बृहत्

sa-adj

बृहत् • (bṛhát) stem (comparative बर्हीयस्, superlative बर्हिष्ठ)

bṛhát (romanization)
बर्हीयस् (comparative)
बर्हिष्ठ (superlative)
बृहन् (nominative singular)
बृहन्तौ (dual nominative)
बृहन्ता1 (dual nominative)
बृहन्तः (nominative plural)
बृहन् (singular vocative)
बृहन्तौ (dual vocative)
बृहन्ता1 (dual vocative)
बृहन्तः (plural vocative)
बृहन्तम् (accusative singular)
बृहन्तौ (accusative dual)
बृहन्ता1 (accusative dual)
बृहतः (accusative plural)
बृहता (instrumental singular)
बृहद्भ्याम् (dual instrumental)
बृहद्भिः (instrumental plural)
बृहते (dative singular)
बृहद्भ्याम् (dative dual)
बृहद्भ्यः (dative plural)
बृहतः (ablative singular)
बृहद्भ्याम् (ablative dual)
बृहद्भ्यः (ablative plural)
बृहतः (genitive singular)
बृहतोः (dual genitive)
बृहताम् (genitive plural)
बृहति (locative singular)
बृहतोः (dual locative)
बृहत्सु (locative plural)
बृहती (nominative singular)
बृहत्यौ (dual nominative)
बृहती1 (dual nominative)
बृहत्यः (nominative plural)
बृहतीः1 (nominative plural)
बृहति (singular vocative)
बृहत्यौ (dual vocative)
बृहती1 (dual vocative)
बृहत्यः (plural vocative)
बृहतीः1 (plural vocative)
बृहतीम् (accusative singular)
बृहत्यौ (accusative dual)
बृहती1 (accusative dual)
बृहतीः (accusative plural)
बृहत्या (instrumental singular)
बृहतीभ्याम् (dual instrumental)
बृहतीभिः (instrumental plural)
बृहत्यै (dative singular)
बृहतीभ्याम् (dative dual)
बृहतीभ्यः (dative plural)
बृहत्याः (ablative singular)
बृहत्यै2 (ablative singular)
बृहतीभ्याम् (ablative dual)
बृहतीभ्यः (ablative plural)
बृहत्याः (genitive singular)
बृहत्यै2 (genitive singular)
बृहत्योः (dual genitive)
बृहतीनाम् (genitive plural)
बृहत्याम् (locative singular)
बृहत्योः (dual locative)
बृहतीषु (locative plural)
बृहत् (nominative singular)
बृहन्ती (dual nominative)
बृहन्ति (nominative plural)
बृहत् (singular vocative)
बृहन्ती (dual vocative)
बृहन्ति (plural vocative)
बृहत् (accusative singular)
बृहन्ती (accusative dual)
बृहन्ति (accusative plural)
बृहता (instrumental singular)
बृहद्भ्याम् (dual instrumental)
बृहद्भिः (instrumental plural)
बृहते (dative singular)
बृहद्भ्याम् (dative dual)
बृहद्भ्यः (dative plural)
बृहतः (ablative singular)
बृहद्भ्याम् (ablative dual)
बृहद्भ्यः (ablative plural)
बृहतः (genitive singular)
बृहतोः (dual genitive)
बृहताम् (genitive plural)
बृहति (locative singular)
बृहतोः (dual locative)
बृहत्सु (locative plural)

Dhivehi: ބޮޑު (boḍu)

→ Hindi: बृहत् (bŕhat)

From Proto-Indo-Iranian *bʰr̥ȷ́ʰáns, from Proto-Indo-European *bʰérǵʰonts (“high, lofty”). Cognate with Avestan 𐬠𐬆𐬭𐬆𐬰𐬀𐬧𐬙 (bər^əzaṇt), Persian بلند (boland). The Sanskrit root is बृह् (bṛh, “to be thick, grow great or strong, increase, expand”).

sa-root

बृ॒हत्स्व श्च॑न्द्र॒मम॑व॒द्यदु॒क्थ्य१॒॑मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः ।
यन्मानु॑षप्रधना॒ इन्द्र॑मू॒तय॒: स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥
bṛhátsvá ścandramámavadyádukthyàmákṛṇvata bhiyásā róhaṇaṃ diváḥ.

In fear they raised the lofty self-resplendent hymn, praise giving and effectual, leading up to heaven.
When Indra's helpers fighting for the good of men, the Maruts, faithful to mankind, joyed in the light.

yánmā́nuṣapradhanā índramūtáya: svàrnṛṣā́co marútóʼmadannánu.

पिप॑र्तु नो॒ अदि॑ती॒ राज॑पु॒त्राति॒ द्वेषां॑स्यर्य॒मा सु॒गेभिः॑ ।
बृ॒हन्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ शर्मोप॑ स्याम पुरु॒वीरा॒ अरि॑ष्टाः ॥
pípartu no áditī rā́japutrā́ti dvéṣāṃsyaryamā́ sugébhiḥ.

Mother of Kings, may Aditi transport us, by fair paths Aryaman, beyond all hatred.
May we uninjured, girt by many heroes, win Varuna's and Mitra's high protection.

bṛhánmitrásya váruṇasya śármópa syāma puruvī́rā áriṣṭāḥ.

अ॒भि द्यु॒म्नं बृ॒हद्यश॒ इष॑स्पते दिदी॒हि दे॑व देव॒युः ।
वि कोशं॑ मध्य॒मं यु॑व ॥
abhí dyumnáṃ bṛhádyáśa íṣaspate didīhí deva devayúḥ.

Make great glory shine on us, thou Lord of strengthening food, God, as the Friend of Gods: Unclose the fount of middle air.

एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्यदसच्च सज्जीवमजीवमन्यत् ।

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 5.12.10.1

Thus, [all] that is skinny, fat, tiny, big is untrue and other true living things are lifeless.

evaṃ kṛśaṃ sthūlamaṇurbṛhadyadasacca sajjīvamajīvamanyat.

काञ्चनाङ्गदकेयूरो निष्काभरणभूषितः ।
कुम्भकर्णो बृहत्कर्णः सुहुतोऽग्निरिवाबभौ ॥
kāñcanāṅgadakeyūro niṣkābharaṇabhūṣitaḥ.

Kumbhakarna with long ears, adorned with golden armlets and bracelets worn on his upper arms along with ornament for his breast, shone like fire, well-fed with oblations.

large, great, big, bulky, lofty; long, tall; mighty, strong


बृहत्

bṛhát (romanization)
बृहत् (nominative singular)
बृहन्ती (dual nominative)
बृहन्ति (nominative plural)
बृहत् (singular vocative)
बृहन्ती (dual vocative)
बृहन्ति (plural vocative)
बृहत् (accusative singular)
बृहन्ती (accusative dual)
बृहन्ति (accusative plural)
बृहता (instrumental singular)
बृहद्भ्याम् (dual instrumental)
बृहद्भिः (instrumental plural)
बृहते (dative singular)
बृहद्भ्याम् (dative dual)
बृहद्भ्यः (dative plural)
बृहतः (ablative singular)
बृहद्भ्याम् (ablative dual)
बृहद्भ्यः (ablative plural)
बृहतः (genitive singular)
बृहतोः (dual genitive)
बृहताम् (genitive plural)
बृहति (locative singular)
बृहतोः (dual locative)
बृहत्सु (locative plural)


बृहत्

head

बृहत् • (bṛhat)

sa-adv

बृहत् • (bṛhat)


बृहत्

sa-part

बृहत् • (brhát) present active participle (root बृह्)

बृहति बृहति#Sanskrit


श्रुति

śrúti (romanization)
श्रुतिः (nominative singular)
श्रुती (dual nominative)
श्रुतयः (nominative plural)
श्रुते (singular vocative)
श्रुती (dual vocative)
श्रुतयः (plural vocative)
श्रुतिम् (accusative singular)
श्रुती (accusative dual)
श्रुतीः (accusative plural)
श्रुत्या (instrumental singular)
श्रुती1 (instrumental singular)
श्रुतिभ्याम् (dual instrumental)
श्रुतिभिः (instrumental plural)
श्रुतये (dative singular)
श्रुत्यै2 (dative singular)
श्रुती1 (dative singular)
श्रुतिभ्याम् (dative dual)
श्रुतिभ्यः (dative plural)
श्रुतेः (ablative singular)
श्रुत्याः2 (ablative singular)
श्रुत्यै3 (ablative singular)
श्रुतिभ्याम् (ablative dual)
श्रुतिभ्यः (ablative plural)
श्रुतेः (genitive singular)
श्रुत्याः2 (genitive singular)
श्रुत्यै3 (genitive singular)
श्रुत्योः (dual genitive)
श्रुतीनाम् (genitive plural)
श्रुतौ (locative singular)
श्रुत्याम्2 (locative singular)
श्रुता1 (locative singular)
श्रुत्योः (dual locative)
श्रुतिषु (locative plural)

Etymology tree
Proto-Indo-European *ḱlew-
Sanskrit श्रु (śru)
Proto-Indo-European *-tis
Sanskrit -ति (-ti)
Sanskrit श्रुति (śruti)
From Proto-Indo-Iranian *ćrútiš, from Proto-Indo-European *ḱlú-ti-s, from *ḱlew- (“to hear”). Cognate with Old English hlūd (whence English loud), Lithuanian klausa, Proto-Slavic *sluxъ (whence Polish słuch, Russian слух (slux), Old Church Slavonic слоухъ (sluxŭ) (Glagolitic spelling ⱄⰾⱆⱈⱏ (sluxŭ)), Bulgarian слух (sluh)). Equivalent to श्रु (śru) + -ति (-ti).

etymon

śrutim abhinīya

śrutiṃ vaco nugāṃ-√kṛ

the diagonal of a tetragon or hypothenuse of a triangle

that which is heard or perceived with the ear, sound, noise

an aggregate of sounds (whether forming a word or any part of a word)

rumour, report, news, intelligence, hearsay

that which has been heard or communicated from the beginning, sacred knowledge orally transmitted by the Brahmans from generation to generation, the Veda

(music) a particular division of the octave, a quarter tone or interval (twenty-two of these are enumerated, four constituting a major tone, three a minor, and two a semitone; they are said to be personified as nymphs)


श्रुति

स्रुति स्रुति#Sanskrit

(compare स्रुति (sruti)) course, path (?)

श्रवणा श्रवणा#Sanskrit


कर्ण

kárṇa (romanization)
कर्णः (nominative singular)
कर्णौ (dual nominative)
कर्णाः (nominative plural)
कर्ण (singular vocative)
कर्णौ (dual vocative)
कर्णाः (plural vocative)
कर्णम् (accusative singular)
कर्णौ (accusative dual)
कर्णान् (accusative plural)
कर्णेन (instrumental singular)
कर्णाभ्याम् (dual instrumental)
कर्णैः (instrumental plural)
कर्णाय (dative singular)
कर्णाभ्याम् (dative dual)
कर्णेभ्यः (dative plural)
कर्णात् (ablative singular)
कर्णाभ्याम् (ablative dual)
कर्णेभ्यः (ablative plural)
कर्णस्य (genitive singular)
कर्णयोः (dual genitive)
कर्णानाम् (genitive plural)
कर्णे (locative singular)
कर्णयोः (dual locative)
कर्णेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of कर्ण

Dardic:

Grangali: kō̃

Indus Kohistani: kaṇa, kān

Kalami: kan

Kalasha: kọ̃

Kashmiri: کَن (kan), کَنّ

Phalura: کاݨ (kāṇ)

Shina: کون (kon), کوݨ (koṇí)

Kohistani Shina: کݨ (kuṇ), کءاݨ (kuāṇə)

→ Domaaki: کون (kon)

Shumashti: kō̃ṛ

Tirahi: kana

Torwali: کان (kaṇ)

Wotapuri-Katarqalai: kanə, kan

Pali: kaṇṇa

desctree

Prakrit: 𑀓𑀡𑁆𑀡 (kaṇṇa)
Central:
Ardhamagadhi Prakrit:
Awadhi: कान (kān)
Sauraseni Prakrit:
Hindustani: kān
Hindi: कान
Urdu: کان (kān)
Romani: kan
Eastern Indo-Aryan:
Avahattha: 𑖎𑖜𑖿𑖜 (kaṇṇa)
Bengali-Assamese:
Assamese: কাণ (kan), কান (kan)
Bengali: কান (kan)
Hajong: কান
Bihari:
Bhojpuri: kān
Devanagari script: कान
Kaithi script: 𑂍𑂰𑂢
Magahi: kān
Devanagari script: कान
Kaithi script: 𑂍𑂰𑂢
Maithili: kān
Devanagari script: कान
Tirhuta script: 𑒏𑒰𑒢
Odia: କାନ (kāna)
Northern:
Khasa Prakrit:
Central Pahari:
Kumaoni: कान (kān)
Eastern Pahari:
Nepali: कान (kān)
Western Pahari:
Bhadrawahi: कन्न (kann)
Chambeali: कन्न (kann)
Northwestern:
Paisaci Prakrit:
Takka Apabhramsa:
Lahnda: کَنّ (kann), کَن (kan)
Punjabi: kann
Gurmukhi script: ਕੰਨ
Shahmukhi script: کَنّ
Vracada Apabhramsa:
Sindhi: kanu
Arabic script: ڪَنُ
Devanagari script: कनु
Kachchi: કન (kan)
Southern:
Helu Prakrit:
⇒ Dhivehi: ކަންފަތް (kan̊fat̊)
Sinhalese: කන (kana), කණ (kaṇa)
Maharastri Prakrit:
Konkani: kānu
Devanagari script: कानु
Latin script: kanu
Kannada script: ಕಾನು
Old Marathi: kāna
Modi script: 𑘎𑘰𑘡
Devanagari script: कान
Marathi: कान (kān)
Western:
Sauraseni Prakrit:
Old Gujarati: कान (kāna)
Gujarati: કાન (kān)
Old Marwari: कान (kān)

→ Bengali: কর্ণ (korno)

→ English: Karna

→ Hindi: कर्ण (karṇ)

→ Old Javanese: karṇa
> Javanese: ꦏꦂꦤ (karna) (inherited)
→ Balinese: ᬓᬃᬡ (karna)

⇒ Tamil: கன்னம் (kaṉṉam)

⇒ Malayalam: കർണ്ണം (kaṟṇṇaṁ)

desc

⇒ Telugu: కర్ణుడు (karṇuḍu), కర్ణము (karṇamu)

→ Thai: กรรณ (gan)

Of uncertain origin.
Likely related to Persian کر (kar, “deaf”), and perhaps to Old Church Slavonic крънъ (krŭnŭ, “mutilated (esp. of the ears and nose)”); however, Fraenkel's presupposition that "defect of the ear" was the original meaning of the common root and that Sanskrit later developed the more basal meaning of "ear" from the "defect" meaning is suspect.
Pischel takes the original meaning as "point, spike"; under this view, कर्णक (karṇaka, “lateral protrusion; fork”) could be related. However, a convincing etymological path for this has not been found.
Zupitsa connects this with Russian Church Slavonic črĕnъ, from a common root meaning "handle, grip".
Finally, others have connected this word to शृणोति (śṛṇóti, “to listen, hear”).

cog

(nautical) the handle or ear of a vessel

(geometry) the hypotenuse of a triangle or the diagonal of a quadrilateral


पट

paṭa (romanization)
पटः (nominative singular)
पटौ (dual nominative)
पटाः (nominative plural)
पट (singular vocative)
पटौ (dual vocative)
पटाः (plural vocative)
पटम् (accusative singular)
पटौ (accusative dual)
पटान् (accusative plural)
पटेन (instrumental singular)
पटाभ्याम् (dual instrumental)
पटैः (instrumental plural)
पटाय (dative singular)
पटाभ्याम् (dative dual)
पटेभ्यः (dative plural)
पटात् (ablative singular)
पटाभ्याम् (ablative dual)
पटेभ्यः (ablative plural)
पटस्य (genitive singular)
पटयोः (dual genitive)
पटानाम् (genitive plural)
पटे (locative singular)
पटयोः (dual locative)
पटेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of पट

Pali: paṭa

Etymology tree
Proto-Indo-European *pel-der.?
Sanskrit पट (paṭa)
Of uncertain origin. Usually derived from Proto-Indo-Aryan *paḷṭas, from Proto-Indo-Iranian *paltas (whence Persian پرده (parde, “curtain, veil”)), from Proto-Indo-European *pol-to-s, from *pel- (“to cover, wrap; hide, cloth”). This would make the term cognate with Proto-Slavic *poltьno (“linen, cloth”), Ancient Greek πέλτη (péltē, “a small leather shield”). Alternatively, borrowed from substrate.
Likely related to पटल (paṭala, “roof”) and पट्ट (paṭṭa, “slab, cloth”).


अंसल

/ˈɐ̃.s̪ɐ.l̪ɐ/


अकीर्ति

Pali: akitti

ill fame, notoriety, disrepute, ill repute, disgrace


अकाम

head

अकाम • (akāma)

(grammar) the Sandhi which causes the dropping of a final r before a succeeding r


अकीर्तिकर

अकीर्तिकर • (akīrtikara)

causing disgrace, disparaging, insulting


अकाले

अकाले • (akāle)

sa-adv

अकाले • (akāle)

/ɐˈkɑː.l̪eː/


अकारणेन

head

अकारणेन • (akāraṇena)

/ɐ.kɑː.ɾɐˈɳeː.n̪ɐ/


अकेश

अकेश • (akeśa)


अकारणे

अकारणे • (akāraṇe)

/ɐ.kɑː.ɾɐ.ɳɐj/

/ɐˈkɑː.ɾɐ.ɳeː/


अकृतार्थ

अकृतार्थ • (akṛtārtha)

/ɐ.kr̩ˈt̪ɑːɾ.t̪ʰɐ/

having one's objective unaccomplished, unsuccessful


अक्लिष्ट

sa-adj

अक्लिष्ट • (akliṣṭa) stem

/ɐkˈl̪iʂ.ʈɐ/


अक्षमा

/ˈɐk.ʂɐ.mɑː/


अकारणम्

head

अकारणम् • (akāraṇam)

/ɐ.kɑː.ɾɐ.ɳɐm/

/ɐˈkɑː.ɾɐ.ɳɐm/


अकालतस्

अकालतस् • (akālatas)

/ɐˈkɑː.l̪ɐ.t̪ɐs̪/


अक्षया

/ˈɐk.ʂɐ.jɑː/

the seventh day of a lunar month, if it falls on Sunday or Monday


अक्तुभिस्

अक्तुभिस् • (aktubhis)


अगम्य

unfit to be walked in, or to be approached


अकारणात्

अकारणात् • (akāraṇāt)

/ɐ.kɑː.ɾɐ.ɳɑːt/

/ɐˈkɑː.ɾɐ.ɳɑːt̪/


अक्षयत्व

/ɐk.ʂɐˈjɐt̪.ʋɐ/


अक्षहृदय

/ɐkˈʂɐ.ɦr̩.d̪ɐ.jɐ/

innermost nature of dice, perfect skill in gambling


अक्षयता

/ˈɐk.ʂɐ.jɐ.t̪ɑː/


अकृष्ट

sa-adj

अकृष्ट • (akṛṣṭa) stem


अक्तोस्

head

अक्तोस् • (aktos)


अक्षोभ्य

अक्षोभ्य • (akṣobhya)


अगम्यागमन

/ɐ.ɡɐmˈjɑː.ɡɐ.mɐ.n̪ɐ/


अकर्तृ

/ɐˈkɐɾ.t̪r̩/


अक्षय्य

→ Tocharian B: akṣai

From अ- (a-, negatory prefix) + क्षय्य (kṣayya, “decaying, removable, destructible”). See क्षय (kṣaya) for more.


अक्षय्य

head

अक्षय्य • (akṣayyá)

वैश्य वैश्य#Sanskrit

"May thy prosperity be undecaying! " (a form of blessing addressed to a वैश्य (vaiśya))


अक्रूर

→ Assamese: অক্ৰূৰ (okrur) (learned)

→ Bengali: অক্রূর (okrur) (learned)

→ Gujarati: અક્રૂર (akrūr) (learned)

→ Hindi: अक्रूर (akrūr) (learned)

→ Kannada: ಅಕ್ರೂರ (akrūra) (learned)

→ Malvi: अक्रूर (akrūr) (learned)

→ Odia: ଅକ୍ରୂର (akrura) (learned)


अकारण

अकारण • (akāraṇa)

/ɐ.kɑː.ɾɐ.ɳɐ/

/ɐˈkɑː.ɾɐ.ɳɐ/


अकारण

/ɐ.kɑː.ɾɐ.ɳɐ/

/ɐˈkɑː.ɾɐ.ɳɐ/


अक्षान्ति

Sauraseni Prakrit:

Old Gujarati: अक्खंति (akkhaṃti)

/ɐkˈʂɑːn̪.t̪i/


अकर्मन्

/ɐˈkɐɾ.mɐn̪/


अकर्मन्

akarman (romanization)
अकर्म (nominative singular)
अकर्मणी (dual nominative)
अकर्माणि (nominative plural)
अकर्म1 (nominative plural)
अकर्मा1 (nominative plural)
अकर्मन् (singular vocative)
अकर्म (singular vocative)
अकर्मणी (dual vocative)
अकर्माणि (plural vocative)
अकर्म1 (plural vocative)
अकर्मा1 (plural vocative)
अकर्म (accusative singular)
अकर्मणी (accusative dual)
अकर्माणि (accusative plural)
अकर्म1 (accusative plural)
अकर्मा1 (accusative plural)
अकर्मणा (instrumental singular)
अकर्मभ्याम् (dual instrumental)
अकर्मभिः (instrumental plural)
अकर्मणे (dative singular)
अकर्मभ्याम् (dative dual)
अकर्मभ्यः (dative plural)
अकर्मणः (ablative singular)
अकर्मभ्याम् (ablative dual)
अकर्मभ्यः (ablative plural)
अकर्मणः (genitive singular)
अकर्मणोः (dual genitive)
अकर्मणाम् (genitive plural)
अकर्मणि (locative singular)
अकर्मन्1 (locative singular)
अकर्मणोः (dual locative)
अकर्मसु (locative plural)

/ɐˈkɐɾ.mɐn̪/


अगस्ति

agasti (romanization)
अगस्तिः (nominative singular)
अगस्ती (dual nominative)
अगस्तयः (nominative plural)
अगस्ते (singular vocative)
अगस्ती (dual vocative)
अगस्तयः (plural vocative)
अगस्तिम् (accusative singular)
अगस्ती (accusative dual)
अगस्तीन् (accusative plural)
अगस्तिना (instrumental singular)
अगस्त्या1 (instrumental singular)
अगस्तिभ्याम् (dual instrumental)
अगस्तिभिः (instrumental plural)
अगस्तये (dative singular)
अगस्तिभ्याम् (dative dual)
अगस्तिभ्यः (dative plural)
अगस्तेः (ablative singular)
अगस्तिभ्याम् (ablative dual)
अगस्तिभ्यः (ablative plural)
अगस्तेः (genitive singular)
अगस्त्योः (dual genitive)
अगस्तीनाम् (genitive plural)
अगस्तौ (locative singular)
अगस्ता1 (locative singular)
अगस्त्योः (dual locative)
अगस्तिषु (locative plural)

/ɐˈɡɐs̪.t̪i/


अखण्ड

अखण्ड • (akhaṇḍa)

अ- (a-, “not”) + खण्ड (khaṇḍa, “part, fragment”)


अकृता

ákṛtā (romanization)
अकृता (nominative singular)
अकृते (dual nominative)
अकृताः (nominative plural)
अकृते (singular vocative)
अकृते (dual vocative)
अकृताः (plural vocative)
अकृताम् (accusative singular)
अकृते (accusative dual)
अकृताः (accusative plural)
अकृतया (instrumental singular)
अकृताभ्याम् (dual instrumental)
अकृताभिः (instrumental plural)
अकृतायै (dative singular)
अकृताभ्याम् (dative dual)
अकृताभ्यः (dative plural)
अकृतायाः (ablative singular)
अकृताभ्याम् (ablative dual)
अकृताभ्यः (ablative plural)
अकृतायाः (genitive singular)
अकृतयोः (dual genitive)
अकृतानाम् (genitive plural)
अकृतायाम् (locative singular)
अकृतयोः (dual locative)
अकृतासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अकृता

पुत्रिका पुत्रिका#Sanskrit

a daughter who has not been made पुत्रिका (putrikā), or a sharer in the privileges of a son


अंशुक

aṃśuka (romanization)
अंशुकम् (nominative singular)
अंशुके (dual nominative)
अंशुकानि (nominative plural)
अंशुका1 (nominative plural)
अंशुक (singular vocative)
अंशुके (dual vocative)
अंशुकानि (plural vocative)
अंशुका1 (plural vocative)
अंशुकम् (accusative singular)
अंशुके (accusative dual)
अंशुकानि (accusative plural)
अंशुका1 (accusative plural)
अंशुकेन (instrumental singular)
अंशुकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशुकैः (instrumental plural)
अंशुकेभिः1 (instrumental plural)
अंशुकाय (dative singular)
अंशुकाभ्याम् (dative dual)
अंशुकेभ्यः (dative plural)
अंशुकात् (ablative singular)
अंशुकाभ्याम् (ablative dual)
अंशुकेभ्यः (ablative plural)
अंशुकस्य (genitive singular)
अंशुकयोः (dual genitive)
अंशुकानाम् (genitive plural)
अंशुके (locative singular)
अंशुकयोः (dual locative)
अंशुकेषु (locative plural)

→ Hindi: अंशुक (añśuk)

→ Tocharian A: aśśuk

→ Tocharian B: aṃśūk

→ Malayalam: അംശുകം (aṁśukaṁ)


अक्षता

ákṣatā (romanization)
अक्षता (nominative singular)
अक्षते (dual nominative)
अक्षताः (nominative plural)
अक्षते (singular vocative)
अक्षते (dual vocative)
अक्षताः (plural vocative)
अक्षताम् (accusative singular)
अक्षते (accusative dual)
अक्षताः (accusative plural)
अक्षतया (instrumental singular)
अक्षता1 (instrumental singular)
अक्षताभ्याम् (dual instrumental)
अक्षताभिः (instrumental plural)
अक्षतायै (dative singular)
अक्षताभ्याम् (dative dual)
अक्षताभ्यः (dative plural)
अक्षतायाः (ablative singular)
अक्षतायै2 (ablative singular)
अक्षताभ्याम् (ablative dual)
अक्षताभ्यः (ablative plural)
अक्षतायाः (genitive singular)
अक्षतायै2 (genitive singular)
अक्षतयोः (dual genitive)
अक्षतानाम् (genitive plural)
अक्षतायाम् (locative singular)
अक्षतयोः (dual locative)
अक्षतासु (locative plural)

/ɐ́k.ʂɐ.tɑː/

/ˈɐk.ʂɐ.t̪ɑː/


अक्षरा

ákṣarā (romanization)
अक्षरा (nominative singular)
अक्षरे (dual nominative)
अक्षराः (nominative plural)
अक्षरे (singular vocative)
अक्षरे (dual vocative)
अक्षराः (plural vocative)
अक्षराम् (accusative singular)
अक्षरे (accusative dual)
अक्षराः (accusative plural)
अक्षरया (instrumental singular)
अक्षराभ्याम् (dual instrumental)
अक्षराभिः (instrumental plural)
अक्षरायै (dative singular)
अक्षराभ्याम् (dative dual)
अक्षराभ्यः (dative plural)
अक्षरायाः (ablative singular)
अक्षराभ्याम् (ablative dual)
अक्षराभ्यः (ablative plural)
अक्षरायाः (genitive singular)
अक्षरयोः (dual genitive)
अक्षरानाम् (genitive plural)
अक्षरायाम् (locative singular)
अक्षरयोः (dual locative)
अक्षरासु (locative plural)

Feminine ā-stem declension of अक्षरा

अक्षराभ्याम्

अक्षराभ्याम्

अक्षराभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अक्षराभ्याम्

अक्षराभ्याम्

अक्षराभ्याम्

/ˈɐk.ʂɐ.ɾɑː/


अकृत

akṛta (romanization)
अकृतम् (nominative singular)
अकृते (dual nominative)
अकृतानि (nominative plural)
अकृत (singular vocative)
अकृते (dual vocative)
अकृतानि (plural vocative)
अकृतम् (accusative singular)
अकृते (accusative dual)
अकृतानि (accusative plural)
अकृतेन (instrumental singular)
अकृताभ्याम् (dual instrumental)
अकृतैः (instrumental plural)
अकृताय (dative singular)
अकृताभ्याम् (dative dual)
अकृतेभ्यः (dative plural)
अकृतात् (ablative singular)
अकृताभ्याम् (ablative dual)
अकृतेभ्यः (ablative plural)
अकृतस्य (genitive singular)
अकृतयोः (dual genitive)
अकृतानाम् (genitive plural)
अकृते (locative singular)
अकृतयोः (dual locative)
अकृतेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकृत</i>


अकन्या

akanyā (romanization)
अकन्या (nominative singular)
अकन्ये (dual nominative)
अकन्याः (nominative plural)
अकन्ये (singular vocative)
अकन्ये (dual vocative)
अकन्याः (plural vocative)
अकन्याम् (accusative singular)
अकन्ये (accusative dual)
अकन्याः (accusative plural)
अकन्यया (instrumental singular)
अकन्याभ्याम् (dual instrumental)
अकन्याभिः (instrumental plural)
अकन्यायै (dative singular)
अकन्याभ्याम् (dative dual)
अकन्याभ्यः (dative plural)
अकन्यायाः (ablative singular)
अकन्याभ्याम् (ablative dual)
अकन्याभ्यः (ablative plural)
अकन्यायाः (genitive singular)
अकन्ययोः (dual genitive)
अकन्यानाम् (genitive plural)
अकन्यायाम् (locative singular)
अकन्ययोः (dual locative)
अकन्यासु (locative plural)

/ɐˈkɐn̪.jɑː/

From अ- (a-, negative) + कन्या (kanyā̀, “virgin”).

af

c. 200 BCE – 200 CE, Manusmṛti

(Classical Sanskrit) not a virgin; a female who has lost her virginity or has had sexual intercourse


अगुण

destitute of qualities or attributes (said of the supreme Being)


अगुण

aguṇa (romanization)
अगुणः (nominative singular)
अगुणौ (dual nominative)
अगुणाः (nominative plural)
अगुण (singular vocative)
अगुणौ (dual vocative)
अगुणाः (plural vocative)
अगुणम् (accusative singular)
अगुणौ (accusative dual)
अगुणान् (accusative plural)
अगुणेन (instrumental singular)
अगुणाभ्याम् (dual instrumental)
अगुणैः (instrumental plural)
अगुणाय (dative singular)
अगुणाभ्याम् (dative dual)
अगुणेभ्यः (dative plural)
अगुणात् (ablative singular)
अगुणाभ्याम् (ablative dual)
अगुणेभ्यः (ablative plural)
अगुणस्य (genitive singular)
अगुणयोः (dual genitive)
अगुणानाम् (genitive plural)
अगुणे (locative singular)
अगुणयोः (dual locative)
अगुणेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अगुण


अग

aga (romanization)
अगः (nominative singular)
अगौ (dual nominative)
अगा1 (dual nominative)
अगाः (nominative plural)
अगासः1 (nominative plural)
अग (singular vocative)
अगौ (dual vocative)
अगा1 (dual vocative)
अगाः (plural vocative)
अगासः1 (plural vocative)
अगम् (accusative singular)
अगौ (accusative dual)
अगा1 (accusative dual)
अगान् (accusative plural)
अगेन (instrumental singular)
अगाभ्याम् (dual instrumental)
अगैः (instrumental plural)
अगेभिः1 (instrumental plural)
अगाय (dative singular)
अगाभ्याम् (dative dual)
अगेभ्यः (dative plural)
अगात् (ablative singular)
अगाभ्याम् (ablative dual)
अगेभ्यः (ablative plural)
अगस्य (genitive singular)
अगयोः (dual genitive)
अगानाम् (genitive plural)
अगे (locative singular)
अगयोः (dual locative)
अगेषु (locative plural)


अकार्य

head

अकार्य • (akārya)


अकार्य

akārya (romanization)
अकार्यम् (nominative singular)
अकार्ये (dual nominative)
अकार्यानि (nominative plural)
अकार्य (singular vocative)
अकार्ये (dual vocative)
अकार्यानि (plural vocative)
अकार्यम् (accusative singular)
अकार्ये (accusative dual)
अकार्यानि (accusative plural)
अकार्येन (instrumental singular)
अकार्याभ्याम् (dual instrumental)
अकार्यैः (instrumental plural)
अकार्याय (dative singular)
अकार्याभ्याम् (dative dual)
अकार्येभ्यः (dative plural)
अकार्यात् (ablative singular)
अकार्याभ्याम् (ablative dual)
अकार्येभ्यः (ablative plural)
अकार्यस्य (genitive singular)
अकार्ययोः (dual genitive)
अकार्यानाम् (genitive plural)
अकार्ये (locative singular)
अकार्ययोः (dual locative)
अकार्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकार्य</i>

अकार्याभ्याम्

अकार्याभ्याम्

अकार्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकार्याभ्याम्

अकार्याभ्याम्

अकार्याभ्याम्


अकनिष्ठ

/ɐ.kɐˈn̪iʂ.ʈʰɐ/

of whom none is the youngest (i.e. younger than the others)


अकनिष्ठ

/ɐ.kɐˈn̪iʂ.ʈʰɐ/


अगाध

/ɐˈɡɑː.d̪ʱɐ/

अ- (a-) + गाध (gādha). Compared to Ancient Greek βυθός (buthós, “depths”), which is of unclear origin.


अगाध

agādha (romanization)
अगाधः (nominative singular)
अगाधौ (dual nominative)
अगाधाः (nominative plural)
अगाध (singular vocative)
अगाधौ (dual vocative)
अगाधाः (plural vocative)
अगाधम् (accusative singular)
अगाधौ (accusative dual)
अगाधान् (accusative plural)
अगाधेन (instrumental singular)
अगाधाभ्याम् (dual instrumental)
अगाधैः (instrumental plural)
अगाधाय (dative singular)
अगाधाभ्याम् (dative dual)
अगाधेभ्यः (dative plural)
अगाधात् (ablative singular)
अगाधाभ्याम् (ablative dual)
अगाधेभ्यः (ablative plural)
अगाधस्य (genitive singular)
अगाधयोः (dual genitive)
अगाधानाम् (genitive plural)
अगाधे (locative singular)
अगाधयोः (dual locative)
अगाधेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अगाध

Bengali: অগাধ (ogadh)

Old Gujarati: अगाध (agādha)

Telugu: అగాధము (agādhamu)

/ɐˈɡɑː.d̪ʱɐ/


अंशु

aṃśú (romanization)
अंशुः (nominative singular)
अंशू (dual nominative)
अंशवः (nominative plural)
अंशो (singular vocative)
अंशू (dual vocative)
अंशवः (plural vocative)
अंशुम् (accusative singular)
अंशू (accusative dual)
अंशून् (accusative plural)
अंशुना (instrumental singular)
अंश्वा1 (instrumental singular)
अंशुभ्याम् (dual instrumental)
अंशुभिः (instrumental plural)
अंशवे (dative singular)
अंश्वे1 (dative singular)
अंशुभ्याम् (dative dual)
अंशुभ्यः (dative plural)
अंशोः (ablative singular)
अंश्वः1 (ablative singular)
अंशुभ्याम् (ablative dual)
अंशुभ्यः (ablative plural)
अंशोः (genitive singular)
अंश्वः1 (genitive singular)
अंश्वोः (dual genitive)
अंशूनाम् (genitive plural)
अंशौ (locative singular)
अंश्वोः (dual locative)
अंशुषु (locative plural)

Assamese: আঁহ (ãh)

Bengali: আঁশ (ãś)

Rohingya: añc

From Proto-Indo-Aryan *Hanśúṣ, from Proto-Indo-Iranian *Hanćúš, possibly from the BMAC substrate per Lubotsky. Cognate with Younger Avestan 𐬄𐬯𐬎 (ąsu).

पि॒पी॒ळे अं॒शुर्मद्यो॒ न सिन्धु॒रा त्वा॒ शमी॑ शशमा॒नस्य॑ श॒क्तिः।
अ॒स्म॒द्र्य॑क्छुशुचा॒नस्य॑ यम्या आ॒शुर्न र॒श्मिं तु॒व्योज॑सं॒ गोः॥
pipīḷé aṃśúrmádyo ná síndhurā́ tvā śámī śaśamānásya śaktíḥ.

Pressed is the gladdening stalk as ’twere a river: so let the rite, the toiler's power, attract thee To us-ward, of the Bright One, as the courser strains his. exceedingly strong leather bridle.

asmadryàkchuśucānásya yamyā āśúrná raśmíṃ tuvyójasaṃ góḥ.

filament, stalk, beam (especially of the Soma plant)

यथो॒त कृत्व्ये॒ धनें॒ अं॒शुं गोष्व॒गस्त्य॑म्।
यथा॒ वाजे॑षु॒ सोभ॑रिम्॥
yáthotá kṛ́tvye dháneṃ aṃśúṃ góṣvagástyam.
yáthā vā́jeṣu sóbharim.

And in like manner as you protected Aṃśú when wealth was to be bestowed, and Agastya when his cattle were to be recovered, and Sobhari when food was to be supplied to him.

धनंजय धनंजय#Sanskrit

name of an ancient Vedic teacher, son of a धनंजय (dhanaṃjaya)


अक्तु

aktú (romanization)
अक्तुः (nominative singular)
अक्तू (dual nominative)
अक्तवः (nominative plural)
अक्तो (singular vocative)
अक्तू (dual vocative)
अक्तवः (plural vocative)
अक्तुम् (accusative singular)
अक्तू (accusative dual)
अक्तून् (accusative plural)
अक्तुना (instrumental singular)
अक्त्वा1 (instrumental singular)
अक्तुभ्याम् (dual instrumental)
अक्तुभिः (instrumental plural)
अक्तवे (dative singular)
अक्तुभ्याम् (dative dual)
अक्तुभ्यः (dative plural)
अक्तोः (ablative singular)
अक्तुभ्याम् (ablative dual)
अक्तुभ्यः (ablative plural)
अक्तोः (genitive singular)
अक्त्वोः (dual genitive)
अक्तूनाम् (genitive plural)
अक्तौ (locative singular)
अक्त्वोः (dual locative)
अक्तुषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *aktúṣ, from Proto-Indo-Iranian *aktúš, possibly from Proto-Indo-European *nokʷt-ú-s (“night”); compare, though with potential phonetic and semantic issues, Ancient Greek ἀκτίς (aktís, “ray, beam”). Both are traditionally assigned to a root *h₂ek-t- (“ray, beam”), but this fails to explain the ”night” and related senses unless the Sanskrit is a merger of two different roots.
Also compare Proto-Germanic *unhtwǭ (“last part of the night”).


अक्तु

head

अक्तु • (aktú)


अक्का

akkā (romanization)
अक्का (nominative singular)
अक्के (dual nominative)
अक्काः (nominative plural)
अक्के (singular vocative)
अक्के (dual vocative)
अक्काः (plural vocative)
अक्काम् (accusative singular)
अक्के (accusative dual)
अक्काः (accusative plural)
अक्कया (instrumental singular)
अक्काभ्याम् (dual instrumental)
अक्काभिः (instrumental plural)
अक्कायै (dative singular)
अक्काभ्याम् (dative dual)
अक्काभ्यः (dative plural)
अक्कायाः (ablative singular)
अक्काभ्याम् (ablative dual)
अक्काभ्यः (ablative plural)
अक्कायाः (genitive singular)
अक्कयोः (dual genitive)
अक्कानाम् (genitive plural)
अक्कायाम् (locative singular)
अक्कयोः (dual locative)
अक्कासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अक्का

Uncertain: said to be of onomatopoeic/nursery origin, but compare Latin Acca Larentia and Ancient Greek ἀγάλλω (agállō, “to adorn oneself, be vain or crazy”), used to describe women. Compare Marathi अक्का (akkā), Kannada ಅಕ್ಕ (akka), Malayalam അക്ക (akka), Telugu అక్క (akka), Tamil அக்கா (akkā), Sinhalese අක්කා (akkā).

onomatopoeic

onomatopoeic


अंहस्

áṃhas (romanization)
अंहः (nominative singular)
अंहसी (dual nominative)
अंहांसि (nominative plural)
अंहः (singular vocative)
अंहसी (dual vocative)
अंहांसि (plural vocative)
अंहः (accusative singular)
अंहसी (accusative dual)
अंहांसि (accusative plural)
अंहसा (instrumental singular)
अंहोभ्याम् (dual instrumental)
अंहोभिः (instrumental plural)
अंहसे (dative singular)
अंहोभ्याम् (dative dual)
अंहोभ्यः (dative plural)
अंहसः (ablative singular)
अंहोभ्याम् (ablative dual)
अंहोभ्यः (ablative plural)
अंहसः (genitive singular)
अंहसोः (dual genitive)
अंहसाम् (genitive plural)
अंहसि (locative singular)
अंहसोः (dual locative)
अंहःसु (locative plural)

/ɐ́.ɡm̩.ɦɐs̪/

From Proto-Indo-Iranian *Hánȷ́ʰas (“anxiety, fear”), from Proto-Indo-European *h₂énǵʰ-o-s, from *h₂enǵʰ- (“constricted, tight; distress anxiety”). Cognate with Avestan 𐬄𐬰𐬀𐬵 (ązah), Latin angor (“anguish”), Proto-Germanic *angazaz (“worry”). Also distantly related to English anxiety.

inh

यथा॑ ह॒ त्यद्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चित्प॒दि षि॒ताममुं॑चता यजत्राः ।
ए॒वो ष्व१॒॑स्मन्मुं॑चता॒ व्य्अंहः॒ प्र ता॑र्यग्ने प्रत॒रं न॒ आयुः॑ ॥
yáthā ha tyádvasavo gauryám citpadí ṣitā́mámuñcatā yajatrāḥ.

O Excellent and Holy Gods, just like you have loosened the cow that was tethered by the foot,
Set us free from this affliction and let our life, O Agni, be extended long.

evó ṣvásmánmuñcatā vyáṃhaḥ prá tāryagne pratarám na ā́yuḥ.


अगद

agada (romanization)
अगदः (nominative singular)
अगदौ (dual nominative)
अगदाः (nominative plural)
अगद (singular vocative)
अगदौ (dual vocative)
अगदाः (plural vocative)
अगदम् (accusative singular)
अगदौ (accusative dual)
अगदान् (accusative plural)
अगदेन (instrumental singular)
अगदाभ्याम् (dual instrumental)
अगदैः (instrumental plural)
अगदाय (dative singular)
अगदाभ्याम् (dative dual)
अगदेभ्यः (dative plural)
अगदात् (ablative singular)
अगदाभ्याम् (ablative dual)
अगदेभ्यः (ablative plural)
अगदस्य (genitive singular)
अगदयोः (dual genitive)
अगदानाम् (genitive plural)
अगदे (locative singular)
अगदयोः (dual locative)
अगदेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अगद

→ Bengali: অগদ (ogod)

→ Odia: ଅଗଦ (agada)

→ Tocharian B: āgat


अखिल

akhila (romanization)
अखिलः (nominative singular)
अखिलौ (dual nominative)
अखिला1 (dual nominative)
अखिलाः (nominative plural)
अखिलासः1 (nominative plural)
अखिल (singular vocative)
अखिलौ (dual vocative)
अखिला1 (dual vocative)
अखिलाः (plural vocative)
अखिलासः1 (plural vocative)
अखिलम् (accusative singular)
अखिलौ (accusative dual)
अखिला1 (accusative dual)
अखिलान् (accusative plural)
अखिलेन (instrumental singular)
अखिलाभ्याम् (dual instrumental)
अखिलैः (instrumental plural)
अखिलेभिः1 (instrumental plural)
अखिलाय (dative singular)
अखिलाभ्याम् (dative dual)
अखिलेभ्यः (dative plural)
अखिलात् (ablative singular)
अखिलाभ्याम् (ablative dual)
अखिलेभ्यः (ablative plural)
अखिलस्य (genitive singular)
अखिलयोः (dual genitive)
अखिलानाम् (genitive plural)
अखिले (locative singular)
अखिलयोः (dual locative)
अखिलेषु (locative plural)
अखिला (nominative singular)
अखिले (dual nominative)
अखिलाः (nominative plural)
अखिले (singular vocative)
अखिले (dual vocative)
अखिलाः (plural vocative)
अखिलाम् (accusative singular)
अखिले (accusative dual)
अखिलाः (accusative plural)
अखिलया (instrumental singular)
अखिला1 (instrumental singular)
अखिलाभ्याम् (dual instrumental)
अखिलाभिः (instrumental plural)
अखिलायै (dative singular)
अखिलाभ्याम् (dative dual)
अखिलाभ्यः (dative plural)
अखिलायाः (ablative singular)
अखिलायै2 (ablative singular)
अखिलाभ्याम् (ablative dual)
अखिलाभ्यः (ablative plural)
अखिलायाः (genitive singular)
अखिलायै2 (genitive singular)
अखिलयोः (dual genitive)
अखिलानाम् (genitive plural)
अखिलायाम् (locative singular)
अखिलयोः (dual locative)
अखिलासु (locative plural)
अखिलम् (nominative singular)
अखिले (dual nominative)
अखिलानि (nominative plural)
अखिला1 (nominative plural)
अखिल (singular vocative)
अखिले (dual vocative)
अखिलानि (plural vocative)
अखिला1 (plural vocative)
अखिलम् (accusative singular)
अखिले (accusative dual)
अखिलानि (accusative plural)
अखिला1 (accusative plural)
अखिलेन (instrumental singular)
अखिलाभ्याम् (dual instrumental)
अखिलैः (instrumental plural)
अखिलेभिः1 (instrumental plural)
अखिलाय (dative singular)
अखिलाभ्याम् (dative dual)
अखिलेभ्यः (dative plural)
अखिलात् (ablative singular)
अखिलाभ्याम् (ablative dual)
अखिलेभ्यः (ablative plural)
अखिलस्य (genitive singular)
अखिलयोः (dual genitive)
अखिलानाम् (genitive plural)
अखिले (locative singular)
अखिलयोः (dual locative)
अखिलेषु (locative plural)

→ Tamil: அகிலம் (akilam)

From अ- (a-) + खिल (khila, “defective, insufficient”).


अकृत्य

head

अकृत्य • (akṛtya)


अकृत्य

akṛtya (romanization)
अकृत्यम् (nominative singular)
अकृत्ये (dual nominative)
अकृत्यानि (nominative plural)
अकृत्य (singular vocative)
अकृत्ये (dual vocative)
अकृत्यानि (plural vocative)
अकृत्यम् (accusative singular)
अकृत्ये (accusative dual)
अकृत्यानि (accusative plural)
अकृत्येन (instrumental singular)
अकृत्याभ्याम् (dual instrumental)
अकृत्यैः (instrumental plural)
अकृत्याय (dative singular)
अकृत्याभ्याम् (dative dual)
अकृत्येभ्यः (dative plural)
अकृत्यात् (ablative singular)
अकृत्याभ्याम् (ablative dual)
अकृत्येभ्यः (ablative plural)
अकृत्यस्य (genitive singular)
अकृत्ययोः (dual genitive)
अकृत्यानाम् (genitive plural)
अकृत्ये (locative singular)
अकृत्ययोः (dual locative)
अकृत्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकृत्य</i>

अकृत्याभ्याम्

अकृत्याभ्याम्

अकृत्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकृत्याभ्याम्

अकृत्याभ्याम्

अकृत्याभ्याम्

→ Telugu: అకృత్యము (akr̥tyamu)


अकार

akāra (romanization)
अकारः (nominative singular)
अकारौ (dual nominative)
अकाराः (nominative plural)
अकार (singular vocative)
अकारौ (dual vocative)
अकाराः (plural vocative)
अकारम् (accusative singular)
अकारौ (accusative dual)
अकारान् (accusative plural)
अकारेन (instrumental singular)
अकाराभ्याम् (dual instrumental)
अकारैः (instrumental plural)
अकाराय (dative singular)
अकाराभ्याम् (dative dual)
अकारेभ्यः (dative plural)
अकारात् (ablative singular)
अकाराभ्याम् (ablative dual)
अकारेभ्यः (ablative plural)
अकारस्य (genitive singular)
अकारयोः (dual genitive)
अकारानाम् (genitive plural)
अकारे (locative singular)
अकारयोः (dual locative)
अकारेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अकार

→ English: akāra (learned)

→ Pali: akāra (learned)

अ (a, the letter) + कार (kāra, term designating a letter or sound).


अक्त

akta (romanization)
अक्तः (nominative singular)
अक्तौ (dual nominative)
अक्ताः (nominative plural)
अक्त (singular vocative)
अक्तौ (dual vocative)
अक्ताः (plural vocative)
अक्तम् (accusative singular)
अक्तौ (accusative dual)
अक्तान् (accusative plural)
अक्तेन (instrumental singular)
अक्ताभ्याम् (dual instrumental)
अक्तैः (instrumental plural)
अक्ताय (dative singular)
अक्ताभ्याम् (dative dual)
अक्तेभ्यः (dative plural)
अक्तात् (ablative singular)
अक्ताभ्याम् (ablative dual)
अक्तेभ्यः (ablative plural)
अक्तस्य (genitive singular)
अक्तयोः (dual genitive)
अक्तानाम् (genitive plural)
अक्ते (locative singular)
अक्तयोः (dual locative)
अक्तेषु (locative plural)
अक्ता (nominative singular)
अक्ते (dual nominative)
अक्ताः (nominative plural)
अक्ते (singular vocative)
अक्ते (dual vocative)
अक्ताः (plural vocative)
अक्ताम् (accusative singular)
अक्ते (accusative dual)
अक्ताः (accusative plural)
अक्तया (instrumental singular)
अक्ताभ्याम् (dual instrumental)
अक्ताभिः (instrumental plural)
अक्तायै (dative singular)
अक्ताभ्याम् (dative dual)
अक्ताभ्यः (dative plural)
अक्तायाः (ablative singular)
अक्ताभ्याम् (ablative dual)
अक्ताभ्यः (ablative plural)
अक्तायाः (genitive singular)
अक्तयोः (dual genitive)
अक्तानाम् (genitive plural)
अक्तायाम् (locative singular)
अक्तयोः (dual locative)
अक्तासु (locative plural)
अक्तम् (nominative singular)
अक्ते (dual nominative)
अक्तानि (nominative plural)
अक्त (singular vocative)
अक्ते (dual vocative)
अक्तानि (plural vocative)
अक्तम् (accusative singular)
अक्ते (accusative dual)
अक्तानि (accusative plural)
अक्तेन (instrumental singular)
अक्ताभ्याम् (dual instrumental)
अक्तैः (instrumental plural)
अक्ताय (dative singular)
अक्ताभ्याम् (dative dual)
अक्तेभ्यः (dative plural)
अक्तात् (ablative singular)
अक्ताभ्याम् (ablative dual)
अक्तेभ्यः (ablative plural)
अक्तस्य (genitive singular)
अक्तयोः (dual genitive)
अक्तानाम् (genitive plural)
अक्ते (locative singular)
अक्तयोः (dual locative)
अक्तेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अक्त

Feminine ā-stem declension of अक्त

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अक्त</i>

Past passive participle of the root अज् (aj). Compare Latin āctus.


अकर्मक

a-karmaka (romanization)
अकर्मकः (nominative singular)
अकर्मकौ (dual nominative)
अकर्मकाः (nominative plural)
अकर्मक (singular vocative)
अकर्मकौ (dual vocative)
अकर्मकाः (plural vocative)
अकर्मकम् (accusative singular)
अकर्मकौ (accusative dual)
अकर्मकान् (accusative plural)
अकर्मकेण (instrumental singular)
अकर्मकाभ्याम् (dual instrumental)
अकर्मकैः (instrumental plural)
अकर्मकाय (dative singular)
अकर्मकाभ्याम् (dative dual)
अकर्मकेभ्यः (dative plural)
अकर्मकात् (ablative singular)
अकर्मकाभ्याम् (ablative dual)
अकर्मकेभ्यः (ablative plural)
अकर्मकस्य (genitive singular)
अकर्मकयोः (dual genitive)
अकर्मकाणाम् (genitive plural)
अकर्मके (locative singular)
अकर्मकयोः (dual locative)
अकर्मकेषु (locative plural)
अकर्मका (nominative singular)
अकर्मके (dual nominative)
अकर्मकाः (nominative plural)
अकर्मके (singular vocative)
अकर्मके (dual vocative)
अकर्मकाः (plural vocative)
अकर्मकाम् (accusative singular)
अकर्मके (accusative dual)
अकर्मकाः (accusative plural)
अकर्मकया (instrumental singular)
अकर्मकाभ्याम् (dual instrumental)
अकर्मकाभिः (instrumental plural)
अकर्मकायै (dative singular)
अकर्मकाभ्याम् (dative dual)
अकर्मकाभ्यः (dative plural)
अकर्मकायाः (ablative singular)
अकर्मकाभ्याम् (ablative dual)
अकर्मकाभ्यः (ablative plural)
अकर्मकायाः (genitive singular)
अकर्मकयोः (dual genitive)
अकर्मकाणाम् (genitive plural)
अकर्मकायाम् (locative singular)
अकर्मकयोः (dual locative)
अकर्मकासु (locative plural)
अकर्मकम् (nominative singular)
अकर्मके (dual nominative)
अकर्मकाणि (nominative plural)
अकर्मक (singular vocative)
अकर्मके (dual vocative)
अकर्मकाणि (plural vocative)
अकर्मकम् (accusative singular)
अकर्मके (accusative dual)
अकर्मकाणि (accusative plural)
अकर्मकेण (instrumental singular)
अकर्मकाभ्याम् (dual instrumental)
अकर्मकैः (instrumental plural)
अकर्मकाय (dative singular)
अकर्मकाभ्याम् (dative dual)
अकर्मकेभ्यः (dative plural)
अकर्मकात् (ablative singular)
अकर्मकाभ्याम् (ablative dual)
अकर्मकेभ्यः (ablative plural)
अकर्मकस्य (genitive singular)
अकर्मकयोः (dual genitive)
अकर्मकाणाम् (genitive plural)
अकर्मके (locative singular)
अकर्मकयोः (dual locative)
अकर्मकेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of अकर्मक

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अकर्मक

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकर्मक</i>

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्

अकर्मकाभ्याम्


मन्त्र

mántra (romanization)
मन्त्रः (nominative singular)
मन्त्रौ (dual nominative)
मन्त्रा1 (dual nominative)
मन्त्राः (nominative plural)
मन्त्रासः1 (nominative plural)
मन्त्र (singular vocative)
मन्त्रौ (dual vocative)
मन्त्रा1 (dual vocative)
मन्त्राः (plural vocative)
मन्त्रासः1 (plural vocative)
मन्त्रम् (accusative singular)
मन्त्रौ (accusative dual)
मन्त्रा1 (accusative dual)
मन्त्रान् (accusative plural)
मन्त्रेण (instrumental singular)
मन्त्राभ्याम् (dual instrumental)
मन्त्रैः (instrumental plural)
मन्त्रेभिः1 (instrumental plural)
मन्त्राय (dative singular)
मन्त्राभ्याम् (dative dual)
मन्त्रेभ्यः (dative plural)
मन्त्रात् (ablative singular)
मन्त्राभ्याम् (ablative dual)
मन्त्रेभ्यः (ablative plural)
मन्त्रस्य (genitive singular)
मन्त्रयोः (dual genitive)
मन्त्राणाम् (genitive plural)
मन्त्रे (locative singular)
मन्त्रयोः (dual locative)
मन्त्रेषु (locative plural)
मन्त्रम् (nominative singular)
मन्त्रे (dual nominative)
मन्त्राणि (nominative plural)
मन्त्रा1 (nominative plural)
मन्त्र (singular vocative)
मन्त्रे (dual vocative)
मन्त्राणि (plural vocative)
मन्त्रा1 (plural vocative)
मन्त्रम् (accusative singular)
मन्त्रे (accusative dual)
मन्त्राणि (accusative plural)
मन्त्रा1 (accusative plural)
मन्त्रेण (instrumental singular)
मन्त्राभ्याम् (dual instrumental)
मन्त्रैः (instrumental plural)
मन्त्रेभिः1 (instrumental plural)
मन्त्राय (dative singular)
मन्त्राभ्याम् (dative dual)
मन्त्रेभ्यः (dative plural)
मन्त्रात् (ablative singular)
मन्त्राभ्याम् (ablative dual)
मन्त्रेभ्यः (ablative plural)
मन्त्रस्य (genitive singular)
मन्त्रयोः (dual genitive)
मन्त्राणाम् (genitive plural)
मन्त्रे (locative singular)
मन्त्रयोः (dual locative)
मन्त्रेषु (locative plural)

Assamese: মাত (mat)

Sylheti: ꠝꠣꠔ (mat)

→ Assamese: মন্ত্ৰ (montro)

→ Bengali: মন্ত্র (môntrô)

→ Chinese: 曼特羅／曼特罗 (màntèluó)

→ Danish: mantra

→ English: mantra

→ French: mantra

→ Finnish: mantra

→ Hindustani:

Hindi: मंत्र (mantra)

Urdu: مَنْتَر (mantar)

→ Japanese: マントラ (mantora)

→ Korean: 만트라 (manteura)

→ Malay: mantra, mantera

→ Indonesian: mantra

→ Marathi: मंत्र (mantra)

→ Portuguese: mantra

→ Punjabi:

Gurmukhi script: ਮੰਤਰ (mantar)

Shahmukhi script: مَنْتَر (mantar)

→ Russian: ма́нтра (mántra)

→ Serbo-Croatian: mantra

→ Spanish: mantra

→ Tamil: மந்திரம் (mantiram)

→ Telugu: మంత్రము (mantramu)

/ˈmɐn̪.t̪ɾɐ/

From Proto-Indo-Aryan *mántram, from Proto-Indo-Iranian *mántram, from Proto-Indo-European *mén-trom, from *men- (“to think”) + *-trom, hence "instrument of thought". Related to मनस् (mánas, “mind”). Cognate with Avestan 𐬨𐬄𐬚𐬭𐬀 (mąθra).

a prayer or song of praise (RV. AV. TS.), a sacred formula addressed to any individual deity; a mantra

यजुस् यजुस्#Sanskrit

सामन् सामन्#Sanskrit

अथर्वन् अथर्वन्#Sanskrit

a Vedic hymn or sacrificial formula, that portion of the Veda which contains the texts called ऋच् (ṛc-) or यजुस् (yajus-) or सामन् (sāma) or अथर्वन् (atharvan) (as opposed to the Brahmana or Upanishad portions); a mantra

a mystical verse or magical formula (sometimes personified), incantation, charm, spell; a mantra

consultation, resolution, counsel, advice, plan, design, secret


अकूपार

head

अकूपार • (á-kūpāra)

á-kūpāra (romanization)
अकूपारः (nominative singular)
अकूपारौ (dual nominative)
अकूपाराः (nominative plural)
अकूपार (singular vocative)
अकूपारौ (dual vocative)
अकूपाराः (plural vocative)
अकूपारम् (accusative singular)
अकूपारौ (accusative dual)
अकूपारान् (accusative plural)
अकूपारेण (instrumental singular)
अकूपाराभ्याम् (dual instrumental)
अकूपारैः (instrumental plural)
अकूपाराय (dative singular)
अकूपाराभ्याम् (dative dual)
अकूपारेभ्यः (dative plural)
अकूपारात् (ablative singular)
अकूपाराभ्याम् (ablative dual)
अकूपारेभ्यः (ablative plural)
अकूपारस्य (genitive singular)
अकूपारयोः (dual genitive)
अकूपाराणाम् (genitive plural)
अकूपारे (locative singular)
अकूपारयोः (dual locative)
अकूपारेषु (locative plural)
अकूपारा (nominative singular)
अकूपारे (dual nominative)
अकूपाराः (nominative plural)
अकूपारे (singular vocative)
अकूपारे (dual vocative)
अकूपाराः (plural vocative)
अकूपाराम् (accusative singular)
अकूपारे (accusative dual)
अकूपाराः (accusative plural)
अकूपारया (instrumental singular)
अकूपाराभ्याम् (dual instrumental)
अकूपाराभिः (instrumental plural)
अकूपारायै (dative singular)
अकूपाराभ्याम् (dative dual)
अकूपाराभ्यः (dative plural)
अकूपारायाः (ablative singular)
अकूपाराभ्याम् (ablative dual)
अकूपाराभ्यः (ablative plural)
अकूपारायाः (genitive singular)
अकूपारयोः (dual genitive)
अकूपाराणाम् (genitive plural)
अकूपारायाम् (locative singular)
अकूपारयोः (dual locative)
अकूपारासु (locative plural)
अकूपारम् (nominative singular)
अकूपारे (dual nominative)
अकूपाराणि (nominative plural)
अकूपार (singular vocative)
अकूपारे (dual vocative)
अकूपाराणि (plural vocative)
अकूपारम् (accusative singular)
अकूपारे (accusative dual)
अकूपाराणि (accusative plural)
अकूपारेण (instrumental singular)
अकूपाराभ्याम् (dual instrumental)
अकूपारैः (instrumental plural)
अकूपाराय (dative singular)
अकूपाराभ्याम् (dative dual)
अकूपारेभ्यः (dative plural)
अकूपारात् (ablative singular)
अकूपाराभ्याम् (ablative dual)
अकूपारेभ्यः (ablative plural)
अकूपारस्य (genitive singular)
अकूपारयोः (dual genitive)
अकूपाराणाम् (genitive plural)
अकूपारे (locative singular)
अकूपारयोः (dual locative)
अकूपारेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अकूपार

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अकूपार

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकूपार</i>

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

/ɐ.kuːˈpɑː.ɾɐ/

RV 5.39.2d
यन मन्यसे वरेण्यम इन्द्र दयुक्षं तद आ भर |
विद्याम तस्य ते वयम अकूपारस्य दावने ||
yan manyase vareṇyam indra dyukṣaṃ tad ā bhara |
vidyāma tasya te vayam akūpārasya dāvane ||
Bring what thou deemest worth the wish, O Indra, that which is in heaven.
So may we know thee as thou art, boundless in thy munificence.

RV 10.109.1b
ते.अवदन परथमा बरह्मकिल्बिषे.अकूपारः सलिलोमातरिश्वा |
वीळुहरास्तप उग्रो मयोभूरापो देवीःप्रथमजा रतेन ||
te.avadan prathamā brahmakilbiṣe.akūpāraḥ salilomātariśvā |
vīḷuharāstapa ughro mayobhūrāpo devīḥprathamajā ṛtena ||
THESE first, the boundless Sea, and Mātariśvan, fierce-glowing Fire, the Strong, the Bliss-bestower.
And heavenly Floods, first-born by holy Order, exclaimed against the outrage on a Brahman.


अकूपार

á-kūpāra (romanization)
अकूपारः (nominative singular)
अकूपारौ (dual nominative)
अकूपाराः (nominative plural)
अकूपार (singular vocative)
अकूपारौ (dual vocative)
अकूपाराः (plural vocative)
अकूपारम् (accusative singular)
अकूपारौ (accusative dual)
अकूपारान् (accusative plural)
अकूपारेण (instrumental singular)
अकूपाराभ्याम् (dual instrumental)
अकूपारैः (instrumental plural)
अकूपाराय (dative singular)
अकूपाराभ्याम् (dative dual)
अकूपारेभ्यः (dative plural)
अकूपारात् (ablative singular)
अकूपाराभ्याम् (ablative dual)
अकूपारेभ्यः (ablative plural)
अकूपारस्य (genitive singular)
अकूपारयोः (dual genitive)
अकूपाराणाम् (genitive plural)
अकूपारे (locative singular)
अकूपारयोः (dual locative)
अकूपारेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अकूपार

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

अकूपाराभ्याम्

/ɐ.kuːˈpɑː.ɾɐ/

the mythical tortoise that upholds the world


अगुरु

Compound of अ- (a-, “un-”) + गुरु (guru, “heavy”).

com+

(prosody) short as a short vowel alone or before a single consonant


अगुरु

aguru (romanization)
अगुरुः (nominative singular)
अगुरू (dual nominative)
अगुरवः (nominative plural)
अगुरो (singular vocative)
अगुरू (dual vocative)
अगुरवः (plural vocative)
अगुरुम् (accusative singular)
अगुरू (accusative dual)
अगुरून् (accusative plural)
अगुरुना (instrumental singular)
अगुरुभ्याम् (dual instrumental)
अगुरुभिः (instrumental plural)
अगुरवे (dative singular)
अगुरुभ्याम् (dative dual)
अगुरुभ्यः (dative plural)
अगुरोः (ablative singular)
अगुरुभ्याम् (ablative dual)
अगुरुभ्यः (ablative plural)
अगुरोः (genitive singular)
अगुर्वोः (dual genitive)
अगुरूनाम् (genitive plural)
अगुरौ (locative singular)
अगुर्वोः (dual locative)
अगुरुषु (locative plural)
अगुरु (nominative singular)
अगुरुनी (dual nominative)
अगुरूनि (nominative plural)
अगुरु (singular vocative)
अगुरुनी (dual vocative)
अगुरूनि (plural vocative)
अगुरु (accusative singular)
अगुरुनी (accusative dual)
अगुरूनि (accusative plural)
अगुरुना (instrumental singular)
अगुरुभ्याम् (dual instrumental)
अगुरुभिः (instrumental plural)
अगुरुने (dative singular)
अगुरुभ्याम् (dative dual)
अगुरुभ्यः (dative plural)
अगुरुनः (ablative singular)
अगुरुभ्याम् (ablative dual)
अगुरुभ्यः (ablative plural)
अगुरुनः (genitive singular)
अगुरुनोः (dual genitive)
अगुरूनाम् (genitive plural)
अगुरुनि (locative singular)
अगुरुनोः (dual locative)
अगुरुषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine u-stem declension of अगुरु

Neuter u-stem declension of अगुरु

Vaghri: અગર (agar)

Aquilaria malaccensis
Aquilaria malaccensis#Translingual

fragrant aloe wood and tree, Aquilaria malaccensis


अंशक

head

अंशक • (aṃśaka)

aṃśaka (romanization)
अंशकः (nominative singular)
अंशकौ (dual nominative)
अंशकाः (nominative plural)
अंशक (singular vocative)
अंशकौ (dual vocative)
अंशकाः (plural vocative)
अंशकम् (accusative singular)
अंशकौ (accusative dual)
अंशकान् (accusative plural)
अंशकेन (instrumental singular)
अंशकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशकैः (instrumental plural)
अंशकाय (dative singular)
अंशकाभ्याम् (dative dual)
अंशकेभ्यः (dative plural)
अंशकात् (ablative singular)
अंशकाभ्याम् (ablative dual)
अंशकेभ्यः (ablative plural)
अंशकस्य (genitive singular)
अंशकयोः (dual genitive)
अंशकानाम् (genitive plural)
अंशके (locative singular)
अंशकयोः (dual locative)
अंशकेषु (locative plural)
अंशिका (nominative singular)
अंशिके (dual nominative)
अंशिकाः (nominative plural)
अंशिके (singular vocative)
अंशिके (dual vocative)
अंशिकाः (plural vocative)
अंशिकाम् (accusative singular)
अंशिके (accusative dual)
अंशिकाः (accusative plural)
अंशिकया (instrumental singular)
अंशिकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशिकाभिः (instrumental plural)
अंशिकायै (dative singular)
अंशिकाभ्याम् (dative dual)
अंशिकाभ्यः (dative plural)
अंशिकायाः (ablative singular)
अंशिकाभ्याम् (ablative dual)
अंशिकाभ्यः (ablative plural)
अंशिकायाः (genitive singular)
अंशिकयोः (dual genitive)
अंशिकानाम् (genitive plural)
अंशिकायाम् (locative singular)
अंशिकयोः (dual locative)
अंशिकासु (locative plural)
अंशकम् (nominative singular)
अंशके (dual nominative)
अंशकानि (nominative plural)
अंशक (singular vocative)
अंशके (dual vocative)
अंशकानि (plural vocative)
अंशकम् (accusative singular)
अंशके (accusative dual)
अंशकानि (accusative plural)
अंशकेन (instrumental singular)
अंशकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशकैः (instrumental plural)
अंशकाय (dative singular)
अंशकाभ्याम् (dative dual)
अंशकेभ्यः (dative plural)
अंशकात् (ablative singular)
अंशकाभ्याम् (ablative dual)
अंशकेभ्यः (ablative plural)
अंशकस्य (genitive singular)
अंशकयोः (dual genitive)
अंशकानाम् (genitive plural)
अंशके (locative singular)
अंशकयोः (dual locative)
अंशकेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अंशक

Feminine ā-stem declension of अंशक

अंशिकाभ्याम्

अंशिकाभ्याम्

अंशिकाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अंशिकाभ्याम्

अंशिकाभ्याम्

अंशिकाभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अंशक</i>


अंशक

aṃśaka (romanization)
अंशकः (nominative singular)
अंशकौ (dual nominative)
अंशकाः (nominative plural)
अंशक (singular vocative)
अंशकौ (dual vocative)
अंशकाः (plural vocative)
अंशकम् (accusative singular)
अंशकौ (accusative dual)
अंशकान् (accusative plural)
अंशकेन (instrumental singular)
अंशकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशकैः (instrumental plural)
अंशकाय (dative singular)
अंशकाभ्याम् (dative dual)
अंशकेभ्यः (dative plural)
अंशकात् (ablative singular)
अंशकाभ्याम् (ablative dual)
अंशकेभ्यः (ablative plural)
अंशकस्य (genitive singular)
अंशकयोः (dual genitive)
अंशकानाम् (genitive plural)
अंशके (locative singular)
अंशकयोः (dual locative)
अंशकेषु (locative plural)

Masculine a-stem declension of अंशक


अंशक

aṃśaka (romanization)
अंशकम् (nominative singular)
अंशके (dual nominative)
अंशकानि (nominative plural)
अंशक (singular vocative)
अंशके (dual vocative)
अंशकानि (plural vocative)
अंशकम् (accusative singular)
अंशके (accusative dual)
अंशकानि (accusative plural)
अंशकेन (instrumental singular)
अंशकाभ्याम् (dual instrumental)
अंशकैः (instrumental plural)
अंशकाय (dative singular)
अंशकाभ्याम् (dative dual)
अंशकेभ्यः (dative plural)
अंशकात् (ablative singular)
अंशकाभ्याम् (ablative dual)
अंशकेभ्यः (ablative plural)
अंशकस्य (genitive singular)
अंशकयोः (dual genitive)
अंशकानाम् (genitive plural)
अंशके (locative singular)
अंशकयोः (dual locative)
अंशकेषु (locative plural)


सत्

sa-part

सत् • (sát) present active participle (root अस्)

sát (romanization)
अस् (root)
सन् (nominative singular)
सन्तौ (dual nominative)
सन्ता1 (dual nominative)
सन्तः (nominative plural)
सन् (singular vocative)
सन्तौ (dual vocative)
सन्ता1 (dual vocative)
सन्तः (plural vocative)
सन्तम् (accusative singular)
सन्तौ (accusative dual)
सन्ता1 (accusative dual)
सतः (accusative plural)
सता (instrumental singular)
सद्भ्याम् (dual instrumental)
सद्भिः (instrumental plural)
सते (dative singular)
सद्भ्याम् (dative dual)
सद्भ्यः (dative plural)
सतः (ablative singular)
सद्भ्याम् (ablative dual)
सद्भ्यः (ablative plural)
सतः (genitive singular)
सतोः (dual genitive)
सताम् (genitive plural)
सति (locative singular)
सतोः (dual locative)
सत्सु (locative plural)
सती (nominative singular)
सत्यौ (dual nominative)
सती1 (dual nominative)
सत्यः (nominative plural)
सतीः1 (nominative plural)
सति (singular vocative)
सत्यौ (dual vocative)
सती1 (dual vocative)
सत्यः (plural vocative)
सतीः1 (plural vocative)
सतीम् (accusative singular)
सत्यौ (accusative dual)
सती1 (accusative dual)
सतीः (accusative plural)
सत्या (instrumental singular)
सतीभ्याम् (dual instrumental)
सतीभिः (instrumental plural)
सत्यै (dative singular)
सतीभ्याम् (dative dual)
सतीभ्यः (dative plural)
सत्याः (ablative singular)
सत्यै2 (ablative singular)
सतीभ्याम् (ablative dual)
सतीभ्यः (ablative plural)
सत्याः (genitive singular)
सत्यै2 (genitive singular)
सत्योः (dual genitive)
सतीनाम् (genitive plural)
सत्याम् (locative singular)
सत्योः (dual locative)
सतीषु (locative plural)
सत् (nominative singular)
सन्ती (dual nominative)
सती (dual nominative)
सन्ति (nominative plural)
सत् (singular vocative)
सन्ती (dual vocative)
सती (dual vocative)
सन्ति (plural vocative)
सत् (accusative singular)
सन्ती (accusative dual)
सती (accusative dual)
सन्ति (accusative plural)
सता (instrumental singular)
सद्भ्याम् (dual instrumental)
सद्भिः (instrumental plural)
सते (dative singular)
सद्भ्याम् (dative dual)
सद्भ्यः (dative plural)
सतः (ablative singular)
सद्भ्याम् (ablative dual)
सद्भ्यः (ablative plural)
सतः (genitive singular)
सतोः (dual genitive)
सताम् (genitive plural)
सति (locative singular)
सतोः (dual locative)
सत्सु (locative plural)

From Proto-Indo-Iranian *Hsáns ~ *Hsatás (“being, existing”), from Proto-Indo-European *h₁sónts (“being, existing”). Equivalent to अस् (as, “to be”) + -अत् (-at). Cognate with Old Avestan 𐬵𐬀𐬧𐬙 (haṇt), Ancient Greek ὤν (ṓn), Latin prae-sēns (“present”), Old English sōþ.

inh

नास॑दासी॒न्नो सद्आ॒सीत्त॒दानीं॒ नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा प॒रो यत्। किमाव॑रीव॒: कुह॒ कस्य॒ शर्म॒न्नम्भ॒: किमा॑सी॒द्गह॑नं गभी॒रम्॥

Then was not non-existent nor existent: there was no realm of air, no sky beyond it.
What covered in, and where? and what gave shelter? Was water there, unfathomed depth of water?

nā́sadāsīnnó sádāsī́ttadā́nīṃ nā́sīdrájo nó vyomā paró yát. kímā́varīva: kúha kásya śármannámbha: kímāsīdgáhanaṃ gabhīrám.

अस्ति अस्ति#Sanskrit

present participle of अस्ति (asti); being, existing, occurring, happening, being present

अस्ति

real, actual, as any one or anything ought to be, true, good, right


सत्

sát (romanization)
सन् (nominative singular)
सन्तौ (dual nominative)
सन्ता1 (dual nominative)
सन्तः (nominative plural)
सन् (singular vocative)
सन्तौ (dual vocative)
सन्ता1 (dual vocative)
सन्तः (plural vocative)
सन्तम् (accusative singular)
सन्तौ (accusative dual)
सन्ता1 (accusative dual)
सतः (accusative plural)
सता (instrumental singular)
सद्भ्याम् (dual instrumental)
सद्भिः (instrumental plural)
सते (dative singular)
सद्भ्याम् (dative dual)
सद्भ्यः (dative plural)
सतः (ablative singular)
सद्भ्याम् (ablative dual)
सद्भ्यः (ablative plural)
सतः (genitive singular)
सतोः (dual genitive)
सताम् (genitive plural)
सति (locative singular)
सतोः (dual locative)
सत्सु (locative plural)

a being; (in the plural) beings, creatures

good or honest or wise or respectable people


सत्

sat (romanization)
सत् (nominative singular)
सन्ती (dual nominative)
सती (dual nominative)
सन्ति (nominative plural)
सत् (singular vocative)
सन्ती (dual vocative)
सती (dual vocative)
सन्ति (plural vocative)
सत् (accusative singular)
सन्ती (accusative dual)
सती (accusative dual)
सन्ति (accusative plural)
सता (instrumental singular)
सद्भ्याम् (dual instrumental)
सद्भिः (instrumental plural)
सते (dative singular)
सद्भ्याम् (dative dual)
सद्भ्यः (dative plural)
सतः (ablative singular)
सद्भ्याम् (ablative dual)
सद्भ्यः (ablative plural)
सतः (genitive singular)
सतोः (dual genitive)
सताम् (genitive plural)
सति (locative singular)
सतोः (dual locative)
सत्सु (locative plural)

that which is good or real or true, reality, truth


अकिञ्चन

head

अकिञ्चन • (akiñcana)

akiñcana (romanization)
अकिञ्चनः (nominative singular)
अकिञ्चनौ (dual nominative)
अकिञ्चनाः (nominative plural)
अकिञ्चन (singular vocative)
अकिञ्चनौ (dual vocative)
अकिञ्चनाः (plural vocative)
अकिञ्चनम् (accusative singular)
अकिञ्चनौ (accusative dual)
अकिञ्चनान् (accusative plural)
अकिञ्चनेन (instrumental singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dual instrumental)
अकिञ्चनैः (instrumental plural)
अकिञ्चनाय (dative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (dative plural)
अकिञ्चनात् (ablative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (ablative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (ablative plural)
अकिञ्चनस्य (genitive singular)
अकिञ्चनयोः (dual genitive)
अकिञ्चनानाम् (genitive plural)
अकिञ्चने (locative singular)
अकिञ्चनयोः (dual locative)
अकिञ्चनेषु (locative plural)
अकिञ्चना (nominative singular)
अकिञ्चने (dual nominative)
अकिञ्चनाः (nominative plural)
अकिञ्चने (singular vocative)
अकिञ्चने (dual vocative)
अकिञ्चनाः (plural vocative)
अकिञ्चनाम् (accusative singular)
अकिञ्चने (accusative dual)
अकिञ्चनाः (accusative plural)
अकिञ्चनया (instrumental singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dual instrumental)
अकिञ्चनाभिः (instrumental plural)
अकिञ्चनायै (dative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dative dual)
अकिञ्चनाभ्यः (dative plural)
अकिञ्चनायाः (ablative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (ablative dual)
अकिञ्चनाभ्यः (ablative plural)
अकिञ्चनायाः (genitive singular)
अकिञ्चनयोः (dual genitive)
अकिञ्चनानाम् (genitive plural)
अकिञ्चनायाम् (locative singular)
अकिञ्चनयोः (dual locative)
अकिञ्चनासु (locative plural)
अकिञ्चनम् (nominative singular)
अकिञ्चने (dual nominative)
अकिञ्चनानि (nominative plural)
अकिञ्चन (singular vocative)
अकिञ्चने (dual vocative)
अकिञ्चनानि (plural vocative)
अकिञ्चनम् (accusative singular)
अकिञ्चने (accusative dual)
अकिञ्चनानि (accusative plural)
अकिञ्चनेन (instrumental singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dual instrumental)
अकिञ्चनैः (instrumental plural)
अकिञ्चनाय (dative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (dative plural)
अकिञ्चनात् (ablative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (ablative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (ablative plural)
अकिञ्चनस्य (genitive singular)
अकिञ्चनयोः (dual genitive)
अकिञ्चनानाम् (genitive plural)
अकिञ्चने (locative singular)
अकिञ्चनयोः (dual locative)
अकिञ्चनेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अकिञ्चन

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

sa-decl-noun/cell

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अकिञ्चन

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्यः

अकिञ्चनानाम्

अकिञ्चनायाम्

sa-decl-noun/cell

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्यः

अकिञ्चनानाम्

अकिञ्चनायाम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अकिञ्चन</i>

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

sa-decl-noun/cell

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

/ɐˈkiɲ.t͡ɕɐ.n̪ɐ/


अकिञ्चन

akiñcana (romanization)
अकिञ्चनम् (nominative singular)
अकिञ्चने (dual nominative)
अकिञ्चनानि (nominative plural)
अकिञ्चन (singular vocative)
अकिञ्चने (dual vocative)
अकिञ्चनानि (plural vocative)
अकिञ्चनम् (accusative singular)
अकिञ्चने (accusative dual)
अकिञ्चनानि (accusative plural)
अकिञ्चनेन (instrumental singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dual instrumental)
अकिञ्चनैः (instrumental plural)
अकिञ्चनाय (dative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (dative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (dative plural)
अकिञ्चनात् (ablative singular)
अकिञ्चनाभ्याम् (ablative dual)
अकिञ्चनेभ्यः (ablative plural)
अकिञ्चनस्य (genitive singular)
अकिञ्चनयोः (dual genitive)
अकिञ्चनानाम् (genitive plural)
अकिञ्चने (locative singular)
अकिञ्चनयोः (dual locative)
अकिञ्चनेषु (locative plural)

sa-decl-noun

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

sa-decl-noun/cell

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनाभ्याम्

अकिञ्चनेभ्यः

अकिञ्चनानाम्

/ɐˈkiɲ.t͡ɕɐ.n̪ɐ/


अक्षय

akṣaya (romanization)
अक्षयः (nominative singular)
अक्षयौ (dual nominative)
अक्षयाः (nominative plural)
अक्षय (singular vocative)
अक्षयौ (dual vocative)
अक्षयाः (plural vocative)
अक्षयम् (accusative singular)
अक्षयौ (accusative dual)
अक्षयान् (accusative plural)
अक्षयेन (instrumental singular)
अक्षयाभ्याम् (dual instrumental)
अक्षयैः (instrumental plural)
अक्षयाय (dative singular)
अक्षयाभ्याम् (dative dual)
अक्षयेभ्यः (dative plural)
अक्षयात् (ablative singular)
अक्षयाभ्याम् (ablative dual)
अक्षयेभ्यः (ablative plural)
अक्षयस्य (genitive singular)
अक्षययोः (dual genitive)
अक्षयानाम् (genitive plural)
अक्षये (locative singular)
अक्षययोः (dual locative)
अक्षयेषु (locative plural)
अक्षया (nominative singular)
अक्षये (dual nominative)
अक्षयाः (nominative plural)
अक्षये (singular vocative)
अक्षये (dual vocative)
अक्षयाः (plural vocative)
अक्षयाम् (accusative singular)
अक्षये (accusative dual)
अक्षयाः (accusative plural)
अक्षयया (instrumental singular)
अक्षयाभ्याम् (dual instrumental)
अक्षयाभिः (instrumental plural)
अक्षयायै (dative singular)
अक्षयाभ्याम् (dative dual)
अक्षयाभ्यः (dative plural)
अक्षयायाः (ablative singular)
अक्षयाभ्याम् (ablative dual)
अक्षयाभ्यः (ablative plural)
अक्षयायाः (genitive singular)
अक्षययोः (dual genitive)
अक्षयानाम् (genitive plural)
अक्षयायाम् (locative singular)
अक्षययोः (dual locative)
अक्षयासु (locative plural)
अक्षयम् (nominative singular)
अक्षये (dual nominative)
अक्षयानि (nominative plural)
अक्षय (singular vocative)
अक्षये (dual vocative)
अक्षयानि (plural vocative)
अक्षयम् (accusative singular)
अक्षये (accusative dual)
अक्षयानि (accusative plural)
अक्षयेन (instrumental singular)
अक्षयाभ्याम् (dual instrumental)
अक्षयैः (instrumental plural)
अक्षयाय (dative singular)
अक्षयाभ्याम् (dative dual)
अक्षयेभ्यः (dative plural)
अक्षयात् (ablative singular)
अक्षयाभ्याम् (ablative dual)
अक्षयेभ्यः (ablative plural)
अक्षयस्य (genitive singular)
अक्षययोः (dual genitive)
अक्षयानाम् (genitive plural)
अक्षये (locative singular)
अक्षययोः (dual locative)
अक्षयेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of अक्षय

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of अक्षय

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">अक्षय</i>

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्

अक्षयाभ्याम्


जीवति

sa-verb

जीवति • (jī́vati) third-singular indicative (class 1, type P, present, root जीव्)

jī́vati (romanization)
जीव् (root)
जीवति (present)
जीवते (present)
जीवति (active indicative singular third-person)
जीवतः (active dual indicative third-person)
जीवन्ति (active indicative plural third-person)
जीवते (indicative singular third-person)
जीवेते (dual indicative third-person)
जीवन्ते (indicative plural third-person)
जीवसि (active indicative second-person singular)
जीवथः (active dual indicative second-person)
जीवथ (active indicative plural second-person)
जीवसे (indicative second-person singular)
जीवेथे (dual indicative second-person)
जीवध्वे (indicative plural second-person)
जीवामि (active first-person indicative singular)
जीवावः (active dual first-person indicative)
जीवामः (active first-person indicative plural)
जीवामसि1 (active first-person indicative plural)
जीवे (first-person indicative singular)
जीवावहे (dual first-person indicative)
जीवामहे (first-person indicative plural)
जीवतु (active imperative singular third-person)
जीवताम् (active dual imperative third-person)
जीवन्तु (active imperative plural third-person)
जीवताम् (imperative singular third-person)
जीवेताम् (dual imperative third-person)
जीवन्ताम् (imperative plural third-person)
जीव (active imperative second-person singular)
जीवतम् (active dual imperative second-person)
जीवत (active imperative plural second-person)
जीवस्व (imperative second-person singular)
जीवेथाम् (dual imperative second-person)
जीवध्वम् (imperative plural second-person)
जीवानि (active first-person imperative singular)
जीवाव (active dual first-person imperative)
जीवाम (active first-person imperative plural)
जीवै (first-person imperative singular)
जीवावहै (dual first-person imperative)
जीवामहै (first-person imperative plural)
जीवेत् (active imperative singular third-person)
जीवेताम् (active dual imperative third-person)
जीवेयुः (active imperative plural third-person)
जीवेत (imperative singular third-person)
जीवेयाताम् (dual imperative third-person)
जीवेरन् (imperative plural third-person)
जीवेः (active imperative second-person singular)
जीवेतम् (active dual imperative second-person)
जीवेत (active imperative plural second-person)
जीवेथाः (imperative second-person singular)
जीवेयाथाम् (dual imperative second-person)
जीवेध्वम् (imperative plural second-person)
जीवेयम् (active first-person imperative singular)
जीवेव (active dual first-person imperative)
जीवेम (active first-person imperative plural)
जीवेय (first-person imperative singular)
जीवेवहि (dual first-person imperative)
जीवेमहि (first-person imperative plural)
जीवात् (active singular subjunctive third-person)
जीवाति (active singular subjunctive third-person)
जीवातः (active dual subjunctive third-person)
जीवान् (active plural subjunctive third-person)
जीवाते (singular subjunctive third-person)
जीवातै (singular subjunctive third-person)
जीवैते (dual subjunctive third-person)
जीवन्त (plural subjunctive third-person)
जीवान्तै (plural subjunctive third-person)
जीवाः (active second-person singular subjunctive)
जीवासि (active second-person singular subjunctive)
जीवाथः (active dual second-person subjunctive)
जीवाथ (active plural second-person subjunctive)
जीवासे (second-person singular subjunctive)
जीवासै (second-person singular subjunctive)
जीवैथे (dual second-person subjunctive)
जीवाध्वै (plural second-person subjunctive)
जीवानि (active first-person singular subjunctive)
जीवाव (active dual first-person subjunctive)
जीवाम (active first-person plural subjunctive)
जीवै (first-person singular subjunctive)
जीवावहै (dual first-person subjunctive)
जीवामहै (first-person plural subjunctive)
जीवत् (active participle)
जीवमान (participle)
अजीवत् (imperfect)
अजीवत (imperfect)
अजीवत् (active indicative singular third-person)
अजीवताम् (active dual indicative third-person)
अजीवन् (active indicative plural third-person)
अजीवत (indicative singular third-person)
अजीवेताम् (dual indicative third-person)
अजीवन्त (indicative plural third-person)
अजीवः (active indicative second-person singular)
अजीवतम् (active dual indicative second-person)
अजीवत (active indicative plural second-person)
अजीवथाः (indicative second-person singular)
अजीवेथाम् (dual indicative second-person)
अजीवध्वम् (indicative plural second-person)
अजीवम् (active first-person indicative singular)
अजीवाव (active dual first-person indicative)
अजीवाम (active first-person indicative plural)
अजीवे (first-person indicative singular)
अजीवावहि (dual first-person indicative)
अजीवामहि (first-person indicative plural)

Dardic:

Kashmiri:

Arabic script: زُوُن (zuwun)

Devanagari script: ज़ुवुन (zuwun)

Shina: [script needed] (žonu)

Pali: jīvati

Prakrit: 𑀚𑀻𑀯𑀇 (jīvaï) (see there for further descendants)

Etymology tree
Proto-Indo-European *gʷeyh₃-
Proto-Indo-European *-wós
Proto-Indo-European *gʷih₃wós
Proto-Indo-European *gʷíh₃weti
Proto-Indo-Iranian *ǰíHwati
Sanskrit जीवति (jīvati)
From Proto-Indo-Aryan *ȷ́íHwati, from Proto-Indo-Iranian *ǰíHwati, from Proto-Indo-European *gʷíh₃weti (“to live”). Cognate with Avestan 𐬘𐬎𐬎𐬀𐬌𐬙𐬌 (juuaⁱti), Old Church Slavonic жити (žiti), Ancient Greek ζῶ (zô), Latin vīvō.

inh

revives (sometimes with पुनर्- (punar-))


सप्तन्

head

सप्तन् • (saptán)

saptán (romanization)
सप्त (nominative plural)

Dardic:

Kashmiri: سَتھ (sath)

Pali: satta

Indonesian: sapta-

→ Malay: sapta, saptă, سڤتا

→ Telugu: సప్తము (saptamu)

Prakrit: 𑀲𑀢𑁆𑀢 (satta) (see there for further descendants)

[ˈs̪ɐp̚.t̪ɐn̪]

From Proto-Indo-Iranian *saptá, from Proto-Indo-European *septḿ̥. Cognate with Avestan 𐬵𐬀𐬞𐬙𐬀 (hapta), Persian هفت (haft), Latin septem, Ancient Greek ἑπτά (heptá), and Old English seofon (whence English seven).

प्र सु व॑ आपो महि॒मान॑मुत्त॒मं का॒रुर्वो॑चाति॒ सद॑ने वि॒वस्व॑तः।
प्र स॒प्तस॑प्त त्रे॒धा हि च॑क्र॒मुः प्र सृत्व॑रीणा॒मति॒ सिन्धु॒रोज॑सा॥
prá sú va āpo mahimā́namuttamáṃ kārúrvocāti sádane vivásvataḥ.

Waters, the worshipper addresses to you excellent praise in the dwelling of the instrumental tutor of the rite;they flowed by sevens through the three worlds; but the Sindhu surpasses all the other streams in strength.

prá saptásapta tredhā́ hí cakramúḥ prá sṛ́tvarīṇāmáti síndhurójasā.


वीर

vīrá (romanization)
वीरः (nominative singular)
वीरौ (dual nominative)
वीरा1 (dual nominative)
वीराः (nominative plural)
वीरासः1 (nominative plural)
वीर (singular vocative)
वीरौ (dual vocative)
वीरा1 (dual vocative)
वीराः (plural vocative)
वीरासः1 (plural vocative)
वीरम् (accusative singular)
वीरौ (accusative dual)
वीरा1 (accusative dual)
वीरान् (accusative plural)
वीरेण (instrumental singular)
वीराभ्याम् (dual instrumental)
वीरैः (instrumental plural)
वीरेभिः1 (instrumental plural)
वीराय (dative singular)
वीराभ्याम् (dative dual)
वीरेभ्यः (dative plural)
वीरात् (ablative singular)
वीराभ्याम् (ablative dual)
वीरेभ्यः (ablative plural)
वीरस्य (genitive singular)
वीरयोः (dual genitive)
वीराणाम् (genitive plural)
वीरे (locative singular)
वीरयोः (dual locative)
वीरेषु (locative plural)

From Proto-Indo-Iranian *wiHrás (“man”), from Proto-Indo-European *wiHrós (“man”). Cognate with Avestan 𐬬𐬍𐬭𐬀 (vīra), Latin vir (“man”), Lithuanian výras, Old Irish fer, Gothic 𐍅𐌰𐌹𐍂 (wair), Old Norse verr, Old English wer (whence English wer).

त्वद्विप्रो॑ जायते वा॒ज्य॑ग्ने॒ त्वद्वी॒रासो॑ अभिमाति॒षाह॑:।
वैश्वा॑नर॒ त्वम॒स्मासु॑ धेहि॒ वसू॑नि राजन्त्स्पृह॒याय्या॑णि॥
tvádvípro jāyate vājyàgne tvádvīrā́so abhimātiṣā́ha:.
vaíśvānara tvámasmā́su dhehi vásūni rājantspṛhayā́yyāṇi.
The offerer of (sacrificial) food becomes wise, Agni, from you heroes become the vanquishers of foes; therefore, do you, royal vaiśvānara, bestow upon us enviable riches.

a man, especially a brave or eminent man, hero, chief

c. 400 BCE, Mahābhārata


वीर

Dardic:

desc

Dameli: [script needed] (bīra, “male, he-goat”)

Gawar-Bati: [script needed] (heriu, “husband”)

Kalami: [script needed] (bīr, “he-goat”)

Kalasha: [script needed] (bīra, “male, he-goat”), [script needed] (birãe, “male”)

Kashmiri: ویٖر (vīr, “brave man”)

Kohistani Shina: [script needed] (bīro, “male”)

Northwest Pashayi: [script needed] (wīr, “man”)

Phalura: [script needed] (bhīrɔ̄, “male”), [script needed] (bhīro, “he-goat”)

Shina: [script needed] (bīro, “male”)

Tirahi: [script needed] (bir, “male”)

Helu Prakrit:

Dhivehi: ވީރު (vīru, “man”)

Sinhalese: විරු (wiru, “man”)

Magadhi Prakrit: 𑀯𑀻𑀭 (vīra)

Assamese: বিরা (bira, “evil spirit”)

Bengali: বীর (bir, “hero”)

Maithili: बिर (bīr, “hero”)

Maharastri Prakrit: 𑀯𑀻𑀭 (vīra)

Marathi: वीर (vīr, “hero”)

Pali: vīra

desctree

Pali: vīra
Burmese: ဝီရ (wira.)
Khmer: វីរ (viirĕəʼ)
Lao: ວີລະ (wī la)
Thai: วีร (wii-rá-), พิร

Sauraseni Prakrit: 𑀯𑀻𑀭 (vīra)

desc

Gujarati: વીર (vīr), વીરૉ (vīrŏ, “brother (from a sister)”)

Hindi: बीर (bīr, “warrior”)

Kumaoni: बीर (bīr, “hero”)

Nepali: बिर (bira, “wild boar”)

Punjabi: ਵੀਰ (vīr, “hero”), ਬੀਰ (bīr, “brother (from a sister)”)

Sindhi: वीरु (vīru, “hero, demon”)

heroic, powerful, strong, excellent, eminent


अग्निचित्

head

अग्निचित् • (agnicit)

arranging the sacrificial fire, or one who has arranged it


अप-

From Proto-Indo-Aryan *Hapá, from Proto-Indo-Iranian *Hapá, from Proto-Indo-European *h₂epo. Cognate with Old Persian 𐎠𐎱 (apa, “away”), Avestan 𐬀𐬞𐬀 (apa), Mycenaean Greek 𐀀𐀢 (a-pu), Latin ab (“from”), Proto-Germanic *ab (“away from”), Proto-Slavic *po.


बाला

bālā (romanization)
बाला (nominative singular)
बाले (dual nominative)
बालाः (nominative plural)
बाले (singular vocative)
बाले (dual vocative)
बालाः (plural vocative)
बालाम् (accusative singular)
बाले (accusative dual)
बालाः (accusative plural)
बालया (instrumental singular)
बाला1 (instrumental singular)
बालाभ्याम् (dual instrumental)
बालाभिः (instrumental plural)
बालायै (dative singular)
बालाभ्याम् (dative dual)
बालाभ्यः (dative plural)
बालायाः (ablative singular)
बालायै2 (ablative singular)
बालाभ्याम् (ablative dual)
बालाभ्यः (ablative plural)
बालायाः (genitive singular)
बालायै2 (genitive singular)
बालयोः (dual genitive)
बालानाम् (genitive plural)
बालायाम् (locative singular)
बालयोः (dual locative)
बालासु (locative plural)

→ Old Gujarati: बाला (bālā) (learned)

→ Tamil: பாலை (pālai) (learned)

female child, girl, young woman (especially one under 16 years)


नर

nára (romanization)
नरः (nominative singular)
नरौ (dual nominative)
नरा1 (dual nominative)
नराः (nominative plural)
नरासः1 (nominative plural)
नर (singular vocative)
नरौ (dual vocative)
नरा1 (dual vocative)
नराः (plural vocative)
नरासः1 (plural vocative)
नरम् (accusative singular)
नरौ (accusative dual)
नरा1 (accusative dual)
नरान् (accusative plural)
नरेण (instrumental singular)
नराभ्याम् (dual instrumental)
नरैः (instrumental plural)
नरेभिः1 (instrumental plural)
नराय (dative singular)
नराभ्याम् (dative dual)
नरेभ्यः (dative plural)
नरात् (ablative singular)
नराभ्याम् (ablative dual)
नरेभ्यः (ablative plural)
नरस्य (genitive singular)
नरयोः (dual genitive)
नराणाम् (genitive plural)
नरे (locative singular)
नरयोः (dual locative)
नरेषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀡𑀭 (ṇara)

Pali: nara

→ Khmer: នរ (nɔɔ)

→ Thai: นร (nɔɔ-rá-)

→ Hindi: नर (nar)

→ Urdu: نر

→ Old Javanese: nara

→ Balinese: ᬦᬭ (nara)

→ Indonesian: nara, nara-

→ Marathi: नर (nar)

→ Kannada: ನರ (nara)

→ Telugu: నరుడు (naruḍu)

→ Malayalam: നരൻ (naraṉ)

→ Bengali: নর (nor)

Adapted to the regular a-stem declension from earlier r-stem noun नृ (nṛ́), which is inherited from Proto-Indo-Aryan *Hnā́, from Proto-Indo-Iranian *Hnā́, from Proto-Indo-European *h₂nḗr. Cognate with Ancient Greek ἀνήρ (anḗr), Persian نر (nar), Old Armenian այր (ayr).

तद॑स्य प्रि॒यम॒भि पाथो॑ अश्यां॒ नरो॒ यत्र॑ देव॒यवो॒ मद॑न्ति।
उ॒रु॒क्र॒मस्य॒ स हि बन्धु॑रि॒त्था विष्णो॑: प॒दे प॑र॒मे मध्व॒ उत्स॑:॥
tádasya priyámabhí pā́tho aśyāṃ náro yátra devayávo mádanti.
urukramásya sá hí bándhuritthā́ víṣṇo: padé paramé mádhva útsa:.

Might I reach that dear cattle-pen of his, where men seeking the gods find elation, for exactly that is the bond to the wide-striding one: the wellspring of mead in the highest step of Viṣṇu.

the primeval Man or eternal Spirit pervading the universe


विरा

virā (romanization)
विरा (nominative singular)
विरे (dual nominative)
विराः (nominative plural)
विरे (singular vocative)
विरे (dual vocative)
विराः (plural vocative)
विराम् (accusative singular)
विरे (accusative dual)
विराः (accusative plural)
विरया (instrumental singular)
विराभ्याम् (dual instrumental)
विराभिः (instrumental plural)
विरायै (dative singular)
विराभ्याम् (dative dual)
विराभ्यः (dative plural)
विरायाः (ablative singular)
विराभ्याम् (ablative dual)
विराभ्यः (ablative plural)
विरायाः (genitive singular)
विरयोः (dual genitive)
विराणाम् (genitive plural)
विरायाम् (locative singular)
विरयोः (dual locative)
विरासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of विरा

wife, matron (whose husband and sons are still alive)

(botany) name of various plants and drugs (Flacourtia jangomas, Ipomoea cheirophylla, Gmelina arborea etc.)


इदानि

idā́ni (romanization)
इदानि (nominative singular)
इदानिनी (dual nominative)
इदानीनि (nominative plural)
इदानि1 (nominative plural)
इदानी1 (nominative plural)
इदानि (singular vocative)
इदाने (singular vocative)
इदानिनी (dual vocative)
इदानीनि (plural vocative)
इदानि1 (plural vocative)
इदानी1 (plural vocative)
इदानि (accusative singular)
इदानिनी (accusative dual)
इदानीनि (accusative plural)
इदानि1 (accusative plural)
इदानी1 (accusative plural)
इदानिना (instrumental singular)
इदान्या1 (instrumental singular)
इदानिभ्याम् (dual instrumental)
इदानिभिः (instrumental plural)
इदानिने (dative singular)
इदानये1 (dative singular)
इदानिभ्याम् (dative dual)
इदानिभ्यः (dative plural)
इदानिनः (ablative singular)
इदानेः1 (ablative singular)
इदानिभ्याम् (ablative dual)
इदानिभ्यः (ablative plural)
इदानिनः (genitive singular)
इदानेः1 (genitive singular)
इदानिनोः (dual genitive)
इदानीनाम् (genitive plural)
इदानिनि (locative singular)
इदानौ1 (locative singular)
इदाना1 (locative singular)
इदानिनोः (dual locative)
इदानिषु (locative plural)

etarhi एतर्हि

a measure of time (the fifteenth part of an etarhi)


कामसूत्र

head

कामसूत्र • (kā́ma-sūtra) n

kā́ma-sūtra (romanization)
कामसूत्रम् (nominative singular)
कामसूत्रे (dual nominative)
कामसूत्राणि (nominative plural)
कामसूत्र (singular vocative)
कामसूत्रे (dual vocative)
कामसूत्राणि (plural vocative)
कामसूत्रम् (accusative singular)
कामसूत्रे (accusative dual)
कामसूत्राणि (accusative plural)
कामसूत्रेण (instrumental singular)
कामसूत्राभ्याम् (dual instrumental)
कामसूत्रैः (instrumental plural)
कामसूत्राय (dative singular)
कामसूत्राभ्याम् (dative dual)
कामसूत्रेभ्यः (dative plural)
कामसूत्रात् (ablative singular)
कामसूत्राभ्याम् (ablative dual)
कामसूत्रेभ्यः (ablative plural)
कामसूत्रस्य (genitive singular)
कामसूत्रयोः (dual genitive)
कामसूत्राणाम् (genitive plural)
कामसूत्रे (locative singular)
कामसूत्रयोः (dual locative)
कामसूत्रेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">कामसूत्र</i>

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्रेभ्यः

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्रेभ्यः

कामसूत्राणाम्

sa-decl-noun/cell

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्रेभ्यः

कामसूत्राभ्याम्

कामसूत्रेभ्यः

कामसूत्राणाम्


अंह्रि

aṃhri (romanization)
अंह्रिः (nominative singular)
अंह्री (dual nominative)
अंह्रयः (nominative plural)
अंह्रे (singular vocative)
अंह्री (dual vocative)
अंह्रयः (plural vocative)
अंह्रिम् (accusative singular)
अंह्री (accusative dual)
अंह्रीन् (accusative plural)
अंह्रिणा (instrumental singular)
अंह्रिभ्याम् (dual instrumental)
अंह्रिभिः (instrumental plural)
अंह्रये (dative singular)
अंह्रिभ्याम् (dative dual)
अंह्रिभ्यः (dative plural)
अंह्रेः (ablative singular)
अंह्रिभ्याम् (ablative dual)
अंह्रिभ्यः (ablative plural)
अंह्रेः (genitive singular)
अंह्र्योः (dual genitive)
अंह्रीणाम् (genitive plural)
अंह्रौ (locative singular)
अंह्र्योः (dual locative)
अंह्रिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of अंह्रि

अंह्रिभ्याम्

अंह्रिभ्याम्

अंह्रिभ्याम्

sa-decl-noun/cell

अंह्रिभ्याम्

अंह्रिभ्याम्

अंह्रिभ्याम्

Gujarati: એડી (eḍī)

Hindi: एड़ (eṛ)

Urdu: ایڑ (eṛ)

From अंह् (aṃh, “to go, to set out, to commence”). Related to अङ्ग (aṅga, “limb, body, part”).


वधू

vadhū́ (romanization)
वधूः (nominative singular)
वध्वौ (dual nominative)
वधू1 (dual nominative)
वध्वः (nominative plural)
वधूः1 (nominative plural)
वधु (singular vocative)
वध्वौ (dual vocative)
वधू1 (dual vocative)
वध्वः (plural vocative)
वधूः1 (plural vocative)
वधूम् (accusative singular)
वध्वौ (accusative dual)
वधू1 (accusative dual)
वधूः (accusative plural)
वध्वा (instrumental singular)
वधूभ्याम् (dual instrumental)
वधूभिः (instrumental plural)
वध्वै (dative singular)
वधूभ्याम् (dative dual)
वधूभ्यः (dative plural)
वध्वाः (ablative singular)
वध्वै2 (ablative singular)
वधूभ्याम् (ablative dual)
वधूभ्यः (ablative plural)
वध्वाः (genitive singular)
वध्वै2 (genitive singular)
वध्वोः (dual genitive)
वधूनाम् (genitive plural)
वध्वाम् (locative singular)
वध्वोः (dual locative)
वधूषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀯𑀳𑀽 (vahū)

Pali: vadhū

desc

Sauraseni Prakrit: 𑀯𑀳𑀽 (vahū), 𑀯𑀥𑀽 (vadhū)

Hindustani:

Hindi: बहू (bahū)
→ English: bahu

Urdu: بہو (bahū)

→ Kannada: ವಧು (vadhu)

⇒ Telugu: వధువు (vadhuvu)

From Proto-Indo-Aryan *wadʰúHs, from Proto-Indo-Iranian *wadʰúHs, from Proto-Indo-European *wedʰ-úHs, from *wedʰ- (“to bind, lead”).

a bride or newly-married woman, young wife, spouse or any wife or woman

the female of any animal, especially a cow or mare


धेनु

dhenú (romanization)
धेनुः (nominative singular)
धेनू (dual nominative)
धेनवः (nominative plural)
धेनो (singular vocative)
धेनू (dual vocative)
धेनवः (plural vocative)
धेनुम् (accusative singular)
धेनू (accusative dual)
धेनूः (accusative plural)
धेन्वा (instrumental singular)
धेनुभ्याम् (dual instrumental)
धेनुभिः (instrumental plural)
धेनवे (dative singular)
धेन्वै1 (dative singular)
धेनुभ्याम् (dative dual)
धेनुभ्यः (dative plural)
धेनोः (ablative singular)
धेन्वाः1 (ablative singular)
धेन्वै2 (ablative singular)
धेनुभ्याम् (ablative dual)
धेनुभ्यः (ablative plural)
धेनोः (genitive singular)
धेन्वाः1 (genitive singular)
धेन्वै2 (genitive singular)
धेन्वोः (dual genitive)
धेनूनाम् (genitive plural)
धेनौ (locative singular)
धेन्वाम्1 (locative singular)
धेन्वोः (dual locative)
धेनुषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀥𑁂𑀡𑀼 (dheṇu)

Pali: dhenu

→ Hindi: धेनु (dhenu)

⇒ Telugu: ధేనువు (dhēnuvu)

From Proto-Indo-Iranian *dʰa(H)inúš (“milch cow”), a derivation from Proto-Indo-European *dʰeh₁(y)- (“to suckle, nurse”). Cognate with Avestan 𐬛𐬀𐬉𐬥𐬎 (daēnu).

der

उक्षा मिमाति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् ।

The Bull is bellowing; the Cows are coming near: the Goddesses approach the God's own resting-place.

ukṣā mimāti prati yanti dhenavo devasya devīrupa yanti niṣkṛtam.

any offering or present to Brahmans instead or in the shape of a cow


तनू

tanū́ (romanization)
tánū (romanization)
तनूः (nominative singular)
तनू (dual nominative)
तन्वा (dual nominative)
तनुवौ (dual nominative)
तन्वौ (dual nominative)
तन्वः (nominative plural)
तनुवः (nominative plural)
तनु (singular vocative)
तन्वौ (dual vocative)
तनू1 (dual vocative)
तन्वः (plural vocative)
तनूः1 (plural vocative)
तन्वम् (accusative singular)
तनुवम् (accusative singular)
तन्वौ (accusative dual)
तनू1 (accusative dual)
तन्वः (accusative plural)
तनुवा (instrumental singular)
तनूभ्याम् (dual instrumental)
तनूभिः (instrumental plural)
तन्वै (dative singular)
तनूभ्याम् (dative dual)
तनूभ्यः (dative plural)
तन्वः (ablative singular)
तनूभ्याम् (ablative dual)
तनूभ्यः (ablative plural)
तन्वः (genitive singular)
तन्वोः (dual genitive)
तनूनाम् (genitive plural)
तन्वि (locative singular)
तन्वी (locative singular)
तन्वाम् (locative singular)
तन्वोः (dual locative)
तनूषु (locative plural)

Pali: tanu

desctree

Prakrit: 𑀢𑀡𑀽 (taṇū)
Marathi: तन (tan)
Hindustani:
Hindi: तन (tan)
Urdu: تن (tan)
Punjabi: ਤੰਨ (tanna)

→ Kannada: ತನುವು (tanuvu)

→ Telugu: తనువు (tanuvu)

→ Thai: ตนุ

From Proto-Indo-Iranian *tanúHs (“body, self”), from Proto-Indo-European *tenuh₂- (“body”). Cognate with Avestan 𐬙𐬀𐬥𐬎 (tanu, “body, self”), Old Persian 𐎫𐎵𐎢𐏁 (t-nu-u-š /tanūš/). The reflexive use is an Indo-Iranian innovation.

inh

अप॑श्यं त्वा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नां॒ स्वायां॑ त॒नू ऋत्व्ये॒ नाध॑मानां ।
उप॒ मामु॒च्चा यु॑व॒तिर्ब॑भूयाः॒ प्र जा॑यस्व प्र॒जया॑ पुत्रकामे ॥
ápaśyaṃ tvā mánasā dī́dhyānāṃ svā́yāṃ tanū́ ṛ́tvye nā́dhamānāṃ.

I saw thee pondering in thine heart, and praying that in due time thy body might be fruitful.
Come as a youthful woman, rise to meet me: spread in thine offspring, thou who cravest children.

úpa mā́muccā́ yuvatírbabhūyāḥ prá jāyasva prajáyā putrakāme.

person, self (often used like a reflexive noun)


रात्रि

rā́tri (romanization)
रात्रिः (nominative singular)
रात्री (dual nominative)
रात्रयः (nominative plural)
रात्रे (singular vocative)
रात्री (dual vocative)
रात्रयः (plural vocative)
रात्रिम् (accusative singular)
रात्री (accusative dual)
रात्रीः (accusative plural)
रात्र्या (instrumental singular)
रात्री1 (instrumental singular)
रात्रिभ्याम् (dual instrumental)
रात्रिभिः (instrumental plural)
रात्रये (dative singular)
रात्र्यै2 (dative singular)
रात्री1 (dative singular)
रात्रिभ्याम् (dative dual)
रात्रिभ्यः (dative plural)
रात्रेः (ablative singular)
रात्र्याः2 (ablative singular)
रात्र्यै3 (ablative singular)
रात्रिभ्याम् (ablative dual)
रात्रिभ्यः (ablative plural)
रात्रेः (genitive singular)
रात्र्याः2 (genitive singular)
रात्र्यै3 (genitive singular)
रात्र्योः (dual genitive)
रात्रीणाम् (genitive plural)
रात्रौ (locative singular)
रात्र्याम्2 (locative singular)
रात्रा1 (locative singular)
रात्र्योः (dual locative)
रात्रिषु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: رات (rat)

Kashmiri:

Arabic script: راتھ (rāth)

Devanagari script: राथ (rāth)

Phalura: رات (raát)

desc

Ashokan Prakrit: 𑀮𑀸𑀢𑀺 (lāti), *𑀭𑀸𑀢𑀺 (*rāti), *𑀭𑀢𑁆𑀢𑀺 (*ratti)

Prakrit: 𑀭𑀢𑁆𑀢𑀺 (ratti), 𑀭𑀸𑀇 (rāi) (see there for further descendants)

Gandhari: 𐨪𐨟𐨿𐨪𐨁 (ratri)

Pali: ratti

→ Bengali: রাত্রি (ratri)

→ Hindi: रात्रि (rātri)

→ Kannada: ರಾತ್ರಿ (rātri)

→ Khmer: រាត្រី (riətrəy)

→ Malayalam: രാത്രി (rātri)

→ Marathi: रात्र (rātra)

→ Tamil: இராத்திரி (irāttiri), ராத்திரி (rāttiri)

→ Telugu: రాత్రి (rātri)

→ Thai: ราตรี (raa-dtrii)

Attested from the Middle Vedic period onwards, the term arose as a dialectal variant of an older रात्री (rā́trī). The Rigveda only attests रात्री (rā́trī) but the Vedic texts that came after the Rigveda attest both the variants. In Classical Sanskrit literature, only रात्रि (rātri) is attested and all the Middle Indo-Aryan reflexes are formally descended from this variant, suggesting that the older form रात्री (rā́trī) completely fell out of use by the end of the Vedic period.
Although not common, variations of a similar nature have also been observed in नारी (nā́rī) ~ नारि (nā́ri) and नप्ती (naptī́) ~ नप्ति (naptí). The presence of such alteration in other languages (see नप्ति (napti)) suggests that such variants with shortened vowels are not completely unetymological and may have existed as dialectal variants in Proto-Indo-Iranian and Proto-Indo-European. For further etymology and cognates, see रात्री (rā́trī).

यददोअदो अभ्यगछं यद्दोषा यत्पूर्वां रात्रिम् ॥
यज्जाग्रद्यत्सुप्तो यद्दिवा यन् नक्तम् ॥
यदहरहरभिगछामि तस्मादेनमव दये ॥
तं जहि तेन मन्दस्व तस्य पृष्टीरपि शृणीहि ॥
स मा जीवीत्तं प्राणो जहातु ॥
yadadoado abhyagachaṃ yaddoṣā yatpūrvāṃ rātrim.
yajjāgradyatsupto yaddivā yan naktam.
yadaharaharabhigachāmi tasmādenamava daye.
taṃ jahi tena mandasva tasya pṛṣṭīrapi śṛṇīhi.

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 16.7

Whatever [enemy] I have met with, whether at dusk or during early night,
Whether waking or sleeping, whether by day or by night.
Whether I meet with it day by day, from that do I bribe him away.
Slay him; rejoice in this; crush his ribs.
Let him not live. Let the breath of life forsake him.


ननान्दृ

Maharastri Prakrit: 𑀡𑀡𑀁𑀤𑀸 (ṇaṇaṃdā)

Marathi: नणंद (naṇanda)

Paisaci Prakrit:

Punjabi: ਨਨਾਣ (nanāṇ)

Pali: nanandar

Sauraseni Prakrit: 𑀡𑀡𑀁𑀤𑀸 (ṇaṇaṃdā)

Gujarati: નણંદ (naṇand)

Hindustani:

Hindi: ननद (nanad)

Urdu: نَنْد (nand) / نَنَنْد (nanand) (dated)

Nepali: नन्द (nanda)

Sindhi: نِڻُن / निणुन

Bengali: ননদ (nonod)

Assamese: ননন্দ (nonondo)

Sinhalese: නෑනා (nǣnā)

/n̪ɐˈn̪ɑːn̪.d̪r̩/

c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda


उसृ

usṛ́ (romanization)
उषा (nominative singular)
उषरौ (dual nominative)
उषरा1 (dual nominative)
उषरः (nominative plural)
उषः (singular vocative)
उषरौ (dual vocative)
उषरा1 (dual vocative)
उषरः (plural vocative)
उषरम् (accusative singular)
उषरौ (accusative dual)
उषरा1 (accusative dual)
उस्रः (accusative plural)
उस्रा (instrumental singular)
उसृभ्याम् (dual instrumental)
उसृभिः (instrumental plural)
उस्रे (dative singular)
उसृभ्याम् (dative dual)
उसृभ्यः (dative plural)
उस्रः (ablative singular)
उसृभ्याम् (ablative dual)
उसृभ्यः (ablative plural)
उस्रः (genitive singular)
उस्रोः (dual genitive)
उसॄणाम् (genitive plural)
उस्राम् (locative singular)
उस्रोः (dual locative)
उसृषु (locative plural)

From Proto-Indo-European *aws- (“to shine”) (< *h₂ews-), from a stem *awes- (*h₂éwes-). Compare Ancient Greek ἠώς (ēṓs) (< *āusōs), Latin aurōra (< *ausōsā. See also उषस् (uṣás).


प्रजाकाम

head

प्रजाकाम • (prajā́-kāma)


श्वश्रू

sa-noun

श्वश्रू • (śvaśrū́) stem, f

śvaśrū́ (romanization)
श्वश्रूः (nominative singular)
श्वश्र्वौ (dual nominative)
श्वश्रू1 (dual nominative)
श्वश्र्वः (nominative plural)
श्वश्रूः1 (nominative plural)
श्वश्रु (singular vocative)
श्वश्र्वौ (dual vocative)
श्वश्रू1 (dual vocative)
श्वश्र्वः (plural vocative)
श्वश्रूः1 (plural vocative)
श्वश्रूम् (accusative singular)
श्वश्र्वौ (accusative dual)
श्वश्रू1 (accusative dual)
श्वश्रूः (accusative plural)
श्वश्र्वा (instrumental singular)
श्वश्रूभ्याम् (dual instrumental)
श्वश्रूभिः (instrumental plural)
श्वश्र्वै (dative singular)
श्वश्रूभ्याम् (dative dual)
श्वश्रूभ्यः (dative plural)
श्वश्र्वाः (ablative singular)
श्वश्र्वै2 (ablative singular)
श्वश्रूभ्याम् (ablative dual)
श्वश्रूभ्यः (ablative plural)
श्वश्र्वाः (genitive singular)
श्वश्र्वै2 (genitive singular)
श्वश्र्वोः (dual genitive)
श्वश्रूणाम् (genitive plural)
श्वश्र्वाम् (locative singular)
श्वश्र्वोः (dual locative)
श्वश्रूषु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: isprés

Kashmiri: ہَش (haś)

Khowar: اِشپرےشى (išpréši)

Magadhi Prakrit:

Early Assamese: শাশু (śaśu)

Assamese: শাহু (xahu)

Bengali: শাশুড়ি (śaśuṛi)

desctree

Maharastri Prakrit: 𑀲𑀸𑀲𑀽 (sāsū)
Old Marathi:
Devanagari script: सासु (sāsu)
Modi script: 𑘭𑘰𑘭𑘳 (sāsu)
Marathi: सासू (sāsū)

Paisaci Prakrit:

Takka Apabhramsa:

Punjabi:

Gurmukhi script: ਸੱਸ (sassa)

Shahmukhi script: سَسّ (sass)

Vracada Apabhramsa:

Sindhi:

Arabic script: سَسُ

Devanagari script: ससु

Pali: sassū

Sauraseni Prakrit: 𑀲𑀸𑀲𑀼𑀏 (sāsue)

Gurjara Apabhramsa:

Gujarati: સાસુ (sāsu)

Sauraseni Apabhramsa:

Hindustani:

Hindi: सास (sās)

Urdu: ساس (sās)

Romani: sasuj

→ Bengali: শ্বশ্রূ (śśosru)

→ Telugu: శ్వశ్రువు (śvaśruvu)

→ Tamil: ஶ்வஶ்ரூ (śvaśrū) (learned)

desc

→ Odia: ଶ୍ବଶ୍ରୁ (śbaśru), ଶାଶୁ (śāśu)

→ Odia: ଶ୍ବଶ୍ରୁ (śbaśru), ଶାଶୁ (śāśu)

→ Malayalam: ശ്വശ്രു (śvaśru)

From Proto-Indo-Iranian *swaćrúH, from Proto-Indo-European *sweḱrúh₂ (“mother-in-law”). Cognate with Latin socrus, Old Armenian սկեսուր (skesur), Ancient Greek ἑκυρά (hekurá).

द्वेष्टि॑ श्व॒श्रूर् अप॑ जा॒या रु॑णद्धि॒ न ना॑थि॒तो वि॑न्दते मर्डि॒तार॑म् ।
अश्व॑स्येव॒ जर॑तो॒ वस्न्य॑स्य॒ नाहं वि॑न्दामि कित॒वस्य॒ भोग॑म् ॥
dvéṣṭi śvaśrū́r ápa jāyā́ ruṇaddhi ná nāthitó vindate marḍitā́ram.

[Due to my gambling addiction,] My wife holds me aloof; my mother-in-law hates me: the wretched man finds none to give him comfort.
My gambling habit is like a costly horse grown old and feeble: I find no profit in it.

áśvasyeva járato vásnyasya nā́háṃ vindāmi kitavásya bhógam.

a mother-in-law (either the wife's or the husband's mother)


अद्रुह्

head

अद्रुह् • (a-drúh)


वेदविद्

वेदविद् • (veda-víd)


मति

matí (romanization)
máti (romanization)
मतिः (nominative singular)
मती (dual nominative)
मतयः (nominative plural)
मते (singular vocative)
मती (dual vocative)
मतयः (plural vocative)
मतिम् (accusative singular)
मती (accusative dual)
मतीः (accusative plural)
मत्या (instrumental singular)
मती1 (instrumental singular)
मतिभ्याम् (dual instrumental)
मतिभिः (instrumental plural)
मतये (dative singular)
मत्यै2 (dative singular)
मती1 (dative singular)
मतिभ्याम् (dative dual)
मतिभ्यः (dative plural)
मतेः (ablative singular)
मत्याः2 (ablative singular)
मत्यै3 (ablative singular)
मतिभ्याम् (ablative dual)
मतिभ्यः (ablative plural)
मतेः (genitive singular)
मत्याः2 (genitive singular)
मत्यै3 (genitive singular)
मत्योः (dual genitive)
मतीनाम् (genitive plural)
मतौ (locative singular)
मत्याम्2 (locative singular)
मता1 (locative singular)
मत्योः (dual locative)
मतिषु (locative plural)
मतिः (nominative singular)
मती (dual nominative)
मतयः (nominative plural)
मते (singular vocative)
मती (dual vocative)
मतयः (plural vocative)
मतिम् (accusative singular)
मती (accusative dual)
मतीः (accusative plural)
मत्या (instrumental singular)
मती1 (instrumental singular)
मतिभ्याम् (dual instrumental)
मतिभिः (instrumental plural)
मतये (dative singular)
मत्यै2 (dative singular)
मती1 (dative singular)
मतिभ्याम् (dative dual)
मतिभ्यः (dative plural)
मतेः (ablative singular)
मत्याः2 (ablative singular)
मत्यै3 (ablative singular)
मतिभ्याम् (ablative dual)
मतिभ्यः (ablative plural)
मतेः (genitive singular)
मत्याः2 (genitive singular)
मत्यै3 (genitive singular)
मत्योः (dual genitive)
मतीनाम् (genitive plural)
मतौ (locative singular)
मत्याम्2 (locative singular)
मता1 (locative singular)
मत्योः (dual locative)
मतिषु (locative plural)

desctree

Pali: mati
→ Thai: มติ (má-dtì)
→ Khmer: មតិ (mĕəʼteʼ)

→ Tamil: மதி (mati)

→ Telugu: మతి (mati)

→ Hindi: मति (mati) (learned)

From Proto-Indo-Iranian *matíš, from Proto-Indo-European *mén-ti-s ~ *mn̥-téy-s (“thought”). Cognate with Latin mēns, Ancient Greek μᾰ́ντῐς (mántis), Proto-Germanic *mundiz (whence English mind). By surface analysis, मन् (man) + -ति (-ti).

surf

thought, design, intention, resolution, determination, inclination, wish, desire

devotion, prayer, worship, hymn, sacred utterance

opinion, notion, idea, belief, conviction, view, creed

the mind, perception, understanding, intelligence, sense, judgement


स्तृ

stṛ́ (romanization)
स्ता (nominative singular)
स्तारौ (dual nominative)
स्तारा1 (dual nominative)
स्तारः (nominative plural)
स्तः (singular vocative)
स्तारौ (dual vocative)
स्तारा1 (dual vocative)
स्तारः (plural vocative)
स्तारम् (accusative singular)
स्तारौ (accusative dual)
स्तारा1 (accusative dual)
स्तॄन् (accusative plural)
स्त्रा (instrumental singular)
स्तृभ्याम् (dual instrumental)
स्तृभिः (instrumental plural)
स्त्रे (dative singular)
स्तृभ्याम् (dative dual)
स्तृभ्यः (dative plural)
स्तुः (ablative singular)
स्तृभ्याम् (ablative dual)
स्तृभ्यः (ablative plural)
स्तुः (genitive singular)
स्त्रोः (dual genitive)
स्तॄणाम् (genitive plural)
स्तरि (locative singular)
स्त्रोः (dual locative)
स्तृषु (locative plural)

Khowar: استاری (istári)

From Proto-Indo-Iranian *Hstā́ (“star”), from Proto-Indo-European *h₂stḗr (“star”). Cognate with Avestan 𐬯𐬙𐬀𐬭 (star), Latin stella, Ancient Greek ἀστήρ (astḗr), Old English steorra (English star).

जुष्टतमासो नृतमासो अञ्जिभिर्व्यानज्रे के चिदुस्रा इव स्तृभिः ॥

They have displayed themselves with glittering ornaments, a few in number only, like the heavens with stars.

juṣṭatamāso nṛtamāso añjibhirvyānajre ke cidusrā iva stṛbhiḥ.


स्तृ

head

स्तृ • (stṛ)


नप्तृ

sa-noun

नप्तृ • (náptṛ) stem, m (feminine नप्त्री)

náptṛ (romanization)
नप्त्री (feminine)
नप्ता (nominative singular)
नप्तारौ (dual nominative)
नप्तारा1 (dual nominative)
नप्तारः (nominative plural)
नप्तः (singular vocative)
नप्तारौ (dual vocative)
नप्तारा1 (dual vocative)
नप्तारः (plural vocative)
नप्तारम् (accusative singular)
नप्तारौ (accusative dual)
नप्तारा1 (accusative dual)
नप्तॄन् (accusative plural)
नप्त्रा (instrumental singular)
नप्तृभ्याम् (dual instrumental)
नप्तृभिः (instrumental plural)
नप्त्रे (dative singular)
नप्तृभ्याम् (dative dual)
नप्तृभ्यः (dative plural)
नप्तुः (ablative singular)
नप्तृभ्याम् (ablative dual)
नप्तृभ्यः (ablative plural)
नप्तुः (genitive singular)
नप्त्रोः (dual genitive)
नप्तॄणाम् (genitive plural)
नप्तरि (locative singular)
नप्त्रोः (dual locative)
नप्तृषु (locative plural)

From Proto-Indo-European *népōts. Cognate with Old Persian 𐎴𐎱𐎠 (napā), Latin nepōs, Ancient Greek ἀνεψιός (anepsiós) and Old English nefa, influenced by other kinship terms suffixed with -तृ (-tṛ) (from Proto-Indo-European *-tḗr) like मातृ (mā́tṛ, mātṛ́). Doublet of नपात् (nápāt).


सुदृश्

head

सुदृश् • (su-dṛ́ś)


देवी

devī́ (romanization)
देवी (nominative singular)
देव्यौ (dual nominative)
देवी1 (dual nominative)
देव्यः (nominative plural)
देवीः1 (nominative plural)
देवि (singular vocative)
देव्यौ (dual vocative)
देवी1 (dual vocative)
देव्यः (plural vocative)
देवीः1 (plural vocative)
देवीम् (accusative singular)
देव्यौ (accusative dual)
देवी1 (accusative dual)
देवीः (accusative plural)
देव्या (instrumental singular)
देवीभ्याम् (dual instrumental)
देवीभिः (instrumental plural)
देव्यै (dative singular)
देवीभ्याम् (dative dual)
देवीभ्यः (dative plural)
देव्याः (ablative singular)
देव्यै2 (ablative singular)
देवीभ्याम् (ablative dual)
देवीभ्यः (ablative plural)
देव्याः (genitive singular)
देव्यै2 (genitive singular)
देव्योः (dual genitive)
देवीनाम् (genitive plural)
देव्याम् (locative singular)
देव्योः (dual locative)
देवीषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀤𑁂𑀯𑀻 (devī)

desctree

Pali: devī
→ Burmese: ဒေဝီ (dewi) (learned)
→ Khmer: ទេពី (teipii) (learned)
→ Lao: ເທວີ (thē wī) (learned)
→ Thai: เทวี (tee-wii) (learned)

→ English: Devi

→ Hindi: देवी (devī)

→ Kannada: ದೇವಿ (dēvi)

→ Old Marathi: 𑘟𑘹𑘪𑘲 (devī)

Marathi: देवी (devī)

→ Malay: dewi / ديوي

→ Telugu: దేవి (dēvi)

From Proto-Indo-European *déywih₂ (“goddess”). Cognate with Lithuanian deivė, Avestan 𐬛𐬀𐬉𐬎𐬎𐬍 (daēuuī, “female Daeva”).

प्रातर्देवीम्अदितिं जोहवीमि मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य ।

I call on Aditi the Goddess at dawn, at noon and when the Sun is setting.

prātardevīmaditiṃ johavīmi madhyaṃdina uditā sūryasya.