सूर्य

Helu Prakrit:

Dhivehi: އިރު (iru)

Sinhalese: ඉර (ira)

Maharastri Prakrit: 𑀲𑀼𑀚𑁆𑀚 (sujja)

Sindhi: सिॼु(sijju)

Paisaci Prakrit:

Punjabi: ਸਿਝ (sijha) (archaic)

Pali: surya

→ Assamese: সূৰুয (xuruz)

→ Bengali: সূর্য (śurjo)

→ Gujarati: સૂરજ (sūraj)

→ Hindi: सूर्य (sūrya), सूरज (sūraj)

→ Khmer: សុរិយ (soreyaʼ)

→ Kannada: ಸೂರ್ಯ (sūrya)

→ Konkani: सूर्य (sūrya)

→ Malayalam: സൂര്യന് (sūryaṉ)

→ Malay: suria
Indonesian: surya

→ Marathi: सूर्य (sūrya)

desctree

→ Old Javanese: sūrya
Javanese: ꦱꦸꦂꦪ (surya), ꦱꦺꦴꦂꦪ (sorya)
→ Balinese: ᬲᬹᬃᬬ (surya)

→ Odia: ସୂର୍ଯ୍ୟ (surjya)

→ Nepali: सूर्य (sūrya)

→ Newar: सूर्द्य (sūrdya)

→ Punjabi: ਸੂਰਜ (sūraj) / سورج (sūraj)

→ Marwari: सूरज (sūraj)

→ Sindhi: سوُرَجُ (sūraju)

→ Sinhalese: සූර්යයා (sūryayā)

→ Tamil: சூரியன் (cūriyaṉ)

→ Telugu: సూర్యుడు (sūryuḍu)

desc

→ Thai: สุริยา

→ Thai: สุริยา

→ Burmese: သူရိယ (suri.ya.)

→ Urdu: سورج (sūraj)

A -य (-ya) extension of the base सूर् (sū́r), from Proto-Indo-Iranian *súHar (“sun”), from Proto-Indo-European *sóh₂wl̥ (“sun”). Cognate with Ancient Greek ἥλιος (hḗlios), Latin sōl, Persian خور (xur), English sun. Also related to स्वर् (svàr, “sun”) and सूर (sū́ra, “sun”).

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य।
विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम्॥
taráṇirviśvádarśato jyotiṣkṛ́dasi sūrya.
víśvamā́ bhāsi rocanám.

You, Sūrya, outstrip all in speed; you are visible to all; you are the source of light; you shine throughout the entire firmament

(Vedic religion, Hinduism, Buddhism, Jainism) Surya, the Vedic solar deity


अधर्म

adharma (romanization)
अधर्मः (nominative singular)
अधर्मौ (dual nominative)
अधर्मा1 (dual nominative)
अधर्माः (nominative plural)
अधर्मासः1 (nominative plural)
अधर्म (singular vocative)
अधर्मौ (dual vocative)
अधर्मा1 (dual vocative)
अधर्माः (plural vocative)
अधर्मासः1 (plural vocative)
अधर्मम् (accusative singular)
अधर्मौ (accusative dual)
अधर्मा1 (accusative dual)
अधर्मान् (accusative plural)
अधर्मेण (instrumental singular)
अधर्माभ्याम् (dual instrumental)
अधर्मैः (instrumental plural)
अधर्मेभिः1 (instrumental plural)
अधर्माय (dative singular)
अधर्माभ्याम् (dative dual)
अधर्मेभ्यः (dative plural)
अधर्मात् (ablative singular)
अधर्माभ्याम् (ablative dual)
अधर्मेभ्यः (ablative plural)
अधर्मस्य (genitive singular)
अधर्मयोः (dual genitive)
अधर्माणाम् (genitive plural)
अधर्मे (locative singular)
अधर्मयोः (dual locative)
अधर्मेषु (locative plural)

→ Lao: ອະທຳ (ʼa tham)

→ Thai: อธรรม

→ Thai: อธรรม

unrighteousness, wickedness, demerit, guilt, injustice, sin, irreligion


धर्म

dhárma (romanization)
धर्मः (nominative singular)
धर्मौ (dual nominative)
धर्मा1 (dual nominative)
धर्माः (nominative plural)
धर्मासः1 (nominative plural)
धर्म (singular vocative)
धर्मौ (dual vocative)
धर्मा1 (dual vocative)
धर्माः (plural vocative)
धर्मासः1 (plural vocative)
धर्मम् (accusative singular)
धर्मौ (accusative dual)
धर्मा1 (accusative dual)
धर्मान् (accusative plural)
धर्मेण (instrumental singular)
धर्माभ्याम् (dual instrumental)
धर्मैः (instrumental plural)
धर्मेभिः1 (instrumental plural)
धर्माय (dative singular)
धर्माभ्याम् (dative dual)
धर्मेभ्यः (dative plural)
धर्मात् (ablative singular)
धर्माभ्याम् (ablative dual)
धर्मेभ्यः (ablative plural)
धर्मस्य (genitive singular)
धर्मयोः (dual genitive)
धर्माणाम् (genitive plural)
धर्मे (locative singular)
धर्मयोः (dual locative)
धर्मेषु (locative plural)

→ Bengali: ধর্ম (dhormo)

→ Chinese: 達摩 /达摩 (dámó)

→ Dhivehi: ދަރުމަ (daruma)

→ Dutch: dharma

→ English: dharma

→ Gujarati: ધર્મ (dharma)

→ Hindi: धर्म (dharm)

→ Indonesian: darma, derma

→ Irish: darma

→ Italian: dharma

→ Japanese: 達磨, ダルマ, ダーマ

→ Kannada: ಧರ್ಮ (dharma)

→ Khmer: ធម៌ (tʰoa)

→ Korean: 달마 (dalma)

→ Lao: ທຳ (tham)

→ Marathi: धर्म (dharma)

→ Malay: derma (درما)

→ Mongolian: дарма (darma)

→ Nepali: धर्म (dharma)

desctree

→ Old Javanese: dharma
> Javanese: ꦢꦂꦩ (darma) (inherited)
→ Balinese: ᬥᬃᬫ (darma, dharma)

Pali: dhamma
→ English: dhamma
→ French: dhamma
→ Burmese: ဓမ္မ (dhamma.)

→ Portuguese: darma

Punjabi: دَھرَم (dharam) / ਧਰਮ (dharam)

→ Tamil: தருமம் (tarumam)

→ Telugu: ధర్మము (dharmamu)

→ Thai: ธรรม (tam)

→ Tibetan: ལྷ་ཆོས (lha chos)

→ Tocharian B: agradharma

→ Vietnamese: đạt ma

From Proto-Indo-Iranian *dʰármas, from Proto-Indo-European *dʰér-mos, from *dʰer- (“to hold, support”). Cognate with Latin firmus (“stable, strong”) (whence also English firm).


कर्मन्

kárman (romanization)
कर्म (nominative singular)
कर्मणी (dual nominative)
कर्माणि (nominative plural)
कर्म1 (nominative plural)
कर्मा1 (nominative plural)
कर्मन् (singular vocative)
कर्म (singular vocative)
कर्मणी (dual vocative)
कर्माणि (plural vocative)
कर्म1 (plural vocative)
कर्मा1 (plural vocative)
कर्म (accusative singular)
कर्मणी (accusative dual)
कर्माणि (accusative plural)
कर्म1 (accusative plural)
कर्मा1 (accusative plural)
कर्मणा (instrumental singular)
कर्मभ्याम् (dual instrumental)
कर्मभिः (instrumental plural)
कर्मणे (dative singular)
कर्मभ्याम् (dative dual)
कर्मभ्यः (dative plural)
कर्मणः (ablative singular)
कर्मभ्याम् (ablative dual)
कर्मभ्यः (ablative plural)
कर्मणः (genitive singular)
कर्मणोः (dual genitive)
कर्मणाम् (genitive plural)
कर्मणि (locative singular)
कर्मन्1 (locative singular)
कर्मणोः (dual locative)
कर्मसु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: krom

Kashmiri: کٲم (kạ̄m)

Prakrit: 𑀓𑀫𑁆𑀫 (kamma) (see there for further descendants)

Pali: kamma
→ Burmese: ကံ (kam)
→ Khmer: កម្ម (kam)
→ Lao: ກຳ (kam)
→ Thai: กรรม (gam)

→ Bengali: কর্ম (kormo)

→ Middle Chinese: 羯磨 (MC kjot ma|maH)

→ Japanese: 羯磨 (katsuma)

→ Korean: 갈마 (galma)

→ Dutch: karma (perhaps via English)

→ English: karma

→ Esperanto: karmo

→ Finnish: karma

→ Georgian: კარმა (ḳarma)

→ German: Karma

→ Gujarati: કર્મ (karma)

→ Hindi: कर्म (karm)

→ Icelandic: karma

→ Italian: karma

→ Japanese: カルマ (karuma)

→ Kannada: ಕರ್ಮ (karma)

→ Old Khmer: karmma

→ Thai: กรรม (gam)

→ Malayalam: കർമ്മം (kaṟmmaṁ)

→ Marathi: कर्म (karma)

→ Old Marathi: 𑘎𑘨𑘿𑘦 (karma)

→ Odia: କର୍ମ (karma)

→ Polish: karma

→ Portuguese: carma

→ Punjabi: ਕਰਮ (karam)/→ Punjabi: کَرَم (karam)

→ Russian: ка́рма (kárma)

→ Serbo-Croatian: ка̏рма / kȁrma

→ Spanish: karma

desc

→ Tamil: கருமம் (karumam), கர்மா (karmā)

→ Telugu: కర్మ (karma), కర్మము (karmamu)

→ Tocharian B: kārm

→ Turkish: karma

Etymology tree
Proto-Indo-European *kʷer-
Sanskrit कृ (kṛ)
Sanskrit -मन् (-man)
Sanskrit कर्मन् (karman)
From कृ (kṛ, “to do”) + -मन् (-man), from Proto-Indo-European *kʷer-.

etymon

पु॒रां भि॒न्दुर्युवा॑ क॒विरमि॑तौजा अजायत ।
इन्द्रो॒ विश्व॑स्य॒ कर्म॑णो ध॒र्ता व॒ज्री पु॑रुष्टु॒तः ॥
purā́ṃ bhindúryúvā kavírámitaujā ajāyata.
índro víśvasya kármaṇo dhartā́ vajrī́ puruṣṭutáḥ.
Destroyer of forts, the young, the wise, of unmeasurable strength, was he born

Upholder of each sacred rite, Indra, the Thunderer, much-extolled.


विहार

vihāra (romanization)
विहारः (nominative singular)
विहारौ (dual nominative)
विहारा1 (dual nominative)
विहाराः (nominative plural)
विहारासः1 (nominative plural)
विहार (singular vocative)
विहारौ (dual vocative)
विहारा1 (dual vocative)
विहाराः (plural vocative)
विहारासः1 (plural vocative)
विहारम् (accusative singular)
विहारौ (accusative dual)
विहारा1 (accusative dual)
विहारान् (accusative plural)
विहारेण (instrumental singular)
विहाराभ्याम् (dual instrumental)
विहारैः (instrumental plural)
विहारेभिः1 (instrumental plural)
विहाराय (dative singular)
विहाराभ्याम् (dative dual)
विहारेभ्यः (dative plural)
विहारात् (ablative singular)
विहाराभ्याम् (ablative dual)
विहारेभ्यः (ablative plural)
विहारस्य (genitive singular)
विहारयोः (dual genitive)
विहाराणाम् (genitive plural)
विहारे (locative singular)
विहारयोः (dual locative)
विहारेषु (locative plural)

Bengali: বিহার (bihar)

Hindi: बिहार (bihār)

→ English: vihara

→ Burmese: ဝိဟာရ (wi.hara.)

→ Khmer: វិហារ (vihiə)

→ Javanese: ꦮꦶꦲꦫ (wihara)

→ Indonesian: wihara

→ Lao: ວິຫານ (wi hān)

→ Lü: ᦞᦲᦠᦱᧃ (viiḣaan)

→ Malay: biara

Indonesian: biara

→ Northern Thai: ᩅᩥᩉᩣ᩠ᩁ

Sinhalese: විහාර (wihāra)

→ Thai: วิหาร (wí-hǎan)

From वि- (vi-, suffix indicating distribution, opposition or arrangement) + हार (hāra, “bearing, carrying”, from हर (hara)).

af

from <i class="Deva mention" lang="sa">हर</i> (hara)

(Buddhism, Jainism) vihara, a monastery or temple (originally a hall where the monks met or walked about; afterwards these halls were used as temples)


साधु

sādhú (romanization)
साधुः (nominative singular)
साधू (dual nominative)
साधवः (nominative plural)
साधो (singular vocative)
साधू (dual vocative)
साधवः (plural vocative)
साधुम् (accusative singular)
साधू (accusative dual)
साधून् (accusative plural)
साधुना (instrumental singular)
साध्वा1 (instrumental singular)
साधुभ्याम् (dual instrumental)
साधुभिः (instrumental plural)
साधवे (dative singular)
साध्वे1 (dative singular)
साधुभ्याम् (dative dual)
साधुभ्यः (dative plural)
साधोः (ablative singular)
साध्वः1 (ablative singular)
साधुभ्याम् (ablative dual)
साधुभ्यः (ablative plural)
साधोः (genitive singular)
साध्वः1 (genitive singular)
साध्वोः (dual genitive)
साधूनाम् (genitive plural)
साधौ (locative singular)
साध्वोः (dual locative)
साधुषु (locative plural)


प्रदेश

pradeśa (romanization)
प्रदेशः (nominative singular)
प्रदेशौ (dual nominative)
प्रदेशाः (nominative plural)
प्रदेश (singular vocative)
प्रदेशौ (dual vocative)
प्रदेशाः (plural vocative)
प्रदेशम् (accusative singular)
प्रदेशौ (accusative dual)
प्रदेशान् (accusative plural)
प्रदेशेन (instrumental singular)
प्रदेशाभ्याम् (dual instrumental)
प्रदेशैः (instrumental plural)
प्रदेशाय (dative singular)
प्रदेशाभ्याम् (dative dual)
प्रदेशेभ्यः (dative plural)
प्रदेशात् (ablative singular)
प्रदेशाभ्याम् (ablative dual)
प्रदेशेभ्यः (ablative plural)
प्रदेशस्य (genitive singular)
प्रदेशयोः (dual genitive)
प्रदेशानाम् (genitive plural)
प्रदेशे (locative singular)
प्रदेशयोः (dual locative)
प्रदेशेषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine a-stem declension of प्रदेश

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

sa-decl-noun/cell

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

प्रदेशाभ्याम्

Paisaci Prakrit: 𑀧𑀢𑁂𑀲 (patesa)

→ Hindustani:

desctree

Hindi: प्रदेश (pradeś)
→ English: Pradesh

Urdu: پْرَدیش (pradeś)

→ Khmer: ប្រទេស (prɑteeh)

→ Lao: ປະເທດ (pa thēt)

→ Malayalam: പ്രദേശം (pradēśaṁ)

→ Tamil: பிரதேசம் (piratēcam)

→ Telugu: ప్రదేశము (pradēśamu)

→ Thai: ประเทศ (bprà-têet)

(Jainism) one of the obstacles to liberation Sarvad, "atomic individuality"


वसति

vasatí (romanization)
वसतिः (nominative singular)
वसती (dual nominative)
वसतयः (nominative plural)
वसते (singular vocative)
वसती (dual vocative)
वसतयः (plural vocative)
वसतिम् (accusative singular)
वसती (accusative dual)
वसतीः (accusative plural)
वसत्या (instrumental singular)
वसती1 (instrumental singular)
वसतिभ्याम् (dual instrumental)
वसतिभिः (instrumental plural)
वसतये (dative singular)
वसत्यै2 (dative singular)
वसती1 (dative singular)
वसतिभ्याम् (dative dual)
वसतिभ्यः (dative plural)
वसतेः (ablative singular)
वसत्याः2 (ablative singular)
वसत्यै3 (ablative singular)
वसतिभ्याम् (ablative dual)
वसतिभ्यः (ablative plural)
वसतेः (genitive singular)
वसत्याः2 (genitive singular)
वसत्यै3 (genitive singular)
वसत्योः (dual genitive)
वसतीनाम् (genitive plural)
वसतौ (locative singular)
वसत्याम्2 (locative singular)
वसता1 (locative singular)
वसत्योः (dual locative)
वसतिषु (locative plural)

→ Tamil: வசதி (vacati) (learned)

→ Telugu: వసతి (vasati) (learned)

Nominalisation of the 3rd person singular वसति (vásati, “(s)he dwells”). Alternatively, a derivation with suffix -ति (-ti) from the present stem वस- (vása-) of the same verb.


बोधि

bodhi (romanization)
बोधिः (nominative singular)
बोधी (dual nominative)
बोधयः (nominative plural)
बोधे (singular vocative)
बोधी (dual vocative)
बोधयः (plural vocative)
बोधिम् (accusative singular)
बोधी (accusative dual)
बोधीन् (accusative plural)
बोधिना (instrumental singular)
बोधिभ्याम् (dual instrumental)
बोधिभिः (instrumental plural)
बोधये (dative singular)
बोधिभ्याम् (dative dual)
बोधिभ्यः (dative plural)
बोधेः (ablative singular)
बोधिभ्याम् (ablative dual)
बोधिभ्यः (ablative plural)
बोधेः (genitive singular)
बोध्योः (dual genitive)
बोधीनाम् (genitive plural)
बोधौ (locative singular)
बोध्योः (dual locative)
बोधिषु (locative plural)
बोधिः (nominative singular)
बोधी (dual nominative)
बोधयः (nominative plural)
बोधे (singular vocative)
बोधी (dual vocative)
बोधयः (plural vocative)
बोधिम् (accusative singular)
बोधी (accusative dual)
बोधीः (accusative plural)
बोध्या (instrumental singular)
बोधिभ्याम् (dual instrumental)
बोधिभिः (instrumental plural)
बोध्यै (dative singular)
बोधये (dative singular)
बोधिभ्याम् (dative dual)
बोधिभ्यः (dative plural)
बोध्याः (ablative singular)
बोधेः (ablative singular)
बोधिभ्याम् (ablative dual)
बोधिभ्यः (ablative plural)
बोध्याः (genitive singular)
बोधेः (genitive singular)
बोध्योः (dual genitive)
बोधीनाम् (genitive plural)
बोध्याम् (locative singular)
बोधौ (locative singular)
बोध्योः (dual locative)
बोधिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Masculine i-stem declension of बोधि

Feminine i-stem declension of बोधि

बोध्यै / बोधये

बोध्याः / बोधेः

बोध्याः / बोधेः

बोध्याम् / बोधौ

sa-decl-noun/cell

बोध्याः / बोधेः

बोध्यै / बोधये

बोध्याः / बोधेः

बोध्याः / बोधेः

बोध्याम् / बोधौ

Pali: bodhi

→ Lao: ໂພທິ (phō thi)

Prakrit: 𑀩𑁄𑀳𑀺 (bohi)

Ardhamagadhi Prakrit: 𑀩𑁄𑀳𑀺 (bohi)

Helu Prakrit:

Dhivehi: ބޯ (bō)

Sinhalese: බෝ (bō)

→ Middle Chinese: 菩提 (MC bu|bojX|bjuwX|bok dzye|dej)

Chinese: 菩提 (pútí)

→ Japanese: 菩提 (ぼだい, bodai)

→ English: bodai

→ Korean: 보리 (bori) (菩提)

→ Vietnamese: bồ-đề (菩提)

→ Old Javanese: [script needed] (bodhi)

Javanese: ꦧꦸꦢꦶ (budi)

desc

→ Pre-Angkorian Old Khmer: [script needed] (vodhi)

Old Khmer: [script needed] (bodhi), [script needed] (vodhi)

Khmer: ពោធិ (poothiʼ)

→ Sogdian:

→ Old Uyghur:

→ Middle Mongol:

Classical Mongolian: ᠪᠣᠳᠢ (bodi)

Mongolian:

Mongolian script: ᠪᠣᠳᠢ (bodi)

Cyrillic script: бодь (bodʹ)

→ Tamil: போதி (pōti)

From Proto-Indo-Aryan *bawdʰiṣ, from Proto-Indo-Iranian *bʰawdʰiš, from Proto-Indo-European *bʰewdʰ- (“to be awake”).

inh

(also feminine gender) (Buddhism, Jainism) bodhi: perfect knowledge or wisdom (by which a man becomes a buddha or jina), the illuminated or enlightened intellect (of a Buddha or jina) (Kathās., Rājat., Śatr., Lalit.)


चैत्य

desctree

Pali: cetiya
→ Burmese: စေတီ (ceti)
→ Mon: စေတဳ (cetī)
→ Thai: เจดีย์ (jee-dii)
→ English: chedi

Tibetan: ཅ་ཏི (ca ti)

स्तूप स्तूप#Sanskrit

(also n) a funeral monument or स्तूप (stūpa) or pyramidal column containing the ashes of deceased persons, sacred tree (especially a religious fig-tree) growing on a mound, hall or temple or place of worship (especially in Buddhism and Jainism and generally containing a monument), a sanctuary near a village (ĀśvGṛ. I, 12, Parāś., MBh. etc.)


समिति

samiti (romanization)
समितिः (nominative singular)
समिती (dual nominative)
समितयः (nominative plural)
समिते (singular vocative)
समिती (dual vocative)
समितयः (plural vocative)
समितिम् (accusative singular)
समिती (accusative dual)
समितीः (accusative plural)
समित्या (instrumental singular)
समितिभ्याम् (dual instrumental)
समितिभिः (instrumental plural)
समित्यै (dative singular)
समितये (dative singular)
समितिभ्याम् (dative dual)
समितिभ्यः (dative plural)
समित्याः (ablative singular)
समितेः (ablative singular)
समितिभ्याम् (ablative dual)
समितिभ्यः (ablative plural)
समित्याः (genitive singular)
समितेः (genitive singular)
समित्योः (dual genitive)
समितीनाम् (genitive plural)
समित्याम् (locative singular)
समितौ (locative singular)
समित्योः (dual locative)
समितिषु (locative plural)

sa-decl-noun

Feminine i-stem declension of समिति

समित्यै / समितये

समित्याः / समितेः

समित्याः / समितेः

समित्याम् / समितौ

sa-decl-noun/cell

समित्याः / समितेः

समित्यै / समितये

समित्याः / समितेः

समित्याः / समितेः

समित्याम् / समितौ

(Jainism) the five rules of life or conduct (Sarvad.)


धार्मिक

dhā́rmika (romanization)
धार्मिकः (nominative singular)
धार्मिकौ (dual nominative)
धार्मिका1 (dual nominative)
धार्मिकाः (nominative plural)
धार्मिकासः1 (nominative plural)
धार्मिक (singular vocative)
धार्मिकौ (dual vocative)
धार्मिका1 (dual vocative)
धार्मिकाः (plural vocative)
धार्मिकासः1 (plural vocative)
धार्मिकम् (accusative singular)
धार्मिकौ (accusative dual)
धार्मिका1 (accusative dual)
धार्मिकान् (accusative plural)
धार्मिकेण (instrumental singular)
धार्मिकाभ्याम् (dual instrumental)
धार्मिकैः (instrumental plural)
धार्मिकेभिः1 (instrumental plural)
धार्मिकाय (dative singular)
धार्मिकाभ्याम् (dative dual)
धार्मिकेभ्यः (dative plural)
धार्मिकात् (ablative singular)
धार्मिकाभ्याम् (ablative dual)
धार्मिकेभ्यः (ablative plural)
धार्मिकस्य (genitive singular)
धार्मिकयोः (dual genitive)
धार्मिकाणाम् (genitive plural)
धार्मिके (locative singular)
धार्मिकयोः (dual locative)
धार्मिकेषु (locative plural)
धार्मिका (nominative singular)
धार्मिके (dual nominative)
धार्मिकाः (nominative plural)
धार्मिके (singular vocative)
धार्मिके (dual vocative)
धार्मिकाः (plural vocative)
धार्मिकाम् (accusative singular)
धार्मिके (accusative dual)
धार्मिकाः (accusative plural)
धार्मिकया (instrumental singular)
धार्मिका1 (instrumental singular)
धार्मिकाभ्याम् (dual instrumental)
धार्मिकाभिः (instrumental plural)
धार्मिकायै (dative singular)
धार्मिकाभ्याम् (dative dual)
धार्मिकाभ्यः (dative plural)
धार्मिकायाः (ablative singular)
धार्मिकायै2 (ablative singular)
धार्मिकाभ्याम् (ablative dual)
धार्मिकाभ्यः (ablative plural)
धार्मिकायाः (genitive singular)
धार्मिकायै2 (genitive singular)
धार्मिकयोः (dual genitive)
धार्मिकाणाम् (genitive plural)
धार्मिकायाम् (locative singular)
धार्मिकयोः (dual locative)
धार्मिकासु (locative plural)
धार्मिकम् (nominative singular)
धार्मिके (dual nominative)
धार्मिकाणि (nominative plural)
धार्मिका1 (nominative plural)
धार्मिक (singular vocative)
धार्मिके (dual vocative)
धार्मिकाणि (plural vocative)
धार्मिका1 (plural vocative)
धार्मिकम् (accusative singular)
धार्मिके (accusative dual)
धार्मिकाणि (accusative plural)
धार्मिका1 (accusative plural)
धार्मिकेण (instrumental singular)
धार्मिकाभ्याम् (dual instrumental)
धार्मिकैः (instrumental plural)
धार्मिकेभिः1 (instrumental plural)
धार्मिकाय (dative singular)
धार्मिकाभ्याम् (dative dual)
धार्मिकेभ्यः (dative plural)
धार्मिकात् (ablative singular)
धार्मिकाभ्याम् (ablative dual)
धार्मिकेभ्यः (ablative plural)
धार्मिकस्य (genitive singular)
धार्मिकयोः (dual genitive)
धार्मिकाणाम् (genitive plural)
धार्मिके (locative singular)
धार्मिकयोः (dual locative)
धार्मिकेषु (locative plural)

Vṛddhi derivative of धर्म (dhárma, “virtue”) + -इक (-ika).

vrd

resting on right , conformable to justice


अङ्ग

अङ्ग ॑ (canonical)
áṅga (romanization)
अङ्ग् (root)
अङ्गः (nominative singular)
अङ्गौ (dual nominative)
अङ्गा1 (dual nominative)
अङ्गाः (nominative plural)
अङ्गासः1 (nominative plural)
अङ्ग (singular vocative)
अङ्गौ (dual vocative)
अङ्गा1 (dual vocative)
अङ्गाः (plural vocative)
अङ्गासः1 (plural vocative)
अङ्गम् (accusative singular)
अङ्गौ (accusative dual)
अङ्गा1 (accusative dual)
अङ्गान् (accusative plural)
अङ्गेन (instrumental singular)
अङ्गाभ्याम् (dual instrumental)
अङ्गैः (instrumental plural)
अङ्गेभिः1 (instrumental plural)
अङ्गाय (dative singular)
अङ्गाभ्याम् (dative dual)
अङ्गेभ्यः (dative plural)
अङ्गात् (ablative singular)
अङ्गाभ्याम् (ablative dual)
अङ्गेभ्यः (ablative plural)
अङ्गस्य (genitive singular)
अङ्गयोः (dual genitive)
अङ्गानाम् (genitive plural)
अङ्गे (locative singular)
अङ्गयोः (dual locative)
अङ्गेषु (locative plural)

Dardic:

Kalasha: oŋg

Kashmiri: انگ

Pali: aṅga

Prakrit: 𑀅𑀁𑀕 (aṃga) (see there for further descendants)

Borrowed terms

→ Hindi: अंग (aṅg)

desctree

→ Malay: angka (“numeral”)
Indonesian: angka

→ Malayalam: അംഗം (aṅgaṁ)

desc

→ Mongolian: анги (angi, “class, grade, classroom”)

→ Old Javanese: aṅga

Javanese: ꦲꦁꦒ (angga)

→ Balinese: ᬳᬗ᭄ᬕ (angga)

→ Telugu: అంగము (aṅgamu)

→ Tocharian B: ānk

Etymology tree
Proto-Indo-European *h₂eng-
Sanskrit अङ्ग॑ (áṅga)
Inherited from Proto-Indo-Aryan *Hángas, from Proto-Indo-Iranian *Hángas, from Proto-Indo-European *h₂eng- (“corner”).

etymon

अङ्ग॑

(Jainism) Anga (the twelve sacred texts of the Jain canon)


मोक्ष

mokṣa (romanization)
मोक्ष् (root)
मोक्षः (nominative singular)
मोक्षौ (dual nominative)
मोक्षा1 (dual nominative)
मोक्षाः (nominative plural)
मोक्षासः1 (nominative plural)
मोक्ष (singular vocative)
मोक्षौ (dual vocative)
मोक्षा1 (dual vocative)
मोक्षाः (plural vocative)
मोक्षासः1 (plural vocative)
मोक्षम् (accusative singular)
मोक्षौ (accusative dual)
मोक्षा1 (accusative dual)
मोक्षान् (accusative plural)
मोक्षेण (instrumental singular)
मोक्षाभ्याम् (dual instrumental)
मोक्षैः (instrumental plural)
मोक्षेभिः1 (instrumental plural)
मोक्षाय (dative singular)
मोक्षाभ्याम् (dative dual)
मोक्षेभ्यः (dative plural)
मोक्षात् (ablative singular)
मोक्षाभ्याम् (ablative dual)
मोक्षेभ्यः (ablative plural)
मोक्षस्य (genitive singular)
मोक्षयोः (dual genitive)
मोक्षाणाम् (genitive plural)
मोक्षे (locative singular)
मोक्षयोः (dual locative)
मोक्षेषु (locative plural)

desc

Ashokan Prakrit: 𑀫𑁄𑀔 (mokha /mokkha/), 𐨨𐨆𐨐𐨿𐨮 (mokṣa)

Prakrit: 𑀫𑁄𑀓𑁆𑀔 (mŏkkha), 𑀫𑀼𑀓𑁆𑀔 (mukkha)

Central Indo-Aryan:

Old Awadhi: मोखू (mokhū)

Insular Indo-Aryan:

Sinhalese: මොක් (mok)

Northwestern Indo-Aryan:

Punjabi:

Gurmukhi script: ਮੋਖ (mokh)

Shahmukhi script: موکھ (mokh)

Saraiki: موکھ (mokh)

Sindhi:

Arabic script: موکُ (mokhu), موکَ (mokha)

Devanagari script: मोखु (mokhu), मोख (mokha)

Western Indo-Aryan:

Gujarati: મોખ (mokh)

Pali: mokkha

Borrowed terms

→ Bengali: মোক্ষ (mōkkho)

→ English: moksha

→ Gujarati: મોક્ષ (mokṣ)

→ Hindi: मोक्ष (mokṣ)

→ Javanese: ꦩꦺꦴꦏ꧀ꦱ (moksa), moksa

→ Kannada: ಮೋಕ್ಷ (mōkṣa)

→ Malayalam: മോക്ഷം (mōkṣaṁ)

→ Nepali: मोक्ष (mokṣa)

→ Odia: ମୋକ୍ଷ (moksha)

→ Punjabi: ਮੋਕਸ਼ (mokaś)

→ Russian: мо́кша (mókša)

→ Tagalog: puksa

→ Tamil: மோட்சம் (mōṭcam)

→ Telugu: మోక్షం (mōkṣaṁ)

→ Thai: โมกษะ (môok-sà)

→ Ukrainian: мо́кша (mókša)

Etymology tree
Proto-Indo-European *(s)mewk-
Sanskrit मुच् (muc)
Sanskrit मोक्ष् (mokṣ)
Sanskrit -अ (-a)
Sanskrit मोक्ष (mokṣa)
From the root मोक्ष् (mokṣ, “to free one's self”) + -अ (-a).

sa-root

(Jainism, Hinduism) emancipation, liberation, release from; moksha


तीर्थ

tīrtha (romanization)
तीर्थम् (nominative singular)
तीर्थे (dual nominative)
तीर्थानि (nominative plural)
तीर्था1 (nominative plural)
तीर्थ (singular vocative)
तीर्थे (dual vocative)
तीर्थानि (plural vocative)
तीर्था1 (plural vocative)
तीर्थम् (accusative singular)
तीर्थे (accusative dual)
तीर्थानि (accusative plural)
तीर्था1 (accusative plural)
तीर्थेन (instrumental singular)
तीर्थाभ्याम् (dual instrumental)
तीर्थैः (instrumental plural)
तीर्थेभिः1 (instrumental plural)
तीर्थाय (dative singular)
तीर्थाभ्याम् (dative dual)
तीर्थेभ्यः (dative plural)
तीर्थात् (ablative singular)
तीर्थाभ्याम् (ablative dual)
तीर्थेभ्यः (ablative plural)
तीर्थस्य (genitive singular)
तीर्थयोः (dual genitive)
तीर्थानाम् (genitive plural)
तीर्थे (locative singular)
तीर्थयोः (dual locative)
तीर्थेषु (locative plural)

Prakrit: 𑀢𑀺𑀢𑁆𑀣 (tittha), 𑀢𑀽𑀳 (tūha)

Odia: ତୁଠ (tuṭha)

Sindhi: تِٿُ (tithu)

Helu Prakrit:

Dhivehi: ތޮށް (toṣ̊)

Sinhalese: තොට (toṭa)

Pali: tittha

→ Sinhalese: තිත් (tit)

Khowar: طورت (thūrt)

→ Wakhi: tыrt

desctree

→ Old Javanese: tīrtha
Javanese: ꦠꦶꦂꦠ (tirta)
→ Indonesian: tirta (“water”)
→ Balinese: ᬢᬷᬃᬢ (tirta)

→ English: tirtha

→ Hindi: तीर्थ (tīrth)

→ Sinhalese: තීර්ථය (tīrthaya)

→ Tamil: தீர்த்தம் (tīrttam)

→ Tocharian B: tīrthe

/t̪iːɾ.t̪ʰɐ/

Inherited from Proto-Indo-Aryan *tr̥Htʰám, from Proto-Indo-Iranian *tr̥Htʰám, from Proto-Indo-European *tr̥h₂-th₂ó-, from *terh₂- (“to cross over”).

inh+

Something sacred or revered; a holy thing or place:

(Hinduism, Jainism) A place of pilgrimage (especially at a sacred body of water)


जम्बुद्वीप

jambudvīpá (romanization)
जम्बुद्वीपः (nominative singular)
जम्बुद्वीपौ (dual nominative)
जम्बुद्वीपा1 (dual nominative)
जम्बुद्वीपाः (nominative plural)
जम्बुद्वीपासः1 (nominative plural)
जम्बुद्वीप (singular vocative)
जम्बुद्वीपौ (dual vocative)
जम्बुद्वीपा1 (dual vocative)
जम्बुद्वीपाः (plural vocative)
जम्बुद्वीपासः1 (plural vocative)
जम्बुद्वीपम् (accusative singular)
जम्बुद्वीपौ (accusative dual)
जम्बुद्वीपा1 (accusative dual)
जम्बुद्वीपान् (accusative plural)
जम्बुद्वीपेन (instrumental singular)
जम्बुद्वीपाभ्याम् (dual instrumental)
जम्बुद्वीपैः (instrumental plural)
जम्बुद्वीपेभिः1 (instrumental plural)
जम्बुद्वीपाय (dative singular)
जम्बुद्वीपाभ्याम् (dative dual)
जम्बुद्वीपेभ्यः (dative plural)
जम्बुद्वीपात् (ablative singular)
जम्बुद्वीपाभ्याम् (ablative dual)
जम्बुद्वीपेभ्यः (ablative plural)
जम्बुद्वीपस्य (genitive singular)
जम्बुद्वीपयोः (dual genitive)
जम्बुद्वीपानाम् (genitive plural)
जम्बुद्वीपे (locative singular)
जम्बुद्वीपयोः (dual locative)
जम्बुद्वीपेषु (locative plural)

desctree

Ashokan Prakrit: 𑀚𑀁𑀩𑀼𑀤𑀻𑀧 (jaṃbudīpa)
Gandhari: 𐨗𐨎𐨦𐨂𐨡𐨁𐨬 (jaṃbudiva)
→ Khotanese: jaṃbutīvä
→ Parthian: 𐫉𐫖𐫁𐫇𐫅𐫏𐫃 (zmbwdyg /zambudīg/)
Prakrit: 𑀚𑀁𑀩𑀼𑀤𑀻𑀯 (jaṃbudīva), 𑀚𑀁𑀩𑀼𑀤𑀻𑀧 (jaṃbudīpa)
Helu Prakrit:
Dhivehi: ދަނބިދޫ (daᵐbidū) (obsolete 𑤞𑤢𑤳𑤝𑤳𑤩𑤳 (dhabuduvu /daᵐbuduvu/))
→ English: Dhanbidhoo, Dambidu
Sinhalese: දඹදිව (daᵐbadiwa)

Pali: jambudīpa

→ Chinese: 閻浮提 /阎浮提 (yánfútí)

→ Japanese: 閻浮提 (えんぶだい, enbudai)

→ Korean: 염부제 (yeombuje)

→ Vietnamese: Diêm Phù Đề

→ Kannada: ಜಂಬುದ್ವೀಪ (jambudvīpa)

→ Thai: ชมพูทวีป (chom-puu-tá-wîip)

desc

འཛམ་བུའི་གླིང་

→ Tibetan: འཛམ་བུའི་གླིང་ ('dzam bu'i gling) (partial calque)

Compound of जम्बु (jambu, “jambu tree”) + द्वीप (dvīpá, “island”).

com+

(Hinduism, Jainism, Buddhism) Jambudvipa: one of the seven regions of the Earth.


निर्वाण

nirvāṇa (romanization)
निर्वाणम् (nominative singular)
निर्वाणे (dual nominative)
निर्वाणानि (nominative plural)
निर्वाण (singular vocative)
निर्वाणे (dual vocative)
निर्वाणानि (plural vocative)
निर्वाणम् (accusative singular)
निर्वाणे (accusative dual)
निर्वाणानि (accusative plural)
निर्वाणेन (instrumental singular)
निर्वाणाभ्याम् (dual instrumental)
निर्वाणैः (instrumental plural)
निर्वाणाय (dative singular)
निर्वाणाभ्याम् (dative dual)
निर्वाणेभ्यः (dative plural)
निर्वाणात् (ablative singular)
निर्वाणाभ्याम् (ablative dual)
निर्वाणेभ्यः (ablative plural)
निर्वाणस्य (genitive singular)
निर्वाणयोः (dual genitive)
निर्वाणानाम् (genitive plural)
निर्वाणे (locative singular)
निर्वाणयोः (dual locative)
निर्वाणेषु (locative plural)

Central:

Kumaoni: निमान (“extinguishing”)

Maharastri Prakrit: 𑀡𑀺𑀯𑁆𑀯𑀸𑀡 (ṇivvāṇa)

desc

Marathi: निवाण (nivāṇ, “cooling application for eyes”), निवाणें (nivāṇẽ, “destruction”), निव्णें (nivṇẽ, “hole near fireplace where pot is set to cool”)

desctree

Pali: nibbāna
→ Burmese: နိဗ္ဗာန် (nibban)
→ Khmer: និព្វាន (nɨppiən)
→ Lao: ນິພານ (ni phān)
→ Thai: นิพพาน (níp-paan)

→ Bengali: নির্বাণ (nirban)

→ Chinese: 涅槃 (nièpán)

→ Japanese: 涅槃 (nehan)

→ Korean: 열반 (yeolban)

→ Vietnamese: niết bàn

→ English: nirvana

→ Gujarati: નિર્વાણ (nirvāṇ)

→ Hindi: निर्वाण (nirvāṇ)

→ Indonesian: nirwana

→ Kannada: ನಿರ್ವಾಣ (nirvāṇa)

→ Marathi: निर्वाण (nirvāṇ)

→ Punjabi: ਨਿਰਵਾਣ (nirvāṇ)

→ Russian: нирва́на (nirvána)

→ Ukrainian: нірва́на (nirvána)

/n̪iɾ.ʋɑː.ɳɐ/

From निर्- (nir-, “out”) + वान (vāna, “blown”).

com

शून्य शून्य#Sanskrit

(Buddhism, Jainism) absolute extinction or annihilation (= शून्य (śūnya)) of individual existence or of all desires and passions


तारक

tāraka (romanization)
तारकः (nominative singular)
तारकौ (dual nominative)
तारका1 (dual nominative)
तारकाः (nominative plural)
तारकासः1 (nominative plural)
तारक (singular vocative)
तारकौ (dual vocative)
तारका1 (dual vocative)
तारकाः (plural vocative)
तारकासः1 (plural vocative)
तारकम् (accusative singular)
तारकौ (accusative dual)
तारका1 (accusative dual)
तारकान् (accusative plural)
तारकेण (instrumental singular)
तारकाभ्याम् (dual instrumental)
तारकैः (instrumental plural)
तारकेभिः1 (instrumental plural)
तारकाय (dative singular)
तारकाभ्याम् (dative dual)
तारकेभ्यः (dative plural)
तारकात् (ablative singular)
तारकाभ्याम् (ablative dual)
तारकेभ्यः (ablative plural)
तारकस्य (genitive singular)
तारकयोः (dual genitive)
तारकाणाम् (genitive plural)
तारके (locative singular)
तारकयोः (dual locative)
तारकेषु (locative plural)

/t̪ɑː.ɾɐ.kɐ/

From Proto-Indo-Iranian *Hstar-, from Proto-Indo-European *h₂stḗr.


भरत

bharatá (romanization)
भरतः (nominative singular)
भरतौ (dual nominative)
भरता1 (dual nominative)
भरताः (nominative plural)
भरतासः1 (nominative plural)
भरत (singular vocative)
भरतौ (dual vocative)
भरता1 (dual vocative)
भरताः (plural vocative)
भरतासः1 (plural vocative)
भरतम् (accusative singular)
भरतौ (accusative dual)
भरता1 (accusative dual)
भरतान् (accusative plural)
भरतेन (instrumental singular)
भरताभ्याम् (dual instrumental)
भरतैः (instrumental plural)
भरतेभिः1 (instrumental plural)
भरताय (dative singular)
भरताभ्याम् (dative dual)
भरतेभ्यः (dative plural)
भरतात् (ablative singular)
भरताभ्याम् (ablative dual)
भरतेभ्यः (ablative plural)
भरतस्य (genitive singular)
भरतयोः (dual genitive)
भरतानाम् (genitive plural)
भरते (locative singular)
भरतयोः (dual locative)
भरतेषु (locative plural)

/bʱɐ.ɾɐ.tɐ́/

/bʱɐ.ɾɐ.t̪ɐ/

From the root भृ (bhṛ, “to bear, to carry”). See Bhārata for more.

sa-root

(Jainism) Bharata, a son of Rishabhanatha


अम्बिका

(Jainism) Ambika, one of the female domestic deities


कुबेर

kubera (romanization)
कुबेरः (nominative singular)
कुबेरौ (dual nominative)
कुबेरा1 (dual nominative)
कुबेराः (nominative plural)
कुबेरासः1 (nominative plural)
कुबेर (singular vocative)
कुबेरौ (dual vocative)
कुबेरा1 (dual vocative)
कुबेराः (plural vocative)
कुबेरासः1 (plural vocative)
कुबेरम् (accusative singular)
कुबेरौ (accusative dual)
कुबेरा1 (accusative dual)
कुबेरान् (accusative plural)
कुबेरेण (instrumental singular)
कुबेराभ्याम् (dual instrumental)
कुबेरैः (instrumental plural)
कुबेरेभिः1 (instrumental plural)
कुबेराय (dative singular)
कुबेराभ्याम् (dative dual)
कुबेरेभ्यः (dative plural)
कुबेरात् (ablative singular)
कुबेराभ्याम् (ablative dual)
कुबेरेभ्यः (ablative plural)
कुबेरस्य (genitive singular)
कुबेरयोः (dual genitive)
कुबेराणाम् (genitive plural)
कुबेरे (locative singular)
कुबेरयोः (dual locative)
कुबेरेषु (locative plural)

(Hinduism, Buddhism, Jainism) Kubera, king of the Yakshas, god of wealth, and the guardian of the north direction.


आकाशवाणी

sa-noun

आकाशवाणी • (ākāśavāṇī) stem, f

ākāśavāṇī (romanization)
आकाशवाणी (nominative singular)
आकाशवाण्यौ (dual nominative)
आकाशवाण्यः (nominative plural)
आकाशवाणि (singular vocative)
आकाशवाण्यौ (dual vocative)
आकाशवाण्यः (plural vocative)
आकाशवाणीम् (accusative singular)
आकाशवाण्यौ (accusative dual)
आकाशवाणीः (accusative plural)
आकाशवाण्या (instrumental singular)
आकाशवाणीभ्याम् (dual instrumental)
आकाशवाणीभिः (instrumental plural)
आकाशवाण्यै (dative singular)
आकाशवाणीभ्याम् (dative dual)
आकाशवाणीभ्यः (dative plural)
आकाशवाण्याः (ablative singular)
आकाशवाणीभ्याम् (ablative dual)
आकाशवाणीभ्यः (ablative plural)
आकाशवाण्याः (genitive singular)
आकाशवाण्योः (dual genitive)
आकाशवाणीनाम् (genitive plural)
आकाशवाण्याम् (locative singular)
आकाशवाण्योः (dual locative)
आकाशवाणीषु (locative plural)

/ɑː.kɑː.ɕɐ.ʋɑː.ɳiː/

/ɑː.kɑː.ɕɐ.ʋɑː.ɳiː/

आकाश (ākāśa, “sky”) + वाणी (vāṇī, “voice”); the sense of radio originated in 1935 from Kannada ಆಕಾಶವಾಣಿ (ākāśavāṇi), which was coined by the founders of a Mysore radio station that would have the same name. It then was "back-borrowed" into Sanskrit, where it spread to other Indic languages which borrowed vocabulary, including the original sense of this word, from Sanskrit after it was adopted by All India Radio.

bor

Kannada ಆಕಾಶವಾಣಿ (ākāśavāṇi)


प्रत्यय

pratyaya (romanization)
प्रत्ययः (nominative singular)
प्रत्ययौ (dual nominative)
प्रत्यया1 (dual nominative)
प्रत्ययाः (nominative plural)
प्रत्ययासः1 (nominative plural)
प्रत्यय (singular vocative)
प्रत्ययौ (dual vocative)
प्रत्यया1 (dual vocative)
प्रत्ययाः (plural vocative)
प्रत्ययासः1 (plural vocative)
प्रत्ययम् (accusative singular)
प्रत्ययौ (accusative dual)
प्रत्यया1 (accusative dual)
प्रत्ययान् (accusative plural)
प्रत्ययेन (instrumental singular)
प्रत्ययाभ्याम् (dual instrumental)
प्रत्ययैः (instrumental plural)
प्रत्ययेभिः1 (instrumental plural)
प्रत्ययाय (dative singular)
प्रत्ययाभ्याम् (dative dual)
प्रत्ययेभ्यः (dative plural)
प्रत्ययात् (ablative singular)
प्रत्ययाभ्याम् (ablative dual)
प्रत्ययेभ्यः (ablative plural)
प्रत्ययस्य (genitive singular)
प्रत्यययोः (dual genitive)
प्रत्ययानाम् (genitive plural)
प्रत्यये (locative singular)
प्रत्यययोः (dual locative)
प्रत्ययेषु (locative plural)

प्रति- (prati-, “towards”) + अय (aya, “going”), the latter component from इ (i, “to go”).

affix

(Buddhism, Jainism) fundamental notion or idea


अवसर्पिणी

avasarpiṇī (romanization)
अवसर्पिणी (nominative singular)
अवसर्पिण्यौ (dual nominative)
अवसर्पिण्यः (nominative plural)
अवसर्पिणि (singular vocative)
अवसर्पिण्यौ (dual vocative)
अवसर्पिण्यः (plural vocative)
अवसर्पिणीम् (accusative singular)
अवसर्पिण्यौ (accusative dual)
अवसर्पिणीः (accusative plural)
अवसर्पिण्या (instrumental singular)
अवसर्पिणीभ्याम् (dual instrumental)
अवसर्पिणीभिः (instrumental plural)
अवसर्पिण्यै (dative singular)
अवसर्पिणीभ्याम् (dative dual)
अवसर्पिणीभ्यः (dative plural)
अवसर्पिण्याः (ablative singular)
अवसर्पिणीभ्याम् (ablative dual)
अवसर्पिणीभ्यः (ablative plural)
अवसर्पिण्याः (genitive singular)
अवसर्पिण्योः (dual genitive)
अवसर्पिणीनाम् (genitive plural)
अवसर्पिण्याम् (locative singular)
अवसर्पिण्योः (dual locative)
अवसर्पिणीषु (locative plural)

Compound of अव (ava, “down”) + सर्प (sarpa, “crawling”) + -इनी (-inī).

com+

(Jainism) Avasarpiṇī, the descending half of the cosmic time cycle, marked by a decrease in Dharma and goodness.


व्यन्तर

vyantara (romanization)
व्यन्तरः (nominative singular)
व्यन्तरौ (dual nominative)
व्यन्तरा1 (dual nominative)
व्यन्तराः (nominative plural)
व्यन्तरासः1 (nominative plural)
व्यन्तर (singular vocative)
व्यन्तरौ (dual vocative)
व्यन्तरा1 (dual vocative)
व्यन्तराः (plural vocative)
व्यन्तरासः1 (plural vocative)
व्यन्तरम् (accusative singular)
व्यन्तरौ (accusative dual)
व्यन्तरा1 (accusative dual)
व्यन्तरान् (accusative plural)
व्यन्तरेण (instrumental singular)
व्यन्तराभ्याम् (dual instrumental)
व्यन्तरैः (instrumental plural)
व्यन्तरेभिः1 (instrumental plural)
व्यन्तराय (dative singular)
व्यन्तराभ्याम् (dative dual)
व्यन्तरेभ्यः (dative plural)
व्यन्तरात् (ablative singular)
व्यन्तराभ्याम् (ablative dual)
व्यन्तरेभ्यः (ablative plural)
व्यन्तरस्य (genitive singular)
व्यन्तरयोः (dual genitive)
व्यन्तराणाम् (genitive plural)
व्यन्तरे (locative singular)
व्यन्तरयोः (dual locative)
व्यन्तरेषु (locative plural)

/ʋjɐn̪.t̪ɐ.ɾɐ/

piśāca पिशाच

rākṣasa राक्षस

kiṃnara किंनर

kimpuruṣa किम्पुरुष

(Jainism) a sprite (including piśācas, bhūtas, yakṣas, rākṣasas, kiṃnaras, kimpuruṣas, mahoragas and gandharvas)


धर्मचक्र

dharmacakra (romanization)
धर्मचक्रम् (nominative singular)
धर्मचक्रे (dual nominative)
धर्मचक्राणि (nominative plural)
धर्मचक्रा1 (nominative plural)
धर्मचक्र (singular vocative)
धर्मचक्रे (dual vocative)
धर्मचक्राणि (plural vocative)
धर्मचक्रा1 (plural vocative)
धर्मचक्रम् (accusative singular)
धर्मचक्रे (accusative dual)
धर्मचक्राणि (accusative plural)
धर्मचक्रा1 (accusative plural)
धर्मचक्रेण (instrumental singular)
धर्मचक्राभ्याम् (dual instrumental)
धर्मचक्रैः (instrumental plural)
धर्मचक्रेभिः1 (instrumental plural)
धर्मचक्राय (dative singular)
धर्मचक्राभ्याम् (dative dual)
धर्मचक्रेभ्यः (dative plural)
धर्मचक्रात् (ablative singular)
धर्मचक्राभ्याम् (ablative dual)
धर्मचक्रेभ्यः (ablative plural)
धर्मचक्रस्य (genitive singular)
धर्मचक्रयोः (dual genitive)
धर्मचक्राणाम् (genitive plural)
धर्मचक्रे (locative singular)
धर्मचक्रयोः (dual locative)
धर्मचक्रेषु (locative plural)

(Hinduism, Buddhism, Jainism) the dharmachakra, the wheel of dharma


किंनर

kiṃnara (romanization)
किंनरः (nominative singular)
किंनरौ (dual nominative)
किंनरा1 (dual nominative)
किंनराः (nominative plural)
किंनरासः1 (nominative plural)
किंनर (singular vocative)
किंनरौ (dual vocative)
किंनरा1 (dual vocative)
किंनराः (plural vocative)
किंनरासः1 (plural vocative)
किंनरम् (accusative singular)
किंनरौ (accusative dual)
किंनरा1 (accusative dual)
किंनरान् (accusative plural)
किंनरेण (instrumental singular)
किंनराभ्याम् (dual instrumental)
किंनरैः (instrumental plural)
किंनरेभिः1 (instrumental plural)
किंनराय (dative singular)
किंनराभ्याम् (dative dual)
किंनरेभ्यः (dative plural)
किंनरात् (ablative singular)
किंनराभ्याम् (ablative dual)
किंनरेभ्यः (ablative plural)
किंनरस्य (genitive singular)
किंनरयोः (dual genitive)
किंनराणाम् (genitive plural)
किंनरे (locative singular)
किंनरयोः (dual locative)
किंनरेषु (locative plural)

Hindi: किन्नर (kinnar)

→ Tocharian A: kinnare

→ Tocharian B: kinnare

(Late Sanskrit) a gandharva or a celestial chorister, celebrated as a musician (also attached to the service of kubera and (Jainism) one of the eight orders of the vyantaras)


श्रीवत्स

/ɕɾiː.ʋɐt̪.s̪ɐ/


वैरोचन

/ʋɑːj.ɾɐw.t͡ɕɐ.nɐ́/

/ʋɑj.ɾoː.t͡ɕɐ.n̪ɐ/

Vṛddhi derivative of विरोचन (virócana, “the sun; giver of light”); i.e. "pertaining to virocana".

vrddhi

(Hinduism, Jainism) an epithet of the Asura Bali, son of Virocana


दीपोत्सव

dīpotsava (romanization)
दीपोत्सवः (nominative singular)
दीपोत्सवौ (dual nominative)
दीपोत्सवाः (nominative plural)
दीपोत्सव (singular vocative)
दीपोत्सवौ (dual vocative)
दीपोत्सवाः (plural vocative)
दीपोत्सवम् (accusative singular)
दीपोत्सवौ (accusative dual)
दीपोत्सवान् (accusative plural)
दीपोत्सवेन (instrumental singular)
दीपोत्सवाभ्याम् (dual instrumental)
दीपोत्सवैः (instrumental plural)
दीपोत्सवाय (dative singular)
दीपोत्सवाभ्याम् (dative dual)
दीपोत्सवेभ्यः (dative plural)
दीपोत्सवात् (ablative singular)
दीपोत्सवाभ्याम् (ablative dual)
दीपोत्सवेभ्यः (ablative plural)
दीपोत्सवस्य (genitive singular)
दीपोत्सवयोः (dual genitive)
दीपोत्सवानाम् (genitive plural)
दीपोत्सवे (locative singular)
दीपोत्सवयोः (dual locative)
दीपोत्सवेषु (locative plural)

→ Bengali: দীপোৎসব (dipōtśob) (learned)

→ Hindustani: (learned)

Hindi: दीपोत्सव (dīpotsav)

desc

→ Marathi: दीपोत्सव (dīpotsav) (learned)

दीप (dīpa, “diya, lamp, lantern”) + उत्सव (utsava, “festival”).

com

c. 400 CE, Bhaviṣya Purāṇa

महानवम्यां दीपोत्सवे च शिष्टाचारः।

1889, Journal of the American Oriental Society: Volumes 13-14, page 355:

Good conduct on Mahanavami and on Diwali.

दीपोत्सवो महाप्रीत्या क्रियते सकलैर्जनैः ॥

Diwali is celebrated with great pleasure by all people.

dīpotsavo mahāprītyā kriyate sakalairjanaiḥ.

कार्तिकमासस्य अमावस्यायां तिथौ अयं दीपोत्सवः महता उल्लासेन विधीयते ।

1984–1990, Devkant Jha, अभिनव इन्टर संस्कृत व्याकरण और रचना, Varanasi: Motilal Banarsidass, →ISBN, page 105, →ISBN:

On the tithi of Amavasya in the month Kartika, Diwali is celebrated with great merriness.

kārtikamāsasya amāvasyāyāṃ tithau ayaṃ dīpotsavaḥ mahatā ullāsena vidhīyate.


चैतन्य

caitanya (romanization)
चैतन्यम् (nominative singular)
चैतन्ये (dual nominative)
चैतन्यानि (nominative plural)
चैतन्य (singular vocative)
चैतन्ये (dual vocative)
चैतन्यानि (plural vocative)
चैतन्यम् (accusative singular)
चैतन्ये (accusative dual)
चैतन्यानि (accusative plural)
चैतन्येन (instrumental singular)
चैतन्याभ्याम् (dual instrumental)
चैतन्यैः (instrumental plural)
चैतन्याय (dative singular)
चैतन्याभ्याम् (dative dual)
चैतन्येभ्यः (dative plural)
चैतन्यात् (ablative singular)
चैतन्याभ्याम् (ablative dual)
चैतन्येभ्यः (ablative plural)
चैतन्यस्य (genitive singular)
चैतन्ययोः (dual genitive)
चैतन्यानाम् (genitive plural)
चैतन्ये (locative singular)
चैतन्ययोः (dual locative)
चैतन्येषु (locative plural)

sa-decl-noun

Neuter a-stem declension of <i class="Deva mention" lang="sa">चैतन्य</i>

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

sa-decl-noun/cell

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

चैतन्याभ्याम्

desctree

Pali: cetiya
→ Burmese: စေတီ (ceti)
→ Mon: စေတဳ (cetī)
→ Thai: เจดีย์ (jee-dii)
→ English: chedi

Tibetan: ཅ་ཏི (ca ti)

From चित् (cít, “thought, intellect, spirit, soul”) or चिति (cití, “understanding; the thinking mind”).


अञ्जलि

añjalí (romanization)
अन्जलिः (nominative singular)
अन्जली (dual nominative)
अन्जलयः (nominative plural)
अन्जले (singular vocative)
अन्जली (dual vocative)
अन्जलयः (plural vocative)
अन्जलिम् (accusative singular)
अन्जली (accusative dual)
अन्जलीन् (accusative plural)
अन्जलिना (instrumental singular)
अन्जल्या1 (instrumental singular)
अन्जलिभ्याम् (dual instrumental)
अन्जलिभिः (instrumental plural)
अन्जलये (dative singular)
अन्जलिभ्याम् (dative dual)
अन्जलिभ्यः (dative plural)
अन्जलेः (ablative singular)
अन्जल्यः1 (ablative singular)
अन्जलिभ्याम् (ablative dual)
अन्जलिभ्यः (ablative plural)
अन्जलेः (genitive singular)
अन्जल्यः1 (genitive singular)
अन्जल्योः (dual genitive)
अन्जलीनाम् (genitive plural)
अन्जलौ (locative singular)
अन्जला1 (locative singular)
अन्जल्योः (dual locative)
अन्जलिषु (locative plural)

Dardic:

Kashmiri: anzal

Arabic script: اَنزَل

Devanagari script: अन्ज़ल

Khowar: اَنجیل (anǰíl)

Pali: añjali
→ Burmese: အဉ္ဇလီ (anyja.li)

Prakrit: 𑀅𑀁𑀚𑀮𑀻 (aṃjalī)

Central:

desc

Hindustani: añjal, añjul, añjlā, añjlī, añjulī

Hindi: अंजल, अंजुल, अंजला, अंजली, अंजुली

Urdu: اَنجَل, اَنجُل, اَنجْلا, اَنجْلی, اَنجُلی

Eastern:

Assamese: আঁজলি (ãzoli)

Bengali: আঁজুলি (ãjuli), আঁজলা (ãjola)

Bihari:

Bhojpuri: अँजुरी (ãjurī)

Odia: ଆଞ୍ଜୁଳି (āñjuḷi), ଅଞ୍ଜୁଳି (añjuḷi), ଆଞ୍ଜୁଳା (āñjuḷā), ଅଞ୍ଜୁଳା (añjuḷā)

Northern:

Kumaoni: अँजुली (ā̃julī), आँचुली (ā̃culī), अँज्वाल (ãjwāl), आँजुइ (ā̃j̈ui), आँचुइ (ā̃ċui)

Nepali: अँजुलि (ãjuli), अँजुलो (ãjulo)

Northwestern:

Punjabi: añjlī

Gurmukhi script: ਅੰਜਲੀ

Shahmukhi script: انجلی

Southern:

Marathi: अंजळी (añjḷī)

Sinhalese: ඇදිල්ල (ædilla)

Western:

Gujarati: અંજળી (añjaḷī)

→ Hindi: अंजलि (añjli) (learned)

→ Kannada: ಅಂಜಲಿ (añjali) (learned)

→ Malayalam: അഞ്ജലി (añjali), അഞ്ഞലി (aññali)

→ Marathi: अंजलि (añjli) (learned)

→ Nepali: अञ्जलि (añjali) (learned)

→ Sinhalese: අංජලිය (aṁjaliya)

→ Tamil: அஞ்சலி (añcali) (learned)

→ Telugu: అంజలి (añjali) (learned)

/ɐɲ.d͡ʑɐ.lí/

From the root अञ्ज् (añj, “to honour, celebrate”).

sa-root

कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन्
विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थम् अञ्जलिं वहन् ।
विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकः
शिवेति मन्त्रम् उच्चरन् कदा सुखी भवाम्य् अहम् ॥
kadā nilimpanirjharīnikuñjakoṭare vasan
vimuktadurmatiḥ sadā śiraḥstham añjaliṃ vahan.
vimuktalolalocano lalāmabhālalagnakaḥ
śiveti mantram uccaran kadā sukhī bhavāmy aham.
When will I be living in a dwelling cave near Ganga;
Carrying the Añjali Mudrā on my head;
Free from greedy eyes and with forehead marked [with the auspicious Tripuṇḍra];

Uttering the mantra ‘Śiva’, when will I be happy.

(Hinduism, Buddhism, Jainism) Añjali Mudrā (the gesture with open hands placed side by side and slightly hollowed (as if by a beggar to receive food))


प्लक्षद्वीप

plakṣadvīpá (romanization)
प्लक्षद्वीपः (nominative singular)
प्लक्षद्वीपौ (dual nominative)
प्लक्षद्वीपा1 (dual nominative)
प्लक्षद्वीपाः (nominative plural)
प्लक्षद्वीपासः1 (nominative plural)
प्लक्षद्वीप (singular vocative)
प्लक्षद्वीपौ (dual vocative)
प्लक्षद्वीपा1 (dual vocative)
प्लक्षद्वीपाः (plural vocative)
प्लक्षद्वीपासः1 (plural vocative)
प्लक्षद्वीपम् (accusative singular)
प्लक्षद्वीपौ (accusative dual)
प्लक्षद्वीपा1 (accusative dual)
प्लक्षद्वीपान् (accusative plural)
प्लक्षद्वीपेन (instrumental singular)
प्लक्षद्वीपाभ्याम् (dual instrumental)
प्लक्षद्वीपैः (instrumental plural)
प्लक्षद्वीपेभिः1 (instrumental plural)
प्लक्षद्वीपाय (dative singular)
प्लक्षद्वीपाभ्याम् (dative dual)
प्लक्षद्वीपेभ्यः (dative plural)
प्लक्षद्वीपात् (ablative singular)
प्लक्षद्वीपाभ्याम् (ablative dual)
प्लक्षद्वीपेभ्यः (ablative plural)
प्लक्षद्वीपस्य (genitive singular)
प्लक्षद्वीपयोः (dual genitive)
प्लक्षद्वीपानाम् (genitive plural)
प्लक्षद्वीपे (locative singular)
प्लक्षद्वीपयोः (dual locative)
प्लक्षद्वीपेषु (locative plural)

Compound of प्लक्ष (plakṣa, “fig”) + द्वीप (dvīpá, “island”).

com+

(Hinduism, Buddhism, Jainism) Plakshadvipa one of the seven regions of the Earth.


श्वेतपट

śvetapaṭa (romanization)
श्वेतपटः (nominative singular)
श्वेतपटौ (dual nominative)
श्वेतपटाः (nominative plural)
श्वेतपट (singular vocative)
श्वेतपटौ (dual vocative)
श्वेतपटाः (plural vocative)
श्वेतपटम् (accusative singular)
श्वेतपटौ (accusative dual)
श्वेतपटान् (accusative plural)
श्वेतपटेन (instrumental singular)
श्वेतपटाभ्याम् (dual instrumental)
श्वेतपटैः (instrumental plural)
श्वेतपटाय (dative singular)
श्वेतपटाभ्याम् (dative dual)
श्वेतपटेभ्यः (dative plural)
श्वेतपटात् (ablative singular)
श्वेतपटाभ्याम् (ablative dual)
श्वेतपटेभ्यः (ablative plural)
श्वेतपटस्य (genitive singular)
श्वेतपटयोः (dual genitive)
श्वेतपटानाम् (genitive plural)
श्वेतपटे (locative singular)
श्वेतपटयोः (dual locative)
श्वेतपटेषु (locative plural)

desctree

Prakrit: 𑀲𑁂𑀅𑀧𑀟 (seapaḍa), 𑀲𑁂𑀅𑀯𑀟 (seavaḍa)
Haryanvi: सेवड़ा (sevṛā)
Hindi: सेवड़ा (sevṛā)

→ Kannada: ಶ್ವೇತಪಟ (śvētapaṭa)

/ɕʋeː.t̪ɐ.pɐ.ʈɐ/

Etymology tree
Proto-Indo-European *ḱweyt-
Proto-Indo-Iranian *ćwaytás
Sanskrit श्वेत (śveta)
Proto-Indo-European *pel-der.?
Sanskrit पट (paṭa)
Sanskrit श्वेतपट (śvetapaṭa)
Compound of श्वेत (śveta, “white”) + पट (paṭa, “cloth”).


च्युत

च्यु ॒त (canonical)
cyutá (romanization)
च्यु (root)
च्युतः (nominative singular)
च्युतौ (dual nominative)
च्युता1 (dual nominative)
च्युताः (nominative plural)
च्युतासः1 (nominative plural)
च्युत (singular vocative)
च्युतौ (dual vocative)
च्युता1 (dual vocative)
च्युताः (plural vocative)
च्युतासः1 (plural vocative)
च्युतम् (accusative singular)
च्युतौ (accusative dual)
च्युता1 (accusative dual)
च्युतान् (accusative plural)
च्युतेन (instrumental singular)
च्युताभ्याम् (dual instrumental)
च्युतैः (instrumental plural)
च्युतेभिः1 (instrumental plural)
च्युताय (dative singular)
च्युताभ्याम् (dative dual)
च्युतेभ्यः (dative plural)
च्युतात् (ablative singular)
च्युताभ्याम् (ablative dual)
च्युतेभ्यः (ablative plural)
च्युतस्य (genitive singular)
च्युतयोः (dual genitive)
च्युतानाम् (genitive plural)
च्युते (locative singular)
च्युतयोः (dual locative)
च्युतेषु (locative plural)
च्युता (nominative singular)
च्युते (dual nominative)
च्युताः (nominative plural)
च्युते (singular vocative)
च्युते (dual vocative)
च्युताः (plural vocative)
च्युताम् (accusative singular)
च्युते (accusative dual)
च्युताः (accusative plural)
च्युतया (instrumental singular)
च्युता1 (instrumental singular)
च्युताभ्याम् (dual instrumental)
च्युताभिः (instrumental plural)
च्युतायै (dative singular)
च्युताभ्याम् (dative dual)
च्युताभ्यः (dative plural)
च्युतायाः (ablative singular)
च्युतायै2 (ablative singular)
च्युताभ्याम् (ablative dual)
च्युताभ्यः (ablative plural)
च्युतायाः (genitive singular)
च्युतायै2 (genitive singular)
च्युतयोः (dual genitive)
च्युतानाम् (genitive plural)
च्युतायाम् (locative singular)
च्युतयोः (dual locative)
च्युतासु (locative plural)
च्युतम् (nominative singular)
च्युते (dual nominative)
च्युतानि (nominative plural)
च्युता1 (nominative plural)
च्युत (singular vocative)
च्युते (dual vocative)
च्युतानि (plural vocative)
च्युता1 (plural vocative)
च्युतम् (accusative singular)
च्युते (accusative dual)
च्युतानि (accusative plural)
च्युता1 (accusative plural)
च्युतेन (instrumental singular)
च्युताभ्याम् (dual instrumental)
च्युतैः (instrumental plural)
च्युतेभिः1 (instrumental plural)
च्युताय (dative singular)
च्युताभ्याम् (dative dual)
च्युतेभ्यः (dative plural)
च्युतात् (ablative singular)
च्युताभ्याम् (ablative dual)
च्युतेभ्यः (ablative plural)
च्युतस्य (genitive singular)
च्युतयोः (dual genitive)
च्युतानाम् (genitive plural)
च्युते (locative singular)
च्युतयोः (dual locative)
च्युतेषु (locative plural)

desc

Prakrit: 𑀘𑀼𑀓𑁆𑀓 (cukka, “fallen, erred, forgotten”)

⇒ Prakrit: 𑀘𑀼𑀓𑁆𑀓𑀇 (cukkaï) (see there for further descendants)

Etymology tree
Proto-Indo-Iranian *čyutás
Sanskrit च्युत (cyuta)
Inherited from Proto-Indo-Iranian *čyutás, from Proto-Indo-European *kyu-tós, from *kyew- (“to set in motion”). By surface analysis, च्यु (cyu, root) + -त (-ta).

surf

come forth from, dropped from, fallen (from)

(Buddhism, Jainism) fallen from divinity