साधारण

sādhāraṇa (romanization)
साधारणम् (nominative singular)
साधारणे (dual nominative)
साधारणानि (nominative plural)
साधारणा1 (nominative plural)
साधारण (singular vocative)
साधारणे (dual vocative)
साधारणानि (plural vocative)
साधारणा1 (plural vocative)
साधारणम् (accusative singular)
साधारणे (accusative dual)
साधारणानि (accusative plural)
साधारणा1 (accusative plural)
साधारणेन (instrumental singular)
साधारणाभ्याम् (dual instrumental)
साधारणैः (instrumental plural)
साधारणेभिः1 (instrumental plural)
साधारणाय (dative singular)
साधारणाभ्याम् (dative dual)
साधारणेभ्यः (dative plural)
साधारणात् (ablative singular)
साधारणाभ्याम् (ablative dual)
साधारणेभ्यः (ablative plural)
साधारणस्य (genitive singular)
साधारणयोः (dual genitive)
साधारणानाम् (genitive plural)
साधारणे (locative singular)
साधारणयोः (dual locative)
साधारणेषु (locative plural)

Hindi: साधारण (sādhāraṇ)

Khmer: សាធារណៈ (saathiərĕəʼnaʼ)

Lao: ສາທາລະນະ (sā thā la na)

Malay: sederhana (“simple”)

Indonesian: sederhana

Pali: sādhāraṇa

Tamil: சாதாரணம் (cātāraṇam)

Thai: สาธารณะ (sǎa-taa-rá-ná)

Urdu: سادھارن

Urdu: سادھارن

something in common, a league or alliance with (compound)

a common rule or one generally applicable

a generic property, a character common to all the individuals of a species or to all the species of a genus etc.


साध्य

sādhyá (romanization)
साध्यः (nominative singular)
साध्यौ (dual nominative)
साध्याः (nominative plural)
साध्य (singular vocative)
साध्यौ (dual vocative)
साध्याः (plural vocative)
साध्यम् (accusative singular)
साध्यौ (accusative dual)
साध्यान् (accusative plural)
साध्येन (instrumental singular)
साध्याभ्याम् (dual instrumental)
साध्यैः (instrumental plural)
साध्याय (dative singular)
साध्याभ्याम् (dative dual)
साध्येभ्यः (dative plural)
साध्यात् (ablative singular)
साध्याभ्याम् (ablative dual)
साध्येभ्यः (ablative plural)
साध्यस्य (genitive singular)
साध्ययोः (dual genitive)
साध्यानाम् (genitive plural)
साध्ये (locative singular)
साध्ययोः (dual locative)
साध्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of साध्य

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

/ˈs̪ɑːd̪ʱ.jɐ/

"they that are to be propitiated", i.e. Sādhyas, a class of celestial beings


साध्य

sādhyá (romanization)
साध्यम् (nominative singular)
साध्ये (dual nominative)
साध्यानि (nominative plural)
साध्य (singular vocative)
साध्ये (dual vocative)
साध्यानि (plural vocative)
साध्यम् (accusative singular)
साध्ये (accusative dual)
साध्यानि (accusative plural)
साध्येन (instrumental singular)
साध्याभ्याम् (dual instrumental)
साध्यैः (instrumental plural)
साध्याय (dative singular)
साध्याभ्याम् (dative dual)
साध्येभ्यः (dative plural)
साध्यात् (ablative singular)
साध्याभ्याम् (ablative dual)
साध्येभ्यः (ablative plural)
साध्यस्य (genitive singular)
साध्ययोः (dual genitive)
साध्यानाम् (genitive plural)
साध्ये (locative singular)
साध्ययोः (dual locative)
साध्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">साध्य</i>

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

साध्याभ्याम्

Pali: sajjha

/ˈs̪ɑːd̪ʱ.jɐ/

an object to be accomplished, thing to be proved or established, matter in debate

सामन् सामन्#Sanskrit


सहित

sahita (romanization)
सहितम् (nominative singular)
सहिते (dual nominative)
सहितानि (nominative plural)
सहित (singular vocative)
सहिते (dual vocative)
सहितानि (plural vocative)
सहितम् (accusative singular)
सहिते (accusative dual)
सहितानि (accusative plural)
सहितेन (instrumental singular)
सहिताभ्याम् (dual instrumental)
सहितैः (instrumental plural)
सहिताय (dative singular)
सहिताभ्याम् (dative dual)
सहितेभ्यः (dative plural)
सहितात् (ablative singular)
सहिताभ्याम् (ablative dual)
सहितेभ्यः (ablative plural)
सहितस्य (genitive singular)
सहितयोः (dual genitive)
सहितानाम् (genitive plural)
सहिते (locative singular)
सहितयोः (dual locative)
सहितेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">सहित</i>


विपक्ष

vi-pakṣa (romanization)
विपक्षः (nominative singular)
विपक्षौ (dual nominative)
विपक्षाः (nominative plural)
विपक्ष (singular vocative)
विपक्षौ (dual vocative)
विपक्षाः (plural vocative)
विपक्षम् (accusative singular)
विपक्षौ (accusative dual)
विपक्षान् (accusative plural)
विपक्षेण (instrumental singular)
विपक्षाभ्याम् (dual instrumental)
विपक्षैः (instrumental plural)
विपक्षाय (dative singular)
विपक्षाभ्याम् (dative dual)
विपक्षेभ्यः (dative plural)
विपक्षात् (ablative singular)
विपक्षाभ्याम् (ablative dual)
विपक्षेभ्यः (ablative plural)
विपक्षस्य (genitive singular)
विपक्षयोः (dual genitive)
विपक्षाणाम् (genitive plural)
विपक्षे (locative singular)
विपक्षयोः (dual locative)
विपक्षेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of विपक्ष

विपक्षाभ्याम्

विपक्षाभ्याम्

विपक्षाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

विपक्षाभ्याम्

विपक्षाभ्याम्

विपक्षाभ्याम्

"being on a different side", an opponent, adversary, enemy

the day of transition from one half of a lunar month to another

(logic) a counter-statement, counter-instance, argument proving the contrary (e.g. "there cannot be fire in a lake, because there is no smoke there")


गोपाल

gopālá (romanization)
गोपालः (nominative singular)
गोपालौ (dual nominative)
गोपाला1 (dual nominative)
गोपालाः (nominative plural)
गोपालासः1 (nominative plural)
गोपाल (singular vocative)
गोपालौ (dual vocative)
गोपाला1 (dual vocative)
गोपालाः (plural vocative)
गोपालासः1 (plural vocative)
गोपालम् (accusative singular)
गोपालौ (accusative dual)
गोपाला1 (accusative dual)
गोपालान् (accusative plural)
गोपालेन (instrumental singular)
गोपालाभ्याम् (dual instrumental)
गोपालैः (instrumental plural)
गोपालेभिः1 (instrumental plural)
गोपालाय (dative singular)
गोपालाभ्याम् (dative dual)
गोपालेभ्यः (dative plural)
गोपालात् (ablative singular)
गोपालाभ्याम् (ablative dual)
गोपालेभ्यः (ablative plural)
गोपालस्य (genitive singular)
गोपालयोः (dual genitive)
गोपालानाम् (genitive plural)
गोपाले (locative singular)
गोपालयोः (dual locative)
गोपालेषु (locative plural)

Pali: gopāla

Niya Prakrit: 𐨒𐨆𐨬𐨫 (govala)

desc

Prakrit: 𑀕𑁄𑀯𑀸𑀮 (govāla), 𑀕𑁄𑀯𑀸𑀮𑀅 (govālaa)

Assamese: গোৱাল (güal), গুৱাল (gual)

Bengali: গোয়ালা (gōẇala)

Gujarati: ગોવાળ (govāḷ)

Hindi: ग्वाला (gvālā)

Maithili: गोआर (gōār)

Marathi: गोवळा (govḷā)

→ Kannada: ಗೊಲ್ಲ (golla)

→ Kannada: ಗೋಪಾಲ (gōpāla)

→ Tamil: கோபாலன் (kōpālaṉ)

→ Telugu: గోపాలుడు (gōpāluḍu)

→ Thai: โคบาล

→ Thai: โคบาล

/ɡoːˈpɑː.l̪ɐ/

गो (gó, “cow, cattle, kine”) + पाल (pāla, “protector, guard”).

com

c. 1200 BCE – 800 BCE, Śukla-Yajurveda (Vājasenayi Saṃhitā)

शर्यातो ह वा ईक्षां चक्रे । यत्किमकरं तस्मादिदमापदीति स गोपालांश्चाविपालांश्च संह्वयितवा उवाच । स होवाच । को वोऽद्येह किंचिदद्राक्षीदिति ते होचुः पुरुष एवायं जीर्णिः कृत्यारूपः शेते तमनर्थ्यं मन्यमानाः कुमारा लोष्टैर्व्यपिक्षन्निति स विदांचकार स वै च्यवन इति ।
śaryāto ha vā īkṣāṃ cakre. yatkimakaraṃ tasmādidamāpadīti sa gopālāṃścāvipālāṃśca saṃhvayitavā uvāca. sa hovāca. ko voʼdyeha kiṃcidadrākṣīditi te hocuḥ puruṣa evāyaṃ jīrṇiḥ kṛtyārūpaḥ śete tamanarthyaṃ manyamānāḥ kumārā loṣṭairvyapikṣanniti sa vidāṃcakāra sa vai cyavana iti.

Śaryāta then bethought him, "This has come to pass for something or other I have done!" He called the cowherds and shepherds together, and said: "Which of you has seen anything here to-day?" They said, "Yonder lies a man, decrepit and ghostlike: him the boys have pelted with clods, setting him at nought." Then Śaryāta knew that this was Cyavana.


मुरली

muralī (romanization)
मुरली (nominative singular)
मुरल्यौ (dual nominative)
मुरल्यः (nominative plural)
मुरलि (singular vocative)
मुरल्यौ (dual vocative)
मुरल्यः (plural vocative)
मुरलीम् (accusative singular)
मुरल्यौ (accusative dual)
मुरलीः (accusative plural)
मुरल्या (instrumental singular)
मुरलीभ्याम् (dual instrumental)
मुरलीभिः (instrumental plural)
मुरल्यै (dative singular)
मुरलीभ्याम् (dative dual)
मुरलीभ्यः (dative plural)
मुरल्याः (ablative singular)
मुरलीभ्याम् (ablative dual)
मुरलीभ्यः (ablative plural)
मुरल्याः (genitive singular)
मुरल्योः (dual genitive)
मुरलीनाम् (genitive plural)
मुरल्याम् (locative singular)
मुरल्योः (dual locative)
मुरलीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of मुरली

desc

Assamese: মুৰুৰী (mururi), মুৰুলী (muruli)

Bengali: মুরলি (murli), মুরলী (murli)

Hindi: [script needed] (murlī)

Hindi: मुरली

Urdu: مُرْلِی

Urdu: مُرْلِی

Nepali: मुरलि (murali)

Punjabi: murliyu

Gurmukhi script: ਮੁਰਲੀ

Shahmukhi script: مُرْلِی

Sindhi: murlī

Arabic script: مُرلِيُ

Devanagari script: मुर्लियु

→ Tamil: முரளி (muraḷi)

Borrowed from Dravidian, ultimately from Proto-Dravidian *mur. Cognate to Sanskrit मुरज (muraja). Compare Tamil முரல் (mural), Telugu మొరయు (morayu).


प्रथस्

práthas (romanization)
प्रथः (nominative singular)
प्रथसी (dual nominative)
प्रथांसि (nominative plural)
प्रथः (singular vocative)
प्रथसी (dual vocative)
प्रथांसि (plural vocative)
प्रथः (accusative singular)
प्रथसी (accusative dual)
प्रथांसि (accusative plural)
प्रथसा (instrumental singular)
प्रथोभ्याम् (dual instrumental)
प्रथोभिः (instrumental plural)
प्रथसे (dative singular)
प्रथोभ्याम् (dative dual)
प्रथोभ्यः (dative plural)
प्रथसः (ablative singular)
प्रथोभ्याम् (ablative dual)
प्रथोभ्यः (ablative plural)
प्रथसः (genitive singular)
प्रथसोः (dual genitive)
प्रथसाम् (genitive plural)
प्रथसि (locative singular)
प्रथसोः (dual locative)
प्रथःसु (locative plural)

/ˈpɾɐ.t̪ʰɐs̪/

From Proto-Indo-Aryan *prátʰas, from Proto-Indo-Iranian *prátʰas, from Proto-Indo-European *pléth₂os (“breadth”). Cognate with Younger Avestan 𐬟𐬭𐬀𐬚𐬀𐬵 (fraθah), Ancient Greek πλάτος (plátos), Old Armenian լայն (layn).


जगदीश

jagadīśá (romanization)
जगदीशः (nominative singular)
जगदीशौ (dual nominative)
जगदीशा1 (dual nominative)
जगदीशाः (nominative plural)
जगदीशासः1 (nominative plural)
जगदीश (singular vocative)
जगदीशौ (dual vocative)
जगदीशा1 (dual vocative)
जगदीशाः (plural vocative)
जगदीशासः1 (plural vocative)
जगदीशम् (accusative singular)
जगदीशौ (accusative dual)
जगदीशा1 (accusative dual)
जगदीशान् (accusative plural)
जगदीशेन (instrumental singular)
जगदीशाभ्याम् (dual instrumental)
जगदीशैः (instrumental plural)
जगदीशेभिः1 (instrumental plural)
जगदीशाय (dative singular)
जगदीशाभ्याम् (dative dual)
जगदीशेभ्यः (dative plural)
जगदीशात् (ablative singular)
जगदीशाभ्याम् (ablative dual)
जगदीशेभ्यः (ablative plural)
जगदीशस्य (genitive singular)
जगदीशयोः (dual genitive)
जगदीशानाम् (genitive plural)
जगदीशे (locative singular)
जगदीशयोः (dual locative)
जगदीशेषु (locative plural)

/d͡ʑɐ.ɡɐ.diː.ɕɐ́/

/d͡ʑɐ.ɡɐˈd̪iː.ɕɐ/

From जगत् (jágat, “world”) + ईश (īśá, “lord”).


शुनक

śunaka (romanization)
शुनकः (nominative singular)
शुनकौ (dual nominative)
शुनका1 (dual nominative)
शुनकाः (nominative plural)
शुनकासः1 (nominative plural)
शुनक (singular vocative)
शुनकौ (dual vocative)
शुनका1 (dual vocative)
शुनकाः (plural vocative)
शुनकासः1 (plural vocative)
शुनकम् (accusative singular)
शुनकौ (accusative dual)
शुनका1 (accusative dual)
शुनकान् (accusative plural)
शुनकेन (instrumental singular)
शुनकाभ्याम् (dual instrumental)
शुनकैः (instrumental plural)
शुनकेभिः1 (instrumental plural)
शुनकाय (dative singular)
शुनकाभ्याम् (dative dual)
शुनकेभ्यः (dative plural)
शुनकात् (ablative singular)
शुनकाभ्याम् (ablative dual)
शुनकेभ्यः (ablative plural)
शुनकस्य (genitive singular)
शुनकयोः (dual genitive)
शुनकानाम् (genitive plural)
शुनके (locative singular)
शुनकयोः (dual locative)
शुनकेषु (locative plural)

→ Telugu: శునకము (śunakamu)

→ Thai: สุนัข (su nak)

Possibly derived from Vedic Sanskrit श्वन् (śván, gen. sg. शुनः (śúnaḥ), nom. sg. श्वा (śvā́)).

cog

एतौ शुनकौ उच्चैः बुक्कतः।

name of an Āṅgirasa and disciple of Pathya

name of the slayer of Puraṃ-jaya and father of Pradyota

(in the plural) the family or race of Śunaka


सूकर

sūkará (romanization)
सूकरः (nominative singular)
सूकरौ (dual nominative)
सूकरा1 (dual nominative)
सूकराः (nominative plural)
सूकरासः1 (nominative plural)
सूकर (singular vocative)
सूकरौ (dual vocative)
सूकरा1 (dual vocative)
सूकराः (plural vocative)
सूकरासः1 (plural vocative)
सूकरम् (accusative singular)
सूकरौ (accusative dual)
सूकरा1 (accusative dual)
सूकरान् (accusative plural)
सूकरेण (instrumental singular)
सूकराभ्याम् (dual instrumental)
सूकरैः (instrumental plural)
सूकरेभिः1 (instrumental plural)
सूकराय (dative singular)
सूकराभ्याम् (dative dual)
सूकरेभ्यः (dative plural)
सूकरात् (ablative singular)
सूकराभ्याम् (ablative dual)
सूकरेभ्यः (ablative plural)
सूकरस्य (genitive singular)
सूकरयोः (dual genitive)
सूकराणाम् (genitive plural)
सूकरे (locative singular)
सूकरयोः (dual locative)
सूकरेषु (locative plural)

Ashokan Prakrit: *𑀲𑀽𑀓𑀭 (*sūkara), 𑀲𑀼𑀓𑀮 (sukala /sūkala/)

Khasa Prakrit:

Nepali: सुँगुर् (sũgur)

Magadhi Prakrit: *𑀲𑀽𑀅𑀭 (*sūara)

Bengali: শুয়োর (śuẏōr)

Rohingya: cúwor

Maharastri Prakrit: 𑀲𑀽𑀅𑀭 (sūara)

Old Marathi: सोवर (sovara)

desc

Sauraseni Prakrit: 𑀲𑀽𑀕𑀭 (sūgara), *𑀲𑀽𑀅𑀭 (*sūara)

Gurjara Apabhramsa:

Gujarati: સૂવર (sūvar)

Sauraseni Apabhramsa:

Hindi: सूअर (sūar)

Urdu: سؤر (sūar)

Paisaci Prakrit:

Punjabi: ਸੂਰ (sūr) / سُوْر (sūr)

Pali: sūkara

→ Thai: สุกร (sù-gɔɔn)

desctree

→ Old Javanese: sūkara
> Javanese: ꦱꦸꦏꦫ (sukara) (inherited)

desc

→ Old Marathi: सुक्र (sukra), सूकर (sūkara)

→ Proto-Munda: *sukuri

Mundari: [script needed] (suku'ri) (Darigutu)

Santali: ᱥᱩᱠᱨᱤ (sukri)

→ Telugu: సూకరము (sūkaramu)

From Proto-Indo-Iranian *suHkarás (“pig, boar”), from Proto-Indo-European *suH- (“pig, hog, swine”).
Cognate with Ancient Greek ὗς (hûs, “pig”), Latin sūs (“pig”), Avestan 𐬵𐬏 (hū), Persian خوک (xuk), Old English swīn (whence English swine), English sow, Bulgarian свиня́ (svinjá).

inh

त्वं सूकरस्य दर्दृहि तव दर्दर्तु सूकरः ।

Be on thy guard against the boar, and let the boar beware of thee.

tvaṃ sūkarasya dardṛhi tava dardartu sūkaraḥ.


सार

sāra (romanization)
सारः (nominative singular)
सारौ (dual nominative)
साराः (nominative plural)
सार (singular vocative)
सारौ (dual vocative)
साराः (plural vocative)
सारम् (accusative singular)
सारौ (accusative dual)
सारान् (accusative plural)
सारेण (instrumental singular)
साराभ्याम् (dual instrumental)
सारैः (instrumental plural)
साराय (dative singular)
साराभ्याम् (dative dual)
सारेभ्यः (dative plural)
सारात् (ablative singular)
साराभ्याम् (ablative dual)
सारेभ्यः (ablative plural)
सारस्य (genitive singular)
सारयोः (dual genitive)
साराणाम् (genitive plural)
सारे (locative singular)
सारयोः (dual locative)
सारेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of सार

पूर्वसार (pūrva-sāra)


सार

sā́ra (romanization)
सारः (nominative singular)
सारौ (dual nominative)
साराः (nominative plural)
सार (singular vocative)
सारौ (dual vocative)
साराः (plural vocative)
सारम् (accusative singular)
सारौ (accusative dual)
सारान् (accusative plural)
सारेण (instrumental singular)
साराभ्याम् (dual instrumental)
सारैः (instrumental plural)
साराय (dative singular)
साराभ्याम् (dative dual)
सारेभ्यः (dative plural)
सारात् (ablative singular)
साराभ्याम् (ablative dual)
सारेभ्यः (ablative plural)
सारस्य (genitive singular)
सारयोः (dual genitive)
साराणाम् (genitive plural)
सारे (locative singular)
सारयोः (dual locative)
सारेषु (locative plural)
सारम् (nominative singular)
सारे (dual nominative)
साराणि (nominative plural)
सार (singular vocative)
सारे (dual vocative)
साराणि (plural vocative)
सारम् (accusative singular)
सारे (accusative dual)
साराणि (accusative plural)
सारेण (instrumental singular)
साराभ्याम् (dual instrumental)
सारैः (instrumental plural)
साराय (dative singular)
साराभ्याम् (dative dual)
सारेभ्यः (dative plural)
सारात् (ablative singular)
साराभ्याम् (ablative dual)
सारेभ्यः (ablative plural)
सारस्य (genitive singular)
सारयोः (dual genitive)
साराणाम् (genitive plural)
सारे (locative singular)
सारयोः (dual locative)
सारेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of सार

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">सार</i>

Bengali: সার (śar)

Malayalam: സാരം (sāraṁ)

desctree

Old Javanese: sāra, sāri
> Javanese: ꦱꦫ (sara) (inherited)
→ Balinese: ᬲᬵᬭ (sara, “energy”)
> Javanese: ꦱꦫꦶ (sari) (inherited)
→ Balinese: ᬲᬭᬶ (sari, “milk”), ᬲᬵᬭᬶ (sari, “flower”)
→ Malay: sari
> Indonesian: sari (inherited)

Telugu: సారము (sāramu)

Tamil: ஸாரம் (sāram)

Of uncertain origin. Various connections have been suggested based on the word's multiple meanings, such as to Proto-Indo-European *séh₂ls (“salt”) from the "essence" meaning, Ancient Greek ῥώμη (rhṓmē, “strength”) from the "power" meaning, and सर्व (sarva, “whole”) from the "chief" meaning. A connection to Latin sorbus (“sorb tree”) has also been suggested, taking "red" as the original meaning for "sorbus"; this must be rejected based on De Vaan's analysis that "red" was not the original meaning.

the core or pith or solid interior of anything

the substance or essence or marrow or cream or heart or essential part of anything, best part, quintessence

धर्मसारं जगत् (dharma-sāraṃ jagat)

तूष्णींसार (tūṣṇīṃ-sāra)

सारत् सारम् (sārat sāram)

(at the end of a compound) "chiefly consisting of or depending on etc.", compare पर (para)

a compendium, summary, epitome (often at the end of a compound in titles of books)

सत्त्व सत्त्व#Sanskrit

शुक्र शुक्र#Sanskrit

मज्जन् मज्जन्#Sanskrit

अस्थि अस्थि#Sanskrit

मेदस् मेदस्#Sanskrit

a chief-ingredient or constituent part of the body (causing the peculiarities of temperament; reckoned to be 7, namely सत्त्व (sattva), शुक्र (śukra), मज्जन् (majjan), अस्थि (asthi), मेदस् (medas), मांस (māṃsa), रक्त (rakta))

सरेण (sareṇa)

the matter formed in a boil or ulcer, pus

m (=शार (śāra)) a piece at chess or backgammon etc.


आहार

āhāra (romanization)
आहारः (nominative singular)
आहारौ (dual nominative)
आहारा1 (dual nominative)
आहाराः (nominative plural)
आहारासः1 (nominative plural)
आहार (singular vocative)
आहारौ (dual vocative)
आहारा1 (dual vocative)
आहाराः (plural vocative)
आहारासः1 (plural vocative)
आहारम् (accusative singular)
आहारौ (accusative dual)
आहारा1 (accusative dual)
आहारान् (accusative plural)
आहारेण (instrumental singular)
आहाराभ्याम् (dual instrumental)
आहारैः (instrumental plural)
आहारेभिः1 (instrumental plural)
आहाराय (dative singular)
आहाराभ्याम् (dative dual)
आहारेभ्यः (dative plural)
आहारात् (ablative singular)
आहाराभ्याम् (ablative dual)
आहारेभ्यः (ablative plural)
आहारस्य (genitive singular)
आहारयोः (dual genitive)
आहाराणाम् (genitive plural)
आहारे (locative singular)
आहारयोः (dual locative)
आहारेषु (locative plural)

Pali: āhāra

→ Khmer: អាហារ (ʼaahaa)

desc

→ Lao: ອາຫານ (ʼā hān)

→ Lao: ອາຫານ (ʼā hān)

desctree

→ Old Javanese: āhāra
→ Indonesian: hara (“nutrient”) (learned)

→ Telugu: ఆహారము (āhāramu)

→ Thai: อาหาร (aa-hǎan)

→ Tocharian B: āhār

→ Tocharian B: āhāra-krtya

→ Malayalam: ആഹാരം (āhāraṁ)

From आहृ (āhṛ, “to bring near, fetch”), from आ- (ā-) + हृ (hṛ).

आहारम्-कृ


समर्थ

samartha (romanization)
समर्थः (nominative singular)
समर्थौ (dual nominative)
समर्थाः (nominative plural)
समर्थ (singular vocative)
समर्थौ (dual vocative)
समर्थाः (plural vocative)
समर्थम् (accusative singular)
समर्थौ (accusative dual)
समर्थान् (accusative plural)
समर्थेन (instrumental singular)
समर्थाभ्याम् (dual instrumental)
समर्थैः (instrumental plural)
समर्थाय (dative singular)
समर्थाभ्याम् (dative dual)
समर्थेभ्यः (dative plural)
समर्थात् (ablative singular)
समर्थाभ्याम् (ablative dual)
समर्थेभ्यः (ablative plural)
समर्थस्य (genitive singular)
समर्थयोः (dual genitive)
समर्थानाम् (genitive plural)
समर्थे (locative singular)
समर्थयोः (dual locative)
समर्थेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of समर्थ

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

/s̪ɐˈmɐɾ.t̪ʰɐ/

Compound of सम (sama, “same”) + अर्थ (artha, “aim, purpose”).

com+

a word which has force or meaning, significant word

the construction or coherence of words in a significant sentence


समर्थ

samartha (romanization)
समर्थम् (nominative singular)
समर्थे (dual nominative)
समर्थानि (nominative plural)
समर्थ (singular vocative)
समर्थे (dual vocative)
समर्थानि (plural vocative)
समर्थम् (accusative singular)
समर्थे (accusative dual)
समर्थानि (accusative plural)
समर्थेन (instrumental singular)
समर्थाभ्याम् (dual instrumental)
समर्थैः (instrumental plural)
समर्थाय (dative singular)
समर्थाभ्याम् (dative dual)
समर्थेभ्यः (dative plural)
समर्थात् (ablative singular)
समर्थाभ्याम् (ablative dual)
समर्थेभ्यः (ablative plural)
समर्थस्य (genitive singular)
समर्थयोः (dual genitive)
समर्थानाम् (genitive plural)
समर्थे (locative singular)
समर्थयोः (dual locative)
समर्थेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">समर्थ</i>

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

समर्थाभ्याम्

→ Telugu: సమర్థుడు (samarthuḍu)

/s̪ɐˈmɐɾ.t̪ʰɐ/

समर्थयुक्त समर्थयुक्त#Sanskrit

ability, competence (compare समर्थयुक्त (sam-artha-yukta))

दुह्समर्थ दुह्समर्थ#Sanskrit

conception, intelligibility (compare दुह्समर्थ (duh-sam-artha)


सहाय

sahā-ya (romanization)
सहायः (nominative singular)
सहायौ (dual nominative)
सहायाः (nominative plural)
सहाय (singular vocative)
सहायौ (dual vocative)
सहायाः (plural vocative)
सहायम् (accusative singular)
सहायौ (accusative dual)
सहायान् (accusative plural)
सहायेन (instrumental singular)
सहायाभ्याम् (dual instrumental)
सहायैः (instrumental plural)
सहायाय (dative singular)
सहायाभ्याम् (dative dual)
सहायेभ्यः (dative plural)
सहायात् (ablative singular)
सहायाभ्याम् (ablative dual)
सहायेभ्यः (ablative plural)
सहायस्य (genitive singular)
सहाययोः (dual genitive)
सहायानाम् (genitive plural)
सहाये (locative singular)
सहाययोः (dual locative)
सहायेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of सहाय

Lü: ᦉᦠᦻ (ṡḣaay)

Malay: sahaya

Indonesian: sahaya

Malay: saya

Indonesian: saya

Old Javanese: sahāya

Thai: สหาย (sà-hǎai)

Probably from सह (saha, “companion”) + अय (aya, “go”) (compare सहायन (sahā-yana)). An alternate derivation from a Prakrit form of सखाय (sakhāya) (for which see सखि (sakhi, “friend”) for more) is less likely.

/s̪ɐˈɦɑː.jɐ/

"one who goes along with (another)", a companion, follower, adherent, ally, assistant, helper in or to (locative or compound)

(at the end of a compound) "having as a companion or assistant, accompanied or supported by"


प्रदेश

pradeśa (romanization)
प्रदेशः (nominative singular)
प्रदेशौ (dual nominative)
प्रदेशाः (nominative plural)
प्रदेश (singular vocative)
प्रदेशौ (dual vocative)
प्रदेशाः (plural vocative)
प्रदेशम् (accusative singular)
प्रदेशौ (accusative dual)
प्रदेशान् (accusative plural)
प्रदेशेन (instrumental singular)
प्रदेशाभ्याम् (dual instrumental)
प्रदेशैः (instrumental plural)
प्रदेशाय (dative singular)
प्रदेशाभ्याम् (dative dual)
प्रदेशेभ्यः (dative plural)
प्रदेशात् (ablative singular)
प्रदेशाभ्याम् (ablative dual)
प्रदेशेभ्यः (ablative plural)
प्रदेशस्य (genitive singular)
प्रदेशयोः (dual genitive)
प्रदेशानाम् (genitive plural)
प्रदेशे (locative singular)
प्रदेशयोः (dual locative)
प्रदेशेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of प्रदेश

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

Paisaci Prakrit: 𑀧𑀢𑁂𑀲 (patesa)

→ Hindustani:

desctree

Hindi: प्रदेश (pradeś)
→ English: Pradesh

Urdu: پْرَدیش (pradeś)

→ Khmer: ប្រទេស (prɑteeh)

→ Lao: ປະເທດ (pa thēt)

→ Malayalam: പ്രദേശം (pradēśaṁ)

→ Tamil: பிரதேசம் (piratēcam)

→ Telugu: ప్రదేశము (pradēśamu)

→ Thai: ประเทศ (bprà-têet)

/pɾɐˈd̪eː.ɕɐ/

pointing out, showing, indication, direction, decision, determination

कण्ठप्रदेश कण्ठप्रदेश#Sanskrit

हृदयप्रदेश हृदयप्रदेश#Sanskrit

spot, region, place, country, district (often in compounds with a part of the body, e.g. कण्ठप्रदेश (kaṇṭhapradeśa), हृदयप्रदेश (hṛdayapradeśa) etc.)

a short span (measured from the tip of the thumb to that of the forefinger)

(Jainism) one of the obstacles to liberation Sarvad, "atomic individuality"


संसार

saṃsāra (romanization)
संसारः (nominative singular)
संसारौ (dual nominative)
संसारा1 (dual nominative)
संसाराः (nominative plural)
संसारासः1 (nominative plural)
संसार (singular vocative)
संसारौ (dual vocative)
संसारा1 (dual vocative)
संसाराः (plural vocative)
संसारासः1 (plural vocative)
संसारम् (accusative singular)
संसारौ (accusative dual)
संसारा1 (accusative dual)
संसारान् (accusative plural)
संसारेण (instrumental singular)
संसाराभ्याम् (dual instrumental)
संसारैः (instrumental plural)
संसारेभिः1 (instrumental plural)
संसाराय (dative singular)
संसाराभ्याम् (dative dual)
संसारेभ्यः (dative plural)
संसारात् (ablative singular)
संसाराभ्याम् (ablative dual)
संसारेभ्यः (ablative plural)
संसारस्य (genitive singular)
संसारयोः (dual genitive)
संसाराणाम् (genitive plural)
संसारे (locative singular)
संसारयोः (dual locative)
संसारेषु (locative plural)

Pali: saṃsāra
→ Thai: สงสาร (sǒng-sǎan)

Prakrit: 𑀲𑀁𑀲𑀸𑀭 (saṃsāra)
Central:
Old Hindi: संसार (saṃsāra)
Hindi: संसार (sansār)
Urdu: سنسار (sansār)

→ English: samsara

→ Indonesian: sengsara

→ Bengali: সংসার (śoṅśar)

→ Kannada: ಸಂಸಾರ (saṃsāra)

→ Khmer: សង្សារ (sɑɑsɑngsaa)

→ Lao: ສົງສານ (song sān)

desc

→ Lü: ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ (ṡungṡaan)

→ Lü: ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ (ṡungṡaan)

→ Malay: sengsara

→ Mongolian: сансар (sansar)

desctree

→ Old Javanese: saṅsāra
> Javanese: ꦱꦁꦱꦫ (sangsara) (inherited)

→ Old Marathi: 𑘭𑘽𑘭𑘰𑘨 (saṃsāra)

Marathi: संसार (sausār)

→ Polish: samsara

→ Russian: самса́ра (samsára)

→ Serbo-Croatian: samsàra/самса̀ра

→ Tamil: சம்சாரம் (camcāram)

→ Telugu: సంసారము (saṁsāramu)

→ Tocharian B: saṃsār

/sɐ̃.sɑː.ɾɐ/

/s̪ɐ̃ˈs̪ɑː.ɾɐ/

going or wandering through, undergoing transmigration; samsara

course, passage, passing through a succession of states, circuit of mundane existence, transmigration, metempsychosis

आ संसारात्

the world, secular life, worldly illusion


विधवा

vidhávā (romanization)
विधवा (nominative singular)
विधवे (dual nominative)
विधवाः (nominative plural)
विधवे (singular vocative)
विधवे (dual vocative)
विधवाः (plural vocative)
विधवाम् (accusative singular)
विधवे (accusative dual)
विधवाः (accusative plural)
विधवया (instrumental singular)
विधवा1 (instrumental singular)
विधवाभ्याम् (dual instrumental)
विधवाभिः (instrumental plural)
विधवायै (dative singular)
विधवाभ्याम् (dative dual)
विधवाभ्यः (dative plural)
विधवायाः (ablative singular)
विधवायै2 (ablative singular)
विधवाभ्याम् (ablative dual)
विधवाभ्यः (ablative plural)
विधवायाः (genitive singular)
विधवायै2 (genitive singular)
विधवयोः (dual genitive)
विधवानाम् (genitive plural)
विधवायाम् (locative singular)
विधवयोः (dual locative)
विधवासु (locative plural)

Pali: vidhavā

Maharastri Prakrit: 𑀯𑀺𑀳𑀯𑀸 (vihavā)

→ Hindi: विधवा (vidhvā)

→ Kannada: ವಿಧವೆ (vidhave)

→ Khmer: វិធវា (vithĕəʼviə)

→ Malayalam: വിധവ (vidhava)

→ Marathi: विधवा (vidhvā)

→ Tamil: விதவை (vitavai)

→ Telugu: విధవ (vidhava)

/ʋi.dʱɐ́.ʋɑː/

/ˈʋi.d̪ʱɐ.ʋɑː/

From Proto-Indo-Iranian *HwidʰáwaH (“widow”), from Proto-Indo-European *h₁widʰéwh₂ (“widow”). Cognate with Latin vidua, Ancient Greek ἠΐθεος (ēḯtheos), Russian вдова (vdova), Old English widuwe (whence English widow).

युवं ह कृशं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तं विधवाम्उरुष्यथः।
yuvám ha kṛśám yuvámaśvinā śayúm yuvám vidhántam vidhávāmuruṣyathaḥ

Krsa and Śayu ye protect, ye Aśvins Twain: ye Two assist the widow and the worshipper.


अङ्कस्

áṅkas (romanization)
अञ्च् (root)
अङ्कः (nominative singular)
अङ्कसी (dual nominative)
अङ्कांसि (nominative plural)
अङ्कः (singular vocative)
अङ्कसी (dual vocative)
अङ्कांसि (plural vocative)
अङ्कः (accusative singular)
अङ्कसी (accusative dual)
अङ्कांसि (accusative plural)
अङ्कसा (instrumental singular)
अङ्कोभ्याम् (dual instrumental)
अङ्कोभिः (instrumental plural)
अङ्कसे (dative singular)
अङ्कोभ्याम् (dative dual)
अङ्कोभ्यः (dative plural)
अङ्कसः (ablative singular)
अङ्कोभ्याम् (ablative dual)
अङ्कोभ्यः (ablative plural)
अङ्कसः (genitive singular)
अङ्कसोः (dual genitive)
अङ्कसाम् (genitive plural)
अङ्कसि (locative singular)
अङ्कसोः (dual locative)
अङ्कःसु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *Hánkas, from Proto-Indo-Iranian *Hánkas, from Proto-Indo-European *h₂énkos (“curve, bend”). Cognate with Ancient Greek ἄγκος (ánkos), Latin ancus, Old Armenian անկիւն (ankiwn, “angle”).

inh

RV 4.40.4d
करतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत पथाम अङकांस्य अन्व आपनीफणत ||
kratuṃ dadhikrā anu saṃtavītvat pathām aṅkāṃsy anv āpanīphaṇat ||
Drawing himself together, as his strength allows, Dadhikrās springs along the windings of the paths.


तायु

tāyú (romanization)
तायुः (nominative singular)
तायू (dual nominative)
तायवः (nominative plural)
तायो (singular vocative)
तायू (dual vocative)
तायवः (plural vocative)
तायुम् (accusative singular)
तायू (accusative dual)
तायून् (accusative plural)
तायुना (instrumental singular)
ताय्वा1 (instrumental singular)
तायुभ्याम् (dual instrumental)
तायुभिः (instrumental plural)
तायवे (dative singular)
ताय्वे1 (dative singular)
तायुभ्याम् (dative dual)
तायुभ्यः (dative plural)
तायोः (ablative singular)
ताय्वः1 (ablative singular)
तायुभ्याम् (ablative dual)
तायुभ्यः (ablative plural)
तायोः (genitive singular)
ताय्वः1 (genitive singular)
ताय्वोः (dual genitive)
तायूनाम् (genitive plural)
तायौ (locative singular)
ताय्वोः (dual locative)
तायुषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *(s)taHyúṣ, from Proto-Indo-Iranian *(s)taHyúš, from Proto-Indo-European *(s)teh₂y- (“to steal”). Variant of स्तायु (stāyú). Cognate with Avestan 𐬙𐬁𐬌𐬌𐬎 (tāiiu, “thief”).

der

अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः।
सूराय विश्वचक्षसे॥
apa tye tāyavo yathā nakṣatrā yantyaktubhiḥ.

The constellations pass away, like thieves, together with their beams,
Before the all-beholding Sun.


क्षिति

kṣíti (romanization)
क्षितिः (nominative singular)
क्षिती (dual nominative)
क्षितयः (nominative plural)
क्षिते (singular vocative)
क्षिती (dual vocative)
क्षितयः (plural vocative)
क्षितिम् (accusative singular)
क्षिती (accusative dual)
क्षितीः (accusative plural)
क्षित्या (instrumental singular)
क्षिती1 (instrumental singular)
क्षितिभ्याम् (dual instrumental)
क्षितिभिः (instrumental plural)
क्षितये (dative singular)
क्षित्यै2 (dative singular)
क्षिती1 (dative singular)
क्षितिभ्याम् (dative dual)
क्षितिभ्यः (dative plural)
क्षितेः (ablative singular)
क्षित्याः2 (ablative singular)
क्षित्यै3 (ablative singular)
क्षितिभ्याम् (ablative dual)
क्षितिभ्यः (ablative plural)
क्षितेः (genitive singular)
क्षित्याः2 (genitive singular)
क्षित्यै3 (genitive singular)
क्षित्योः (dual genitive)
क्षितीनाम् (genitive plural)
क्षितौ (locative singular)
क्षित्याम्2 (locative singular)
क्षिता1 (locative singular)
क्षित्योः (dual locative)
क्षितिषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *gẓʰítiṣ, from Proto-Indo-Iranian *gžʰítiš, from Proto-Indo-European *dʰgʷʰítis (“perishing, decrease”). Cognate with Ancient Greek φθίσις (phthísis, “decrease, emaciation”), Latin sitis (“thirst”).

cog

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda


क्षिति

kṣití (romanization)
क्षितिः (nominative singular)
क्षिती (dual nominative)
क्षितयः (nominative plural)
क्षिते (singular vocative)
क्षिती (dual vocative)
क्षितयः (plural vocative)
क्षितिम् (accusative singular)
क्षिती (accusative dual)
क्षितीः (accusative plural)
क्षित्या (instrumental singular)
क्षिती1 (instrumental singular)
क्षितिभ्याम् (dual instrumental)
क्षितिभिः (instrumental plural)
क्षितये (dative singular)
क्षित्यै2 (dative singular)
क्षिती1 (dative singular)
क्षितिभ्याम् (dative dual)
क्षितिभ्यः (dative plural)
क्षितेः (ablative singular)
क्षित्याः2 (ablative singular)
क्षित्यै3 (ablative singular)
क्षितिभ्याम् (ablative dual)
क्षितिभ्यः (ablative plural)
क्षितेः (genitive singular)
क्षित्याः2 (genitive singular)
क्षित्यै3 (genitive singular)
क्षित्योः (dual genitive)
क्षितीनाम् (genitive plural)
क्षितौ (locative singular)
क्षित्याम्2 (locative singular)
क्षिता1 (locative singular)
क्षित्योः (dual locative)
क्षितिषु (locative plural)

→ Telugu: క్షితి (kṣiti)

desctree

→ Old Javanese: kṣiti, siti
> Javanese: ꦱꦶꦠꦶ (siti) (inherited)
→ Balinese: ᬓ᭄ᬱᬶᬢᬶ (siti), ᬲᬶᬢᬶ (siti)

From Proto-Indo-Aryan *ṭṣítiṣ, from Proto-Indo-Iranian *ćšítiš, from Proto-Indo-European *tḱí-ti-s, from *tḱey- (“to settle, live”). Cognate with Ancient Greek κτίσις (ktísis, “founding, setting”), Avestan 𐬱𐬌𐬙𐬌 (šiti).

cog

c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda

c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa

c. 400 BCE, Mahābhārata


अनेकान्तवाद

an-ekānta-vāda (romanization)
अनेकान्तवादः (nominative singular)
अनेकान्तवादौ (dual nominative)
अनेकान्तवादाः (nominative plural)
अनेकान्तवाद (singular vocative)
अनेकान्तवादौ (dual vocative)
अनेकान्तवादाः (plural vocative)
अनेकान्तवादम् (accusative singular)
अनेकान्तवादौ (accusative dual)
अनेकान्तवादान् (accusative plural)
अनेकान्तवादेन (instrumental singular)
अनेकान्तवादाभ्याम् (dual instrumental)
अनेकान्तवादैः (instrumental plural)
अनेकान्तवादाय (dative singular)
अनेकान्तवादाभ्याम् (dative dual)
अनेकान्तवादेभ्यः (dative plural)
अनेकान्तवादात् (ablative singular)
अनेकान्तवादाभ्याम् (ablative dual)
अनेकान्तवादेभ्यः (ablative plural)
अनेकान्तवादस्य (genitive singular)
अनेकान्तवादयोः (dual genitive)
अनेकान्तवादानाम् (genitive plural)
अनेकान्तवादे (locative singular)
अनेकान्तवादयोः (dual locative)
अनेकान्तवादेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अनेकान्तवाद

अनेकान्तवादः

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादाः

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादाः

अनेकान्तवादम्

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादान्

अनेकान्तवादेन

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादैः

अनेकान्तवादाय

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादेभ्यः

अनेकान्तवादात्

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादेभ्यः

अनेकान्तवादस्य

अनेकान्तवादयोः

अनेकान्तवादानाम्

अनेकान्तवादे

अनेकान्तवादयोः

अनेकान्तवादेषु

sa-decl-noun/cell

अनेकान्तवादः

अनेकान्तवादस्य

अनेकान्तवादः

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादाः

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादाः

अनेकान्तवादम्

अनेकान्तवादौ

अनेकान्तवादान्

अनेकान्तवादेन

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादैः

अनेकान्तवादाय

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादेभ्यः

अनेकान्तवादात्

अनेकान्तवादाभ्याम्

अनेकान्तवादेभ्यः

अनेकान्तवादस्य

अनेकान्तवादयोः

अनेकान्तवादानाम्

अनेकान्तवादे

अनेकान्तवादयोः

अनेकान्तवादेषु


बोधिसत्त्व

bodhi-sattva (romanization)
बोधिसत्त्वः (nominative singular)
बोधिसत्त्वौ (dual nominative)
बोधिसत्त्वाः (nominative plural)
बोधिसत्त्व (singular vocative)
बोधिसत्त्वौ (dual vocative)
बोधिसत्त्वाः (plural vocative)
बोधिसत्त्वम् (accusative singular)
बोधिसत्त्वौ (accusative dual)
बोधिसत्त्वान् (accusative plural)
बोधिसत्त्वेन (instrumental singular)
बोधिसत्त्वाभ्याम् (dual instrumental)
बोधिसत्त्वैः (instrumental plural)
बोधिसत्त्वाय (dative singular)
बोधिसत्त्वाभ्याम् (dative dual)
बोधिसत्त्वेभ्यः (dative plural)
बोधिसत्त्वात् (ablative singular)
बोधिसत्त्वाभ्याम् (ablative dual)
बोधिसत्त्वेभ्यः (ablative plural)
बोधिसत्त्वस्य (genitive singular)
बोधिसत्त्वयोः (dual genitive)
बोधिसत्त्वानाम् (genitive plural)
बोधिसत्त्वे (locative singular)
बोधिसत्त्वयोः (dual locative)
बोधिसत्त्वेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of बोधिसत्त्व

बोधिसत्त्वाः

बोधिसत्त्वाः

बोधिसत्त्वम्

बोधिसत्त्वान्

बोधिसत्त्वेन

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वैः

बोधिसत्त्वाय

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वेभ्यः

बोधिसत्त्वात्

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वेभ्यः

बोधिसत्त्वस्य

बोधिसत्त्वयोः

बोधिसत्त्वानाम्

बोधिसत्त्वयोः

बोधिसत्त्वेषु

sa-decl-noun/cell

बोधिसत्त्वस्य

बोधिसत्त्वाः

बोधिसत्त्वाः

बोधिसत्त्वम्

बोधिसत्त्वान्

बोधिसत्त्वेन

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वैः

बोधिसत्त्वाय

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वेभ्यः

बोधिसत्त्वात्

बोधिसत्त्वाभ्याम्

बोधिसत्त्वेभ्यः

बोधिसत्त्वस्य

बोधिसत्त्वयोः

बोधिसत्त्वानाम्

बोधिसत्त्वयोः

बोधिसत्त्वेषु

→ Bengali: বোধিসত্ত্ব (bōdhiśotto)

Pali: bodhisatta

Burmese: ဗောဓိသတ် (bau:dhi.sat)

→ English: bodhisattva

desc

→ Chinese: 菩提薩埵 /菩提萨埵 (pútísàduǒ), 菩薩 /菩萨 (púsà)

→ Japanese: 菩提薩埵 (bodai-satta), 菩薩 (bosatsu)

→ Korean: 보살 (bosal)

→ Manchu: ᡦᡠᠰᠠ (pusa)

→ Vietnamese: bồ tát

→ Classical Mongolian: [script needed] (bodisadu)

→ Manchu: ᠪᠣᡩᡳᠰᠠᡨᡠ (bodisatu)

→ Sinhalese: බෝධිසත්ත්ව (bōdhisattwa)

போதிசத்துவன்

Tamil: போதிசத்துவன் (pōticattuvaṉ)

→ Thai: โพธิสัตว์ (poo-tí-sàt)

→ Tocharian A: bodʰisattu

[boː.d̪ʱiˈs̪ɐt̪̚.t̪ʋɐ]

From बोधि (bodhí, “perfect knowledge”) + सत्त्व (sattvá, “essence”).

"one whose essence is perfect knowledge", one who is on the way to the attainment of perfect knowledge (i.e. a Buddhist saint) when he has only one birth to undergo before obtaining the state of a supreme Buddha and then nirvana

name of the principal Buddha of the present era (before he became a Buddha)


अङ्गुरि

aṅgúri (romanization)
अङ्गुरिः (nominative singular)
अङ्गुरी (dual nominative)
अङ्गुरयः (nominative plural)
अङ्गुरे (singular vocative)
अङ्गुरी (dual vocative)
अङ्गुरयः (plural vocative)
अङ्गुरिम् (accusative singular)
अङ्गुरी (accusative dual)
अङ्गुरीः (accusative plural)
अङ्गुर्या (instrumental singular)
अङ्गुरी1 (instrumental singular)
अङ्गुरिभ्याम् (dual instrumental)
अङ्गुरिभिः (instrumental plural)
अङ्गुरये (dative singular)
अङ्गुर्यै2 (dative singular)
अङ्गुरी1 (dative singular)
अङ्गुरिभ्याम् (dative dual)
अङ्गुरिभ्यः (dative plural)
अङ्गुरेः (ablative singular)
अङ्गुर्याः2 (ablative singular)
अङ्गुर्यै3 (ablative singular)
अङ्गुरिभ्याम् (ablative dual)
अङ्गुरिभ्यः (ablative plural)
अङ्गुरेः (genitive singular)
अङ्गुर्याः2 (genitive singular)
अङ्गुर्यै3 (genitive singular)
अङ्गुर्योः (dual genitive)
अङ्गुरीणाम् (genitive plural)
अङ्गुरौ (locative singular)
अङ्गुर्याम्2 (locative singular)
अङ्गुरा1 (locative singular)
अङ्गुर्योः (dual locative)
अङ्गुरिषु (locative plural)

From Proto-Indo-Iranian *Hanguri-, from Proto-Indo-European *h₂eng-ul- (“joint?”), *h₂engulos, from *h₂eng-, *ang- (“corner, hirn”). Cognates include Latin angulus (“corner, angle”), Old High German enchil (“ankle, joint”) and Old Church Slavonic ѫгълъ (ǫgŭlŭ, “angle”).


अङ्गुलि

aṅgúli (romanization)
अङ्गुलिः (nominative singular)
अङ्गुली (dual nominative)
अङ्गुलयः (nominative plural)
अङ्गुले (singular vocative)
अङ्गुली (dual vocative)
अङ्गुलयः (plural vocative)
अङ्गुलिम् (accusative singular)
अङ्गुली (accusative dual)
अङ्गुलीः (accusative plural)
अङ्गुल्या (instrumental singular)
अङ्गुली1 (instrumental singular)
अङ्गुलिभ्याम् (dual instrumental)
अङ्गुलिभिः (instrumental plural)
अङ्गुलये (dative singular)
अङ्गुल्यै2 (dative singular)
अङ्गुली1 (dative singular)
अङ्गुलिभ्याम् (dative dual)
अङ्गुलिभ्यः (dative plural)
अङ्गुलेः (ablative singular)
अङ्गुल्याः2 (ablative singular)
अङ्गुल्यै3 (ablative singular)
अङ्गुलिभ्याम् (ablative dual)
अङ्गुलिभ्यः (ablative plural)
अङ्गुलेः (genitive singular)
अङ्गुल्याः2 (genitive singular)
अङ्गुल्यै3 (genitive singular)
अङ्गुल्योः (dual genitive)
अङ्गुलीनाम् (genitive plural)
अङ्गुलौ (locative singular)
अङ्गुल्याम्2 (locative singular)
अङ्गुला1 (locative singular)
अङ्गुल्योः (dual locative)
अङ्गुलिषु (locative plural)

Dardic:

Dameli: āṅguŕi

Grangali: aṅgū́

Gawar-Bati: انڑک (aṅguṛṛík)

Indus Kohistani: [script needed] (agui)

Kalami: انگیر (äŋir)

Kalasha: ạ́ŋgu

Kashmiri: اوٚنٛگٕج (ongụj)

Khowar: انگڵ (aṅgúḷ)

Phalura: angúṛu

Shina: اگی (agúi), ہگڑ (háguṛi)

Kohistani Shina: ہڠی (haṅui)

Shumashti: ãṇuṛem

Tirahi: aṅguṛə

Torwali: انگی (äṅgī́)

→ Proto-Nuristani:

Ashkun: aṅǘṛ

Kamkata-viri: aṅyúŕ

Prasuni: ügü

Waigali: aṅře

Pali: aṅguli

desc

→ Thai: องคุลี

→ Thai: องคุลี

Prakrit: 𑀅𑀁𑀕𑀼𑀮𑀺 (aṃguli), 𑀅𑀁𑀕𑀼𑀮𑀻 (aṃgulī) (see there for further descendants)

etymon

अङ्गुरि>finger

the finger-like tip of an elephant's trunk

अङ्गुल अङ्गुल#Sanskrit


हर

hara (romanization)
हरः (nominative singular)
हरौ (dual nominative)
हरा1 (dual nominative)
हराः (nominative plural)
हरासः1 (nominative plural)
हर (singular vocative)
हरौ (dual vocative)
हरा1 (dual vocative)
हराः (plural vocative)
हरासः1 (plural vocative)
हरम् (accusative singular)
हरौ (accusative dual)
हरा1 (accusative dual)
हरान् (accusative plural)
हरेण (instrumental singular)
हराभ्याम् (dual instrumental)
हरैः (instrumental plural)
हरेभिः1 (instrumental plural)
हराय (dative singular)
हराभ्याम् (dative dual)
हरेभ्यः (dative plural)
हरात् (ablative singular)
हराभ्याम् (ablative dual)
हरेभ्यः (ablative plural)
हरस्य (genitive singular)
हरयोः (dual genitive)
हराणाम् (genitive plural)
हरे (locative singular)
हरयोः (dual locative)
हरेषु (locative plural)


प्रसाद

prasāda (romanization)
प्रसादः (nominative singular)
प्रसादौ (dual nominative)
प्रसादाः (nominative plural)
प्रसाद (singular vocative)
प्रसादौ (dual vocative)
प्रसादाः (plural vocative)
प्रसादम् (accusative singular)
प्रसादौ (accusative dual)
प्रसादान् (accusative plural)
प्रसादेन (instrumental singular)
प्रसादाभ्याम् (dual instrumental)
प्रसादैः (instrumental plural)
प्रसादाय (dative singular)
प्रसादाभ्याम् (dative dual)
प्रसादेभ्यः (dative plural)
प्रसादात् (ablative singular)
प्रसादाभ्याम् (ablative dual)
प्रसादेभ्यः (ablative plural)
प्रसादस्य (genitive singular)
प्रसादयोः (dual genitive)
प्रसादानाम् (genitive plural)
प्रसादे (locative singular)
प्रसादयोः (dual locative)
प्रसादेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of प्रसाद

प्रसादाभ्याम्

प्रसादाभ्याम्

प्रसादाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

प्रसादाभ्याम्

प्रसादाभ्याम्

प्रसादाभ्याम्

→ Hindi: प्रसाद (prasād)

→ Kannada: ಪ್ರಸಾದ (prasāda)

→ Khmer: ប្រាសាទ (praasaat)

→ Malayalam: പ്രസാദം (prasādaṁ)

desctree

→ Old Javanese: prasāda
> Javanese: ꦥꦿꦱꦢ (prasada) (inherited)

→ Old Marathi: प्रसाद (prasāda)

Marathi: प्रसाद (prasād)

→ Tamil: பிரசாதம் (piracātam)

→ Telugu: ప్రసాదము (prasādamu)

→ Thai: ประสาท (bprà-sàat)

/pɾɐˈs̪ɑː.d̪ɐ/

From प्रसद् (prasad, “to fall into the power of”).

अम्बुप्रसाद (ambu-prasāda)

the clearing nut tree, Strychnos potatorum

प्र्सादति (prsādati)

clearness, brightness, pellucidness, purity

calmness, tranquillity, absence of excitement

प्रसादात् (prasādāt)

through the kindness or by the favour of

prasādaṃ √kṛ

दुष्प्रसाद (duṣ-prasāda)

graciousness, kindness, kind behaviour, favour, aid, mediation

Kindness personified as a son of Dharma and Maitrī

प्रसादद्रव्य प्रसादद्रव्य#Sanskrit

प्रसादान्न प्रसादान्न#Sanskrit

a propitiatory offering or gift (of food = प्रसादद्रव्य (prasāda-dravya), प्रसादान्न (prasādā-nna))

the food presented to an idol, or the remnants of food left by a spiritual teacher (which any one may freely appropriate to his own use)

name of a commentator on the prakriyā-kaumudī


आश्रम

ā-śrama (romanization)
आश्रमः (nominative singular)
आश्रमौ (dual nominative)
आश्रमाः (nominative plural)
आश्रम (singular vocative)
आश्रमौ (dual vocative)
आश्रमाः (plural vocative)
आश्रमम् (accusative singular)
आश्रमौ (accusative dual)
आश्रमान् (accusative plural)
आश्रमेण (instrumental singular)
आश्रमाभ्याम् (dual instrumental)
आश्रमैः (instrumental plural)
आश्रमाय (dative singular)
आश्रमाभ्याम् (dative dual)
आश्रमेभ्यः (dative plural)
आश्रमात् (ablative singular)
आश्रमाभ्याम् (ablative dual)
आश्रमेभ्यः (ablative plural)
आश्रमस्य (genitive singular)
आश्रमयोः (dual genitive)
आश्रमाणाम् (genitive plural)
आश्रमे (locative singular)
आश्रमयोः (dual locative)
आश्रमेषु (locative plural)
आश्रमम् (nominative singular)
आश्रमे (dual nominative)
आश्रमाणि (nominative plural)
आश्रम (singular vocative)
आश्रमे (dual vocative)
आश्रमाणि (plural vocative)
आश्रमम् (accusative singular)
आश्रमे (accusative dual)
आश्रमाणि (accusative plural)
आश्रमेण (instrumental singular)
आश्रमाभ्याम् (dual instrumental)
आश्रमैः (instrumental plural)
आश्रमाय (dative singular)
आश्रमाभ्याम् (dative dual)
आश्रमेभ्यः (dative plural)
आश्रमात् (ablative singular)
आश्रमाभ्याम् (ablative dual)
आश्रमेभ्यः (ablative plural)
आश्रमस्य (genitive singular)
आश्रमयोः (dual genitive)
आश्रमाणाम् (genitive plural)
आश्रमे (locative singular)
आश्रमयोः (dual locative)
आश्रमेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of आश्रम

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">आश्रम</i>

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

आश्रमाभ्याम्

→ English: ashram

→ German: Aschram

→ Hindi: आश्रम (āśram)

→ Khmer: អាស្រម (ʼaasrɑɑm)

desctree

→ Old Javanese: āśrama
Javanese: ꦲꦱꦿꦩ (asrama)
→ Balinese: ᬆᬰ᭄ᬭᬫ (asrama), ᬰ᭄ᬭᬫ (srama)

→ Malay: asrama

→ Thai: อาศรม (aa-sǒm)

→ Tocharian B: aśrām

hermitage, the abode of ascetics, the cell of a hermit or of retired saints or sages; ashram

ब्रह्मचारिन् ब्रह्मचारिन्#Sanskrit

गृहस्थ गृहस्थ#Sanskrit

वानप्रस्थ वानप्रस्थ#Sanskrit

संन्यासिन् संन्यासिन्#Sanskrit

भिक्षु भिक्षु#Sanskrit

a stage in the life of a Brahman (of which there are four corresponding to four different periods or conditions, namely 1st, ब्रह्मचारिन् (brahmacārin, “student of the veda”); 2nd, गृहस्थ (gṛha-stha, “householder”); 3rd, वानप्रस्थ (vānaprastha, “anchorite”); and 4th, संन्यासिन् (saṃnyāsin, “abandoner of all worldly concerns”), or sometimes भिक्षु (bhikṣu, “religious beggar”); in some places the law-givers mention only three such periods of religious life, the first being then omitted)

(masculine) name of a pupil of Pṛthvī-dhara


मिथुन

mithuná (romanization)
मिथुनः (nominative singular)
मिथुनौ (dual nominative)
मिथुना1 (dual nominative)
मिथुनाः (nominative plural)
मिथुनासः1 (nominative plural)
मिथुन (singular vocative)
मिथुनौ (dual vocative)
मिथुना1 (dual vocative)
मिथुनाः (plural vocative)
मिथुनासः1 (plural vocative)
मिथुनम् (accusative singular)
मिथुनौ (accusative dual)
मिथुना1 (accusative dual)
मिथुनान् (accusative plural)
मिथुनेन (instrumental singular)
मिथुनाभ्याम् (dual instrumental)
मिथुनैः (instrumental plural)
मिथुनेभिः1 (instrumental plural)
मिथुनाय (dative singular)
मिथुनाभ्याम् (dative dual)
मिथुनेभ्यः (dative plural)
मिथुनात् (ablative singular)
मिथुनाभ्याम् (ablative dual)
मिथुनेभ्यः (ablative plural)
मिथुनस्य (genitive singular)
मिथुनयोः (dual genitive)
मिथुनानाम् (genitive plural)
मिथुने (locative singular)
मिथुनयोः (dual locative)
मिथुनेषु (locative plural)

From Proto-Indo-European *meyth₂- (“to exchange”) an extension of *mey- (“to exchange”). Cognate with Latin mutō whence English mutate, mutual; Latin mittō (“send”) whence English emit, mission, etc.; Proto-Slavic *mьstь (“revenge, vengeance”); English mis-, miss.
Also cf. Mitra, the Indo-Iranian god of contracts.

cog

यमीं॒ द्वा सव॑यसा सप॒र्यत॑: समा॒ने योना॑ मिथु॒ना समो॑कसा।
दिवा॒ न नक्तं॑ पलि॒तो युवा॑जनि पु॒रू चर॑न्न॒जरो॒ मानु॑षा यु॒गा॥
yámīṃ dvā́ sávayasā saparyáta: samāné yónā mithunā́ sámokasā.

He whom the two co-partners with observance tend, the pair who dwell together in the same abode, by night as in the day the grey one was born young, passing untouched by elders through many an age of man.

dívā ná náktaṃ palitó yúvājani purū́ cárannajáro mā́nuṣā yugā́.

a pair (male and female; but also "any couple or pair")


मिथुन

mithuná (romanization)
मिथुनम् (nominative singular)
मिथुने (dual nominative)
मिथुनानि (nominative plural)
मिथुना1 (nominative plural)
मिथुन (singular vocative)
मिथुने (dual vocative)
मिथुनानि (plural vocative)
मिथुना1 (plural vocative)
मिथुनम् (accusative singular)
मिथुने (accusative dual)
मिथुनानि (accusative plural)
मिथुना1 (accusative plural)
मिथुनेन (instrumental singular)
मिथुनाभ्याम् (dual instrumental)
मिथुनैः (instrumental plural)
मिथुनेभिः1 (instrumental plural)
मिथुनाय (dative singular)
मिथुनाभ्याम् (dative dual)
मिथुनेभ्यः (dative plural)
मिथुनात् (ablative singular)
मिथुनाभ्याम् (ablative dual)
मिथुनेभ्यः (ablative plural)
मिथुनस्य (genitive singular)
मिथुनयोः (dual genitive)
मिथुनानाम् (genitive plural)
मिथुने (locative singular)
मिथुनयोः (dual locative)
मिथुनेषु (locative plural)

→ Burmese: မေထုန် (mehtun)

→ English: mithuna (learned)

→ Khmer: មិថុនា (mithonaa)

Pali: mithuna

→ Malayalam: മിഥുനം (mithunaṁ)

Marathi: मिथुन (mithun)

→ Tamil: மிதுனம் (mituṉam)

→ Telugu: మిథునము (mithunamu)

desc

→ Thai: เมถุน (mee-tǔn), มิถุนายน (mí-tù-naa-yon)

→ Malay: mintuna (مينتونا)

(astrology, sometimes masculine) the sign of the zodiac Gemini or the third arc of 30 degrees in a circle

the other part, complement or companion of anything (also applied to a kind of small statue at the entrance of a temple)

(grammar) root compounded with a preposition


मरण

maraṇa (romanization)
मरणम् (nominative singular)
मरणे (dual nominative)
मरणानि (nominative plural)
मरणा1 (nominative plural)
मरण (singular vocative)
मरणे (dual vocative)
मरणानि (plural vocative)
मरणा1 (plural vocative)
मरणम् (accusative singular)
मरणे (accusative dual)
मरणानि (accusative plural)
मरणा1 (accusative plural)
मरणेन (instrumental singular)
मरणाभ्याम् (dual instrumental)
मरणैः (instrumental plural)
मरणेभिः1 (instrumental plural)
मरणाय (dative singular)
मरणाभ्याम् (dative dual)
मरणेभ्यः (dative plural)
मरणात् (ablative singular)
मरणाभ्याम् (ablative dual)
मरणेभ्यः (ablative plural)
मरणस्य (genitive singular)
मरणयोः (dual genitive)
मरणानाम् (genitive plural)
मरणे (locative singular)
मरणयोः (dual locative)
मरणेषु (locative plural)

Bengali: মরণ (moron)

Gujarati: મરણ (maraṇ)

Hindi: मरण (maraṇ)

→ Kannada: ಮರಣ (maraṇa)

→ Malayalam: മരണം (maraṇaṁ)

Marathi: मरण (maraṇ)

→ Malay: merana

Indonesian: merana

→ Santali: ᱢᱳᱨᱳᱱ (moron)

Sinhalese: මරණය (maraṇaya)

→ Tamil: மரணம் (maraṇam)

→ Telugu: మరణము (maraṇamu)

→ Thai: มรณะ (morana), มรณ์

→ Parthian: [script needed] (mrn /maran/)

From मृ (mṛ, “to die”, root) + -अन (-ana, nominalization suffix) with guṇa and sandhi.

suffix

मरणं कुरुते

He/She/It dies. (Lit., "does/makes death", in the middle voice)

passing away; cessation (as of lightning or rain)

a kind of poison (probably wrong reading for मारण (māraṇa))

refuge; asylum (probably wrong reading for शरण (śaraṇa))


वृषभ

vṛṣabhá (romanization)
वृषभः (nominative singular)
वृषभौ (dual nominative)
वृषभा1 (dual nominative)
वृषभाः (nominative plural)
वृषभासः1 (nominative plural)
वृषभ (singular vocative)
वृषभौ (dual vocative)
वृषभा1 (dual vocative)
वृषभाः (plural vocative)
वृषभासः1 (plural vocative)
वृषभम् (accusative singular)
वृषभौ (accusative dual)
वृषभा1 (accusative dual)
वृषभान् (accusative plural)
वृषभेण (instrumental singular)
वृषभाभ्याम् (dual instrumental)
वृषभैः (instrumental plural)
वृषभेभिः1 (instrumental plural)
वृषभाय (dative singular)
वृषभाभ्याम् (dative dual)
वृषभेभ्यः (dative plural)
वृषभात् (ablative singular)
वृषभाभ्याम् (ablative dual)
वृषभेभ्यः (ablative plural)
वृषभस्य (genitive singular)
वृषभयोः (dual genitive)
वृषभाणाम् (genitive plural)
वृषभे (locative singular)
वृषभयोः (dual locative)
वृषभेषु (locative plural)

/ʋr̩.ʂɐ.bʱɐ́/

/ˈʋr̩.ʂɐ.bʱɐ/

From Proto-Indo-Iranian *(w)r̥šabʰás, from Proto-Indo-European *wr̥sn̥-bʰó-s, from *wérsēn (“male animal; manly man”).
Cognate with Avestan 𐬀𐬭𐬆𐬱𐬀𐬥 (ar^əšan), Ancient Greek ἄρσην (ársēn), Latin verrēs. Also related to ऋषभ (ṛṣabhá), वृषन् (vṛṣan).

त्वम॑ग्ने वृष॒भः पु॑ष्टि॒वर्ध॑न॒ उद्य॑तस्रुचे भवसि श्र॒वाय्य॑:।
य आहु॑तिं॒ परि॒ वेदा॒ वष॑ट्कृति॒मेका॑यु॒रग्रे॒ विश॑ आ॒विवा॑ससि॥
tvámagne vṛṣabháḥ puṣṭivárdhana údyatasruce bhavasi śravā́yya:.

Thou, Agni, art a Bull who makes our store increase, to be invoked by him who lifts the ladle up.
Well knowing the oblation with the hallowing word, uniting all who live, thou lightenest first our folk.

yá ā́hutiṃ pári védā váṣaṭkṛtimékāyurágre víśa āvívāsasi.

a bull (used as an epithet of various gods in the Vedas)

the chief, most excellent or eminent, lord or best among (in later language mostly at the end of a compound, or with genitive)

a particular drug (described as a root brought from the Himalaya mountains, resembling the horn of a bull, of cooling and tonic properties, and serviceable in catarrh and consumption)


सृगाल

sṛgālá (romanization)
सृगालः (nominative singular)
सृगालौ (dual nominative)
सृगाला1 (dual nominative)
सृगालाः (nominative plural)
सृगालासः1 (nominative plural)
सृगाल (singular vocative)
सृगालौ (dual vocative)
सृगाला1 (dual vocative)
सृगालाः (plural vocative)
सृगालासः1 (plural vocative)
सृगालम् (accusative singular)
सृगालौ (accusative dual)
सृगाला1 (accusative dual)
सृगालान् (accusative plural)
सृगालेन (instrumental singular)
सृगालाभ्याम् (dual instrumental)
सृगालैः (instrumental plural)
सृगालेभिः1 (instrumental plural)
सृगालाय (dative singular)
सृगालाभ्याम् (dative dual)
सृगालेभ्यः (dative plural)
सृगालात् (ablative singular)
सृगालाभ्याम् (ablative dual)
सृगालेभ्यः (ablative plural)
सृगालस्य (genitive singular)
सृगालयोः (dual genitive)
सृगालानाम् (genitive plural)
सृगाले (locative singular)
सृगालयोः (dual locative)
सृगालेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: شال (śāl)

→ Kamkata-viri:

Kativiri: ṣyōl

→ Prasuni: ṣil

Magadhi Prakrit:

Assamese: শিয়াল (xial)

Bengali: শিয়াল (śiẏal)

Sylheti: ꠢꠤꠀꠟ (hial)

Sauraseni Prakrit: 𑀲𑀺𑀕𑀸𑀮 (sigāla)

Gujarati: શિયાળ (śiyāḷ)

Hindi: सियार (siyār)

Urdu: سیار (siyār)

→ Malay: serigala
Indonesian: serigala

Pali: sigāla

/s̪r̩ˈɡɑː.l̪ɐ/

From Proto-Indo-Aryan *śr̥gālás, a suffixed derivative from Proto-Indo-Iranian *ćárguš (“predatory animal”).


शृगाल

śṛgāla (romanization)
शृगालः (nominative singular)
शृगालौ (dual nominative)
शृगाला1 (dual nominative)
शृगालाः (nominative plural)
शृगालासः1 (nominative plural)
शृगाल (singular vocative)
शृगालौ (dual vocative)
शृगाला1 (dual vocative)
शृगालाः (plural vocative)
शृगालासः1 (plural vocative)
शृगालम् (accusative singular)
शृगालौ (accusative dual)
शृगाला1 (accusative dual)
शृगालान् (accusative plural)
शृगालेन (instrumental singular)
शृगालाभ्याम् (dual instrumental)
शृगालैः (instrumental plural)
शृगालेभिः1 (instrumental plural)
शृगालाय (dative singular)
शृगालाभ्याम् (dative dual)
शृगालेभ्यः (dative plural)
शृगालात् (ablative singular)
शृगालाभ्याम् (ablative dual)
शृगालेभ्यः (ablative plural)
शृगालस्य (genitive singular)
शृगालयोः (dual genitive)
शृगालानाम् (genitive plural)
शृगाले (locative singular)
शृगालयोः (dual locative)
शृगालेषु (locative plural)

→ Middle Persian: 𐬱𐬖𐬀𐬮 (šγal) (see there for further descendants)

→ Malay: serigala (“wolf”)

→ Thai: ศิคาล (sì-kaan, “fox”)

/ɕr̩.ɡɑː.lɐ/

/ɕr̩ˈɡɑː.l̪ɐ/

सृगाल सृगाल#Sanskrit


शृकाल

śṛkāla (romanization)
शृकालः (nominative singular)
शृकालौ (dual nominative)
शृकाला1 (dual nominative)
शृकालाः (nominative plural)
शृकालासः1 (nominative plural)
शृकाल (singular vocative)
शृकालौ (dual vocative)
शृकाला1 (dual vocative)
शृकालाः (plural vocative)
शृकालासः1 (plural vocative)
शृकालम् (accusative singular)
शृकालौ (accusative dual)
शृकाला1 (accusative dual)
शृकालान् (accusative plural)
शृकालेन (instrumental singular)
शृकालाभ्याम् (dual instrumental)
शृकालैः (instrumental plural)
शृकालेभिः1 (instrumental plural)
शृकालाय (dative singular)
शृकालाभ्याम् (dative dual)
शृकालेभ्यः (dative plural)
शृकालात् (ablative singular)
शृकालाभ्याम् (ablative dual)
शृकालेभ्यः (ablative plural)
शृकालस्य (genitive singular)
शृकालयोः (dual genitive)
शृकालानाम् (genitive plural)
शृकाले (locative singular)
शृकालयोः (dual locative)
शृकालेषु (locative plural)

/ɕr̩ˈkɑː.l̪ɐ/

सृगाल सृगाल#Sanskrit


चिन्तन

cintana (romanization)
चिन्तनम् (nominative singular)
चिन्तने (dual nominative)
चिन्तनानि (nominative plural)
चिन्तन (singular vocative)
चिन्तने (dual vocative)
चिन्तनानि (plural vocative)
चिन्तनम् (accusative singular)
चिन्तने (accusative dual)
चिन्तनानि (accusative plural)
चिन्तनेन (instrumental singular)
चिन्तनाभ्याम् (dual instrumental)
चिन्तनैः (instrumental plural)
चिन्तनाय (dative singular)
चिन्तनाभ्याम् (dative dual)
चिन्तनेभ्यः (dative plural)
चिन्तनात् (ablative singular)
चिन्तनाभ्याम् (ablative dual)
चिन्तनेभ्यः (ablative plural)
चिन्तनस्य (genitive singular)
चिन्तनयोः (dual genitive)
चिन्तनानाम् (genitive plural)
चिन्तने (locative singular)
चिन्तनयोः (dual locative)
चिन्तनेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">चिन्तन</i>

चिन्तनाभ्याम्

चिन्तनाभ्याम्

चिन्तनाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

चिन्तनाभ्याम्

चिन्तनाभ्याम्

चिन्तनाभ्याम्

Thai: จินตนา (jintana)


घोटक

sa-noun

घोटक • (ghoṭaka) stem, m (feminine घोटकी or घोटिका)

ghoṭaka (romanization)
घोटकी (feminine)
घोटिका (feminine)
घोटकः (nominative singular)
घोटकौ (dual nominative)
घोटका1 (dual nominative)
घोटकाः (nominative plural)
घोटकासः1 (nominative plural)
घोटक (singular vocative)
घोटकौ (dual vocative)
घोटका1 (dual vocative)
घोटकाः (plural vocative)
घोटकासः1 (plural vocative)
घोटकम् (accusative singular)
घोटकौ (accusative dual)
घोटका1 (accusative dual)
घोटकान् (accusative plural)
घोटकेन (instrumental singular)
घोटकाभ्याम् (dual instrumental)
घोटकैः (instrumental plural)
घोटकेभिः1 (instrumental plural)
घोटकाय (dative singular)
घोटकाभ्याम् (dative dual)
घोटकेभ्यः (dative plural)
घोटकात् (ablative singular)
घोटकाभ्याम् (ablative dual)
घोटकेभ्यः (ablative plural)
घोटकस्य (genitive singular)
घोटकयोः (dual genitive)
घोटकानाम् (genitive plural)
घोटके (locative singular)
घोटकयोः (dual locative)
घोटकेषु (locative plural)

Ardhamagadhi Prakrit:

Fiji Hindi: ghorra

Magadhi Prakrit:

desctree

Early Assamese: ঘোড়া (ghöṛa)
Assamese: ঘোঁৰা (ghü̃ra)

Bengali: ঘোড়া (ghōṛa)

Odia: ଘୋଡ଼ା (ghoṛā)

Rohingya: gúra

Sylheti: ꠊꠥꠠꠣ (gúṛa)

Maharastri Prakrit:

Konkani: घोडो (ghoḍô)

Old Marathi: 𑘑𑘻𑘚𑘳 (ghoḍu)

Marathi: घोडा (ghoḍā)

Sauraseni Prakrit: 𑀖𑁄𑀟𑀕 (ghoḍaga)

Gurjara Apabhramsa:

Old Gujarati:

Gujarati: ઘોડો (ghoḍo)

Marwari: घोड़ौ (ghoṛau)

Saurashtra: ꢕꣁꢞꣁ (ghoḍo)

Hindustani:

Hindi: घोड़ा (ghoṛā)

Urdu: گھوڑا (ghoṛā)

Nepali: घोडा (ghoḍā)

Punjabi: ਘੋੜਾ (ghoṛā) / گھوڑا (ghoṛā)

Romani: khuro

Sindhi: گهوڙو / घोड़ो (ghoṛo)

→ Old Javanese: kuda
> Javanese: ꦏꦸꦢ (kuda) (inherited)
>? Malay: kuda (see there for further descendants)

/ɡʱɐw.ʈɐ.kɐ/

/ˈɡʱoː.ʈɐ.kɐ/

A foreign borrowing; compare Proto-Dravidian *kut-ir-ay (“horse”), whence Tamil குதிரை (kutirai). However, due to the traditional lack of presence and utility of horses in South and Southeast Asia, ultimate origins from Dravidian and Munda are doubtful, and alternative, more western or northern sources of the borrowing have been considered.


चूर्ण

cūrṇa (romanization)
चूर्णः (nominative singular)
चूर्णौ (dual nominative)
चूर्णा1 (dual nominative)
चूर्णाः (nominative plural)
चूर्णासः1 (nominative plural)
चूर्ण (singular vocative)
चूर्णौ (dual vocative)
चूर्णा1 (dual vocative)
चूर्णाः (plural vocative)
चूर्णासः1 (plural vocative)
चूर्णम् (accusative singular)
चूर्णौ (accusative dual)
चूर्णा1 (accusative dual)
चूर्णान् (accusative plural)
चूर्णेन (instrumental singular)
चूर्णाभ्याम् (dual instrumental)
चूर्णैः (instrumental plural)
चूर्णेभिः1 (instrumental plural)
चूर्णाय (dative singular)
चूर्णाभ्याम् (dative dual)
चूर्णेभ्यः (dative plural)
चूर्णात् (ablative singular)
चूर्णाभ्याम् (ablative dual)
चूर्णेभ्यः (ablative plural)
चूर्णस्य (genitive singular)
चूर्णयोः (dual genitive)
चूर्णानाम् (genitive plural)
चूर्णे (locative singular)
चूर्णयोः (dual locative)
चूर्णेषु (locative plural)

/ˈt͡ɕuːɾ.ɳɐ/

powder flour, aromatic powder, pounded sandal


चूर्ण

cūrṇa (romanization)
चूर्णम् (nominative singular)
चूर्णे (dual nominative)
चूर्णानि (nominative plural)
चूर्णा1 (nominative plural)
चूर्ण (singular vocative)
चूर्णे (dual vocative)
चूर्णानि (plural vocative)
चूर्णा1 (plural vocative)
चूर्णम् (accusative singular)
चूर्णे (accusative dual)
चूर्णानि (accusative plural)
चूर्णा1 (accusative plural)
चूर्णेन (instrumental singular)
चूर्णाभ्याम् (dual instrumental)
चूर्णैः (instrumental plural)
चूर्णेभिः1 (instrumental plural)
चूर्णाय (dative singular)
चूर्णाभ्याम् (dative dual)
चूर्णेभ्यः (dative plural)
चूर्णात् (ablative singular)
चूर्णाभ्याम् (ablative dual)
चूर्णेभ्यः (ablative plural)
चूर्णस्य (genitive singular)
चूर्णयोः (dual genitive)
चूर्णानाम् (genitive plural)
चूर्णे (locative singular)
चूर्णयोः (dual locative)
चूर्णेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: ژوٗر (ċūr)

Prakrit: 𑀘𑀽𑀭 (cūra)

Central:

Sauraseni Prakrit:

Hindustani: cūr, cūrā

desc

Hindi: चूर, चूरा

Hindi: चूर, चूरा

Urdu: چُور (cūr), چُورَا (cūrā)

Eastern:

Magadhi Prakrit:

Assamese: চূৰ (sur), চূণ (sun)

Bengali: চুর (cur), চুন (cun)

Odia: ଚୂର (cura)

Northern:

Khasa Prakrit:

Central Pahari:

Kumaoni: चुरो (curo)

Eastern Pahari:

Nepali: चुर (cura)

Northwestern:

Paisaci Prakrit:

Takka Apabhramsa:

Punjabi: cūr

Gurmukhi script: ਚੂਰ

Shahmukhi script: چُور

Vracada Apabhramsa:

Sindhi: cūru, cūro, cūrī

Arabic script: چُورُ, چُورو, چُورِي

Arabic script: چُورُ, چُورو, چُورِي

Devanagari script: चूरु, चूरो, चूरी

Southern:

Helu Prakrit:

Dhivehi: ހުނި (huni)

Sinhalese: හුනු (hunu)

Maharastri Prakrit:

Marathi: चूर (cūr), चुरा (curā), चुरी (curī)

Western:

Sauraseni Prakrit:

Gurjara Apabhramsa:

Gujarati: ચૂર (cūr), ચૂરો (cūro), ચૂરી (cūrī)

Prakrit: 𑀘𑀽𑀭𑁂𑀇 (cūrei)

Central:

Sauraseni Prakrit:

Hindustani: cūrnā

Hindi: चूरना

Urdu: چُورنَا (cūrnā)

Eastern:

Magadhi Prakrit:

Odia: ଚୂରିବା (curibā)

Northwestern:

Paisaci Prakrit:

Takka Apabhramsa:

Punjabi: cūrṇā

Gurmukhi script: ਚੂਰਣਾ

Shahmukhi script: چُورݨَا

Southern:

Maharastri Prakrit:

Marathi: चुरणे (curṇe)

Western:

Sauraseni Prakrit:

Gurjara Apabhramsa:

Old Gujarati: चूरीइ (cūrīi)

Gujarati: ચુરવું (curvũ)

Pali: cuṇṇa

Prakrit: 𑀘𑀼𑀡𑁆𑀡 (cuṇṇa)

→ Malayalam: ചുണ്ണം (cuṇṇaṁ), ചുണ്ണാമ്പ് (cuṇṇāmpŭ)

→ Tamil: சுண்ணம் (cuṇṇam), சுண்ணாம்பு (cuṇṇāmpu)

→ Telugu: సున్నము (sunnamu), సున్నం (sunnaṁ)

→ Malayalam: ചൂർണ്ണം (cūṟṇṇaṁ), ചൂർണം (cūṟṇaṁ)

→ Telugu: చూర్ణము (cūrṇamu), చూర్ణం (cūrṇaṁ)

/ˈt͡ɕuːɾ.ɳɐ/

dividing a word by separating double consonant for obtaining a different sense (in a riddle etc.)


वाणिज

vāṇijá (romanization)
वाणिजः (nominative singular)
वाणिजौ (dual nominative)
वाणिजा1 (dual nominative)
वाणिजाः (nominative plural)
वाणिजासः1 (nominative plural)
वाणिज (singular vocative)
वाणिजौ (dual vocative)
वाणिजा1 (dual vocative)
वाणिजाः (plural vocative)
वाणिजासः1 (plural vocative)
वाणिजम् (accusative singular)
वाणिजौ (accusative dual)
वाणिजा1 (accusative dual)
वाणिजान् (accusative plural)
वाणिजेन (instrumental singular)
वाणिजाभ्याम् (dual instrumental)
वाणिजैः (instrumental plural)
वाणिजेभिः1 (instrumental plural)
वाणिजाय (dative singular)
वाणिजाभ्याम् (dative dual)
वाणिजेभ्यः (dative plural)
वाणिजात् (ablative singular)
वाणिजाभ्याम् (ablative dual)
वाणिजेभ्यः (ablative plural)
वाणिजस्य (genitive singular)
वाणिजयोः (dual genitive)
वाणिजानाम् (genitive plural)
वाणिजे (locative singular)
वाणिजयोः (dual locative)
वाणिजेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: वोञु॒ (wōñu॒), वाञुरु॒ (wāñuru॒)

Pali: vāṇija, vāṇijaka

Prakrit: 𑀯𑀸𑀡𑀺𑀅 (vāṇia), 𑀯𑀸𑀡𑀺𑀅𑀬 (vāṇiaya)

Bengali: বানিয়া (baniẏa), বেনে (bene)

Konkani: वाणि (vāṇi)

Old Gujarati: वाणीउ (vāṇīu), वाणीडु (vāṇīḍu)

Gujarati: વાણિયો (vāṇiyo)

→ Arabic: بَنِيَان (baniyān)

desctree

→ Portuguese: baniano, baniane
→ English: banyan

→ Spanish: baniano

→ Swahili: baniani

Marathi: वाणी (vāṇī)

Marwari: 𑅪𑅐𑅧𑅢𑅛õ (banṇjõ)

Punjabi: ਬਾਨਿਆ (bāniā)

desc

Sinhalese: වේණඳ (wēṇaⁿda), වේණේඳ (wēṇēⁿda), වේණද (wēṇada), වේඏඅඳ (wēl̥aⁿda), වේඏඒඳ (wēl̥ēⁿda)

Sindhi: 𑋛𑋠𑋌𑋪𑋘𑋠𑋌𑋢 (vāṇyāṇī), 𑋛𑋠𑋅𑋠𑋌𑋢 (vāñāṇī)

Urdu: بنيان (baniyān, “vest, undershirt”)

/ʋɑː.ɳi.d͡ʑɐ́/

/ˈʋɑː.ɳi.d͡ʑɐ/

Vṛddhi derivative of वणिज् (vaṇíj, “merchant, trader”).

vrd

(mythology) the submarine fire (supposed to be at the south-pole)


बणिज्

baṇíj (romanization)
बणिक् (nominative singular)
बणिजौ (dual nominative)
बणिजा1 (dual nominative)
बणिजः (nominative plural)
बणिक् (singular vocative)
बणिजौ (dual vocative)
बणिजा1 (dual vocative)
बणिजः (plural vocative)
बणिजम् (accusative singular)
बणिजौ (accusative dual)
बणिजा1 (accusative dual)
बणिजः (accusative plural)
बणिजा (instrumental singular)
बणिग्भ्याम् (dual instrumental)
बणिग्भिः (instrumental plural)
बणिजे (dative singular)
बणिग्भ्याम् (dative dual)
बणिग्भ्यः (dative plural)
बणिजः (ablative singular)
बणिग्भ्याम् (ablative dual)
बणिग्भ्यः (ablative plural)
बणिजः (genitive singular)
बणिजोः (dual genitive)
बणिजाम् (genitive plural)
बणिजि (locative singular)
बणिजोः (dual locative)
बणिक्षु (locative plural)

वणिज् वणिज्#Sanskrit

Alternative form of वणिज् (vaṇíj, “merchant, trader”)


क्रोश

króśa (romanization)
क्रोशः (nominative singular)
क्रोशौ (dual nominative)
क्रोशा1 (dual nominative)
क्रोशाः (nominative plural)
क्रोशासः1 (nominative plural)
क्रोश (singular vocative)
क्रोशौ (dual vocative)
क्रोशा1 (dual vocative)
क्रोशाः (plural vocative)
क्रोशासः1 (plural vocative)
क्रोशम् (accusative singular)
क्रोशौ (accusative dual)
क्रोशा1 (accusative dual)
क्रोशान् (accusative plural)
क्रोशेन (instrumental singular)
क्रोशाभ्याम् (dual instrumental)
क्रोशैः (instrumental plural)
क्रोशेभिः1 (instrumental plural)
क्रोशाय (dative singular)
क्रोशाभ्याम् (dative dual)
क्रोशेभ्यः (dative plural)
क्रोशात् (ablative singular)
क्रोशाभ्याम् (ablative dual)
क्रोशेभ्यः (ablative plural)
क्रोशस्य (genitive singular)
क्रोशयोः (dual genitive)
क्रोशानाम् (genitive plural)
क्रोशे (locative singular)
क्रोशयोः (dual locative)
क्रोशेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: کریکھ (kryekh)

Magadhi Prakrit:

Bengali: কোশ (kōś)

desc

Odia: କୁଶ୍ (kuś), କୁଶ (kuśa), କୋଶ (kośa)

Maharastri Prakrit: 𑀓𑁄𑀲 (kosa)

Konkani: कोसु (kosu)

Marathi: कोस (kos)

Sauraseni Prakrit:

Gujarati: કોસ (kos)

Pali: kosa

→ Burmese: ကောသ (kau:sa.)

Hindustani:

Hindi: कोस (kos)

Urdu: کوس (kos)

Nepali: कोस् (kos)

Punjabi: ਕਰੋਹ (karoh), ਕੋਹ (koh)

→ Assamese: ক্রোশ (krüx)

→ Bengali: ক্রোশ (krōś)

→ Hindustani:

Hindi: क्रोश (kroś)

Urdu: کروش (kroś), کروه (karoh)

→ Odia: କ୍ରୋଶ (krośa)

→ Tamil: கோசு (kōcu) (via Prakrit)

→ Telugu: కోసు (kōsu) (via Prakrit)

→ Telugu: క్రోశము (krōśamu)

Etymology tree
Proto-Indo-Iranian *krawć-
Sanskrit क्रुश् (kruś)
Sanskrit -अ (-a)
Sanskrit क्रोश (krośa)
From the root क्रुश् (kruś, “to cry out, shriek, call out”), from Proto-Indo-Iranian *krawć- (“to cry, to call out”).
Cognate with Middle Persian [script needed] (hlws /xrōs/, “rooster, cock”), Classical Persian خروش (xuroš, “loud cry; mourning”). Related to Avestan 𐬑𐬭𐬀𐬊𐬯𐬆𐬧𐬙𐬄𐬨 𐬎𐬞𐬁 (xraosəṇtąm upā), Younger Avestan 𐬑𐬭𐬀𐬊𐬯𐬌𐬌𐬈𐬌𐬙𐬌 (xraosiieⁱti, “to call out, cry”), Middle Persian [script needed] (hlwstn' /xrōstan/, “to call, cry”), Parthian xrws (“to call out”).

cog

𐬑𐬭𐬀𐬊𐬯𐬆𐬧𐬙𐬄𐬨 𐬎𐬞𐬁

कर्णक्रोश

an affection of the ear, singing in the ears

"the range of the voice in calling or hallooing", a measure of distance (an Indian league, commonly called a Kos = 1000 daṇḍas = 4000 hastas = 1÷4 yojana; according to others = 2000 daṇḍas = 8000 hastas = 1 gavyūti)


प्रान्त

prānta (romanization)
प्रान्तः (nominative singular)
प्रान्तौ (dual nominative)
प्रान्ताः (nominative plural)
प्रान्त (singular vocative)
प्रान्तौ (dual vocative)
प्रान्ताः (plural vocative)
प्रान्तम् (accusative singular)
प्रान्तौ (accusative dual)
प्रान्तान् (accusative plural)
प्रान्तेन (instrumental singular)
प्रान्ताभ्याम् (dual instrumental)
प्रान्तैः (instrumental plural)
प्रान्ताय (dative singular)
प्रान्ताभ्याम् (dative dual)
प्रान्तेभ्यः (dative plural)
प्रान्तात् (ablative singular)
प्रान्ताभ्याम् (ablative dual)
प्रान्तेभ्यः (ablative plural)
प्रान्तस्य (genitive singular)
प्रान्तयोः (dual genitive)
प्रान्तानाम् (genitive plural)
प्रान्ते (locative singular)
प्रान्तयोः (dual locative)
प्रान्तेषु (locative plural)
प्रान्तम् (nominative singular)
प्रान्ते (dual nominative)
प्रान्तानि (nominative plural)
प्रान्त (singular vocative)
प्रान्ते (dual vocative)
प्रान्तानि (plural vocative)
प्रान्तम् (accusative singular)
प्रान्ते (accusative dual)
प्रान्तानि (accusative plural)
प्रान्तेन (instrumental singular)
प्रान्ताभ्याम् (dual instrumental)
प्रान्तैः (instrumental plural)
प्रान्ताय (dative singular)
प्रान्ताभ्याम् (dative dual)
प्रान्तेभ्यः (dative plural)
प्रान्तात् (ablative singular)
प्रान्ताभ्याम् (ablative dual)
प्रान्तेभ्यः (ablative plural)
प्रान्तस्य (genitive singular)
प्रान्तयोः (dual genitive)
प्रान्तानाम् (genitive plural)
प्रान्ते (locative singular)
प्रान्तयोः (dual locative)
प्रान्तेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of प्रान्त

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्तानाम्

sa-decl-noun/cell

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्तानाम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">प्रान्त</i>

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्तानाम्

sa-decl-noun/cell

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्ताभ्याम्

प्रान्तेभ्यः

प्रान्तानाम्

/ˈpɾɑːn̪.t̪ɐ/

यौवनप्रान्त

ओष्ठप्रान्तौ

edge, border, margin, verge, extremity, end

back part (of a carriage) (in the beginning of a compound, finally, eventually)


मस्त

masta (romanization)
मस्तः (nominative singular)
मस्तौ (dual nominative)
मस्ताः (nominative plural)
मस्त (singular vocative)
मस्तौ (dual vocative)
मस्ताः (plural vocative)
मस्तम् (accusative singular)
मस्तौ (accusative dual)
मस्तान् (accusative plural)
मस्तेन (instrumental singular)
मस्ताभ्याम् (dual instrumental)
मस्तैः (instrumental plural)
मस्ताय (dative singular)
मस्ताभ्याम् (dative dual)
मस्तेभ्यः (dative plural)
मस्तात् (ablative singular)
मस्ताभ्याम् (ablative dual)
मस्तेभ्यः (ablative plural)
मस्तस्य (genitive singular)
मस्तयोः (dual genitive)
मस्तानाम् (genitive plural)
मस्ते (locative singular)
मस्तयोः (dual locative)
मस्तेषु (locative plural)
मस्तम् (nominative singular)
मस्ते (dual nominative)
मस्तानि (nominative plural)
मस्त (singular vocative)
मस्ते (dual vocative)
मस्तानि (plural vocative)
मस्तम् (accusative singular)
मस्ते (accusative dual)
मस्तानि (accusative plural)
मस्तेन (instrumental singular)
मस्ताभ्याम् (dual instrumental)
मस्तैः (instrumental plural)
मस्ताय (dative singular)
मस्ताभ्याम् (dative dual)
मस्तेभ्यः (dative plural)
मस्तात् (ablative singular)
मस्ताभ्याम् (ablative dual)
मस्तेभ्यः (ablative plural)
मस्तस्य (genitive singular)
मस्तयोः (dual genitive)
मस्तानाम् (genitive plural)
मस्ते (locative singular)
मस्तयोः (dual locative)
मस्तेषु (locative plural)

Pali: mattha

Prakrit: 𑀫𑀢𑁆𑀣 (mattha) (see there for further descendants)

दण्डकमण्डलुमण्डितहस्तः सुललिततिलकविभूषितमस्तः ।

His hands adorned with a stick and a kamandalu, his beautiful forehead decorated with a tilak […]


मुख

मुख ॑ (canonical)
múkha (romanization)
मुखम् (nominative singular)
मुखे (dual nominative)
मुखानि (nominative plural)
मुखा1 (nominative plural)
मुख (singular vocative)
मुखे (dual vocative)
मुखानि (plural vocative)
मुखा1 (plural vocative)
मुखम् (accusative singular)
मुखे (accusative dual)
मुखानि (accusative plural)
मुखा1 (accusative plural)
मुखेन (instrumental singular)
मुखाभ्याम् (dual instrumental)
मुखैः (instrumental plural)
मुखेभिः1 (instrumental plural)
मुखाय (dative singular)
मुखाभ्याम् (dative dual)
मुखेभ्यः (dative plural)
मुखात् (ablative singular)
मुखाभ्याम् (ablative dual)
मुखेभ्यः (ablative plural)
मुखस्य (genitive singular)
मुखयोः (dual genitive)
मुखानाम् (genitive plural)
मुखे (locative singular)
मुखयोः (dual locative)
मुखेषु (locative plural)

Dardic:

Khowar: موخ (mux)

Shina: مُک (muk)

desctree

Pali: mukha
→ Burmese: မုခ် (muhk)
→ Shan: မုၵ်ႈ (mūk)

Prakrit: 𑀫𑀼𑀳 (muha) (see there for further descendants)

Borrowed terms

→ Assamese: মুখ (mukh)

→ Bengali: মুখ (mukh)

→ Gujarati: મુખ (mukh)

→ Hindi: मुख (mukh)

→ Kannada: ಮುಖ (mukha)

→ Khmer: មុខ (muk)

→ Malay: muka

Indonesian: muka

→ Malayalam: മുഖം (mukhaṁ)

→ Old Marathi: 𑘦𑘳𑘏 (mukha)
Marathi: मुख (mukh)

→ Nepali: मुख (mukh)

→ Punjabi: ਮੁਖ (mukh)

→ Marwari:

Devanagari script: मुखड़ौ (mukhṛau)

desc

Mahajani script: 𑅬𑅒𑅖𑅲𑅒 (mukhṛu /mukhṛau/)

→ Tamil: முகம் (mukam)

→ Tagalog: mukhâ

→ Telugu: ముఖము (mukhamu)

Etymology tree
Proto-Indo-Iranian *múkʰam
Sanskrit मुख॑ (múkha)
Inherited from Proto-Indo-Aryan *múkʰam, from Proto-Indo-Iranian *múkʰam, from earlier *múkHam, with further origin uncertain.
According to Pokorny, ultimately from Dravidian and not related to Proto-Indo-European *mū- (“lips, muzzle”) (Proto-Germanic *mūlō, English mutter, Latin muttiō).
However, Mayrhofer considers an Indo-European derivation to be more likely, taking Proto-Indo-European *mu- to mean "a vocal gesture for pressed lips", and compares Ancient Greek μῠχός (mŭkhós, “innermost part of a place”), μῦθος (mûthos, “word”), and German Maul (“mouth (of an animal)”). According to him, the possibility of a borrowing from Dravidian (compare Tamil முகம் (mukam, “face”)) or "pan-Asiatic" is possible but unlikely due to the root's presence in Vedic texts and Iranian languages.

etymon

मुख॑


धरित्री

dháritrī (romanization)
धरित्री (nominative singular)
धरित्र्यौ (dual nominative)
धरित्री1 (dual nominative)
धरित्र्यः (nominative plural)
धरित्रीः1 (nominative plural)
धरित्रि (singular vocative)
धरित्र्यौ (dual vocative)
धरित्री1 (dual vocative)
धरित्र्यः (plural vocative)
धरित्रीः1 (plural vocative)
धरित्रीम् (accusative singular)
धरित्र्यौ (accusative dual)
धरित्री1 (accusative dual)
धरित्रीः (accusative plural)
धरित्र्या (instrumental singular)
धरित्रीभ्याम् (dual instrumental)
धरित्रीभिः (instrumental plural)
धरित्र्यै (dative singular)
धरित्रीभ्याम् (dative dual)
धरित्रीभ्यः (dative plural)
धरित्र्याः (ablative singular)
धरित्र्यै2 (ablative singular)
धरित्रीभ्याम् (ablative dual)
धरित्रीभ्यः (ablative plural)
धरित्र्याः (genitive singular)
धरित्र्यै2 (genitive singular)
धरित्र्योः (dual genitive)
धरित्रीणाम् (genitive plural)
धरित्र्याम् (locative singular)
धरित्र्योः (dual locative)
धरित्रीषु (locative plural)

→ Bengali: ধরিত্রী (dhôritrī)

desc

→ Hindi: धरित्री (dharitrī), धरती (dhartī)

→ Marathi: धरित्री (dharitrī), धरती (dhartī)

→ Odia: ଧରିତ୍ରୀ (dhåritrī)

→ Punjabi: ਧਰਤੀ (dhartī), ਧਰਤ (dharat)

→ Urdu: دھرتی (dhartī)

/d̪ʱɐˈɾit̪.ɾiː/


छल्ली

challī (romanization)
छल्ली (nominative singular)
छल्ल्यौ (dual nominative)
छल्ल्यः (nominative plural)
छल्लि (singular vocative)
छल्ल्यौ (dual vocative)
छल्ल्यः (plural vocative)
छल्लीम् (accusative singular)
छल्ल्यौ (accusative dual)
छल्लीः (accusative plural)
छल्ल्या (instrumental singular)
छल्लीभ्याम् (dual instrumental)
छल्लीभिः (instrumental plural)
छल्ल्यै (dative singular)
छल्लीभ्याम् (dative dual)
छल्लीभ्यः (dative plural)
छल्ल्याः (ablative singular)
छल्लीभ्याम् (ablative dual)
छल्लीभ्यः (ablative plural)
छल्ल्याः (genitive singular)
छल्ल्योः (dual genitive)
छल्लीनाम् (genitive plural)
छल्ल्याम् (locative singular)
छल्ल्योः (dual locative)
छल्लीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of छल्ली

Pali: challi

Prakrit: 𑀙𑀮𑁆𑀮𑀺 (challi)

desc

Assamese: ছলি (soli, “child”), ছাল (sal, “skin”)

Bengali: ছাল (chal)

Bihari: छाल (chāl), छल्ला (challā)

Bhojpuri: छाल (chāl)

Maithili: छाल (chāl)

Gujarati: છાલ (chāl)

Hindustani: [Term?] (chāl)

Hindi: छाल

Urdu: چھال

Kumaoni: छाल (chāl)

Marathi: साल (sāl)

Nepali: छालि (chāli)

Odia: ଛଲ୍ଲି (challi), ଛାଲ (chāla)

Punjabi: ਛਿੱਲ (chilla, “skin, bark, rind, peel, husk”)

/ˈt͡ɕʰɐl̪.l̪iː/


वसति

vasatí (romanization)
वसतिः (nominative singular)
वसती (dual nominative)
वसतयः (nominative plural)
वसते (singular vocative)
वसती (dual vocative)
वसतयः (plural vocative)
वसतिम् (accusative singular)
वसती (accusative dual)
वसतीः (accusative plural)
वसत्या (instrumental singular)
वसती1 (instrumental singular)
वसतिभ्याम् (dual instrumental)
वसतिभिः (instrumental plural)
वसतये (dative singular)
वसत्यै2 (dative singular)
वसती1 (dative singular)
वसतिभ्याम् (dative dual)
वसतिभ्यः (dative plural)
वसतेः (ablative singular)
वसत्याः2 (ablative singular)
वसत्यै3 (ablative singular)
वसतिभ्याम् (ablative dual)
वसतिभ्यः (ablative plural)
वसतेः (genitive singular)
वसत्याः2 (genitive singular)
वसत्यै3 (genitive singular)
वसत्योः (dual genitive)
वसतीनाम् (genitive plural)
वसतौ (locative singular)
वसत्याम्2 (locative singular)
वसता1 (locative singular)
वसत्योः (dual locative)
वसतिषु (locative plural)

→ Tamil: வசதி (vacati) (learned)

→ Telugu: వసతి (vasati) (learned)

Nominalisation of the 3rd person singular वसति (vásati, “(s)he dwells”). Alternatively, a derivation with suffix -ति (-ti) from the present stem वस- (vása-) of the same verb.


गोल

gola (romanization)
गोलः (nominative singular)
गोलौ (dual nominative)
गोला1 (dual nominative)
गोलाः (nominative plural)
गोलासः1 (nominative plural)
गोल (singular vocative)
गोलौ (dual vocative)
गोला1 (dual vocative)
गोलाः (plural vocative)
गोलासः1 (plural vocative)
गोलम् (accusative singular)
गोलौ (accusative dual)
गोला1 (accusative dual)
गोलान् (accusative plural)
गोलेन (instrumental singular)
गोलाभ्याम् (dual instrumental)
गोलैः (instrumental plural)
गोलेभिः1 (instrumental plural)
गोलाय (dative singular)
गोलाभ्याम् (dative dual)
गोलेभ्यः (dative plural)
गोलात् (ablative singular)
गोलाभ्याम् (ablative dual)
गोलेभ्यः (ablative plural)
गोलस्य (genitive singular)
गोलयोः (dual genitive)
गोलानाम् (genitive plural)
गोले (locative singular)
गोलयोः (dual locative)
गोलेषु (locative plural)

Uncertain. According to Pokorny, from Proto-Indo-European *gewlos (“vessel, bowl”), from *gew- (“to bend, curve; vault”). Supposed cognates would include Ancient Greek γυιός (guiós, “lame”), γῦρος (gûros, “ring, circle”) and Proto-Germanic *keulaz (“ship, vessel”). Has also been compared to Ancient Greek γαῦλος (gaûlos, “Phoenician merchant vessel”).
However, Mayrhofer considers derivations such as the above to be suspect and prefers to take this as a Dravidian borrowing, comparing with खोलक (kholaka, “helmet; pot; shell”) and गुड (guḍa, “ball”).

cog

a globe (as the celestial globe or as the globe of the sun or of the earth)

yantra यन्त्र

the conjunction of all the planets in one sign

ākrīḍa आक्रीड


गोल

gola (romanization)
गोलम् (nominative singular)
गोले (dual nominative)
गोलानि (nominative plural)
गोला1 (nominative plural)
गोल (singular vocative)
गोले (dual vocative)
गोलानि (plural vocative)
गोला1 (plural vocative)
गोलम् (accusative singular)
गोले (accusative dual)
गोलानि (accusative plural)
गोला1 (accusative plural)
गोलेन (instrumental singular)
गोलाभ्याम् (dual instrumental)
गोलैः (instrumental plural)
गोलेभिः1 (instrumental plural)
गोलाय (dative singular)
गोलाभ्याम् (dative dual)
गोलेभ्यः (dative plural)
गोलात् (ablative singular)
गोलाभ्याम् (ablative dual)
गोलेभ्यः (ablative plural)
गोलस्य (genitive singular)
गोलयोः (dual genitive)
गोलानाम् (genitive plural)
गोले (locative singular)
गोलयोः (dual locative)
गोलेषु (locative plural)


सभा

sabhā́ (romanization)
सभा (nominative singular)
सभे (dual nominative)
सभाः (nominative plural)
सभे (singular vocative)
सभे (dual vocative)
सभाः (plural vocative)
सभाम् (accusative singular)
सभे (accusative dual)
सभाः (accusative plural)
सभया (instrumental singular)
सभा1 (instrumental singular)
सभाभ्याम् (dual instrumental)
सभाभिः (instrumental plural)
सभायै (dative singular)
सभाभ्याम् (dative dual)
सभाभ्यः (dative plural)
सभायाः (ablative singular)
सभायै2 (ablative singular)
सभाभ्याम् (ablative dual)
सभाभ्यः (ablative plural)
सभायाः (genitive singular)
सभायै2 (genitive singular)
सभयोः (dual genitive)
सभानाम् (genitive plural)
सभायाम् (locative singular)
सभयोः (dual locative)
सभासु (locative plural)

Assamese: সভা (xobha)

Bengali: সভা (śobha)

Hindi: सभा (sabhā)

desctree

Pali: sabhā
→ Khmer: សភា (saʼphiə)
→ Lao: ສະພາ (sa phā)
→ Northern Thai: ᩈᨽᩣ
→ Shan: သၽႃး (sǎ pháa)
→ Thai: สภา (sà-paa)

→ Malayalam: സഭ (sabha) (semi-learned)

Marathi: सभा (sabhā)

→ Old Javanese: sabhā
Javanese: ꦱꦧ (saba), ꦱꦺꦧ (séba)
→ Balinese: ᬲᬪᬵ (saba)

→ Telugu: సభ (sabha)

Often analyzed as स- (sa-, “with”) + भाष् (bhāṣ, “to speak”), taking the primary meaning as "colloquium", with the final consonant dropping out. However, the original meaning was probably "building", whence the current meaning of "assembly, hall", which would make this interpretation difficult to accept. Alternative connections to Proto-Germanic *sibjō (“relationship”), whence German Sippe (“clan”), and to Iranian are unconvincing.

com

an assembly, congregation, meeting, council, public audience

a place for public meetings, large assembly-room or hall, palace, court of a king or of justice, council-chamber, gambling-house

a house for lodging and accommodating travellers


क्रव्य

kravyá (romanization)
क्रव्यम् (nominative singular)
क्रव्ये (dual nominative)
क्रव्याणि (nominative plural)
क्रव्या1 (nominative plural)
क्रव्य (singular vocative)
क्रव्ये (dual vocative)
क्रव्याणि (plural vocative)
क्रव्या1 (plural vocative)
क्रव्यम् (accusative singular)
क्रव्ये (accusative dual)
क्रव्याणि (accusative plural)
क्रव्या1 (accusative plural)
क्रव्येण (instrumental singular)
क्रव्याभ्याम् (dual instrumental)
क्रव्यैः (instrumental plural)
क्रव्येभिः1 (instrumental plural)
क्रव्याय (dative singular)
क्रव्याभ्याम् (dative dual)
क्रव्येभ्यः (dative plural)
क्रव्यात् (ablative singular)
क्रव्याभ्याम् (ablative dual)
क्रव्येभ्यः (ablative plural)
क्रव्यस्य (genitive singular)
क्रव्ययोः (dual genitive)
क्रव्याणाम् (genitive plural)
क्रव्ये (locative singular)
क्रव्ययोः (dual locative)
क्रव्येषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *krawyám, from Proto-Indo-Iranian *krawyám, from Proto-Indo-European *krow-yóm, from *kréwh₂s (“blood”). Cognate with Gothic 𐌷𐍂𐌰𐌹𐍅𐌰𐌳𐌿𐌱𐍉 (hraiwadubō), Latin cruor, Ancient Greek κρέας (kréas), Old English hrǣw (whence English raw).


तन्त्री

tantrī (romanization)
तन्त्री (nominative singular)
तन्त्र्यौ (dual nominative)
तन्त्र्यः (nominative plural)
तन्त्रि (singular vocative)
तन्त्र्यौ (dual vocative)
तन्त्र्यः (plural vocative)
तन्त्रीम् (accusative singular)
तन्त्र्यौ (accusative dual)
तन्त्रीः (accusative plural)
तन्त्र्या (instrumental singular)
तन्त्रीभ्याम् (dual instrumental)
तन्त्रीभिः (instrumental plural)
तन्त्र्यै (dative singular)
तन्त्रीभ्याम् (dative dual)
तन्त्रीभ्यः (dative plural)
तन्त्र्याः (ablative singular)
तन्त्रीभ्याम् (ablative dual)
तन्त्रीभ्यः (ablative plural)
तन्त्र्याः (genitive singular)
तन्त्र्योः (dual genitive)
तन्त्रीणाम् (genitive plural)
तन्त्र्याम् (locative singular)
तन्त्र्योः (dual locative)
तन्त्रीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of तन्त्री

तन्त्रीभ्याम्

तन्त्रीभ्याम्

तन्त्रीभ्याम्

sa-decl-noun/cell

तन्त्रीभ्याम्

तन्त्रीभ्याम्

तन्त्रीभ्याम्

Khmer: តន្ត្រី (dɑɑntrəy)

Lao: ດົນຕີ (don tī)

Thai: ดนตรี (don-dtrii)

Bengali: তন্ত্রী (tontri)


कुञ्चिका

kuñcikā (romanization)
कुञ्चिका (nominative singular)
कुञ्चिके (dual nominative)
कुञ्चिकाः (nominative plural)
कुञ्चिके (singular vocative)
कुञ्चिके (dual vocative)
कुञ्चिकाः (plural vocative)
कुञ्चिकाम् (accusative singular)
कुञ्चिके (accusative dual)
कुञ्चिकाः (accusative plural)
कुञ्चिकया (instrumental singular)
कुञ्चिकाभ्याम् (dual instrumental)
कुञ्चिकाभिः (instrumental plural)
कुञ्चिकायै (dative singular)
कुञ्चिकाभ्याम् (dative dual)
कुञ्चिकाभ्यः (dative plural)
कुञ्चिकायाः (ablative singular)
कुञ्चिकाभ्याम् (ablative dual)
कुञ्चिकाभ्यः (ablative plural)
कुञ्चिकायाः (genitive singular)
कुञ्चिकयोः (dual genitive)
कुञ्चिकानाम् (genitive plural)
कुञ्चिकायाम् (locative singular)
कुञ्चिकयोः (dual locative)
कुञ्चिकासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of कुञ्चिका

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्यः

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्यः

कुञ्चिकानाम्

कुञ्चिकायाम्

sa-decl-noun/cell

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्यः

कुञ्चिकाभ्याम्

कुञ्चिकाभ्यः

कुञ्चिकानाम्

कुञ्चिकायाम्

Dardic:

Kashmiri:

Devanagari script: कुंज़ (kuṃz)

Arabic script: کُنٛز (kunz)

Pali: kuñcikā

Prakrit: 𑀓𑀼𑀁𑀘𑀺𑀬𑀸 (kuṃciyā) (see there for further descendants)

→? Iranian:

Proto-Iranian: *kunčit (see there for further descendants)

→ Khmer: កុញ្ចែ (koñcae)

→ Lao: ກະແຈ (ka chǣ)

Of unclear origin. Perhaps from कुच् (kuc, “to bend, to draw together”), itself perhaps connected to Proto-Indo-European *kewk- (“to curve, bend”), whence German Höcker (“hump”).

inh

कुचिक कुचिक#Sanskrit

Abrus precatorius
Abrus precatorius#Translingual

a plant bearing a red and black seed used as a weight; jequirity (Abrus precatorius)

Trigonella foenum-graecum
Trigonella foenum-graecum#Translingual

केलिकुञ्चिका केलिकुञ्चिका#Sanskrit

"key", of a commentary on the mañjūṣā (compare केलिकुञ्चिका (kelikuñcikā))


भूमि

bhū́mi (romanization)
भूमिः (nominative singular)
भूमी (dual nominative)
भूमयः (nominative plural)
भूमे (singular vocative)
भूमी (dual vocative)
भूमयः (plural vocative)
भूमिम् (accusative singular)
भूमी (accusative dual)
भूमीः (accusative plural)
भूम्या (instrumental singular)
भूमी1 (instrumental singular)
भूमिभ्याम् (dual instrumental)
भूमिभिः (instrumental plural)
भूमये (dative singular)
भूम्यै2 (dative singular)
भूमी1 (dative singular)
भूमिभ्याम् (dative dual)
भूमिभ्यः (dative plural)
भूमेः (ablative singular)
भूम्याः2 (ablative singular)
भूम्यै3 (ablative singular)
भूमिभ्याम् (ablative dual)
भूमिभ्यः (ablative plural)
भूमेः (genitive singular)
भूम्याः2 (genitive singular)
भूम्यै3 (genitive singular)
भूम्योः (dual genitive)
भूमीनाम् (genitive plural)
भूमौ (locative singular)
भूम्याम्2 (locative singular)
भूमा1 (locative singular)
भूम्योः (dual locative)
भूमिषु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: bhum (“earth; ground”)

Khowar: بوم (búm)

Assamese: ভূঁই (bhũi)

Bengali: ভুঁই (bhũi), ভুমি (bhumi)

Dhivehi: ބިން (bin̊)

Pali: bhūmi

Romani: phuv

Sinhalese: භූමිය (bhūmiya)

→ Hindi: भूमि (bhūmi)

→ Kannada: ಭೂಮಿ (bhūmi)

→ Khmer: ភូមិ (phuum)

→ Lao: ພູມ (phūm)

→ Malayalam: ഭൂമി (bhūmi)

→ Malay: بومي (bumi)

Indonesian: bumi

→ Marathi: भूमी (bhūmī)

desctree

→ Old Javanese: bhūmi
> Javanese: ꦧꦸꦩꦶ (bumi) (inherited)
→ Balinese: ᬪᬹᬫᬶ (bumi), ᬕᬸᬫᬶ (gumi)

→ Punjabi: ਭੂਮੀ (bhūmī)

→ Tamil: பூமி (pūmi)

→ Telugu: భూమి (bhūmi)

→ Thai: ภูมิ (puum)

→ Sundanese: ᮘᮥᮙᮤ (bumi)

From Proto-Indo-Iranian *bʰúHmiš (“earth”), from Proto-Indo-European *bʰuH- (“to be”). Cognate to Avestan 𐬠𐬏𐬨𐬌 (būmi), Old Persian 𐏏 (BU /būmiš/) (whence Persian بوم (bum)). The Sanskrit root is भू (bhū).

तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन् रेजत॒ द्यौ रेज॒द् भूमि॑र् भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः।
ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्वः१॒॑ पर्व॑तास॒ आर्द॒न् धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आपः॑॥
táva tviṣó jániman rejata dyaú réjad bhū́mir bhiyásā svásya manyóḥ.

Heaven trembled at the birth of thine effulgence; Earth trembled at the fear of thy displeasure.
The stedfast mountains shook in agitation, the waters flowed, and desert spots were flooded.

ṛghāyánta subhvàḥ párvatāsa ā́rdan dhánvāni saráyanta ā́paḥ.

earth, soil, ground; Earth personified as Bhumi

भूमित्रय भूमित्रय#Sanskrit

(in the plural) divisions of the world; compare भूमित्रय (bhūmi-traya)

भूमिज

produced from the earth, sprung from the ground; a human

भूमिभूत

become earth, being the bottom of anything

part, personification (played by an actor)

(figuratively) a step, degree, stage (with Buddhists there are 10 or 13 stages of existence or perfection); Bhumi

विश्वासभूमि (vi-śvāsa-bhūmi)

"ground for confidence", i.e. a trustworthy person

(at the end of a compound) matter, subject, object, receptacle i.e. fit object or person for


मरु

marú (romanization)
मरुः (nominative singular)
मरू (dual nominative)
मरवः (nominative plural)
मरो (singular vocative)
मरू (dual vocative)
मरवः (plural vocative)
मरुम् (accusative singular)
मरू (accusative dual)
मरून् (accusative plural)
मरुणा (instrumental singular)
मर्वा1 (instrumental singular)
मरुभ्याम् (dual instrumental)
मरुभिः (instrumental plural)
मरवे (dative singular)
मर्वे1 (dative singular)
मरुभ्याम् (dative dual)
मरुभ्यः (dative plural)
मरोः (ablative singular)
मर्वः1 (ablative singular)
मरुभ्याम् (ablative dual)
मरुभ्यः (ablative plural)
मरोः (genitive singular)
मर्वः1 (genitive singular)
मर्वोः (dual genitive)
मरूणाम् (genitive plural)
मरौ (locative singular)
मर्वोः (dual locative)
मरुषु (locative plural)

→ Old Javanese: maru

→ Tamil: மரு (maru)

→ Hindi: मरु (maru)

wilderness, sandy waste, desert (often in plural)

"the desert-like penance" i.e. abstinence from drinking

name of a daitya (usually associated with naraka)

name of a king belonging to the Ikṣvāku family

(in the plural) name of a country (Marwar) and its inhabitants


वशगा

váśa-gā (romanization)
वशगा (nominative singular)
वशगे (dual nominative)
वशगाः (nominative plural)
वशगे (singular vocative)
वशगे (dual vocative)
वशगाः (plural vocative)
वशगाम् (accusative singular)
वशगे (accusative dual)
वशगाः (accusative plural)
वशगया (instrumental singular)
वशगाभ्याम् (dual instrumental)
वशगाभिः (instrumental plural)
वशगायै (dative singular)
वशगाभ्याम् (dative dual)
वशगाभ्यः (dative plural)
वशगायाः (ablative singular)
वशगाभ्याम् (ablative dual)
वशगाभ्यः (ablative plural)
वशगायाः (genitive singular)
वशगयोः (dual genitive)
वशगानाम् (genitive plural)
वशगायाम् (locative singular)
वशगयोः (dual locative)
वशगासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of वशगा


शौर्य

śaúrya (romanization)
शौर्यम् (nominative singular)
शौर्ये (dual nominative)
शौर्याणि (nominative plural)
शौर्या1 (nominative plural)
शौर्य (singular vocative)
शौर्ये (dual vocative)
शौर्याणि (plural vocative)
शौर्या1 (plural vocative)
शौर्यम् (accusative singular)
शौर्ये (accusative dual)
शौर्याणि (accusative plural)
शौर्या1 (accusative plural)
शौर्येण (instrumental singular)
शौर्याभ्याम् (dual instrumental)
शौर्यैः (instrumental plural)
शौर्येभिः1 (instrumental plural)
शौर्याय (dative singular)
शौर्याभ्याम् (dative dual)
शौर्येभ्यः (dative plural)
शौर्यात् (ablative singular)
शौर्याभ्याम् (ablative dual)
शौर्येभ्यः (ablative plural)
शौर्यस्य (genitive singular)
शौर्ययोः (dual genitive)
शौर्याणाम् (genitive plural)
शौर्ये (locative singular)
शौर्ययोः (dual locative)
शौर्येषु (locative plural)

Vrddhi derivative of शूर (śūra) with a -य (-ya) extension.


तुच्छ

tucchá (romanization)
तुच्छम् (nominative singular)
तुच्छे (dual nominative)
तुच्छानि (nominative plural)
तुच्छा1 (nominative plural)
तुच्छ (singular vocative)
तुच्छे (dual vocative)
तुच्छानि (plural vocative)
तुच्छा1 (plural vocative)
तुच्छम् (accusative singular)
तुच्छे (accusative dual)
तुच्छानि (accusative plural)
तुच्छा1 (accusative plural)
तुच्छेन (instrumental singular)
तुच्छाभ्याम् (dual instrumental)
तुच्छैः (instrumental plural)
तुच्छेभिः1 (instrumental plural)
तुच्छाय (dative singular)
तुच्छाभ्याम् (dative dual)
तुच्छेभ्यः (dative plural)
तुच्छात् (ablative singular)
तुच्छाभ्याम् (ablative dual)
तुच्छेभ्यः (ablative plural)
तुच्छस्य (genitive singular)
तुच्छयोः (dual genitive)
तुच्छानाम् (genitive plural)
तुच्छे (locative singular)
तुच्छयोः (dual locative)
तुच्छेषु (locative plural)

/ˈt̪ut̪.t͡ɕʰɐ/

[ˈt̪ut̪̚.t͡ɕʰɐ]

Related to तुच्छ्य (tucchya), from Proto-Indo-Aryan *tuśćyás, from Proto-Indo-Iranian *tušćyás, from Proto-Indo-European *tus-sḱ-yós.


उपरम

uparama (romanization)
उपरमः (nominative singular)
उपरमौ (dual nominative)
उपरमाः (nominative plural)
उपरम (singular vocative)
उपरमौ (dual vocative)
उपरमाः (plural vocative)
उपरमम् (accusative singular)
उपरमौ (accusative dual)
उपरमान् (accusative plural)
उपरमेण (instrumental singular)
उपरमाभ्याम् (dual instrumental)
उपरमैः (instrumental plural)
उपरमाय (dative singular)
उपरमाभ्याम् (dative dual)
उपरमेभ्यः (dative plural)
उपरमात् (ablative singular)
उपरमाभ्याम् (ablative dual)
उपरमेभ्यः (ablative plural)
उपरमस्य (genitive singular)
उपरमयोः (dual genitive)
उपरमाणाम् (genitive plural)
उपरमे (locative singular)
उपरमयोः (dual locative)
उपरमेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of उपरम


उदन्या

udanyā (romanization)
उदन्या (nominative singular)
उदन्ये (dual nominative)
उदन्याः (nominative plural)
उदन्ये (singular vocative)
उदन्ये (dual vocative)
उदन्याः (plural vocative)
उदन्याम् (accusative singular)
उदन्ये (accusative dual)
उदन्याः (accusative plural)
उदन्यया (instrumental singular)
उदन्या1 (instrumental singular)
उदन्याभ्याम् (dual instrumental)
उदन्याभिः (instrumental plural)
उदन्यायै (dative singular)
उदन्याभ्याम् (dative dual)
उदन्याभ्यः (dative plural)
उदन्यायाः (ablative singular)
उदन्यायै2 (ablative singular)
उदन्याभ्याम् (ablative dual)
उदन्याभ्यः (ablative plural)
उदन्यायाः (genitive singular)
उदन्यायै2 (genitive singular)
उदन्ययोः (dual genitive)
उदन्यानाम् (genitive plural)
उदन्यायाम् (locative singular)
उदन्ययोः (dual locative)
उदन्यासु (locative plural)

Prakrit: उदण्णा (udaṇṇā)


विहग

vihaga (romanization)
विहगः (nominative singular)
विहगौ (dual nominative)
विहगाः (nominative plural)
विहग (singular vocative)
विहगौ (dual vocative)
विहगाः (plural vocative)
विहगम् (accusative singular)
विहगौ (accusative dual)
विहगान् (accusative plural)
विहगेन (instrumental singular)
विहगाभ्याम् (dual instrumental)
विहगैः (instrumental plural)
विहगाय (dative singular)
विहगाभ्याम् (dative dual)
विहगेभ्यः (dative plural)
विहगात् (ablative singular)
विहगाभ्याम् (ablative dual)
विहगेभ्यः (ablative plural)
विहगस्य (genitive singular)
विहगयोः (dual genitive)
विहगानाम् (genitive plural)
विहगे (locative singular)
विहगयोः (dual locative)
विहगेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of विहग

Thai: วิหค (wí-hòk)


पिप्पलि

pippali (romanization)
पिप्पलिः (nominative singular)
पिप्पली (dual nominative)
पिप्पलयः (nominative plural)
पिप्पले (singular vocative)
पिप्पली (dual vocative)
पिप्पलयः (plural vocative)
पिप्पलिम् (accusative singular)
पिप्पली (accusative dual)
पिप्पलीः (accusative plural)
पिप्पल्या (instrumental singular)
पिप्पलिभ्याम् (dual instrumental)
पिप्पलिभिः (instrumental plural)
पिप्पल्यै (dative singular)
पिप्पलये (dative singular)
पिप्पलिभ्याम् (dative dual)
पिप्पलिभ्यः (dative plural)
पिप्पल्याः (ablative singular)
पिप्पलेः (ablative singular)
पिप्पलिभ्याम् (ablative dual)
पिप्पलिभ्यः (ablative plural)
पिप्पल्याः (genitive singular)
पिप्पलेः (genitive singular)
पिप्पल्योः (dual genitive)
पिप्पलीनाम् (genitive plural)
पिप्पल्याम् (locative singular)
पिप्पलौ (locative singular)
पिप्पल्योः (dual locative)
पिप्पलिषु (locative plural)

Feminine i-stem declension of पिप्पलि

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्यै / पिप्पलये

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्याः / पिप्पलेः

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्याः / पिप्पलेः

पिप्पल्याम् / पिप्पलौ

sa-decl-noun/cell

पिप्पल्याः / पिप्पलेः

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्यै / पिप्पलये

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्याः / पिप्पलेः

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पल्याः / पिप्पलेः

पिप्पल्याम् / पिप्पलौ


पिप्पलि

pippali (romanization)
पिप्पलि (nominative singular)
पिप्पलिनी (dual nominative)
पिप्पलीनि (nominative plural)
पिप्पलि (singular vocative)
पिप्पलिनी (dual vocative)
पिप्पलीनि (plural vocative)
पिप्पलि (accusative singular)
पिप्पलिनी (accusative dual)
पिप्पलीनि (accusative plural)
पिप्पलिना (instrumental singular)
पिप्पलिभ्याम् (dual instrumental)
पिप्पलिभिः (instrumental plural)
पिप्पलिने (dative singular)
पिप्पलिभ्याम् (dative dual)
पिप्पलिभ्यः (dative plural)
पिप्पलिनः (ablative singular)
पिप्पलिभ्याम् (ablative dual)
पिप्पलिभ्यः (ablative plural)
पिप्पलिनः (genitive singular)
पिप्पलिनोः (dual genitive)
पिप्पलीनाम् (genitive plural)
पिप्पलिनि (locative singular)
पिप्पलिनोः (dual locative)
पिप्पलिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter i-stem declension of पिप्पलि

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पलिभ्याम्

sa-decl-noun/cell

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पलिभ्याम्

पिप्पलिभ्याम्

Ardhamagadhi Prakrit: 𑀧𑀺𑀧𑁆𑀧𑀭𑀻 (pipparī)

Awadhi: पीपरि (pīpri)

Gandhari:

→ Middle Iranian (or from some other Prakrit)

desctree

Persian: پلپل (pelpel)
→ Arabic: فِلْفِل (filfil)
→ Classical Persian: فِلْفِل (filfil)
→ Baluchi: پلپل (pilpil)
→ Hebrew: פִּלְפֵּל (pílpel)
→ Swahili: pilipili

→ Old Armenian: պղպեղ (płpeł), պղպիղ (płpił)
→ Armenian: պղպեղ (płpeł)

→ Old Georgian: პილპილი (ṗilṗili)

Georgian: პილპილი (ṗilṗili)

Magadhi Prakrit:

Assamese: পিপলি (pipoli)

Bengali: পিপুল (pipul) (< *পিপল (*pipol))

Bhojpuri: पीपरि (pīpᵊri)

Maharastri Prakrit:

Old Marathi: पिंपळी (piṃpaḷī)

Marathi: पिंपळी (pimpḷī)

→ Kannada: ಹಿಪ್ಪಲಿ (hippali)

Pali: pipphalī

Sauraseni Prakrit:

Nepali: पिपला (piplā)

Gujarati: પીપર (pīpar)

Hindustani:

Hindi: पीपल (pīpal), पीपर (pīpar)

Urdu: پیپل (pīpal)
→ English: peepul, peepal, pipul, pipal

desc

Punjabi: ਪਿੱਪਲੀ (pippalī) (or a direct borrowing from Sanskrit)

desctree

→ Ancient Greek: πέπερι (péperi) (or from another Prakrit, or from Middle Persian)
Greek: πιπέρι (pipéri) (see there for further descendants); πιπεριά (piperiá)
Mariupol Greek: пипе́р (pipjér)
→ Latin: piper (see there for further descendants)
⇒ New Latin: peperomia

Borrowings

→ Middle Chinese: 蓽拔 (MC pjit bjot|bat|beat), 蓽茇 (MC pjit pat|bat)

zh-l

蓽拔／荜拔 (bìbá)

Chinese: 蓽拔／荜拔 (bìbá)

→ Japanese: 畢撥 (ヒハツ, hihatsu)

→ Korean: 필발 (pilbal) (蓽茇)

→ Old Tamil:

Tamil: திப்பிலி (tippili)

→ Malayalam: തിപ്പലി (tippali)

→ Telugu: పిప్పలి (pippali)

→ Thai: ดีปลี (dii-bplii)

→ Tibetan: པི་པི་ལིང (pi pi ling)

वसिष्ठस्य वसिष्ठस्य#Sanskrit

(with वसिष्ठस्य (vasiṣṭhasya)) name of a sāman


ऋक्षेण

head

ऋक्षेण • (ṛkṣeṇa)

/r̩kˈʂeː.ɳɐ/


आलय

ā-laya (romanization)
आलयः (nominative singular)
आलयौ (dual nominative)
आलया1 (dual nominative)
आलयाः (nominative plural)
आलयासः1 (nominative plural)
आलय (singular vocative)
आलयौ (dual vocative)
आलया1 (dual vocative)
आलयाः (plural vocative)
आलयासः1 (plural vocative)
आलयम् (accusative singular)
आलयौ (accusative dual)
आलया1 (accusative dual)
आलयान् (accusative plural)
आलयेन (instrumental singular)
आलयाभ्याम् (dual instrumental)
आलयैः (instrumental plural)
आलयेभिः1 (instrumental plural)
आलयाय (dative singular)
आलयाभ्याम् (dative dual)
आलयेभ्यः (dative plural)
आलयात् (ablative singular)
आलयाभ्याम् (ablative dual)
आलयेभ्यः (ablative plural)
आलयस्य (genitive singular)
आलययोः (dual genitive)
आलयानाम् (genitive plural)
आलये (locative singular)
आलययोः (dual locative)
आलयेषु (locative plural)
आलयम् (nominative singular)
आलये (dual nominative)
आलयानि (nominative plural)
आलया1 (nominative plural)
आलय (singular vocative)
आलये (dual vocative)
आलयानि (plural vocative)
आलया1 (plural vocative)
आलयम् (accusative singular)
आलये (accusative dual)
आलयानि (accusative plural)
आलया1 (accusative plural)
आलयेन (instrumental singular)
आलयाभ्याम् (dual instrumental)
आलयैः (instrumental plural)
आलयेभिः1 (instrumental plural)
आलयाय (dative singular)
आलयाभ्याम् (dative dual)
आलयेभ्यः (dative plural)
आलयात् (ablative singular)
आलयाभ्याम् (ablative dual)
आलयेभ्यः (ablative plural)
आलयस्य (genitive singular)
आलययोः (dual genitive)
आलयानाम् (genitive plural)
आलये (locative singular)
आलययोः (dual locative)
आलयेषु (locative plural)

Magadhi Prakrit

Bengali: -অল (-ol)

→ Kannada: ಆಲಯ (ālaya)

→ Tamil: ஆலயம் (ālayam)

→ Telugu: ఆలయము (ālayamu)

→ Thai: อาลัย (aa-lai)

→ Hindi: आलय (ālay) (learned)

→ Marathi: आलय (ālay) (learned)

/ˈɑː.l̪ɐ.jɐ/

From आ- (ā-) + लयते (layate, “stays, sticks”), the latter component from the root ली (lī, “to cling, adhere to”), from Proto-Indo-European *sley- (“smooth; slick; sticky; slimy”), related to लिनाति (lināti, “stays, sticks, adheres to”) and cognate with Proto-Germanic *slīmą (whence English slime).

der

हिमालय (himālaya "abode of snow", from hima "snow" + ālaya)


भूर्जपत्त्र

bhūrja-pattra (romanization)
भूर्जपत्त्रः (nominative singular)
भूर्जपत्त्रौ (dual nominative)
भूर्जपत्त्राः (nominative plural)
भूर्जपत्त्र (singular vocative)
भूर्जपत्त्रौ (dual vocative)
भूर्जपत्त्राः (plural vocative)
भूर्जपत्त्रम् (accusative singular)
भूर्जपत्त्रौ (accusative dual)
भूर्जपत्त्रान् (accusative plural)
भूर्जपत्त्रेण (instrumental singular)
भूर्जपत्त्राभ्याम् (dual instrumental)
भूर्जपत्त्रैः (instrumental plural)
भूर्जपत्त्राय (dative singular)
भूर्जपत्त्राभ्याम् (dative dual)
भूर्जपत्त्रेभ्यः (dative plural)
भूर्जपत्त्रात् (ablative singular)
भूर्जपत्त्राभ्याम् (ablative dual)
भूर्जपत्त्रेभ्यः (ablative plural)
भूर्जपत्त्रस्य (genitive singular)
भूर्जपत्त्रयोः (dual genitive)
भूर्जपत्त्राणाम् (genitive plural)
भूर्जपत्त्रे (locative singular)
भूर्जपत्त्रयोः (dual locative)
भूर्जपत्त्रेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of भूर्जपत्त्र

भूर्जपत्त्रः

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्राः

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्राः

भूर्जपत्त्रम्

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्रान्

भूर्जपत्त्रेण

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रैः

भूर्जपत्त्राय

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रेभ्यः

भूर्जपत्त्रात्

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रेभ्यः

भूर्जपत्त्रस्य

भूर्जपत्त्रयोः

भूर्जपत्त्राणाम्

भूर्जपत्त्रे

भूर्जपत्त्रयोः

भूर्जपत्त्रेषु

sa-decl-noun/cell

भूर्जपत्त्रः

भूर्जपत्त्रस्य

भूर्जपत्त्रः

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्राः

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्राः

भूर्जपत्त्रम्

भूर्जपत्त्रौ

भूर्जपत्त्रान्

भूर्जपत्त्रेण

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रैः

भूर्जपत्त्राय

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रेभ्यः

भूर्जपत्त्रात्

भूर्जपत्त्राभ्याम्

भूर्जपत्त्रेभ्यः

भूर्जपत्त्रस्य

भूर्जपत्त्रयोः

भूर्जपत्त्राणाम्

भूर्जपत्त्रे

भूर्जपत्त्रयोः

भूर्जपत्त्रेषु