto-Indo-Iranian *pra-
Sanskrit प्र- (pra-)
Proto-Indo-European *h₃ekʷ-
Proto-Indo-European *-s
Proto-Indo-European *h₃ókʷsder.
Sanskrit ईक्ष् (īkṣ)
Sanskrit प्रेक्ष् (prekṣ)
Proto-Indo-European *-nós
Sanskrit -अन (-ana)
Sanskrit प्रेक्षण (prekṣaṇa)
From प्रेक्ष् (prekṣ) + -अन (-ana).

etymon

प्रेक्ष्>see


वीक्षण

/ʋiːk.ʂɐ.ɳɐ/

/ˈʋiːk.ʂɐ.ɳɐ/

वीक्ष् (vīkṣ) + अण (aṇa).

com

वीक्ष् (vīkṣ) + अण (aṇa)


विश्वंकर

/ʋiɕ.ʋɐŋ.kɐ.ɾɐ/

/ʋiɕˈʋɐŋ.kɐ.ɾɐ/


उद्धव

uddhava (romanization)
हु (root)
उद्धवः (nominative singular)
उद्धवौ (dual nominative)
उद्धवा1 (dual nominative)
उद्धवाः (nominative plural)
उद्धवासः1 (nominative plural)
उद्धव (singular vocative)
उद्धवौ (dual vocative)
उद्धवा1 (dual vocative)
उद्धवाः (plural vocative)
उद्धवासः1 (plural vocative)
उद्धवम् (accusative singular)
उद्धवौ (accusative dual)
उद्धवा1 (accusative dual)
उद्धवान् (accusative plural)
उद्धवेन (instrumental singular)
उद्धवाभ्याम् (dual instrumental)
उद्धवैः (instrumental plural)
उद्धवेभिः1 (instrumental plural)
उद्धवाय (dative singular)
उद्धवाभ्याम् (dative dual)
उद्धवेभ्यः (dative plural)
उद्धवात् (ablative singular)
उद्धवाभ्याम् (ablative dual)
उद्धवेभ्यः (ablative plural)
उद्धवस्य (genitive singular)
उद्धवयोः (dual genitive)
उद्धवानाम् (genitive plural)
उद्धवे (locative singular)
उद्धवयोः (dual locative)
उद्धवेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀉𑀤𑁆𑀥𑀯𑀺𑀅 (uddhavia)

Hindi: ऊधव (ūdhav), ऊधो (ūdho)


दौहित्र

sa-noun

दौहित्र • (dauhitra) stem, m (feminine दौहित्री)

dauhitra (romanization)
दौहित्री (feminine)
दौहित्रः (nominative singular)
दौहित्रौ (dual nominative)
दौहित्रा1 (dual nominative)
दौहित्राः (nominative plural)
दौहित्रासः1 (nominative plural)
दौहित्र (singular vocative)
दौहित्रौ (dual vocative)
दौहित्रा1 (dual vocative)
दौहित्राः (plural vocative)
दौहित्रासः1 (plural vocative)
दौहित्रम् (accusative singular)
दौहित्रौ (accusative dual)
दौहित्रा1 (accusative dual)
दौहित्रान् (accusative plural)
दौहित्रेण (instrumental singular)
दौहित्राभ्याम् (dual instrumental)
दौहित्रैः (instrumental plural)
दौहित्रेभिः1 (instrumental plural)
दौहित्राय (dative singular)
दौहित्राभ्याम् (dative dual)
दौहित्रेभ्यः (dative plural)
दौहित्रात् (ablative singular)
दौहित्राभ्याम् (ablative dual)
दौहित्रेभ्यः (ablative plural)
दौहित्रस्य (genitive singular)
दौहित्रयोः (dual genitive)
दौहित्राणाम् (genitive plural)
दौहित्रे (locative singular)
दौहित्रयोः (dual locative)
दौहित्रेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀤𑁄𑀳𑀺𑀢𑁆𑀢 (dohitta), 𑀤𑀼𑀳𑀺𑀢𑁆𑀢 (duhitta)
Central:
Hindi: दोहता (dohtā), दुहता (duhtā)
Northwestern:
Punjabi:
Gurmukhi script: ਦੋਹਤ (dohat), ਦੋਹਤਾ (dohtā), ਦੁਹਤ (duhat), ਦੁਹਤਾ (duhtā)
Shahmukhi script: دوہَت (dohat), دوہتا (dohtā)
Sindhi: ḍ̠ohiṭo
Arabic script: ڏوهِٽو
Devanagari script: ॾोहिटो
Khudabadi script: 𑋉𑋧𑋞𑋡𑋆𑋧

Punjabic:

Awankari: [Term?] (dṑtrā)

Khetrani: [script needed] (dōtrā)

Punjabi:

desc

Gurmukhi script: ਦੋਹਤਰਾ (dohtrā), ਦੁਹਤਰਾ (duhtrā), ਦੋਹਤ੍ਰਾ (dohtrā)

Shahmukhi script: دُہترا (duhtrā), دوہترا (dohtrā)

Saraiki: ݙوہترا (ḏohtrā)

Western:

Gujarati: દોઇતર (doitar), દોહિતર (dohitar), દોહિત્ર (dohitra)

/d̪ɑwˈɦit̪.ɾɐ/

Vṛddhi derivative of दुहितृ (duhitṛ, “daughter”).

vrd

दौहित्र एव च हरेदपुत्रस्याखिलं धनम् ॥

All the wealth of a man who has no sons shall be taken over by his daughter's son [upon his death].

dauhitra eva ca haredaputrasyākhilaṃ dhanam.


जगनु

/ˈd͡ʑɐ.ɡɐ.n̪u/


दैन्य

→ Hindi: दैन्य (dainya) (learned)


दौर्गत्य

→ Hindustani: (learned)

Hindi: दौर्गत्य (daurgatya)

Urdu: دَورْگَتیَ (daurgatya)

/d̪ɑwɾˈɡɐt̪.jɐ/


कार्पण्य

→ Hindustani: (learned)

Hindi: कार्पण्य (kārpaṇya)

Urdu: کارْپَنیَ (kārpanya)

/kɑːɾˈpɐɳ.jɐ/


दुर्गति

durgati (romanization)
दुर्गतिः (nominative singular)
दुर्गती (dual nominative)
दुर्गतयः (nominative plural)
दुर्गते (singular vocative)
दुर्गती (dual vocative)
दुर्गतयः (plural vocative)
दुर्गतिम् (accusative singular)
दुर्गती (accusative dual)
दुर्गतीः (accusative plural)
दुर्गत्या (instrumental singular)
दुर्गती1 (instrumental singular)
दुर्गतिभ्याम् (dual instrumental)
दुर्गतिभिः (instrumental plural)
दुर्गतये (dative singular)
दुर्गत्यै2 (dative singular)
दुर्गती1 (dative singular)
दुर्गतिभ्याम् (dative dual)
दुर्गतिभ्यः (dative plural)
दुर्गतेः (ablative singular)
दुर्गत्याः2 (ablative singular)
दुर्गत्यै3 (ablative singular)
दुर्गतिभ्याम् (ablative dual)
दुर्गतिभ्यः (ablative plural)
दुर्गतेः (genitive singular)
दुर्गत्याः2 (genitive singular)
दुर्गत्यै3 (genitive singular)
दुर्गत्योः (dual genitive)
दुर्गतीनाम् (genitive plural)
दुर्गतौ (locative singular)
दुर्गत्याम्2 (locative singular)
दुर्गता1 (locative singular)
दुर्गत्योः (dual locative)
दुर्गतिषु (locative plural)

→ Hindi: दुर्गति (durgati) (learned)

→ Marathi: दुर्गति (durgati) (learned)

→ Nepali: दुर्गति (durgati) (learned)

→ Tamil: துர்க்கதி (turkkati) (learned)


कीलाल

kīlā́la (romanization)
kīlālá (romanization)
कीलालः (nominative singular)
कीलालौ (dual nominative)
कीलाला1 (dual nominative)
कीलालाः (nominative plural)
कीलालासः1 (nominative plural)
कीलाल (singular vocative)
कीलालौ (dual vocative)
कीलाला1 (dual vocative)
कीलालाः (plural vocative)
कीलालासः1 (plural vocative)
कीलालम् (accusative singular)
कीलालौ (accusative dual)
कीलाला1 (accusative dual)
कीलालान् (accusative plural)
कीलालेन (instrumental singular)
कीलालाभ्याम् (dual instrumental)
कीलालैः (instrumental plural)
कीलालेभिः1 (instrumental plural)
कीलालाय (dative singular)
कीलालाभ्याम् (dative dual)
कीलालेभ्यः (dative plural)
कीलालात् (ablative singular)
कीलालाभ्याम् (ablative dual)
कीलालेभ्यः (ablative plural)
कीलालस्य (genitive singular)
कीलालयोः (dual genitive)
कीलालानाम् (genitive plural)
कीलाले (locative singular)
कीलालयोः (dual locative)
कीलालेषु (locative plural)
कीलालम् (nominative singular)
कीलाले (dual nominative)
कीलालानि (nominative plural)
कीलाला1 (nominative plural)
कीलाल (singular vocative)
कीलाले (dual vocative)
कीलालानि (plural vocative)
कीलाला1 (plural vocative)
कीलालम् (accusative singular)
कीलाले (accusative dual)
कीलालानि (accusative plural)
कीलाला1 (accusative plural)
कीलालेन (instrumental singular)
कीलालाभ्याम् (dual instrumental)
कीलालैः (instrumental plural)
कीलालेभिः1 (instrumental plural)
कीलालाय (dative singular)
कीलालाभ्याम् (dative dual)
कीलालेभ्यः (dative plural)
कीलालात् (ablative singular)
कीलालाभ्याम् (ablative dual)
कीलालेभ्यः (ablative plural)
कीलालस्य (genitive singular)
कीलालयोः (dual genitive)
कीलालानाम् (genitive plural)
कीलाले (locative singular)
कीलालयोः (dual locative)
कीलालेषु (locative plural)

/kiːˈl̪ɑː.l̪ɐ/

/kiːˈl̪ɑː.l̪ɐ/

biestings, lassi, or sweetened buttermilk


हुति

huti (romanization)
हुतिः (nominative singular)
हुती (dual nominative)
हुतयः (nominative plural)
हुते (singular vocative)
हुती (dual vocative)
हुतयः (plural vocative)
हुतिम् (accusative singular)
हुती (accusative dual)
हुतीः (accusative plural)
हुत्या (instrumental singular)
हुती1 (instrumental singular)
हुतिभ्याम् (dual instrumental)
हुतिभिः (instrumental plural)
हुतये (dative singular)
हुत्यै2 (dative singular)
हुती1 (dative singular)
हुतिभ्याम् (dative dual)
हुतिभ्यः (dative plural)
हुतेः (ablative singular)
हुत्याः2 (ablative singular)
हुत्यै3 (ablative singular)
हुतिभ्याम् (ablative dual)
हुतिभ्यः (ablative plural)
हुतेः (genitive singular)
हुत्याः2 (genitive singular)
हुत्यै3 (genitive singular)
हुत्योः (dual genitive)
हुतीनाम् (genitive plural)
हुतौ (locative singular)
हुत्याम्2 (locative singular)
हुता1 (locative singular)
हुत्योः (dual locative)
हुतिषु (locative plural)

→ Hindi: हुति (huti) (learned)


शमि

→ Hindi: शमि (śami) (learned)


यज

yája (romanization)
यजः (nominative singular)
यजौ (dual nominative)
यजा1 (dual nominative)
यजाः (nominative plural)
यजासः1 (nominative plural)
यज (singular vocative)
यजौ (dual vocative)
यजा1 (dual vocative)
यजाः (plural vocative)
यजासः1 (plural vocative)
यजम् (accusative singular)
यजौ (accusative dual)
यजा1 (accusative dual)
यजान् (accusative plural)
यजेन (instrumental singular)
यजाभ्याम् (dual instrumental)
यजैः (instrumental plural)
यजेभिः1 (instrumental plural)
यजाय (dative singular)
यजाभ्याम् (dative dual)
यजेभ्यः (dative plural)
यजात् (ablative singular)
यजाभ्याम् (ablative dual)
यजेभ्यः (ablative plural)
यजस्य (genitive singular)
यजयोः (dual genitive)
यजानाम् (genitive plural)
यजे (locative singular)
यजयोः (dual locative)
यजेषु (locative plural)


सूति

Prakrit: 𑀲𑀽𑀇 (sūi)

→ Hindi: सूति (sūti) (learned)


यूप

yūpa (romanization)
यूपः (nominative singular)
यूपौ (dual nominative)
यूपा1 (dual nominative)
यूपाः (nominative plural)
यूपासः1 (nominative plural)
यूप (singular vocative)
यूपौ (dual vocative)
यूपा1 (dual vocative)
यूपाः (plural vocative)
यूपासः1 (plural vocative)
यूपम् (accusative singular)
यूपौ (accusative dual)
यूपा1 (accusative dual)
यूपान् (accusative plural)
यूपेन (instrumental singular)
यूपाभ्याम् (dual instrumental)
यूपैः (instrumental plural)
यूपेभिः1 (instrumental plural)
यूपाय (dative singular)
यूपाभ्याम् (dative dual)
यूपेभ्यः (dative plural)
यूपात् (ablative singular)
यूपाभ्याम् (ablative dual)
यूपेभ्यः (ablative plural)
यूपस्य (genitive singular)
यूपयोः (dual genitive)
यूपानाम् (genitive plural)
यूपे (locative singular)
यूपयोः (dual locative)
यूपेषु (locative plural)

→ Hindi: यूप (yūp) (learned)


निधुवन

→ Hindustani: (learned)

Hindi: निधुवन (nidhuvan)

Urdu: نِدھُوَن (nidhuvan)


धुवन

/ˈd̪ʱu.ʋɐ.n̪ɐ/


उपसंगमन

→ Hindi: उपसंगमन (upsaṅgman) (learned)


सौरत्य

→ Hindustani: (learned)

Hindi: सौरत्य (sauratya)

Urdu: سَورَتیَ (sauratya)

/s̪ɑwˈɾɐt̪.jɐ/


आप्ति

āpti (romanization)
आप्तिः (nominative singular)
आप्ती (dual nominative)
आप्तयः (nominative plural)
आप्ते (singular vocative)
आप्ती (dual vocative)
आप्तयः (plural vocative)
आप्तिम् (accusative singular)
आप्ती (accusative dual)
आप्तीः (accusative plural)
आप्त्या (instrumental singular)
आप्ती1 (instrumental singular)
आप्तिभ्याम् (dual instrumental)
आप्तिभिः (instrumental plural)
आप्तये (dative singular)
आप्त्यै2 (dative singular)
आप्ती1 (dative singular)
आप्तिभ्याम् (dative dual)
आप्तिभ्यः (dative plural)
आप्तेः (ablative singular)
आप्त्याः2 (ablative singular)
आप्त्यै3 (ablative singular)
आप्तिभ्याम् (ablative dual)
आप्तिभ्यः (ablative plural)
आप्तेः (genitive singular)
आप्त्याः2 (genitive singular)
आप्त्यै3 (genitive singular)
आप्त्योः (dual genitive)
आप्तीनाम् (genitive plural)
आप्तौ (locative singular)
आप्त्याम्2 (locative singular)
आप्ता1 (locative singular)
आप्त्योः (dual locative)
आप्तिषु (locative plural)

→ Hindi: आप्ति (āpti) (learned)


व्यवाय

vyavāya (romanization)
व्यवायः (nominative singular)
व्यवायौ (dual nominative)
व्यवाया1 (dual nominative)
व्यवायाः (nominative plural)
व्यवायासः1 (nominative plural)
व्यवाय (singular vocative)
व्यवायौ (dual vocative)
व्यवाया1 (dual vocative)
व्यवायाः (plural vocative)
व्यवायासः1 (plural vocative)
व्यवायम् (accusative singular)
व्यवायौ (accusative dual)
व्यवाया1 (accusative dual)
व्यवायान् (accusative plural)
व्यवायेन (instrumental singular)
व्यवायाभ्याम् (dual instrumental)
व्यवायैः (instrumental plural)
व्यवायेभिः1 (instrumental plural)
व्यवायाय (dative singular)
व्यवायाभ्याम् (dative dual)
व्यवायेभ्यः (dative plural)
व्यवायात् (ablative singular)
व्यवायाभ्याम् (ablative dual)
व्यवायेभ्यः (ablative plural)
व्यवायस्य (genitive singular)
व्यवाययोः (dual genitive)
व्यवायानाम् (genitive plural)
व्यवाये (locative singular)
व्यवाययोः (dual locative)
व्यवायेषु (locative plural)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: व्यवाय (vyavāy)

Urdu: وْیَوایْ (vyavāy)

/ʋjɐ.ʋɑː.jɐ/

/ʋjɐˈʋɑː.jɐ/


धर्षण

→ Hindi: धर्षण (dharṣaṇ) (learned)

/dʱɐɾ.ʂɐ.ɳɐ/

/ˈd̪ʱɐɾ.ʂɐ.ɳɐ/


मेहन

→ Hindi: मेहन (mehan) (learned)


क्रीडारत्न

sa-noun

क्रीडारत्न • (krīḍāratna) stem, ? (root क्रीड्)

/kɾiː.ɖɑːˈɾɐt̪.n̪ɐ/

क्रीडा (krīḍā) + रत्न (ratna).

com

क्रीडा (krīḍā) + रत्न (ratna)


उपस्थान

Pali: upaṭṭhāna

desc

Prakrit: 𑀉𑀅𑀢𑁆𑀣𑀸𑀡 (uatthāṇa), 𑀉𑀯𑀢𑁆𑀣𑀸𑀦 (uvatthāna), 𑀉𑀯𑀝𑁆𑀞𑀡 (uvaṭṭhaṇa)

Bengali: উঠান (uṭhan)

Hindustani: uṭhān

Hindi: उठान

Urdu: اُٹھان

Urdu: اُٹھان

tooltip

reshaped by analogy or addition of morpheme

⇒ Hindustani: uṭhā̃gan

desc

Hindi: उठाँगन

Hindi: उठाँगन

Urdu: اُٹھان٘گَن

Urdu: اُٹھان٘گَن

Konkani: vaṭhāṇ

Devanagari script: वठाण

Latin script: votthann

Kannada script: ವಠಾಣ್

Marathi: वठाण (vaṭhāṇ)

Sinhalese: උවටන (uwaṭana)

/u.pɐs̪ˈt̪ʰɑː.n̪ɐ/


भाण्डागार

sa-noun

भाण्डागार • (bhāṇḍāgāra) stem, n

bhāṇḍāgāra (romanization)
भाण्डागारम् (nominative singular)
भाण्डागारे (dual nominative)
भाण्डागाराणि (nominative plural)
भाण्डागारा1 (nominative plural)
भाण्डागार (singular vocative)
भाण्डागारे (dual vocative)
भाण्डागाराणि (plural vocative)
भाण्डागारा1 (plural vocative)
भाण्डागारम् (accusative singular)
भाण्डागारे (accusative dual)
भाण्डागाराणि (accusative plural)
भाण्डागारा1 (accusative plural)
भाण्डागारेण (instrumental singular)
भाण्डागाराभ्याम् (dual instrumental)
भाण्डागारैः (instrumental plural)
भाण्डागारेभिः1 (instrumental plural)
भाण्डागाराय (dative singular)
भाण्डागाराभ्याम् (dative dual)
भाण्डागारेभ्यः (dative plural)
भाण्डागारात् (ablative singular)
भाण्डागाराभ्याम् (ablative dual)
भाण्डागारेभ्यः (ablative plural)
भाण्डागारस्य (genitive singular)
भाण्डागारयोः (dual genitive)
भाण्डागाराणाम् (genitive plural)
भाण्डागारे (locative singular)
भाण्डागारयोः (dual locative)
भाण्डागारेषु (locative plural)

desc

Prakrit: 𑀪𑀁𑀟𑀸𑀕𑀸𑀭 (bhaṃḍāgāra), 𑀪𑀁𑀟𑀸𑀕𑀸𑀆𑀭 (bhaṃḍāgāāra), 𑀪𑀁𑀟𑀸𑀭 (bhaṃḍāra)

Central:

Ardhamagadhi Prakrit: 𑀪𑀁𑀟𑀸𑀕𑀸𑀭 (bhaṃḍāgāra)

Old Awadhi: भंडारू (bhaṃḍārū)

Sauraseni Prakrit:

Hindustani: bhãḍār, bhãḍārā

Hindi: भंडार, भंडारा

Hindi: भंडार, भंडारा

Urdu: بھَن٘ڈار, بھَن٘ڈارا

Urdu: بھَن٘ڈار, بھَن٘ڈارا

Eastern:

Magadhi Prakrit:

Assamese: ভঁৰাল (bhõral)

Bengali: ভাঁড়ার (bhãṛar)

Bihari:

Bhojpuri: भँड़ार (bhãṛār)

Maithili: भँड़ार (bhãṛār)

Odia: ଭଣ୍ଡାର (bhaṇḍāra)

Northern:

Chambeali: भण्डार (bhaṇḍār)

Kumaoni: भनार (bhanār)

Nepali: भण्डार (bhaṇḍār)

Northwestern:

Paisaci Prakrit:

Sindhi: bhaṇḍāru

Arabic script: ڀَنڊارُ

Devanagari script: भंडारु

Southern:

Dhivehi: ބަންޑާރަ (ban̊ḍāra)

Marathi: भांडार (bhāṇḍār)

Western:

Gujarati: ભંડાર (bhaṇḍār)

/bʱɑːɳ.ɖɑː.ɡɑː.ɾɐ/

/bʱɑːɳ.ɖɑːˈɡɑː.ɾɐ/

Etymology tree
Sanskrit भाण्ड (bhāṇḍa)
Sanskrit आगार (āgāra)
Sanskrit भाण्डागार (bhāṇḍāgāra)
Compound of भाण्ड (bhāṇḍa) + आगार (āgāra).


कवन्ध

kavandha (romanization)
कवन्धः (nominative singular)
कवन्धौ (dual nominative)
कवन्धा1 (dual nominative)
कवन्धाः (nominative plural)
कवन्धासः1 (nominative plural)
कवन्ध (singular vocative)
कवन्धौ (dual vocative)
कवन्धा1 (dual vocative)
कवन्धाः (plural vocative)
कवन्धासः1 (plural vocative)
कवन्धम् (accusative singular)
कवन्धौ (accusative dual)
कवन्धा1 (accusative dual)
कवन्धान् (accusative plural)
कवन्धेन (instrumental singular)
कवन्धाभ्याम् (dual instrumental)
कवन्धैः (instrumental plural)
कवन्धेभिः1 (instrumental plural)
कवन्धाय (dative singular)
कवन्धाभ्याम् (dative dual)
कवन्धेभ्यः (dative plural)
कवन्धात् (ablative singular)
कवन्धाभ्याम् (ablative dual)
कवन्धेभ्यः (ablative plural)
कवन्धस्य (genitive singular)
कवन्धयोः (dual genitive)
कवन्धानाम् (genitive plural)
कवन्धे (locative singular)
कवन्धयोः (dual locative)
कवन्धेषु (locative plural)

/kɐˈʋɐn̪.d̪ʱɐ/


किमीदिन्

kimīdin (romanization)
किमीदी (nominative singular)
किमीदिनौ (dual nominative)
किमीदिना1 (dual nominative)
किमीदिनः (nominative plural)
किमीदिन् (singular vocative)
किमीदिनौ (dual vocative)
किमीदिना1 (dual vocative)
किमीदिनः (plural vocative)
किमीदिनम् (accusative singular)
किमीदिनौ (accusative dual)
किमीदिना1 (accusative dual)
किमीदिनः (accusative plural)
किमीदिना (instrumental singular)
किमीदिभ्याम् (dual instrumental)
किमीदिभिः (instrumental plural)
किमीदिने (dative singular)
किमीदिभ्याम् (dative dual)
किमीदिभ्यः (dative plural)
किमीदिनः (ablative singular)
किमीदिभ्याम् (ablative dual)
किमीदिभ्यः (ablative plural)
किमीदिनः (genitive singular)
किमीदिनोः (dual genitive)
किमीदिनाम् (genitive plural)
किमीदिनि (locative singular)
किमीदिनोः (dual locative)
किमीदिषु (locative plural)


कीनाश

kīnāśa (romanization)
कीनाशः (nominative singular)
कीनाशौ (dual nominative)
कीनाशा1 (dual nominative)
कीनाशाः (nominative plural)
कीनाशासः1 (nominative plural)
कीनाश (singular vocative)
कीनाशौ (dual vocative)
कीनाशा1 (dual vocative)
कीनाशाः (plural vocative)
कीनाशासः1 (plural vocative)
कीनाशम् (accusative singular)
कीनाशौ (accusative dual)
कीनाशा1 (accusative dual)
कीनाशान् (accusative plural)
कीनाशेन (instrumental singular)
कीनाशाभ्याम् (dual instrumental)
कीनाशैः (instrumental plural)
कीनाशेभिः1 (instrumental plural)
कीनाशाय (dative singular)
कीनाशाभ्याम् (dative dual)
कीनाशेभ्यः (dative plural)
कीनाशात् (ablative singular)
कीनाशाभ्याम् (ablative dual)
कीनाशेभ्यः (ablative plural)
कीनाशस्य (genitive singular)
कीनाशयोः (dual genitive)
कीनाशानाम् (genitive plural)
कीनाशे (locative singular)
कीनाशयोः (dual locative)
कीनाशेषु (locative plural)

/kiːˈn̪ɑː.ɕɐ/


कियाम्बु

Unclear. May be borrowed from a substrate language.


कुलाय

kulāya (romanization)
कुलायः (nominative singular)
कुलायौ (dual nominative)
कुलाया1 (dual nominative)
कुलायाः (nominative plural)
कुलायासः1 (nominative plural)
कुलाय (singular vocative)
कुलायौ (dual vocative)
कुलाया1 (dual vocative)
कुलायाः (plural vocative)
कुलायासः1 (plural vocative)
कुलायम् (accusative singular)
कुलायौ (accusative dual)
कुलाया1 (accusative dual)
कुलायान् (accusative plural)
कुलायेन (instrumental singular)
कुलायाभ्याम् (dual instrumental)
कुलायैः (instrumental plural)
कुलायेभिः1 (instrumental plural)
कुलायाय (dative singular)
कुलायाभ्याम् (dative dual)
कुलायेभ्यः (dative plural)
कुलायात् (ablative singular)
कुलायाभ्याम् (ablative dual)
कुलायेभ्यः (ablative plural)
कुलायस्य (genitive singular)
कुलाययोः (dual genitive)
कुलायानाम् (genitive plural)
कुलाये (locative singular)
कुलाययोः (dual locative)
कुलायेषु (locative plural)

Pali: kulāvaka

Sinhalese: කූඩෙ (kūḍe), කූඩුව (kūḍuwa)


कुलिश

kuliśa (romanization)
कुलिशः (nominative singular)
कुलिशौ (dual nominative)
कुलिशा1 (dual nominative)
कुलिशाः (nominative plural)
कुलिशासः1 (nominative plural)
कुलिश (singular vocative)
कुलिशौ (dual vocative)
कुलिशा1 (dual vocative)
कुलिशाः (plural vocative)
कुलिशासः1 (plural vocative)
कुलिशम् (accusative singular)
कुलिशौ (accusative dual)
कुलिशा1 (accusative dual)
कुलिशान् (accusative plural)
कुलिशेन (instrumental singular)
कुलिशाभ्याम् (dual instrumental)
कुलिशैः (instrumental plural)
कुलिशेभिः1 (instrumental plural)
कुलिशाय (dative singular)
कुलिशाभ्याम् (dative dual)
कुलिशेभ्यः (dative plural)
कुलिशात् (ablative singular)
कुलिशाभ्याम् (ablative dual)
कुलिशेभ्यः (ablative plural)
कुलिशस्य (genitive singular)
कुलिशयोः (dual genitive)
कुलिशानाम् (genitive plural)
कुलिशे (locative singular)
कुलिशयोः (dual locative)
कुलिशेषु (locative plural)


शुष्ण

→ Hindi: शुष्ण (śuṣṇa) (learned)

→ Malayalam: ശുഷ്ണം (śuṣṇaṁ) (learned)

→ Odia: ଶୁଷ୍ଣ (śushṇa) (learned)

Inherited from Proto-Indo-Iranian *ćúšnas.


व्याहार

vyāhāra (romanization)
व्याहारः (nominative singular)
व्याहारौ (dual nominative)
व्याहारा1 (dual nominative)
व्याहाराः (nominative plural)
व्याहारासः1 (nominative plural)
व्याहार (singular vocative)
व्याहारौ (dual vocative)
व्याहारा1 (dual vocative)
व्याहाराः (plural vocative)
व्याहारासः1 (plural vocative)
व्याहारम् (accusative singular)
व्याहारौ (accusative dual)
व्याहारा1 (accusative dual)
व्याहारान् (accusative plural)
व्याहारेण (instrumental singular)
व्याहाराभ्याम् (dual instrumental)
व्याहारैः (instrumental plural)
व्याहारेभिः1 (instrumental plural)
व्याहाराय (dative singular)
व्याहाराभ्याम् (dative dual)
व्याहारेभ्यः (dative plural)
व्याहारात् (ablative singular)
व्याहाराभ्याम् (ablative dual)
व्याहारेभ्यः (ablative plural)
व्याहारस्य (genitive singular)
व्याहारयोः (dual genitive)
व्याहाराणाम् (genitive plural)
व्याहारे (locative singular)
व्याहारयोः (dual locative)
व्याहारेषु (locative plural)

Punjabi: vāhar, vahar

Gurmukhi script: ਵਾਹਰ, ਵਹਰ

Shahmukhi script: واہَر, وَہَر

Sindhi: vāhurū

Arabic script: واهُرُو

Devanagari script: वाहुरू

Old Gujarati: वाहार (vāhāra)

desc

Gujarati: વહાર (vahār), વ્હાર (vhār), વાર (vār)

/ʋjɑː.ɦɑː.ɾɐ/

/ʋjɑːˈɦɑː.ɾɐ/


इडा

iḍā (romanization)
इडा (nominative singular)
इडे (dual nominative)
इडाः (nominative plural)
इडे (singular vocative)
इडे (dual vocative)
इडाः (plural vocative)
इडाम् (accusative singular)
इडे (accusative dual)
इडाः (accusative plural)
इडया (instrumental singular)
इडा1 (instrumental singular)
इडाभ्याम् (dual instrumental)
इडाभिः (instrumental plural)
इडायै (dative singular)
इडाभ्याम् (dative dual)
इडाभ्यः (dative plural)
इडायाः (ablative singular)
इडायै2 (ablative singular)
इडाभ्याम् (ablative dual)
इडाभ्यः (ablative plural)
इडायाः (genitive singular)
इडायै2 (genitive singular)
इडयोः (dual genitive)
इडानाम् (genitive plural)
इडायाम् (locative singular)
इडयोः (dual locative)
इडासु (locative plural)

refreshing draught, refreshment, animation, recreation, comfort, vital spirit

(figurative) stream or flow of praise and worship, personified as the goddess of sacred speech and action

a particular artery on the left side of the body


शर्वला

/ɕɐɾ.ʋɐ.lɑː/

/ˈɕɐɾ.ʋɐ.l̪ɑː/


राहित्य

rāhitya (romanization)
राहित्यः (nominative singular)
राहित्यौ (dual nominative)
राहित्या1 (dual nominative)
राहित्याः (nominative plural)
राहित्यासः1 (nominative plural)
राहित्य (singular vocative)
राहित्यौ (dual vocative)
राहित्या1 (dual vocative)
राहित्याः (plural vocative)
राहित्यासः1 (plural vocative)
राहित्यम् (accusative singular)
राहित्यौ (accusative dual)
राहित्या1 (accusative dual)
राहित्यान् (accusative plural)
राहित्येन (instrumental singular)
राहित्याभ्याम् (dual instrumental)
राहित्यैः (instrumental plural)
राहित्येभिः1 (instrumental plural)
राहित्याय (dative singular)
राहित्याभ्याम् (dative dual)
राहित्येभ्यः (dative plural)
राहित्यात् (ablative singular)
राहित्याभ्याम् (ablative dual)
राहित्येभ्यः (ablative plural)
राहित्यस्य (genitive singular)
राहित्ययोः (dual genitive)
राहित्यानाम् (genitive plural)
राहित्ये (locative singular)
राहित्ययोः (dual locative)
राहित्येषु (locative plural)

→ Bengali: রাহিত্য (rahitto) (learned)

→ Hindi: राहित्य (rāhitya) (learned)

→ Malayalam: രാഹിത്യം (rāhityaṁ)

→ Marathi: राहित्य (rāhitya) (learned)

→ Nepali: राहित्य (rāhitya) (learned)

→ Odia: ରାହିତ୍ୟ (rāhitya) (learned)

→ Telugu: రాహిత్యము (rāhityamu)

/ɾɑːˈɦit̪.jɐ/

Vrddhi derivative of रहित (rahita, “excluding, without; destitute of”) with a -य (-ya) extension.

vrd-ya

destituteness, non-possession, the being free from or without anything


अधरौष्ठ

adharauṣṭha (romanization)
अधरौष्ठम् (nominative singular)
अधरौष्ठे (dual nominative)
अधरौष्ठानि (nominative plural)
अधरौष्ठा1 (nominative plural)
अधरौष्ठ (singular vocative)
अधरौष्ठे (dual vocative)
अधरौष्ठानि (plural vocative)
अधरौष्ठा1 (plural vocative)
अधरौष्ठम् (accusative singular)
अधरौष्ठे (accusative dual)
अधरौष्ठानि (accusative plural)
अधरौष्ठा1 (accusative plural)
अधरौष्ठेन (instrumental singular)
अधरौष्ठाभ्याम् (dual instrumental)
अधरौष्ठैः (instrumental plural)
अधरौष्ठेभिः1 (instrumental plural)
अधरौष्ठाय (dative singular)
अधरौष्ठाभ्याम् (dative dual)
अधरौष्ठेभ्यः (dative plural)
अधरौष्ठात् (ablative singular)
अधरौष्ठाभ्याम् (ablative dual)
अधरौष्ठेभ्यः (ablative plural)
अधरौष्ठस्य (genitive singular)
अधरौष्ठयोः (dual genitive)
अधरौष्ठानाम् (genitive plural)
अधरौष्ठे (locative singular)
अधरौष्ठयोः (dual locative)
अधरौष्ठेषु (locative plural)

Pali: adharoṭṭha

Prakrit: 𑀅𑀳𑀭𑀼𑀝𑁆𑀞 (aharuṭṭha)

/ɐ.dʱɐ.ɾɑːwʂ.ʈʰɐ/

/ɐ.d̪ʱɐˈɾɑwʂ.ʈʰɐ/

अधर (adhara, “lower”) + ओष्ठ (oṣṭha, “lip”).


वेष्ट

sa-noun

वेष्ट • (vēṣṭá) stem, m

vēṣṭá (romanization)
वेष्टः (nominative singular)
वेष्टौ (dual nominative)
वेष्टा1 (dual nominative)
वेष्टाः (nominative plural)
वेष्टासः1 (nominative plural)
वेष्ट (singular vocative)
वेष्टौ (dual vocative)
वेष्टा1 (dual vocative)
वेष्टाः (plural vocative)
वेष्टासः1 (plural vocative)
वेष्टम् (accusative singular)
वेष्टौ (accusative dual)
वेष्टा1 (accusative dual)
वेष्टान् (accusative plural)
वेष्टेन (instrumental singular)
वेष्टाभ्याम् (dual instrumental)
वेष्टैः (instrumental plural)
वेष्टेभिः1 (instrumental plural)
वेष्टाय (dative singular)
वेष्टाभ्याम् (dative dual)
वेष्टेभ्यः (dative plural)
वेष्टात् (ablative singular)
वेष्टाभ्याम् (ablative dual)
वेष्टेभ्यः (ablative plural)
वेष्टस्य (genitive singular)
वेष्टयोः (dual genitive)
वेष्टानाम् (genitive plural)
वेष्टे (locative singular)
वेष्टयोः (dual locative)
वेष्टेषु (locative plural)

⇒ Pali: sīsa-vēṭha

Prakrit: 𑀯𑁂𑀠 (veḍha) (see there for further descendants)

desc

Marathi: वेठ (veṭh), वेंठ (veṇṭha), वेट (veṭ), वेंट (veṇṭa)

Borrowings

→ Bengali: বেষ্ট (beśṭo) (learned)

→ Hindi: वेष्ट (veṣṭ) (learned)

→ Kannada: ವೇಷ್ಟ (vēṣṭa) (learned)

→ Malayalam: വേഷ്ടം (vēṣṭaṁ) (learned)

→ Sinhalese: වේෂ්ටය (wēṣṭaya) (learned)

→ Tamil: வேஷ்டை (vēṣṭai), வேஷ்டி (vēṣṭi), வேட்டி (vēṭṭi), வேட்டம் (vēṭṭam), வேட்சை (vēṭcai) (learned)


क्रौञ्च

krauñca (romanization)
क्रौञ्चम् (nominative singular)
क्रौञ्चे (dual nominative)
क्रौञ्चानि (nominative plural)
क्रौञ्चा1 (nominative plural)
क्रौञ्च (singular vocative)
क्रौञ्चे (dual vocative)
क्रौञ्चानि (plural vocative)
क्रौञ्चा1 (plural vocative)
क्रौञ्चम् (accusative singular)
क्रौञ्चे (accusative dual)
क्रौञ्चानि (accusative plural)
क्रौञ्चा1 (accusative plural)
क्रौञ्चेन (instrumental singular)
क्रौञ्चाभ्याम् (dual instrumental)
क्रौञ्चैः (instrumental plural)
क्रौञ्चेभिः1 (instrumental plural)
क्रौञ्चाय (dative singular)
क्रौञ्चाभ्याम् (dative dual)
क्रौञ्चेभ्यः (dative plural)
क्रौञ्चात् (ablative singular)
क्रौञ्चाभ्याम् (ablative dual)
क्रौञ्चेभ्यः (ablative plural)
क्रौञ्चस्य (genitive singular)
क्रौञ्चयोः (dual genitive)
क्रौञ्चानाम् (genitive plural)
क्रौञ्चे (locative singular)
क्रौञ्चयोः (dual locative)
क्रौञ्चेषु (locative plural)

/kɾɑːwɲ.t͡ɕɐ/

/ˈkɾɑwɲ.t͡ɕɐ/

Vṛddhi derivative of क्रुञ्च् (kruñc, “to curve”)

vrd

तस्याभ्याशे तु मिथुनं चरन्तमनपायिनम्।
ददर्श भगवान्स्तत्र क्रौञ्चयोश्चारुनिः स्वनम्॥
tasyābhyāśe tu mithunaṃ carantamanapāyinam.

There holy sage Valmiki saw a couple of curlews, in the vicinity of that river's foreshore, flying there about in togetherness and cooing charmingly.

dadarśa bhagavānstatra krauñcayoścāruniḥ svanam.


धात्री

dhātrī (romanization)
धे (root)
धात्री (nominative singular)
धात्र्यौ (dual nominative)
धात्री1 (dual nominative)
धात्र्यः (nominative plural)
धात्रीः1 (nominative plural)
धात्रि (singular vocative)
धात्र्यौ (dual vocative)
धात्री1 (dual vocative)
धात्र्यः (plural vocative)
धात्रीः1 (plural vocative)
धात्रीम् (accusative singular)
धात्र्यौ (accusative dual)
धात्री1 (accusative dual)
धात्रीः (accusative plural)
धात्र्या (instrumental singular)
धात्रीभ्याम् (dual instrumental)
धात्रीभिः (instrumental plural)
धात्र्यै (dative singular)
धात्रीभ्याम् (dative dual)
धात्रीभ्यः (dative plural)
धात्र्याः (ablative singular)
धात्र्यै2 (ablative singular)
धात्रीभ्याम् (ablative dual)
धात्रीभ्यः (ablative plural)
धात्र्याः (genitive singular)
धात्र्यै2 (genitive singular)
धात्र्योः (dual genitive)
धात्रीणाम् (genitive plural)
धात्र्याम् (locative singular)
धात्र्योः (dual locative)
धात्रीषु (locative plural)

Pali: dhātī

desctree

Prakrit: 𑀥𑀢𑁆𑀢𑀻 (dhattī), 𑀥𑀸𑀈 (dhāī)
Assamese: ধাই (dhai)
Bengali: দাই (dai), ধাই (dhai)
Old Gujarati: धाई (dhāī)
Hindustani: dhāī
Hindi: धाई
Urdu: دھائِی
Kumaoni: धाई (dhāī)
Nepali: धाइ (dhāi)
Odia: ଧାଈ (dhāi), ଦାଈ (dāi)

→ Assamese: ধাত্ৰী (dhatri) (learned)

→ Bengali: ধাত্রী (dhatri) (learned)

→ Hindustani: dhātrī (learned)

desc

Hindi: धात्री

Hindi: धात्री

Urdu: دھاتْرِی

Urdu: دھاتْرِی

→ Kannada: ಧಾತ್ರಿ (dhātri) (learned)

→ Malayalam: ധാത്രി (dhātri) (learned)

→ Marathi: धात्री (dhātrī) (learned)

→ Odia: ଧାତ୍ରୀ (dhātri) (learned)

→ Tamil: தாத்திரி (tāttiri)

→ Telugu: ధాత్రి (dhātri) (learned)

/ˈd̪ʱɑːt̪.ɾiː/

From Proto-Indo-Iranian *dʰaHtriH, from Proto-Indo-European *dʰeh₁trih₂ (“wet nurse”).


भगी

feminine nominative singular of भग (bhága)


बब्बूल

babbūla (romanization)
बब्बूलः (nominative singular)
बब्बूलौ (dual nominative)
बब्बूला1 (dual nominative)
बब्बूलाः (nominative plural)
बब्बूलासः1 (nominative plural)
बब्बूल (singular vocative)
बब्बूलौ (dual vocative)
बब्बूला1 (dual vocative)
बब्बूलाः (plural vocative)
बब्बूलासः1 (plural vocative)
बब्बूलम् (accusative singular)
बब्बूलौ (accusative dual)
बब्बूला1 (accusative dual)
बब्बूलान् (accusative plural)
बब्बूलेन (instrumental singular)
बब्बूलाभ्याम् (dual instrumental)
बब्बूलैः (instrumental plural)
बब्बूलेभिः1 (instrumental plural)
बब्बूलाय (dative singular)
बब्बूलाभ्याम् (dative dual)
बब्बूलेभ्यः (dative plural)
बब्बूलात् (ablative singular)
बब्बूलाभ्याम् (ablative dual)
बब्बूलेभ्यः (ablative plural)
बब्बूलस्य (genitive singular)
बब्बूलयोः (dual genitive)
बब्बूलानाम् (genitive plural)
बब्बूले (locative singular)
बब्बूलयोः (dual locative)
बब्बूलेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀩𑀩𑁆𑀩𑀽𑀮 (babbūla)

Ardhamagadhi Prakrit:

Old Awadhi: बबूर (babūra)

Khasa Prakrit:

Nepali: बबुल् (babul), बबुर् (babur)

Magadhi Prakrit:

Bengali: বাবুল (babul)

Bihari:

Maithili: बबुर (babur)

desc

Odia: ବବୁର (babura), ବବୁରି (baburi), ବବୁଲ (babula)

Paisaci Prakrit:

Punjabi: babūl

Gurmukhi script: ਬਬੂਲ

Shahmukhi script: بَبُول

Sindhi: ḇaḇuru

Arabic script: ٻَٻُرُ

Devanagari script: ॿॿुरु

Sauraseni Prakrit: 𑀩𑀩𑁆𑀩𑀽𑀮 (babbūla)

Hindustani: babūl

Hindi: बबूल

Urdu: ببول

→ English: babul

Likely borrowed from a substrate language.


अरुणिमन्

aruṇiman (romanization)
अरुणिमा (nominative singular)
अरुणिमानौ (dual nominative)
अरुणिमाना1 (dual nominative)
अरुणिमानः (nominative plural)
अरुणिमन् (singular vocative)
अरुणिमानौ (dual vocative)
अरुणिमाना1 (dual vocative)
अरुणिमानः (plural vocative)
अरुणिमानम् (accusative singular)
अरुणिमानौ (accusative dual)
अरुणिमाना1 (accusative dual)
अरुणिम्नः (accusative plural)
अरुणिम्ना (instrumental singular)
अरुणिमभ्याम् (dual instrumental)
अरुणिमभिः (instrumental plural)
अरुणिम्ने (dative singular)
अरुणिमभ्याम् (dative dual)
अरुणिमभ्यः (dative plural)
अरुणिम्नः (ablative singular)
अरुणिमभ्याम् (ablative dual)
अरुणिमभ्यः (ablative plural)
अरुणिम्नः (genitive singular)
अरुणिम्नोः (dual genitive)
अरुणिम्नाम् (genitive plural)
अरुणिम्नि (locative singular)
अरुणिमनि (locative singular)
अरुणिमन्1 (locative singular)
अरुणिम्नोः (dual locative)
अरुणिमसु (locative plural)


ढल

Assamese: ঢাল (dhal)

Bengali: ঢাল (ḍhal)

Gujarati: ઢાલ (ḍhāl)

Hindustani: ḍhāl

Hindi: ढाल

Urdu: ڈھال

Kumaoni: ढाल (ḍhāl), ढाव (ḍhāw)

Maithili: ढाल (ḍhāl)

Marathi: ढाल (ḍhāl)

Nepali: ढाल (ḍhāl)

Odia: ଢାଳ (ḍhāḷa)

Punjabi: ḍhāl

Gurmukhi script: ਢਾਲ

Shahmukhi script: ڈھال

Sindhi: ḍhāla

Arabic script: ڍال

Devanagari script: ढाल


चिक्कार

cikkāra (romanization)
चिक्कारः (nominative singular)
चिक्कारौ (dual nominative)
चिक्कारा1 (dual nominative)
चिक्काराः (nominative plural)
चिक्कारासः1 (nominative plural)
चिक्कार (singular vocative)
चिक्कारौ (dual vocative)
चिक्कारा1 (dual vocative)
चिक्काराः (plural vocative)
चिक्कारासः1 (plural vocative)
चिक्कारम् (accusative singular)
चिक्कारौ (accusative dual)
चिक्कारा1 (accusative dual)
चिक्कारान् (accusative plural)
चिक्कारेण (instrumental singular)
चिक्काराभ्याम् (dual instrumental)
चिक्कारैः (instrumental plural)
चिक्कारेभिः1 (instrumental plural)
चिक्काराय (dative singular)
चिक्काराभ्याम् (dative dual)
चिक्कारेभ्यः (dative plural)
चिक्कारात् (ablative singular)
चिक्काराभ्याम् (ablative dual)
चिक्कारेभ्यः (ablative plural)
चिक्कारस्य (genitive singular)
चिक्कारयोः (dual genitive)
चिक्काराणाम् (genitive plural)
चिक्कारे (locative singular)
चिक्कारयोः (dual locative)
चिक्कारेषु (locative plural)

Gujarati: છિકારું (chikārũ), છિંકારું (chiṅkārũ), છિકારવું (chikārvũ), છિંકારવું (chiṅkārvũ), છિકારડું (chikārḍũ)

Hindustani: cikārā

Hindi: चिकारा

Hindi: चिकारा

Urdu: چِکارا

Urdu: چِکارا

Punjabi: cakārā, cakārī

Gurmukhi script: ਚਕਾਰਾ, ਚਕਾਰੀ

Shahmukhi script: چَکارا, چَکارِی

/t͡ɕikˈkɑː.ɾɐ/

[t͡ɕik̚ˈkɑː.ɾɐ]


चतुष्काष्ठ

Prakrit: 𑀘𑀉𑀓𑁆𑀓𑀝𑁆𑀞𑀻 (caükkaṭṭhī)

Hindustani: caukhaṭ

Hindi: चौखट

Urdu: چَوکَھٹ

Urdu: چَوکَھٹ

Assamese: চৌকাঠ (soukath)

Gujarati: ચોકઠું (cokṭhũ)

Maithili: चौकठि (caukᵊṭhɨ)

Marathi: चौकट (caukaṭ)

Odia: ଚଉକଠ (caukaṭha)

Nepali: चौखट् (caukhaṭ)

Punjabi: caukhaṭ

Punjabi: ਚੌਖਟ

Punjabi: چَوکھٹ

/t͡ɕɐ.tuʂ.kɑːʂ.ʈʰɐ/

/t͡ɕɐ.t̪uʂˈkɑːʂ.ʈʰɐ/

com

चतुर् (catur) + काष्ठ (kāṣṭha)


वंशी

vaṃśī (romanization)
वंशी (nominative singular)
वंश्यौ (dual nominative)
वंशी1 (dual nominative)
वंश्यः (nominative plural)
वंशीः1 (nominative plural)
वंशि (singular vocative)
वंश्यौ (dual vocative)
वंशी1 (dual vocative)
वंश्यः (plural vocative)
वंशीः1 (plural vocative)
वंशीम् (accusative singular)
वंश्यौ (accusative dual)
वंशी1 (accusative dual)
वंशीः (accusative plural)
वंश्या (instrumental singular)
वंशीभ्याम् (dual instrumental)
वंशीभिः (instrumental plural)
वंश्यै (dative singular)
वंशीभ्याम् (dative dual)
वंशीभ्यः (dative plural)
वंश्याः (ablative singular)
वंश्यै2 (ablative singular)
वंशीभ्याम् (ablative dual)
वंशीभ्यः (ablative plural)
वंश्याः (genitive singular)
वंश्यै2 (genitive singular)
वंश्योः (dual genitive)
वंशीनाम् (genitive plural)
वंश्याम् (locative singular)
वंश्योः (dual locative)
वंशीषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀯𑀁𑀲𑀻 (vaṃsī)
Eastern:
Early Assamese: বাঁশী (ba̐śī)
Assamese: বাঁহী (bãhi)
Bengali: বাঁশি (bãśi)
Odia: ବଇଁଶୀ (baĩśi)
Central:
Hindustani: bãsī
Hindi: बंसी
Urdu: بَن٘سِی

Gujarati: વાંસળી (vā̃saḷī)

Hindustani: bā̃surī

desc

Hindi: बाँसुरी

Hindi: बाँसुरी

Urdu: بانسری

Urdu: بانسری

Kumaoni: बाँसुरी (bā̃sulī)

Maithili: बाँसुली (bā̃sulī)

Nepali: बाँसुलि (bā̃suli), बाँसुरि (bā̃suri)

Punjabi: vañjhlī, bañjhulī, bañjhlī

Gurmukhi script: ਵੰਝਲੀ, ਬੰਝੁਲੀ, ਬੰਝਲੀ

Shahmukhi script: ونجھلی, بنجھلی, بنجھلی

Etymology tree
Proto-Indo-Iranian *wanćás
Sanskrit वंश (vaṃśa)
Sanskrit -ई (-ī)
Sanskrit वंशी (vaṃśī)
वंश (vaṃśa, “bamboo”) + -ई (-ī).


हेषा

heṣā (romanization)
हेषा (nominative singular)
हेषे (dual nominative)
हेषाः (nominative plural)
हेषे (singular vocative)
हेषे (dual vocative)
हेषाः (plural vocative)
हेषाम् (accusative singular)
हेषे (accusative dual)
हेषाः (accusative plural)
हेषया (instrumental singular)
हेषा1 (instrumental singular)
हेषाभ्याम् (dual instrumental)
हेषाभिः (instrumental plural)
हेषायै (dative singular)
हेषाभ्याम् (dative dual)
हेषाभ्यः (dative plural)
हेषायाः (ablative singular)
हेषायै2 (ablative singular)
हेषाभ्याम् (ablative dual)
हेषाभ्यः (ablative plural)
हेषायाः (genitive singular)
हेषायै2 (genitive singular)
हेषयोः (dual genitive)
हेषाणाम् (genitive plural)
हेषायाम् (locative singular)
हेषयोः (dual locative)
हेषासु (locative plural)

Pali: hesā

Prakrit: 𑀳𑁂𑀲𑀸 (hesā), 𑀳𑀺𑀁𑀲𑀸 (hiṃsā)

Hindi: हींस (hī̃s, “neighing of horse”)

रथाङ्गसंक्रीडितमश्वहेषा वहन्ति मत्तद्विपबृंहितानि ।

c. 600 CE, Bhāravi, Kirātārjunīya 16.8.1

The rattle of parts of chariots, neighings of horses, roars of intoxicated elephants are flowing.


गोशाला

gośālā (romanization)
गोशाला (nominative singular)
गोशाले (dual nominative)
गोशालाः (nominative plural)
गोशाले (singular vocative)
गोशाले (dual vocative)
गोशालाः (plural vocative)
गोशालाम् (accusative singular)
गोशाले (accusative dual)
गोशालाः (accusative plural)
गोशालया (instrumental singular)
गोशाला1 (instrumental singular)
गोशालाभ्याम् (dual instrumental)
गोशालाभिः (instrumental plural)
गोशालायै (dative singular)
गोशालाभ्याम् (dative dual)
गोशालाभ्यः (dative plural)
गोशालायाः (ablative singular)
गोशालायै2 (ablative singular)
गोशालाभ्याम् (ablative dual)
गोशालाभ्यः (ablative plural)
गोशालायाः (genitive singular)
गोशालायै2 (genitive singular)
गोशालयोः (dual genitive)
गोशालानाम् (genitive plural)
गोशालायाम् (locative singular)
गोशालयोः (dual locative)
गोशालासु (locative plural)

Pali: gōsālā

Prakrit: 𑀕𑁄𑀲𑀸𑀮𑀸 (gosālā)

Assamese: গোহালি (gühali)

desc

Bengali: গোশাল (gōśal), গোহাল (gōhal), গোয়াল (gōẇal)

Bhadrawahi: गुहाल (guhāl), गुहालड़ि (guhālṛi)

Hindustani: gosālā

Hindi: गोसाला

Hindi: गोसाला

Urdu: گوسالا

Urdu: گوسالا

Odia: ଗୋଶାଳ (gośāḷa), ଗୁହାଳ (guhāḷa)

→ Bengali: গোশালা (gōśala) (learned)

→ Hindustani: gośālā (learned)

Hindi: गोशाला

Hindi: गोशाला

Urdu: گوشالا

Urdu: گوشالا

→ Kannada: ಗೋಶಾಲೆ (gōśāle)

→ Marathi: गोशाला (gośālā) (learned)

→ Nepali: गोशाला (gośālā) (learned)

→ Odia: ଗୋଶାଳା (gośāḷā)

→ Odia: ଗୋଶାଳା (gośāḷā)

/ɡɐw.ɕɑː.lɑː/

/ɡoːˈɕɑː.l̪ɑː/

गो (go) + शाला (śālā).

com

गो (go) + शाला (śālā)


जगन्

/ˈd͡ʑɐ.ɡɐn̪/


दर्दुर

dardura (romanization)
दर्दुरः (nominative singular)
दर्दुरौ (dual nominative)
दर्दुरा1 (dual nominative)
दर्दुराः (nominative plural)
दर्दुरासः1 (nominative plural)
दर्दुर (singular vocative)
दर्दुरौ (dual vocative)
दर्दुरा1 (dual vocative)
दर्दुराः (plural vocative)
दर्दुरासः1 (plural vocative)
दर्दुरम् (accusative singular)
दर्दुरौ (accusative dual)
दर्दुरा1 (accusative dual)
दर्दुरान् (accusative plural)
दर्दुरेण (instrumental singular)
दर्दुराभ्याम् (dual instrumental)
दर्दुरैः (instrumental plural)
दर्दुरेभिः1 (instrumental plural)
दर्दुराय (dative singular)
दर्दुराभ्याम् (dative dual)
दर्दुरेभ्यः (dative plural)
दर्दुरात् (ablative singular)
दर्दुराभ्याम् (ablative dual)
दर्दुरेभ्यः (ablative plural)
दर्दुरस्य (genitive singular)
दर्दुरयोः (dual genitive)
दर्दुराणाम् (genitive plural)
दर्दुरे (locative singular)
दर्दुरयोः (dual locative)
दर्दुरेषु (locative plural)

Pali: daddura

Prakrit: 𑀤𑀤𑁆𑀤𑀼𑀭 (daddura)

Central:

Sauraseni Prakrit:

Gujarati: દાદુર (dādur)

Hindustani: dādur

Hindi: दादुर

Urdu: دادُر

→ Punjabi: dādur|, dādar

Gurmukhi script: ਦਾਦੁਰ, ਦਾਦਰ

Shahmukhi script: دادُر, دادَر

Eastern:

Magadhi Prakrit:

desc

Assamese: দাদুৰী (daduri), দাদূৰি (daduri)

Middle Bengali: দাদুর (dadur)

Southern:

Sinhalese: දදරයා (dadarayā), දැදුරුවා (dæduruwā)

Prakrit: 𑀟𑁂𑀟𑁆𑀟𑀼𑀭 (ḍĕḍḍura), 𑀟𑀺𑀟𑁆𑀟𑀼𑀭 (ḍiḍḍura)

Western:

Sauraseni Prakrit:

Gujarati: ડેડકો (ḍeḍko)

Northwestern:

Paisaci Prakrit:

Takka Apabhramsa:

Punjabi: ḍaḍḍū

Gurmukhi script: ਡੱਡੂ

Shahmukhi script: ڈَڈُّو

Vracada Apabhramsa:

Sindhi: ḍ̠eḍ̠aru|, ḍ̠eḍ̠irī

Arabic script: ڏيڏَرُ, ڏيڏِرِي

Devanagari script: ॾेॾरु, ॾेॾिरी

/ˈd̪ɐɾ.d̪u.ɾɐ/


श्रीर

śrīrá (romanization)
श्रीरः (nominative singular)
श्रीरौ (dual nominative)
श्रीरा1 (dual nominative)
श्रीराः (nominative plural)
श्रीरासः1 (nominative plural)
श्रीर (singular vocative)
श्रीरौ (dual vocative)
श्रीरा1 (dual vocative)
श्रीराः (plural vocative)
श्रीरासः1 (plural vocative)
श्रीरम् (accusative singular)
श्रीरौ (accusative dual)
श्रीरा1 (accusative dual)
श्रीरान् (accusative plural)
श्रीरेण (instrumental singular)
श्रीराभ्याम् (dual instrumental)
श्रीरैः (instrumental plural)
श्रीरेभिः1 (instrumental plural)
श्रीराय (dative singular)
श्रीराभ्याम् (dative dual)
श्रीरेभ्यः (dative plural)
श्रीरात् (ablative singular)
श्रीराभ्याम् (ablative dual)
श्रीरेभ्यः (ablative plural)
श्रीरस्य (genitive singular)
श्रीरयोः (dual genitive)
श्रीराणाम् (genitive plural)
श्रीरे (locative singular)
श्रीरयोः (dual locative)
श्रीरेषु (locative plural)

Inherited from Proto-Indo-Aryan *śriHrás, from Proto-Indo-Iranian *ćriHrás. Cognate with Avestan 𐬯𐬭𐬍𐬭𐬀 (srīra). Doublet of श्रील (śrīlá) and श्री (śrī́).

inh+

light, lustre, radiance, splendour, glory, beauty, grace, loveliness

prosperity, welfare, good fortune, success, auspiciousness, wealth, treasure, riches


लोठ

loṭha (romanization)
लुठ् (root)
लोठः (nominative singular)
लोठौ (dual nominative)
लोठा1 (dual nominative)
लोठाः (nominative plural)
लोठासः1 (nominative plural)
लोठ (singular vocative)
लोठौ (dual vocative)
लोठा1 (dual vocative)
लोठाः (plural vocative)
लोठासः1 (plural vocative)
लोठम् (accusative singular)
लोठौ (accusative dual)
लोठा1 (accusative dual)
लोठान् (accusative plural)
लोठेन (instrumental singular)
लोठाभ्याम् (dual instrumental)
लोठैः (instrumental plural)
लोठेभिः1 (instrumental plural)
लोठाय (dative singular)
लोठाभ्याम् (dative dual)
लोठेभ्यः (dative plural)
लोठात् (ablative singular)
लोठाभ्याम् (ablative dual)
लोठेभ्यः (ablative plural)
लोठस्य (genitive singular)
लोठयोः (dual genitive)
लोठानाम् (genitive plural)
लोठे (locative singular)
लोठयोः (dual locative)
लोठेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀮𑁄𑀠 (loḍha)
Central:
Hindustani: loṛhā
Hindi: लोढ़ा
Urdu: لوڑھا
Eastern:
Old Bengali: লোঢা
Middle Bengali: লোড়া (lōṛa)
Bengali: নোড়া (nōṛa), লোড়া (lōṛa)
Bihari: लोढ़ा (loṛhā), लोढ़ी (loṛhī)
Northern:
Kumaoni: लोडो (loṛo)
Nepali: लोहोरो (lohoro)
Northwestern:
Punjabi: loṛhā
Gurmukhi script: ਲੋੜ੍ਹਾ
Shahmukhi script: لوڑھا
Sindhi: loṛha, loṛhi
Arabic script: لوڙهَ, لوڙهِ
Devanagari script: लोढ़, लोढ़ि
Western:
Gujarati: લોઢ (loḍh)


त्रिलोक

triloka (romanization)
त्रिलोकम् (nominative singular)
त्रिलोके (dual nominative)
त्रिलोकानि (nominative plural)
त्रिलोका1 (nominative plural)
त्रिलोक (singular vocative)
त्रिलोके (dual vocative)
त्रिलोकानि (plural vocative)
त्रिलोका1 (plural vocative)
त्रिलोकम् (accusative singular)
त्रिलोके (accusative dual)
त्रिलोकानि (accusative plural)
त्रिलोका1 (accusative plural)
त्रिलोकेन (instrumental singular)
त्रिलोकाभ्याम् (dual instrumental)
त्रिलोकैः (instrumental plural)
त्रिलोकेभिः1 (instrumental plural)
त्रिलोकाय (dative singular)
त्रिलोकाभ्याम् (dative dual)
त्रिलोकेभ्यः (dative plural)
त्रिलोकात् (ablative singular)
त्रिलोकाभ्याम् (ablative dual)
त्रिलोकेभ्यः (ablative plural)
त्रिलोकस्य (genitive singular)
त्रिलोकयोः (dual genitive)
त्रिलोकानाम् (genitive plural)
त्रिलोके (locative singular)
त्रिलोकयोः (dual locative)
त्रिलोकेषु (locative plural)

* (the three worlds): Dvigu compound of त्रि (tri) + लोक (loka).
* (inhabitants of the three worlds): Bahuvrīhi compound of त्रि (tri) + लोक (loka).

af

(Hinduism) Trailokya, the three worlds (the sky, atmosphere and earth; heaven, earth, and the lower regions)


त्रिलोक

triloka (romanization)
त्रिलोकः (nominative singular)
त्रिलोकौ (dual nominative)
त्रिलोका1 (dual nominative)
त्रिलोकाः (nominative plural)
त्रिलोकासः1 (nominative plural)
त्रिलोक (singular vocative)
त्रिलोकौ (dual vocative)
त्रिलोका1 (dual vocative)
त्रिलोकाः (plural vocative)
त्रिलोकासः1 (plural vocative)
त्रिलोकम् (accusative singular)
त्रिलोकौ (accusative dual)
त्रिलोका1 (accusative dual)
त्रिलोकान् (accusative plural)
त्रिलोकेन (instrumental singular)
त्रिलोकाभ्याम् (dual instrumental)
त्रिलोकैः (instrumental plural)
त्रिलोकेभिः1 (instrumental plural)
त्रिलोकाय (dative singular)
त्रिलोकाभ्याम् (dative dual)
त्रिलोकेभ्यः (dative plural)
त्रिलोकात् (ablative singular)
त्रिलोकाभ्याम् (ablative dual)
त्रिलोकेभ्यः (ablative plural)
त्रिलोकस्य (genitive singular)
त्रिलोकयोः (dual genitive)
त्रिलोकानाम् (genitive plural)
त्रिलोके (locative singular)
त्रिलोकयोः (dual locative)
त्रिलोकेषु (locative plural)


मातृक

mātṛka (romanization)
मातृकः (nominative singular)
मातृकौ (dual nominative)
मातृका1 (dual nominative)
मातृकाः (nominative plural)
मातृकासः1 (nominative plural)
मातृक (singular vocative)
मातृकौ (dual vocative)
मातृका1 (dual vocative)
मातृकाः (plural vocative)
मातृकासः1 (plural vocative)
मातृकम् (accusative singular)
मातृकौ (accusative dual)
मातृका1 (accusative dual)
मातृकान् (accusative plural)
मातृकेण (instrumental singular)
मातृकाभ्याम् (dual instrumental)
मातृकैः (instrumental plural)
मातृकेभिः1 (instrumental plural)
मातृकाय (dative singular)
मातृकाभ्याम् (dative dual)
मातृकेभ्यः (dative plural)
मातृकात् (ablative singular)
मातृकाभ्याम् (ablative dual)
मातृकेभ्यः (ablative plural)
मातृकस्य (genitive singular)
मातृकयोः (dual genitive)
मातृकाणाम् (genitive plural)
मातृके (locative singular)
मातृकयोः (dual locative)
मातृकेषु (locative plural)

From मातृ (mātṛ, “mother”) + -क (-ka, relational suffix).

suf

c. 400 BCE, Mahābhārata


मातृक

mātṛka (romanization)
मातृकम् (nominative singular)
मातृके (dual nominative)
मातृकाणि (nominative plural)
मातृका1 (nominative plural)
मातृक (singular vocative)
मातृके (dual vocative)
मातृकाणि (plural vocative)
मातृका1 (plural vocative)
मातृकम् (accusative singular)
मातृके (accusative dual)
मातृकाणि (accusative plural)
मातृका1 (accusative plural)
मातृकेण (instrumental singular)
मातृकाभ्याम् (dual instrumental)
मातृकैः (instrumental plural)
मातृकेभिः1 (instrumental plural)
मातृकाय (dative singular)
मातृकाभ्याम् (dative dual)
मातृकेभ्यः (dative plural)
मातृकात् (ablative singular)
मातृकाभ्याम् (ablative dual)
मातृकेभ्यः (ablative plural)
मातृकस्य (genitive singular)
मातृकयोः (dual genitive)
मातृकाणाम् (genitive plural)
मातृके (locative singular)
मातृकयोः (dual locative)
मातृकेषु (locative plural)

न पित्र्यमनुवर्तन्ते मातृकं द्विपदा इति ।
ख्यातो लोकप्रवादोऽयं भरतेनान्यथा कृतः ॥
na pitryamanuvartante mātṛkaṃ dvipadā iti.

It is a known saying that humans follow not the nature of the father, but the nature of the mother, but Bharata did otherwise.

khyāto lokapravādoʼyaṃ bharatenānyathā kṛtaḥ.


पारावत

pārāvata (romanization)
पारावतः (nominative singular)
पारावतौ (dual nominative)
पारावता1 (dual nominative)
पारावताः (nominative plural)
पारावतासः1 (nominative plural)
पारावत (singular vocative)
पारावतौ (dual vocative)
पारावता1 (dual vocative)
पारावताः (plural vocative)
पारावतासः1 (plural vocative)
पारावतम् (accusative singular)
पारावतौ (accusative dual)
पारावता1 (accusative dual)
पारावतान् (accusative plural)
पारावतेन (instrumental singular)
पारावताभ्याम् (dual instrumental)
पारावतैः (instrumental plural)
पारावतेभिः1 (instrumental plural)
पारावताय (dative singular)
पारावताभ्याम् (dative dual)
पारावतेभ्यः (dative plural)
पारावतात् (ablative singular)
पारावताभ्याम् (ablative dual)
पारावतेभ्यः (ablative plural)
पारावतस्य (genitive singular)
पारावतयोः (dual genitive)
पारावतानाम् (genitive plural)
पारावते (locative singular)
पारावतयोः (dual locative)
पारावतेषु (locative plural)

Pali: pārāpata, pārēvata

Prakrit: 𑀧𑀸𑀭𑀸𑀯𑀬 (pārāvaya)

Central:

desc

Old Awadhi: परावा (parāvā), परेवा (parevā)

Hindustani:

Hindi: परेवा (parevā)

Urdu: پَریوا (parevā)

Eastern:

Assamese: পাৰোৱা (parüa)

Bengali: পায়রা (paẏora)

Maithili: परवा (parᵊvā)

Odia: ପାରା (pārā), ପାରିଆ (pāriā), ପାରୁଆ (pāruā)

Northern:

Nepali: परेवा (parewā)

Southern:

Konkani: pārvo

Devanagari script: पारवो

Latin script: parvo

Kannada script: ಪಾರ್ವೊ

Marathi: पारवा (pārvā)

Sinhalese: පරවියා (parawiyā)

Western:

Gujarati: પારેવો (pārevo)

Romani: Pelistro

Dravidian:

Tamil: புறா (puṟā)

Malayalam: മാടപ്രാവ് (māṭaprāvŭ)

Kannada: ಪಾರಿವಾಳ (pārivāḷa)

Telugu: పావురం (pāvuraṁ)

Austroasiatic:

Khmer: ព្រាប (priəp)

Santali: ᱯᱟᱨᱣᱟ (parva)

Borrowings

→ Hindi: पारावत (pārāvat) (learned)

/pɑ́ː.ɾɑː.ʋɐ.tɐ/

/pɑːˈɾɑː.ʋɐ.t̪ɐ/


अभिमन्

abhíman (romanization)
अभिमा (nominative singular)
अभिमानौ (dual nominative)
अभिमाना1 (dual nominative)
अभिमानः (nominative plural)
अभिमन् (singular vocative)
अभिमानौ (dual vocative)
अभिमाना1 (dual vocative)
अभिमानः (plural vocative)
अभिमानम् (accusative singular)
अभिमानौ (accusative dual)
अभिमाना1 (accusative dual)
अभिम्नः (accusative plural)
अभिम्ना (instrumental singular)
अभिमभ्याम् (dual instrumental)
अभिमभिः (instrumental plural)
अभिम्ने (dative singular)
अभिमभ्याम् (dative dual)
अभिमभ्यः (dative plural)
अभिम्नः (ablative singular)
अभिमभ्याम् (ablative dual)
अभिमभ्यः (ablative plural)
अभिम्नः (genitive singular)
अभिम्नोः (dual genitive)
अभिम्नाम् (genitive plural)
अभिम्नि (locative singular)
अभिमनि (locative singular)
अभिमन्1 (locative singular)
अभिम्नोः (dual locative)
अभिमसु (locative plural)

Compound of अभि (abhí, “over”) + मन् (man, “to think”)


अङ्गण

aṅgaṇa (romanization)
अङ्ग् (root)
अङ्गणम् (nominative singular)
अङ्गणे (dual nominative)
अङ्गणानि (nominative plural)
अङ्गणा1 (nominative plural)
अङ्गण (singular vocative)
अङ्गणे (dual vocative)
अङ्गणानि (plural vocative)
अङ्गणा1 (plural vocative)
अङ्गणम् (accusative singular)
अङ्गणे (accusative dual)
अङ्गणानि (accusative plural)
अङ्गणा1 (accusative plural)
अङ्गणेन (instrumental singular)
अङ्गणाभ्याम् (dual instrumental)
अङ्गणैः (instrumental plural)
अङ्गणेभिः1 (instrumental plural)
अङ्गणाय (dative singular)
अङ्गणाभ्याम् (dative dual)
अङ्गणेभ्यः (dative plural)
अङ्गणात् (ablative singular)
अङ्गणाभ्याम् (ablative dual)
अङ्गणेभ्यः (ablative plural)
अङ्गणस्य (genitive singular)
अङ्गणयोः (dual genitive)
अङ्गणानाम् (genitive plural)
अङ्गणे (locative singular)
अङ्गणयोः (dual locative)
अङ्गणेषु (locative plural)

अङ्गन अङ्गन#Sanskrit


मार्दव

mārdava (romanization)
मार्दवम् (nominative singular)
मार्दवे (dual nominative)
मार्दवानि (nominative plural)
मार्दवा1 (nominative plural)
मार्दव (singular vocative)
मार्दवे (dual vocative)
मार्दवानि (plural vocative)
मार्दवा1 (plural vocative)
मार्दवम् (accusative singular)
मार्दवे (accusative dual)
मार्दवानि (accusative plural)
मार्दवा1 (accusative plural)
मार्दवेन (instrumental singular)
मार्दवाभ्याम् (dual instrumental)
मार्दवैः (instrumental plural)
मार्दवेभिः1 (instrumental plural)
मार्दवाय (dative singular)
मार्दवाभ्याम् (dative dual)
मार्दवेभ्यः (dative plural)
मार्दवात् (ablative singular)
मार्दवाभ्याम् (ablative dual)
मार्दवेभ्यः (ablative plural)
मार्दवस्य (genitive singular)
मार्दवयोः (dual genitive)
मार्दवानाम् (genitive plural)
मार्दवे (locative singular)
मार्दवयोः (dual locative)
मार्दवेषु (locative plural)

Pali: maddava

Prakrit: 𑀫𑀤𑁆𑀤𑀯 (maddava)

→ Old Javanese: mārdawa

Javanese: ꦩꦂꦢꦮ (mardawa)

/mɑːɾ.dɐ.ʋɐ/

/ˈmɑːɾ.d̪ɐ.ʋɐ/

Vṛddhi derivative of मृदु (mṛdú, “soft”).

vrddhi

स्मार्तं हि ज्ञानमात्मनस्तस्यैव मनसोऽनुबन्धादनुवर्तते यस्यानुवृत्तिं पुरस्कृत्य पुरुषो जातिस्मर इत्युच्यते ।
यानि खल्वस्य गर्भस्य सत्त्वजानि यान्यस्य सत्त्वतः सम्भवतः सम्भवन्ति तान्यनुव्याख्यास्यामः तद्यथा भक्तिः शीलं शौचं द्वेषः स्मृतिर्मोहस्त्यागो मात्सर्यं शौर्यं भयं क्रोधस्तन्द्रोत्साहस्तैक्ष्ण्यं मार्दवं गाम्भीर्यमनवस्थितत्वमित्येवमादयश्चान्ये ते सत्त्वविकारा यानुत्तरकालं सत्त्वभेदमधिकृत्योपदेक्ष्यामः ॥
smārtaṃ hi jñānamātmanastasyaiva manasoʼnubandhādanuvartate yasyānuvṛttiṃ puraskṛtya puruṣo jātismara ityucyate.

c. 600 BCE – 200 BCE, Caraka, Caraka Saṃhitā 4.3.13.3-4

We shall now enumerate the mind-born parts of the embryo, i. e those that pass from the mind, to the embryo during its formation. These are - inclination, character, purity, hate, recollection, infatuation, liberality, envy, valour, fear, anger, torpor, enthusiasm, keenness, softness, profundity, fickleness, and such others; as also the conditions of the mind, which we shall later describe in connection with the analysis of mind. The mind is indeed of diverse dispositions; all these obtain in the same man but not at the same time. When a man is said to be of a particular disposition, he is said to be so by reason of its preponderance.

yāni khalvasya garbhasya sattvajāni yānyasya sattvataḥ sambhavataḥ sambhavanti tānyanuvyākhyāsyāmaḥ tadyathā bhaktiḥ śīlaṃ śaucaṃ dveṣaḥ smṛtirmohastyāgo mātsaryaṃ śauryaṃ bhayaṃ krodhastandrotsāhastaikṣṇyaṃ mārdavaṃ gāmbhīryamanavasthitatvamityevamādayaścānye te sattvavikārā yānuttarakālaṃ sattvabhedamadhikṛtyopadekṣyāmaḥ.


नशन

naśana (romanization)
नशनम् (nominative singular)
नशने (dual nominative)
नशनानि (nominative plural)
नशना1 (nominative plural)
नशन (singular vocative)
नशने (dual vocative)
नशनानि (plural vocative)
नशना1 (plural vocative)
नशनम् (accusative singular)
नशने (accusative dual)
नशनानि (accusative plural)
नशना1 (accusative plural)
नशनेन (instrumental singular)
नशनाभ्याम् (dual instrumental)
नशनैः (instrumental plural)
नशनेभिः1 (instrumental plural)
नशनाय (dative singular)
नशनाभ्याम् (dative dual)
नशनेभ्यः (dative plural)
नशनात् (ablative singular)
नशनाभ्याम् (ablative dual)
नशनेभ्यः (ablative plural)
नशनस्य (genitive singular)
नशनयोः (dual genitive)
नशनानाम् (genitive plural)
नशने (locative singular)
नशनयोः (dual locative)
नशनेषु (locative plural)

/ˈn̪ɐ.ɕɐ.n̪ɐ/

From the root नश् (naś, “to perish, disappear”)

sa-root

demolition, ruin, destruction, annihilation


पौत्री

pautrī (romanization)
पौत्री (nominative singular)
पौत्र्यौ (dual nominative)
पौत्री1 (dual nominative)
पौत्र्यः (nominative plural)
पौत्रीः1 (nominative plural)
पौत्रि (singular vocative)
पौत्र्यौ (dual vocative)
पौत्री1 (dual vocative)
पौत्र्यः (plural vocative)
पौत्रीः1 (plural vocative)
पौत्रीम् (accusative singular)
पौत्र्यौ (accusative dual)
पौत्री1 (accusative dual)
पौत्रीः (accusative plural)
पौत्र्या (instrumental singular)
पौत्रीभ्याम् (dual instrumental)
पौत्रीभिः (instrumental plural)
पौत्र्यै (dative singular)
पौत्रीभ्याम् (dative dual)
पौत्रीभ्यः (dative plural)
पौत्र्याः (ablative singular)
पौत्र्यै2 (ablative singular)
पौत्रीभ्याम् (ablative dual)
पौत्रीभ्यः (ablative plural)
पौत्र्याः (genitive singular)
पौत्र्यै2 (genitive singular)
पौत्र्योः (dual genitive)
पौत्रीणाम् (genitive plural)
पौत्र्याम् (locative singular)
पौत्र्योः (dual locative)
पौत्रीषु (locative plural)

Vṛddhi derivative of पुत्री (putrī, “daughter”)


लोम

लोमन् लोमन्#Sanskrit


वेत्तृ

sa-noun

वेत्तृ • (vettṛ) stem, m (feminine वेत्त्री)

vettṛ (romanization)
वेत्त्री (feminine)
वेत्ता (nominative singular)
वेत्तारौ (dual nominative)
वेत्तारा1 (dual nominative)
वेत्तारः (nominative plural)
वेत्तः (singular vocative)
वेत्तारौ (dual vocative)
वेत्तारा1 (dual vocative)
वेत्तारः (plural vocative)
वेत्तारम् (accusative singular)
वेत्तारौ (accusative dual)
वेत्तारा1 (accusative dual)
वेत्तॄन् (accusative plural)
वेत्त्रा (instrumental singular)
वेत्तृभ्याम् (dual instrumental)
वेत्तृभिः (instrumental plural)
वेत्त्रे (dative singular)
वेत्तृभ्याम् (dative dual)
वेत्तृभ्यः (dative plural)
वेत्तुः (ablative singular)
वेत्तृभ्याम् (ablative dual)
वेत्तृभ्यः (ablative plural)
वेत्तुः (genitive singular)
वेत्त्रोः (dual genitive)
वेत्तॄणाम् (genitive plural)
वेत्तरि (locative singular)
वेत्त्रोः (dual locative)
वेत्तृषु (locative plural)

[ˈʋeːt̪̚.t̪r̩]

From Proto-Indo-European *wéydtōr, from *weyd-. By surface analysis, विद् (vid, root) + -तृ (-tṛ). Cognate with Ancient Greek ἵστωρ (hístōr).

surf

अपाणिपादो जवनो ग्रहीता पश्यत्य् अचक्षुः स शृणोत्य् अकर्णः ।
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तम् आहुर् अग्र्यं पुरुषं महान्तम् ॥
apāṇipādo javano grahītā paśyaty acakṣuḥ sa śṛṇoty akarṇaḥ.

c. 500 BCE – 300 BCE, Śvetāśvataropaniṣad 19

Without hands and feet, He goes fast and grasps; without eyes, He sees; without ears, He hears.
He knows whatever is to be known, yet there is no knower of him. They say He is the foremost, the great Infinite Being.

sa vetti vedyaṃ na ca tasyāsti vettā tam āhur agryaṃ puruṣaṃ mahāntam.

one who knows or feels or witnesses or experiences, a knower, experiencer, witness, sage


पुण्यभूमि

puṇyabhūmi (romanization)
पुण्यभूमिः (nominative singular)
पुण्यभूमी (dual nominative)
पुण्यभूमयः (nominative plural)
पुण्यभूमे (singular vocative)
पुण्यभूमी (dual vocative)
पुण्यभूमयः (plural vocative)
पुण्यभूमिम् (accusative singular)
पुण्यभूमी (accusative dual)
पुण्यभूमीः (accusative plural)
पुण्यभूम्या (instrumental singular)
पुण्यभूमिभ्याम् (dual instrumental)
पुण्यभूमिभिः (instrumental plural)
पुण्यभूमये (dative singular)
पुण्यभूम्यै1 (dative singular)
पुण्यभूमिभ्याम् (dative dual)
पुण्यभूमिभ्यः (dative plural)
पुण्यभूमेः (ablative singular)
पुण्यभूम्याः1 (ablative singular)
पुण्यभूमिभ्याम् (ablative dual)
पुण्यभूमिभ्यः (ablative plural)
पुण्यभूमेः (genitive singular)
पुण्यभूम्याः1 (genitive singular)
पुण्यभूम्योः (dual genitive)
पुण्यभूमीनाम् (genitive plural)
पुण्यभूमौ (locative singular)
पुण्यभूम्याम्1 (locative singular)
पुण्यभूम्योः (dual locative)
पुण्यभूमिषु (locative plural)

Karmadhāraya compound of पुण्य (puṇya, “auspicious, sacred, holy”) + भूमि (bhūmi, “land”).

com

नमस्ते सदा वत्सले मातृभूमे
त्वया हिन्दुभूमे सुखं वर्धितोऽहम् ।
महामङ्गले पुण्यभूमे त्वदर्थे
पतत्वेष कायो नमस्ते नमस्ते ॥
namaste sadā vatsale mātṛbhūme
tvayā hindubhūme sukhaṃ vardhitoʼham.
mahāmaṅgale puṇyabhūme tvadarthe

1940, संघ प्रार्थना

I bow to you always, dear motherland; I have been brought up happily by you;
May this body fall for you, O much auspicious holy land!
Salutations to you, salutations to you.


पुण्यभू

puṇyabhū (romanization)
पुण्यभूः (nominative singular)
पुण्यभ्वौ (dual nominative)
पुण्यभ्वः (nominative plural)
पुण्यभु (singular vocative)
पुण्यभ्वौ (dual vocative)
पुण्यभ्वः (plural vocative)
पुण्यभूम् (accusative singular)
पुण्यभ्वौ (accusative dual)
पुण्यभूः (accusative plural)
पुण्यभ्वा (instrumental singular)
पुण्यभूभ्याम् (dual instrumental)
पुण्यभूभिः (instrumental plural)
पुण्यभ्वै (dative singular)
पुण्यभूभ्याम् (dative dual)
पुण्यभूभ्यः (dative plural)
पुण्यभ्वाः (ablative singular)
पुण्यभूभ्याम् (ablative dual)
पुण्यभूभ्यः (ablative plural)
पुण्यभ्वाः (genitive singular)
पुण्यभ्वोः (dual genitive)
पुण्यभूनाम् (genitive plural)
पुण्यभ्वाम् (locative singular)
पुण्यभ्वोः (dual locative)
पुण्यभूषु (locative plural)

Karmadhāraya compound of पुण्य (puṇya, “auspicious, sacred, holy”) + भू (bhū, “land”).

आसिन्धुसिन्धुपर्यन्ता यस्य भारतभूमिका ।
 पितृभूः पुण्यभूश्चैव स वै हिन्दुरिति स्मृतः ॥

1923, Vinayak Damodar Savarkar, Essentials of Hindutva:

For whom, the land of Bhārata, from the Sindhu to the [Indian] Ocean is the fatherland and holy land; he is named a Hindu.

āsindhusindhuparyantā yasya bhāratabhūmikā.
 pitṛbhūḥ puṇyabhūścaiva sa vai hinduriti smṛtaḥ.


पितृभू

pitṛbhū (romanization)
पितृभूः (nominative singular)
पितृभ्वौ (dual nominative)
पितृभ्वः (nominative plural)
पितृभु (singular vocative)
पितृभ्वौ (dual vocative)
पितृभ्वः (plural vocative)
पितृभूम् (accusative singular)
पितृभ्वौ (accusative dual)
पितृभूः (accusative plural)
पितृभ्वा (instrumental singular)
पितृभूभ्याम् (dual instrumental)
पितृभूभिः (instrumental plural)
पितृभ्वै (dative singular)
पितृभूभ्याम् (dative dual)
पितृभूभ्यः (dative plural)
पितृभ्वाः (ablative singular)
पितृभूभ्याम् (ablative dual)
पितृभूभ्यः (ablative plural)
पितृभ्वाः (genitive singular)
पितृभ्वोः (dual genitive)
पितृभूणाम् (genitive plural)
पितृभ्वाम् (locative singular)
पितृभ्वोः (dual locative)
पितृभूषु (locative plural)

Karmadhāraya compound of पितृ (pitṛ, “father”) + भू (bhū, “land”).


सुवर्णद्वीप

suvarṇadvīpá (romanization)
सुवर्णद्वीपः (nominative singular)
सुवर्णद्वीपौ (dual nominative)
सुवर्णद्वीपा1 (dual nominative)
सुवर्णद्वीपाः (nominative plural)
सुवर्णद्वीपासः1 (nominative plural)
सुवर्णद्वीप (singular vocative)
सुवर्णद्वीपौ (dual vocative)
सुवर्णद्वीपा1 (dual vocative)
सुवर्णद्वीपाः (plural vocative)
सुवर्णद्वीपासः1 (plural vocative)
सुवर्णद्वीपम् (accusative singular)
सुवर्णद्वीपौ (accusative dual)
सुवर्णद्वीपा1 (accusative dual)
सुवर्णद्वीपान् (accusative plural)
सुवर्णद्वीपेन (instrumental singular)
सुवर्णद्वीपाभ्याम् (dual instrumental)
सुवर्णद्वीपैः (instrumental plural)
सुवर्णद्वीपेभिः1 (instrumental plural)
सुवर्णद्वीपाय (dative singular)
सुवर्णद्वीपाभ्याम् (dative dual)
सुवर्णद्वीपेभ्यः (dative plural)
सुवर्णद्वीपात् (ablative singular)
सुवर्णद्वीपाभ्याम् (ablative dual)
सुवर्णद्वीपेभ्यः (ablative plural)
सुवर्णद्वीपस्य (genitive singular)
सुवर्णद्वीपयोः (dual genitive)
सुवर्णद्वीपानाम् (genitive plural)
सुवर्णद्वीपे (locative singular)
सुवर्णद्वीपयोः (dual locative)
सुवर्णद्वीपेषु (locative plural)

/s̪u.ʋɐɾ.ɳɐd̪ˈʋiː.pɐ/

Compound of सुवर्ण (suvárṇa, “golden”) + द्वीप (dvīpá, “island”)


देवर्षि

devárṣi (romanization)
देवर्षिः (nominative singular)
देवर्षी (dual nominative)
देवर्षयः (nominative plural)
देवर्षे (singular vocative)
देवर्षी (dual vocative)
देवर्षयः (plural vocative)
देवर्षिम् (accusative singular)
देवर्षी (accusative dual)
देवर्षीन् (accusative plural)
देवर्षिणा (instrumental singular)
देवर्ष्या1 (instrumental singular)
देवर्षिभ्याम् (dual instrumental)
देवर्षिभिः (instrumental plural)
देवर्षये (dative singular)
देवर्षिभ्याम् (dative dual)
देवर्षिभ्यः (dative plural)
देवर्षेः (ablative singular)
देवर्षिभ्याम् (ablative dual)
देवर्षिभ्यः (ablative plural)
देवर्षेः (genitive singular)
देवर्ष्योः (dual genitive)
देवर्षीणाम् (genitive plural)
देवर्षौ (locative singular)
देवर्षा1 (locative singular)
देवर्ष्योः (dual locative)
देवर्षिषु (locative plural)

/d̪eːˈʋɐɾ.ʂi/

Compound of देव (devá, “god”) + ऋषि (ṛ́ṣi, “sage”).


सुदर्शन

sudárśana (romanization)
सुदर्शनः (nominative singular)
सुदर्शनौ (dual nominative)
सुदर्शना1 (dual nominative)
सुदर्शनाः (nominative plural)
सुदर्शनासः1 (nominative plural)
सुदर्शन (singular vocative)
सुदर्शनौ (dual vocative)
सुदर्शना1 (dual vocative)
सुदर्शनाः (plural vocative)
सुदर्शनासः1 (plural vocative)
सुदर्शनम् (accusative singular)
सुदर्शनौ (accusative dual)
सुदर्शना1 (accusative dual)
सुदर्शनान् (accusative plural)
सुदर्शनेन (instrumental singular)
सुदर्शनाभ्याम् (dual instrumental)
सुदर्शनैः (instrumental plural)
सुदर्शनेभिः1 (instrumental plural)
सुदर्शनाय (dative singular)
सुदर्शनाभ्याम् (dative dual)
सुदर्शनेभ्यः (dative plural)
सुदर्शनात् (ablative singular)
सुदर्शनाभ्याम् (ablative dual)
सुदर्शनेभ्यः (ablative plural)
सुदर्शनस्य (genitive singular)
सुदर्शनयोः (dual genitive)
सुदर्शनानाम् (genitive plural)
सुदर्शने (locative singular)
सुदर्शनयोः (dual locative)
सुदर्शनेषु (locative plural)

/s̪uˈd̪ɐɾ.ɕɐ.n̪ɐ/

Compound of सु- (su-, “good”) + दर्शन (dárśana, “sight”).

Sudarshana, the divine discus of Vishnu.


चैतन्य

caitanya (romanization)
चैतन्यम् (nominative singular)
चैतन्ये (dual nominative)
चैतन्यानि (nominative plural)
चैतन्य (singular vocative)
चैतन्ये (dual vocative)
चैतन्यानि (plural vocative)
चैतन्यम् (accusative singular)
चैतन्ये (accusative dual)
चैतन्यानि (accusative plural)
चैतन्येन (instrumental singular)
चैतन्याभ्याम् (dual instrumental)
चैतन्यैः (instrumental plural)
चैतन्याय (dative singular)
चैतन्याभ्याम् (dative dual)
चैतन्येभ्यः (dative plural)
चैतन्यात् (ablative singular)
चैतन्याभ्याम् (ablative dual)
चैतन्येभ्यः (ablative plural)
चैतन्यस्य (genitive singular)
चैतन्ययोः (dual genitive)
चैतन्यानाम् (genitive plural)
चैतन्ये (locative singular)
चैतन्ययोः (dual locative)
चैतन्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">चैतन्य</i>

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

desctree

Pali: cetiya
→ Burmese: စေတီ (ceti)
→ Mon: စေတဳ (cetī)
→ Thai: เจดีย์ (jee-dii)
→ English: chedi

Tibetan: ཅ་ཏི (ca ti)

From चित् (cít, “thought, intellect, spirit, soul”) or चिति (cití, “understanding; the thinking mind”).


इन्द्रधनुस्

indradhanus (romanization)
इन्द्रधनुः (nominative singular)
इन्द्रधनुषौ (dual nominative)
इन्द्रधनुषः (nominative plural)
इन्द्रधनुः (singular vocative)
इन्द्रधनुषौ (dual vocative)
इन्द्रधनुषः (plural vocative)
इन्द्रधनुषम् (accusative singular)
इन्द्रधनुषौ (accusative dual)
इन्द्रधनुषः (accusative plural)
इन्द्रधनुषा (instrumental singular)
इन्द्रधनुर्भ्याम् (dual instrumental)
इन्द्रधनुर्भिः (instrumental plural)
इन्द्रधनुषे (dative singular)
इन्द्रधनुर्भ्याम् (dative dual)
इन्द्रधनुर्भ्यः (dative plural)
इन्द्रधनुषः (ablative singular)
इन्द्रधनुर्भ्याम् (ablative dual)
इन्द्रधनुर्भ्यः (ablative plural)
इन्द्रधनुषः (genitive singular)
इन्द्रधनुषोः (dual genitive)
इन्द्रधनुषाम् (genitive plural)
इन्द्रधनुषि (locative singular)
इन्द्रधनुषोः (dual locative)
इन्द्रधनुःषु (locative plural)

→ Hindi: इंद्रधनुष (indradhnuṣ)

desc

ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು

→ Kannada: ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು (indradhanussu)

→ Malayalam: ഇന്ദ്രധനുസ് (indradhanusŭ)

→ Marathi: इंद्रधनुष्य (indradhnuṣya)

ఇంద్రధనుస్సు

→ Telugu: ఇంద్రధనుస్సు (indradhanussu)

→ Telugu: హరివిల్లు (harivillu) (calque)

Compound of इन्द्र (indra, “Indra”) + धनुस् (dhanus, “bow”).


धनम्

/ˈd̪ʱɐ.n̪ɐm/

neuter nominative/accusative singular of धन (dhána, “wealth, treasure”)


सत्य युग

satya yuga (romanization)
सत्य युगम् (nominative singular)
सत्य युगे (dual nominative)
सत्य युगानि (nominative plural)
सत्य युग (singular vocative)
सत्य युगे (dual vocative)
सत्य युगानि (plural vocative)
सत्य युगम् (accusative singular)
सत्य युगे (accusative dual)
सत्य युगानि (accusative plural)
सत्य युगेन (instrumental singular)
सत्य युगाभ्याम् (dual instrumental)
सत्य युगैः (instrumental plural)
सत्य युगाय (dative singular)
सत्य युगाभ्याम् (dative dual)
सत्य युगेभ्यः (dative plural)
सत्य युगात् (ablative singular)
सत्य युगाभ्याम् (ablative dual)
सत्य युगेभ्यः (ablative plural)
सत्य युगस्य (genitive singular)
सत्य युगयोः (dual genitive)
सत्य युगानाम् (genitive plural)
सत्य युगे (locative singular)
सत्य युगयोः (dual locative)
सत्य युगेषु (locative plural)

Compound of सत्य (satyá, “truth”) + युग (yúga, “era”).

(Hinduism), Satya Yuga, said to be the first and the best of the four yugas.


शतपुष्प

śatapuṣpa (romanization)
शतपुष्पः (nominative singular)
शतपुष्पौ (dual nominative)
शतपुष्पा1 (dual nominative)
शतपुष्पाः (nominative plural)
शतपुष्पासः1 (nominative plural)
शतपुष्प (singular vocative)
शतपुष्पौ (dual vocative)
शतपुष्पा1 (dual vocative)
शतपुष्पाः (plural vocative)
शतपुष्पासः1 (plural vocative)
शतपुष्पम् (accusative singular)
शतपुष्पौ (accusative dual)
शतपुष्पा1 (accusative dual)
शतपुष्पान् (accusative plural)
शतपुष्पेण (instrumental singular)
शतपुष्पाभ्याम् (dual instrumental)
शतपुष्पैः (instrumental plural)
शतपुष्पेभिः1 (instrumental plural)
शतपुष्पाय (dative singular)
शतपुष्पाभ्याम् (dative dual)
शतपुष्पेभ्यः (dative plural)
शतपुष्पात् (ablative singular)
शतपुष्पाभ्याम् (ablative dual)
शतपुष्पेभ्यः (ablative plural)
शतपुष्पस्य (genitive singular)
शतपुष्पयोः (dual genitive)
शतपुष्पाणाम् (genitive plural)
शतपुष्पे (locative singular)
शतपुष्पयोः (dual locative)
शतपुष्पेषु (locative plural)

Pali: satapupphā

Prakrit: 𑀲𑀬𑀧𑀼𑀧𑁆𑀧𑀸 (sayapuppā)

Gujarati: સોફા (sophā)

Marathi: शेपू (śepū)

Odia: ଶଉପ (śaupa)

Hindustani: sa͠uph

Hindi: सौँफ

desc

Urdu: سَوْن٘پھ

Urdu: سَوْن٘پھ

Nepali: सुँप् (sũp)

Punjabi: saũph

Gurmukhi script: ਸੌਂਫ

Shahmukhi script: سَوْن٘پھ

Sindhi: saũpha

Arabic script: سَوڦه

Devanagari script: सौँफ

→ Hindi: शतपुष्प (śatpuṣp) (learned)

→ Kannada: ಶತಪುಷ್ಪೆ (śatapuṣpe) (learned)

→ Malayalam: ശതപുഷ്പ (śatapuṣpa) (learned)

→ Tamil: சதகுப்பி (catakuppi)


कर्षक

karṣaka (romanization)
कृष् (root)
कर्षकः (nominative singular)
कर्षकौ (dual nominative)
कर्षका1 (dual nominative)
कर्षकाः (nominative plural)
कर्षकासः1 (nominative plural)
कर्षक (singular vocative)
कर्षकौ (dual vocative)
कर्षका1 (dual vocative)
कर्षकाः (plural vocative)
कर्षकासः1 (plural vocative)
कर्षकम् (accusative singular)
कर्षकौ (accusative dual)
कर्षका1 (accusative dual)
कर्षकान् (accusative plural)
कर्षकेण (instrumental singular)
कर्षकाभ्याम् (dual instrumental)
कर्षकैः (instrumental plural)
कर्षकेभिः1 (instrumental plural)
कर्षकाय (dative singular)
कर्षकाभ्याम् (dative dual)
कर्षकेभ्यः (dative plural)
कर्षकात् (ablative singular)
कर्षकाभ्याम् (ablative dual)
कर्षकेभ्यः (ablative plural)
कर्षकस्य (genitive singular)
कर्षकयोः (dual genitive)
कर्षकाणाम् (genitive plural)
कर्षके (locative singular)
कर्षकयोः (dual locative)
कर्षकेषु (locative plural)

Pali: kassaka

Prakrit: 𑀓𑀭𑀺𑀲𑀬 (karisaya)

Hindustani: kassā, kassī, kussī

Hindi: कस्सा, कस्सी, कुस्सी

Hindi: कस्सा, कस्सी, कुस्सी

Urdu: کَسّا, کَسّی, کُسّی

Urdu: کَسّا, کَسّی, کُسّی

Sinhalese: කසයා (kasayā)

/ˈkɐɾ.ʂɐ.kɐ/


द्विपद

dvipada (romanization)
द्विपदः (nominative singular)
द्विपदौ (dual nominative)
द्विपदा1 (dual nominative)
द्विपदाः (nominative plural)
द्विपदासः1 (nominative plural)
द्विपद (singular vocative)
द्विपदौ (dual vocative)
द्विपदा1 (dual vocative)
द्विपदाः (plural vocative)
द्विपदासः1 (plural vocative)
द्विपदम् (accusative singular)
द्विपदौ (accusative dual)
द्विपदा1 (accusative dual)
द्विपदान् (accusative plural)
द्विपदेन (instrumental singular)
द्विपदाभ्याम् (dual instrumental)
द्विपदैः (instrumental plural)
द्विपदेभिः1 (instrumental plural)
द्विपदाय (dative singular)
द्विपदाभ्याम् (dative dual)
द्विपदेभ्यः (dative plural)
द्विपदात् (ablative singular)
द्विपदाभ्याम् (ablative dual)
द्विपदेभ्यः (ablative plural)
द्विपदस्य (genitive singular)
द्विपदयोः (dual genitive)
द्विपदानाम् (genitive plural)
द्विपदे (locative singular)
द्विपदयोः (dual locative)
द्विपदेषु (locative plural)

Bahuvrīhi compound of द्वि (dvi) + पद (pada).


दार्ढ्य

Central:

Hindustani: ḍhāṛas|, ḍhāṛhas

desc

Hindi: ढाड़स, ढाढ़स

Hindi: ढाड़स, ढाढ़स

Urdu: ڈھاڑَس, ڈھاڑھَس

Urdu: ڈھاڑَس, ڈھاڑھَس

Dardic:

Kashmiri: draḍ|, ḍāḍa

Arabic script: درَڈ, ڈاڈَ

Devanagari script: द्रड्, डाड

Eastern:

Assamese: ডাৰি (dari)

Odia: ଦାଢ଼ (dāṛha)

Northern:

Kumaoni: ढाडस (ḍhāṛas)

Nepali: ढाडि (ḍhāḍi)

Northwestern:

Punjabic:

Lahnda:

Northern Hindko: ڈاڈھ (ḍāḍh)

Punjabi: ḍāḍh|, ḍāḍḍhā

Gurmukhi script: ਡਾਢ, ਡਾੱਢਾ

Shahmukhi script: ڈاڈھ, ڈاڈّھا

Sindhi: ḍ̠āḍhu|, ḍ̠āḍho

Arabic script: ڏاڍُ, ڏاڍو

Devanagari script: ॾाढु, ॾाढो

Southern:

Marathi: दाढा (dāḍhā)

Sinhalese: දැඩි (dæḍi)

→ Bengali: দার্ঢ্য (darḍḍho) (learned)

→ Hindustani: dārḍhya

Hindi: दार्ढ्य

Hindi: दार्ढ्य

Urdu: دارْڈھْیَ

Urdu: دارْڈھْیَ

→ Kannada: ದಾರ್ಢ್ಯ (dārḍhya) (learned)

→ Malayalam: ദാർഢ്യം (dāṟḍhyaṁ)

→ Marathi: दार्ढ्य (dārḍhya) (learned)

→ Tamil: தார்ட்டியம் (tārṭṭiyam)

→ Tamil: தார்ட்டியம் (tārṭṭiyam)

→ Telugu: దార్ఢ్యము (dārḍhyamu) (learned)

/dɑ́ːɾ.ɖʱjɐ/

/ˈd̪ɑːɾ.ɖʱjɐ/

firmness; stability, steadiness; confirmation


अञ्जलि

añjalí (romanization)
अन्जलिः (nominative singular)
अन्जली (dual nominative)
अन्जलयः (nominative plural)
अन्जले (singular vocative)
अन्जली (dual vocative)
अन्जलयः (plural vocative)
अन्जलिम् (accusative singular)
अन्जली (accusative dual)
अन्जलीन् (accusative plural)
अन्जलिना (instrumental singular)
अन्जल्या1 (instrumental singular)
अन्जलिभ्याम् (dual instrumental)
अन्जलिभिः (instrumental plural)
अन्जलये (dative singular)
अन्जलिभ्याम् (dative dual)
अन्जलिभ्यः (dative plural)
अन्जलेः (ablative singular)
अन्जल्यः1 (ablative singular)
अन्जलिभ्याम् (ablative dual)
अन्जलिभ्यः (ablative plural)
अन्जलेः (genitive singular)
अन्जल्यः1 (genitive singular)
अन्जल्योः (dual genitive)
अन्जलीनाम् (genitive plural)
अन्जलौ (locative singular)
अन्जला1 (locative singular)
अन्जल्योः (dual locative)
अन्जलिषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: anzal

Arabic script: اَنزَل

Devanagari script: अन्ज़ल

Khowar: اَنجیل (anǰíl)

desctree

Pali: añjali
→ Burmese: အဉ္ဇလီ (anyja.li)

Prakrit: 𑀅𑀁𑀚𑀮𑀻 (aṃjalī)

Central:

desc

Hindustani: añjal, añjul, añjlā, añjlī, añjulī

Hindi: अंजल, अंजुल, अंजला, अंजली, अंजुली

Urdu: اَنجَل, اَنجُل, اَنجْلا, اَنجْلی, اَنجُلی

Eastern:

Assamese: আঁজলি (ãzoli)

Bengali: আঁজুলি (ãjuli), আঁজলা (ãjola)

Bihari:

Bhojpuri: अँजुरी (ãjurī)

Odia: ଆଞ୍ଜୁଳି (āñjuḷi), ଅଞ୍ଜୁଳି (añjuḷi), ଆଞ୍ଜୁଳା (āñjuḷā), ଅଞ୍ଜୁଳା (añjuḷā)

Northern:

Kumaoni: अँजुली (ā̃julī), आँचुली (ā̃culī), अँज्वाल (ãjwāl), आँजुइ (ā̃j̈ui), आँचुइ (ā̃ċui)

Nepali: अँजुलि (ãjuli), अँजुलो (ãjulo)

Northwestern:

Punjabi: añjlī

Gurmukhi script: ਅੰਜਲੀ

Shahmukhi script: انجلی

Southern:

Marathi: अंजळी (añjḷī)

Sinhalese: ඇදිල්ල (ædilla)

Western:

Gujarati: અંજળી (añjaḷī)

→ Hindi: अंजलि (añjli) (learned)

→ Kannada: ಅಂಜಲಿ (añjali) (learned)

→ Malayalam: അഞ്ജലി (añjali), അഞ്ഞലി (aññali)

→ Marathi: अंजलि (añjli) (learned)

→ Nepali: अञ्जलि (añjali) (learned)

→ Sinhalese: අංජලිය (aṁjaliya)

→ Tamil: அஞ்சலி (añcali) (learned)

→ Telugu: అంజలి (añjali) (learned)

/ɐɲ.d͡ʑɐ.lí/

/ˈɐɲ.d͡ʑɐ.l̪i/

From the root अञ्ज् (añj, “to honour, celebrate”).

sa-root

कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थम् अञ्जलिं वहन् ।
विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकः
शिवेति मन्त्रम् उच्चरन् कदा सुखी भवाम्य् अहम् ॥
kadā nilimpanirjharīnikuñjakoṭare vasan
vimuktadurmatiḥ sadā śiraḥstham añjaliṃ vahan.
vimuktalolalocano lalāmabhālalagnakaḥ
śiveti mantram uccaran kadā sukhī bhavāmy aham.
When will I be living in a dwelling cave near Ganga;
Carrying the Añjali Mudrā on my head;
Free from greedy eyes and with forehead marked [with the auspicious Tripuṇḍra];

Uttering the mantra ‘Śiva’, when will I be happy.

(Hinduism, Buddhism, Jainism) Añjali Mudrā (the gesture with open hands placed side by side and slightly hollowed (as if by a beggar to receive food))

श्रवणाञ्जलि


अधमर्ण

adhamarṇa (romanization)
अधमर्णः (nominative singular)
अधमर्णौ (dual nominative)
अधमर्णा1 (dual nominative)
अधमर्णाः (nominative plural)
अधमर्णासः1 (nominative plural)
अधमर्ण (singular vocative)
अधमर्णौ (dual vocative)
अधमर्णा1 (dual vocative)
अधमर्णाः (plural vocative)
अधमर्णासः1 (plural vocative)
अधमर्णम् (accusative singular)
अधमर्णौ (accusative dual)
अधमर्णा1 (accusative dual)
अधमर्णान् (accusative plural)
अधमर्णेन (instrumental singular)
अधमर्णाभ्याम् (dual instrumental)
अधमर्णैः (instrumental plural)
अधमर्णेभिः1 (instrumental plural)
अधमर्णाय (dative singular)
अधमर्णाभ्याम् (dative dual)
अधमर्णेभ्यः (dative plural)
अधमर्णात् (ablative singular)
अधमर्णाभ्याम् (ablative dual)
अधमर्णेभ्यः (ablative plural)
अधमर्णस्य (genitive singular)
अधमर्णयोः (dual genitive)
अधमर्णानाम् (genitive plural)
अधमर्णे (locative singular)
अधमर्णयोः (dual locative)
अधमर्णेषु (locative plural)

→ Assamese: অধমৰ্ণ (odhomorno)

→ Bengali: অধমর্ণ (odhomorno)

→ Gujarati: અધમર્ણ (adhamarṇ)

→ Hindi: अधमर्ण (adhmarṇ)

→ Kannada: ಅಧಮರ್ಣ (adhamarṇa)

→ Malayalam: അധമർണ്ണന് (adhamaṟṇṇanŭ)

→ Marathi: अधमर्ण (adhmarṇa)

→ Odia: ଅଧମର୍ଣ୍ଣ (adhamarṇṇa)

→ Tamil: அதமர்ணம் (atamarṇam)

→ Telugu: అధమర్ణుడు (adhamarṇuḍu)

/ɐ.dʱɐ.mɐɾ.ɳɐ/

/ɐ.d̪ʱɐˈmɐɾ.ɳɐ/

From अधम (adhama, “lowest, worst, very low, very vile”) + ऋण (ṛṇa, “debt”).

com

‘यूट्यूब’इत्यत्र मम लक्षस्यानुग्राहकाणामधमर्णोऽस्मि। भवद्भ्यः सर्वेभ्यो धन्यवादः।

2024 July 6, Nityānanda Miśra, YouTube (Community post), archived from the original on 2024-07-08:

I am indebted to have 100,000 subscribers on YouTube. Thanks to all of you.

‘yūṭyūba’ityatra mama lakṣasyānugrāhakāṇāmadhamarṇoʼsmi. bhavadbhyaḥ sarvebhyo dhanyavādaḥ.

अधमर्णार्थसिद्ध्यर्थम् उत्तमर्णेन चोदितः ।
दापयेद्धनिकस्यार्थम् अधमर्णाद्विभावितम् ॥
adhamarṇārthasiddhyartham uttamarṇena coditaḥ.
dāpayeddhanikasyārtham adhamarṇādvibhāvitam.

When a creditor sues (before the king) for the recovery of money from a debtor, let him make the debtor pay the sum which the creditor proves (to be due).

शरैः शिवानीकचरप्रयुक्तैर्निपेतुषा शैलजुषा जनेन ।
मन्येऽधमर्णप्रतिमेन भर्त्रे प्रत्यर्पितोऽभूदशितो धनौघः ॥
śaraiḥ śivānīkacaraprayuktairnipetuṣā śailajuṣā janena.

manyeʼdhamarṇapratimena bhartre pratyarpitoʼbhūdaśito dhanaughaḥ.

one reduced to inferiority by incurring debt; a debtor


अधमर्णिक

adhamarṇika (romanization)
अधमर्णिकः (nominative singular)
अधमर्णिकौ (dual nominative)
अधमर्णिका1 (dual nominative)
अधमर्णिकाः (nominative plural)
अधमर्णिकासः1 (nominative plural)
अधमर्णिक (singular vocative)
अधमर्णिकौ (dual vocative)
अधमर्णिका1 (dual vocative)
अधमर्णिकाः (plural vocative)
अधमर्णिकासः1 (plural vocative)
अधमर्णिकम् (accusative singular)
अधमर्णिकौ (accusative dual)
अधमर्णिका1 (accusative dual)
अधमर्णिकान् (accusative plural)
अधमर्णिकेन (instrumental singular)
अधमर्णिकाभ्याम् (dual instrumental)
अधमर्णिकैः (instrumental plural)
अधमर्णिकेभिः1 (instrumental plural)
अधमर्णिकाय (dative singular)
अधमर्णिकाभ्याम् (dative dual)
अधमर्णिकेभ्यः (dative plural)
अधमर्णिकात् (ablative singular)
अधमर्णिकाभ्याम् (ablative dual)
अधमर्णिकेभ्यः (ablative plural)
अधमर्णिकस्य (genitive singular)
अधमर्णिकयोः (dual genitive)
अधमर्णिकानाम् (genitive plural)
अधमर्णिके (locative singular)
अधमर्णिकयोः (dual locative)
अधमर्णिकेषु (locative plural)

/ɐ.d̪ʱɐˈmɐɾ.ɳi.kɐ/

From अधम (adhama, “lowest, worst, very low, very vile”) + ऋणिक (ṛṇika, “debtor”).

अधमर्ण अधमर्ण#Sanskrit


सामन्तपाल

sāmantapāla (romanization)
सामन्तपालः (nominative singular)
सामन्तपालौ (dual nominative)
सामन्तपाला1 (dual nominative)
सामन्तपालाः (nominative plural)
सामन्तपालासः1 (nominative plural)
सामन्तपाल (singular vocative)
सामन्तपालौ (dual vocative)
सामन्तपाला1 (dual vocative)
सामन्तपालाः (plural vocative)
सामन्तपालासः1 (plural vocative)
सामन्तपालम् (accusative singular)
सामन्तपालौ (accusative dual)
सामन्तपाला1 (accusative dual)
सामन्तपालान् (accusative plural)
सामन्तपालेन (instrumental singular)
सामन्तपालाभ्याम् (dual instrumental)
सामन्तपालैः (instrumental plural)
सामन्तपालेभिः1 (instrumental plural)
सामन्तपालाय (dative singular)
सामन्तपालाभ्याम् (dative dual)
सामन्तपालेभ्यः (dative plural)
सामन्तपालात् (ablative singular)
सामन्तपालाभ्याम् (ablative dual)
सामन्तपालेभ्यः (ablative plural)
सामन्तपालस्य (genitive singular)
सामन्तपालयोः (dual genitive)
सामन्तपालानाम् (genitive plural)
सामन्तपाले (locative singular)
सामन्तपालयोः (dual locative)
सामन्तपालेषु (locative plural)

Prakrit: *𑀲𑀸𑀅𑀁𑀢𑀸𑀮 (*sāaṃtāla)

Old Bengali: *সাঁঅতাল

desctree

Bengali: সাঁওতাল (śãōtal), সাওঁতাল (śaō̃tal)
→ English: Santal
→ Santali: ᱥᱟᱱᱛᱟᱲ (santaṛ)

/s̪ɑː.mɐn̪.t̪ɐˈpɑː.l̪ɐ/


आस्तिक्य

āstikya (romanization)
आस्तिक्यम् (nominative singular)
आस्तिक्ये (dual nominative)
आस्तिक्यानि (nominative plural)
आस्तिक्या1 (nominative plural)
आस्तिक्य (singular vocative)
आस्तिक्ये (dual vocative)
आस्तिक्यानि (plural vocative)
आस्तिक्या1 (plural vocative)
आस्तिक्यम् (accusative singular)
आस्तिक्ये (accusative dual)
आस्तिक्यानि (accusative plural)
आस्तिक्या1 (accusative plural)
आस्तिक्येन (instrumental singular)
आस्तिक्याभ्याम् (dual instrumental)
आस्तिक्यैः (instrumental plural)
आस्तिक्येभिः1 (instrumental plural)
आस्तिक्याय (dative singular)
आस्तिक्याभ्याम् (dative dual)
आस्तिक्येभ्यः (dative plural)
आस्तिक्यात् (ablative singular)
आस्तिक्याभ्याम् (ablative dual)
आस्तिक्येभ्यः (ablative plural)
आस्तिक्यस्य (genitive singular)
आस्तिक्ययोः (dual genitive)
आस्तिक्यानाम् (genitive plural)
आस्तिक्ये (locative singular)
आस्तिक्ययोः (dual locative)
आस्तिक्येषु (locative plural)

Prakrit: 𑀅𑀢𑁆𑀣𑀺𑀓𑁆𑀓 (atthikka)

Vrddhi derivative of आस्तिक (āstika) with a -य (-ya) extension.

vrd-ya

शमो दमस् तपः शौचं क्षान्तिर् आर्जवम् एव च ।
ज्ञानं विज्ञानम् आस्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥
śamo damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam eva ca.
jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam.

Peacefulness, self-control, austerity, purity, patience, straightness, knowledge, wisdom and religiousness are the natural deeds of a Brāhmaṇa.

piousness, religiousness, faith in God; devotion to God


मुखसुख

mukhasukha (romanization)
मुखसुखः (nominative singular)
मुखसुखौ (dual nominative)
मुखसुखा1 (dual nominative)
मुखसुखाः (nominative plural)
मुखसुखासः1 (nominative plural)
मुखसुख (singular vocative)
मुखसुखौ (dual vocative)
मुखसुखा1 (dual vocative)
मुखसुखाः (plural vocative)
मुखसुखासः1 (plural vocative)
मुखसुखम् (accusative singular)
मुखसुखौ (accusative dual)
मुखसुखा1 (accusative dual)
मुखसुखान् (accusative plural)
मुखसुखेन (instrumental singular)
मुखसुखाभ्याम् (dual instrumental)
मुखसुखैः (instrumental plural)
मुखसुखेभिः1 (instrumental plural)
मुखसुखाय (dative singular)
मुखसुखाभ्याम् (dative dual)
मुखसुखेभ्यः (dative plural)
मुखसुखात् (ablative singular)
मुखसुखाभ्याम् (ablative dual)
मुखसुखेभ्यः (ablative plural)
मुखसुखस्य (genitive singular)
मुखसुखयोः (dual genitive)
मुखसुखानाम् (genitive plural)
मुखसुखे (locative singular)
मुखसुखयोः (dual locative)
मुखसुखेषु (locative plural)

From मुख (mukha, “mouth”) + सुख (sukha, “ease, comfort”).

com

facility in pronunciation, phonetic ease


वाशी

sa-noun

वाशी • (vā́śī) stem, f

vā́śī (romanization)
वाशी (nominative singular)
वाश्यौ (dual nominative)
वाशी1 (dual nominative)
वाश्यः (nominative plural)
वाशीः1 (nominative plural)
वाशि (singular vocative)
वाश्यौ (dual vocative)
वाशी1 (dual vocative)
वाश्यः (plural vocative)
वाशीः1 (plural vocative)
वाशीम् (accusative singular)
वाश्यौ (accusative dual)
वाशी1 (accusative dual)
वाशीः (accusative plural)
वाश्या (instrumental singular)
वाशीभ्याम् (dual instrumental)
वाशीभिः (instrumental plural)
वाश्यै (dative singular)
वाशीभ्याम् (dative dual)
वाशीभ्यः (dative plural)
वाश्याः (ablative singular)
वाश्यै2 (ablative singular)
वाशीभ्याम् (ablative dual)
वाशीभ्यः (ablative plural)
वाश्याः (genitive singular)
वाश्यै2 (genitive singular)
वाश्योः (dual genitive)
वाशीनाम् (genitive plural)
वाश्याम् (locative singular)
वाश्योः (dual locative)
वाशीषु (locative plural)


क्ष्णोत्र

क्ष्णोत्र • (kṣṇótra) stem, n (root क्ष्णु)

kṣṇótra (romanization)
क्ष्णु (root)
क्ष्णोत्रम् (nominative singular)
क्ष्णोत्रे (dual nominative)
क्ष्णोत्राणि (nominative plural)
क्ष्णोत्रा1 (nominative plural)
क्ष्णोत्र (singular vocative)
क्ष्णोत्रे (dual vocative)
क्ष्णोत्राणि (plural vocative)
क्ष्णोत्रा1 (plural vocative)
क्ष्णोत्रम् (accusative singular)
क्ष्णोत्रे (accusative dual)
क्ष्णोत्राणि (accusative plural)
क्ष्णोत्रा1 (accusative plural)
क्ष्णोत्रेण (instrumental singular)
क्ष्णोत्राभ्याम् (dual instrumental)
क्ष्णोत्रैः (instrumental plural)
क्ष्णोत्रेभिः1 (instrumental plural)
क्ष्णोत्राय (dative singular)
क्ष्णोत्राभ्याम् (dative dual)
क्ष्णोत्रेभ्यः (dative plural)
क्ष्णोत्रात् (ablative singular)
क्ष्णोत्राभ्याम् (ablative dual)
क्ष्णोत्रेभ्यः (ablative plural)
क्ष्णोत्रस्य (genitive singular)
क्ष्णोत्रयोः (dual genitive)
क्ष्णोत्राणाम् (genitive plural)
क्ष्णोत्रे (locative singular)
क्ष्णोत्रयोः (dual locative)
क्ष्णोत्रेषु (locative plural)

/kʂɳɐ́wt.ɾɐ/

/ˈkʂɳoːt̪.ɾɐ/

From Proto-Indo-European *ksnéw-tro-m (“instrument of sharpening”), from Proto-Indo-European *ksnew- (“to sharpen”).

der

हस्ते॑व श॒क्तिम॒भि सं॑द॒दी नः॒ क्षामे॑व नः॒ सम॑जतं॒ रजां॑सि ।
इ॒मा गिरो॑ अश्विना युष्म॒यन्तीः॒ क्ष्णोत्रे॑णेव॒ स्वधि॑तिं॒ सं शि॑शीतम् ॥
hásteva śaktímabhí saṃdadī́ naḥ kṣā́meva naḥ sámajataṃ rájāṃsi.
imā́ gíro aśvinā yuṣmayántīḥ kṣṇótreṇeva svádhitiṃ sáṃ śiśītam.
Like two hands give ye us increasing vigour; like heaven and earth constrain the airy regions.

Aśvins, these hymns that struggle to approach you, sharpen ye like an axe upon a whetstone.

a whetstone (a hard stone with a flat surface, used to sharpen or hone an edged tool)