चिकित्सक

sa-noun

चिकित्सक • (cikitsaka) stem, m (feminine चिकित्सिका)

cikitsaka (romanization)
चिकित्सिका (feminine)
चिकित्सकः (nominative singular)
चिकित्सकौ (dual nominative)
चिकित्सका1 (dual nominative)
चिकित्सकाः (nominative plural)
चिकित्सकासः1 (nominative plural)
चिकित्सक (singular vocative)
चिकित्सकौ (dual vocative)
चिकित्सका1 (dual vocative)
चिकित्सकाः (plural vocative)
चिकित्सकासः1 (plural vocative)
चिकित्सकम् (accusative singular)
चिकित्सकौ (accusative dual)
चिकित्सका1 (accusative dual)
चिकित्सकान् (accusative plural)
चिकित्सकेन (instrumental singular)
चिकित्सकाभ्याम् (dual instrumental)
चिकित्सकैः (instrumental plural)
चिकित्सकेभिः1 (instrumental plural)
चिकित्सकाय (dative singular)
चिकित्सकाभ्याम् (dative dual)
चिकित्सकेभ्यः (dative plural)
चिकित्सकात् (ablative singular)
चिकित्सकाभ्याम् (ablative dual)
चिकित्सकेभ्यः (ablative plural)
चिकित्सकस्य (genitive singular)
चिकित्सकयोः (dual genitive)
चिकित्सकानाम् (genitive plural)
चिकित्सके (locative singular)
चिकित्सकयोः (dual locative)
चिकित्सकेषु (locative plural)


वाणिज

vāṇijá (romanization)
वाणिजः (nominative singular)
वाणिजौ (dual nominative)
वाणिजा1 (dual nominative)
वाणिजाः (nominative plural)
वाणिजासः1 (nominative plural)
वाणिज (singular vocative)
वाणिजौ (dual vocative)
वाणिजा1 (dual vocative)
वाणिजाः (plural vocative)
वाणिजासः1 (plural vocative)
वाणिजम् (accusative singular)
वाणिजौ (accusative dual)
वाणिजा1 (accusative dual)
वाणिजान् (accusative plural)
वाणिजेन (instrumental singular)
वाणिजाभ्याम् (dual instrumental)
वाणिजैः (instrumental plural)
वाणिजेभिः1 (instrumental plural)
वाणिजाय (dative singular)
वाणिजाभ्याम् (dative dual)
वाणिजेभ्यः (dative plural)
वाणिजात् (ablative singular)
वाणिजाभ्याम् (ablative dual)
वाणिजेभ्यः (ablative plural)
वाणिजस्य (genitive singular)
वाणिजयोः (dual genitive)
वाणिजानाम् (genitive plural)
वाणिजे (locative singular)
वाणिजयोः (dual locative)
वाणिजेषु (locative plural)

Dardic:

desc

Kashmiri: वोञु॒ (wōñu॒), वाञुरु॒ (wāñuru॒)

Pali: vāṇija, vāṇijaka

Prakrit: 𑀯𑀸𑀡𑀺𑀅 (vāṇia), 𑀯𑀸𑀡𑀺𑀅𑀬 (vāṇiaya)

Bengali: বানিয়া (baniẏa), বেনে (bene)

Konkani: वाणि (vāṇi)

Old Gujarati: वाणीउ (vāṇīu), वाणीडु (vāṇīḍu)

Gujarati: વાણિયો (vāṇiyo)

→ Arabic: بَنِيَان (baniyān)

desctree

→ Portuguese: baniano, baniane
→ English: banyan

→ Spanish: baniano

→ Swahili: baniani

Marathi: वाणी (vāṇī)

Marwari: 𑅪𑅐𑅧𑅢𑅛õ (banṇjõ)

Punjabi: ਬਾਨਿਆ (bāniā)

desc

Sinhalese: වේණඳ (wēṇaⁿda), වේණේඳ (wēṇēⁿda), වේණද (wēṇada), වේඏඅඳ (wēl̥aⁿda), වේඏඒඳ (wēl̥ēⁿda)

Sindhi: 𑋛𑋠𑋌𑋪𑋘𑋠𑋌𑋢 (vāṇyāṇī), 𑋛𑋠𑋅𑋠𑋌𑋢 (vāñāṇī)

Urdu: بنيان (baniyān, “vest, undershirt”)

/ʋɑː.ɳi.d͡ʑɐ́/

/ˈʋɑː.ɳi.d͡ʑɐ/

Vṛddhi derivative of वणिज् (vaṇíj, “merchant, trader”).

vrd

(mythology) the submarine fire (supposed to be at the south-pole)


वणिज्

vaṇíj (romanization)
वणिक् (nominative singular)
वणिजौ (dual nominative)
वणिजा1 (dual nominative)
वणिजः (nominative plural)
वणिक् (singular vocative)
वणिजौ (dual vocative)
वणिजा1 (dual vocative)
वणिजः (plural vocative)
वणिजम् (accusative singular)
वणिजौ (accusative dual)
वणिजा1 (accusative dual)
वणिजः (accusative plural)
वणिजा (instrumental singular)
वणिग्भ्याम् (dual instrumental)
वणिग्भिः (instrumental plural)
वणिजे (dative singular)
वणिग्भ्याम् (dative dual)
वणिग्भ्यः (dative plural)
वणिजः (ablative singular)
वणिग्भ्याम् (ablative dual)
वणिग्भ्यः (ablative plural)
वणिजः (genitive singular)
वणिजोः (dual genitive)
वणिजाम् (genitive plural)
वणिजि (locative singular)
वणिजोः (dual locative)
वणिक्षु (locative plural)

Prakrit: 𑀯𑀡𑀺 (vaṇi)

Uncertain. Possibly from , composed of *wenh₁- (“to win”) + *h₂eǵ- (“to drive, lead”). Compare वनोति (vanóti), particularly in the meaning “to acquire”, and अजति (ájati, “to drive”), respectively.

550 CE, Varāhamihira, Bṛhat Saṃhitā

(astrology, astronomy) the zodiacal sign Libra


करण

karaṇa (romanization)
करणः (nominative singular)
करणौ (dual nominative)
करणा1 (dual nominative)
करणाः (nominative plural)
करणासः1 (nominative plural)
करण (singular vocative)
करणौ (dual vocative)
करणा1 (dual vocative)
करणाः (plural vocative)
करणासः1 (plural vocative)
करणम् (accusative singular)
करणौ (accusative dual)
करणा1 (accusative dual)
करणान् (accusative plural)
करणेन (instrumental singular)
करणाभ्याम् (dual instrumental)
करणैः (instrumental plural)
करणेभिः1 (instrumental plural)
करणाय (dative singular)
करणाभ्याम् (dative dual)
करणेभ्यः (dative plural)
करणात् (ablative singular)
करणाभ्याम् (ablative dual)
करणेभ्यः (ablative plural)
करणस्य (genitive singular)
करणयोः (dual genitive)
करणानाम् (genitive plural)
करणे (locative singular)
करणयोः (dual locative)
करणेषु (locative plural)

desctree

→ Arabic: كَرَّانِيّ (karrāniyy)
→ Swahili: karani
→ Kikuyu: karani
→ Malagasy:

→ Malay: kerani / کراني, Malay: kerana

Indonesian: kerani

→ Tagalog: kawaní

→ Tamil: கிரானி (kirāṉi)

Derived from the root कृ (kṛ) + -अन (-ana).


वैद्य

vaidya (romanization)
वैद्यः (nominative singular)
वैद्यौ (dual nominative)
वैद्या1 (dual nominative)
वैद्याः (nominative plural)
वैद्यासः1 (nominative plural)
वैद्य (singular vocative)
वैद्यौ (dual vocative)
वैद्या1 (dual vocative)
वैद्याः (plural vocative)
वैद्यासः1 (plural vocative)
वैद्यम् (accusative singular)
वैद्यौ (accusative dual)
वैद्या1 (accusative dual)
वैद्यान् (accusative plural)
वैद्येन (instrumental singular)
वैद्याभ्याम् (dual instrumental)
वैद्यैः (instrumental plural)
वैद्येभिः1 (instrumental plural)
वैद्याय (dative singular)
वैद्याभ्याम् (dative dual)
वैद्येभ्यः (dative plural)
वैद्यात् (ablative singular)
वैद्याभ्याम् (ablative dual)
वैद्येभ्यः (ablative plural)
वैद्यस्य (genitive singular)
वैद्ययोः (dual genitive)
वैद्यानाम् (genitive plural)
वैद्ये (locative singular)
वैद्ययोः (dual locative)
वैद्येषु (locative plural)

Pali: vejja

Prakrit: 𑀯𑁂𑀚𑁆𑀚 (vĕjja)

Assamese: বেজ (bez)

Middle Bengali: বেজ (beja)

desc

Odia: ବେଜ (beja), ବେଜୁ (beju), ବେଜୁଡ଼ (bejuṛa), ବେଜୁଡ଼ୁ (bejuṛu), ବେଜି (beji)

Sindhi: vej̄u

Arabic script: ويڄُ

Devanagari script: वेॼु

Sinhalese: වෙදා (wedā)

→ Assamese: বৈদ্য (boiiddo) (learned)

→ Bengali: বৈদ্য (bōiddo) (learned)

→ English: vaidya

→ Hindi: वैद्य (vaidya) (learned)

→ Kannada: ವೈದ್ಯ (vaidya) (learned)

→ Malayalam: വൈദ്യം (vaidyaṁ)

→ Marathi: वैद्य (vaidya) (learned)

→ Nepali: वैद्य (vaidya) (learned)

→ Sinhalese: වෛද්ය (waidya) (learned)

→ Tamil: வயித்தியன் (vayittiyaṉ), வைத்தியன் (vaittiyaṉ)

→ Old Javanese: waidya

→ Telugu: వైద్యము (vaidyamu), వైద్యుడు (vaidyuḍu)

Vrddhi derivative of वेद (véda) with a -य (-ya) extension, From the root विद् (vid)

वैद्यमानिन्

thinking oneself a physician, pretending to be a physician

वैद्यशास्त्र

text-book for physicians, treatise on the preparation of medicines


अध्यापक

adhyāpaka (romanization)
अध्यापकः (nominative singular)
अध्यापकौ (dual nominative)
अध्यापका1 (dual nominative)
अध्यापकाः (nominative plural)
अध्यापकासः1 (nominative plural)
अध्यापक (singular vocative)
अध्यापकौ (dual vocative)
अध्यापका1 (dual vocative)
अध्यापकाः (plural vocative)
अध्यापकासः1 (plural vocative)
अध्यापकम् (accusative singular)
अध्यापकौ (accusative dual)
अध्यापका1 (accusative dual)
अध्यापकान् (accusative plural)
अध्यापकेन (instrumental singular)
अध्यापकाभ्याम् (dual instrumental)
अध्यापकैः (instrumental plural)
अध्यापकेभिः1 (instrumental plural)
अध्यापकाय (dative singular)
अध्यापकाभ्याम् (dative dual)
अध्यापकेभ्यः (dative plural)
अध्यापकात् (ablative singular)
अध्यापकाभ्याम् (ablative dual)
अध्यापकेभ्यः (ablative plural)
अध्यापकस्य (genitive singular)
अध्यापकयोः (dual genitive)
अध्यापकानाम् (genitive plural)
अध्यापके (locative singular)
अध्यापकयोः (dual locative)
अध्यापकेषु (locative plural)

/ɐd̪ʱˈjɑː.pɐ.kɐ/

अहं अध्यापकः अस्मि।

अध्यापकः इदानीम् आगमिष्यति।

गणितस्य अध्यापकः अस्ति वा पश्यतु।


कृषक

kṛṣaka (romanization)
कृषकः (nominative singular)
कृषकौ (dual nominative)
कृषकाः (nominative plural)
कृषक (singular vocative)
कृषकौ (dual vocative)
कृषकाः (plural vocative)
कृषकम् (accusative singular)
कृषकौ (accusative dual)
कृषकान् (accusative plural)
कृषकेण (instrumental singular)
कृषकाभ्याम् (dual instrumental)
कृषकैः (instrumental plural)
कृषकाय (dative singular)
कृषकाभ्याम् (dative dual)
कृषकेभ्यः (dative plural)
कृषकात् (ablative singular)
कृषकाभ्याम् (ablative dual)
कृषकेभ्यः (ablative plural)
कृषकस्य (genitive singular)
कृषकयोः (dual genitive)
कृषकाणाम् (genitive plural)
कृषके (locative singular)
कृषकयोः (dual locative)
कृषकेषु (locative plural)

From the root कृष् (kṛṣ, “to plough”) + -अक (-aka).

sa-root

रोहन्तु सर्वशस्यानि काले देवः प्रवर्षतु ।
सुस्था भवन्तु कृषका धनधान्यसमृद्धिभिः ॥
rohantu sarvaśasyāni kāle devaḥ pravarṣatu.

May all the crops grow, may the Deva make it rain in time.
May the farmers be happy with abundance of wealth and crops.

susthā bhavantu kṛṣakā dhanadhānyasamṛddhibhiḥ.


गणक

gáṇaka (romanization)
गणकः (nominative singular)
गणकौ (dual nominative)
गणका1 (dual nominative)
गणकाः (nominative plural)
गणकासः1 (nominative plural)
गणक (singular vocative)
गणकौ (dual vocative)
गणका1 (dual vocative)
गणकाः (plural vocative)
गणकासः1 (plural vocative)
गणकम् (accusative singular)
गणकौ (accusative dual)
गणका1 (accusative dual)
गणकान् (accusative plural)
गणकेन (instrumental singular)
गणकाभ्याम् (dual instrumental)
गणकैः (instrumental plural)
गणकेभिः1 (instrumental plural)
गणकाय (dative singular)
गणकाभ्याम् (dative dual)
गणकेभ्यः (dative plural)
गणकात् (ablative singular)
गणकाभ्याम् (ablative dual)
गणकेभ्यः (ablative plural)
गणकस्य (genitive singular)
गणकयोः (dual genitive)
गणकानाम् (genitive plural)
गणके (locative singular)
गणकयोः (dual locative)
गणकेषु (locative plural)

From the root गण् (gaṇ, “to calculate, count”) + -अक (-aka).


छेदि

chédi (romanization)
छेदिः (nominative singular)
छेदी (dual nominative)
छेदयः (nominative plural)
छेदे (singular vocative)
छेदी (dual vocative)
छेदयः (plural vocative)
छेदिम् (accusative singular)
छेदी (accusative dual)
छेदीन् (accusative plural)
छेदिना (instrumental singular)
छेद्या1 (instrumental singular)
छेदिभ्याम् (dual instrumental)
छेदिभिः (instrumental plural)
छेदये (dative singular)
छेदिभ्याम् (dative dual)
छेदिभ्यः (dative plural)
छेदेः (ablative singular)
छेद्यः1 (ablative singular)
छेदिभ्याम् (ablative dual)
छेदिभ्यः (ablative plural)
छेदेः (genitive singular)
छेद्यः1 (genitive singular)
छेद्योः (dual genitive)
छेदीनाम् (genitive plural)
छेदौ (locative singular)
छेदा1 (locative singular)
छेद्योः (dual locative)
छेदिषु (locative plural)

From Proto-Indo-Aryan *ćśáydiṣ, from Proto-Indo-Iranian *sčáydiš, from Proto-Indo-European *skéydt (“cut off”), the aorist of *skeyd- (“to split”). Cognate with Russian цеди́ть (cedítʹ, “to strain, to filter”), Ancient Greek σχίζω (skhízō), Latin scindō.


सौचिक

saucika (romanization)
सौचिकः (nominative singular)
सौचिकौ (dual nominative)
सौचिका1 (dual nominative)
सौचिकाः (nominative plural)
सौचिकासः1 (nominative plural)
सौचिक (singular vocative)
सौचिकौ (dual vocative)
सौचिका1 (dual vocative)
सौचिकाः (plural vocative)
सौचिकासः1 (plural vocative)
सौचिकम् (accusative singular)
सौचिकौ (accusative dual)
सौचिका1 (accusative dual)
सौचिकान् (accusative plural)
सौचिकेन (instrumental singular)
सौचिकाभ्याम् (dual instrumental)
सौचिकैः (instrumental plural)
सौचिकेभिः1 (instrumental plural)
सौचिकाय (dative singular)
सौचिकाभ्याम् (dative dual)
सौचिकेभ्यः (dative plural)
सौचिकात् (ablative singular)
सौचिकाभ्याम् (ablative dual)
सौचिकेभ्यः (ablative plural)
सौचिकस्य (genitive singular)
सौचिकयोः (dual genitive)
सौचिकानाम् (genitive plural)
सौचिके (locative singular)
सौचिकयोः (dual locative)
सौचिकेषु (locative plural)

From सूचि (sūci, “needle, pointed object”) + -क (-ka).

af

सौचिकः वस्त्रं सीव्यति।


त्वष्टृ

sa-noun

त्वष्टृ • (tváṣṭṛ) stem, m

tváṣṭṛ (romanization)
त्वष्टा (nominative singular)
त्वष्टारौ (dual nominative)
त्वष्टारा1 (dual nominative)
त्वष्टारः (nominative plural)
त्वष्टः (singular vocative)
त्वष्टारौ (dual vocative)
त्वष्टारा1 (dual vocative)
त्वष्टारः (plural vocative)
त्वष्टारम् (accusative singular)
त्वष्टारौ (accusative dual)
त्वष्टारा1 (accusative dual)
त्वष्टॄन् (accusative plural)
त्वष्ट्रा (instrumental singular)
त्वष्टृभ्याम् (dual instrumental)
त्वष्टृभिः (instrumental plural)
त्वष्ट्रे (dative singular)
त्वष्टृभ्याम् (dative dual)
त्वष्टृभ्यः (dative plural)
त्वष्टुः (ablative singular)
त्वष्टृभ्याम् (ablative dual)
त्वष्टृभ्यः (ablative plural)
त्वष्टुः (genitive singular)
त्वष्ट्रोः (dual genitive)
त्वष्टॄणाम् (genitive plural)
त्वष्टरि (locative singular)
त्वष्ट्रोः (dual locative)
त्वष्टृषु (locative plural)

/ˈt̪ʋɐʂ.ʈr̩/

From Proto-Indo-Aryan *twá(r)ṣṭā, from Proto-Indo-Iranian *twárštā, from Proto-Indo-European *twr̥ḱ-tēr, from *twerḱ- (“to cut, trim, carve off”).


तक्षन्

tákṣan (romanization)
तक्षा (nominative singular)
तक्षाणौ (dual nominative)
तक्षाणा1 (dual nominative)
तक्षाणः (nominative plural)
तक्षन् (singular vocative)
तक्षाणौ (dual vocative)
तक्षाणा1 (dual vocative)
तक्षाणः (plural vocative)
तक्षाणम् (accusative singular)
तक्षाणौ (accusative dual)
तक्षाणा1 (accusative dual)
तक्ष्णः (accusative plural)
तक्ष्णा (instrumental singular)
तक्षभ्याम् (dual instrumental)
तक्षभिः (instrumental plural)
तक्ष्णे (dative singular)
तक्षभ्याम् (dative dual)
तक्षभ्यः (dative plural)
तक्ष्णः (ablative singular)
तक्षभ्याम् (ablative dual)
तक्षभ्यः (ablative plural)
तक्ष्णः (genitive singular)
तक्ष्णोः (dual genitive)
तक्ष्णाम् (genitive plural)
तक्ष्णि (locative singular)
तक्षणि (locative singular)
तक्षन्1 (locative singular)
तक्ष्णोः (dual locative)
तक्षसु (locative plural)

Sauraseni Prakrit:

Hindi: तखान (takhān) (rare)

Urdu: تکھان (takhān)

Punjabi: (intrusive r)

Gurmukhi script: ਤਰਖਾਣ (tarkhāṇ)

Shahmukhi script: تَرکھاݨ (tarkhāṇ)

→ Tamil: தச்சன் (taccaṉ)

/ˈt̪ɐk.ʂɐn̪/

From Proto-Indo-Aryan *táṭṣā, from Proto-Indo-Iranian *táćšā (“carpenter, woodcutter”), from Proto-Indo-European *tétḱō (“idem”). Cognate with Ancient Greek τέκτων (téktōn, “carpenter”), Avestan 𐬙𐬀𐬱𐬀𐬥 (tašan).

cog

नानानं वा उ नो धियो वि व्रतानि जनानाम्।
तक्षा रिष्टं रुतं भिषग्ब्रह्मा सुन्वन्तमिच्छतीन्द्रायेन्दो परि स्रव॥
nānānaṃ vā u no dhiyo vi vratāni janānām.

WE all have various thoughts and plans, and diverse are the ways of men.
The Brahman seeks the worshipper, wright seeks the cracked, and leech the maimed. Flow, Indu, flow for Indra's sake.

takṣā riṣṭaṃ rutaṃ bhiṣagbrahmā sunvantamicchatīndrāyendo pari srava.


गोपी

gopī (romanization)
गोपी (nominative singular)
गोप्यौ (dual nominative)
गोप्यः (nominative plural)
गोपि (singular vocative)
गोप्यौ (dual vocative)
गोप्यः (plural vocative)
गोपीम् (accusative singular)
गोप्यौ (accusative dual)
गोपीः (accusative plural)
गोप्या (instrumental singular)
गोपीभ्याम् (dual instrumental)
गोपीभिः (instrumental plural)
गोप्यै (dative singular)
गोपीभ्याम् (dative dual)
गोपीभ्यः (dative plural)
गोप्याः (ablative singular)
गोपीभ्याम् (ablative dual)
गोपीभ्यः (ablative plural)
गोप्याः (genitive singular)
गोप्योः (dual genitive)
गोपीनाम् (genitive plural)
गोप्याम् (locative singular)
गोप्योः (dual locative)
गोपीषु (locative plural)

Pali: gopī

Prakrit: गोवी (govī)

→ Hindustani: gopī

Hindi: गोपी

Urdu: گوپی

गोप (gopa, “milkman; cowboy; gopa”) + -ई (-ī, feminine-forming suffix)

gopikā

गोपिका (gopikā)

गोविआ

गोपिका (gopikā)

milkmaid; cowherdess; milkman or cowherd's wife

नन्दो गोपाश्च गोप्यश्च गोविन्दचरणाम्बुजे । मनः क्षिप्तं पुनर्हर्तुमनीशा मथुरां ययुः ॥
nando gopāśca gopyaśca govindacaraṇāmbuje. manaḥ kṣiptaṃ punarhartumanīśā mathurāṃ yayuḥ.

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 10.84.69

Unable to withdraw their minds from Lord Krishna’s lotus feet, where they had surrendered them, Nanda and the gopas and gopis returned to Mathurā.


नावाज

nāvājá (romanization)
नावाजः (nominative singular)
नावाजौ (dual nominative)
नावाजा1 (dual nominative)
नावाजाः (nominative plural)
नावाजासः1 (nominative plural)
नावाज (singular vocative)
नावाजौ (dual vocative)
नावाजा1 (dual vocative)
नावाजाः (plural vocative)
नावाजासः1 (plural vocative)
नावाजम् (accusative singular)
नावाजौ (accusative dual)
नावाजा1 (accusative dual)
नावाजान् (accusative plural)
नावाजेन (instrumental singular)
नावाजाभ्याम् (dual instrumental)
नावाजैः (instrumental plural)
नावाजेभिः1 (instrumental plural)
नावाजाय (dative singular)
नावाजाभ्याम् (dative dual)
नावाजेभ्यः (dative plural)
नावाजात् (ablative singular)
नावाजाभ्याम् (ablative dual)
नावाजेभ्यः (ablative plural)
नावाजस्य (genitive singular)
नावाजयोः (dual genitive)
नावाजानाम् (genitive plural)
नावाजे (locative singular)
नावाजयोः (dual locative)
नावाजेषु (locative plural)

/nɑː.ʋɑː.d͡ʑɐ́/

/n̪ɑːˈʋɑː.d͡ʑɐ/

From Proto-Indo-Aryan *naHuHaĵás, from Proto-Indo-Iranian *naHuHaȷ́ás. By surface analysis, नौ (naú) + अज (ajá). Cognate with Avestan 𐬥𐬀𐬎𐬎𐬁𐬰𐬀 (nauuāza).


सभापति

sabhā́-páti (romanization)
सभापतिः (nominative singular)
सभापती (dual nominative)
सभापतयः (nominative plural)
सभापते (singular vocative)
सभापती (dual vocative)
सभापतयः (plural vocative)
सभापतिम् (accusative singular)
सभापती (accusative dual)
सभापतीन् (accusative plural)
सभापतिना (instrumental singular)
सभापत्या1 (instrumental singular)
सभापतिभ्याम् (dual instrumental)
सभापतिभिः (instrumental plural)
सभापतये (dative singular)
सभापतिभ्याम् (dative dual)
सभापतिभ्यः (dative plural)
सभापतेः (ablative singular)
सभापत्यः1 (ablative singular)
सभापतिभ्याम् (ablative dual)
सभापतिभ्यः (ablative plural)
सभापतेः (genitive singular)
सभापत्यः1 (genitive singular)
सभापत्योः (dual genitive)
सभापतीनाम् (genitive plural)
सभापतौ (locative singular)
सभापता1 (locative singular)
सभापत्योः (dual locative)
सभापतिषु (locative plural)

desc

→ Assamese: সভাপতি (xobhapoti) (learned)

→ Bengali: সভাপতি (śôbhapôti) (learned)

→ Burmese: သဘာပတိ (sa.bhapa.ti.) (learned)

→ Gujarati: સભાપતિ (sabhāpti) (learned)

→ Hindi: सभापति (sabhāpati) (learned)

→ Kannada: ಸಭಾಪತಿ (sabhāpati) (learned)

→ Old Khmer: sabhāpati (learned)

→ Marathi: सभापति (sabhāpati) (learned)

→ Nepali: सभापति (sabhāpati) (learned)

→ Odia: ସଭାପତି (sabhāpati) (learned)

→ Telugu: సభాపతి (sabhāpati) (learned)

→ Thai: สภาบดี (sà-paa-bɔɔ-dii) (learned)

→ Shan: သပႃႇပတီႉ (sǎ pàa pǎ tḭ̂i) (learned)

Compound of सभा (sabhā́, “council, assembly”) + पति (páti, “lord, master”).

com

... नमः॑ स॒भाभ्यः॑ स॒भाप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ ...

c. 1200 BCE – 800 BCE, Kṛṣṇa-Yajurveda (Taittirīya Saṃhitā) IV.5.3.15

Homage to the assemblies, and to you, the lords of assemblies, homage!

... námaḥ sabhā́bhyaḥ sabhā́patibhyaśca vo námo ...

the president or chairman of an assembly or council


काष्ठतक्षक

kāṣṭhatakṣaka (romanization)
काष्ठतक्षकः (nominative singular)
काष्ठतक्षकौ (dual nominative)
काष्ठतक्षका1 (dual nominative)
काष्ठतक्षकाः (nominative plural)
काष्ठतक्षकासः1 (nominative plural)
काष्ठतक्षक (singular vocative)
काष्ठतक्षकौ (dual vocative)
काष्ठतक्षका1 (dual vocative)
काष्ठतक्षकाः (plural vocative)
काष्ठतक्षकासः1 (plural vocative)
काष्ठतक्षकम् (accusative singular)
काष्ठतक्षकौ (accusative dual)
काष्ठतक्षका1 (accusative dual)
काष्ठतक्षकान् (accusative plural)
काष्ठतक्षकेण (instrumental singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (dual instrumental)
काष्ठतक्षकैः (instrumental plural)
काष्ठतक्षकेभिः1 (instrumental plural)
काष्ठतक्षकाय (dative singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (dative dual)
काष्ठतक्षकेभ्यः (dative plural)
काष्ठतक्षकात् (ablative singular)
काष्ठतक्षकाभ्याम् (ablative dual)
काष्ठतक्षकेभ्यः (ablative plural)
काष्ठतक्षकस्य (genitive singular)
काष्ठतक्षकयोः (dual genitive)
काष्ठतक्षकाणाम् (genitive plural)
काष्ठतक्षके (locative singular)
काष्ठतक्षकयोः (dual locative)
काष्ठतक्षकेषु (locative plural)

/kɑːʂ.ʈʰɐ.tɐk.ʂɐ.kɐ/

/kɑːʂ.ʈʰɐˈt̪ɐk.ʂɐ.kɐ/

Compound of काष्ठ (kāṣṭhá, “wood”) + तक्षक (takṣaká, “one who cuts”), literally “one who cuts wood”.


दन्तवैद्य

dantavaidya (romanization)
दन्तवैद्यः (nominative singular)
दन्तवैद्यौ (dual nominative)
दन्तवैद्या1 (dual nominative)
दन्तवैद्याः (nominative plural)
दन्तवैद्यासः1 (nominative plural)
दन्तवैद्य (singular vocative)
दन्तवैद्यौ (dual vocative)
दन्तवैद्या1 (dual vocative)
दन्तवैद्याः (plural vocative)
दन्तवैद्यासः1 (plural vocative)
दन्तवैद्यम् (accusative singular)
दन्तवैद्यौ (accusative dual)
दन्तवैद्या1 (accusative dual)
दन्तवैद्यान् (accusative plural)
दन्तवैद्येन (instrumental singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (dual instrumental)
दन्तवैद्यैः (instrumental plural)
दन्तवैद्येभिः1 (instrumental plural)
दन्तवैद्याय (dative singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (dative dual)
दन्तवैद्येभ्यः (dative plural)
दन्तवैद्यात् (ablative singular)
दन्तवैद्याभ्याम् (ablative dual)
दन्तवैद्येभ्यः (ablative plural)
दन्तवैद्यस्य (genitive singular)
दन्तवैद्ययोः (dual genitive)
दन्तवैद्यानाम् (genitive plural)
दन्तवैद्ये (locative singular)
दन्तवैद्ययोः (dual locative)
दन्तवैद्येषु (locative plural)

/d̪ɐn̪.t̪ɐˈʋɑjd̪.jɐ/


केवर्त

kevárta (romanization)
केवर्तः (nominative singular)
केवर्तौ (dual nominative)
केवर्ता1 (dual nominative)
केवर्ताः (nominative plural)
केवर्तासः1 (nominative plural)
केवर्त (singular vocative)
केवर्तौ (dual vocative)
केवर्ता1 (dual vocative)
केवर्ताः (plural vocative)
केवर्तासः1 (plural vocative)
केवर्तम् (accusative singular)
केवर्तौ (accusative dual)
केवर्ता1 (accusative dual)
केवर्तान् (accusative plural)
केवर्तेन (instrumental singular)
केवर्ताभ्याम् (dual instrumental)
केवर्तैः (instrumental plural)
केवर्तेभिः1 (instrumental plural)
केवर्ताय (dative singular)
केवर्ताभ्याम् (dative dual)
केवर्तेभ्यः (dative plural)
केवर्तात् (ablative singular)
केवर्ताभ्याम् (ablative dual)
केवर्तेभ्यः (ablative plural)
केवर्तस्य (genitive singular)
केवर्तयोः (dual genitive)
केवर्तानाम् (genitive plural)
केवर्ते (locative singular)
केवर्तयोः (dual locative)
केवर्तेषु (locative plural)

Pali: kevaṭṭa

Prakrit: 𑀓𑁂𑀯𑀝𑁆𑀝 (kevaṭṭa)

Central:

Sauraseni Prakrit:

Braj: केवट (kevaṭ), खेवट (khevaṭ)

Hindustani: kewaṭ

Hindi: केवट

Urdu: کیوَٹ (kevaṭ)

Eastern:

Magadhi Prakrit:

Assamese: কেওট (keüt)

Bengali: কেওট (keōṭ)

Bihari: केवत

Bhojpuri: केँवट (kē̃vaṭ)

Maithili: क्योट (kyōṭ)

Odia: କେଉଟ (keuṭa)

Southern:

Helu Prakrit:

desc

⇒ Dhivehi: ކެއޮޅުކަމް (keoḷukam̊), ކެއުޅުކަމް (keuḷukam̊)

Sinhalese: කෙවුළා (kewuḷā)

/keːˈʋɐɾ.t̪ɐ/


कीनाश

kīnāśa (romanization)
कीनाशः (nominative singular)
कीनाशौ (dual nominative)
कीनाशा1 (dual nominative)
कीनाशाः (nominative plural)
कीनाशासः1 (nominative plural)
कीनाश (singular vocative)
कीनाशौ (dual vocative)
कीनाशा1 (dual vocative)
कीनाशाः (plural vocative)
कीनाशासः1 (plural vocative)
कीनाशम् (accusative singular)
कीनाशौ (accusative dual)
कीनाशा1 (accusative dual)
कीनाशान् (accusative plural)
कीनाशेन (instrumental singular)
कीनाशाभ्याम् (dual instrumental)
कीनाशैः (instrumental plural)
कीनाशेभिः1 (instrumental plural)
कीनाशाय (dative singular)
कीनाशाभ्याम् (dative dual)
कीनाशेभ्यः (dative plural)
कीनाशात् (ablative singular)
कीनाशाभ्याम् (ablative dual)
कीनाशेभ्यः (ablative plural)
कीनाशस्य (genitive singular)
कीनाशयोः (dual genitive)
कीनाशानाम् (genitive plural)
कीनाशे (locative singular)
कीनाशयोः (dual locative)
कीनाशेषु (locative plural)

/kiːˈn̪ɑː.ɕɐ/


सौवर्णिक

sauvarṇika (romanization)
सौवर्णिकः (nominative singular)
सौवर्णिकौ (dual nominative)
सौवर्णिका1 (dual nominative)
सौवर्णिकाः (nominative plural)
सौवर्णिकासः1 (nominative plural)
सौवर्णिक (singular vocative)
सौवर्णिकौ (dual vocative)
सौवर्णिका1 (dual vocative)
सौवर्णिकाः (plural vocative)
सौवर्णिकासः1 (plural vocative)
सौवर्णिकम् (accusative singular)
सौवर्णिकौ (accusative dual)
सौवर्णिका1 (accusative dual)
सौवर्णिकान् (accusative plural)
सौवर्णिकेन (instrumental singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (dual instrumental)
सौवर्णिकैः (instrumental plural)
सौवर्णिकेभिः1 (instrumental plural)
सौवर्णिकाय (dative singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (dative dual)
सौवर्णिकेभ्यः (dative plural)
सौवर्णिकात् (ablative singular)
सौवर्णिकाभ्याम् (ablative dual)
सौवर्णिकेभ्यः (ablative plural)
सौवर्णिकस्य (genitive singular)
सौवर्णिकयोः (dual genitive)
सौवर्णिकानाम् (genitive plural)
सौवर्णिके (locative singular)
सौवर्णिकयोः (dual locative)
सौवर्णिकेषु (locative plural)

/s̪ɑwˈʋɐɾ.ɳi.kɐ/

From सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + -इक (-ika).

रजकनापितमालाकारगान्धिकसौरिकभिक्षुकगोपालकताम्बूलिकसौवर्णिकपीठमर्दविटविदूषकादयो मित्राणि ।

c. 200 CE – 300 CE, Vātsyāyana, Kāma Sūtra 1.5.25.1

O washermen, barbers, garland-makers, perfume-vendors, liquor-vendors, mendicants, cowherds, betel-sellers, goldsmiths, companions, sensualists, jesters, etc. and friends […]


दन्तकार

dantakāra (romanization)
दन्तकारः (nominative singular)
दन्तकारौ (dual nominative)
दन्तकारा1 (dual nominative)
दन्तकाराः (nominative plural)
दन्तकारासः1 (nominative plural)
दन्तकार (singular vocative)
दन्तकारौ (dual vocative)
दन्तकारा1 (dual vocative)
दन्तकाराः (plural vocative)
दन्तकारासः1 (plural vocative)
दन्तकारम् (accusative singular)
दन्तकारौ (accusative dual)
दन्तकारा1 (accusative dual)
दन्तकारान् (accusative plural)
दन्तकारेण (instrumental singular)
दन्तकाराभ्याम् (dual instrumental)
दन्तकारैः (instrumental plural)
दन्तकारेभिः1 (instrumental plural)
दन्तकाराय (dative singular)
दन्तकाराभ्याम् (dative dual)
दन्तकारेभ्यः (dative plural)
दन्तकारात् (ablative singular)
दन्तकाराभ्याम् (ablative dual)
दन्तकारेभ्यः (ablative plural)
दन्तकारस्य (genitive singular)
दन्तकारयोः (dual genitive)
दन्तकाराणाम् (genitive plural)
दन्तकारे (locative singular)
दन्तकारयोः (dual locative)
दन्तकारेषु (locative plural)

Pali: dantakāra

Prakrit: 𑀤𑀁𑀢𑀸𑀭 (daṃtāra)

/d̪ɐn̪.t̪ɐˈkɑː.ɾɐ/

From दन्त (danta, “teeth; ivory”) + -कार (-kāra).

suf

मणिकाराश् च ये केचित् कुम्भकाराश् च शोभनाः ।
सूत्रकर्मकृतश् चैव ये च शस्त्रोपजीविनः ॥
मायूरकाः क्राकचिका रोचकाः वेधकास् तथा ।
दन्तकाराः सुधाकारास् तथा गन्धोपजीविनः ॥
सुवर्णकाराः प्रख्यातास् तथा कम्बलधावकाः ।
स्नापकोष्णोदका वैद्या धूपकाः शौण्डिकास् तथा ॥
रजकास् तुन्नवायाश् च ग्रामघोषमहत्तराः ।
शैलूषाश् च सह स्त्रीभिर् ययुः कैवर्तकास् तथा ॥
maṇikārāś ca ye kecit kumbhakārāś ca śobhanāḥ.
sūtrakarmakṛtaś caiva ye ca śastropajīvinaḥ.
māyūrakāḥ krākacikā rocakāḥ vedhakās tathā.
dantakārāḥ sudhākārās tathā gandhopajīvinaḥ.
suvarṇakārāḥ prakhyātās tathā kambaladhāvakāḥ.
snāpakoṣṇodakā vaidyā dhūpakāḥ śauṇḍikās tathā.
rajakās tunnavāyāś ca grāmaghoṣamahattarāḥ.

c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa 2.83.12–15

All those who were jewellers, potters, carpenters, armourers, makers of articles with peacock-feathers, perforators of shells and ornaments, ivorysmiths, plasterers, perfumers, goldsmiths, woollen-washers, hot-water bathers, physicians, incense-makers, liquor-vendors, washermen, tailors, village headmen, actors, fishermen, along with women, all went [following Bharata].

śailūṣāś ca saha strībhir yayuḥ kaivartakās tathā.


सुवर्णकार

suvarṇakāra (romanization)
सुवर्णकारः (nominative singular)
सुवर्णकारौ (dual nominative)
सुवर्णकारा1 (dual nominative)
सुवर्णकाराः (nominative plural)
सुवर्णकारासः1 (nominative plural)
सुवर्णकार (singular vocative)
सुवर्णकारौ (dual vocative)
सुवर्णकारा1 (dual vocative)
सुवर्णकाराः (plural vocative)
सुवर्णकारासः1 (plural vocative)
सुवर्णकारम् (accusative singular)
सुवर्णकारौ (accusative dual)
सुवर्णकारा1 (accusative dual)
सुवर्णकारान् (accusative plural)
सुवर्णकारेण (instrumental singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (dual instrumental)
सुवर्णकारैः (instrumental plural)
सुवर्णकारेभिः1 (instrumental plural)
सुवर्णकाराय (dative singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (dative dual)
सुवर्णकारेभ्यः (dative plural)
सुवर्णकारात् (ablative singular)
सुवर्णकाराभ्याम् (ablative dual)
सुवर्णकारेभ्यः (ablative plural)
सुवर्णकारस्य (genitive singular)
सुवर्णकारयोः (dual genitive)
सुवर्णकाराणाम् (genitive plural)
सुवर्णकारे (locative singular)
सुवर्णकारयोः (dual locative)
सुवर्णकारेषु (locative plural)

/su.ʋɐɾ.ɳɐ.kɑː.ɾɐ/

/s̪u.ʋɐɾ.ɳɐˈkɑː.ɾɐ/

Etymology tree
Proto-Indo-European *h₁wes-
Proto-Indo-European *h₁wésus?
Proto-Indo-European *h₁es-?
Proto-Indo-European *h₁su-
Proto-Indo-Iranian *Hsu-
Sanskrit सु- (su-)
Proto-Indo-Iranian *wárnas
Sanskrit वर्ण (varṇa)
Sanskrit सुवर्ण (suvarṇa)
Proto-Indo-European *kʷer-der.
Sanskrit -कार (-kāra)
Sanskrit सुवर्णकार (suvarṇakāra)
From सुवर्ण (suvarṇa, “gold”) + -कार (-kāra).


मायूरक

māyūraka (romanization)
मायूरकः (nominative singular)
मायूरकौ (dual nominative)
मायूरका1 (dual nominative)
मायूरकाः (nominative plural)
मायूरकासः1 (nominative plural)
मायूरक (singular vocative)
मायूरकौ (dual vocative)
मायूरका1 (dual vocative)
मायूरकाः (plural vocative)
मायूरकासः1 (plural vocative)
मायूरकम् (accusative singular)
मायूरकौ (accusative dual)
मायूरका1 (accusative dual)
मायूरकान् (accusative plural)
मायूरकेण (instrumental singular)
मायूरकाभ्याम् (dual instrumental)
मायूरकैः (instrumental plural)
मायूरकेभिः1 (instrumental plural)
मायूरकाय (dative singular)
मायूरकाभ्याम् (dative dual)
मायूरकेभ्यः (dative plural)
मायूरकात् (ablative singular)
मायूरकाभ्याम् (ablative dual)
मायूरकेभ्यः (ablative plural)
मायूरकस्य (genitive singular)
मायूरकयोः (dual genitive)
मायूरकाणाम् (genitive plural)
मायूरके (locative singular)
मायूरकयोः (dual locative)
मायूरकेषु (locative plural)

a peacock-catcher or an artisan in peacock-feathers


रङ्गकार

raṅgakāra (romanization)
रङ्गकारः (nominative singular)
रङ्गकारौ (dual nominative)
रङ्गकारा1 (dual nominative)
रङ्गकाराः (nominative plural)
रङ्गकारासः1 (nominative plural)
रङ्गकार (singular vocative)
रङ्गकारौ (dual vocative)
रङ्गकारा1 (dual vocative)
रङ्गकाराः (plural vocative)
रङ्गकारासः1 (plural vocative)
रङ्गकारम् (accusative singular)
रङ्गकारौ (accusative dual)
रङ्गकारा1 (accusative dual)
रङ्गकारान् (accusative plural)
रङ्गकारेण (instrumental singular)
रङ्गकाराभ्याम् (dual instrumental)
रङ्गकारैः (instrumental plural)
रङ्गकारेभिः1 (instrumental plural)
रङ्गकाराय (dative singular)
रङ्गकाराभ्याम् (dative dual)
रङ्गकारेभ्यः (dative plural)
रङ्गकारात् (ablative singular)
रङ्गकाराभ्याम् (ablative dual)
रङ्गकारेभ्यः (ablative plural)
रङ्गकारस्य (genitive singular)
रङ्गकारयोः (dual genitive)
रङ्गकाराणाम् (genitive plural)
रङ्गकारे (locative singular)
रङ्गकारयोः (dual locative)
रङ्गकारेषु (locative plural)

Pali: raṅgakāra

Prakrit: *𑀭𑀁𑀕𑀆𑀭 (*raṃgaāra)

Gujarati: રંગારો (raṅgāro)

/ɾɐŋ.ɡɐ.kɑː.ɾɐ/

/ɾɐŋ.ɡɐˈkɑː.ɾɐ/

Etymology tree
Sanskrit रङ्ग (raṅga)
Proto-Indo-European *kʷer-der.
Sanskrit -कार (-kāra)
Sanskrit रङ्गकार (raṅgakāra)
Tatpuruṣa compound of रङ्ग (raṅga, “colour”) + -कार (-kāra).

com

रजकं कं चिद् आयान्तं रङ्गकारं गदाग्रजः ।
दृष्ट्वा ऽयाचत वासांसि धौतान्य् अत्युत्तमानि च ॥
rajakaṃ kaṃ cid āyāntaṃ raṅgakāraṃ gadāgrajaḥ.
dṛṣṭvā ʼyācata vāsāṃsi dhautāny atyuttamāni ca.

c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 10.41.32

Seeing a washerman-dyer approaching, Kṛṣṇa asked him for the finest washed garments he had.