जामातृ

sa-noun

जामातृ • (jā́mātṛ) stem, m

jā́mātṛ (romanization)
जामाता (nominative singular)
जामातरौ (dual nominative)
जामातरा1 (dual nominative)
जामातरः (nominative plural)
जामातः (singular vocative)
जामातरौ (dual vocative)
जामातरा1 (dual vocative)
जामातरः (plural vocative)
जामातरम् (accusative singular)
जामातरौ (accusative dual)
जामातरा1 (accusative dual)
जामातॄन् (accusative plural)
जामात्रा (instrumental singular)
जामातृभ्याम् (dual instrumental)
जामातृभिः (instrumental plural)
जामात्रे (dative singular)
जामातृभ्याम् (dative dual)
जामातृभ्यः (dative plural)
जामातुः (ablative singular)
जामातृभ्याम् (ablative dual)
जामातृभ्यः (ablative plural)
जामातुः (genitive singular)
जामात्रोः (dual genitive)
जामातॄणाम् (genitive plural)
जामातरि (locative singular)
जामात्रोः (dual locative)
जामातृषु (locative plural)
जामाता (nominative singular)
जामातारौ (dual nominative)
जामातारा1 (dual nominative)
जामातारः (nominative plural)
जामातः (singular vocative)
जामातारौ (dual vocative)
जामातारा1 (dual vocative)
जामातारः (plural vocative)
जामातारम् (accusative singular)
जामातारौ (accusative dual)
जामातारा1 (accusative dual)
जामातॄन् (accusative plural)
जामात्रा (instrumental singular)
जामातृभ्याम् (dual instrumental)
जामातृभिः (instrumental plural)
जामात्रे (dative singular)
जामातृभ्याम् (dative dual)
जामातृभ्यः (dative plural)
जामातुः (ablative singular)
जामातृभ्याम् (ablative dual)
जामातृभ्यः (ablative plural)
जामातुः (genitive singular)
जामात्रोः (dual genitive)
जामातॄणाम् (genitive plural)
जामातरि (locative singular)
जामात्रोः (dual locative)
जामातृषु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: ǰamów

Kashmiri: زامتُر (zāmtur)

Khowar: جَمار (jamaár)

Helu Prakrit:

Dhivehi: ދަނބި (daᵐbi)

Khasa Prakrit:

Nepali: ज्वाइँ (jwāĩ)

Magadhi Prakrit:

Bengali-Assamese:

Early Assamese: জমাই (jomai)

Assamese: জোঁৱাই (zü̃ai)

Bengali: জামাই (jamai)

Kamta: জাঙৈ (zaṅoi)

Sylheti: ꠎꠣꠝꠣꠁ (zamai), ꠎꠥꠀꠁ (zuai)

Odia: ଜ୍ୱାଇଁ (jwāĩ)

desctree

Maharastri Prakrit: 𑀚𑀸𑀫𑀸𑀉𑀅 (jāmāua)
*𑀚𑀸𑀫𑀸𑀇𑀅 ~ * 𑀚𑀸𑀫𑀸𑀤𑀺𑀅 (*jāmāia ~ * jāmādia)
Gujarati: જમાઈ (jamāī)
Hindustani: jamāī, jãvāī
Hindi: जमाई, जँवाई
Urdu: جَمائی (jamāī), جَن٘وائی (jãvāī)
Nepali: ज्वाइँ (jwāĩ)
Konkani: jā̃vãy
Devanagari script: जांवंय
Kannada script: ಜಾಂವಂಯ್
Latin script: zanvoim
Old Marathi:
Devanagari script: जावाइ (jāvāi), जावाई (jāvāī)
Modi script: 𑘕𑘰𑘪𑘰𑘃 (jāvāī)
Marathi: जावई (jāvaī)
Odia: ଜ୍ୱାଇଁ (jwāĩ)
𑀚𑀸𑀫𑀸𑀉𑀬 (jāmāuya) — Jain Māhārāṣṭrī, 𑀚𑀸𑀫𑀸𑀤𑀼𑀅 (jāmādua) — Śaurasenī

Paisaci Prakrit:

Takka Apabhramsa:

Punjabi:

Gurmukhi script: ਜਵਾਈ (javāī)

Shahmukhi script: جَوائی

Vracada Apabhramsa:

Sindhi:

Arabic script: ڄاٽرو

Devanagari script: ॼाट्रो

Pali: jāmātu

Sauraseni Prakrit: 𑀚𑀸𑀫𑀸𑀤𑀼𑀅 (jāmādua)

Gurjara Apabhramsa:

Old Gujarati: जमाई (jamāī)
Gujarati: જમાઈ (jamāī)
Marwari: जमाई (jamāī)

Sauraseni Apabhramsa:

Hindustani:

Hindi: जँवाई (jãvāī), जमाई (jamāī)

Urdu: جنوائی (jnvāī), جمائی

Romani: ʒamutro

/d͡ʑɑ́ː.mɑː.tr̩/

/d͡ʑɑːˈmɑː.t̪r̩/

From Proto-Indo-Iranian *ȷ́ā́mātā (“son-in-law”), from Proto-Indo-European *ǵem- (“to marry”). Cognate with Avestan 𐬰𐬁𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 (zāmātar, “son-in-law”), Persian داماد (dâmâd), Ancient Greek γαμβρός (gambrós, “any relative by marriage”), γάμος (gámos) (whence English -gamy).

cog

तव वायव् ऋतस्पते त्वष्टुर् जामातर् अद्भुत ।
अवांस्य् आ वृणीमहे ॥
tava vāyav ṛtaspate tvaṣṭur jāmātar adbhuta.
avāṃsy ā vṛṇīmahe.

Wonderful Vāyu, Lord of the Order, O thou who art Tvaṣṭar's son-in-law,


स्नुषा

snuṣā́ (romanization)
स्नुषा (nominative singular)
स्नुषे (dual nominative)
स्नुषाः (nominative plural)
स्नुषे (singular vocative)
स्नुषे (dual vocative)
स्नुषाः (plural vocative)
स्नुषाम् (accusative singular)
स्नुषे (accusative dual)
स्नुषाः (accusative plural)
स्नुषया (instrumental singular)
स्नुषा1 (instrumental singular)
स्नुषाभ्याम् (dual instrumental)
स्नुषाभिः (instrumental plural)
स्नुषायै (dative singular)
स्नुषाभ्याम् (dative dual)
स्नुषाभ्यः (dative plural)
स्नुषायाः (ablative singular)
स्नुषायै2 (ablative singular)
स्नुषाभ्याम् (ablative dual)
स्नुषाभ्यः (ablative plural)
स्नुषायाः (genitive singular)
स्नुषायै2 (genitive singular)
स्नुषयोः (dual genitive)
स्नुषाणाम् (genitive plural)
स्नुषायाम् (locative singular)
स्नुषयोः (dual locative)
स्नुषासु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: نۄش (nọś)

Maharastri Prakrit: 𑀲𑀼𑀡𑁆𑀳𑀸 (suṇhā)

Old Marathi: सुन (sun)

Marathi: सून (sūn)

Konkani: सून (sūn)

Pali: suṇisā

Sauraseni Prakrit:

Punjabi: ਨੂੰਹ (nū̃h)

→ Kannada: ಸೊಸೆ (sose)

/ˈs̪n̪u.ʂɑː/

From Proto-Indo-Iranian *snušás (“daughter-in-law”), from Proto-Indo-European *snusós (“daughter-in-law”). Cognate with Persian سنه (sonoh), سنهار (sonhâr), Latin nurus, Ancient Greek νυός (nuós), Old English snoru.

c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda

ये सूर्यात्परिसर्पन्ति स्नुषेव श्वशुरादधि ।
ye sūryātparisarpanti snuṣeva śvaśurādadhi.

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 8.6.24

She slinkers from the Sun, as slinks a daughter-in-law from her father-in-law


तात

tātá (romanization)
तातः (nominative singular)
तातौ (dual nominative)
ताता1 (dual nominative)
ताताः (nominative plural)
तातासः1 (nominative plural)
तात (singular vocative)
तातौ (dual vocative)
ताता1 (dual vocative)
ताताः (plural vocative)
तातासः1 (plural vocative)
तातम् (accusative singular)
तातौ (accusative dual)
ताता1 (accusative dual)
तातान् (accusative plural)
तातेन (instrumental singular)
ताताभ्याम् (dual instrumental)
तातैः (instrumental plural)
तातेभिः1 (instrumental plural)
ताताय (dative singular)
ताताभ्याम् (dative dual)
तातेभ्यः (dative plural)
तातात् (ablative singular)
ताताभ्याम् (ablative dual)
तातेभ्यः (ablative plural)
तातस्य (genitive singular)
तातयोः (dual genitive)
तातानाम् (genitive plural)
ताते (locative singular)
तातयोः (dual locative)
तातेषु (locative plural)

Pali: tāta

Sauraseni Prakrit:

Old Gujarati: ताय (tāya)

Hindi: ताया (tāyā)

Romani: dad

Onomatopoeic, mimicking baby talk. Compare Latin tata, Ancient Greek τατᾶ (tatâ).


कनिष्क

kaniṣka (romanization)
कनिष्कः (nominative singular)
कनिष्कौ (dual nominative)
कनिष्का1 (dual nominative)
कनिष्काः (nominative plural)
कनिष्कासः1 (nominative plural)
कनिष्क (singular vocative)
कनिष्कौ (dual vocative)
कनिष्का1 (dual vocative)
कनिष्काः (plural vocative)
कनिष्कासः1 (plural vocative)
कनिष्कम् (accusative singular)
कनिष्कौ (accusative dual)
कनिष्का1 (accusative dual)
कनिष्कान् (accusative plural)
कनिष्केण (instrumental singular)
कनिष्काभ्याम् (dual instrumental)
कनिष्कैः (instrumental plural)
कनिष्केभिः1 (instrumental plural)
कनिष्काय (dative singular)
कनिष्काभ्याम् (dative dual)
कनिष्केभ्यः (dative plural)
कनिष्कात् (ablative singular)
कनिष्काभ्याम् (ablative dual)
कनिष्केभ्यः (ablative plural)
कनिष्कस्य (genitive singular)
कनिष्कयोः (dual genitive)
कनिष्काणाम् (genitive plural)
कनिष्के (locative singular)
कनिष्कयोः (dual locative)
कनिष्केषु (locative plural)

→ Bengali: কণিষ্ক (koniśko)

→ English: Kanishka

→ Hindi: कनिष्क (kaniṣk)

desc

→ Middle Chinese: 迦膩色伽 (kˠa ɳˠiɪᴴ ʃɨk̚ ɡɨɑ)

Mandarin: 迦膩色伽／迦腻色伽 (Jiānìsèqié)

Borrowed from Bactrian Κανηϸκι (Kanēški).

bor+

Kanishka (an emperor of the Kushan Empire, who reigned from c. 127−150 CE)


चन्द्रगुप्त

candraguptá (romanization)
चन्द्रगुप्तः (nominative singular)
चन्द्रगुप्तौ (dual nominative)
चन्द्रगुप्ता1 (dual nominative)
चन्द्रगुप्ताः (nominative plural)
चन्द्रगुप्तासः1 (nominative plural)
चन्द्रगुप्त (singular vocative)
चन्द्रगुप्तौ (dual vocative)
चन्द्रगुप्ता1 (dual vocative)
चन्द्रगुप्ताः (plural vocative)
चन्द्रगुप्तासः1 (plural vocative)
चन्द्रगुप्तम् (accusative singular)
चन्द्रगुप्तौ (accusative dual)
चन्द्रगुप्ता1 (accusative dual)
चन्द्रगुप्तान् (accusative plural)
चन्द्रगुप्तेन (instrumental singular)
चन्द्रगुप्ताभ्याम् (dual instrumental)
चन्द्रगुप्तैः (instrumental plural)
चन्द्रगुप्तेभिः1 (instrumental plural)
चन्द्रगुप्ताय (dative singular)
चन्द्रगुप्ताभ्याम् (dative dual)
चन्द्रगुप्तेभ्यः (dative plural)
चन्द्रगुप्तात् (ablative singular)
चन्द्रगुप्ताभ्याम् (ablative dual)
चन्द्रगुप्तेभ्यः (ablative plural)
चन्द्रगुप्तस्य (genitive singular)
चन्द्रगुप्तयोः (dual genitive)
चन्द्रगुप्तानाम् (genitive plural)
चन्द्रगुप्ते (locative singular)
चन्द्रगुप्तयोः (dual locative)
चन्द्रगुप्तेषु (locative plural)

Pali: Candagutta

desc

Σανδρόκοττος

→ Ancient Greek: Σανδρόκοττος (Sandrókottos)

→ Latin: Sandrocottus, Androcottus, Sandracoptus, Sandracottus

→ German: Sandrocottus, Sandrokottus, Sandrokottos, Sandracottus, Sandrakottus, Sandrakottos, Sandrocottos (rare)

→ Bhojpuri: 𑂒𑂁𑂠𑂹𑂩𑂏𑂳𑂣𑂹𑂞 (candragupt) (learned)

→ English: Chandragupta

→ Hindi: चंद्रगुप्त (candragupt) (learned)

→ Marathi: चंद्रगुप्त (candragupta) (learned)

/t͡ɕɐn̪.d̪ɾɐˈɡup.t̪ɐ/

[t͡ɕɐn̪.d̪ɾɐˈɡup̚.t̪ɐ]

Compound of चन्द्र (candrá, “moon”) + गुप्त (guptá, “protected, hidden”), literally “protected by the moon/hidden by the moon”.

com+

Chandragupta Maurya (first emperor of the Mauryan Empire), father of Bindusara


त्वष्टृ

sa-noun

त्वष्टृ • (tváṣṭṛ) stem, m

tváṣṭṛ (romanization)
त्वष्टा (nominative singular)
त्वष्टारौ (dual nominative)
त्वष्टारा1 (dual nominative)
त्वष्टारः (nominative plural)
त्वष्टः (singular vocative)
त्वष्टारौ (dual vocative)
त्वष्टारा1 (dual vocative)
त्वष्टारः (plural vocative)
त्वष्टारम् (accusative singular)
त्वष्टारौ (accusative dual)
त्वष्टारा1 (accusative dual)
त्वष्टॄन् (accusative plural)
त्वष्ट्रा (instrumental singular)
त्वष्टृभ्याम् (dual instrumental)
त्वष्टृभिः (instrumental plural)
त्वष्ट्रे (dative singular)
त्वष्टृभ्याम् (dative dual)
त्वष्टृभ्यः (dative plural)
त्वष्टुः (ablative singular)
त्वष्टृभ्याम् (ablative dual)
त्वष्टृभ्यः (ablative plural)
त्वष्टुः (genitive singular)
त्वष्ट्रोः (dual genitive)
त्वष्टॄणाम् (genitive plural)
त्वष्टरि (locative singular)
त्वष्ट्रोः (dual locative)
त्वष्टृषु (locative plural)

/ˈt̪ʋɐʂ.ʈr̩/

From Proto-Indo-Aryan *twá(r)ṣṭā, from Proto-Indo-Iranian *twárštā, from Proto-Indo-European *twr̥ḱ-tēr, from *twerḱ- (“to cut, trim, carve off”).


यवन

yavana (romanization)
यवनः (nominative singular)
यवनौ (dual nominative)
यवनाः (nominative plural)
यवन (singular vocative)
यवनौ (dual vocative)
यवनाः (plural vocative)
यवनम् (accusative singular)
यवनौ (accusative dual)
यवनान् (accusative plural)
यवनेन (instrumental singular)
यवनाभ्याम् (dual instrumental)
यवनैः (instrumental plural)
यवनाय (dative singular)
यवनाभ्याम् (dative dual)
यवनेभ्यः (dative plural)
यवनात् (ablative singular)
यवनाभ्याम् (ablative dual)
यवनेभ्यः (ablative plural)
यवनस्य (genitive singular)
यवनयोः (dual genitive)
यवनानाम् (genitive plural)
यवने (locative singular)
यवनयोः (dual locative)
यवनेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of यवन

→ Bengali: যবন (jobon) (learned)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: यवन (yavan)

Urdu: یَوَن (yavan)

→ Middle Chinese: 耶槃那 (MC yae ban na)

→ Tamil: யவனர் (yavaṉar) (learned)

desctree

→ Thai: ยวน (yuuan)
→ Burmese: ယွန်း (ywan:)

/ˈjɐ.ʋɐ.n̪ɐ/

Borrowed from Ashokan Prakrit 𑀬𑁄𑀦 (yona), borrowed from Old Persian 𐎹𐎢𐎴 (y-u-n /yauna/), ultimately from Ancient Greek Ἴων (Íōn, “an Ionian”). See also म्लेच्छ (mleccha, “non-Aryan, barbarian”).

यवनेश्वर

c. 400 BCE, Mahābhārata

c. 200 BCE – 200 CE, Manusmṛti

यवनजातक

a foreigner, an outsider not part of the four-tiers of varna

विश्वामित्र अर्दितान् दृष्ट्वा पह्लवान् शतशः तदा ॥
भूय एव असृजत् घोरान् शकान् यवन मिश्रितान् ।
viśvāmitra arditān dṛṣṭvā pahlavān śataśaḥ tadā.
bhūya eva asṛjat ghorān śakān yavana miśritān.
2002 translation by Desiraju Hanumanta Rao

c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa 1.54.20b, 21a

On seeing the subdual of hundreds of Pahlava-s by Vishvamitra, then the Sacred Cow again generated deadly Shaka-s hobnobbed with Yavana-s through her mooing 'hums'.


मातुःष्वसृ

sa-noun

मातुःष्वसृ • (mātuḥṣvasṛ) stem, f

Magadhi Prakrit: 𑀫𑀸𑀉𑀲𑀺 (māusi)

Assamese: মাহী (mahi)

Bengali: মাসি (maśi), মৈ (mōi)

Odia: ମାଉସୀ (māusi)

Maharastri Prakrit: 𑀫𑀸𑀉𑀲𑀺 (māusi)

Konkani:

Devanagari script: माउशी (mauśī)

Kannada script: ಮಾಉಶೀ (mauśī)

Latin script: mauxi

Old Marathi:

Devanagari script: माउसी (māusī)

Modi script: 𑘦𑘰𑘄𑘭𑘲 (māusī)

Sauraseni Prakrit:

Gujarati: માસી (māsī)

Hindi: मौसी (mausī)

Punjabi:

Gurmukhi script: ਮਾਸੀ (māsī)

Shahmukhi script: ماسی (māsī)

Sindhi:

Arabic script: مَاسِي

Devanagari script: मासी

Urdu: ماسی (māsī)

From मातुः (mā́tuḥ, “mother's”, genitive of मातृ (mā́tṛ)) + स्वसृ (svásṛ, “sister”).

compound

genitive of <i class="Deva mention" lang="sa">मातृ</i> (mā́tṛ)


जीर्ण

head

जीर्ण • (jīrṇá)

jīrṇá (romanization)
जीर्णः (nominative singular)
जीर्णौ (dual nominative)
जीर्णाः (nominative plural)
जीर्ण (singular vocative)
जीर्णौ (dual vocative)
जीर्णाः (plural vocative)
जीर्णम् (accusative singular)
जीर्णौ (accusative dual)
जीर्णान् (accusative plural)
जीर्णेन (instrumental singular)
जीर्णाभ्याम् (dual instrumental)
जीर्णैः (instrumental plural)
जीर्णाय (dative singular)
जीर्णाभ्याम् (dative dual)
जीर्णेभ्यः (dative plural)
जीर्णात् (ablative singular)
जीर्णाभ्याम् (ablative dual)
जीर्णेभ्यः (ablative plural)
जीर्णस्य (genitive singular)
जीर्णयोः (dual genitive)
जीर्णानाम् (genitive plural)
जीर्णे (locative singular)
जीर्णयोः (dual locative)
जीर्णेषु (locative plural)
जीर्णा (nominative singular)
जीर्णे (dual nominative)
जीर्णाः (nominative plural)
जीर्णे (singular vocative)
जीर्णे (dual vocative)
जीर्णाः (plural vocative)
जीर्णाम् (accusative singular)
जीर्णे (accusative dual)
जीर्णाः (accusative plural)
जीर्णया (instrumental singular)
जीर्णाभ्याम् (dual instrumental)
जीर्णाभिः (instrumental plural)
जीर्णायै (dative singular)
जीर्णाभ्याम् (dative dual)
जीर्णाभ्यः (dative plural)
जीर्णायाः (ablative singular)
जीर्णाभ्याम् (ablative dual)
जीर्णाभ्यः (ablative plural)
जीर्णायाः (genitive singular)
जीर्णयोः (dual genitive)
जीर्णानाम् (genitive plural)
जीर्णायाम् (locative singular)
जीर्णयोः (dual locative)
जीर्णासु (locative plural)
जीर्णम् (nominative singular)
जीर्णे (dual nominative)
जीर्णानि (nominative plural)
जीर्ण (singular vocative)
जीर्णे (dual vocative)
जीर्णानि (plural vocative)
जीर्णम् (accusative singular)
जीर्णे (accusative dual)
जीर्णानि (accusative plural)
जीर्णेन (instrumental singular)
जीर्णाभ्याम् (dual instrumental)
जीर्णैः (instrumental plural)
जीर्णाय (dative singular)
जीर्णाभ्याम् (dative dual)
जीर्णेभ्यः (dative plural)
जीर्णात् (ablative singular)
जीर्णाभ्याम् (ablative dual)
जीर्णेभ्यः (ablative plural)
जीर्णस्य (genitive singular)
जीर्णयोः (dual genitive)
जीर्णानाम् (genitive plural)
जीर्णे (locative singular)
जीर्णयोः (dual locative)
जीर्णेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of जीर्ण

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of जीर्ण

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">जीर्ण</i>

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

जीर्णाभ्याम्

Maharastri Prakrit: 𑀚𑀺𑀡𑁆𑀡 (jiṇṇa)

/d͡ʑiːɾ.ɳɐ́/

/ˈd͡ʑiːɾ.ɳɐ/

From Proto-Indo-Aryan *źr̥Hnás, from Proto-Indo-Iranian *ȷ́r̥Hnás, from Proto-Indo-European *ǵr̥h₂-nó-s, from *ǵerh₂- (“to grow old, mature”). Doublet of जूर्ण (jūrṇá).

वासांसि जीर्णानि यथा विहाय नवानि गृह्णाति नरो ऽपराणि
तथा शरीराणि विहाय जीर्णान्य् अन्यानि संयाति नवानि देही
vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya navāni gṛhṇāti naro ʼparāṇi

c. 800 CE, Śankarācāryaḥ, Commentary to the Bhagavad-Gītā 2.22

As old clothes are cast away and new ones are in its turn grabbed by man
So old bodies are cast (by a soul) going to a new body

tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāny anyāni saṃyāti navāni dehī


जीर्ण

jīrṇá (romanization)
जीर्णः (nominative singular)
जीर्णौ (dual nominative)
जीर्णा1 (dual nominative)
जीर्णाः (nominative plural)
जीर्णासः1 (nominative plural)
जीर्ण (singular vocative)
जीर्णौ (dual vocative)
जीर्णा1 (dual vocative)
जीर्णाः (plural vocative)
जीर्णासः1 (plural vocative)
जीर्णम् (accusative singular)
जीर्णौ (accusative dual)
जीर्णा1 (accusative dual)
जीर्णान् (accusative plural)
जीर्णेन (instrumental singular)
जीर्णाभ्याम् (dual instrumental)
जीर्णैः (instrumental plural)
जीर्णेभिः1 (instrumental plural)
जीर्णाय (dative singular)
जीर्णाभ्याम् (dative dual)
जीर्णेभ्यः (dative plural)
जीर्णात् (ablative singular)
जीर्णाभ्याम् (ablative dual)
जीर्णेभ्यः (ablative plural)
जीर्णस्य (genitive singular)
जीर्णयोः (dual genitive)
जीर्णानाम् (genitive plural)
जीर्णे (locative singular)
जीर्णयोः (dual locative)
जीर्णेषु (locative plural)

⇒ Telugu: జీర్ణించు (jīrṇiñcu)

/d͡ʑiːɾ.ɳɐ́/

/ˈd͡ʑiːɾ.ɳɐ/


तक्षन्

tákṣan (romanization)
तक्षा (nominative singular)
तक्षाणौ (dual nominative)
तक्षाणा1 (dual nominative)
तक्षाणः (nominative plural)
तक्षन् (singular vocative)
तक्षाणौ (dual vocative)
तक्षाणा1 (dual vocative)
तक्षाणः (plural vocative)
तक्षाणम् (accusative singular)
तक्षाणौ (accusative dual)
तक्षाणा1 (accusative dual)
तक्ष्णः (accusative plural)
तक्ष्णा (instrumental singular)
तक्षभ्याम् (dual instrumental)
तक्षभिः (instrumental plural)
तक्ष्णे (dative singular)
तक्षभ्याम् (dative dual)
तक्षभ्यः (dative plural)
तक्ष्णः (ablative singular)
तक्षभ्याम् (ablative dual)
तक्षभ्यः (ablative plural)
तक्ष्णः (genitive singular)
तक्ष्णोः (dual genitive)
तक्ष्णाम् (genitive plural)
तक्ष्णि (locative singular)
तक्षणि (locative singular)
तक्षन्1 (locative singular)
तक्ष्णोः (dual locative)
तक्षसु (locative plural)

Sauraseni Prakrit:

Hindi: तखान (takhān) (rare)

Urdu: تکھان (takhān)

Punjabi: (intrusive r)

Gurmukhi script: ਤਰਖਾਣ (tarkhāṇ)

Shahmukhi script: تَرکھاݨ (tarkhāṇ)

→ Tamil: தச்சன் (taccaṉ)

/ˈt̪ɐk.ʂɐn̪/

From Proto-Indo-Aryan *táṭṣā, from Proto-Indo-Iranian *táćšā, from Proto-Indo-European *tétḱō (“carpenter, woodcutter”). Cognate with Ancient Greek τέκτων (téktōn, “carpenter”), Avestan 𐬙𐬀𐬱𐬀𐬥 (tašan).

cog

नानानं वा उ नो धियो वि व्रतानि जनानाम्।
तक्षा रिष्टं रुतं भिषग्ब्रह्मा सुन्वन्तमिच्छतीन्द्रायेन्दो परि स्रव॥
nānānaṃ vā u no dhiyo vi vratāni janānām.

WE all have various thoughts and plans, and diverse are the ways of men.
The Brahman seeks the worshipper, wright seeks the cracked, and leech the maimed. Flow, Indu, flow for Indra's sake.

takṣā riṣṭaṃ rutaṃ bhiṣagbrahmā sunvantamicchatīndrāyendo pari srava.


अनुज

anuja (romanization)
अनुजः (nominative singular)
अनुजौ (dual nominative)
अनुजा1 (dual nominative)
अनुजाः (nominative plural)
अनुजासः1 (nominative plural)
अनुज (singular vocative)
अनुजौ (dual vocative)
अनुजा1 (dual vocative)
अनुजाः (plural vocative)
अनुजासः1 (plural vocative)
अनुजम् (accusative singular)
अनुजौ (accusative dual)
अनुजा1 (accusative dual)
अनुजान् (accusative plural)
अनुजेन (instrumental singular)
अनुजाभ्याम् (dual instrumental)
अनुजैः (instrumental plural)
अनुजेभिः1 (instrumental plural)
अनुजाय (dative singular)
अनुजाभ्याम् (dative dual)
अनुजेभ्यः (dative plural)
अनुजात् (ablative singular)
अनुजाभ्याम् (ablative dual)
अनुजेभ्यः (ablative plural)
अनुजस्य (genitive singular)
अनुजयोः (dual genitive)
अनुजानाम् (genitive plural)
अनुजे (locative singular)
अनुजयोः (dual locative)
अनुजेषु (locative plural)


बन्धु

bándhu (romanization)
बन्धुः (nominative singular)
बन्धू (dual nominative)
बन्धवः (nominative plural)
बन्धो (singular vocative)
बन्धू (dual vocative)
बन्धवः (plural vocative)
बन्धुम् (accusative singular)
बन्धू (accusative dual)
बन्धून् (accusative plural)
बन्धुना (instrumental singular)
बन्ध्वा1 (instrumental singular)
बन्धुभ्याम् (dual instrumental)
बन्धुभिः (instrumental plural)
बन्धवे (dative singular)
बन्धुभ्याम् (dative dual)
बन्धुभ्यः (dative plural)
बन्धोः (ablative singular)
बन्धुभ्याम् (ablative dual)
बन्धुभ्यः (ablative plural)
बन्धोः (genitive singular)
बन्ध्वोः (dual genitive)
बन्धूनाम् (genitive plural)
बन्धौ (locative singular)
बन्ध्वोः (dual locative)
बन्धुषु (locative plural)

Maharastri Prakrit: 𑀩𑀁𑀥𑀼 (baṃdhu)

Pali: bandhu

→ Bengali: বন্ধু (bondhu)

→ Hindi: बंधु (bandhu)

→ Lao: ພັນທຸ (phan thu)

→ Marathi: बंधू (bandhū)

desctree

→ Old Javanese: bandhu, wandhu
→ Javanese: ꦧꦤ꧀ꦝꦸ (bandhu)

→ Tamil: பந்து (pantu)

→ Telugu: బంధువు (bandhuvu)

→ Thai: พันธุ์ (pan)

From the root बन्ध् (bandh), from Proto-Indo-European *bʰendʰ- (“to bind, tie”). Cognate to Ancient Greek πενθερός (pentherós).

der

(law) a cognate kinsman in a remote degree, one subsequent in right of inheritance to the सगोत्र


श्याल

स्याल स्याल#Sanskrit

Alternative spelling of स्याल (syāla, “brother-in-law, wife’s brother”)


पितृव्या

pitṛvya (romanization)
पितृव्या (nominative singular)
पितृव्ये (dual nominative)
पितृव्याः (nominative plural)
पितृव्ये (singular vocative)
पितृव्ये (dual vocative)
पितृव्याः (plural vocative)
पितृव्याम् (accusative singular)
पितृव्ये (accusative dual)
पितृव्याः (accusative plural)
पितृव्यया (instrumental singular)
पितृव्याभ्याम् (dual instrumental)
पितृव्याभिः (instrumental plural)
पितृव्यायै (dative singular)
पितृव्याभ्याम् (dative dual)
पितृव्याभ्यः (dative plural)
पितृव्यायाः (ablative singular)
पितृव्याभ्याम् (ablative dual)
पितृव्याभ्यः (ablative plural)
पितृव्यायाः (genitive singular)
पितृव्ययोः (dual genitive)
पितृव्यानाम् (genitive plural)
पितृव्यायाम् (locative singular)
पितृव्ययोः (dual locative)
पितृव्यासु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of पितृव्या

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्यः

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्यः

पितृव्यानाम्

पितृव्यायाम्

sa-decl-noun/cell

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्यः

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्यः

पितृव्यानाम्

पितृव्यायाम्

Feminine form of पितृव्य (pitṛvya, “paternal uncle”), from पितृ (pitṛ, “father”).

paternal aunt, the wife of one’s father’s brother


सगर्भ्य

ságarbhya (romanization)
सगर्भ्यः (nominative singular)
सगर्भ्यौ (dual nominative)
सगर्भ्या1 (dual nominative)
सगर्भ्याः (nominative plural)
सगर्भ्यासः1 (nominative plural)
सगर्भ्य (singular vocative)
सगर्भ्यौ (dual vocative)
सगर्भ्या1 (dual vocative)
सगर्भ्याः (plural vocative)
सगर्भ्यासः1 (plural vocative)
सगर्भ्यम् (accusative singular)
सगर्भ्यौ (accusative dual)
सगर्भ्या1 (accusative dual)
सगर्भ्यान् (accusative plural)
सगर्भ्येण (instrumental singular)
सगर्भ्याभ्याम् (dual instrumental)
सगर्भ्यैः (instrumental plural)
सगर्भ्येभिः1 (instrumental plural)
सगर्भ्याय (dative singular)
सगर्भ्याभ्याम् (dative dual)
सगर्भ्येभ्यः (dative plural)
सगर्भ्यात् (ablative singular)
सगर्भ्याभ्याम् (ablative dual)
सगर्भ्येभ्यः (ablative plural)
सगर्भ्यस्य (genitive singular)
सगर्भ्ययोः (dual genitive)
सगर्भ्याणाम् (genitive plural)
सगर्भ्ये (locative singular)
सगर्भ्ययोः (dual locative)
सगर्भ्येषु (locative plural)

/sɐ́.ɡɐɾ.bʱjɐ/

/s̪ɐˈɡɐɾ.bʱjɐ/

From Proto-Indo-European *sm̥-gʷelbʰ- (“same womb”), from *gʷelbʰ- (“womb”), equivalent to स (sa, copulative prefix) + गर्भ (garbha, “child, offspring; womb”). Cognate with Ancient Greek ἀδελφός (adelphós, “brother”).

cog

full-blooded brother, sharing both father and mother


यामेय

yāmeya (romanization)
यामेयः (nominative singular)
यामेयौ (dual nominative)
यामेयाः (nominative plural)
यामेय (singular vocative)
यामेयौ (dual vocative)
यामेयाः (plural vocative)
यामेयम् (accusative singular)
यामेयौ (accusative dual)
यामेयान् (accusative plural)
यामेयेन (instrumental singular)
यामेयाभ्याम् (dual instrumental)
यामेयैः (instrumental plural)
यामेयाय (dative singular)
यामेयाभ्याम् (dative dual)
यामेयेभ्यः (dative plural)
यामेयात् (ablative singular)
यामेयाभ्याम् (ablative dual)
यामेयेभ्यः (ablative plural)
यामेयस्य (genitive singular)
यामेययोः (dual genitive)
यामेयानाम् (genitive plural)
यामेये (locative singular)
यामेययोः (dual locative)
यामेयेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of यामेय

यामेयाभ्याम्

यामेयाभ्याम्

यामेयाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

यामेयाभ्याम्

यामेयाभ्याम्

यामेयाभ्याम्


पितृव्य

pitṛvyá (romanization)
पितृव्यः (nominative singular)
पितृव्यौ (dual nominative)
पितृव्याः (nominative plural)
पितृव्य (singular vocative)
पितृव्यौ (dual vocative)
पितृव्याः (plural vocative)
पितृव्यम् (accusative singular)
पितृव्यौ (accusative dual)
पितृव्यान् (accusative plural)
पितृव्येन (instrumental singular)
पितृव्याभ्याम् (dual instrumental)
पितृव्यैः (instrumental plural)
पितृव्याय (dative singular)
पितृव्याभ्याम् (dative dual)
पितृव्येभ्यः (dative plural)
पितृव्यात् (ablative singular)
पितृव्याभ्याम् (ablative dual)
पितृव्येभ्यः (ablative plural)
पितृव्यस्य (genitive singular)
पितृव्ययोः (dual genitive)
पितृव्यानाम् (genitive plural)
पितृव्ये (locative singular)
पितृव्ययोः (dual locative)
पितृव्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of पितृव्य

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्याम्

पितृव्येभ्यः

पितृव्याभ्याम्

पितृव्येभ्यः

पितृव्यानाम्

sa-decl-noun/cell

पितृव्याभ्याम्

पितृव्याभ्याम्

पितृव्येभ्यः

पितृव्याभ्याम्

पितृव्येभ्यः

पितृव्यानाम्

From पितृ (pitṛ, “father”). Compare Ancient Greek πάτρως (pátrōs, “paternal uncle”), Avestan 𐬙𐬏𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 (tūⁱriia, “paternal uncle”) (> *(p)tərvya), Classical Persian افدر (afdar, “paternal uncle”), and Latin patruus (“paternal uncle”), Proto-Germanic *fadurwijô (“paternal uncle”).

cog

paternal uncle, the brother of one’s father


आबुत्त

ābutta (romanization)
आबुत्तः (nominative singular)
आबुत्तौ (dual nominative)
आबुत्ताः (nominative plural)
आबुत्त (singular vocative)
आबुत्तौ (dual vocative)
आबुत्ताः (plural vocative)
आबुत्तम् (accusative singular)
आबुत्तौ (accusative dual)
आबुत्तान् (accusative plural)
आबुत्तेन (instrumental singular)
आबुत्ताभ्याम् (dual instrumental)
आबुत्तैः (instrumental plural)
आबुत्ताय (dative singular)
आबुत्ताभ्याम् (dative dual)
आबुत्तेभ्यः (dative plural)
आबुत्तात् (ablative singular)
आबुत्ताभ्याम् (ablative dual)
आबुत्तेभ्यः (ablative plural)
आबुत्तस्य (genitive singular)
आबुत्तयोः (dual genitive)
आबुत्तानाम् (genitive plural)
आबुत्ते (locative singular)
आबुत्तयोः (dual locative)
आबुत्तेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of आबुत्त

आबुत्ताभ्याम्

आबुत्ताभ्याम्

आबुत्ताभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आबुत्ताभ्याम्

आबुत्ताभ्याम्

आबुत्ताभ्याम्

[ɑːˈbut̪̚.t̪ɐ]


स्याली

syālī (romanization)
स्याली (nominative singular)
स्याल्यौ (dual nominative)
स्याल्यः (nominative plural)
स्यालि (singular vocative)
स्याल्यौ (dual vocative)
स्याल्यः (plural vocative)
स्यालीम् (accusative singular)
स्याल्यौ (accusative dual)
स्यालीः (accusative plural)
स्याल्या (instrumental singular)
स्यालीभ्याम् (dual instrumental)
स्यालीभिः (instrumental plural)
स्याल्यै (dative singular)
स्यालीभ्याम् (dative dual)
स्यालीभ्यः (dative plural)
स्याल्याः (ablative singular)
स्यालीभ्याम् (ablative dual)
स्यालीभ्यः (ablative plural)
स्याल्याः (genitive singular)
स्याल्योः (dual genitive)
स्यालीनाम् (genitive plural)
स्याल्याम् (locative singular)
स्याल्योः (dual locative)
स्यालीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of स्याली

स्यालीभ्याम्

स्यालीभ्याम्

स्यालीभ्याम्

sa-decl-noun/cell

स्यालीभ्याम्

स्यालीभ्याम्

स्यालीभ्याम्

Hindi: साली (sālī)

Kashmiri: سال (sāl)

Marathi: साली (sālī)

Nepali: साली (sālī)

Romani: sali

Urdu: سالی (sālī)

Feminine form of स्याल (syāla, “brother-in-law, wife’s brother”).

सखिभार्यां समारुह्य गत्वा श्यालीं तथैव च
अहोरात्रोषितो भूत्वा तप्तकृच्छरं समाचरेत् ॥
sakhibhāryāṃ samāruhya gatvā śyālīṃ tathaiva ca

ahorātroṣito bhūtvā taptakṛccharaṃ samācaret.


मातुला

mātulā (romanization)
मातुला (nominative singular)
मातुले (dual nominative)
मातुलाः (nominative plural)
मातुले (singular vocative)
मातुले (dual vocative)
मातुलाः (plural vocative)
मातुलाम् (accusative singular)
मातुले (accusative dual)
मातुलाः (accusative plural)
मातुलया (instrumental singular)
मातुलाभ्याम् (dual instrumental)
मातुलाभिः (instrumental plural)
मातुलायै (dative singular)
मातुलाभ्याम् (dative dual)
मातुलाभ्यः (dative plural)
मातुलायाः (ablative singular)
मातुलाभ्याम् (ablative dual)
मातुलाभ्यः (ablative plural)
मातुलायाः (genitive singular)
मातुलयोः (dual genitive)
मातुलानाम् (genitive plural)
मातुलायाम् (locative singular)
मातुलयोः (dual locative)
मातुलासु (locative plural)
मातुली (nominative singular)
मातुल्यौ (dual nominative)
मातुल्यः (nominative plural)
मातुलि (singular vocative)
मातुल्यौ (dual vocative)
मातुल्यः (plural vocative)
मातुलीम् (accusative singular)
मातुल्यौ (accusative dual)
मातुलीः (accusative plural)
मातुल्या (instrumental singular)
मातुलीभ्याम् (dual instrumental)
मातुलीभिः (instrumental plural)
मातुल्यै (dative singular)
मातुलीभ्याम् (dative dual)
मातुलीभ्यः (dative plural)
मातुल्याः (ablative singular)
मातुलीभ्याम् (ablative dual)
मातुलीभ्यः (ablative plural)
मातुल्याः (genitive singular)
मातुल्योः (dual genitive)
मातुलीनाम् (genitive plural)
मातुल्याम् (locative singular)
मातुल्योः (dual locative)
मातुलीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ā-stem declension of मातुला

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of मातुला

मातुलीभ्याम्

मातुलीभ्याम्

मातुलीभ्याम्

sa-decl-noun/cell

मातुलीभ्याम्

मातुलीभ्याम्

मातुलीभ्याम्

Feminine form of मातुल (mātula, “maternal uncle”), from मातृ (mātṛ, “mother”). Compare with मातुलानी.


स्याल

syāla (romanization)
स्यालः (nominative singular)
स्यालौ (dual nominative)
स्याला1 (dual nominative)
स्यालाः (nominative plural)
स्यालासः1 (nominative plural)
स्याल (singular vocative)
स्यालौ (dual vocative)
स्याला1 (dual vocative)
स्यालाः (plural vocative)
स्यालासः1 (plural vocative)
स्यालम् (accusative singular)
स्यालौ (accusative dual)
स्याला1 (accusative dual)
स्यालान् (accusative plural)
स्यालेन (instrumental singular)
स्यालाभ्याम् (dual instrumental)
स्यालैः (instrumental plural)
स्यालेभिः1 (instrumental plural)
स्यालाय (dative singular)
स्यालाभ्याम् (dative dual)
स्यालेभ्यः (dative plural)
स्यालात् (ablative singular)
स्यालाभ्याम् (ablative dual)
स्यालेभ्यः (ablative plural)
स्यालस्य (genitive singular)
स्यालयोः (dual genitive)
स्यालानाम् (genitive plural)
स्याले (locative singular)
स्यालयोः (dual locative)
स्यालेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: sāl

Arabic script: سال

Devanagari script: साल्

Pali: sālaka

desctree

Prakrit: 𑀲𑀸𑀮 (sāla)
Central:
Awadhi: सार (sār)
Hindustani: sālā
Hindi: साला
Urdu: سالا
Romani: salo
Eastern:
Assamese: শাল (xal)
Bengali: শালা (śala), শালি (śali), হালি (hali)
Bihari:
Bhojpuri: सार (sār)
Maithili: सार (sār)
Odia: ସାଳା (sāḷā), ସାଳି (sāḷi)
Northern:
Central Pahari:
Kumaoni: शौ (śau), शई (śaī)
Eastern Pahari:
Nepali: सालो (sālo), सालि (sāli), साला (sālā)
Western Pahari:
Bhadrawahi: साइ (sāi), सालाभै (sālābhai)
Northwestern:
Punjabi: sālā
Gurmukhi script: ਸਾਲਾ
Shahmukhi script: سالا
Sindhi: sālo, sālī
Arabic script: سالو, سالِی
Devanagari script: सालो, साली
Southern:
Marathi: साळा (sāḷā), साळी (sāḷī)
Western:
Gujarati: સાળો (sāḷo), સાળી (sāḷī)

/ˈs̪jɑː.l̪ɐ/

Origin debated. Apparently from Proto-Indo-European *syo(w)ros and cognate with Old Armenian հոր (hor, “son-in-law, daughter’s husband”), Old East Slavic шурь (šurĭ), Old Church Slavonic шуринъ (šurinŭ, “brother-in-law, wife’s brother”), Russian шурин (šurin)).


मातुलानी

mātulānī (romanization)
मातुलानी (nominative singular)
मातुलान्यौ (dual nominative)
मातुलान्यः (nominative plural)
मातुलानि (singular vocative)
मातुलान्यौ (dual vocative)
मातुलान्यः (plural vocative)
मातुलानीम् (accusative singular)
मातुलान्यौ (accusative dual)
मातुलानीः (accusative plural)
मातुलान्या (instrumental singular)
मातुलानीभ्याम् (dual instrumental)
मातुलानीभिः (instrumental plural)
मातुलान्यै (dative singular)
मातुलानीभ्याम् (dative dual)
मातुलानीभ्यः (dative plural)
मातुलान्याः (ablative singular)
मातुलानीभ्याम् (ablative dual)
मातुलानीभ्यः (ablative plural)
मातुलान्याः (genitive singular)
मातुलान्योः (dual genitive)
मातुलानीनाम् (genitive plural)
मातुलान्याम् (locative singular)
मातुलान्योः (dual locative)
मातुलानीषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine ī-stem declension of मातुलानी

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्यः

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्यः

मातुलानीनाम्

मातुलान्याम्

sa-decl-noun/cell

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्यः

मातुलानीभ्याम्

मातुलानीभ्यः

मातुलानीनाम्

मातुलान्याम्

Feminine form of मातुल (mātula, “maternal uncle”), from मातृ (mātṛ, “mother”).


ज्ञाति

sa-noun

ज्ञाति • (jñātí) stem, m

jñātí (romanization)
ज्ञातिः (nominative singular)
ज्ञाती (dual nominative)
ज्ञातयः (nominative plural)
ज्ञाते (singular vocative)
ज्ञाती (dual vocative)
ज्ञातयः (plural vocative)
ज्ञातिम् (accusative singular)
ज्ञाती (accusative dual)
ज्ञातीन् (accusative plural)
ज्ञातिना (instrumental singular)
ज्ञात्या1 (instrumental singular)
ज्ञातिभ्याम् (dual instrumental)
ज्ञातिभिः (instrumental plural)
ज्ञातये (dative singular)
ज्ञातिभ्याम् (dative dual)
ज्ञातिभ्यः (dative plural)
ज्ञातेः (ablative singular)
ज्ञात्यः1 (ablative singular)
ज्ञातिभ्याम् (ablative dual)
ज्ञातिभ्यः (ablative plural)
ज्ञातेः (genitive singular)
ज्ञात्यः1 (genitive singular)
ज्ञात्योः (dual genitive)
ज्ञातीनाम् (genitive plural)
ज्ञातौ (locative singular)
ज्ञाता1 (locative singular)
ज्ञात्योः (dual locative)
ज्ञातिषु (locative plural)

desc

Ashokan Prakrit: 𑀜𑀸𑀢𑀺 (ñāti, Girnar), 𑀦𑀸𑀢𑀺 (nāti, Kalsi)

Niya Prakrit: 𐨙𐨟𐨁 (ñati)

Prakrit: 𑀡𑀸𑀇 (ṇāi)

Pali: ñāti

⇒ *ज्ञातिक (jñātika)

⇒ *ज्ञातिक (jñātika)

Ashokan Prakrit: 𑀜𑀸𑀢𑀺𑀓 (ñātika, Girnar), 𐨙𐨟𐨁𐨐 (ñatika, Shahbazgarhi)

/ˈd͡ʑɲɑː.t̪i/

Either:
# From the root जन् (jan, “to beget, generate”).
# From the root ज्ञा (jñā, “to know; be familiar with”).

sa-root

सस्तु माता सस्तु पिता सस्तु श्वा सस्तु विश्पतिः ।
ससन्तु सर्वे ज्ञातयः सस्त्वयमभितो जनः ॥
sastu mātā sastu pitā sastu śvā sastu viśpatiḥ.

May the mother sleep, may the father sleep, may the dog and the village chief sleep.
May all the kinsmen and all the people who are round about sleep.

sasantu sarve jñātayaḥ sastvayamabhito janaḥ.

एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ॥

c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 14.1.26.2

Her kinsmen prosper; the husband is bound in bonds.

edhante asyā jñātayaḥ patirbandheṣu badhyate.


बान्धव

bāndhava (romanization)
बान्धवः (nominative singular)
बान्धवौ (dual nominative)
बान्धवा1 (dual nominative)
बान्धवाः (nominative plural)
बान्धवासः1 (nominative plural)
बान्धव (singular vocative)
बान्धवौ (dual vocative)
बान्धवा1 (dual vocative)
बान्धवाः (plural vocative)
बान्धवासः1 (plural vocative)
बान्धवम् (accusative singular)
बान्धवौ (accusative dual)
बान्धवा1 (accusative dual)
बान्धवान् (accusative plural)
बान्धवेन (instrumental singular)
बान्धवाभ्याम् (dual instrumental)
बान्धवैः (instrumental plural)
बान्धवेभिः1 (instrumental plural)
बान्धवाय (dative singular)
बान्धवाभ्याम् (dative dual)
बान्धवेभ्यः (dative plural)
बान्धवात् (ablative singular)
बान्धवाभ्याम् (ablative dual)
बान्धवेभ्यः (ablative plural)
बान्धवस्य (genitive singular)
बान्धवयोः (dual genitive)
बान्धवानाम् (genitive plural)
बान्धवे (locative singular)
बान्धवयोः (dual locative)
बान्धवेषु (locative plural)
बान्धवम् (nominative singular)
बान्धवे (dual nominative)
बान्धवानि (nominative plural)
बान्धवा1 (nominative plural)
बान्धव (singular vocative)
बान्धवे (dual vocative)
बान्धवानि (plural vocative)
बान्धवा1 (plural vocative)
बान्धवम् (accusative singular)
बान्धवे (accusative dual)
बान्धवानि (accusative plural)
बान्धवा1 (accusative plural)
बान्धवेन (instrumental singular)
बान्धवाभ्याम् (dual instrumental)
बान्धवैः (instrumental plural)
बान्धवेभिः1 (instrumental plural)
बान्धवाय (dative singular)
बान्धवाभ्याम् (dative dual)
बान्धवेभ्यः (dative plural)
बान्धवात् (ablative singular)
बान्धवाभ्याम् (ablative dual)
बान्धवेभ्यः (ablative plural)
बान्धवस्य (genitive singular)
बान्धवयोः (dual genitive)
बान्धवानाम् (genitive plural)
बान्धवे (locative singular)
बान्धवयोः (dual locative)
बान्धवेषु (locative plural)
बान्धवा (nominative singular)
बान्धवे (dual nominative)
बान्धवाः (nominative plural)
बान्धवे (singular vocative)
बान्धवे (dual vocative)
बान्धवाः (plural vocative)
बान्धवाम् (accusative singular)
बान्धवे (accusative dual)
बान्धवाः (accusative plural)
बान्धवया (instrumental singular)
बान्धवा1 (instrumental singular)
बान्धवाभ्याम् (dual instrumental)
बान्धवाभिः (instrumental plural)
बान्धवायै (dative singular)
बान्धवाभ्याम् (dative dual)
बान्धवाभ्यः (dative plural)
बान्धवायाः (ablative singular)
बान्धवायै2 (ablative singular)
बान्धवाभ्याम् (ablative dual)
बान्धवाभ्यः (ablative plural)
बान्धवायाः (genitive singular)
बान्धवायै2 (genitive singular)
बान्धवयोः (dual genitive)
बान्धवानाम् (genitive plural)
बान्धवायाम् (locative singular)
बान्धवयोः (dual locative)
बान्धवासु (locative plural)
बान्धवी (nominative singular)
बान्धव्यौ (dual nominative)
बान्धवी1 (dual nominative)
बान्धव्यः (nominative plural)
बान्धवीः1 (nominative plural)
बान्धवि (singular vocative)
बान्धव्यौ (dual vocative)
बान्धवी1 (dual vocative)
बान्धव्यः (plural vocative)
बान्धवीः1 (plural vocative)
बान्धवीम् (accusative singular)
बान्धव्यौ (accusative dual)
बान्धवी1 (accusative dual)
बान्धवीः (accusative plural)
बान्धव्या (instrumental singular)
बान्धवीभ्याम् (dual instrumental)
बान्धवीभिः (instrumental plural)
बान्धव्यै (dative singular)
बान्धवीभ्याम् (dative dual)
बान्धवीभ्यः (dative plural)
बान्धव्याः (ablative singular)
बान्धव्यै2 (ablative singular)
बान्धवीभ्याम् (ablative dual)
बान्धवीभ्यः (ablative plural)
बान्धव्याः (genitive singular)
बान्धव्यै2 (genitive singular)
बान्धव्योः (dual genitive)
बान्धवीनाम् (genitive plural)
बान्धव्याम् (locative singular)
बान्धव्योः (dual locative)
बान्धवीषु (locative plural)

Pali: bandhava

desctree

→ Old Javanese: bāndhawa
> Javanese: ꦮꦤ꧀ꦢꦮ (wandawa) (inherited)

/ˈbɑːn̪.d̪ʱɐ.ʋɐ/

Vṛddhi derivative of बन्धु (bándhu, “relation”).


मातुल

mātula (romanization)
मातुलः (nominative singular)
मातुलौ (dual nominative)
मातुलाः (nominative plural)
मातुल (singular vocative)
मातुलौ (dual vocative)
मातुलाः (plural vocative)
मातुलम् (accusative singular)
मातुलौ (accusative dual)
मातुलान् (accusative plural)
मातुलेन (instrumental singular)
मातुलाभ्याम् (dual instrumental)
मातुलैः (instrumental plural)
मातुलाय (dative singular)
मातुलाभ्याम् (dative dual)
मातुलेभ्यः (dative plural)
मातुलात् (ablative singular)
मातुलाभ्याम् (ablative dual)
मातुलेभ्यः (ablative plural)
मातुलस्य (genitive singular)
मातुलयोः (dual genitive)
मातुलानाम् (genitive plural)
मातुले (locative singular)
मातुलयोः (dual locative)
मातुलेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of मातुल

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

मातुलाभ्याम्

desc

جَوْز مَاثِل

→ Arabic: جَوْز مَاثِل (jawz māṯil, “metel nut, fruit of Datura metel”)

Translingual: Datura metel

→ English: metel, metel nut

→ Spanish: métel

→ Tamil: மாதுலர் (mātular)


देवन्

deván (romanization)
देवा (nominative singular)
देवानौ (dual nominative)
देवाना1 (dual nominative)
देवानः (nominative plural)
देवन् (singular vocative)
देवानौ (dual vocative)
देवाना1 (dual vocative)
देवानः (plural vocative)
देवानम् (accusative singular)
देवानौ (accusative dual)
देवाना1 (accusative dual)
देव्नः (accusative plural)
देव्ना (instrumental singular)
देवभ्याम् (dual instrumental)
देवभिः (instrumental plural)
देव्ने (dative singular)
देवभ्याम् (dative dual)
देवभ्यः (dative plural)
देव्नः (ablative singular)
देवभ्याम् (ablative dual)
देवभ्यः (ablative plural)
देव्नः (genitive singular)
देव्नोः (dual genitive)
देव्नाम् (genitive plural)
देव्नि (locative singular)
देवनि (locative singular)
देवन्1 (locative singular)
देव्नोः (dual locative)
देवसु (locative plural)

/ˈd̪eː.ʋɐn̪/

From Proto-Indo-Aryan *daHiwā́, from Proto-Indo-Iranian *daHiwā́, from Proto-Indo-European *dayh₂wḗr (“brother-in-law, husband's brother”). Cognate with Latin levir (“brother-in-law, husband’s brother”), Ancient Greek δᾱήρ (dāḗr, “brother-in-law, husband’s brother”), Old English tācor (“brother-in-law, husband’s brother”), Russian де́верь (déverʹ, “brother-in-law, husband’s brother”), Lithuanian dieveris (“brother-in-law, husband’s brother”).

cog

woman's brother-in-law, husband's brother


सपत्नी

sapátnī (romanization)
सपत्नी (nominative singular)
सपत्न्यौ (dual nominative)
सपत्नी1 (dual nominative)
सपत्न्यः (nominative plural)
सपत्नीः1 (nominative plural)
सपत्नि (singular vocative)
सपत्न्यौ (dual vocative)
सपत्नी1 (dual vocative)
सपत्न्यः (plural vocative)
सपत्नीः1 (plural vocative)
सपत्नीम् (accusative singular)
सपत्न्यौ (accusative dual)
सपत्नी1 (accusative dual)
सपत्नीः (accusative plural)
सपत्न्या (instrumental singular)
सपत्नीभ्याम् (dual instrumental)
सपत्नीभिः (instrumental plural)
सपत्न्यै (dative singular)
सपत्नीभ्याम् (dative dual)
सपत्नीभ्यः (dative plural)
सपत्न्याः (ablative singular)
सपत्न्यै2 (ablative singular)
सपत्नीभ्याम् (ablative dual)
सपत्नीभ्यः (ablative plural)
सपत्न्याः (genitive singular)
सपत्न्यै2 (genitive singular)
सपत्न्योः (dual genitive)
सपत्नीनाम् (genitive plural)
सपत्न्याम् (locative singular)
सपत्न्योः (dual locative)
सपत्नीषु (locative plural)

Pali: sapattī

desctree

Prakrit: 𑀲𑀯𑀢𑁆𑀢𑀻 (savattī)
Hindustani: saut
Hindi: सौत
Urdu: سوت
Old Marathi: savatī
Devanagari script: सवती
Modi script: 𑘭𑘪𑘝𑘲
Marathi: सवत (savat)

⇒ Prakrit: 𑀲𑀯𑀢𑁆𑀢𑀺𑀡𑀻 (savattiṇī)

Hindi: सौतन (sautan)

→ Hindi: सपत्नी (sapatnī) (learned)

From Proto-Indo-Iranian *sapátniH, from Proto-Indo-European *sm̥-pót-nih₂, from *sm̥- (“together, co-”) + *pótnih₂ (“wife”). Cognate with Avestan 𐬵𐬀𐬞𐬀𐬚𐬥𐬍 (hapaθnī, “co-wife”), Pashto بن (bën). By surface analysis, स- (sa-, copulative prefix) + पत्नी (pátnī, “wife”).

surf

इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम्।
यया सपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम्॥
imāṃ khanāmyoṣadhiṃ vīrudhaṃ balavattamām.

From out the earth I dig this plant, a herb of most effectual power,
Wherewith one quells the co-wife and gains the husband for herself.

yayā sapatnīṃ bādhate yayā saṃvindate patim.

दर्पान्निराकृता पूर्वं त्वया सौभाग्यवत्तया । राममाता सपत्नी ते कथं वैरं न शातयेत् ॥

Out of your fortune [being the favourite wife of the husband] you slighted her earlier with [your] pride. How will she, Rama's mother, your co-wife [[[Kausalya]]] remain without retaliating?

darpānnirākṛtā pūrvaṃ tvayā saubhāgyavattayā. rāmamātā sapatnī te kathaṃ vairaṃ na śātayet.

विद्धः सपत्न्य्उदितपत्त्रिभिरन्ति राज्ञो बालोऽपि सन्नुपगतस्तपसे वनानि । तस्मा अदाद् ध्रुवगतिं गृणते प्रसन्नो दिव्याः स्तुवन्ति मुनयो यदुपर्यधस्तात् ॥

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 2.7.8

Insulted by the sharp words [lit. arrows] spoken by the co-wife before the king, the boy [[[Dhruva]]] took to do tapas in forests. A pleased [[[Vishnu]]] gave to the extolling Dhruva, a firm position [as Polaris star], which is lauded even by divine munis.

viddhaḥ sapatnyuditapattribhiranti rājño bāloʼpi sannupagatastapase vanāni. tasmā adād dhruvagatiṃ gṛṇate prasanno divyāḥ stuvanti munayo yaduparyadhastāt.

a co-wife, rival wife; another wife of one’s polygamous husband


भानु

bhānú (romanization)
भानुः (nominative singular)
भानू (dual nominative)
भानवः (nominative plural)
भानो (singular vocative)
भानू (dual vocative)
भानवः (plural vocative)
भानुम् (accusative singular)
भानू (accusative dual)
भानून् (accusative plural)
भानुना (instrumental singular)
भान्वा1 (instrumental singular)
भानुभ्याम् (dual instrumental)
भानुभिः (instrumental plural)
भानवे (dative singular)
भान्वे1 (dative singular)
भानुभ्याम् (dative dual)
भानुभ्यः (dative plural)
भानोः (ablative singular)
भान्वः1 (ablative singular)
भानुभ्याम् (ablative dual)
भानुभ्यः (ablative plural)
भानोः (genitive singular)
भान्वः1 (genitive singular)
भान्वोः (dual genitive)
भानूनाम् (genitive plural)
भानौ (locative singular)
भान्वोः (dual locative)
भानुषु (locative plural)
भानुः (nominative singular)
भानू (dual nominative)
भानवः (nominative plural)
भानो (singular vocative)
भानू (dual vocative)
भानवः (plural vocative)
भानुम् (accusative singular)
भानू (accusative dual)
भानूः (accusative plural)
भान्वा (instrumental singular)
भानुभ्याम् (dual instrumental)
भानुभिः (instrumental plural)
भानवे (dative singular)
भान्वै1 (dative singular)
भानुभ्याम् (dative dual)
भानुभ्यः (dative plural)
भानोः (ablative singular)
भान्वाः1 (ablative singular)
भान्वै2 (ablative singular)
भानुभ्याम् (ablative dual)
भानुभ्यः (ablative plural)
भानोः (genitive singular)
भान्वाः1 (genitive singular)
भान्वै2 (genitive singular)
भान्वोः (dual genitive)
भानूनाम् (genitive plural)
भानौ (locative singular)
भान्वाम्1 (locative singular)
भान्वोः (dual locative)
भानुषु (locative plural)

Tamil: பானு (pāṉu)

Bengali: ভানু (bhanu)

From Proto-Indo-Aryan *bʰaHnúṣ, from Proto-Indo-Iranian *bʰaHnúš, from Proto-Indo-European *bʰeh₂-nú-s, from *bʰeh₂- (“to shine, glow light”), whence भाति (bhā́ti, “to shine”). Cognate with Ancient Greek φῶς (phôs), Latin iubar.


हूण

hūṇa (romanization)
हूणः (nominative singular)
हूणौ (dual nominative)
हूणा1 (dual nominative)
हूणाः (nominative plural)
हूणासः1 (nominative plural)
हूण (singular vocative)
हूणौ (dual vocative)
हूणा1 (dual vocative)
हूणाः (plural vocative)
हूणासः1 (plural vocative)
हूणम् (accusative singular)
हूणौ (accusative dual)
हूणा1 (accusative dual)
हूणान् (accusative plural)
हूणेन (instrumental singular)
हूणाभ्याम् (dual instrumental)
हूणैः (instrumental plural)
हूणेभिः1 (instrumental plural)
हूणाय (dative singular)
हूणाभ्याम् (dative dual)
हूणेभ्यः (dative plural)
हूणात् (ablative singular)
हूणाभ्याम् (ablative dual)
हूणेभ्यः (ablative plural)
हूणस्य (genitive singular)
हूणयोः (dual genitive)
हूणानाम् (genitive plural)
हूणे (locative singular)
हूणयोः (dual locative)
हूणेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀳𑀽𑀡 (hūṇa)

→ Bengali: হূণ (hun)

Of Central Asian origin. Pulleyblank (2000) proposes that हूण (hūṇa) shares the same underlying source as English Huns, Late Latin Hunni, Koine Greek Οὗννοι (Hoûnnoi), Sogdian [script needed] (xwn), and Old Chinese 匈奴 (*qʰoŋ naː) (318 CE), the last of which, according to Schuessler (2014), possibly transcribed foreign *Hǒna ~ *Hǔna. For more see Huna people and Xiongnu.
While the name of the Hunas apparently derived from the same source as Hun, the two groups were not necessarily synonymous and their exact relationship is unclear.

the name of a barbarous people, the Huna people: a Central Asian (likely Turkic-Mongolic) tribe that invaded the Gupta Empire


गोपी

gopī (romanization)
गोपी (nominative singular)
गोप्यौ (dual nominative)
गोप्यः (nominative plural)
गोपि (singular vocative)
गोप्यौ (dual vocative)
गोप्यः (plural vocative)
गोपीम् (accusative singular)
गोप्यौ (accusative dual)
गोपीः (accusative plural)
गोप्या (instrumental singular)
गोपीभ्याम् (dual instrumental)
गोपीभिः (instrumental plural)
गोप्यै (dative singular)
गोपीभ्याम् (dative dual)
गोपीभ्यः (dative plural)
गोप्याः (ablative singular)
गोपीभ्याम् (ablative dual)
गोपीभ्यः (ablative plural)
गोप्याः (genitive singular)
गोप्योः (dual genitive)
गोपीनाम् (genitive plural)
गोप्याम् (locative singular)
गोप्योः (dual locative)
गोपीषु (locative plural)

Pali: gopī

Prakrit: गोवी (govī)

→ Hindustani: gopī

Hindi: गोपी

Urdu: گوپی

गोप (gopa, “milkman; cowboy; gopa”) + -ई (-ī, feminine-forming suffix)

gopikā

गोपिका (gopikā)

गोविआ

गोपिका (gopikā)

milkmaid; cowherdess; milkman or cowherd's wife

नन्दो गोपाश्च गोप्यश्च गोविन्दचरणाम्बुजे । मनः क्षिप्तं पुनर्हर्तुमनीशा मथुरां ययुः ॥
nando gopāśca gopyaśca govindacaraṇāmbuje. manaḥ kṣiptaṃ punarhartumanīśā mathurāṃ yayuḥ.

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 10.84.69

Unable to withdraw their minds from Lord Krishna’s lotus feet, where they had surrendered them, Nanda and the gopas and gopis returned to Mathurā.


नावाज

nāvājá (romanization)
नावाजः (nominative singular)
नावाजौ (dual nominative)
नावाजा1 (dual nominative)
नावाजाः (nominative plural)
नावाजासः1 (nominative plural)
नावाज (singular vocative)
नावाजौ (dual vocative)
नावाजा1 (dual vocative)
नावाजाः (plural vocative)
नावाजासः1 (plural vocative)
नावाजम् (accusative singular)
नावाजौ (accusative dual)
नावाजा1 (accusative dual)
नावाजान् (accusative plural)
नावाजेन (instrumental singular)
नावाजाभ्याम् (dual instrumental)
नावाजैः (instrumental plural)
नावाजेभिः1 (instrumental plural)
नावाजाय (dative singular)
नावाजाभ्याम् (dative dual)
नावाजेभ्यः (dative plural)
नावाजात् (ablative singular)
नावाजाभ्याम् (ablative dual)
नावाजेभ्यः (ablative plural)
नावाजस्य (genitive singular)
नावाजयोः (dual genitive)
नावाजानाम् (genitive plural)
नावाजे (locative singular)
नावाजयोः (dual locative)
नावाजेषु (locative plural)

/nɑː.ʋɑː.d͡ʑɐ́/

/n̪ɑːˈʋɑː.d͡ʑɐ/

From Proto-Indo-Aryan *naHuHaĵás, from Proto-Indo-Iranian *naHuHaȷ́ás. By surface analysis, नौ (naú) + अज (ajá). Cognate with Avestan 𐬥𐬀𐬎𐬎𐬁𐬰𐬀 (nauuāza).


तोक

toká (romanization)
तोकम् (nominative singular)
तोके (dual nominative)
तोकानि (nominative plural)
तोका1 (nominative plural)
तोक (singular vocative)
तोके (dual vocative)
तोकानि (plural vocative)
तोका1 (plural vocative)
तोकम् (accusative singular)
तोके (accusative dual)
तोकानि (accusative plural)
तोका1 (accusative plural)
तोकेन (instrumental singular)
तोकाभ्याम् (dual instrumental)
तोकैः (instrumental plural)
तोकेभिः1 (instrumental plural)
तोकाय (dative singular)
तोकाभ्याम् (dative dual)
तोकेभ्यः (dative plural)
तोकात् (ablative singular)
तोकाभ्याम् (ablative dual)
तोकेभ्यः (ablative plural)
तोकस्य (genitive singular)
तोकयोः (dual genitive)
तोकानाम् (genitive plural)
तोके (locative singular)
तोकयोः (dual locative)
तोकेषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *tawkás, from Proto-Indo-Iranian *tawkás, from Proto-Indo-European *tewk-ós, from *tewk- (“seed, offspring”). Cognate with Old English þēoh, Old Norse þjó (“thigh”); Lithuanian taukai, Polish tuk (“lard”). More distantly related to Irish tóin (“buttocks”) and Old Persian 𐎫𐎢𐎶𐎠 (t-u-m-a /taumā/, “family”).


विषकन्या

viṣakanyā (romanization)
विषकन्या (nominative singular)
विषकन्ये (dual nominative)
विषकन्याः (nominative plural)
विषकन्ये (singular vocative)
विषकन्ये (dual vocative)
विषकन्याः (plural vocative)
विषकन्याम् (accusative singular)
विषकन्ये (accusative dual)
विषकन्याः (accusative plural)
विषकन्यया (instrumental singular)
विषकन्याभ्याम् (dual instrumental)
विषकन्याभिः (instrumental plural)
विषकन्यायै (dative singular)
विषकन्याभ्याम् (dative dual)
विषकन्याभ्यः (dative plural)
विषकन्यायाः (ablative singular)
विषकन्याभ्याम् (ablative dual)
विषकन्याभ्यः (ablative plural)
विषकन्यायाः (genitive singular)
विषकन्ययोः (dual genitive)
विषकन्यानाम् (genitive plural)
विषकन्यायाम् (locative singular)
विषकन्ययोः (dual locative)
विषकन्यासु (locative plural)

/ʋi.ʂɐˈkɐn̪.jɑː/

Compound of विष (viṣá, “poison”) + कन्या (kanyā̀, “maiden, virgin, girl”).

com

(Classical Sanskrit) Visha Kanya (a kind of assassinatress of ancient India, said to seduce and then poison their targets)


तुखार

tukhāra (romanization)
तुखारः (nominative singular)
तुखारौ (dual nominative)
तुखारा1 (dual nominative)
तुखाराः (nominative plural)
तुखारासः1 (nominative plural)
तुखार (singular vocative)
तुखारौ (dual vocative)
तुखारा1 (dual vocative)
तुखाराः (plural vocative)
तुखारासः1 (plural vocative)
तुखारम् (accusative singular)
तुखारौ (accusative dual)
तुखारा1 (accusative dual)
तुखारान् (accusative plural)
तुखारेण (instrumental singular)
तुखाराभ्याम् (dual instrumental)
तुखारैः (instrumental plural)
तुखारेभिः1 (instrumental plural)
तुखाराय (dative singular)
तुखाराभ्याम् (dative dual)
तुखारेभ्यः (dative plural)
तुखारात् (ablative singular)
तुखाराभ्याम् (ablative dual)
तुखारेभ्यः (ablative plural)
तुखारस्य (genitive singular)
तुखारयोः (dual genitive)
तुखाराणाम् (genitive plural)
तुखारे (locative singular)
तुखारयोः (dual locative)
तुखारेषु (locative plural)

/t̪uˈkʰɑː.ɾɐ/

Probably from an Indo-Iranian source. Cognate with Old Persian [script needed] (tuxāri-), Khotanese [script needed] (ttahvāra), Ancient Greek Τόχαρος (Tókharos) (whence English Tocharian).

c. 400 BCE, Mahābhārata

c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa

धनकनकरजतसंचयाश् च सर्वे शमदममन्त्रपराश् चये मनुष्याः ।
शकयवनतुखारबाल्हिकाश् च क्षयम् उपयान्ति दिवाकरस्य घाते ॥
dhanakanakarajatasaṃcayāś ca sarve śamadamamantraparāś caye manuṣyāḥ.

The accretion of riches, gold, and silver; all fully dedicated to counsels of calmness and restraint; and these peoples
The Sakas, Yavanas, Tukharas, and Balhikas ascend the seat of the Sun, when (the astrological planet is) invaded.

śakayavanatukhārabālhikāś ca kṣayam upayānti divākarasya ghāte.

Tocharians (an Indo-European but non-Indo-Aryan people to the northwest of the Indian subcontinent, often identified as the founders of the Kushana Empire in India)


शकमुरुण्ड

śakamuruṇḍa (romanization)
शकमुरुण्डः (nominative singular)
शकमुरुण्डौ (dual nominative)
शकमुरुण्डाः (nominative plural)
शकमुरुण्ड (singular vocative)
शकमुरुण्डौ (dual vocative)
शकमुरुण्डाः (plural vocative)
शकमुरुण्डम् (accusative singular)
शकमुरुण्डौ (accusative dual)
शकमुरुण्डान् (accusative plural)
शकमुरुण्डेन (instrumental singular)
शकमुरुण्डाभ्याम् (dual instrumental)
शकमुरुण्डैः (instrumental plural)
शकमुरुण्डाय (dative singular)
शकमुरुण्डाभ्याम् (dative dual)
शकमुरुण्डेभ्यः (dative plural)
शकमुरुण्डात् (ablative singular)
शकमुरुण्डाभ्याम् (ablative dual)
शकमुरुण्डेभ्यः (ablative plural)
शकमुरुण्डस्य (genitive singular)
शकमुरुण्डयोः (dual genitive)
शकमुरुण्डानाम् (genitive plural)
शकमुरुण्डे (locative singular)
शकमुरुण्डयोः (dual locative)
शकमुरुण्डेषु (locative plural)

From शक (śaka, “Scythians, Sacae, Saka”) + मुरुण्ड (muruṇḍa), from a Proto-Saka name *Sakā mravantaʰ (literally “Saka lords”).
Equivalent in meaning to but not cognates with Ancient Greek Σακαραῦκαι (Sakaraûkai) and Middle Chinese 塞旺 (MC sojH|sok hjwangH).

(Epigraphic Sanskrit) name of a Scythian people who invaded Bactria and Gandhara


सभापति

sabhā́-páti (romanization)
सभापतिः (nominative singular)
सभापती (dual nominative)
सभापतयः (nominative plural)
सभापते (singular vocative)
सभापती (dual vocative)
सभापतयः (plural vocative)
सभापतिम् (accusative singular)
सभापती (accusative dual)
सभापतीन् (accusative plural)
सभापतिना (instrumental singular)
सभापत्या1 (instrumental singular)
सभापतिभ्याम् (dual instrumental)
सभापतिभिः (instrumental plural)
सभापतये (dative singular)
सभापतिभ्याम् (dative dual)
सभापतिभ्यः (dative plural)
सभापतेः (ablative singular)
सभापत्यः1 (ablative singular)
सभापतिभ्याम् (ablative dual)
सभापतिभ्यः (ablative plural)
सभापतेः (genitive singular)
सभापत्यः1 (genitive singular)
सभापत्योः (dual genitive)
सभापतीनाम् (genitive plural)
सभापतौ (locative singular)
सभापता1 (locative singular)
सभापत्योः (dual locative)
सभापतिषु (locative plural)

desc

→ Assamese: সভাপতি (xobhapoti) (learned)

→ Bengali: সভাপতি (śôbhapôti) (learned)

→ Burmese: သဘာပတိ (sa.bhapa.ti.) (learned)

→ Gujarati: સભાપતિ (sabhāpti) (learned)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: सभापति (sabhāpati)

→ Kannada: ಸಭಾಪತಿ (sabhāpati) (learned)

→ Old Khmer: sabhāpati (learned)

→ Marathi: सभापति (sabhāpati) (learned)

→ Nepali: सभापति (sabhāpati) (learned)

→ Odia: ସଭାପତି (sabhāpati) (learned)

→ Telugu: సభాపతి (sabhāpati) (learned)

→ Thai: สภาบดี (sà-paa-bɔɔ-dii) (learned)

→ Shan: သပႃႇပတီႉ (sǎ pàa pǎ tḭ̂i) (learned)

Compound of सभा (sabhā́, “council, assembly”) + पति (páti, “lord, master”).

com

... नमः॑ स॒भाभ्यः॑ स॒भाप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ ...

c. 1200 BCE – 800 BCE, Kṛṣṇa-Yajurveda (Taittirīya Saṃhitā) IV.5.3.15

Homage to the assemblies, and to you, the lords of assemblies, homage!

... námaḥ sabhā́bhyaḥ sabhā́patibhyaśca vo námo ...

the president or chairman of an assembly or council


काष्ठतक्षक

kāṣṭhatakṣaka (romanization)
काष्ठतक्षकः (nominative singular)
काष्ठतक्षकौ (dual nominative)
काष्ठतक्षका1 (dual nominative)
काष्ठतक्षकाः (nominative plural)
काष्ठतक्षकासः1 (nominative plural)
काष्ठतक्षक (singular vocative)
काष्ठतक्षकौ (dual vocative)
काष्ठतक्षका1 (dual vocative)
काष्ठतक्षकाः (plural vocative)
काष्ठतक्षकासः1 (plural vocative)
काष्ठतक्षकम् (accusative singular)
काष्ठतक्षकौ (accusative dual)
काष्ठतक्षका1 (accusative dual)
काष्ठतक्षकान् (accusative plural)
काष्ठतक्षकेण (instrumental singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (dual instrumental)
काष्ठतक्षकैः (instrumental plural)
काष्ठतक्षकेभिः1 (instrumental plural)
काष्ठतक्षकाय (dative singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (dative dual)
काष्ठतक्षकेभ्यः (dative plural)
काष्ठतक्षकात् (ablative singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (ablative dual)
काष्ठतक्षकेभ्यः (ablative plural)
काष्ठतक्षकस्य (genitive singular)
काष्ठतक्षकयोः (dual genitive)
काष्ठतक्षकाणाम् (genitive plural)
काष्ठतक्षके (locative singular)
काष्ठतक्षकयोः (dual locative)
काष्ठतक्षकेषु (locative plural)

/kɑːʂ.ʈʰɐ.tɐk.ʂɐ.kɐ/

/kɑːʂ.ʈʰɐˈt̪ɐk.ʂɐ.kɐ/

Compound of काष्ठ (kāṣṭhá, “wood”) + तक्षक (takṣaká, “one who cuts”), literally “one who cuts wood”.


सुहृन्नारी

sa-noun

सुहृन्नारी • (suhṛnnārī) stem, f

suhṛnnārī (romanization)
सुहृन्नारी (nominative singular)
सुहृन्नार्यौ (dual nominative)
सुहृन्नार्यः (nominative plural)
सुहृन्नारि (singular vocative)
सुहृन्नार्यौ (dual vocative)
सुहृन्नार्यः (plural vocative)
सुहृन्नारीम् (accusative singular)
सुहृन्नार्यौ (accusative dual)
सुहृन्नारीः (accusative plural)
सुहृन्नार्या (instrumental singular)
सुहृन्नारीभ्याम् (dual instrumental)
सुहृन्नारीभिः (instrumental plural)
सुहृन्नार्यै (dative singular)
सुहृन्नारीभ्याम् (dative dual)
सुहृन्नारीभ्यः (dative plural)
सुहृन्नार्याः (ablative singular)
सुहृन्नारीभ्याम् (ablative dual)
सुहृन्नारीभ्यः (ablative plural)
सुहृन्नार्याः (genitive singular)
सुहृन्नार्योः (dual genitive)
सुहृन्नारीणाम् (genitive plural)
सुहृन्नार्याम् (locative singular)
सुहृन्नार्योः (dual locative)
सुहृन्नारीषु (locative plural)

/s̪u.ɦr̩n̪ˈn̪ɑː.ɾiː/

Compound of सुहृद् (suhṛd, “friend”) + नारी (nā́rī, “woman; female”).


सुश्रोणी

sa-noun

सुश्रोणी • (suśroṇī) stem, f

suśroṇī (romanization)
सुश्रोणी (nominative singular)
सुश्रोण्यौ (dual nominative)
सुश्रोण्यः (nominative plural)
सुश्रोणि (singular vocative)
सुश्रोण्यौ (dual vocative)
सुश्रोण्यः (plural vocative)
सुश्रोणीम् (accusative singular)
सुश्रोण्यौ (accusative dual)
सुश्रोणीः (accusative plural)
सुश्रोण्या (instrumental singular)
सुश्रोणीभ्याम् (dual instrumental)
सुश्रोणीभिः (instrumental plural)
सुश्रोण्यै (dative singular)
सुश्रोणीभ्याम् (dative dual)
सुश्रोणीभ्यः (dative plural)
सुश्रोण्याः (ablative singular)
सुश्रोणीभ्याम् (ablative dual)
सुश्रोणीभ्यः (ablative plural)
सुश्रोण्याः (genitive singular)
सुश्रोण्योः (dual genitive)
सुश्रोणीनाम् (genitive plural)
सुश्रोण्याम् (locative singular)
सुश्रोण्योः (dual locative)
सुश्रोणीषु (locative plural)

/s̪uɕˈɾoː.ɳiː/

From सु- (su-, “nice, good”) + श्रोणि (śroṇi, “hip”).

affix

सुश्रोणि परितुष्टोऽस्मि गमिष्यामि यथागतम्। एवं संगम्य तु तया निश्चक्रामोटजात्ततः॥
suśroṇi parituṣṭoʼsmi gamiṣyāmi yathāgatam. evaṃ saṃgamya tu tayā niścakrāmoṭajāttataḥ.
[Indra said]: O woman with nice hips [Ahalyā], I'm completely satisfied and I'll go as I came.

Thus, on his part, having copulated with her, he went out of the hut.

(Classical Sanskrit) a woman with nice hips


मातृदेव

mātṛdeva (romanization)
मातृदेवः (nominative singular)
मातृदेवौ (dual nominative)
मातृदेवा1 (dual nominative)
मातृदेवाः (nominative plural)
मातृदेवासः1 (nominative plural)
मातृदेव (singular vocative)
मातृदेवौ (dual vocative)
मातृदेवा1 (dual vocative)
मातृदेवाः (plural vocative)
मातृदेवासः1 (plural vocative)
मातृदेवम् (accusative singular)
मातृदेवौ (accusative dual)
मातृदेवा1 (accusative dual)
मातृदेवान् (accusative plural)
मातृदेवेन (instrumental singular)
मातृदेवाभ्याम् (dual instrumental)
मातृदेवैः (instrumental plural)
मातृदेवेभिः1 (instrumental plural)
मातृदेवाय (dative singular)
मातृदेवाभ्याम् (dative dual)
मातृदेवेभ्यः (dative plural)
मातृदेवात् (ablative singular)
मातृदेवाभ्याम् (ablative dual)
मातृदेवेभ्यः (ablative plural)
मातृदेवस्य (genitive singular)
मातृदेवयोः (dual genitive)
मातृदेवानाम् (genitive plural)
मातृदेवे (locative singular)
मातृदेवयोः (dual locative)
मातृदेवेषु (locative plural)

/mɑː.t̪r̩ˈd̪eː.ʋɐ/

Compound of मातृ (mā́tṛ or mātṛ́, “mother”) + देव (devá, “deva”).

com

mā́tṛ or mātṛ́

मातृदेवो भव । पितृदेवो भव । आचार्यदेवो भव । अतिथिदेवो भव । यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि । नो इतराणि। यान्यस्माकं सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि । नो इतराणि ॥
mātṛdevo bhava. pitṛdevo bhava. ācāryadevo bhava. atithidevo bhava. yānyanavadyāni karmāṇi tāni sevitavyāni. no itarāṇi. yānyasmākaṃ sucaritāni tāni tvayopāsyāni. no itarāṇi.

Be a mātṛdeva. Be a pitṛdeva. Be an ācāryadeva. Be an atithideva. Nothing but faultless deeds are to be practised. Nothing but good conduct and virtuous actions are to be worshipped and honoured by you.

someone who treats a mother as equivalent to a deva; someone for whom a mother should be honoured, respected, adored, and served as a god


अतिथिदेव

atithideva (romanization)
अतिथिदेवः (nominative singular)
अतिथिदेवौ (dual nominative)
अतिथिदेवा1 (dual nominative)
अतिथिदेवाः (nominative plural)
अतिथिदेवासः1 (nominative plural)
अतिथिदेव (singular vocative)
अतिथिदेवौ (dual vocative)
अतिथिदेवा1 (dual vocative)
अतिथिदेवाः (plural vocative)
अतिथिदेवासः1 (plural vocative)
अतिथिदेवम् (accusative singular)
अतिथिदेवौ (accusative dual)
अतिथिदेवा1 (accusative dual)
अतिथिदेवान् (accusative plural)
अतिथिदेवेन (instrumental singular)
अतिथिदेवाभ्याम् (dual instrumental)
अतिथिदेवैः (instrumental plural)
अतिथिदेवेभिः1 (instrumental plural)
अतिथिदेवाय (dative singular)
अतिथिदेवाभ्याम् (dative dual)
अतिथिदेवेभ्यः (dative plural)
अतिथिदेवात् (ablative singular)
अतिथिदेवाभ्याम् (ablative dual)
अतिथिदेवेभ्यः (ablative plural)
अतिथिदेवस्य (genitive singular)
अतिथिदेवयोः (dual genitive)
अतिथिदेवानाम् (genitive plural)
अतिथिदेवे (locative singular)
अतिथिदेवयोः (dual locative)
अतिथिदेवेषु (locative plural)

Compound of अतिथि (átithi, “guest”) + देव (devá, “deva”).

someone who treats a guest as equivalent to a deva; someone for whom a guest should be honoured, respected, and served as a god


आचार्यदेव

ācāryadeva (romanization)
आचार्यदेवः (nominative singular)
आचार्यदेवौ (dual nominative)
आचार्यदेवा1 (dual nominative)
आचार्यदेवाः (nominative plural)
आचार्यदेवासः1 (nominative plural)
आचार्यदेव (singular vocative)
आचार्यदेवौ (dual vocative)
आचार्यदेवा1 (dual vocative)
आचार्यदेवाः (plural vocative)
आचार्यदेवासः1 (plural vocative)
आचार्यदेवम् (accusative singular)
आचार्यदेवौ (accusative dual)
आचार्यदेवा1 (accusative dual)
आचार्यदेवान् (accusative plural)
आचार्यदेवेन (instrumental singular)
आचार्यदेवाभ्याम् (dual instrumental)
आचार्यदेवैः (instrumental plural)
आचार्यदेवेभिः1 (instrumental plural)
आचार्यदेवाय (dative singular)
आचार्यदेवाभ्याम् (dative dual)
आचार्यदेवेभ्यः (dative plural)
आचार्यदेवात् (ablative singular)
आचार्यदेवाभ्याम् (ablative dual)
आचार्यदेवेभ्यः (ablative plural)
आचार्यदेवस्य (genitive singular)
आचार्यदेवयोः (dual genitive)
आचार्यदेवानाम् (genitive plural)
आचार्यदेवे (locative singular)
आचार्यदेवयोः (dual locative)
आचार्यदेवेषु (locative plural)

/ɑː.t͡ɕɑːɾ.jɐ.dɐj.ʋɐ/

/ɑː.t͡ɕɑːɾ.jɐˈd̪eː.ʋɐ/

Bahuvrīhi compound of आचार्य (ācāryà, “teacher”) + देव (devá, “deva”).

someone who treats a teacher as equivalent to a deva; someone for whom a teacher should be honoured, respected, worshipped, and served as a god


पितृदेव

pitṛdeva (romanization)
पितृदेवः (nominative singular)
पितृदेवौ (dual nominative)
पितृदेवा1 (dual nominative)
पितृदेवाः (nominative plural)
पितृदेवासः1 (nominative plural)
पितृदेव (singular vocative)
पितृदेवौ (dual vocative)
पितृदेवा1 (dual vocative)
पितृदेवाः (plural vocative)
पितृदेवासः1 (plural vocative)
पितृदेवम् (accusative singular)
पितृदेवौ (accusative dual)
पितृदेवा1 (accusative dual)
पितृदेवान् (accusative plural)
पितृदेवेन (instrumental singular)
पितृदेवाभ्याम् (dual instrumental)
पितृदेवैः (instrumental plural)
पितृदेवेभिः1 (instrumental plural)
पितृदेवाय (dative singular)
पितृदेवाभ्याम् (dative dual)
पितृदेवेभ्यः (dative plural)
पितृदेवात् (ablative singular)
पितृदेवाभ्याम् (ablative dual)
पितृदेवेभ्यः (ablative plural)
पितृदेवस्य (genitive singular)
पितृदेवयोः (dual genitive)
पितृदेवानाम् (genitive plural)
पितृदेवे (locative singular)
पितृदेवयोः (dual locative)
पितृदेवेषु (locative plural)

Compound of पितृ (pitṛ́, “father”) + देव (devá, “deva”).

someone who treats a father as equivalent to a deva; someone for whom a father should be honoured, respected, adored, and served as a god


चाणक्य

→ English: Chanakya

→ Malayalam: ചാണക്യൻ (cāṇakyaṉ)

/t͡ɕɑ́ː.ɳɐk.jɐ/

/t͡ɕɑːˈɳɐk.jɐ/

Vrddhi derivative of चणक (caṇaka) with a -य (-ya) extension.


कौटिल्य

→ English: Kautilya

→ Telugu: కౌటిల్యుడు (kauṭilyuḍu)

→ Malayalam: കൗടില്യൻ (kauṭilyaṉ)

Vrddhi derivative of कुटिल (kuṭila) with a -य (-ya) extension.


दन्तवैद्य

dantavaidya (romanization)
दन्तवैद्यः (nominative singular)
दन्तवैद्यौ (dual nominative)
दन्तवैद्या1 (dual nominative)
दन्तवैद्याः (nominative plural)
दन्तवैद्यासः1 (nominative plural)
दन्तवैद्य (singular vocative)
दन्तवैद्यौ (dual vocative)
दन्तवैद्या1 (dual vocative)
दन्तवैद्याः (plural vocative)
दन्तवैद्यासः1 (plural vocative)
दन्तवैद्यम् (accusative singular)
दन्तवैद्यौ (accusative dual)
दन्तवैद्या1 (accusative dual)
दन्तवैद्यान् (accusative plural)
दन्तवैद्येन (instrumental singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (dual instrumental)
दन्तवैद्यैः (instrumental plural)
दन्तवैद्येभिः1 (instrumental plural)
दन्तवैद्याय (dative singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (dative dual)
दन्तवैद्येभ्यः (dative plural)
दन्तवैद्यात् (ablative singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (ablative dual)
दन्तवैद्येभ्यः (ablative plural)
दन्तवैद्यस्य (genitive singular)
दन्तवैद्ययोः (dual genitive)
दन्तवैद्यानाम् (genitive plural)
दन्तवैद्ये (locative singular)
दन्तवैद्ययोः (dual locative)
दन्तवैद्येषु (locative plural)

/d̪ɐn̪.t̪ɐˈʋɑjd̪.jɐ/


ज्यौतिषिक

jyautiṣika (romanization)
ज्यौतिषिकः (nominative singular)
ज्यौतिषिकौ (dual nominative)
ज्यौतिषिका1 (dual nominative)
ज्यौतिषिकाः (nominative plural)
ज्यौतिषिकासः1 (nominative plural)
ज्यौतिषिक (singular vocative)
ज्यौतिषिकौ (dual vocative)
ज्यौतिषिका1 (dual vocative)
ज्यौतिषिकाः (plural vocative)
ज्यौतिषिकासः1 (plural vocative)
ज्यौतिषिकम् (accusative singular)
ज्यौतिषिकौ (accusative dual)
ज्यौतिषिका1 (accusative dual)
ज्यौतिषिकान् (accusative plural)
ज्यौतिषिकेण (instrumental singular)
ज्यौतिषिकाभ्याम् (dual instrumental)
ज्यौतिषिकैः (instrumental plural)
ज्यौतिषिकेभिः1 (instrumental plural)
ज्यौतिषिकाय (dative singular)
ज्यौतिषिकाभ्याम् (dative dual)
ज्यौतिषिकेभ्यः (dative plural)
ज्यौतिषिकात् (ablative singular)
ज्यौतिषिकाभ्याम् (ablative dual)
ज्यौतिषिकेभ्यः (ablative plural)
ज्यौतिषिकस्य (genitive singular)
ज्यौतिषिकयोः (dual genitive)
ज्यौतिषिकाणाम् (genitive plural)
ज्यौतिषिके (locative singular)
ज्यौतिषिकयोः (dual locative)
ज्यौतिषिकेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀚𑁄𑀇𑀲𑀺𑀅 (joisia)

Hindi: जोशी (jośī)

→ Kannada: ಜೋಯಿಸ (jōyisa)

Marathi: जोशी (jośī)

Vṛddhi derivative of ज्योतिषिक (jyotiṣika).


ज्योतिषिक

jyotiṣika (romanization)
ज्योतिषिकः (nominative singular)
ज्योतिषिकौ (dual nominative)
ज्योतिषिका1 (dual nominative)
ज्योतिषिकाः (nominative plural)
ज्योतिषिकासः1 (nominative plural)
ज्योतिषिक (singular vocative)
ज्योतिषिकौ (dual vocative)
ज्योतिषिका1 (dual vocative)
ज्योतिषिकाः (plural vocative)
ज्योतिषिकासः1 (plural vocative)
ज्योतिषिकम् (accusative singular)
ज्योतिषिकौ (accusative dual)
ज्योतिषिका1 (accusative dual)
ज्योतिषिकान् (accusative plural)
ज्योतिषिकेण (instrumental singular)
ज्योतिषिकाभ्याम् (dual instrumental)
ज्योतिषिकैः (instrumental plural)
ज्योतिषिकेभिः1 (instrumental plural)
ज्योतिषिकाय (dative singular)
ज्योतिषिकाभ्याम् (dative dual)
ज्योतिषिकेभ्यः (dative plural)
ज्योतिषिकात् (ablative singular)
ज्योतिषिकाभ्याम् (ablative dual)
ज्योतिषिकेभ्यः (ablative plural)
ज्योतिषिकस्य (genitive singular)
ज्योतिषिकयोः (dual genitive)
ज्योतिषिकाणाम् (genitive plural)
ज्योतिषिके (locative singular)
ज्योतिषिकयोः (dual locative)
ज्योतिषिकेषु (locative plural)


केवर्त

kevárta (romanization)
केवर्तः (nominative singular)
केवर्तौ (dual nominative)
केवर्ता1 (dual nominative)
केवर्ताः (nominative plural)
केवर्तासः1 (nominative plural)
केवर्त (singular vocative)
केवर्तौ (dual vocative)
केवर्ता1 (dual vocative)
केवर्ताः (plural vocative)
केवर्तासः1 (plural vocative)
केवर्तम् (accusative singular)
केवर्तौ (accusative dual)
केवर्ता1 (accusative dual)
केवर्तान् (accusative plural)
केवर्तेन (instrumental singular)
केवर्ताभ्याम् (dual instrumental)
केवर्तैः (instrumental plural)
केवर्तेभिः1 (instrumental plural)
केवर्ताय (dative singular)
केवर्ताभ्याम् (dative dual)
केवर्तेभ्यः (dative plural)
केवर्तात् (ablative singular)
केवर्ताभ्याम् (ablative dual)
केवर्तेभ्यः (ablative plural)
केवर्तस्य (genitive singular)
केवर्तयोः (dual genitive)
केवर्तानाम् (genitive plural)
केवर्ते (locative singular)
केवर्तयोः (dual locative)
केवर्तेषु (locative plural)

Pali: kevaṭṭa

Prakrit: 𑀓𑁂𑀯𑀝𑁆𑀝 (kevaṭṭa)

Central:

Sauraseni Prakrit:

Braj: केवट (kevaṭ), खेवट (khevaṭ)

Hindustani: kewaṭ

Hindi: केवट

Urdu: کیوَٹ (kevaṭ)

Eastern:

Magadhi Prakrit:

Assamese: কেওট (keüt)

Bengali: কেওট (keōṭ)

Bihari: केवत

Bhojpuri: केँवट (kē̃vaṭ)

Maithili: क्योट (kyōṭ)

Odia: କେଉଟ (keuṭa)

Southern:

Helu Prakrit:

desc

⇒ Dhivehi: ކެއޮޅުކަމް (keoḷukam̊), ކެއުޅުކަމް (keuḷukam̊)

Sinhalese: කෙවුළා (kewuḷā)

/keːˈʋɐɾ.t̪ɐ/


प्रणपात्

/pɾɐ́.ɳɐ.pɑːt/

/ˈpɾɐ.ɳɐ.pɑːt̪/

From Proto-Indo-European *prónepōts (“great-grandson”), from *pro- + *népōts (“grandson”). Cognate with Latin pronepōs (“great-grandchild”).

यस्ते॑ शृङ्गवृषो नपा॒त् प्रण॑पात् कुण्ड॒पाय्यः॑ ।
न्य् अ॑स्मिन् दध्र॒ आ मनः॑ ॥
yáste śṛṅgavṛṣo napāt práṇapāt kuṇḍapā́yyaḥ.

To Kundapayya, grandson's son, grandson of Srngavrs! to thee,
To him have I addressed my thought.


मातृष्वसेय

→ Malayalam: മാതൃഷ്വസേയൻ (mātr̥ṣvasēyaṉ)

/mɑː.t̪r̩ʂ.ʋɐˈs̪eː.jɐ/

Compound of मातृ (mātṛ) + स्वसेय (svaseya).

com+

Coordinate term: पितृष्वसेय (pitṛṣvaseya)


पितृष्वसेय

desc

→ Malayalam: പിതൃഷ്വസേയൻ (pitr̥ṣvasēyaṉ)

Compound of पितृ (pitṛ) + स्वसेय (svaseya).

com+

Coordinate term: मातृष्वसेय (mātṛṣvaseya)


पतञ्जलि

patañjali (romanization)
पतञ्जलि{{{2}}}िः (nominative singular)
पतञ्जलि{{{2}}}ी (dual nominative)
पतञ्जलि{{{2}}}यः (patañjali{{{2}}}yaḥ) (nominative plural)
पतञ्जलि{{{2}}}े (singular vocative)
पतञ्जलि{{{2}}}ी (dual vocative)
पतञ्जलि{{{2}}}यः (patañjali{{{2}}}yaḥ) (plural vocative)
पतञ्जलि{{{2}}}िम् (accusative singular)
पतञ्जलि{{{2}}}ी (accusative dual)
पतञ्जलि{{{2}}}ीन् (accusative plural)
पतञ्जलि{{{2}}}िना (instrumental singular)
पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम् (dual instrumental)
पतञ्जलि{{{2}}}िभिः (instrumental plural)
पतञ्जलि{{{2}}}ये (patañjali{{{2}}}ye) (dative singular)
पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम् (dative dual)
पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः (dative plural)
पतञ्जलि{{{2}}}ेः (ablative singular)
पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम् (ablative dual)
पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः (ablative plural)
पतञ्जलि{{{2}}}ेः (genitive singular)
पतञ्जलि{{{2}}}्योः (dual genitive)
पतञ्जलि{{{2}}}ीनाम् (genitive plural)
पतञ्जलि{{{2}}}ौ (locative singular)
पतञ्जलि{{{2}}}्योः (dual locative)
पतञ्जलि{{{2}}}िषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of पतञ्जलि

पतञ्जलि{{{2}}}िः

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}यः

पतञ्जलि{{{2}}}े

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}यः

पतञ्जलि{{{2}}}िम्

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}ीन्

पतञ्जलि{{{2}}}िना

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभिः

पतञ्जलि{{{2}}}ये

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः

पतञ्जलि{{{2}}}ेः

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः

पतञ्जलि{{{2}}}ेः

पतञ्जलि{{{2}}}्योः

पतञ्जलि{{{2}}}ीनाम्

पतञ्जलि{{{2}}}ौ

पतञ्जलि{{{2}}}्योः

पतञ्जलि{{{2}}}िषु

sa-decl-noun/cell

पतञ्जलि{{{2}}}िः

पतञ्जलि{{{2}}}ेः

पतञ्जलि{{{2}}}िः

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}यः

पतञ्जलि{{{2}}}े

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}यः

पतञ्जलि{{{2}}}िम्

पतञ्जलि{{{2}}}ी

पतञ्जलि{{{2}}}ीन्

पतञ्जलि{{{2}}}िना

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभिः

पतञ्जलि{{{2}}}ये

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः

पतञ्जलि{{{2}}}ेः

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्याम्

पतञ्जलि{{{2}}}िभ्यः

पतञ्जलि{{{2}}}ेः

पतञ्जलि{{{2}}}्योः

पतञ्जलि{{{2}}}ीनाम्

पतञ्जलि{{{2}}}ौ

पतञ्जलि{{{2}}}्योः

पतञ्जलि{{{2}}}िषु

/pɐˈt̪ɐɲ.d͡ʑɐ.l̪i/

Patanjali, an ancient grammarian who was a Siddhar, a Hindu author, mystic and philosopher.


कल्हण

/ˈkɐl̪.ɦɐ.ɳɐ/


वाल्मीकि

→ English: Valmiki

→ Malayalam: വാല്മീകി (vālmīki)

Compound of वाल्मीक (vālmīka) + -इ (-i).

तपः स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम्।
नारदं परिप्रपच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम्॥
tapaḥ svādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam.

Ascetic Valmiki enquired of Narada, preeminent among the sages ever engaged in the practice of religious austerities, study of the Vedas and best among the eloquent.


गोण्ड

goṇḍa (romanization)
गोण्डः (nominative singular)
गोण्डौ (dual nominative)
गोण्डा1 (dual nominative)
गोण्डाः (nominative plural)
गोण्डासः1 (nominative plural)
गोण्ड (singular vocative)
गोण्डौ (dual vocative)
गोण्डा1 (dual vocative)
गोण्डाः (plural vocative)
गोण्डासः1 (plural vocative)
गोण्डम् (accusative singular)
गोण्डौ (accusative dual)
गोण्डा1 (accusative dual)
गोण्डान् (accusative plural)
गोण्डेन (instrumental singular)
गोण्डाभ्याम् (dual instrumental)
गोण्डैः (instrumental plural)
गोण्डेभिः1 (instrumental plural)
गोण्डाय (dative singular)
गोण्डाभ्याम् (dative dual)
गोण्डेभ्यः (dative plural)
गोण्डात् (ablative singular)
गोण्डाभ्याम् (ablative dual)
गोण्डेभ्यः (ablative plural)
गोण्डस्य (genitive singular)
गोण्डयोः (dual genitive)
गोण्डानाम् (genitive plural)
गोण्डे (locative singular)
गोण्डयोः (dual locative)
गोण्डेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀕𑁄𑀁𑀟 (goṃḍa)
Bengali: গোঁড় (gō̃ṛ)
Bhadrawahi: गुन्नो (gunno)
Bhojpuri: गोँड़ (gō̃ṛ)
Hindustani: gõḍā
Hindi: गोंडा
Urdu: گون٘ڈا
Nepali: गुनु (gunu)
Odia: ଗୁଣ୍ଡା (guṇḍā)
Punjabi: guṇḍā
Gurmukhi script: ਗੁੰਡਾ
Shahmukhi script: گُن٘ڈا

a man of a low tribe, mountaineer, esp. inhabiting the eastern portion of the Vindhya range between the Narmada and Krishna; the Gond people


बाणभट्ट

head

बाणभट्ट • (bāṇabhaṭṭa) m

bāṇabhaṭṭa (romanization)
बाणभट्टः (nominative singular)
बाणभट्टौ (dual nominative)
बाणभट्टाः (nominative plural)
बाणभट्ट (singular vocative)
बाणभट्टौ (dual vocative)
बाणभट्टाः (plural vocative)
बाणभट्टम् (accusative singular)
बाणभट्टौ (accusative dual)
बाणभट्टान् (accusative plural)
बाणभट्टेन (instrumental singular)
बाणभट्टाभ्याम् (dual instrumental)
बाणभट्टैः (instrumental plural)
बाणभट्टाय (dative singular)
बाणभट्टाभ्याम् (dative dual)
बाणभट्टेभ्यः (dative plural)
बाणभट्टात् (ablative singular)
बाणभट्टाभ्याम् (ablative dual)
बाणभट्टेभ्यः (ablative plural)
बाणभट्टस्य (genitive singular)
बाणभट्टयोः (dual genitive)
बाणभट्टानाम् (genitive plural)
बाणभट्टे (locative singular)
बाणभट्टयोः (dual locative)
बाणभट्टेषु (locative plural)

/bɑː.ɳɐˈbʱɐʈ.ʈɐ/

[bɑː.ɳɐˈbʱɐʈ̚.ʈɐ]

बाण (bāṇa) + भट्ट (bhaṭṭa)

com

बाण (bāṇa) + भट्ट (bhaṭṭa)

A seventh-century Sanskrit prose writer and poet.


द्रौपदी

draupadī (romanization)
द्रौपदी (nominative singular)
द्रौपद्यौ (dual nominative)
द्रौपदी1 (dual nominative)
द्रौपद्यः (nominative plural)
द्रौपदीः1 (nominative plural)
द्रौपदि (singular vocative)
द्रौपद्यौ (dual vocative)
द्रौपदी1 (dual vocative)
द्रौपद्यः (plural vocative)
द्रौपदीः1 (plural vocative)
द्रौपदीम् (accusative singular)
द्रौपद्यौ (accusative dual)
द्रौपदी1 (accusative dual)
द्रौपदीः (accusative plural)
द्रौपद्या (instrumental singular)
द्रौपदीभ्याम् (dual instrumental)
द्रौपदीभिः (instrumental plural)
द्रौपद्यै (dative singular)
द्रौपदीभ्याम् (dative dual)
द्रौपदीभ्यः (dative plural)
द्रौपद्याः (ablative singular)
द्रौपद्यै2 (ablative singular)
द्रौपदीभ्याम् (ablative dual)
द्रौपदीभ्यः (ablative plural)
द्रौपद्याः (genitive singular)
द्रौपद्यै2 (genitive singular)
द्रौपद्योः (dual genitive)
द्रौपदीनाम् (genitive plural)
द्रौपद्याम् (locative singular)
द्रौपद्योः (dual locative)
द्रौपदीषु (locative plural)

द्रुपद द्रुपद

धृष्टद्युम्न धृष्टद्युम्न

शिखण्डी शिखण्डी

Daughter of द्रुपद, sister of धृष्टद्युम्न and शिखण्डी and wife of the Pandava brothers


धृष्टद्युम्न

dhṛṣṭadyumna (romanization)
धृष्टद्युम्नः (nominative singular)
धृष्टद्युम्नौ (dual nominative)
धृष्टद्युम्ना1 (dual nominative)
धृष्टद्युम्नाः (nominative plural)
धृष्टद्युम्नासः1 (nominative plural)
धृष्टद्युम्न (singular vocative)
धृष्टद्युम्नौ (dual vocative)
धृष्टद्युम्ना1 (dual vocative)
धृष्टद्युम्नाः (plural vocative)
धृष्टद्युम्नासः1 (plural vocative)
धृष्टद्युम्नम् (accusative singular)
धृष्टद्युम्नौ (accusative dual)
धृष्टद्युम्ना1 (accusative dual)
धृष्टद्युम्नान् (accusative plural)
धृष्टद्युम्नेन (instrumental singular)
धृष्टद्युम्नाभ्याम् (dual instrumental)
धृष्टद्युम्नैः (instrumental plural)
धृष्टद्युम्नेभिः1 (instrumental plural)
धृष्टद्युम्नाय (dative singular)
धृष्टद्युम्नाभ्याम् (dative dual)
धृष्टद्युम्नेभ्यः (dative plural)
धृष्टद्युम्नात् (ablative singular)
धृष्टद्युम्नाभ्याम् (ablative dual)
धृष्टद्युम्नेभ्यः (ablative plural)
धृष्टद्युम्नस्य (genitive singular)
धृष्टद्युम्नयोः (dual genitive)
धृष्टद्युम्नानाम् (genitive plural)
धृष्टद्युम्ने (locative singular)
धृष्टद्युम्नयोः (dual locative)
धृष्टद्युम्नेषु (locative plural)

Compound of धृष्ट (dhṛṣṭá, “obtained”) + द्युम्न (dyumná, “glory, splendour”)

com+

शिखण्डी शिखण्डी

Son of Drupada, brother of Draupadi and शिखण्डी


आर्यभट

āryabhaṭa (romanization)
आर्यभटः (nominative singular)
आर्यभटौ (dual nominative)
आर्यभटाः (nominative plural)
आर्यभट (singular vocative)
आर्यभटौ (dual vocative)
आर्यभटाः (plural vocative)
आर्यभटम् (accusative singular)
आर्यभटौ (accusative dual)
आर्यभटान् (accusative plural)
आर्यभटेन (instrumental singular)
आर्यभटाभ्याम् (dual instrumental)
आर्यभटैः (instrumental plural)
आर्यभटाय (dative singular)
आर्यभटाभ्याम् (dative dual)
आर्यभटेभ्यः (dative plural)
आर्यभटात् (ablative singular)
आर्यभटाभ्याम् (ablative dual)
आर्यभटेभ्यः (ablative plural)
आर्यभटस्य (genitive singular)
आर्यभटयोः (dual genitive)
आर्यभटानाम् (genitive plural)
आर्यभटे (locative singular)
आर्यभटयोः (dual locative)
आर्यभटेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of आर्यभट

आर्यभटाभ्याम्

आर्यभटाभ्याम्

आर्यभटाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

आर्यभटाभ्याम्

आर्यभटाभ्याम्

आर्यभटाभ्याम्

A Gupta era mathematician and astronomer.


भूपाल

bhūpāla (romanization)
भूपालः (nominative singular)
भूपालौ (dual nominative)
भूपालाः (nominative plural)
भूपाल (singular vocative)
भूपालौ (dual vocative)
भूपालाः (plural vocative)
भूपालम् (accusative singular)
भूपालौ (accusative dual)
भूपालान् (accusative plural)
भूपालेन (instrumental singular)
भूपालाभ्याम् (dual instrumental)
भूपालैः (instrumental plural)
भूपालाय (dative singular)
भूपालाभ्याम् (dative dual)
भूपालेभ्यः (dative plural)
भूपालात् (ablative singular)
भूपालाभ्याम् (ablative dual)
भूपालेभ्यः (ablative plural)
भूपालस्य (genitive singular)
भूपालयोः (dual genitive)
भूपालानाम् (genitive plural)
भूपाले (locative singular)
भूपालयोः (dual locative)
भूपालेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of भूपाल

भूपालाभ्याम्

भूपालाभ्याम्

भूपालाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

भूपालाभ्याम्

भूपालाभ्याम्

भूपालाभ्याम्

Pali: bhūpāla

Hindi: भूपाल (bhūpāl)

Khmer: ភូបាល (phuubaal)

Lao: ພູບານ (phū bān)

Thai: ภูบาล


बिन्दुसार

→ Bhojpuri: बिंदुसार (bindusār)

→ English: Bindusara

→ Hindi: बिंदुसार (bindusār)

→ Marathi: बिंदुसार (bindusār)

Compound of बिन्दु (bindu) + सार (sāra).

Bindusara (an emperor of the Mauryan Empire), father of Ashoka


दुष्यन्त

→ Bhojpuri: दुष्यन्त (duṣyant)

→ English: Dushyanta

→ Hindi: दुष्यन्त (duṣyant)

→ Marathi: दुष्यन्त (duṣyanta)

Dushyanta (husband of Shakuntala and the father of Bharata in the play Shakuntalam)


शकुन्तला

→ Bhojpuri: शकुंतला (śakuntᵊlā)

→ English: Shakuntala

→ Hindi: शकुंतला (śakuntlā)

→ Marathi: शकुंतला (śakuntlā)

/ɕɐˈkun̪.t̪ɐ.l̪ɑː/

(Hinduism) Shakuntala, wife of Dushyanta, mother of Bharata, and the main character in the play Abhijñānaśākuntalam


विश्वामित्र

sa-prop

विश्वामित्र • (viśvāmitrá) stem, m

viśvāmitrá (romanization)
विश्वामित्रः (nominative singular)
विश्वामित्रौ (dual nominative)
विश्वामित्रा1 (dual nominative)
विश्वामित्राः (nominative plural)
विश्वामित्रासः1 (nominative plural)
विश्वामित्र (singular vocative)
विश्वामित्रौ (dual vocative)
विश्वामित्रा1 (dual vocative)
विश्वामित्राः (plural vocative)
विश्वामित्रासः1 (plural vocative)
विश्वामित्रम् (accusative singular)
विश्वामित्रौ (accusative dual)
विश्वामित्रा1 (accusative dual)
विश्वामित्रान् (accusative plural)
विश्वामित्रेण (instrumental singular)
विश्वामित्राभ्याम् (dual instrumental)
विश्वामित्रैः (instrumental plural)
विश्वामित्रेभिः1 (instrumental plural)
विश्वामित्राय (dative singular)
विश्वामित्राभ्याम् (dative dual)
विश्वामित्रेभ्यः (dative plural)
विश्वामित्रात् (ablative singular)
विश्वामित्राभ्याम् (ablative dual)
विश्वामित्रेभ्यः (ablative plural)
विश्वामित्रस्य (genitive singular)
विश्वामित्रयोः (dual genitive)
विश्वामित्राणाम् (genitive plural)
विश्वामित्रे (locative singular)
विश्वामित्रयोः (dual locative)
विश्वामित्रेषु (locative plural)

→ Bhojpuri: विश्वामित्र (viśvāmitra)

→ English: Vishvamitra

→ Hindi: विश्वामित्र (viśvāmitra)

→ Marathi: विश्वामित्र (viśvāmitra)

/ʋiɕ.ʋɑːˈmit̪.ɾɐ/

From विश्व (víśva, “world”) + मित्र (mitrá, “friend”), literally “friend of the world”.

com

ए॒वा ते॑ व॒यमि॑न्द्र भुञ्जती॒नां वि॒द्याम॑ सुमती॒नां नवा॑नाम्।
वि॒द्याम॒ वस्तो॒रव॑सा गृ॒णन्तो॑ वि॒श्वामि॑त्रा उ॒त त॑ इन्द्र नू॒नम्॥
evā́ te vayámindra bhuñjatīnā́ṃ vidyā́ma sumatīnā́ṃ návānām.
vidyā́ma vástorávasā gṛṇánto viśvā́mitrā utá ta indra nūnám.
O Indra, thus may we be made partakers of your new favours that shall bring us profit.

Singing with love may we the descendants of Viśvāmitra win daylight even now through you, O Indra.

(Hinduism) Vishvamitra, son of Gādhi, father of Shakuntala, and traditionally attributed to have written Mandala 3 of the Rigveda and the Gayatri Mantra.


भ्रातृवधू

bhrātṛvadhū (romanization)
भ्रातृवधूः (nominative singular)
भ्रातृवध्वौ (dual nominative)
भ्रातृवधू1 (dual nominative)
भ्रातृवध्वः (nominative plural)
भ्रातृवधूः1 (nominative plural)
भ्रातृवधु (singular vocative)
भ्रातृवध्वौ (dual vocative)
भ्रातृवधू1 (dual vocative)
भ्रातृवध्वः (plural vocative)
भ्रातृवधूः1 (plural vocative)
भ्रातृवधूम् (accusative singular)
भ्रातृवध्वौ (accusative dual)
भ्रातृवधू1 (accusative dual)
भ्रातृवधूः (accusative plural)
भ्रातृवध्वा (instrumental singular)
भ्रातृवधूभ्याम् (dual instrumental)
भ्रातृवधूभिः (instrumental plural)
भ्रातृवध्वै (dative singular)
भ्रातृवधूभ्याम् (dative dual)
भ्रातृवधूभ्यः (dative plural)
भ्रातृवध्वाः (ablative singular)
भ्रातृवध्वै2 (ablative singular)
भ्रातृवधूभ्याम् (ablative dual)
भ्रातृवधूभ्यः (ablative plural)
भ्रातृवध्वाः (genitive singular)
भ्रातृवध्वै2 (genitive singular)
भ्रातृवध्वोः (dual genitive)
भ्रातृवधूनाम् (genitive plural)
भ्रातृवध्वाम् (locative singular)
भ्रातृवध्वोः (dual locative)
भ्रातृवधूषु (locative plural)

Hindustani: bhaihū

Hindi: भैहू

desc

Urdu: بھَیْہُو

Urdu: بھَیْہُو

/ˈbʱɾɑː.t̪r̩.ʋɐ.d̪ʱuː/


भ्रात्रीय

bhrātrī́ya (romanization)
भ्रात्रीयः (nominative singular)
भ्रात्रीयौ (dual nominative)
भ्रात्रीया1 (dual nominative)
भ्रात्रीयाः (nominative plural)
भ्रात्रीयासः1 (nominative plural)
भ्रात्रीय (singular vocative)
भ्रात्रीयौ (dual vocative)
भ्रात्रीया1 (dual vocative)
भ्रात्रीयाः (plural vocative)
भ्रात्रीयासः1 (plural vocative)
भ्रात्रीयम् (accusative singular)
भ्रात्रीयौ (accusative dual)
भ्रात्रीया1 (accusative dual)
भ्रात्रीयान् (accusative plural)
भ्रात्रीयेण (instrumental singular)
भ्रात्रीयाभ्याम् (dual instrumental)
भ्रात्रीयैः (instrumental plural)
भ्रात्रीयेभिः1 (instrumental plural)
भ्रात्रीयाय (dative singular)
भ्रात्रीयाभ्याम् (dative dual)
भ्रात्रीयेभ्यः (dative plural)
भ्रात्रीयात् (ablative singular)
भ्रात्रीयाभ्याम् (ablative dual)
भ्रात्रीयेभ्यः (ablative plural)
भ्रात्रीयस्य (genitive singular)
भ्रात्रीययोः (dual genitive)
भ्रात्रीयाणाम् (genitive plural)
भ्रात्रीये (locative singular)
भ्रात्रीययोः (dual locative)
भ्रात्रीयेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀪𑀢𑁆𑀢𑀺𑀚𑁆𑀚 (bhattijja)

Eastern:

Assamese: ভতিজা (bhotiza), ভতিজি (bhotizi)

Maithili: भातिज (bhātij), भतीजा (bhatījā)

Central:

Sauraseni Prakrit: 𑀪𑀢𑁆𑀢𑀺𑀚𑁆𑀚 (bhattijja)

Hindustani: bhatījā

Hindi: भतीजा

Urdu: بھتیجا

Urdu: بھتیجا

Northern:

Kumaoni: भतिजो (bhatijo), भजितो (bhajito), भद्यो (bhadyo)

Nepali: भतिजा (bhatijā)

Northwestern:

Punjabi: bhatrīyā, bhatrījā, bhatīj, bhatīyā, bhatījā, bhatīy, bhatījī

Gurmukhi script: ਭਤਰੀਯਾ, ਭਤਰੀਜਾ, ਭਤੀਜ, ਭਤੀਆ, ਭਤੀਜਾ, ਭਤੀਯ, ਭਤੀਜੀ

Shahmukhi script: بھتریا, بھتریجا, بھتیج, بھتیا, بھتیجا, بھتیی, بھتیجی

Western:

Gujarati: ભત્રીજો (bhatrījo)

/bʱɾɑːt.ɾíː.jɐ/

/bʱɾɑːt̪ˈɾiː.jɐ/


दौहित्र

sa-noun

दौहित्र • (dauhitra) stem, m (feminine दौहित्री)

dauhitra (romanization)
दौहित्री (feminine)
दौहित्रः (nominative singular)
दौहित्रौ (dual nominative)
दौहित्रा1 (dual nominative)
दौहित्राः (nominative plural)
दौहित्रासः1 (nominative plural)
दौहित्र (singular vocative)
दौहित्रौ (dual vocative)
दौहित्रा1 (dual vocative)
दौहित्राः (plural vocative)
दौहित्रासः1 (plural vocative)
दौहित्रम् (accusative singular)
दौहित्रौ (accusative dual)
दौहित्रा1 (accusative dual)
दौहित्रान् (accusative plural)
दौहित्रेण (instrumental singular)
दौहित्राभ्याम् (dual instrumental)
दौहित्रैः (instrumental plural)
दौहित्रेभिः1 (instrumental plural)
दौहित्राय (dative singular)
दौहित्राभ्याम् (dative dual)
दौहित्रेभ्यः (dative plural)
दौहित्रात् (ablative singular)
दौहित्राभ्याम् (ablative dual)
दौहित्रेभ्यः (ablative plural)
दौहित्रस्य (genitive singular)
दौहित्रयोः (dual genitive)
दौहित्राणाम् (genitive plural)
दौहित्रे (locative singular)
दौहित्रयोः (dual locative)
दौहित्रेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀤𑁄𑀳𑀺𑀢𑁆𑀢 (dohitta), 𑀤𑀼𑀳𑀺𑀢𑁆𑀢 (duhitta)
Central:
Hindi: दोहता (dohtā), दुहता (duhtā)
Northwestern:
Punjabi:
Gurmukhi script: ਦੋਹਤ (dohat), ਦੋਹਤਾ (dohtā), ਦੁਹਤ (duhat), ਦੁਹਤਾ (duhtā)
Shahmukhi script: دوہَت (dohat), دوہتا (dohtā)
Sindhi: ḍ̠ohiṭo
Arabic script: ڏوهِٽو
Devanagari script: ॾोहिटो
Khudawadi script: 𑋉𑋧𑋞𑋡𑋆𑋧

Punjabic:

Awankari: [Term?] (dṑtrā)

Khetrani: [script needed] (dōtrā)

Punjabi:

desc

Gurmukhi script: ਦੋਹਤਰਾ (dohtrā), ਦੁਹਤਰਾ (duhtrā), ਦੋਹਤ੍ਰਾ (dohtrā)

Shahmukhi script: دُہترا (duhtrā), دوہترا (dohtrā)

Saraiki: ݙوہترا (ḏohtrā)

Western:

Gujarati: દોઇતર (doitar), દોહિતર (dohitar), દોહિત્ર (dohitra)

/d̪ɑwˈɦit̪.ɾɐ/

Vṛddhi derivative of दुहितृ (duhitṛ, “daughter”).

vrd

दौहित्र एव च हरेदपुत्रस्याखिलं धनम् ॥

All the wealth of a man who has no sons shall be taken over by his daughter's son [upon his death].

dauhitra eva ca haredaputrasyākhilaṃ dhanam.


कीनाश

kīnāśa (romanization)
कीनाशः (nominative singular)
कीनाशौ (dual nominative)
कीनाशा1 (dual nominative)
कीनाशाः (nominative plural)
कीनाशासः1 (nominative plural)
कीनाश (singular vocative)
कीनाशौ (dual vocative)
कीनाशा1 (dual vocative)
कीनाशाः (plural vocative)
कीनाशासः1 (plural vocative)
कीनाशम् (accusative singular)
कीनाशौ (accusative dual)
कीनाशा1 (accusative dual)
कीनाशान् (accusative plural)
कीनाशेन (instrumental singular)
कीनाशाभ्याम् (dual instrumental)
कीनाशैः (instrumental plural)
कीनाशेभिः1 (instrumental plural)
कीनाशाय (dative singular)
कीनाशाभ्याम् (dative dual)
कीनाशेभ्यः (dative plural)
कीनाशात् (ablative singular)
कीनाशाभ्याम् (ablative dual)
कीनाशेभ्यः (ablative plural)
कीनाशस्य (genitive singular)
कीनाशयोः (dual genitive)
कीनाशानाम् (genitive plural)
कीनाशे (locative singular)
कीनाशयोः (dual locative)
कीनाशेषु (locative plural)

/kiːˈn̪ɑː.ɕɐ/


भगिनीपुत्र

bhaginīputra (romanization)
भगिनीपुत्रः (nominative singular)
भगिनीपुत्रौ (dual nominative)
भगिनीपुत्राः (nominative plural)
भगिनीपुत्र (singular vocative)
भगिनीपुत्रौ (dual vocative)
भगिनीपुत्राः (plural vocative)
भगिनीपुत्रम् (accusative singular)
भगिनीपुत्रौ (accusative dual)
भगिनीपुत्रान् (accusative plural)
भगिनीपुत्रेण (instrumental singular)
भगिनीपुत्राभ्याम् (dual instrumental)
भगिनीपुत्रैः (instrumental plural)
भगिनीपुत्राय (dative singular)
भगिनीपुत्राभ्याम् (dative dual)
भगिनीपुत्रेभ्यः (dative plural)
भगिनीपुत्रात् (ablative singular)
भगिनीपुत्राभ्याम् (ablative dual)
भगिनीपुत्रेभ्यः (ablative plural)
भगिनीपुत्रस्य (genitive singular)
भगिनीपुत्रयोः (dual genitive)
भगिनीपुत्राणाम् (genitive plural)
भगिनीपुत्रे (locative singular)
भगिनीपुत्रयोः (dual locative)
भगिनीपुत्रेषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: ब्यनथ्र् (byanathr)

desc

Prakrit: *𑀪𑀇𑀡𑀻𑀯𑀼𑀢𑁆𑀢 (*bhaïṇīvutta), *𑀩𑀳𑀺𑀡𑀻𑀯𑀼𑀢𑁆𑀢 (*bahiṇīvutta, metathesis)

Hindustani: bahnautā

Hindi: बहनौता

Hindi: बहनौता

Tatpuruṣa compound of भगिनी (bhaginī, “sister”) + पुत्र (putra, “son”).

com

सावोचत्—मे पितुर्भगिनीपुत्रः समागतः, तत्संभ्रमेण स्थिता ।

1964, Rāmacandra Mumukṣu, Adinath Neminath Uphadhye, Hīrālāla Jaina, Puṇyāsravakathākośam (Jīvarāja Jaina granthamālā), Jaina Saṃskr̥ti Saṃrakshaka Saṅgha, →LCCN, page 326:

She said—my father's nephew has arived, standing with that confusion.

sāvocat—me piturbhaginīputraḥ samāgataḥ, tatsaṃbhrameṇa sthitā.


सौवर्णिक

sauvarṇika (romanization)
सौवर्णिकः (nominative singular)
सौवर्णिकौ (dual nominative)
सौवर्णिका1 (dual nominative)
सौवर्णिकाः (nominative plural)
सौवर्णिकासः1 (nominative plural)
सौवर्णिक (singular vocative)
सौवर्णिकौ (dual vocative)
सौवर्णिका1 (dual vocative)
सौवर्णिकाः (plural vocative)
सौवर्णिकासः1 (plural vocative)
सौवर्णिकम् (accusative singular)
सौवर्णिकौ (accusative dual)
सौवर्णिका1 (accusative dual)
सौवर्णिकान् (accusative plural)
सौवर्णिकेन (instrumental singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (dual instrumental)
सौवर्णिकैः (instrumental plural)
सौवर्णिकेभिः1 (instrumental plural)
सौवर्णिकाय (dative singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (dative dual)
सौवर्णिकेभ्यः (dative plural)
सौवर्णिकात् (ablative singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (ablative dual)
सौवर्णिकेभ्यः (ablative plural)
सौवर्णिकस्य (genitive singular)
सौवर्णिकयोः (dual genitive)
सौवर्णिकानाम् (genitive plural)
सौवर्णिके (locative singular)
सौवर्णिकयोः (dual locative)
सौवर्णिकेषु (locative plural)

/s̪ɑwˈʋɐɾ.ɳi.kɐ/

From सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + -इक (-ika).

रजकनापितमालाकारगान्धिकसौरिकभिक्षुकगोपालकताम्बूलिकसौवर्णिकपीठमर्दविटविदूषकादयो मित्राणि ।

c. 200 CE – 300 CE, Vātsyāyana, Kāma Sūtra 1.5.25.1

O washermen, barbers, garland-makers, perfume-vendors, liquor-vendors, mendicants, cowherds, betel-sellers, goldsmiths, companions, sensualists, jesters, etc. and friends […]


सुवर्णकार

suvarṇakāra (romanization)
सुवर्णकारः (nominative singular)
सुवर्णकारौ (dual nominative)
सुवर्णकारा1 (dual nominative)
सुवर्णकाराः (nominative plural)
सुवर्णकारासः1 (nominative plural)
सुवर्णकार (singular vocative)
सुवर्णकारौ (dual vocative)
सुवर्णकारा1 (dual vocative)
सुवर्णकाराः (plural vocative)
सुवर्णकारासः1 (plural vocative)
सुवर्णकारम् (accusative singular)
सुवर्णकारौ (accusative dual)
सुवर्णकारा1 (accusative dual)
सुवर्णकारान् (accusative plural)
सुवर्णकारेण (instrumental singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (dual instrumental)
सुवर्णकारैः (instrumental plural)
सुवर्णकारेभिः1 (instrumental plural)
सुवर्णकाराय (dative singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (dative dual)
सुवर्णकारेभ्यः (dative plural)
सुवर्णकारात् (ablative singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (ablative dual)
सुवर्णकारेभ्यः (ablative plural)
सुवर्णकारस्य (genitive singular)
सुवर्णकारयोः (dual genitive)
सुवर्णकाराणाम् (genitive plural)
सुवर्णकारे (locative singular)
सुवर्णकारयोः (dual locative)
सुवर्णकारेषु (locative plural)

/su.ʋɐɾ.ɳɐ.kɑː.ɾɐ/

/s̪u.ʋɐɾ.ɳɐˈkɑː.ɾɐ/

Etymology tree
Proto-Indo-European *h₁wes-
Proto-Indo-European *h₁wésus?
Proto-Indo-European *h₁es-?
Proto-Indo-European *h₁su-
Proto-Indo-Iranian *Hsu-
Sanskrit सु- (su-)
Proto-Indo-Iranian *wárnas
Sanskrit वर्ण (varṇa)
Sanskrit सुवर्ण (suvarṇa)
Proto-Indo-European *kʷer-der.
Sanskrit -कार (-kāra)
Sanskrit सुवर्णकार (suvarṇakāra)
From सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + -कार (-kāra).

etymon

मणिकाराश् च ये केचित् कुम्भकाराश् च शोभनाः ।
सूत्रकर्मकृतश् चैव ये च शस्त्रोपजीविनः ॥
मायूरकाः क्राकचिका रोचकाः वेधकास् तथा ।
दन्तकाराः सुधाकारास् तथा गन्धोपजीविनः ॥
सुवर्णकाराः प्रख्यातास् तथा कम्बलधावकाः ।
स्नापकोष्णोदका वैद्या धूपकाः शौण्डिकास् तथा ॥
रजकास् तुन्नवायाश् च ग्रामघोषमहत्तराः ।
शैलूषाश् च सह स्त्रीभिर् ययुः कैवर्तकास् तथा ॥
maṇikārāś ca ye kecit kumbhakārāś ca śobhanāḥ.
sūtrakarmakṛtaś caiva ye ca śastropajīvinaḥ.
māyūrakāḥ krākacikā rocakāḥ vedhakās tathā.
dantakārāḥ sudhākārās tathā gandhopajīvinaḥ.
suvarṇakārāḥ prakhyātās tathā kambaladhāvakāḥ.
snāpakoṣṇodakā vaidyā dhūpakāḥ śauṇḍikās tathā.
rajakās tunnavāyāś ca grāmaghoṣamahattarāḥ.

c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa 2.83.12–15

All those who were jewellers, potters, carpenters, armourers, makers of articles with peacock-feathers, perforators of shells and ornaments, ivorysmiths, plasterers, perfumers, goldsmiths, woollen-washers, hot-water bathers, physicians, incense-makers, liquor-vendors, washermen, tailors, village headmen, actors, fishermen, along with women, all went [following Bharata].

śailūṣāś ca saha strībhir yayuḥ kaivartakās tathā.


दन्तकार

dantakāra (romanization)
दन्तकारः (nominative singular)
दन्तकारौ (dual nominative)
दन्तकारा1 (dual nominative)
दन्तकाराः (nominative plural)
दन्तकारासः1 (nominative plural)
दन्तकार (singular vocative)
दन्तकारौ (dual vocative)
दन्तकारा1 (dual vocative)
दन्तकाराः (plural vocative)
दन्तकारासः1 (plural vocative)
दन्तकारम् (accusative singular)
दन्तकारौ (accusative dual)
दन्तकारा1 (accusative dual)
दन्तकारान् (accusative plural)
दन्तकारेण (instrumental singular)
दन्तकाराभ्याम् (dual instrumental)
दन्तकारैः (instrumental plural)
दन्तकारेभिः1 (instrumental plural)
दन्तकाराय (dative singular)
दन्तकाराभ्याम् (dative dual)
दन्तकारेभ्यः (dative plural)
दन्तकारात् (ablative singular)
दन्तकाराभ्याम् (ablative dual)
दन्तकारेभ्यः (ablative plural)
दन्तकारस्य (genitive singular)
दन्तकारयोः (dual genitive)
दन्तकाराणाम् (genitive plural)
दन्तकारे (locative singular)
दन्तकारयोः (dual locative)
दन्तकारेषु (locative plural)

Pali: dantakāra

Prakrit: 𑀤𑀁𑀢𑀸𑀭 (daṃtāra)

/d̪ɐn̪.t̪ɐˈkɑː.ɾɐ/

Etymology tree
Sanskrit दन्त (danta)
Proto-Indo-European *kʷer-der.
Sanskrit -कार (-kāra)
Sanskrit दन्तकार (dantakāra)
From दन्त (danta, “teeth; ivory”) + -कार (-kāra).