दस्यु

dasyu (romanization)
दस्युः (nominative singular)
दस्यू (dual nominative)
दस्यवः (nominative plural)
दस्यो (singular vocative)
दस्यू (dual vocative)
दस्यवः (plural vocative)
दस्युम् (accusative singular)
दस्यू (accusative dual)
दस्यून् (accusative plural)
दस्युना (instrumental singular)
दस्युभ्याम् (dual instrumental)
दस्युभिः (instrumental plural)
दस्यवे (dative singular)
दस्युभ्याम् (dative dual)
दस्युभ्यः (dative plural)
दस्योः (ablative singular)
दस्युभ्याम् (ablative dual)
दस्युभ्यः (ablative plural)
दस्योः (genitive singular)
दस्य्वोः (dual genitive)
दस्यूनाम् (genitive plural)
दस्यौ (locative singular)
दस्य्वोः (dual locative)
दस्युषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine u-stem declension of दस्यु

Inherited from Proto-Indo-Iranian *dásyuš- (“enemy, foreigner, foreign people, foreign land”), from Proto-Indo-European *des- (“enemy, foreigner”). See दास (dāsa, “demon, slave, foreigner”).


शल्मलि

śalmali (romanization)
शल्मलिः (nominative singular)
शल्मली (dual nominative)
शल्मलयः (nominative plural)
शल्मले (singular vocative)
शल्मली (dual vocative)
शल्मलयः (plural vocative)
शल्मलिम् (accusative singular)
शल्मली (accusative dual)
शल्मलीन् (accusative plural)
शल्मलिना (instrumental singular)
शल्मलिभ्याम् (dual instrumental)
शल्मलिभिः (instrumental plural)
शल्मलये (dative singular)
शल्मलिभ्याम् (dative dual)
शल्मलिभ्यः (dative plural)
शल्मलेः (ablative singular)
शल्मलिभ्याम् (ablative dual)
शल्मलिभ्यः (ablative plural)
शल्मलेः (genitive singular)
शल्मल्योः (dual genitive)
शल्मलीनाम् (genitive plural)
शल्मलौ (locative singular)
शल्मल्योः (dual locative)
शल्मलिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of शल्मलि

शल्मलिभ्याम्

शल्मलिभ्याम्

शल्मलिभ्याम्

sa-decl-noun/cell

शल्मलिभ्याम्

शल्मलिभ्याम्

शल्मलिभ्याम्

Maharastri Prakrit:

desc

Old Marathi: सावेरी (sāverī), सालै (sālai)

Marathi: सांवर (sāuvar)

Perhaps related to शिम्बल (śimbala). Connected tentatively (by Parpola) to Akkadian 𒊷 (gišimmarum, “date palm”). According to Przyluski, of Austroasiatic origin.


पुरंधि

puraṃdhi (romanization)
पुरंधिः (nominative singular)
पुरंधी (dual nominative)
पुरंधयः (nominative plural)
पुरंधे (singular vocative)
पुरंधी (dual vocative)
पुरंधयः (plural vocative)
पुरंधिम् (accusative singular)
पुरंधी (accusative dual)
पुरंधीः (accusative plural)
पुरंध्या (instrumental singular)
पुरंधिभ्याम् (dual instrumental)
पुरंधिभिः (instrumental plural)
पुरंध्यै (dative singular)
पुरंधये (dative singular)
पुरंधिभ्याम् (dative dual)
पुरंधिभ्यः (dative plural)
पुरंध्याः (ablative singular)
पुरंधेः (ablative singular)
पुरंधिभ्याम् (ablative dual)
पुरंधिभ्यः (ablative plural)
पुरंध्याः (genitive singular)
पुरंधेः (genitive singular)
पुरंध्योः (dual genitive)
पुरंधीनाम् (genitive plural)
पुरंध्याम् (locative singular)
पुरंधौ (locative singular)
पुरंध्योः (dual locative)
पुरंधिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine i-stem declension of पुरंधि

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्यै / पुरंधये

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्याः / पुरंधेः

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्याः / पुरंधेः

पुरंध्याम् / पुरंधौ

sa-decl-noun/cell

पुरंध्याः / पुरंधेः

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्यै / पुरंधये

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्याः / पुरंधेः

पुरंधिभ्याम्

पुरंध्याः / पुरंधेः

पुरंध्याम् / पुरंधौ

personification of generosity and abundance as a goddess


ब्रह्मोद्य

brahmodya (romanization)
ब्रह्मोद्यम् (nominative singular)
ब्रह्मोद्ये (dual nominative)
ब्रह्मोद्यानि (nominative plural)
ब्रह्मोद्य (singular vocative)
ब्रह्मोद्ये (dual vocative)
ब्रह्मोद्यानि (plural vocative)
ब्रह्मोद्यम् (accusative singular)
ब्रह्मोद्ये (accusative dual)
ब्रह्मोद्यानि (accusative plural)
ब्रह्मोद्येन (instrumental singular)
ब्रह्मोद्याभ्याम् (dual instrumental)
ब्रह्मोद्यैः (instrumental plural)
ब्रह्मोद्याय (dative singular)
ब्रह्मोद्याभ्याम् (dative dual)
ब्रह्मोद्येभ्यः (dative plural)
ब्रह्मोद्यात् (ablative singular)
ब्रह्मोद्याभ्याम् (ablative dual)
ब्रह्मोद्येभ्यः (ablative plural)
ब्रह्मोद्यस्य (genitive singular)
ब्रह्मोद्ययोः (dual genitive)
ब्रह्मोद्यानाम् (genitive plural)
ब्रह्मोद्ये (locative singular)
ब्रह्मोद्ययोः (dual locative)
ब्रह्मोद्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">ब्रह्मोद्य</i>

ब्रह्मोद्यम्

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्यम्

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्येन

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्यैः

ब्रह्मोद्याय

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्येभ्यः

ब्रह्मोद्यात्

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्येभ्यः

ब्रह्मोद्यस्य

ब्रह्मोद्ययोः

ब्रह्मोद्यानाम्

ब्रह्मोद्ययोः

ब्रह्मोद्येषु

sa-decl-noun/cell

ब्रह्मोद्यम्

ब्रह्मोद्यस्य

ब्रह्मोद्यम्

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्यम्

ब्रह्मोद्यानि

ब्रह्मोद्येन

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्यैः

ब्रह्मोद्याय

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्येभ्यः

ब्रह्मोद्यात्

ब्रह्मोद्याभ्याम्

ब्रह्मोद्येभ्यः

ब्रह्मोद्यस्य

ब्रह्मोद्ययोः

ब्रह्मोद्यानाम्

ब्रह्मोद्ययोः

ब्रह्मोद्येषु


सूक्त

sūktá (romanization)
सूक्तम् (nominative singular)
सूक्ते (dual nominative)
सूक्तानि (nominative plural)
सूक्ता1 (nominative plural)
सूक्त (singular vocative)
सूक्ते (dual vocative)
सूक्तानि (plural vocative)
सूक्ता1 (plural vocative)
सूक्तम् (accusative singular)
सूक्ते (accusative dual)
सूक्तानि (accusative plural)
सूक्ता1 (accusative plural)
सूक्तेन (instrumental singular)
सूक्ताभ्याम् (dual instrumental)
सूक्तैः (instrumental plural)
सूक्तेभिः1 (instrumental plural)
सूक्ताय (dative singular)
सूक्ताभ्याम् (dative dual)
सूक्तेभ्यः (dative plural)
सूक्तात् (ablative singular)
सूक्ताभ्याम् (ablative dual)
सूक्तेभ्यः (ablative plural)
सूक्तस्य (genitive singular)
सूक्तयोः (dual genitive)
सूक्तानाम् (genitive plural)
सूक्ते (locative singular)
सूक्तयोः (dual locative)
सूक्तेषु (locative plural)

From Proto-Indo-Iranian *Hsūktás (“well spoken; a good word”), from Proto-Indo-European *h₁su-ukt-ó-s, from *h₁su- + *wekʷ-. Cognate with Avestan 𐬵𐬏𐬑𐬙𐬀 (hūxta). By surface analysis, सु- (su-, “good, well”) + उक्त (ukta, “said, spoken”).


असत्

→ Burmese: အသတ် (a.sat)

desctree

→ Old Javanese: asat (“non-being”)
Javanese: ꦲꦱꦠ꧀ (asat, “dried, to become dry”)
→ Indonesian: asat (“dried”)

→ Hindi: असत् (asat)

From earlier Vedic Sanskrit आसत् (ā́sat), from Proto-Indo-Aryan *áHsant, from Proto-Indo-Iranian *áHsant, from Proto-Indo-European *n̥-h₁sónts, from *n̥- (“not, un-”) + *h₁sónts (“being, existence”). Equivalent to अ- (a-) + सत् (sat).


विराज्

virā́j (romanization)
विराज्ञी (nominative singular)
विराज्ञ्यौ (dual nominative)
विराज्ञी1 (dual nominative)
विराज्ञ्यः (nominative plural)
विराज्ञीः1 (nominative plural)
विराज्ञि (singular vocative)
विराज्ञ्यौ (dual vocative)
विराज्ञी1 (dual vocative)
विराज्ञ्यः (plural vocative)
विराज्ञीः1 (plural vocative)
विराज्ञीम् (accusative singular)
विराज्ञ्यौ (accusative dual)
विराज्ञी1 (accusative dual)
विराज्ञीः (accusative plural)
विराज्ञ्या (instrumental singular)
विराज्ञीभ्याम् (dual instrumental)
विराज्ञीभिः (instrumental plural)
विराज्ञ्यै (dative singular)
विराज्ञीभ्याम् (dative dual)
विराज्ञीभ्यः (dative plural)
विराज्ञ्याः (ablative singular)
विराज्ञ्यै2 (ablative singular)
विराज्ञीभ्याम् (ablative dual)
विराज्ञीभ्यः (ablative plural)
विराज्ञ्याः (genitive singular)
विराज्ञ्यै2 (genitive singular)
विराज्ञ्योः (dual genitive)
विराज्ञीनाम् (genitive plural)
विराज्ञ्याम् (locative singular)
विराज्ञ्योः (dual locative)
विराज्ञीषु (locative plural)

Compound of वि (ví, “apart, asunder”) + राज् (rā́j, “to rule”).

com+

/ʋi.ɾɑ́ːd͡ʑ/

/ˈʋi.ɾɑːd͡ʑ/


विराज्

virā́j (romanization)
विराट् (nominative singular)
विराजौ (dual nominative)
विराजा1 (dual nominative)
विराजः (nominative plural)
विराट् (singular vocative)
विराजौ (dual vocative)
विराजा1 (dual vocative)
विराजः (plural vocative)
विराजम् (accusative singular)
विराजौ (accusative dual)
विराजा1 (accusative dual)
विराजः (accusative plural)
विराजा (instrumental singular)
विराड्भ्याम् (dual instrumental)
विराड्भिः (instrumental plural)
विराजे (dative singular)
विराड्भ्याम् (dative dual)
विराड्भ्यः (dative plural)
विराजः (ablative singular)
विराड्भ्याम् (ablative dual)
विराड्भ्यः (ablative plural)
विराजः (genitive singular)
विराजोः (dual genitive)
विराजाम् (genitive plural)
विराजि (locative singular)
विराजोः (dual locative)
विराट्सु (locative plural)

/ʋi.ɾɑ́ːd͡ʑ/

/ˈʋi.ɾɑːd͡ʑ/


विराज्

virā́j (romanization)
विराट् (nominative singular)
विराजौ (dual nominative)
विराजा1 (dual nominative)
विराजः (nominative plural)
विराट् (singular vocative)
विराजौ (dual vocative)
विराजा1 (dual vocative)
विराजः (plural vocative)
विराजम् (accusative singular)
विराजौ (accusative dual)
विराजा1 (accusative dual)
विराजः (accusative plural)
विराजा (instrumental singular)
विराड्भ्याम् (dual instrumental)
विराड्भिः (instrumental plural)
विराजे (dative singular)
विराड्भ्याम् (dative dual)
विराड्भ्यः (dative plural)
विराजः (ablative singular)
विराड्भ्याम् (ablative dual)
विराड्भ्यः (ablative plural)
विराजः (genitive singular)
विराजोः (dual genitive)
विराजाम् (genitive plural)
विराजि (locative singular)
विराजोः (dual locative)
विराट्सु (locative plural)
विराज्ञी (nominative singular)
विराज्ञ्यौ (dual nominative)
विराज्ञी1 (dual nominative)
विराज्ञ्यः (nominative plural)
विराज्ञीः1 (nominative plural)
विराज्ञि (singular vocative)
विराज्ञ्यौ (dual vocative)
विराज्ञी1 (dual vocative)
विराज्ञ्यः (plural vocative)
विराज्ञीः1 (plural vocative)
विराज्ञीम् (accusative singular)
विराज्ञ्यौ (accusative dual)
विराज्ञी1 (accusative dual)
विराज्ञीः (accusative plural)
विराज्ञ्या (instrumental singular)
विराज्ञीभ्याम् (dual instrumental)
विराज्ञीभिः (instrumental plural)
विराज्ञ्यै (dative singular)
विराज्ञीभ्याम् (dative dual)
विराज्ञीभ्यः (dative plural)
विराज्ञ्याः (ablative singular)
विराज्ञ्यै2 (ablative singular)
विराज्ञीभ्याम् (ablative dual)
विराज्ञीभ्यः (ablative plural)
विराज्ञ्याः (genitive singular)
विराज्ञ्यै2 (genitive singular)
विराज्ञ्योः (dual genitive)
विराज्ञीनाम् (genitive plural)
विराज्ञ्याम् (locative singular)
विराज्ञ्योः (dual locative)
विराज्ञीषु (locative plural)

/ʋi.ɾɑ́ːd͡ʑ/

/ˈʋi.ɾɑːd͡ʑ/

तस्मा॑द्वि॒राट्अ॒जायत वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः।
स जा॒तो अत्य॑रिच्यत प॒श्चाद्भूमि॒मथो॑ पु॒रः॥
tásmādvirā́ṭajā́yátá virā́jo ádhi pū́ruṣaḥ.
sá jātó átyaricyata paścā́dbhū́mimátho puráḥ.

As soon as he was born he spread eastward and westward over the earth.

From him Viraj was born; again Purusha from Viraj was born.

(Vedic religion) born from purusha, and from whom Purusha was born. RV.

(Hinduism) produced from Brahman who in turn produced Manu Svayambhuva. Mn.


विराज्

virāj (romanization)
विराट् (nominative singular)
विराजौ (dual nominative)
विराजा1 (dual nominative)
विराजः (nominative plural)
विराट् (singular vocative)
विराजौ (dual vocative)
विराजा1 (dual vocative)
विराजः (plural vocative)
विराजम् (accusative singular)
विराजौ (accusative dual)
विराजा1 (accusative dual)
विराजः (accusative plural)
विराजा (instrumental singular)
विराड्भ्याम् (dual instrumental)
विराड्भिः (instrumental plural)
विराजे (dative singular)
विराड्भ्याम् (dative dual)
विराड्भ्यः (dative plural)
विराजः (ablative singular)
विराड्भ्याम् (ablative dual)
विराड्भ्यः (ablative plural)
विराजः (genitive singular)
विराजोः (dual genitive)
विराजाम् (genitive plural)
विराजि (locative singular)
विराजोः (dual locative)
विराट्सु (locative plural)

Compound of वि (ví, “bird”) + राज् (rā́j, “king”)

/ʋi.ɾɑ́ːd͡ʑ/

/ˈʋi.ɾɑːd͡ʑ/


पारग

pāraga (romanization)
पारगम् (nominative singular)
पारगे (dual nominative)
पारगाणि (nominative plural)
पारग (singular vocative)
पारगे (dual vocative)
पारगाणि (plural vocative)
पारगम् (accusative singular)
पारगे (accusative dual)
पारगाणि (accusative plural)
पारगेण (instrumental singular)
पारगाभ्याम् (dual instrumental)
पारगैः (instrumental plural)
पारगाय (dative singular)
पारगाभ्याम् (dative dual)
पारगेभ्यः (dative plural)
पारगात् (ablative singular)
पारगाभ्याम् (ablative dual)
पारगेभ्यः (ablative plural)
पारगस्य (genitive singular)
पारगयोः (dual genitive)
पारगाणाम् (genitive plural)
पारगे (locative singular)
पारगयोः (dual locative)
पारगेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">पारग</i>


हिमवत्

himavát (romanization)
हिमवान् (nominative singular)
हिमवन्तौ (dual nominative)
हिमवन्ता1 (dual nominative)
हिमवन्तः (nominative plural)
हिमवन् (singular vocative)
हिमवः2 (singular vocative)
हिमवन्तौ (dual vocative)
हिमवन्ता1 (dual vocative)
हिमवन्तः (plural vocative)
हिमवन्तम् (accusative singular)
हिमवन्तौ (accusative dual)
हिमवन्ता1 (accusative dual)
हिमवतः (accusative plural)
हिमवता (instrumental singular)
हिमवद्भ्याम् (dual instrumental)
हिमवद्भिः (instrumental plural)
हिमवते (dative singular)
हिमवद्भ्याम् (dative dual)
हिमवद्भ्यः (dative plural)
हिमवतः (ablative singular)
हिमवद्भ्याम् (ablative dual)
हिमवद्भ्यः (ablative plural)
हिमवतः (genitive singular)
हिमवतोः (dual genitive)
हिमवताम् (genitive plural)
हिमवति (locative singular)
हिमवतोः (dual locative)
हिमवत्सु (locative plural)

Compound of हिम (himá, “snow”) + -वत् (vát, “-ful”).


यव

yáva (romanization)
यवः (nominative singular)
यवौ (dual nominative)
यवा1 (dual nominative)
यवाः (nominative plural)
यवासः1 (nominative plural)
यव (singular vocative)
यवौ (dual vocative)
यवा1 (dual vocative)
यवाः (plural vocative)
यवासः1 (plural vocative)
यवम् (accusative singular)
यवौ (accusative dual)
यवा1 (accusative dual)
यवान् (accusative plural)
यवेन (instrumental singular)
यवाभ्याम् (dual instrumental)
यवैः (instrumental plural)
यवेभिः1 (instrumental plural)
यवाय (dative singular)
यवाभ्याम् (dative dual)
यवेभ्यः (dative plural)
यवात् (ablative singular)
यवाभ्याम् (ablative dual)
यवेभ्यः (ablative plural)
यवस्य (genitive singular)
यवयोः (dual genitive)
यवानाम् (genitive plural)
यवे (locative singular)
यवयोः (dual locative)
यवेषु (locative plural)

Dardic:

Dameli: [script needed] (žō)

Gawar-Bati: [script needed] (žō)

Grangali: [script needed] (zō)

Indus Kohistani: [script needed] (yåw)

Kalami: [script needed] (yō)

Kalasha: ژو (žō)

Khowar: [script needed] (žō)

Kohistani Shina: [script needed] (yō)

Northeast Pashayi: [script needed] (yō)

Northwest Pashayi: [script needed] (žā)

Phalura: [script needed] (yū)

Savi: [script needed] (yū)

Shina: यो (yō)

Shumashti: [script needed] (zo)

Southeast Pashayi: [script needed] (yā)

Tirahi: [script needed] (zau)

Torwali: [script needed] (yōu)

desc

Wotapuri-Katarqalai: [script needed] (zō)

Pali: yava

desctree

Prakrit: 𑀚𑀯 (java)
Helu Prakrit:
Sinhalese: යව (yawa)
Khasa Prakrit:
Garhwali: जो (jo)
Kumaoni: जौ (jau)
Nepali: जौ (jau)
Magadhi Prakrit:
Bengali: যব (jobo)
Bihari: जौ (jau)
Maithili: जौ (jau)
Odia: ଯଅ (jaa)
Maharastri Prakrit:
Old Marathi: jau
Devanagari script: जउ (jaü)
Modi script: 𑘕𑘄 (jau)
Marathi: जव (jav)
Paisaci Prakrit:
Takka Apabhramsa:
Punjabi:
Gurmukhi script: ਜੌਂ (jaũ)
Shahmukhi script: جوں (joṉ)
Lahnda: ਜੋ (jo)
Sauraseni Prakrit:
Gurjara Apabhramsa:
Gujarati: જવ (jav)
Sauraseni Apabhramsa:
Hindustani: jau
Hindi: जौ
Urdu: جَو (jau)
Romani: džov

From Proto-Indo-Iranian *yáwas (“barley, cereal”), from Proto-Indo-European *yéwos (“barley, cereal”).
Cognate with Avestan 𐬫𐬀𐬎𐬎𐬀 (yauua), Ancient Greek ζειά (zeiá), Old Irish eórna (whence Irish eorna (“barley”)), Lithuanian javaĩ, Persian جو (jow).

inh

गावो॒ यवं॒ प्रयु॑ता अ॒र्यो अ॑क्ष॒न्ता अ॑पश्यं स॒हगो॑पा॒श्चर॑न्तीः ।

The freed kine eat the barley of the pious; I saw them as they wandered with the herdsman.

gā́vo yávaṃ práyutā aryó akṣantā́ apaśyaṃ sahágopāścárantīḥ.

name for island of Java, whence perhaps came the English "Java"

a unit of measurement of weight or length


अश्वत्थ

aśvatthá (romanization)
अश्वत्थः (nominative singular)
अश्वत्थौ (dual nominative)
अश्वत्था1 (dual nominative)
अश्वत्थाः (nominative plural)
अश्वत्थासः1 (nominative plural)
अश्वत्थ (singular vocative)
अश्वत्थौ (dual vocative)
अश्वत्था1 (dual vocative)
अश्वत्थाः (plural vocative)
अश्वत्थासः1 (plural vocative)
अश्वत्थम् (accusative singular)
अश्वत्थौ (accusative dual)
अश्वत्था1 (accusative dual)
अश्वत्थान् (accusative plural)
अश्वत्थेन (instrumental singular)
अश्वत्थाभ्याम् (dual instrumental)
अश्वत्थैः (instrumental plural)
अश्वत्थेभिः1 (instrumental plural)
अश्वत्थाय (dative singular)
अश्वत्थाभ्याम् (dative dual)
अश्वत्थेभ्यः (dative plural)
अश्वत्थात् (ablative singular)
अश्वत्थाभ्याम् (ablative dual)
अश्वत्थेभ्यः (ablative plural)
अश्वत्थस्य (genitive singular)
अश्वत्थयोः (dual genitive)
अश्वत्थानाम् (genitive plural)
अश्वत्थे (locative singular)
अश्वत्थयोः (dual locative)
अश्वत्थेषु (locative plural)

desc

Prakrit: 𑀅𑀲𑁆𑀲𑀢𑁆𑀣 (assattha), 𑀆𑀲𑀢𑁆𑀣 (āsattha), 𑀅𑀲𑁆𑀲𑁄𑀢𑁆𑀣 (assŏttha), 𑀅𑀁𑀲𑁄𑀢𑁆𑀣 (aṃsŏttha), 𑀆𑀲𑁄𑀢𑁆𑀣 (āsŏttha)

Assamese: আঁহত (ãhot)

Pali: assattha

⇒ Bengali: অশোত (ośōt), আশোত (aśōt)

→ Bengali: অশ্বত্থ (ośśottho) (learned)

→ Sinhalese: අශ්වත්ථ (aśwattha) (learned)

/ɐɕ.ʋɐt.tʰɐ́/

[ɐɕ.ʋɐt̚.tʰɐ́]

/ɐɕˈʋɐt̪.t̪ʰɐ/

[ɐɕˈʋɐt̪̚.t̪ʰɐ]

Uncertain. The plausible etymologies proposed in the literature are:
* Per Turner, from a substrate term that has been Sanskritised + -त्थ (-ttha, “wood”), a suffix also found in कपित्थ (kapittha, “bael tree”), डित्थ (ḍittha, “wooden elephant”), and डवित्थ (ḍavittha, “wooden antelope”). In this case, the first element is probably not अश्व (aśva, “horse”).
* Per Mayrhofer, compare Proto-Iranian *HacwaHastiš (“alfalfa, lucerne”, literally “horse food”). If truly cognate, the Sanskrit term must have originally been *अश्व-द्-थ (aśva-d-tha), but it is not easy to reconcile the suffix with expected Proto-Indo-European *h₁éd-t-is (“food”), nor is the ashvattha tree typically used as horse food. The expected cognate of the Iranic term would be *अश्वत्ति (aśvatti).
Mayrhofer lists some other attempted Indo-European etymologies, none of which are convincing:
* Per Adalbert Kuhn and quoted by Uhlenbeck, a Prakritism from अश्व (aśva, “horse”) + स्थ (stha, “stand”). This etymology arises from a story in the Brāhmaṇas about the tree being a receptacle for the horse-form of the god अग्नि (agni), and thus probably a post-hoc explanation.
* Per Fay, a compound from Proto-Indo-European *h₂ékʷeh₂ (“water”) + *dh₃tós (“given”).
* Per Lassen, a Prakritism from अ- (a-) + स्वस्थ (svastha), i.e. "not self-dependent", referring to the continual shivering of its leaves. Emeneau supports this etymology but rather in reference to the tree's epiphytism; he later withdrew his support and instead favoured a substrate borrowing.
The given name अश्वत्थामन् (aśvatthāman) is unrelated according to Mayrhofer.

com

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda

c. 700 BCE, Śatapatha Brāhmaṇa

Ficus religiosa
Ficus religiosa#Translingual

ashvattha, sacred fig (a tree of species Ficus religiosa)

अत्राह॒ तद्व॑हेथे॒ मध्व॒ आहु॑तिं॒ यम॑श्व॒त्थमु॑प॒तिष्ठ॑न्त जा॒यवो॒ऽस्मे ते स॑न्तु जा॒यवः॑
सा॒कं गावः॒ सुव॑ते॒ पच्य॑ते॒ यवो॒ न ते॑ वाय॒ उप॑ दस्यन्ति धे॒नवो॒ नाप॑ दस्यन्ति धे॒नवः॑
átrā́ha tádvahethe mádhva ā́hutiṃ yámaśvatthámupatíṣṭhanta jāyávoʼsmé té santu jāyávaḥ
sākáṃ gā́vaḥ súvate pácyate yávo ná te vāya úpa dasyanti dhenávo nā́pa dasyanti dhenávaḥ
1890 translation by R. T. H. Griffith

Ride hither to the offering of the pleasant juice, the holy Fig-tree which victorious priests surround: victorious be they still for us. At once the cows yield milk, the barleymeal is dressed. For thee, O Vâyu, never shall the cows grow thin, never for thee shall they be dry.

c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 10.97.5

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 6.2.1

c. 700 BCE, Śatapatha Brāhmaṇa 11

c. 300 BCE, Kātyāyana, Kātyāyana-śrauta-sūtra

the upper अरणि (araṇi) made of ashvattha wood

संज्ञायां श्रवणाश्वत्थाभ्याम्

c. 600 BCE – 400 BCE, Pāṇini, Aṣṭādhyāyī 4.2.5

श्रोणा श्रोणा#Sanskrit

नक्षत्र नक्षत्र#Sanskrit

(astronomy) Synonym of श्रोणा (śroṇā, “name of a नक्षत्र (nakṣatra)”)

c. 400 BCE, Mahābhārata 3.151

550 CE, Varāhamihira, Bṛhat Saṃhitā


प्रमन्थ

pramantha (romanization)
प्रमन्थः (nominative singular)
प्रमन्थौ (dual nominative)
प्रमन्थाः (nominative plural)
प्रमन्थ (singular vocative)
प्रमन्थौ (dual vocative)
प्रमन्थाः (plural vocative)
प्रमन्थम् (accusative singular)
प्रमन्थौ (accusative dual)
प्रमन्थान् (accusative plural)
प्रमन्थेन (instrumental singular)
प्रमन्थाभ्याम् (dual instrumental)
प्रमन्थैः (instrumental plural)
प्रमन्थाय (dative singular)
प्रमन्थाभ्याम् (dative dual)
प्रमन्थेभ्यः (dative plural)
प्रमन्थात् (ablative singular)
प्रमन्थाभ्याम् (ablative dual)
प्रमन्थेभ्यः (ablative plural)
प्रमन्थस्य (genitive singular)
प्रमन्थयोः (dual genitive)
प्रमन्थानाम् (genitive plural)
प्रमन्थे (locative singular)
प्रमन्थयोः (dual locative)
प्रमन्थेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of प्रमन्थ

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थेभ्यः

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थेभ्यः

प्रमन्थानाम्

sa-decl-noun/cell

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थेभ्यः

प्रमन्थाभ्याम्

प्रमन्थेभ्यः

प्रमन्थानाम्


न्यग्रोध

nyagródha (romanization)
न्यग्रोधः (nominative singular)
न्यग्रोधौ (dual nominative)
न्यग्रोधा1 (dual nominative)
न्यग्रोधाः (nominative plural)
न्यग्रोधासः1 (nominative plural)
न्यग्रोध (singular vocative)
न्यग्रोधौ (dual vocative)
न्यग्रोधा1 (dual vocative)
न्यग्रोधाः (plural vocative)
न्यग्रोधासः1 (plural vocative)
न्यग्रोधम् (accusative singular)
न्यग्रोधौ (accusative dual)
न्यग्रोधा1 (accusative dual)
न्यग्रोधान् (accusative plural)
न्यग्रोधेन (instrumental singular)
न्यग्रोधाभ्याम् (dual instrumental)
न्यग्रोधैः (instrumental plural)
न्यग्रोधेभिः1 (instrumental plural)
न्यग्रोधाय (dative singular)
न्यग्रोधाभ्याम् (dative dual)
न्यग्रोधेभ्यः (dative plural)
न्यग्रोधात् (ablative singular)
न्यग्रोधाभ्याम् (ablative dual)
न्यग्रोधेभ्यः (ablative plural)
न्यग्रोधस्य (genitive singular)
न्यग्रोधयोः (dual genitive)
न्यग्रोधानाम् (genitive plural)
न्यग्रोधे (locative singular)
न्यग्रोधयोः (dual locative)
न्यग्रोधेषु (locative plural)

Dhivehi: ނިކަ (nika)

→ Maharastri Prakrit: 𑀡𑀕𑁆𑀕𑁄𑀳 (ṇaggoha)

→ Kannada: ನ್ಯಗ್ರೋಧ (nyagrōdha)

→ Malayalam: ന്യഗ്രോധ (nyagrōdha)

→ Pali: nigrodha

→ Tamil: இயக்குரோதம் (iyakkurōtam)

→ Telugu: న్యాగ్రోధ (nyāgrōdha)

[j̃jɐɡ.ɾɐ́w.dʱɐ]

/n̪jɐɡˈɾoː.d̪ʱɐ/

From Proto-Indo-Aryan *HniHagHráwdʰas, from *Hni (“down”) + *Hać-, zero grade of *Hanć- (“to bend, incline”) + *Hráwdʰas (“growing, growth”), from Proto-Indo-European *(h₁)ni + *h₂enk- + *h₁lewdʰ- respectively. Literally, "growing downwards", referring to the tree's propagating roots which grow downwards as aerial roots and grow into woody trunks upon reaching the ground.

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda

Ficus benghalensis
Ficus benghalensis#Translingual

banyan, Ficus benghalensis, formerly Ficus indica

(only in lexicographers' lists) Prosopis cineraria

(only in lexicographers' lists) Senegalia polyacantha, formerly Acacia polyacantha, white thorn


पिप्पल

píppala (romanization)
पिप्पलः (nominative singular)
पिप्पलौ (dual nominative)
पिप्पलाः (nominative plural)
पिप्पल (singular vocative)
पिप्पलौ (dual vocative)
पिप्पलाः (plural vocative)
पिप्पलम् (accusative singular)
पिप्पलौ (accusative dual)
पिप्पलान् (accusative plural)
पिप्पलेन (instrumental singular)
पिप्पलाभ्याम् (dual instrumental)
पिप्पलैः (instrumental plural)
पिप्पलाय (dative singular)
पिप्पलाभ्याम् (dative dual)
पिप्पलेभ्यः (dative plural)
पिप्पलात् (ablative singular)
पिप्पलाभ्याम् (ablative dual)
पिप्पलेभ्यः (ablative plural)
पिप्पलस्य (genitive singular)
पिप्पलयोः (dual genitive)
पिप्पलानाम् (genitive plural)
पिप्पले (locative singular)
पिप्पलयोः (dual locative)
पिप्पलेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of पिप्पल

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

desctree

Hindi: पीपल (pīpal)
→ English: peepul, peepal, pipul, pipal

Urdu: پیپل (pīpal)
→ English: peepul, peepal, pipul, pipal

Marathi: पिंपळ (pimpaḷ)

Punjabi: ਪਿੱਪਲ (pippaḷa)

→ Ancient Greek: πέπερι (péperi) (possibly not directly from Sanskrit)
Greek: πιπέρι (pipéri) (see there for further descendants); πιπεριά (piperiá)
Mariupol Greek: пипе́р (pipjér)
→ Latin: piper (see there for further descendants)
⇒ New Latin: peperomia

→ Persian: پلپل (pelpel) (possibly not directly from Sanskrit)
→ Arabic: فِلْفِل (filfil)
→ Classical Persian: فِلْفِل (filfil)
→ Baluchi: پلپل (pilpil)
→ Hebrew: פִּלְפֵּל (pílpel)
→ Swahili: pilipili

→ Telugu: పిప్పలము (pippalamu)


पिप्पल

pippala (romanization)
पिप्पलम् (nominative singular)
पिप्पले (dual nominative)
पिप्पलानि (nominative plural)
पिप्पल (singular vocative)
पिप्पले (dual vocative)
पिप्पलानि (plural vocative)
पिप्पलम् (accusative singular)
पिप्पले (accusative dual)
पिप्पलानि (accusative plural)
पिप्पलेन (instrumental singular)
पिप्पलाभ्याम् (dual instrumental)
पिप्पलैः (instrumental plural)
पिप्पलाय (dative singular)
पिप्पलाभ्याम् (dative dual)
पिप्पलेभ्यः (dative plural)
पिप्पलात् (ablative singular)
पिप्पलाभ्याम् (ablative dual)
पिप्पलेभ्यः (ablative plural)
पिप्पलस्य (genitive singular)
पिप्पलयोः (dual genitive)
पिप्पलानाम् (genitive plural)
पिप्पले (locative singular)
पिप्पलयोः (dual locative)
पिप्पलेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">पिप्पल</i>

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्

पिप्पलाभ्याम्


वराह

varāhá (romanization)
वराहः (nominative singular)
वराहौ (dual nominative)
वराहा1 (dual nominative)
वराहाः (nominative plural)
वराहासः1 (nominative plural)
वराह (singular vocative)
वराहौ (dual vocative)
वराहा1 (dual vocative)
वराहाः (plural vocative)
वराहासः1 (plural vocative)
वराहम् (accusative singular)
वराहौ (accusative dual)
वराहा1 (accusative dual)
वराहान् (accusative plural)
वराहेण (instrumental singular)
वराहाभ्याम् (dual instrumental)
वराहैः (instrumental plural)
वराहेभिः1 (instrumental plural)
वराहाय (dative singular)
वराहाभ्याम् (dative dual)
वराहेभ्यः (dative plural)
वराहात् (ablative singular)
वराहाभ्याम् (ablative dual)
वराहेभ्यः (ablative plural)
वराहस्य (genitive singular)
वराहयोः (dual genitive)
वराहाणाम् (genitive plural)
वराहे (locative singular)
वराहयोः (dual locative)
वराहेषु (locative plural)

Assamese: বৰা (bora)

Hindi: बढ़ेला (baṛhelā)

Pali: varāha

desctree

→ Old Javanese: warāha
> Javanese: ꦮꦫꦲ (waraha) (inherited)

→ Telugu: వరాహము (varāhamu)

/ʋɐ.ɾɑː.ɦɐ́/

From Proto-Indo-Iranian *warāȷ́ʰás (“boar”). Cognate with Avestan 𐬬𐬀𐬭𐬁𐬰𐬀 (varāza), Northern Kurdish beraz.

ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर् वराहैर् घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट्
brahmaṇaspatirvṛṣabhir varāhair gharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ

Bṛhaspati, with the help of strong and mighty wild boars, sweating with heat, has gained a rich possession.

a formation of troops in the shape of a boar


महिष

mahiṣá (romanization)
महिषः (nominative singular)
महिषौ (dual nominative)
महिषा1 (dual nominative)
महिषाः (nominative plural)
महिषासः1 (nominative plural)
महिष (singular vocative)
महिषौ (dual vocative)
महिषा1 (dual vocative)
महिषाः (plural vocative)
महिषासः1 (plural vocative)
महिषम् (accusative singular)
महिषौ (accusative dual)
महिषा1 (accusative dual)
महिषान् (accusative plural)
महिषेण (instrumental singular)
महिषाभ्याम् (dual instrumental)
महिषैः (instrumental plural)
महिषेभिः1 (instrumental plural)
महिषाय (dative singular)
महिषाभ्याम् (dative dual)
महिषेभ्यः (dative plural)
महिषात् (ablative singular)
महिषाभ्याम् (ablative dual)
महिषेभ्यः (ablative plural)
महिषस्य (genitive singular)
महिषयोः (dual genitive)
महिषाणाम् (genitive plural)
महिषे (locative singular)
महिषयोः (dual locative)
महिषेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀫𑀳𑀺𑀲 (mahisa)
Konkani: म्हस (mhas)
Old Marathi: 𑘦𑘿𑘮𑘺𑘭𑘰 (mhaisā)
Marathi: म्हैसा (mhaisā)

desc

→ Tamil: மகிஷம் (makiṣam), மகிடம் (makiṭam)

From Proto-Indo-European *meǵh₂s-ó-s, from *méǵh₂s (“big, great”). See महत् (mahat) for more.

प्र सोमा॑सो विप॒श्चितो॒ऽपां न य॑न्त्यू॒र्मयः॑ ।
वना॑नि महि॒षा इ॑व ॥
prá sómāso vipaścítoʼpā́ṃ ná yantyūrmáyaḥ.

The intelligent Soma juices rush along like waves of water, like buffaloes to the forests.

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda


कपि

kapí (romanization)
कपिः (nominative singular)
कपी (dual nominative)
कपयः (nominative plural)
कपे (singular vocative)
कपी (dual vocative)
कपयः (plural vocative)
कपिम् (accusative singular)
कपी (accusative dual)
कपीन् (accusative plural)
कपिना (instrumental singular)
कप्या1 (instrumental singular)
कपिभ्याम् (dual instrumental)
कपिभिः (instrumental plural)
कपये (dative singular)
कपिभ्याम् (dative dual)
कपिभ्यः (dative plural)
कपेः (ablative singular)
कप्यः1 (ablative singular)
कपिभ्याम् (ablative dual)
कपिभ्यः (ablative plural)
कपेः (genitive singular)
कप्यः1 (genitive singular)
कप्योः (dual genitive)
कपीनाम् (genitive plural)
कपौ (locative singular)
कपा1 (locative singular)
कप्योः (dual locative)
कपिषु (locative plural)

Pali: kapi

A foreign Wanderwort, likely borrowed from a western substrate. The same Wanderwort may be reflected in Hebrew קוֹף (qōf), Akkadian uqūpu, Egyptian gfj, Middle Persian [script needed] (kpyk' /kabīg/), Ancient Greek κῆπος (kêpos, “long-tailed monkey”), and Proto-Germanic *apô (“ape, monkey”).

cog

Phyllanthus emblica
Phyllanthus emblica#Translingual


वानर

vānara (romanization)
वानरः (nominative singular)
वानरौ (dual nominative)
वानरा1 (dual nominative)
वानराः (nominative plural)
वानरासः1 (nominative plural)
वानर (singular vocative)
वानरौ (dual vocative)
वानरा1 (dual vocative)
वानराः (plural vocative)
वानरासः1 (plural vocative)
वानरम् (accusative singular)
वानरौ (accusative dual)
वानरा1 (accusative dual)
वानरान् (accusative plural)
वानरेण (instrumental singular)
वानराभ्याम् (dual instrumental)
वानरैः (instrumental plural)
वानरेभिः1 (instrumental plural)
वानराय (dative singular)
वानराभ्याम् (dative dual)
वानरेभ्यः (dative plural)
वानरात् (ablative singular)
वानराभ्याम् (ablative dual)
वानरेभ्यः (ablative plural)
वानरस्य (genitive singular)
वानरयोः (dual genitive)
वानराणाम् (genitive plural)
वानरे (locative singular)
वानरयोः (dual locative)
वानरेषु (locative plural)

/ˈʋɑː.n̪ɐ.ɾɐ/

Unknown; possibly from वन (vána, “forest”) + नर (nára, “man”). Monier considers it to be a vṛddhi derivative of वनर (vanara, “(something) relating to forest”), from वन (vána, “forest”) + -र (-ra, adjectival suffix). Cognate with Pashto ونهنر (wëna-nar, "woodsman").

com

राक्षसास्तु पुलस्तयस्य वानरा किंनरास्तथा।
यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः।
पुलहस्य मृगाः सिंहा व्याघ्राः किंपुरुषास्तथा ॥
rākṣasāstu pulastayasya vānarā kiṃnarāstathā.
yakṣāśca manujavyāghra putrāstasya ca dhīmataḥ.

pulahasya mṛgāḥ siṃhā vyāghrāḥ kiṃpuruṣāstathā.

इत्युक्तवा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः।
आनीता वानराः सर्वे सीतायाश च गवेषणे॥
ityuktavā sa gato rāmaṃ natvovāca harīśvaraḥ.

ānītā vānarāḥ sarve sītāyāśa ca gaveṣaṇe.


चक्रवाक

the चक्र bird (Anas casarca; the couples are supposed to be separated and to mourn during night)


चक्रवाक

cakravāka (romanization)
चक्रवाकः (nominative singular)
चक्रवाकौ (dual nominative)
चक्रवाकाः (nominative plural)
चक्रवाक (singular vocative)
चक्रवाकौ (dual vocative)
चक्रवाकाः (plural vocative)
चक्रवाकम् (accusative singular)
चक्रवाकौ (accusative dual)
चक्रवाकान् (accusative plural)
चक्रवाकेन (instrumental singular)
चक्रवाकाभ्याम् (dual instrumental)
चक्रवाकैः (instrumental plural)
चक्रवाकाय (dative singular)
चक्रवाकाभ्याम् (dative dual)
चक्रवाकेभ्यः (dative plural)
चक्रवाकात् (ablative singular)
चक्रवाकाभ्याम् (ablative dual)
चक्रवाकेभ्यः (ablative plural)
चक्रवाकस्य (genitive singular)
चक्रवाकयोः (dual genitive)
चक्रवाकानाम् (genitive plural)
चक्रवाके (locative singular)
चक्रवाकयोः (dual locative)
चक्रवाकेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of चक्रवाक

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकेभ्यः

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकेभ्यः

चक्रवाकानाम्

sa-decl-noun/cell

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकेभ्यः

चक्रवाकाभ्याम्

चक्रवाकेभ्यः

चक्रवाकानाम्

the female of the चक्र bird (ruddy shelduck, Anas casarca)


मयूरी

mayūrī́ (romanization)
mayūra (romanization)
मयूरी (nominative singular)
मयूर्यौ (dual nominative)
मयूरी1 (dual nominative)
मयूर्यः (nominative plural)
मयूरीः1 (nominative plural)
मयूरि (singular vocative)
मयूर्यौ (dual vocative)
मयूरी1 (dual vocative)
मयूर्यः (plural vocative)
मयूरीः1 (plural vocative)
मयूरीम् (accusative singular)
मयूर्यौ (accusative dual)
मयूरी1 (accusative dual)
मयूरीः (accusative plural)
मयूर्या (instrumental singular)
मयूरीभ्याम् (dual instrumental)
मयूरीभिः (instrumental plural)
मयूर्यै (dative singular)
मयूरीभ्याम् (dative dual)
मयूरीभ्यः (dative plural)
मयूर्याः (ablative singular)
मयूर्यै2 (ablative singular)
मयूरीभ्याम् (ablative dual)
मयूरीभ्यः (ablative plural)
मयूर्याः (genitive singular)
मयूर्यै2 (genitive singular)
मयूर्योः (dual genitive)
मयूरीणाम् (genitive plural)
मयूर्याम् (locative singular)
मयूर्योः (dual locative)
मयूरीषु (locative plural)

→ Assamese: ময়ূৰী (moyuri)

→ Khmer: មយូរី (mĕəʼyuurii)

desc

→ Thai: มยุรี

→ Thai: มยุรี


शुक

शुक ॑ (canonical)
śúka (romanization)
शुकः (nominative singular)
शुकौ (dual nominative)
शुका1 (dual nominative)
शुकाः (nominative plural)
शुकासः1 (nominative plural)
शुक (singular vocative)
शुकौ (dual vocative)
शुका1 (dual vocative)
शुकाः (plural vocative)
शुकासः1 (plural vocative)
शुकम् (accusative singular)
शुकौ (accusative dual)
शुका1 (accusative dual)
शुकान् (accusative plural)
शुकेन (instrumental singular)
शुकाभ्याम् (dual instrumental)
शुकैः (instrumental plural)
शुकेभिः1 (instrumental plural)
शुकाय (dative singular)
शुकाभ्याम् (dative dual)
शुकेभ्यः (dative plural)
शुकात् (ablative singular)
शुकाभ्याम् (ablative dual)
शुकेभ्यः (ablative plural)
शुकस्य (genitive singular)
शुकयोः (dual genitive)
शुकानाम् (genitive plural)
शुके (locative singular)
शुकयोः (dual locative)
शुकेषु (locative plural)

desctree

Ashokan Prakrit: 𑀲𑀼𑀓 (suka)
Prakrit: 𑀲𑀼𑀅 (sua), 𑀲𑀼𑀕 (suga), 𑀲𑀼𑀓 (suka) (see there for further descendants)

Pali: suka

Borrowed terms

→ Bhojpuri:

desc

Devanagari script: (semi-learned) सूगा (sūgā), सुग्गा (suggā)

Kaithi script: (semi-learned) 𑂮𑂴𑂏𑂰 (sūgā), 𑂮𑂳𑂏𑂹𑂏𑂰 (suggā)

→ Bengali: শুক (śuk)

→ Hindi: शुक (śuk), (semi-learned) सुग्गा (suggā)

→ Kannada: ಶುಕ (śuka)

→ Magahi:

Devanagari script: (semi-learned) सुग्गा (suggā)

Kaithi script: (semi-learned) 𑂮𑂳𑂏𑂹𑂏𑂰 (suggā)

→ Malayalam: ശുകം (śukaṁ)

→ Odia: ଶୁକ (śuka)

→ Punjabi: ਸ਼ੁਕ (śuk)

→ Telugu: శుకము (śukamu)

Etymology tree
Proto-Indo-European *ḱewk-der.?
Sanskrit शुक (śuka)
Uncertain.
Probably named for its ability to speak, derived from Proto-Indo-Iranian *ćawk- (“to call”) (compare the palatalised Proto-Iranian *cawč-), from Proto-Indo-European *ḱewk-; ultimately onomatopoeic. Cognate with Late Khotanese [script needed] (sūch-, “to call”), Younger Avestan 𐬯𐬀𐬊𐬗𐬀𐬌𐬌𐬀 (saocaiia, “mockery”), Lithuanian šaũkti (“to shout”), Latvian saukt (“to call”), Tocharian B śauśä (“calls”).
Grassmann and Monier-Williams instead derive it from the root शुच् (śuc, “to purify”), believing the bird to be named for its bright colour; this is phonologically sound (indeed, the Indo-European root is formally identical for both terms) but rejected by Mayrhofer due to the differing semantics of the Khotanese cognate. Pokorny instead relates this word to Proto-Indo-European *kū-, but this is phonologically difficult since the initial consonant would need to undergo palatalisation but no *-e- can be reconstructed for this word nor is analogy to a verb form likely since none is attested.

cog

शुके॑षु मे हरि॒माणं॑ रोप॒णाका॑सु दध्मसि
अथो॑ हारिद्र॒वेषु॑ मे हरि॒माणं॒ नि द॑ध्मसि
śúkeṣu me harimā́ṇaṃ ropaṇā́kāsu dadhmasi
atho hāridravéṣu me harimā́ṇaṃ ní dadhmasi
1890 translation by Ralph T. H. Griffith
To parrots and to starlings let us give away my yellowness,

Or this my yellowness let us transfer to Haritâla trees.


शुक

śúka (romanization)
शुकम् (nominative singular)
शुके (dual nominative)
शुकानि (nominative plural)
शुका1 (nominative plural)
शुक (singular vocative)
शुके (dual vocative)
शुकानि (plural vocative)
शुका1 (plural vocative)
शुकम् (accusative singular)
शुके (accusative dual)
शुकानि (accusative plural)
शुका1 (accusative plural)
शुकेन (instrumental singular)
शुकाभ्याम् (dual instrumental)
शुकैः (instrumental plural)
शुकेभिः1 (instrumental plural)
शुकाय (dative singular)
शुकाभ्याम् (dative dual)
शुकेभ्यः (dative plural)
शुकात् (ablative singular)
शुकाभ्याम् (ablative dual)
शुकेभ्यः (ablative plural)
शुकस्य (genitive singular)
शुकयोः (dual genitive)
शुकानाम् (genitive plural)
शुके (locative singular)
शुकयोः (dual locative)
शुकेषु (locative plural)

ग्रन्थिपर्णं शुकं बर्हं पुष्पं स्थौणेयकुक्कुरे

c. 400 CE – 700 CE, Amarasiṃha, Amarakośa 2.181.1

granthiparṇaṃ śukaṃ barhaṃ puṣpaṃ sthauṇeyakukkure

Albizia lebbeck
Albizia lebbeck#Translingual

name of several plants
siris, lebbek tree, Albizia lebbeck

name of several plants
shrub of the species Ziziphus oenopolia

ग्रन्थिपर्ण ग्रन्थिपर्ण#Sanskrit

Synonym of ग्रन्थिपर्ण (granthiparṇa, “a kind of perfume”)

c. 400 BCE, Mahābhārata


अनार्य

anārya (romanization)
अनार्यः (nominative singular)
अनार्यौ (dual nominative)
अनार्याः (nominative plural)
अनार्य (singular vocative)
अनार्यौ (dual vocative)
अनार्याः (plural vocative)
अनार्यम् (accusative singular)
अनार्यौ (accusative dual)
अनार्यान् (accusative plural)
अनार्येण (instrumental singular)
अनार्याभ्याम् (dual instrumental)
अनार्यैः (instrumental plural)
अनार्याय (dative singular)
अनार्याभ्याम् (dative dual)
अनार्येभ्यः (dative plural)
अनार्यात् (ablative singular)
अनार्याभ्याम् (ablative dual)
अनार्येभ्यः (ablative plural)
अनार्यस्य (genitive singular)
अनार्ययोः (dual genitive)
अनार्याणाम् (genitive plural)
अनार्ये (locative singular)
अनार्ययोः (dual locative)
अनार्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अनार्य

अनार्याभ्याम्

अनार्याभ्याम्

अनार्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अनार्याभ्याम्

अनार्याभ्याम्

अनार्याभ्याम्

Cognate to Avestan 𐬀𐬥𐬀𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 (anaⁱriia). Compare Old Armenian անարի (anari), an Iranian borrowing.


समिति

samiti (romanization)
समितिः (nominative singular)
समिती (dual nominative)
समितयः (nominative plural)
समिते (singular vocative)
समिती (dual vocative)
समितयः (plural vocative)
समितिम् (accusative singular)
समिती (accusative dual)
समितीः (accusative plural)
समित्या (instrumental singular)
समितिभ्याम् (dual instrumental)
समितिभिः (instrumental plural)
समित्यै (dative singular)
समितये (dative singular)
समितिभ्याम् (dative dual)
समितिभ्यः (dative plural)
समित्याः (ablative singular)
समितेः (ablative singular)
समितिभ्याम् (ablative dual)
समितिभ्यः (ablative plural)
समित्याः (genitive singular)
समितेः (genitive singular)
समित्योः (dual genitive)
समितीनाम् (genitive plural)
समित्याम् (locative singular)
समितौ (locative singular)
समित्योः (dual locative)
समितिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine i-stem declension of समिति

समित्यै / समितये

समित्याः / समितेः

समित्याः / समितेः

समित्याम् / समितौ

sa-decl-noun/cell

समित्याः / समितेः

समित्यै / समितये

समित्याः / समितेः

समित्याः / समितेः

समित्याम् / समितौ

committee, coming together, meeting, assembly, council (RV., AV., MBh., BhP.)

association and society personified as a goddess, the daughter of Prajāpati (BhP.)

(Jainism) the five rules of life or conduct (Sarvad.)


ग्राम

grāma (romanization)
ग्रामः (nominative singular)
ग्रामौ (dual nominative)
ग्रामा1 (dual nominative)
ग्रामाः (nominative plural)
ग्रामासः1 (nominative plural)
ग्राम (singular vocative)
ग्रामौ (dual vocative)
ग्रामा1 (dual vocative)
ग्रामाः (plural vocative)
ग्रामासः1 (plural vocative)
ग्रामम् (accusative singular)
ग्रामौ (accusative dual)
ग्रामा1 (accusative dual)
ग्रामान् (accusative plural)
ग्रामेण (instrumental singular)
ग्रामाभ्याम् (dual instrumental)
ग्रामैः (instrumental plural)
ग्रामेभिः1 (instrumental plural)
ग्रामाय (dative singular)
ग्रामाभ्याम् (dative dual)
ग्रामेभ्यः (dative plural)
ग्रामात् (ablative singular)
ग्रामाभ्याम् (ablative dual)
ग्रामेभ्यः (ablative plural)
ग्रामस्य (genitive singular)
ग्रामयोः (dual genitive)
ग्रामाणाम् (genitive plural)
ग्रामे (locative singular)
ग्रामयोः (dual locative)
ग्रामेषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *grā́mas, from Proto-Indo-Iranian *grā́mas, from Proto-Indo-European *(h₂)gróm-os, from Proto-Indo-European *h₂ger- (“to assemble, gather together”). Cognate with Middle Persian [script needed] (grāmag, “property, wealth”).

cog

an inhabited place, village, hamlet, settlement

the collective inhabitants of place, community, race

any number of men associated together, multitude, troop (especially of soldiers)


ग्राम

grāma (romanization)
ग्रामम् (nominative singular)
ग्रामे (dual nominative)
ग्रामाणि (nominative plural)
ग्रामा1 (nominative plural)
ग्राम (singular vocative)
ग्रामे (dual vocative)
ग्रामाणि (plural vocative)
ग्रामा1 (plural vocative)
ग्रामम् (accusative singular)
ग्रामे (accusative dual)
ग्रामाणि (accusative plural)
ग्रामा1 (accusative plural)
ग्रामेण (instrumental singular)
ग्रामाभ्याम् (dual instrumental)
ग्रामैः (instrumental plural)
ग्रामेभिः1 (instrumental plural)
ग्रामाय (dative singular)
ग्रामाभ्याम् (dative dual)
ग्रामेभ्यः (dative plural)
ग्रामात् (ablative singular)
ग्रामाभ्याम् (ablative dual)
ग्रामेभ्यः (ablative plural)
ग्रामस्य (genitive singular)
ग्रामयोः (dual genitive)
ग्रामाणाम् (genitive plural)
ग्रामे (locative singular)
ग्रामयोः (dual locative)
ग्रामेषु (locative plural)

desctree

Ashokan Prakrit: 𑀕𑀸𑀫 (gāma)
Prakrit: 𑀕𑀸𑀫 (gāma) (see there for further descendants)

Bengali: গাঁ (gā)

Dardic:

Dameli: [script needed] (gram)

Gawar-Bati: [script needed] (lām)

Grangali: [script needed] (lām)

Indus Kohistani: [script needed] (gā̃)

Kalami: [script needed] (lām)

Kalasha: grom

Khowar: [script needed] (gram) (in compounds)

Kashmiri: گام (gām)

desc

Northeast Pashayi: [script needed] (lāma)

Phalura: [script needed] (grōm)

Savi: [script needed] (grām)

Shina: [script needed] (gām)

Shumashti: [script needed] (lām)

Southeast Pashayi: [script needed] (lām)

Torwali: [script needed] (gām)

Wotapuri-Katarqalai: [script needed] (gām)

Pali: gāma

Old Punjabi:

Punjabi: grāṉ (“village”)

Gurmukhi script: ਗਰਾਂ

Shahmukhi script: گراں

Pahari-Potwari: گراں (grāṉ, “village”)

→ Tamil: கிராமம் (kirāmam)

→ Assamese: গ্ৰাম (gram) (learned)

→ Bengali: গ্রাম (gram) (learned)

→ Rohingya: gram

→ Hindi: ग्राम (grām) (learned)

→ Kannada: ಗ್ರಾಮ (grāma) (learned)

→ Marathi: ग्राम (grām) (learned)

→ Punjabi: ਗਰਾਮ (garām) (learned)

→ Telugu: గ్రామము (grāmamu) (learned)

→ Bengali: গেরাম (geram) (semi-learned)

→ Sylheti: ꠉꠦꠞꠣꠝ (geram) (semi-learned)


गृहपत्नी

gṛhapatnī (romanization)
गृहपत्नी (nominative singular)
गृहपत्न्यौ (dual nominative)
गृहपत्न्यः (nominative plural)
गृहपत्नि (singular vocative)
गृहपत्न्यौ (dual vocative)
गृहपत्न्यः (plural vocative)
गृहपत्नीम् (accusative singular)
गृहपत्न्यौ (accusative dual)
गृहपत्नीः (accusative plural)
गृहपत्न्या (instrumental singular)
गृहपत्नीभ्याम् (dual instrumental)
गृहपत्नीभिः (instrumental plural)
गृहपत्न्यै (dative singular)
गृहपत्नीभ्याम् (dative dual)
गृहपत्नीभ्यः (dative plural)
गृहपत्न्याः (ablative singular)
गृहपत्नीभ्याम् (ablative dual)
गृहपत्नीभ्यः (ablative plural)
गृहपत्न्याः (genitive singular)
गृहपत्न्योः (dual genitive)
गृहपत्नीनाम् (genitive plural)
गृहपत्न्याम् (locative singular)
गृहपत्न्योः (dual locative)
गृहपत्नीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of गृहपत्नी

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्यः

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्यः

गृहपत्नीनाम्

गृहपत्न्याम्

sa-decl-noun/cell

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्यः

गृहपत्नीभ्याम्

गृहपत्नीभ्यः

गृहपत्नीनाम्

गृहपत्न्याम्


ऋण

ṛṇá (romanization)
ऋणम् (nominative singular)
ऋणे (dual nominative)
ऋणानि (nominative plural)
ऋणा1 (nominative plural)
ऋण (singular vocative)
ऋणे (dual vocative)
ऋणानि (plural vocative)
ऋणा1 (plural vocative)
ऋणम् (accusative singular)
ऋणे (accusative dual)
ऋणानि (accusative plural)
ऋणा1 (accusative plural)
ऋणेन (instrumental singular)
ऋणाभ्याम् (dual instrumental)
ऋणैः (instrumental plural)
ऋणेभिः1 (instrumental plural)
ऋणाय (dative singular)
ऋणाभ्याम् (dative dual)
ऋणेभ्यः (dative plural)
ऋणात् (ablative singular)
ऋणाभ्याम् (ablative dual)
ऋणेभ्यः (ablative plural)
ऋणस्य (genitive singular)
ऋणयोः (dual genitive)
ऋणानाम् (genitive plural)
ऋणे (locative singular)
ऋणयोः (dual locative)
ऋणेषु (locative plural)

Gandhari: 𐨀𐨁𐨣 (ina)

→ Gujarati: ઋણ (ŕṇa)

Marathi: ऋण (ŕṇ)

Pali: iṇa

desc

→ Tamil: இரணம் (iraṇam), இருணம் (iruṇam), ரணம் (raṇam)

From Proto-Indo-Iranian *Hr̥nás, *Harnás (“debt, guilt”). Compare Avestan 𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬝𐬹𐬗𐬀𐬉𐬱𐬀 (ar^ənat̰ caēša, “punishing guilt”), Khotanese [script needed] (ārra, “fault”), and possibly Hittite [script needed] (ar-nu-, “to pay for debts, make up damage”).

cog

𐬀𐬭𐬆𐬥𐬀𐬝𐬹𐬗𐬀𐬉𐬱𐬀

कृ॒तानीद॑स्य॒ कर्त्वा॒ चेत॑न्ते दस्यु॒तर्ह॑णा।
ऋ॒णा च॑ धृ॒ष्णुश्च॑यते॥
kṛtā́nī́dasya kártvā cétante dasyutárhaṇā.
ṛṇā́ ca dhṛṣṇúścayate.
His task is done: his crushings of the Dasyus are made manifest:

c. 400 BCE, Mahābhārata

c. 200 BCE – 200 CE, Manusmṛti

c. 800 BCE, Yājñavalkya


सुराकार

surākāra (romanization)
सुराकारम् (nominative singular)
सुराकारे (dual nominative)
सुराकाराणि (nominative plural)
सुराकार (singular vocative)
सुराकारे (dual vocative)
सुराकाराणि (plural vocative)
सुराकारम् (accusative singular)
सुराकारे (accusative dual)
सुराकाराणि (accusative plural)
सुराकारेण (instrumental singular)
सुराकाराभ्याम् (dual instrumental)
सुराकारैः (instrumental plural)
सुराकाराय (dative singular)
सुराकाराभ्याम् (dative dual)
सुराकारेभ्यः (dative plural)
सुराकारात् (ablative singular)
सुराकाराभ्याम् (ablative dual)
सुराकारेभ्यः (ablative plural)
सुराकारस्य (genitive singular)
सुराकारयोः (dual genitive)
सुराकाराणाम् (genitive plural)
सुराकारे (locative singular)
सुराकारयोः (dual locative)
सुराकारेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">सुराकार</i>

सुराकाराभ्याम्

सुराकाराभ्याम्

सुराकारेभ्यः

सुराकाराभ्याम्

सुराकारेभ्यः

सुराकाराणाम्

sa-decl-noun/cell

सुराकाराभ्याम्

सुराकाराभ्याम्

सुराकारेभ्यः

सुराकाराभ्याम्

सुराकारेभ्यः

सुराकाराणाम्


अरित्र

áritra (romanization)
arítra (romanization)
अरित्रः (nominative singular)
अरित्रौ (dual nominative)
अरित्रा1 (dual nominative)
अरित्राः (nominative plural)
अरित्रासः1 (nominative plural)
अरित्र (singular vocative)
अरित्रौ (dual vocative)
अरित्रा1 (dual vocative)
अरित्राः (plural vocative)
अरित्रासः1 (plural vocative)
अरित्रम् (accusative singular)
अरित्रौ (accusative dual)
अरित्रा1 (accusative dual)
अरित्रान् (accusative plural)
अरित्रेण (instrumental singular)
अरित्राभ्याम् (dual instrumental)
अरित्रैः (instrumental plural)
अरित्रेभिः1 (instrumental plural)
अरित्राय (dative singular)
अरित्राभ्याम् (dative dual)
अरित्रेभ्यः (dative plural)
अरित्रात् (ablative singular)
अरित्राभ्याम् (ablative dual)
अरित्रेभ्यः (ablative plural)
अरित्रस्य (genitive singular)
अरित्रयोः (dual genitive)
अरित्राणाम् (genitive plural)
अरित्रे (locative singular)
अरित्रयोः (dual locative)
अरित्रेषु (locative plural)
अरित्रः (nominative singular)
अरित्रौ (dual nominative)
अरित्रा1 (dual nominative)
अरित्राः (nominative plural)
अरित्रासः1 (nominative plural)
अरित्र (singular vocative)
अरित्रौ (dual vocative)
अरित्रा1 (dual vocative)
अरित्राः (plural vocative)
अरित्रासः1 (plural vocative)
अरित्रम् (accusative singular)
अरित्रौ (accusative dual)
अरित्रा1 (accusative dual)
अरित्रान् (accusative plural)
अरित्रेण (instrumental singular)
अरित्राभ्याम् (dual instrumental)
अरित्रैः (instrumental plural)
अरित्रेभिः1 (instrumental plural)
अरित्राय (dative singular)
अरित्राभ्याम् (dative dual)
अरित्रेभ्यः (dative plural)
अरित्रात् (ablative singular)
अरित्राभ्याम् (ablative dual)
अरित्रेभ्यः (ablative plural)
अरित्रस्य (genitive singular)
अरित्रयोः (dual genitive)
अरित्राणाम् (genitive plural)
अरित्रे (locative singular)
अरित्रयोः (dual locative)
अरित्रेषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *HárHtram, from Proto-Indo-Iranian *HárHtram, from Proto-Indo-European *h₁érh₁-tlo-m (“thing that propels; an oar”), from *h₁reh₁- (“to row”) with metathesis of /r/ in the root. Cognate with Ancient Greek ἐρετμόν (eretmón), Old Irish ráïd, Old English rōþor (whence English rudder). Compare also Russian Росси́я (Rossíja, “Russia”), ultimately a borrowing from Proto-Germanic *rōþrą (“rudder”).


अरित्र

áritra (romanization)
arítra (romanization)
अरित्रम् (nominative singular)
अरित्रे (dual nominative)
अरित्राणि (nominative plural)
अरित्रा1 (nominative plural)
अरित्र (singular vocative)
अरित्रे (dual vocative)
अरित्राणि (plural vocative)
अरित्रा1 (plural vocative)
अरित्रम् (accusative singular)
अरित्रे (accusative dual)
अरित्राणि (accusative plural)
अरित्रा1 (accusative plural)
अरित्रेण (instrumental singular)
अरित्राभ्याम् (dual instrumental)
अरित्रैः (instrumental plural)
अरित्रेभिः1 (instrumental plural)
अरित्राय (dative singular)
अरित्राभ्याम् (dative dual)
अरित्रेभ्यः (dative plural)
अरित्रात् (ablative singular)
अरित्राभ्याम् (ablative dual)
अरित्रेभ्यः (ablative plural)
अरित्रस्य (genitive singular)
अरित्रयोः (dual genitive)
अरित्राणाम् (genitive plural)
अरित्रे (locative singular)
अरित्रयोः (dual locative)
अरित्रेषु (locative plural)
अरित्रम् (nominative singular)
अरित्रे (dual nominative)
अरित्राणि (nominative plural)
अरित्रा1 (nominative plural)
अरित्र (singular vocative)
अरित्रे (dual vocative)
अरित्राणि (plural vocative)
अरित्रा1 (plural vocative)
अरित्रम् (accusative singular)
अरित्रे (accusative dual)
अरित्राणि (accusative plural)
अरित्रा1 (accusative plural)
अरित्रेण (instrumental singular)
अरित्राभ्याम् (dual instrumental)
अरित्रैः (instrumental plural)
अरित्रेभिः1 (instrumental plural)
अरित्राय (dative singular)
अरित्राभ्याम् (dative dual)
अरित्रेभ्यः (dative plural)
अरित्रात् (ablative singular)
अरित्राभ्याम् (ablative dual)
अरित्रेभ्यः (ablative plural)
अरित्रस्य (genitive singular)
अरित्रयोः (dual genitive)
अरित्राणाम् (genitive plural)
अरित्रे (locative singular)
अरित्रयोः (dual locative)
अरित्रेषु (locative plural)

→ Bengali: অরিত্র (ôritrô) (learned)


निष्क

niṣka (romanization)
निष्कः (nominative singular)
निष्कौ (dual nominative)
निष्का1 (dual nominative)
निष्काः (nominative plural)
निष्कासः1 (nominative plural)
निष्क (singular vocative)
निष्कौ (dual vocative)
निष्का1 (dual vocative)
निष्काः (plural vocative)
निष्कासः1 (plural vocative)
निष्कम् (accusative singular)
निष्कौ (accusative dual)
निष्का1 (accusative dual)
निष्कान् (accusative plural)
निष्केण (instrumental singular)
निष्काभ्याम् (dual instrumental)
निष्कैः (instrumental plural)
निष्केभिः1 (instrumental plural)
निष्काय (dative singular)
निष्काभ्याम् (dative dual)
निष्केभ्यः (dative plural)
निष्कात् (ablative singular)
निष्काभ्याम् (ablative dual)
निष्केभ्यः (ablative plural)
निष्कस्य (genitive singular)
निष्कयोः (dual genitive)
निष्काणाम् (genitive plural)
निष्के (locative singular)
निष्कयोः (dual locative)
निष्केषु (locative plural)
निष्कम् (nominative singular)
निष्के (dual nominative)
निष्काणि (nominative plural)
निष्का1 (nominative plural)
निष्क (singular vocative)
निष्के (dual vocative)
निष्काणि (plural vocative)
निष्का1 (plural vocative)
निष्कम् (accusative singular)
निष्के (accusative dual)
निष्काणि (accusative plural)
निष्का1 (accusative plural)
निष्केण (instrumental singular)
निष्काभ्याम् (dual instrumental)
निष्कैः (instrumental plural)
निष्केभिः1 (instrumental plural)
निष्काय (dative singular)
निष्काभ्याम् (dative dual)
निष्केभ्यः (dative plural)
निष्कात् (ablative singular)
निष्काभ्याम् (ablative dual)
निष्केभ्यः (ablative plural)
निष्कस्य (genitive singular)
निष्कयोः (dual genitive)
निष्काणाम् (genitive plural)
निष्के (locative singular)
निष्कयोः (dual locative)
निष्केषु (locative plural)

a golden ornament for the neck or breast (RV., etc.)

(numismatics) a particular coin varying in value through time


सभास्थाणु

सभा -स्थाणु (canonical)
sabhā-stāṇu (romanization)
सभास्थाणुः (nominative singular)
सभास्थाणू (dual nominative)
सभास्थाणवः (nominative plural)
सभास्थाणो (singular vocative)
सभास्थाणू (dual vocative)
सभास्थाणवः (plural vocative)
सभास्थाणुम् (accusative singular)
सभास्थाणू (accusative dual)
सभास्थाणून् (accusative plural)
सभास्थाणुना (instrumental singular)
सभास्थाणुभ्याम् (dual instrumental)
सभास्थाणुभिः (instrumental plural)
सभास्थाणवे (dative singular)
सभास्थाणुभ्याम् (dative dual)
सभास्थाणुभ्यः (dative plural)
सभास्थाणोः (ablative singular)
सभास्थाणुभ्याम् (ablative dual)
सभास्थाणुभ्यः (ablative plural)
सभास्थाणोः (genitive singular)
सभास्थाण्वोः (dual genitive)
सभास्थाणूनाम् (genitive plural)
सभास्थाणौ (locative singular)
सभास्थाण्वोः (dual locative)
सभास्थाणुषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine u-stem declension of सभास्थाणु

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभिः

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभ्यः

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभ्यः

सभास्थाण्वोः

सभास्थाणूनाम्

सभास्थाण्वोः

sa-decl-noun/cell

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभिः

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभ्यः

सभास्थाणुभ्याम्

सभास्थाणुभ्यः

सभास्थाण्वोः

सभास्थाणूनाम्

सभास्थाण्वोः

frequenter of the gambling table, a regular gambler (VS.)


कितव

kitava (romanization)
कितवः (nominative singular)
कितवौ (dual nominative)
कितवाः (nominative plural)
कितव (singular vocative)
कितवौ (dual vocative)
कितवाः (plural vocative)
कितवम् (accusative singular)
कितवौ (accusative dual)
कितवान् (accusative plural)
कितवेन (instrumental singular)
कितवाभ्याम् (dual instrumental)
कितवैः (instrumental plural)
कितवाय (dative singular)
कितवाभ्याम् (dative dual)
कितवेभ्यः (dative plural)
कितवात् (ablative singular)
कितवाभ्याम् (ablative dual)
कितवेभ्यः (ablative plural)
कितवस्य (genitive singular)
कितवयोः (dual genitive)
कितवानाम् (genitive plural)
कितवे (locative singular)
कितवयोः (dual locative)
कितवेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of कितव

Datura stramonium
Datura stramonium#Translingual


धूर्त

dhūrta (romanization)
धूर्तः (nominative singular)
धूर्तौ (dual nominative)
धूर्ताः (nominative plural)
धूर्त (singular vocative)
धूर्तौ (dual vocative)
धूर्ताः (plural vocative)
धूर्तम् (accusative singular)
धूर्तौ (accusative dual)
धूर्तान् (accusative plural)
धूर्तेन (instrumental singular)
धूर्ताभ्याम् (dual instrumental)
धूर्तैः (instrumental plural)
धूर्ताय (dative singular)
धूर्ताभ्याम् (dative dual)
धूर्तेभ्यः (dative plural)
धूर्तात् (ablative singular)
धूर्ताभ्याम् (ablative dual)
धूर्तेभ्यः (ablative plural)
धूर्तस्य (genitive singular)
धूर्तयोः (dual genitive)
धूर्तानाम् (genitive plural)
धूर्ते (locative singular)
धूर्तयोः (dual locative)
धूर्तेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of धूर्त

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

sa-decl-noun/cell

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

rogue, cheater, trickster, gambler (Yājñ., MBh., Kāv., etc.)

(botany) a particular fragrant plant (L.)


धूर्त

dhūrta (romanization)
धूर्तम् (nominative singular)
धूर्ते (dual nominative)
धूर्तानि (nominative plural)
धूर्त (singular vocative)
धूर्ते (dual vocative)
धूर्तानि (plural vocative)
धूर्तम् (accusative singular)
धूर्ते (accusative dual)
धूर्तानि (accusative plural)
धूर्तेन (instrumental singular)
धूर्ताभ्याम् (dual instrumental)
धूर्तैः (instrumental plural)
धूर्ताय (dative singular)
धूर्ताभ्याम् (dative dual)
धूर्तेभ्यः (dative plural)
धूर्तात् (ablative singular)
धूर्ताभ्याम् (ablative dual)
धूर्तेभ्यः (ablative plural)
धूर्तस्य (genitive singular)
धूर्तयोः (dual genitive)
धूर्तानाम् (genitive plural)
धूर्ते (locative singular)
धूर्तयोः (dual locative)
धूर्तेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">धूर्त</i>

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

sa-decl-noun/cell

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्

धूर्ताभ्याम्


दुन्दुभि

dundubhi (romanization)
दुन्दुभििः (nominative singular)
दुन्दुभिी (dual nominative)
दुन्दुभियः (nominative plural)
दुन्दुभिे (singular vocative)
दुन्दुभिी (dual vocative)
दुन्दुभियः (plural vocative)
दुन्दुभििम् (accusative singular)
दुन्दुभिी (accusative dual)
दुन्दुभिीन् (accusative plural)
दुन्दुभििना (instrumental singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dual instrumental)
दुन्दुभििभिः (instrumental plural)
दुन्दुभिये (dative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dative dual)
दुन्दुभििभ्यः (dative plural)
दुन्दुभिेः (ablative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (ablative dual)
दुन्दुभििभ्यः (ablative plural)
दुन्दुभिेः (genitive singular)
दुन्दुभि्योः (dual genitive)
दुन्दुभिीनाम् (genitive plural)
दुन्दुभिौ (locative singular)
दुन्दुभि्योः (dual locative)
दुन्दुभििषु (locative plural)
दुन्दुभििः (nominative singular)
दुन्दुभिी (dual nominative)
दुन्दुभियः (nominative plural)
दुन्दुभिे (singular vocative)
दुन्दुभिी (dual vocative)
दुन्दुभियः (plural vocative)
दुन्दुभििम् (accusative singular)
दुन्दुभिी (accusative dual)
दुन्दुभिीः (accusative plural)
दुन्दुभि्या (instrumental singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dual instrumental)
दुन्दुभििभिः (instrumental plural)
दुन्दुभि्यै (dative singular)
दुन्दुभिये (dative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dative dual)
दुन्दुभििभ्यः (dative plural)
दुन्दुभि्याः (ablative singular)
दुन्दुभिेः (ablative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (ablative dual)
दुन्दुभििभ्यः (ablative plural)
दुन्दुभि्याः (genitive singular)
दुन्दुभिेः (genitive singular)
दुन्दुभि्योः (dual genitive)
दुन्दुभिीनाम् (genitive plural)
दुन्दुभि्याम् (locative singular)
दुन्दुभिौ (locative singular)
दुन्दुभि्योः (dual locative)
दुन्दुभििषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of दुन्दुभि

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्योः

sa-decl-noun/cell

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्योः

sa-decl-noun

Feminine i-stem declension of दुन्दुभि

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभि्यै / दुन्दुभिये

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्याम् / दुन्दुभिौ

दुन्दुभि्योः

sa-decl-noun/cell

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभि्यै / दुन्दुभिये

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्याम् / दुन्दुभिौ

दुन्दुभि्योः

a kind of large kettledrum (RV., Br., MBh., Kāv.)


दुन्दुभि

dundubhi (romanization)
दुन्दुभििः (nominative singular)
दुन्दुभिी (dual nominative)
दुन्दुभियः (nominative plural)
दुन्दुभिे (singular vocative)
दुन्दुभिी (dual vocative)
दुन्दुभियः (plural vocative)
दुन्दुभििम् (accusative singular)
दुन्दुभिी (accusative dual)
दुन्दुभिीः (accusative plural)
दुन्दुभि्या (instrumental singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dual instrumental)
दुन्दुभििभिः (instrumental plural)
दुन्दुभि्यै (dative singular)
दुन्दुभिये (dative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (dative dual)
दुन्दुभििभ्यः (dative plural)
दुन्दुभि्याः (ablative singular)
दुन्दुभिेः (ablative singular)
दुन्दुभििभ्याम् (ablative dual)
दुन्दुभििभ्यः (ablative plural)
दुन्दुभि्याः (genitive singular)
दुन्दुभिेः (genitive singular)
दुन्दुभि्योः (dual genitive)
दुन्दुभिीनाम् (genitive plural)
दुन्दुभि्याम् (locative singular)
दुन्दुभिौ (locative singular)
दुन्दुभि्योः (dual locative)
दुन्दुभििषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine i-stem declension of दुन्दुभि

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभि्यै / दुन्दुभिये

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्याम् / दुन्दुभिौ

दुन्दुभि्योः

sa-decl-noun/cell

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभिः

दुन्दुभि्यै / दुन्दुभिये

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभििभ्याम्

दुन्दुभििभ्यः

दुन्दुभि्याः / दुन्दुभिेः

दुन्दुभि्योः

दुन्दुभिीनाम्

दुन्दुभि्याम् / दुन्दुभिौ

दुन्दुभि्योः

a particular throw of the dice in gambling (L.)


वाण

vāṇá (romanization)
वाणः (nominative singular)
वाणौ (dual nominative)
वाणा1 (dual nominative)
वाणाः (nominative plural)
वाणासः1 (nominative plural)
वाण (singular vocative)
वाणौ (dual vocative)
वाणा1 (dual vocative)
वाणाः (plural vocative)
वाणासः1 (plural vocative)
वाणम् (accusative singular)
वाणौ (accusative dual)
वाणा1 (accusative dual)
वाणान् (accusative plural)
वाणेन (instrumental singular)
वाणाभ्याम् (dual instrumental)
वाणैः (instrumental plural)
वाणेभिः1 (instrumental plural)
वाणाय (dative singular)
वाणाभ्याम् (dative dual)
वाणेभ्यः (dative plural)
वाणात् (ablative singular)
वाणाभ्याम् (ablative dual)
वाणेभ्यः (ablative plural)
वाणस्य (genitive singular)
वाणयोः (dual genitive)
वाणानाम् (genitive plural)
वाणे (locative singular)
वाणयोः (dual locative)
वाणेषु (locative plural)

Of unclear origin.
Müller connects the word to Proto-Iranian *vāna-ka-, reflected in Persian بانگ (bâng, “voice, noise”). However, the Persian term is likely derived from Proto-Indo-European *wṓkʷs (“voice, speech”), whence वाच् (vāc, “speech”), while वाण (vāṇa) is not easily derivable from that root.
Turner's attempt to link the word to Proto-Indo-European *werh₁- (“to speak, say”) is formally unconvincing. Mayrhofer also rejects connections to वण् (vaṇ, “to sound”) and leaves the origin of the latter open.
Alternatively, Kuiper takes the word as a Munda borrowing.
Whether or not the "arrow" meaning is a semantic extension of the "noise" meaning or a phonetic variant of बाण (bāṇa, “arrow”) is uncertain.

der

music (especially of flutes, harps, etc.)

(music) a harp with 100 strings (TS., Br., ŚrS.)


वाण

vāṇa (romanization)
वाणम् (nominative singular)
वाणे (dual nominative)
वाणानि (nominative plural)
वाणा1 (nominative plural)
वाण (singular vocative)
वाणे (dual vocative)
वाणानि (plural vocative)
वाणा1 (plural vocative)
वाणम् (accusative singular)
वाणे (accusative dual)
वाणानि (accusative plural)
वाणा1 (accusative plural)
वाणेन (instrumental singular)
वाणाभ्याम् (dual instrumental)
वाणैः (instrumental plural)
वाणेभिः1 (instrumental plural)
वाणाय (dative singular)
वाणाभ्याम् (dative dual)
वाणेभ्यः (dative plural)
वाणात् (ablative singular)
वाणाभ्याम् (ablative dual)
वाणेभ्यः (ablative plural)
वाणस्य (genitive singular)
वाणयोः (dual genitive)
वाणानाम् (genitive plural)
वाणे (locative singular)
वाणयोः (dual locative)
वाणेषु (locative plural)

the sound of a particular small hand drum (L.)


प्रपाठक

prapāṭhaka (romanization)
प्रपाठकः (nominative singular)
प्रपाठकौ (dual nominative)
प्रपाठकाः (nominative plural)
प्रपाठक (singular vocative)
प्रपाठकौ (dual vocative)
प्रपाठकाः (plural vocative)
प्रपाठकम् (accusative singular)
प्रपाठकौ (accusative dual)
प्रपाठकान् (accusative plural)
प्रपाठकेन (instrumental singular)
प्रपाठकाभ्याम् (dual instrumental)
प्रपाठकैः (instrumental plural)
प्रपाठकाय (dative singular)
प्रपाठकाभ्याम् (dative dual)
प्रपाठकेभ्यः (dative plural)
प्रपाठकात् (ablative singular)
प्रपाठकाभ्याम् (ablative dual)
प्रपाठकेभ्यः (ablative plural)
प्रपाठकस्य (genitive singular)
प्रपाठकयोः (dual genitive)
प्रपाठकानाम् (genitive plural)
प्रपाठके (locative singular)
प्रपाठकयोः (dual locative)
प्रपाठकेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of प्रपाठक

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकेभ्यः

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकेभ्यः

प्रपाठकानाम्

sa-decl-noun/cell

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकेभ्यः

प्रपाठकाभ्याम्

प्रपाठकेभ्यः

प्रपाठकानाम्

lecture, as a subdivision of a book (TS., Br., etc.)


रसा

rasā́ (romanization)
रसा (nominative singular)
रसे (dual nominative)
रसाः (nominative plural)
रसे (singular vocative)
रसे (dual vocative)
रसाः (plural vocative)
रसाम् (accusative singular)
रसे (accusative dual)
रसाः (accusative plural)
रसया (instrumental singular)
रसा1 (instrumental singular)
रसाभ्याम् (dual instrumental)
रसाभिः (instrumental plural)
रसायै (dative singular)
रसाभ्याम् (dative dual)
रसाभ्यः (dative plural)
रसायाः (ablative singular)
रसायै2 (ablative singular)
रसाभ्याम् (ablative dual)
रसाभ्यः (ablative plural)
रसायाः (genitive singular)
रसायै2 (genitive singular)
रसयोः (dual genitive)
रसानाम् (genitive plural)
रसायाम् (locative singular)
रसयोः (dual locative)
रसासु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *HrásaH, from Proto-Indo-Iranian *HrásaH, from Proto-Indo-European *h₁róseh₂. Cognate with Latin rōs, Lithuanian rasà.


बालक

bālaka (romanization)
बालकः (nominative singular)
बालकौ (dual nominative)
बालका1 (dual nominative)
बालकाः (nominative plural)
बालकासः1 (nominative plural)
बालक (singular vocative)
बालकौ (dual vocative)
बालका1 (dual vocative)
बालकाः (plural vocative)
बालकासः1 (plural vocative)
बालकम् (accusative singular)
बालकौ (accusative dual)
बालका1 (accusative dual)
बालकान् (accusative plural)
बालकेन (instrumental singular)
बालकाभ्याम् (dual instrumental)
बालकैः (instrumental plural)
बालकेभिः1 (instrumental plural)
बालकाय (dative singular)
बालकाभ्याम् (dative dual)
बालकेभ्यः (dative plural)
बालकात् (ablative singular)
बालकाभ्याम् (ablative dual)
बालकेभ्यः (ablative plural)
बालकस्य (genitive singular)
बालकयोः (dual genitive)
बालकानाम् (genitive plural)
बालके (locative singular)
बालकयोः (dual locative)
बालकेषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀩𑀸𑀮𑀅 (bālaa)

Paisaci Prakrit: 𑀧𑀸𑀴𑀓 (pāḷaka)

Pali: bālaka

→ Bengali: বালক (balok)

→ Gujarati: બાળક (bāḷka)

→ Hindi: बालक (bālak)

→ Marathi: बालक (bālak)

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਬਾਲਕ (bālak)

Shahmukhi script: بالَک (bālak)

→ Tamil: பாலகன் (pālakaṉ)

desc

⇒ Telugu: బాలకుండు (bālakuṇḍu), బాలకుడు (bālakuḍu)

From बाल (bāla) + -क (-ka, diminutive suffix).


अमर

amará (romanization)
अमरः (nominative singular)
अमरौ (dual nominative)
अमरा1 (dual nominative)
अमराः (nominative plural)
अमरासः1 (nominative plural)
अमर (singular vocative)
अमरौ (dual vocative)
अमरा1 (dual vocative)
अमराः (plural vocative)
अमरासः1 (plural vocative)
अमरम् (accusative singular)
अमरौ (accusative dual)
अमरा1 (accusative dual)
अमरान् (accusative plural)
अमरेण (instrumental singular)
अमराभ्याम् (dual instrumental)
अमरैः (instrumental plural)
अमरेभिः1 (instrumental plural)
अमराय (dative singular)
अमराभ्याम् (dative dual)
अमरेभ्यः (dative plural)
अमरात् (ablative singular)
अमराभ्याम् (ablative dual)
अमरेभ्यः (ablative plural)
अमरस्य (genitive singular)
अमरयोः (dual genitive)
अमराणाम् (genitive plural)
अमरे (locative singular)
अमरयोः (dual locative)
अमरेषु (locative plural)

→ Telugu: అమరుడు (amaruḍu)

→ Thai: อมร (à-mɔɔn)

→ Tocharian B: amārraşşe

Compound of अ- (a-, “un-”) + मर (mará, “death”).


काण्ड

sa-noun

kā́ṇḍa, kāṇḍá

kā́ṇḍa (romanization)
kāṇḍá (romanization)
काण्डः (nominative singular)
काण्डौ (dual nominative)
काण्डा1 (dual nominative)
काण्डाः (nominative plural)
काण्डासः1 (nominative plural)
काण्ड (singular vocative)
काण्डौ (dual vocative)
काण्डा1 (dual vocative)
काण्डाः (plural vocative)
काण्डासः1 (plural vocative)
काण्डम् (accusative singular)
काण्डौ (accusative dual)
काण्डा1 (accusative dual)
काण्डान् (accusative plural)
काण्डेन (instrumental singular)
काण्डाभ्याम् (dual instrumental)
काण्डैः (instrumental plural)
काण्डेभिः1 (instrumental plural)
काण्डाय (dative singular)
काण्डाभ्याम् (dative dual)
काण्डेभ्यः (dative plural)
काण्डात् (ablative singular)
काण्डाभ्याम् (ablative dual)
काण्डेभ्यः (ablative plural)
काण्डस्य (genitive singular)
काण्डयोः (dual genitive)
काण्डानाम् (genitive plural)
काण्डे (locative singular)
काण्डयोः (dual locative)
काण्डेषु (locative plural)
काण्डः (nominative singular)
काण्डौ (dual nominative)
काण्डा1 (dual nominative)
काण्डाः (nominative plural)
काण्डासः1 (nominative plural)
काण्ड (singular vocative)
काण्डौ (dual vocative)
काण्डा1 (dual vocative)
काण्डाः (plural vocative)
काण्डासः1 (plural vocative)
काण्डम् (accusative singular)
काण्डौ (accusative dual)
काण्डा1 (accusative dual)
काण्डान् (accusative plural)
काण्डेन (instrumental singular)
काण्डाभ्याम् (dual instrumental)
काण्डैः (instrumental plural)
काण्डेभिः1 (instrumental plural)
काण्डाय (dative singular)
काण्डाभ्याम् (dative dual)
काण्डेभ्यः (dative plural)
काण्डात् (ablative singular)
काण्डाभ्याम् (ablative dual)
काण्डेभ्यः (ablative plural)
काण्डस्य (genitive singular)
काण्डयोः (dual genitive)
काण्डानाम् (genitive plural)
काण्डे (locative singular)
काण्डयोः (dual locative)
काण्डेषु (locative plural)
काण्डम् (nominative singular)
काण्डे (dual nominative)
काण्डानि (nominative plural)
काण्डा1 (nominative plural)
काण्ड (singular vocative)
काण्डे (dual vocative)
काण्डानि (plural vocative)
काण्डा1 (plural vocative)
काण्डम् (accusative singular)
काण्डे (accusative dual)
काण्डानि (accusative plural)
काण्डा1 (accusative plural)
काण्डेन (instrumental singular)
काण्डाभ्याम् (dual instrumental)
काण्डैः (instrumental plural)
काण्डेभिः1 (instrumental plural)
काण्डाय (dative singular)
काण्डाभ्याम् (dative dual)
काण्डेभ्यः (dative plural)
काण्डात् (ablative singular)
काण्डाभ्याम् (ablative dual)
काण्डेभ्यः (ablative plural)
काण्डस्य (genitive singular)
काण्डयोः (dual genitive)
काण्डानाम् (genitive plural)
काण्डे (locative singular)
काण्डयोः (dual locative)
काण्डेषु (locative plural)
काण्डम् (nominative singular)
काण्डे (dual nominative)
काण्डानि (nominative plural)
काण्डा1 (nominative plural)
काण्ड (singular vocative)
काण्डे (dual vocative)
काण्डानि (plural vocative)
काण्डा1 (plural vocative)
काण्डम् (accusative singular)
काण्डे (accusative dual)
काण्डानि (accusative plural)
काण्डा1 (accusative plural)
काण्डेन (instrumental singular)
काण्डाभ्याम् (dual instrumental)
काण्डैः (instrumental plural)
काण्डेभिः1 (instrumental plural)
काण्डाय (dative singular)
काण्डाभ्याम् (dative dual)
काण्डेभ्यः (dative plural)
काण्डात् (ablative singular)
काण्डाभ्याम् (ablative dual)
काण्डेभ्यः (ablative plural)
काण्डस्य (genitive singular)
काण्डयोः (dual genitive)
काण्डानाम् (genitive plural)
काण्डे (locative singular)
काण्डयोः (dual locative)
काण्डेषु (locative plural)

Dardic:

Burushaski: kāˋ'n

Dameli: kā̆n

Gawar-Bati: کانڈ (kāṇḍ), کاݨ (kāṇ)

Kashmiri: kā̃ḍ

Devanagari script: काँड्

Arabic script: کانڈ

Sharada script: 𑆑𑆳𑆀𑆝𑇀

Khowar: کن (kan)

Pashayi:

Northeast Pashayi: kōṇ, kō̃

Northwest Pashayi: kāṇḍ, kāṇ

Southeast Pashayi: kā̃ṛ, kā̃ṛī

Phalura: کوݨ (kōṇ)

Shina: کون (kōn)

→ Domaaki: kōn

Savi: kā̃ṛa

Shumashti: kō̃ṛ, kō̃

Torwali: کن (kan)

Pali: kaṇḍa

Prakrit: 𑀓𑀁𑀟 (kaṃḍa), 𑀓𑀁𑀟𑀬 (kaṃḍaya)

Central:

Hindustani: kā̃ṛī, kaṇḍā

desc

Hindi: काँड़ी, कंडा

Hindi: काँड़ी, कंडा

Urdu: کاں٘ڑِی, کَنڈا

Urdu: کاں٘ڑِی, کَنڈا

Eastern:

Assamese: কাঁড় (kãr)

⇒ Assamese: কঁড়িয়া (kõria), কঁৰিয়া (kõria)

Bengali: কাঁড় (kãṛ), কাঁড়া (kãṛa), কেঁড়িয়া (kẽṛiẏa)

Bihari: काँड़ा (kā̃ṛā)

Bihari: काँड़ा (kā̃ṛā)

Bhojpuri: कंडा (kaṇḍā)

Maithili: काँड़ (kā̃ṛ), काँड़ी (kā̃ṛī)

Maithili: काँड़ (kā̃ṛ), काँड़ी (kā̃ṛī)

Odia: କାଣ୍ଡ (kāṇḍa), କାଁଡ଼ (kā̃ṛa)

Odia: କାଣ୍ଡ (kāṇḍa), କାଁଡ଼ (kā̃ṛa)

Northern:

Western Pahari:

Bhadrawahi: कान् (kān)

Jaunsari: काँड् (kā̃ḍ)

Eastern Pahari:

Nepali: काँड (kā̃ḍ), काँडो (kā̃ḍo)

Nepali: काँड (kā̃ḍ), काँडो (kā̃ḍo)

Northwestern:

Punjabi: kānnā, kānī

Gurmukhi script: ਕਾੱਨਾ, ਕਾਨੀ

Shahmukhi script: کانّا, کانِی

Sindhi: kānu, kāno, kānī

Arabic script: ڪانُ, ڪانو, ڪانِي

Devanagari script: कानु, कानो, कानी

Southern:

Marathi: कांड (kāṇḍa), कांडें (kāṇḍẽ), कांडी (kāṇḍī)

Sinhalese: කඩය (kaḍaya)

Western:

Gujarati: કાંડ (kā̃ḍ), કાંડું (kā̃ḍũ), કાંડી (kā̃ḍī)

→ Hindustani:

Hindi: काण्ड

Urdu: کانڈ

→ Sinhalese: කාණ්ඩය (kāṇḍaya)

→ Tamil: காண்டம் (kāṇṭam)

→ Tamil: காண்டம் (kāṇṭam)

→ Proto-Nuristani:

Northern Nuristani:

Kamkata-viri: kåṇ

Kamviri: źarë́

Kativiri: zërë́

Prasuni: kə̃

Southern Nuristani:

Ashkun: kaṇ

Tregami: źó

Waigali: kāṇ, kŕä̃

Of unclear origin; the wide range of meanings, all which appear to be etymologically related, make tracing the original sense and further origins difficult, and consequently have resulted in a diverse set of viable explanations, both Indo-European (particularly with the word's Vedic attestation) and substrate. Such theories include a derivation from a Proto-Indo-European *kolndo- and connection to Ancient Greek κόνδῠλος (kóndŭlos, “knuckle, knot”), which is phonetically problematic and implicitly rejected by Beekes (who considers the Greek to derive from Pre-Greek), while others include a Prakritic formation from कृत् (kṛt, “to cut”).
Mayrhofer appears to tentatively favor a borrowing from Dravidian, taking the original sense as "segment of bamboo or sugar cane", whence the other senses; compare Tamil கணு (kaṇu, “joint of a bamboo cane, node”).

cog

a joint of the stalk of a cane or bamboo

department of knowledge, subject (AV., TS., ŚBr., R.)

multitude, abundance, quantity (Pāṇ., Kāś., Vcar.)


अध्याय

adhyāya (romanization)
अध्यायः (nominative singular)
अध्यायौ (dual nominative)
अध्यायाः (nominative plural)
अध्याय (singular vocative)
अध्यायौ (dual vocative)
अध्यायाः (plural vocative)
अध्यायम् (accusative singular)
अध्यायौ (accusative dual)
अध्यायान् (accusative plural)
अध्यायेन (instrumental singular)
अध्यायाभ्याम् (dual instrumental)
अध्यायैः (instrumental plural)
अध्यायाय (dative singular)
अध्यायाभ्याम् (dative dual)
अध्यायेभ्यः (dative plural)
अध्यायात् (ablative singular)
अध्यायाभ्याम् (ablative dual)
अध्यायेभ्यः (ablative plural)
अध्यायस्य (genitive singular)
अध्याययोः (dual genitive)
अध्यायानाम् (genitive plural)
अध्याये (locative singular)
अध्याययोः (dual locative)
अध्यायेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अध्याय

अध्यायाभ्याम्

अध्यायाभ्याम्

अध्यायाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अध्यायाभ्याम्

अध्यायाभ्याम्

अध्यायाभ्याम्

Pali: ajjhāya

→ Hindi: अध्याय (adhyāy)

→ Tamil: அத்தியாயம் (attiyāyam)

/ɐd̪ʱˈjɑː.jɐ/


खिल

khila (romanization)
खिलः (nominative singular)
खिलौ (dual nominative)
खिला1 (dual nominative)
खिलाः (nominative plural)
खिलासः1 (nominative plural)
खिल (singular vocative)
खिलौ (dual vocative)
खिला1 (dual vocative)
खिलाः (plural vocative)
खिलासः1 (plural vocative)
खिलम् (accusative singular)
खिलौ (accusative dual)
खिला1 (accusative dual)
खिलान् (accusative plural)
खिलेन (instrumental singular)
खिलाभ्याम् (dual instrumental)
खिलैः (instrumental plural)
खिलेभिः1 (instrumental plural)
खिलाय (dative singular)
खिलाभ्याम् (dative dual)
खिलेभ्यः (dative plural)
खिलात् (ablative singular)
खिलाभ्याम् (ablative dual)
खिलेभ्यः (ablative plural)
खिलस्य (genitive singular)
खिलयोः (dual genitive)
खिलानाम् (genitive plural)
खिले (locative singular)
खिलयोः (dual locative)
खिलेषु (locative plural)
खिलम् (nominative singular)
खिले (dual nominative)
खिलानि (nominative plural)
खिला1 (nominative plural)
खिल (singular vocative)
खिले (dual vocative)
खिलानि (plural vocative)
खिला1 (plural vocative)
खिलम् (accusative singular)
खिले (accusative dual)
खिलानि (accusative plural)
खिला1 (accusative plural)
खिलेन (instrumental singular)
खिलाभ्याम् (dual instrumental)
खिलैः (instrumental plural)
खिलेभिः1 (instrumental plural)
खिलाय (dative singular)
खिलाभ्याम् (dative dual)
खिलेभ्यः (dative plural)
खिलात् (ablative singular)
खिलाभ्याम् (ablative dual)
खिलेभ्यः (ablative plural)
खिलस्य (genitive singular)
खिलयोः (dual genitive)
खिलानाम् (genitive plural)
खिले (locative singular)
खिलयोः (dual locative)
खिलेषु (locative plural)

(mathematics) an insolvable problem (Gol.)

an epithet of Vishnu or Shiva equivalent to वेधस् (L.)


ईशान

sa-noun

ईशान • (ī́śāna or īśāná) stem, m

ī́śāna (romanization)
īśāná (romanization)
ईशानः (nominative singular)
ईशानौ (dual nominative)
ईशाना1 (dual nominative)
ईशानाः (nominative plural)
ईशानासः1 (nominative plural)
ईशान (singular vocative)
ईशानौ (dual vocative)
ईशाना1 (dual vocative)
ईशानाः (plural vocative)
ईशानासः1 (plural vocative)
ईशानम् (accusative singular)
ईशानौ (accusative dual)
ईशाना1 (accusative dual)
ईशानान् (accusative plural)
ईशानेन (instrumental singular)
ईशानाभ्याम् (dual instrumental)
ईशानैः (instrumental plural)
ईशानेभिः1 (instrumental plural)
ईशानाय (dative singular)
ईशानाभ्याम् (dative dual)
ईशानेभ्यः (dative plural)
ईशानात् (ablative singular)
ईशानाभ्याम् (ablative dual)
ईशानेभ्यः (ablative plural)
ईशानस्य (genitive singular)
ईशानयोः (dual genitive)
ईशानानाम् (genitive plural)
ईशाने (locative singular)
ईशानयोः (dual locative)
ईशानेषु (locative plural)
ईशानः (nominative singular)
ईशानौ (dual nominative)
ईशाना1 (dual nominative)
ईशानाः (nominative plural)
ईशानासः1 (nominative plural)
ईशान (singular vocative)
ईशानौ (dual vocative)
ईशाना1 (dual vocative)
ईशानाः (plural vocative)
ईशानासः1 (plural vocative)
ईशानम् (accusative singular)
ईशानौ (accusative dual)
ईशाना1 (accusative dual)
ईशानान् (accusative plural)
ईशानेन (instrumental singular)
ईशानाभ्याम् (dual instrumental)
ईशानैः (instrumental plural)
ईशानेभिः1 (instrumental plural)
ईशानाय (dative singular)
ईशानाभ्याम् (dative dual)
ईशानेभ्यः (dative plural)
ईशानात् (ablative singular)
ईशानाभ्याम् (ablative dual)
ईशानेभ्यः (ablative plural)
ईशानस्य (genitive singular)
ईशानयोः (dual genitive)
ईशानानाम् (genitive plural)
ईशाने (locative singular)
ईशानयोः (dual locative)
ईशानेषु (locative plural)

/iːˈɕɑː.n̪ɐ/

/iː.ɕɑ́ː.nɐ/

/iːˈɕɑː.n̪ɐ/

From the middle participle of ईष्टे (ī́ṣṭe).

ruler, lord (AV., VS., ŚBr., MBh., Kum., etc.)

northeast (the direction of Rudra-Shiva)


ईशान

īśāna (romanization)
ईशानम् (nominative singular)
ईशाने (dual nominative)
ईशानानि (nominative plural)
ईशान (singular vocative)
ईशाने (dual vocative)
ईशानानि (plural vocative)
ईशानम् (accusative singular)
ईशाने (accusative dual)
ईशानानि (accusative plural)
ईशानेन (instrumental singular)
ईशानाभ्याम् (dual instrumental)
ईशानैः (instrumental plural)
ईशानाय (dative singular)
ईशानाभ्याम् (dative dual)
ईशानेभ्यः (dative plural)
ईशानात् (ablative singular)
ईशानाभ्याम् (ablative dual)
ईशानेभ्यः (ablative plural)
ईशानस्य (genitive singular)
ईशानयोः (dual genitive)
ईशानानाम् (genitive plural)
ईशाने (locative singular)
ईशानयोः (dual locative)
ईशानेषु (locative plural)

/iːˈɕɑː.n̪ɐ/

/iː.ɕɑ́ː.nɐ/

/iːˈɕɑː.n̪ɐ/


महादव

mahādeva (romanization)
महादवः (nominative singular)
महादवौ (dual nominative)
महादवाः (nominative plural)
महादव (singular vocative)
महादवौ (dual vocative)
महादवाः (plural vocative)
महादवम् (accusative singular)
महादवौ (accusative dual)
महादवान् (accusative plural)
महादवेन (instrumental singular)
महादवाभ्याम् (dual instrumental)
महादवैः (instrumental plural)
महादवाय (dative singular)
महादवाभ्याम् (dative dual)
महादवेभ्यः (dative plural)
महादवात् (ablative singular)
महादवाभ्याम् (ablative dual)
महादवेभ्यः (ablative plural)
महादवस्य (genitive singular)
महादवयोः (dual genitive)
महादवानाम् (genitive plural)
महादवे (locative singular)
महादवयोः (dual locative)
महादवेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of महादव

महादवाभ्याम्

महादवाभ्याम्

महादवाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

महादवाभ्याम्

महादवाभ्याम्

महादवाभ्याम्

as an epithet of Rudra-Shiva or one of his attendants (AV., etc.)

as a name of one of the avatars of Rudra-Shiva (Pur.)

as an epithet of Vishnu (MBh., Hariv., RātmatUp.)


ब्रह्म

brahma (romanization)
ब्रह्मः (nominative singular)
ब्रह्मौ (dual nominative)
ब्रह्मा1 (dual nominative)
ब्रह्माः (nominative plural)
ब्रह्मासः1 (nominative plural)
ब्रह्म (singular vocative)
ब्रह्मौ (dual vocative)
ब्रह्मा1 (dual vocative)
ब्रह्माः (plural vocative)
ब्रह्मासः1 (plural vocative)
ब्रह्मम् (accusative singular)
ब्रह्मौ (accusative dual)
ब्रह्मा1 (accusative dual)
ब्रह्मान् (accusative plural)
ब्रह्मेण (instrumental singular)
ब्रह्माभ्याम् (dual instrumental)
ब्रह्मैः (instrumental plural)
ब्रह्मेभिः1 (instrumental plural)
ब्रह्माय (dative singular)
ब्रह्माभ्याम् (dative dual)
ब्रह्मेभ्यः (dative plural)
ब्रह्मात् (ablative singular)
ब्रह्माभ्याम् (ablative dual)
ब्रह्मेभ्यः (ablative plural)
ब्रह्मस्य (genitive singular)
ब्रह्मयोः (dual genitive)
ब्रह्माणाम् (genitive plural)
ब्रह्मे (locative singular)
ब्रह्मयोः (dual locative)
ब्रह्मेषु (locative plural)


आथर्वण

ātharvaṇa (romanization)
आथर्वणः (nominative singular)
आथर्वणौ (dual nominative)
आथर्वणाः (nominative plural)
आथर्वण (singular vocative)
आथर्वणौ (dual vocative)
आथर्वणाः (plural vocative)
आथर्वणम् (accusative singular)
आथर्वणौ (accusative dual)
आथर्वणान् (accusative plural)
आथर्वणेन (instrumental singular)
आथर्वणाभ्याम् (dual instrumental)
आथर्वणैः (instrumental plural)
आथर्वणाय (dative singular)
आथर्वणाभ्याम् (dative dual)
आथर्वणेभ्यः (dative plural)
आथर्वणात् (ablative singular)
आथर्वणाभ्याम् (ablative dual)
आथर्वणेभ्यः (ablative plural)
आथर्वणस्य (genitive singular)
आथर्वणयोः (dual genitive)
आथर्वणानाम् (genitive plural)
आथर्वणे (locative singular)
आथर्वणयोः (dual locative)
आथर्वणेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of आथर्वण

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

a descendant of Atharvan (RV., AV., TS., etc.)

an Atharvan priest, a priest who performs the rites described in the Atharvaveda (MBh.)

name of a text belonging to the Atharvaveda


आथर्वण

ātharvaṇa (romanization)
आथर्वणम् (nominative singular)
आथर्वणे (dual nominative)
आथर्वणानि (nominative plural)
आथर्वण (singular vocative)
आथर्वणे (dual vocative)
आथर्वणानि (plural vocative)
आथर्वणम् (accusative singular)
आथर्वणे (accusative dual)
आथर्वणानि (accusative plural)
आथर्वणेन (instrumental singular)
आथर्वणाभ्याम् (dual instrumental)
आथर्वणैः (instrumental plural)
आथर्वणाय (dative singular)
आथर्वणाभ्याम् (dative dual)
आथर्वणेभ्यः (dative plural)
आथर्वणात् (ablative singular)
आथर्वणाभ्याम् (ablative dual)
आथर्वणेभ्यः (ablative plural)
आथर्वणस्य (genitive singular)
आथर्वणयोः (dual genitive)
आथर्वणानाम् (genitive plural)
आथर्वणे (locative singular)
आथर्वणयोः (dual locative)
आथर्वणेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">आथर्वण</i>

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

आथर्वणाभ्याम्

the room at which a sacrificer is informed of the completion of sacrificial rites by the officiating priest (L.)


अथर्वाङ्गिरस

atharvāṅgirasa (romanization)
अथर्वाङ्गिरसम् (nominative singular)
अथर्वाङ्गिरसे (dual nominative)
अथर्वाङ्गिरसानि (nominative plural)
अथर्वाङ्गिरसा1 (nominative plural)
अथर्वाङ्गिरस (singular vocative)
अथर्वाङ्गिरसे (dual vocative)
अथर्वाङ्गिरसानि (plural vocative)
अथर्वाङ्गिरसा1 (plural vocative)
अथर्वाङ्गिरसम् (accusative singular)
अथर्वाङ्गिरसे (accusative dual)
अथर्वाङ्गिरसानि (accusative plural)
अथर्वाङ्गिरसा1 (accusative plural)
अथर्वाङ्गिरसेन (instrumental singular)
अथर्वाङ्गिरसाभ्याम् (dual instrumental)
अथर्वाङ्गिरसैः (instrumental plural)
अथर्वाङ्गिरसेभिः1 (instrumental plural)
अथर्वाङ्गिरसाय (dative singular)
अथर्वाङ्गिरसाभ्याम् (dative dual)
अथर्वाङ्गिरसेभ्यः (dative plural)
अथर्वाङ्गिरसात् (ablative singular)
अथर्वाङ्गिरसाभ्याम् (ablative dual)
अथर्वाङ्गिरसेभ्यः (ablative plural)
अथर्वाङ्गिरसस्य (genitive singular)
अथर्वाङ्गिरसयोः (dual genitive)
अथर्वाङ्गिरसानाम् (genitive plural)
अथर्वाङ्गिरसे (locative singular)
अथर्वाङ्गिरसयोः (dual locative)
अथर्वाङ्गिरसेषु (locative plural)

/ɐ́.tʰɐɾ.ʋɑːŋ.ɡi.ɾɐ.sɐ/

/ɐ.t̪ʰɐɾˈʋɑːŋ.ɡi.ɾɐ.s̪ɐ/

Compound of अथर्वा (átharvā) + अङ्गिरस (aṅgirasa)


भेषज

bheṣajá (romanization)
भेषजम् (nominative singular)
भेषजे (dual nominative)
भेषजानि (nominative plural)
भेषजा1 (nominative plural)
भेषज (singular vocative)
भेषजे (dual vocative)
भेषजानि (plural vocative)
भेषजा1 (plural vocative)
भेषजम् (accusative singular)
भेषजे (accusative dual)
भेषजानि (accusative plural)
भेषजा1 (accusative plural)
भेषजेन (instrumental singular)
भेषजाभ्याम् (dual instrumental)
भेषजैः (instrumental plural)
भेषजेभिः1 (instrumental plural)
भेषजाय (dative singular)
भेषजाभ्याम् (dative dual)
भेषजेभ्यः (dative plural)
भेषजात् (ablative singular)
भेषजाभ्याम् (ablative dual)
भेषजेभ्यः (ablative plural)
भेषजस्य (genitive singular)
भेषजयोः (dual genitive)
भेषजानाम् (genitive plural)
भेषजे (locative singular)
भेषजयोः (dual locative)
भेषजेषु (locative plural)

/bʱɐj.ʂɐ.d͡ʑɐ́/

/ˈbʱeː.ʂɐ.d͡ʑɐ/

From Proto-Indo-Iranian *bʰayšaȷ́ás (“healing, curative”). Cognate with Avestan 𐬠𐬀𐬉𐬱𐬀𐬰𐬀 (baēšaza, “curative”).

inh

त्वादत्तेभी रुद्र शंतमेभिः शतं हिमा अशीय भेषजेभिः ।
व्यस्मद्द्वेषो वितरं व्यंहो व्यमीवाश्चातयस्वा विषूचीः ॥
tvādattebhī rudra śaṃtamebhiḥ śataṃ himā aśīya bheṣajebhiḥ.

With the most beneficent medicines which thou givest, Rudra, may I attain a hundred winters.
Far from us banish enmity and hatred, and to all quarters maladies and trouble.

vyasmaddveṣo vitaraṃ vyaṃho vyamīvāścātayasvā viṣūcīḥ.

healing magic, particularly from the Atharvaveda (ŚrS.)


यातु

yātú (romanization)
यातुः (nominative singular)
यातू (dual nominative)
यातवः (nominative plural)
यातो (singular vocative)
यातू (dual vocative)
यातवः (plural vocative)
यातुम् (accusative singular)
यातू (accusative dual)
यातून् (accusative plural)
यातुना (instrumental singular)
यात्वा1 (instrumental singular)
यातुभ्याम् (dual instrumental)
यातुभिः (instrumental plural)
यातवे (dative singular)
यात्वे1 (dative singular)
यातुभ्याम् (dative dual)
यातुभ्यः (dative plural)
यातोः (ablative singular)
यात्वः1 (ablative singular)
यातुभ्याम् (ablative dual)
यातुभ्यः (ablative plural)
यातोः (genitive singular)
यात्वः1 (genitive singular)
यात्वोः (dual genitive)
यातूनाम् (genitive plural)
यातौ (locative singular)
यात्वोः (dual locative)
यातुषु (locative plural)

From Proto-Indo-Iranian *yaHtúš (“magic, witchcraft, sorcery”), from *yeh₁-tú-s (“sorcery”) from Proto-Indo-European *yeh₁- (“to do, make, act vigorously”). Cognate with Avestan 𐬫𐬁𐬙𐬎 (yātu), Old Persian [script needed] (yātu) (whence Persian جادو (jâdu, “magic”)).

नाहं यातुं सहसा न द्वयेन ऋतं सपाम्यरुषस्य वृष्णः ॥

I use no sorcery with might or falsehood; the sacred Law of the Red Steer I follow.

nāhaṃ yātuṃ sahasā na dvayena ṛtaṃ sapāmyaruṣasya vṛṣṇaḥ.


बह्वृच

bahvṛca (romanization)
बह्वृचः (nominative singular)
बह्वृचौ (dual nominative)
बह्वृचाः (nominative plural)
बह्वृच (singular vocative)
बह्वृचौ (dual vocative)
बह्वृचाः (plural vocative)
बह्वृचम् (accusative singular)
बह्वृचौ (accusative dual)
बह्वृचान् (accusative plural)
बह्वृचेन (instrumental singular)
बह्वृचाभ्याम् (dual instrumental)
बह्वृचैः (instrumental plural)
बह्वृचाय (dative singular)
बह्वृचाभ्याम् (dative dual)
बह्वृचेभ्यः (dative plural)
बह्वृचात् (ablative singular)
बह्वृचाभ्याम् (ablative dual)
बह्वृचेभ्यः (ablative plural)
बह्वृचस्य (genitive singular)
बह्वृचयोः (dual genitive)
बह्वृचानाम् (genitive plural)
बह्वृचे (locative singular)
बह्वृचयोः (dual locative)
बह्वृचेषु (locative plural)
बह्वृची (nominative singular)
बह्वृच्यौ (dual nominative)
बह्वृच्यः (nominative plural)
बह्वृचि (singular vocative)
बह्वृच्यौ (dual vocative)
बह्वृच्यः (plural vocative)
बह्वृचीम् (accusative singular)
बह्वृच्यौ (accusative dual)
बह्वृचीः (accusative plural)
बह्वृच्या (instrumental singular)
बह्वृचीभ्याम् (dual instrumental)
बह्वृचीभिः (instrumental plural)
बह्वृच्यै (dative singular)
बह्वृचीभ्याम् (dative dual)
बह्वृचीभ्यः (dative plural)
बह्वृच्याः (ablative singular)
बह्वृचीभ्याम् (ablative dual)
बह्वृचीभ्यः (ablative plural)
बह्वृच्याः (genitive singular)
बह्वृच्योः (dual genitive)
बह्वृचीनाम् (genitive plural)
बह्वृच्याम् (locative singular)
बह्वृच्योः (dual locative)
बह्वृचीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of बह्वृच

बह्वृचाभ्याम्

बह्वृचाभ्याम्

बह्वृचाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

बह्वृचाभ्याम्

बह्वृचाभ्याम्

बह्वृचाभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of बह्वृच

बह्वृचीभ्याम्

बह्वृचीभ्याम्

बह्वृचीभ्याम्

sa-decl-noun/cell

बह्वृचीभ्याम्

बह्वृचीभ्याम्

बह्वृचीभ्याम्

a person knowledgeable of the Rigveda, a priest of the Rigveda, a hotṛ priest (Br., etc.)


सवन

savana (romanization)
सवनम् (nominative singular)
सवने (dual nominative)
सवनानि (nominative plural)
सवन (singular vocative)
सवने (dual vocative)
सवनानि (plural vocative)
सवनम् (accusative singular)
सवने (accusative dual)
सवनानि (accusative plural)
सवनेन (instrumental singular)
सवनाभ्याम् (dual instrumental)
सवनैः (instrumental plural)
सवनाय (dative singular)
सवनाभ्याम् (dative dual)
सवनेभ्यः (dative plural)
सवनात् (ablative singular)
सवनाभ्याम् (ablative dual)
सवनेभ्यः (ablative plural)
सवनस्य (genitive singular)
सवनयोः (dual genitive)
सवनानाम् (genitive plural)
सवने (locative singular)
सवनयोः (dual locative)
सवनेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">सवन</i>

ritual pressing of soma juice (RV., etc.)

(in the plural) the three periods of day (at which soma pressing is preformed) (Gaut., Mn., BhP.)

ritual bathing, ablution (preformed at the three periods of the day) (Kir.)


विधान

vidhāna (romanization)
विधानम् (nominative singular)
विधाने (dual nominative)
विधानानि (nominative plural)
विधाना1 (nominative plural)
विधान (singular vocative)
विधाने (dual vocative)
विधानानि (plural vocative)
विधाना1 (plural vocative)
विधानम् (accusative singular)
विधाने (accusative dual)
विधानानि (accusative plural)
विधाना1 (accusative plural)
विधानेन (instrumental singular)
विधानाभ्याम् (dual instrumental)
विधानैः (instrumental plural)
विधानेभिः1 (instrumental plural)
विधानाय (dative singular)
विधानाभ्याम् (dative dual)
विधानेभ्यः (dative plural)
विधानात् (ablative singular)
विधानाभ्याम् (ablative dual)
विधानेभ्यः (ablative plural)
विधानस्य (genitive singular)
विधानयोः (dual genitive)
विधानानाम् (genitive plural)
विधाने (locative singular)
विधानयोः (dual locative)
विधानेषु (locative plural)

/ʋiˈd̪ʱɑː.n̪ɐ/

Compound of वि- (vi-) + धान (dhāna, “holding”)

com+

performance, execution, action (Mn., MBh., etc.)

(grammar) affixing, taking an affix (W.)


पुरोहित

puróhita (romanization)
पुरोहितः (nominative singular)
पुरोहितौ (dual nominative)
पुरोहिता1 (dual nominative)
पुरोहिताः (nominative plural)
पुरोहितासः1 (nominative plural)
पुरोहित (singular vocative)
पुरोहितौ (dual vocative)
पुरोहिता1 (dual vocative)
पुरोहिताः (plural vocative)
पुरोहितासः1 (plural vocative)
पुरोहितम् (accusative singular)
पुरोहितौ (accusative dual)
पुरोहिता1 (accusative dual)
पुरोहितान् (accusative plural)
पुरोहितेन (instrumental singular)
पुरोहिताभ्याम् (dual instrumental)
पुरोहितैः (instrumental plural)
पुरोहितेभिः1 (instrumental plural)
पुरोहिताय (dative singular)
पुरोहिताभ्याम् (dative dual)
पुरोहितेभ्यः (dative plural)
पुरोहितात् (ablative singular)
पुरोहिताभ्याम् (ablative dual)
पुरोहितेभ्यः (ablative plural)
पुरोहितस्य (genitive singular)
पुरोहितयोः (dual genitive)
पुरोहितानाम् (genitive plural)
पुरोहिते (locative singular)
पुरोहितयोः (dual locative)
पुरोहितेषु (locative plural)

Telugu: పురోహితుడు (purōhituḍu)

Compound of पुरस् (purás, “before”) + हित (hitá, “sent”), from past passive participle of हिनोति (hinóti) (root हि (hi)), from Proto-Indo-European *ǵʰey- (as Proto-Germanic *gaidō, whence English goad etc.).

अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म्।
होता॑रं रत्न॒धात॑मम्॥
agnímīḷe puróhitaṃ yajñásya devámṛtvíjam.

I glorify Agni, the high priest of the sacrifice, the divine, the ministrant, who presents the oblation to the gods, and is the possessor of great wealth.


ब्रह्मवेद

brahmaveda (romanization)
ब्रह्मवेदः (nominative singular)
ब्रह्मवेदौ (dual nominative)
ब्रह्मवेदाः (nominative plural)
ब्रह्मवेद (singular vocative)
ब्रह्मवेदौ (dual vocative)
ब्रह्मवेदाः (plural vocative)
ब्रह्मवेदम् (accusative singular)
ब्रह्मवेदौ (accusative dual)
ब्रह्मवेदान् (accusative plural)
ब्रह्मवेदेन (instrumental singular)
ब्रह्मवेदाभ्याम् (dual instrumental)
ब्रह्मवेदैः (instrumental plural)
ब्रह्मवेदाय (dative singular)
ब्रह्मवेदाभ्याम् (dative dual)
ब्रह्मवेदेभ्यः (dative plural)
ब्रह्मवेदात् (ablative singular)
ब्रह्मवेदाभ्याम् (ablative dual)
ब्रह्मवेदेभ्यः (ablative plural)
ब्रह्मवेदस्य (genitive singular)
ब्रह्मवेदयोः (dual genitive)
ब्रह्मवेदानाम् (genitive plural)
ब्रह्मवेदे (locative singular)
ब्रह्मवेदयोः (dual locative)
ब्रह्मवेदेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of ब्रह्मवेद

ब्रह्मवेदान्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदेभ्यः

ब्रह्मवेदात्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदेभ्यः

ब्रह्मवेदस्य

ब्रह्मवेदयोः

ब्रह्मवेदानाम्

ब्रह्मवेदयोः

ब्रह्मवेदेषु

sa-decl-noun/cell

ब्रह्मवेदस्य

ब्रह्मवेदान्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदेभ्यः

ब्रह्मवेदात्

ब्रह्मवेदाभ्याम्

ब्रह्मवेदेभ्यः

ब्रह्मवेदस्य

ब्रह्मवेदयोः

ब्रह्मवेदानाम्

ब्रह्मवेदयोः

ब्रह्मवेदेषु

Tamil: பிரம்மவேதம் (pirammavētam)

Atharvaveda (AV., Anukr., ŚāṅkhGṛ., etc.)


ब्रह्मविद्या

brahmavidyā (romanization)
ब्रह्मविद्या (nominative singular)
ब्रह्मविद्ये (dual nominative)
ब्रह्मविद्याः (nominative plural)
ब्रह्मविद्ये (singular vocative)
ब्रह्मविद्ये (dual vocative)
ब्रह्मविद्याः (plural vocative)
ब्रह्मविद्याम् (accusative singular)
ब्रह्मविद्ये (accusative dual)
ब्रह्मविद्याः (accusative plural)
ब्रह्मविद्यया (instrumental singular)
ब्रह्मविद्याभ्याम् (dual instrumental)
ब्रह्मविद्याभिः (instrumental plural)
ब्रह्मविद्यायै (dative singular)
ब्रह्मविद्याभ्याम् (dative dual)
ब्रह्मविद्याभ्यः (dative plural)
ब्रह्मविद्यायाः (ablative singular)
ब्रह्मविद्याभ्याम् (ablative dual)
ब्रह्मविद्याभ्यः (ablative plural)
ब्रह्मविद्यायाः (genitive singular)
ब्रह्मविद्ययोः (dual genitive)
ब्रह्मविद्यानाम् (genitive plural)
ब्रह्मविद्यायाम् (locative singular)
ब्रह्मविद्ययोः (dual locative)
ब्रह्मविद्यासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of ब्रह्मविद्या

ब्रह्मविद्या

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्याम्

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्यया

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभिः

ब्रह्मविद्यायै

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभ्यः

ब्रह्मविद्यायाः

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभ्यः

ब्रह्मविद्यायाः

ब्रह्मविद्ययोः

ब्रह्मविद्यानाम्

ब्रह्मविद्यायाम्

ब्रह्मविद्ययोः

ब्रह्मविद्यासु

sa-decl-noun/cell

ब्रह्मविद्या

ब्रह्मविद्यायाः

ब्रह्मविद्या

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्याम्

ब्रह्मविद्ये

ब्रह्मविद्याः

ब्रह्मविद्यया

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभिः

ब्रह्मविद्यायै

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभ्यः

ब्रह्मविद्यायाः

ब्रह्मविद्याभ्याम्

ब्रह्मविद्याभ्यः

ब्रह्मविद्यायाः

ब्रह्मविद्ययोः

ब्रह्मविद्यानाम्

ब्रह्मविद्यायाम्

ब्रह्मविद्ययोः

ब्रह्मविद्यासु

knowledge of Brahman, the all-spirit, sacred knowledge (ŚBr., etc.)


तक्मन्

takmán (romanization)
तक्मा (nominative singular)
तक्मानौ (dual nominative)
तक्माना1 (dual nominative)
तक्मानः (nominative plural)
तक्मन् (singular vocative)
तक्मानौ (dual vocative)
तक्माना1 (dual vocative)
तक्मानः (plural vocative)
तक्मानम् (accusative singular)
तक्मानौ (accusative dual)
तक्माना1 (accusative dual)
तक्मनः (accusative plural)
तक्मना (instrumental singular)
तक्मभ्याम् (dual instrumental)
तक्मभिः (instrumental plural)
तक्मने (dative singular)
तक्मभ्याम् (dative dual)
तक्मभ्यः (dative plural)
तक्मनः (ablative singular)
तक्मभ्याम् (ablative dual)
तक्मभ्यः (ablative plural)
तक्मनः (genitive singular)
तक्मनोः (dual genitive)
तक्मनाम् (genitive plural)
तक्मनि (locative singular)
तक्मन्1 (locative singular)
तक्मनोः (dual locative)
तक्मसु (locative plural)

From the root तञ्च् (tañc) + -मन् (-man).

sa-root

a disease or class of diseases characterized by skin eruptions (AV.)


विधि

vidhi (romanization)
विधिः (nominative singular)
विधी (dual nominative)
विधयः (nominative plural)
विधे (singular vocative)
विधी (dual vocative)
विधयः (plural vocative)
विधिम् (accusative singular)
विधी (accusative dual)
विधीन् (accusative plural)
विधिना (instrumental singular)
विध्या1 (instrumental singular)
विधिभ्याम् (dual instrumental)
विधिभिः (instrumental plural)
विधये (dative singular)
विधिभ्याम् (dative dual)
विधिभ्यः (dative plural)
विधेः (ablative singular)
विध्यः1 (ablative singular)
विधिभ्याम् (ablative dual)
विधिभ्यः (ablative plural)
विधेः (genitive singular)
विध्यः1 (genitive singular)
विध्योः (dual genitive)
विधीनाम् (genitive plural)
विधौ (locative singular)
विधा1 (locative singular)
विध्योः (dual locative)
विधिषु (locative plural)


विधि

vidhi (romanization)
विधिः (nominative singular)
विधी (dual nominative)
विधयः (nominative plural)
विधे (singular vocative)
विधी (dual vocative)
विधयः (plural vocative)
विधिम् (accusative singular)
विधी (accusative dual)
विधीन् (accusative plural)
विधिना (instrumental singular)
विधिभ्याम् (dual instrumental)
विधिभिः (instrumental plural)
विधये (dative singular)
विधिभ्याम् (dative dual)
विधिभ्यः (dative plural)
विधेः (ablative singular)
विधिभ्याम् (ablative dual)
विधिभ्यः (ablative plural)
विधेः (genitive singular)
विध्योः (dual genitive)
विधीनाम् (genitive plural)
विधौ (locative singular)
विध्योः (dual locative)
विधिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of विधि

Assamese: বিধি (bidhi)

Bengali: বিধি (bidhi)

Marathi: विधी (vidhī)

desc

→ Khmer: ពិធី (pi’tʰii), វិធិ (vithiʼ), វិធី (vithii)

→ Lao: ພິທີ (phi thī)

Odia: ବିଧି (bidhi)

Punjabi: ਬਿਧ (bidh)

Sindhi: وڌي

→ Tamil: விதி (viti)

→ Telugu: విధి (vidhi)

→ Thai: พิธี (pí-tii)

Possibly from the root विधा (vidhā, “to accomplish, bring about, achieve”).

a prescribed rite, act, or ceremony (Mn., Kālid., Pañcat.)

means, expedient (Hariv., Kāv., Pur., Hit.)

action, work, business, accomplishment (Yāñj., Śak., etc.)


সূর্য

सूर्य सूर्य#Sanskrit


अर्थवाद

arthavāda (romanization)
अर्थवादः (nominative singular)
अर्थवादौ (dual nominative)
अर्थवादाः (nominative plural)
अर्थवाद (singular vocative)
अर्थवादौ (dual vocative)
अर्थवादाः (plural vocative)
अर्थवादम् (accusative singular)
अर्थवादौ (accusative dual)
अर्थवादान् (accusative plural)
अर्थवादेन (instrumental singular)
अर्थवादाभ्याम् (dual instrumental)
अर्थवादैः (instrumental plural)
अर्थवादाय (dative singular)
अर्थवादाभ्याम् (dative dual)
अर्थवादेभ्यः (dative plural)
अर्थवादात् (ablative singular)
अर्थवादाभ्याम् (ablative dual)
अर्थवादेभ्यः (ablative plural)
अर्थवादस्य (genitive singular)
अर्थवादयोः (dual genitive)
अर्थवादानाम् (genitive plural)
अर्थवादे (locative singular)
अर्थवादयोः (dual locative)
अर्थवादेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अर्थवाद

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादेभ्यः

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादेभ्यः

अर्थवादानाम्

sa-decl-noun/cell

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादेभ्यः

अर्थवादाभ्याम्

अर्थवादेभ्यः

अर्थवादानाम्

explanation of the meaning of a precept (KātyŚr., Nyāyad., etc.)


ધર્મ

dhárma (romanization)
ધર્મઃ (nominative singular)
ધર્મૌ (dual nominative)
ધર્મા1 (dual nominative)
ધર્માઃ (nominative plural)
ધર્માસઃ1 (nominative plural)
ધર્મ (singular vocative)
ધર્મૌ (dual vocative)
ધર્મા1 (dual vocative)
ધર્માઃ (plural vocative)
ધર્માસઃ1 (plural vocative)
ધર્મમ્ (accusative singular)
ધર્મૌ (accusative dual)
ધર્મા1 (accusative dual)
ધર્માન્ (accusative plural)
ધર્મેણ (instrumental singular)
ધર્માભ્યામ્ (dual instrumental)
ધર્મૈઃ (instrumental plural)
ધર્મેભિઃ1 (instrumental plural)
ધર્માય (dative singular)
ધર્માભ્યામ્ (dative dual)
ધર્મેભ્યઃ (dative plural)
ધર્માત્ (ablative singular)
ધર્માભ્યામ્ (ablative dual)
ધર્મેભ્યઃ (ablative plural)
ધર્મસ્ય (genitive singular)
ધર્મયોઃ (dual genitive)
ધર્માણામ્ (genitive plural)
ધર્મે (locative singular)
ધર્મયોઃ (dual locative)
ધર્મેષુ (locative plural)


उपनिषद्

From उप- (upa-, “near, towards”) + नि (ní, “down”) + सद् (sad, “to sit”).

af

an esoteric or secret doctrine, mystical meaning, words of mystery

एवंविधं त्वां सकलात्मनामपि स्वात्मानमात्मात्मतया विचक्षते।
गुर्वर्कलब्ध्ओपनिषत्सुचक्षुषा ये ते तरन्तीव भवानृताम्बुधिम्॥
evaṃvidhaṃ tvāṃ sakalātmanāmapi svātmānamātmātmatayā vicakṣate.

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 10.14.24

Those who have received the clear vision of true knowledge from the sunlike spiritual master, can see you in this way, as the very soul of all souls, the supersoul of everyone’s own self. Thus understanding your original personality, they are able to cross over the ocean of illusory material existence.

gurvarkalabdhopaniṣatsucakṣuṣā ye te tarantīva bhavānṛtāmbudhim.

इत्यशेषसमाम्नायपुराण्ओपनिषद्रसः।
समुद्धृतः पूर्वजातैर्व्योमयानैर्महात्मभिः॥
ityaśeṣasamāmnāyapurāṇopaniṣadrasaḥ.
samuddhṛtaḥ pūrvajātairvyomayānairmahātmabhiḥ.

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 10.87.43

Thus the ancient saints who travel in the upper heavens distilled this nectarean and confidential essence of all the Vedas and Purāṇas.

true knowledge regarding the supreme spirit