ażurowo

ażurowo (comparative bardziej ażurowo, superlative najbardziej ażurowo)

bardziej ażurowo (comparative)
najbardziej ażurowo (superlative)


przyczynowo

/pʂɘ.t͡ʂɘˈnɔ.vɔ/


rozkosznie

pl-adv

rozkosznie (comparative rozkoszniej, superlative najrozkoszniej)

rozkoszniej (comparative)
najrozkoszniej (superlative)

/rɔsˈkɔʂ.ɲɛ/


katastrofalnie

katastrofalnie (comparative bardziej katastrofalnie, superlative najbardziej katastrofalnie)

bardziej katastrofalnie (comparative)
najbardziej katastrofalnie (superlative)


haniebnie

haniebnie (comparative haniebniej, superlative najhaniebniej)

haniebniej (comparative)
najhaniebniej (superlative)


wielogłosowo

(music) polyphonically (played by many voices or instruments)


niegodziwie

niegodziwie (comparative bardziej niegodziwie, superlative najbardziej niegodziwie)

bardziej niegodziwie (comparative)
najbardziej niegodziwie (superlative)

/ɲɛ.ɡɔˈd͡ʑi.vjɛ/


wenerycznie

/vɛ.nɛˈrɘt͡ʂ.ɲɛ/


stereotypowo

stereotypowo (comparative bardziej stereotypowo, superlative najbardziej stereotypowo)

bardziej stereotypowo (comparative)
najbardziej stereotypowo (superlative)


nieszlachetnie

nieszlachetnie (comparative bardziej nieszlachetnie, superlative najbardziej nieszlachetnie)

bardziej nieszlachetnie (comparative)
najbardziej nieszlachetnie (superlative)


roboczo

/rɔˈbɔ.t͡ʂɔ/

provisionally, tentatively, in a working manner (sufficing but requiring additional work)


nieformalnie

nieformalnie (comparative bardziej nieformalnie, superlative najbardziej nieformalnie)

bardziej nieformalnie (comparative)
najbardziej nieformalnie (superlative)


wyjściowo

/vɘjˈɕt͡ɕɔ.vɔ/


boso, ale w ostrogach

Literally, “barefoot, but in spurs”, from the title of Stanisław Grzesiuk's autobiography.

(idiomatic, literary) against all odds, bravely


odświętnie

odświętnie (comparative bardziej odświętnie, superlative najbardziej odświętnie)

bardziej odświętnie (comparative)
najbardziej odświętnie (superlative)


szkicowo

szkicowo (comparative bardziej szkicowo, superlative najbardziej szkicowo)

bardziej szkicowo (comparative)
najbardziej szkicowo (superlative)


niedokładnie

niedokładnie (comparative niedokładniej, superlative najniedokładniej)

niedokładniej (comparative)
najniedokładniej (superlative)


na baczność

(idiomatic) at attention (standing upright, with arms lowered and closely clasped to the sides)


po babsku

po babsku (comparative bardziej po babsku, superlative najbardziej po babsku)

bardziej po babsku (comparative)
najbardziej po babsku (superlative)

(sometimes derogatory, colloquial) girlishly, effeminately


badawczo

badawczo (comparative bardziej badawczo, superlative najbardziej badawczo)

bardziej badawczo (comparative)
najbardziej badawczo (superlative)

exploratorily, in an investigatory way, curiously (in a way showing careful observation)


bagatelnie

bagatelnie (comparative bardziej bagatelnie, superlative najbardziej bagatelnie)

bardziej bagatelnie (comparative)
najbardziej bagatelnie (superlative)

(literary) trivially (in a way of little importance)

(literary) trivially (i.e. a trivally small amount)


badziewnie

badziewnie (comparative bardziej badziewnie, superlative najbardziej badziewnie)

bardziej badziewnie (comparative)
najbardziej badziewnie (superlative)


bagiennie

in a way characteristic of a swamp or bog


dla bajeru

(colloquial, idiomatic) for show (done in a way to impress, as opposed to actually be useful)


bajecznie

bajecznie (comparative bajeczniej, superlative najbajeczniej)

bajeczniej (comparative)
najbajeczniej (superlative)


bajkowo

bajkowo (comparative bardziej bajkowo, superlative najbardziej bajkowo)

bardziej bajkowo (comparative)
najbardziej bajkowo (superlative)

From bajkowy + -o. First attested in 1901.


bajerancko

bajerancko (comparative bardziej bajerancko, superlative najbardziej bajerancko)

bardziej bajerancko (comparative)
najbardziej bajerancko (superlative)

(colloquial) awesomely, spectacularly (in a good way)


od zarania dziejów

(idiomatic, literary) for ages, long since


skończenie

/skɔɲˈt͡ʂɛ.ɲɛ/


bajronicznie

bajronicznie (comparative bardziej bajronicznie, superlative najbardziej bajronicznie)

bardziej bajronicznie (comparative)
najbardziej bajronicznie (superlative)


pierwej

(literary) first, firstly, first of all (before anything else)


jak na dłoni

Literally, “like on [the] palm of [the] hand”.

lit

(idiomatic, simile) plain as day (very clearly and accurately; precisely)

(idiomatic, simile) plain as day (very clearly and evidently; obviously)


bakteriostatycznie

From bakteriostatyczny + -ie. First attested in 1946.


bałaganiarsko

pl-adv

bałaganiarsko (comparative bardziej bałaganiarsko, superlative najbardziej bałaganiarsko)

bardziej bałaganiarsko (comparative)
najbardziej bałaganiarsko (superlative)


bałamutnie

bałamutnie (comparative bardziej bałamutnie, superlative najbardziej bałamutnie)

bardziej bałamutnie (comparative)
najbardziej bałamutnie (superlative)


w głębi serca

Literally, “deep down in [one's] heart”.


z duszą na ramieniu

Literally, “with [one's] soul on [one's] shoulder”, in reference to one's soul figuratively awaiting one's death on the shoulder.

lit

one's heart in one's mouth
one's heart in one's mouth

(idiomatic) with one's heart in one's mouth


balowo

ceremoniously, ball-like (resembling a ball; formal dance)


z przymrużeniem oka

(idiomatic) tongue-in-cheek (jokingly; lightheartedly)

with a grain of salt
with a grain of salt

(idiomatic) with a grain of salt (leniently)


soczyściej

/sɔˈt͡ʂɘɕ.t͡ɕɛj/


rodowodowo

(genealogy) in a manner related to lineage, pedigree

in a manner related to pedigree (list or record of ancestors)


diabolicznie

pl-adv

diabolicznie (comparative bardziej diabolicznie, superlative najbardziej diabolicznie)

bardziej diabolicznie (comparative)
najbardziej diabolicznie (superlative)


baloniasto

baloniasto (comparative bardziej baloniasto, superlative najbardziej baloniasto)

bardziej baloniasto (comparative)
najbardziej baloniasto (superlative)


pobłażliwie

pobłażliwie (comparative pobłażliwiej, superlative najpobłażliwiej)

pobłażliwiej (comparative)
najpobłażliwiej (superlative)


wyrozumiale

wyrozumiale (comparative wyrozumialej or bardziej wyrozumiale, superlative najwyrozumialej or najbardziej wyrozumiale)

wyrozumialej (comparative)
bardziej wyrozumiale (comparative)
najwyrozumialej (superlative)
najbardziej wyrozumiale (superlative)


rozumnie

rozumnie (comparative bardziej rozumnie, superlative najbardziej rozumnie)

bardziej rozumnie (comparative)
najbardziej rozumnie (superlative)


erudycyjnie

erudycyjnie (comparative bardziej erudycyjnie, superlative najbardziej erudycyjnie)

bardziej erudycyjnie (comparative)
najbardziej erudycyjnie (superlative)


na bałyku

(dated or regional, idiomatic) on all fours


połyskliwie

połyskliwie (comparative bardziej połyskliwie, superlative najbardziej połyskliwie)

bardziej połyskliwie (comparative)
najbardziej połyskliwie (superlative)

glisteningly, sparklingly, glitteringly, brilliantly


rzeczowo

rzeczowo (comparative bardziej rzeczowo, superlative najbardziej rzeczowo)

bardziej rzeczowo (comparative)
najbardziej rzeczowo (superlative)

/ʐɛˈt͡ʂɔ.vɔ/


pompatycznie

pompatycznie (comparative bardziej pompatycznie, superlative najbardziej pompatycznie)

bardziej pompatycznie (comparative)
najbardziej pompatycznie (superlative)

pompously, bombastically, grandiloquently, magniloquently (in an overly elevated or formal manner)


paradnie

paradnie (comparative bardziej paradnie, superlative najbardziej paradnie)

bardziej paradnie (comparative)
najbardziej paradnie (superlative)


pociesznie

pociesznie (comparative bardziej pociesznie, superlative najbardziej pociesznie)

bardziej pociesznie (comparative)
najbardziej pociesznie (superlative)

/pɔˈt͡ɕɛʂ.ɲɛ/


prześmiesznie

prześmiesznie (comparative bardziej prześmiesznie, superlative najbardziej prześmiesznie)

bardziej prześmiesznie (comparative)
najbardziej prześmiesznie (superlative)

/pʂɛˈɕmjɛʂ.ɲɛ/


przezabawnie

przezabawnie (comparative bardziej przezabawnie, superlative najbardziej przezabawnie)

bardziej przezabawnie (comparative)
najbardziej przezabawnie (superlative)


uciesznie

uciesznie (comparative bardziej uciesznie, superlative najbardziej uciesznie)

bardziej uciesznie (comparative)
najbardziej uciesznie (superlative)

/uˈt͡ɕɛʂ.ɲɛ/


stosownie

stosownie (comparative stosowniej, superlative najstosowniej)

stosowniej (comparative)
najstosowniej (superlative)

appropriately, fittingly, congruously, seemlily


niestosownie

niestosownie (comparative niestosowniej, superlative najniestosowniej)

niestosowniej (comparative)
najniestosowniej (superlative)

inappropriately, unfittingly, incongruously, unseemlily


galowo

galowo (comparative bardziej galowo, superlative najbardziej galowo)

bardziej galowo (comparative)
najbardziej galowo (superlative)


błyskotliwie

błyskotliwie (comparative bardziej błyskotliwie or błyskotliwiej, superlative najbardziej błyskotliwie or najbłyskotliwiej)

bardziej błyskotliwie (comparative)
błyskotliwiej (comparative)
najbardziej błyskotliwie (superlative)
najbłyskotliwiej (superlative)

From błyskotliwy + -ie. First attested in 1854.

błyskotliwie dowodzić

błyskotliwie radzić

błyskotliwie ripostować

błyskotliwie zauważyć

błyskotliwie napisany

błyskotliwie przeprowadzony

błyskotliwie inteligentny

błyskotliwie zadebiutować

błyskotliwie grający


efektywnie

efektywnie (comparative efektywniej, superlative najefektywniej)

efektywniej (comparative)
najefektywniej (superlative)


efekciarsko

efekciarsko (comparative bardziej efekciarsko, superlative najbardziej efekciarsko)

bardziej efekciarsko (comparative)
najbardziej efekciarsko (superlative)


jednym tchem

(idiomatic) chugalug (in continuous gulps)


duszkiem

Instrumental singular of duszek. The usage emerged from the old meaning of the word duch, which used to mean both ghost and breath (see Proto-Slavic *duxъ), thus duszkiem literally means in one breath.

chugalug, gulp down (in continuous gulps)


szpanersko

szpanersko (comparative bardziej szpanersko, superlative najbardziej szpanersko)

bardziej szpanersko (comparative)
najbardziej szpanersko (superlative)

(colloquial) showily, flashily, ostentatiously


w dechę

(colloquial, idiomatic) great, wonderfully


jak grom z jasnego nieba

jak grom z jasnego nieba (not comparable)

Literally, “like a thunder out of the clear sky”.

lit

out of the clear blue sky
out of the blue

(idiomatic, simile) out of the clear blue sky


ile tchu

Literally, “[with as much] breath [as possible]”.


informacyjnie

informationally, informatively (for the purpose of information)


wścibsko

pl-adv

wścibsko (comparative bardziej wścibsko, superlative najbardziej wścibsko)

bardziej wścibsko (comparative)
najbardziej wścibsko (superlative)


rezolutnie

rezolutnie (comparative rezolutniej, superlative najrezolutniej)

rezolutniej (comparative)
najrezolutniej (superlative)


ciekawsko

ciekawsko (comparative bardziej ciekawsko, superlative najbardziej ciekawsko)

bardziej ciekawsko (comparative)
najbardziej ciekawsko (superlative)


na bańce

(colloquial, idiomatic) Alternative form of na bani


baniasto

baniasto (comparative bardziej baniasto, superlative najbardziej baniasto)

bardziej baniasto (comparative)
najbardziej baniasto (superlative)


wartko

wartko (comparative bardziej wartko, superlative najbardziej wartko)

bardziej wartko (comparative)
najbardziej wartko (superlative)


bystro

bystro (comparative bystrzej, superlative najbystrzej)

bystrzej (comparative)
najbystrzej (superlative)


sugestywnie

sugestywnie (comparative bardziej sugestywnie, superlative najbardziej sugestywnie)

bardziej sugestywnie (comparative)
najbardziej sugestywnie (superlative)


jak w banku

(colloquial, idiomatic, simile) sure as shooting (definitely)


rączo

rączo (comparative bardziej rączo, superlative najbardziej rączo)

bardziej rączo (comparative)
najbardziej rączo (superlative)


dynamicznie

dynamicznie (comparative dynamiczniej, superlative najdynamiczniej)

dynamiczniej (comparative)
najdynamiczniej (superlative)


prężnie

prężnie (comparative prężniej, superlative najprężniej)

prężniej (comparative)
najprężniej (superlative)

/ˈprɛw̃ʐ.ɲɛ/

elastically, flexibly, supply, resiliently


sprężyście

sprężyście (comparative sprężyściej or bardziej sprężyście, superlative najsprężyściej or najbardziej sprężyście)

sprężyściej (comparative)
bardziej sprężyście (comparative)
najsprężyściej (superlative)
najbardziej sprężyście (superlative)

/sprɛw̃ˈʐɘɕ.t͡ɕɛ/


na zeszyt

Literally, “on [a] notebook”, from the fact that when someone wants to buy something on credit, their name is jotted down in a notebook and is crossed out when the money is paid off.

(colloquial, idiomatic) on credit, on margin, on tick (bought with an agreement to pay later)


na kredyt

(idiomatic) on credit (with an understanding that the money lent will be paid back)


na krechę

(colloquial, idiomatic) Alternative form of na kreskę


szparko

szparko (comparative bardziej szparko, superlative najbardziej szparko)

bardziej szparko (comparative)
najbardziej szparko (superlative)

quickly, swiftly, fleetly, in a lively manner


solowo

(music) solo (alone, without accompaniment)


strzeliście

strzeliście (comparative bardziej strzeliście, superlative najbardziej strzeliście)

bardziej strzeliście (comparative)
najbardziej strzeliście (superlative)


nawet, nawet

(colloquial, idiomatic) not bad at all, not half bad


rozłożyście

rozłożyście (comparative bardziej rozłożyście, superlative najbardziej rozłożyście)

bardziej rozłożyście (comparative)
najbardziej rozłożyście (superlative)

/rɔz.wɔˈʐɘɕ.t͡ɕɛ/

(especially of trees) broadly, effusely, in an outstretched manner


opisowo

opisowo (comparative bardziej opisowo, superlative najbardziej opisowo)

bardziej opisowo (comparative)
najbardziej opisowo (superlative)


barczyście

barczyście (comparative bardziej barczyście, superlative najbardziej barczyście)

bardziej barczyście (comparative)
najbardziej barczyście (superlative)

/barˈt͡ʂɘɕ.t͡ɕɛ/


barczysto

barczysto (comparative bardziej barczysto, superlative najbardziej barczysto)

bardziej barczysto (comparative)
najbardziej barczysto (superlative)


na maksa

(idiomatic, slang) to the max (to a great degree or extent)

(idiomatic, slang) to the max, totally, completely (to the maximum possible degree or extent)


barokowo

barokowo (comparative bardziej barokowo, superlative najbardziej barokowo)

bardziej barokowo (comparative)
najbardziej barokowo (superlative)

(not comparable, historical, art, music) baroquely (in a way befitting art and music from the Baroque era)


w jasnych barwach

w różowych barwach
w różowych barwach#Polish

(idiomatic) Alternative form of w różowych barwach


w ciemnych barwach

w czarnych barwach
w czarnych barwach#Polish

(idiomatic) Alternative form of w czarnych barwach


w czarnych barwach

(idiomatic) with low hopes, pessimistically


w różowych barwach

(idiomatic) with high hopes, optimistically


barwiście

barwiście (comparative barwiściej, superlative najbarwiściej)

barwiściej (comparative)
najbarwiściej (superlative)

colorfully (in a way possessing prominent and varied colors)

(figuratively) colorfully (interestingly, multifacetedly, energeticly, distinctively)


po mieczu

Coordinate term: po kądzieli

(idiomatic, literary) paternally, on the spear side


po kądzieli

Coordinate term: po mieczu

(idiomatic, literary) maternally, on the distaff side


do szpiku kości

Literally, “to [the] marrow of [the] bone”.


z kwitkiem

(idiomatic) deadlocked (not getting what one wanted)


baśniowo

pl-adv

baśniowo (comparative bardziej baśniowo, superlative najbardziej baśniowo)

bardziej baśniowo (comparative)
najbardziej baśniowo (superlative)


bawnie

bawnie (comparative bawniej, superlative najbawniej)

bawniej (comparative)
najbawniej (superlative)


interwokalicznie

(phonetics) intervocalically (between vowels)


jak śledzie w beczce

Literally, “like herring in [a] barrel”.

leżeć jak śledzie w beczce

packed like sardines
packed like sardines

(idiomatic, simile) packed like sardines (very close together)


beczkowato

beczkowato (comparative bardziej beczkowato, superlative najbardziej beczkowato)

bardziej beczkowato (comparative)
najbardziej beczkowato (superlative)


po ptokach

Literally, “after birds”. The word ptokach is a nonstandard spelling which reflects the regional pronunciation of the word ptakach.

a day after the fair
a day after the fair

(colloquial, idiomatic) a day after the fair (too late to change what has already happened)


po ptakach

(colloquial, idiomatic) Alternative form of po ptokach


beletrystycznie

beletrystycznie (comparative bardziej beletrystycznie, superlative najbardziej beletrystycznie)

bardziej beletrystycznie (comparative)
najbardziej beletrystycznie (superlative)


bełkotliwie

bełkotliwie (comparative bełkotliwiej, superlative najbełkotliwiej)

bełkotliwiej (comparative)
najbełkotliwiej (superlative)

(colloquial, derogatory) in gibberishlike way (unclearly in its content)


przeciwkaszlowo

Działają napotnie, przeciwkaszlowo, pobudzają czynności wydzielnicze dróg oddechowych.

2002 November 27, “Chorzy na pogodę”, in Trybuna Śląska:

They have a diaphoretic and antitussive effect and stimulate secretory functions of the respiratory system.

(pharmacology) with an antitussive effect


znowuż

ehlo, To znowuż ja.

2000, Koniu, pl.regionalne.wroclaw, Usenet:

[…] co nie udało się Stalinowi by komuna objęła całą Europkę to uda się Wowce. Znowuż zacznie się od Polszy.

[…] what Stalin couldn't achieve – that communism is brought to all of Europe – will be done by Vovka. Once again, it will begin with Poland.

(emphatic, literary) again, once again, once more


bez ogródki

Literally, “without gabbing”, coming from older ogródka, now only found in this phrase.

(idiomatic) Alternative form of bez ogródek


bez głowy

grać bez głowy

to play like a chicken with its head cut off

Nie atakuj tego tak bez głowy.

like a chicken with its head cut off
like a chicken with its head cut off

(idiomatic) thoughtlessly, recklessly, like a chicken with its head cut off


bez ładu i składu

Rhyme, literally, “without order or composition”. Compare Czech bez ladu a skladu.

lit

bełkotać/paplać bez ładu i składu

without rhyme or reason
without rhyme or reason

(idiomatic) without rhyme or reason (chaotically)


kurczowo

kurczowo trzymać się czegoś

fast, tightly (e.g. hold onto something)

— Kto tam? — zapytał Widmar i znowu uczuł, że przeklęte chore serce ścisnęło się kurczowo.

1933, Michał Choromański, Zazdrość i medycyna:

“Who’s there?” asked Widmar, again feeling his damned ailing heart tightened spastically.


wszystko jedno

six of one, half a dozen of the other
six of one, half a dozen of the other

(idiomatic) potayto, potahto; tomayto, tomahto; whatever; all the same; six of one, half a dozen of the other (two alternatives are equivalent or indifferent)


wsio rawno

Borrowed from Russian всё равно́ (vsjo ravnó).

bor+

(colloquial, humorous, idiomatic) potayto, potahto; tomayto, tomahto; whatever; all the same; six of one, half a dozen of the other (two alternatives are equivalent or indifferent)


bez pamięci

(idiomatic) to the point where one cannot think about anything else


bez przestanku

Literally, “without a break”. Compare Belarusian беспераста́нку (bjespjerastánku), Ukrainian безпереста́нку (bezperestánku).

cog

беспераста́нку

безпереста́нку

(idiomatic) all the time, incessantly, constantly, nonstop


bez łaski

(idiomatic) without any special treatment or asking


bez reszty

Jestem bez reszty po Twojej stronie.

(idiomatic) completely, one hundred percent


bez czucia

(idiomatic, medicine) insensately, unconsciously


bezawaryjnie

From bezawaryjny + -ie. First attested in 1948.

in a failureless way, unfailingly, dependably (free from interruptions of operations)


bezapelacyjnie

wygrać bezapelacyjne

to handsomely/convincingly win/to win hands-down

bezapelacyjny najlepszy

(literary) peremptorily, decisively, unquestionably (in a way precluding debate or expostulation; not admitting of question or appeal)


bezbarwnie

colourlessly, colorlessly (having little or no colour)

colorlessly, blandly, drably, lacklustrely


bezadresowo

From bezadresowy + -o. First attested in 1919.


bezbłędnie

errorlessly, faultlessly, flawlessly (in a way not containing or making mistakes)

(colloquial) flawlessly, excellently, greatly


bezboleśnie

painlessly (in a way not causing physical or emotional pain)


bezbramkowo

From bezbramkowy + -o. First attested in 1921.

(sports) goallessly (in a way without scored goals)


bezbronnie

pl-adv

bezbronnie (comparative bardziej bezbronnie, superlative najbardziej bezbronnie)

bardziej bezbronnie (comparative)
najbardziej bezbronnie (superlative)


bezbożnie

bezbożnie (comparative bezbożniej, superlative najbezbożniej)

bezbożniej (comparative)
najbezbożniej (superlative)

/bɛzˈbɔʐ.ɲɛ/


bezbrzeżnie

/bɛzˈbʐɛʐ.ɲɛ/


bezcieleśnie

/bɛs.t͡ɕɛˈlɛɕ.ɲɛ/


bezceremonialnie

bezceremonialnie (comparative bardziej bezceremonialnie, superlative najbardziej bezceremonialnie)

bardziej bezceremonialnie (comparative)
najbardziej bezceremonialnie (superlative)

offhandedly, unceremoniously, inconsiderately, bluntly


bezdennie

bezdennie głupi

(usually derogatory) utterly, crassly (very)


bezdymnie

smokelessly (in a way not causing or containing smoke)


bezdewizowo

From bezdewizowy + -o. First attested in 1933.

(numismatics) foreign currency-lessly, foreign currency-free (in a way not need to pay with foreign currency)


ganc pomada

(colloquial, idiomatic) potayto, potahto; tomayto, tomahto; whatever; all the same; six of one, half a dozen of the other (two alternatives are equivalent or indifferent)


ganz egal

Unadapted borrowing from German ganz egal.


bezdźwięcznie

bezdźwięcznie poruszać wargami

soundlessly, voicelessly, silently (in a way not making a sound)

Coordinate term: dźwięcznie


bezdyskusyjnie

From bezdyskusyjny + -ie. First attested in 1920.

indisputably, undebatably, unquestionably, undeniably, undisputedly, inarguably, unarguably


bezdrzewnie

(of an area) treelessly (in a way devoid of trees)

(of electronic paper) treelessly (in a way not requiring trees to produce)


bezecnie

pl-adv

bezecnie (comparative bezecniej, superlative najbezecniej)

bezecniej (comparative)
najbezecniej (superlative)


daremnie

unsuccessfully, in vain (without success or a result; ending in failure)


bezgłośnie

/bɛzˈɡwɔɕ.ɲɛ/


bezgorączkowo

bezgorączkowo przebiegać


bezgrzesznie

/bɛzˈɡʐɛʂ.ɲɛ/


bezgranicznie

bottomlessly (in a way having no bounds; limitlessly)


bezimiennie

anonymously, namelessly (of that whose name is unknown)


bezkarnie

unpunishedly, in a way with impunity (exempt from punishment)


bezideowo

From bezideowy + -o. First attested in 1904.

(derogatory) directionlessly (ni a way lacking life goals)


bezinwazyjnie

(medicine, of a procedure or surgery) noninvasively


bezkolizyjnie

collisionlessly, in an anticollision way (in a way acting to reduce collisions, physical or social)


bezkonkurencyjnie

unbeatably, peerlessly, in an unrivaled or unmatched way


bezkonfliktowo

peaceably, peacefully, conflict avoidantly, in a conflictless or conflict-free way


bezkrwawo

bloodlessly (in a way taking place without loss of blood)


bezkrytycznie

bezkrytycznie (comparative bardziej bezkrytycznie, superlative najbardziej bezkrytycznie)

bardziej bezkrytycznie (comparative)
najbardziej bezkrytycznie (superlative)

bezkrytycznie akceptować

bezkrytycznie popierać

bezkrytycznie wierzyć

(literary, derogatory) uncritically, indiscriminately, unquestioningly (in a way indulgent or undiscriminating; slow to criticize)


bezkształtnie

bezkształtnie (comparative bardziej bezkształtnie, superlative najbardziej bezkształtnie)

bardziej bezkształtnie (comparative)
najbardziej bezkształtnie (superlative)


bezludnie

in a deserted, peopleless, or uninhabited way


bezmiernie

measurelessly (in a way either so large or intense it is difficult to determine the true size or intensity)


beznamiętnie

dispassionately, dryly, flatly, emotionlessly, clinically, passionlessly


bezosobowo

impersonally (in a way not directed at any people)

(grammar) impersonally (in a way not having a subject, or having a third person pronoun without an antecedent)


bezowocnie

bezowocnie czekać

bezowocnie szukać

fruitlessly (in a way not bearing the intended results)


bezpańsko

From bezpański + -o. First attested in 1858, but in common usage only as of 1915.

etydate

in a stray manner, homelessly (in a way not belonging to anyone)


na własne ryzyko

(idiomatic) at one's own risk, on one's own


bezpłodnie

(of an effort, literary) barrenly, ineffectually, ineffectively (futilely)


bezpodmiotowo

From bezpodmiotowy + -o. First attested in 1897.

(grammar) subjectlessly (in a way lacking a grammatical subject)


bezpłciowo

(colloquial) blandly, insipidly (in a way lacking character or definition)


bezpowrotnie

irreversibly (in a way incapable of being reversed)


bezprecedensowo

From bezprecedensowy + -o. First attested in 1964.


bezproduktywnie

unproductively (in a not productive manner)


bezproblemowo

From bezproblemowy + -o. First attested in 1933.

unproblematically, in a trouble-free way


bezpruderyjnie

(literary) shamelessly, immodestly, unprudishly (in a sexually free manner)


bezprzedmiotowo

aimlessly, objectlessly, otiosely in a moot or otiose manner


bezprzewodowo

From bezprzewodowy + -o. First attested in 1930.


bezrozumnie

(literary) brutely, dementedly, irrationally, unreasoningly, mindlessly, unthinkingly


bezrymowo

From bezrymowy + -o. First attested in 1947.


bezsłownie

wordlessly (in a way conveyed without the use of words)


bezspornie

(literary) indisputably, incontestably, incontrovertibly, unanswerably, unassailably


bezsprzecznie

/bɛsˈspʂɛt͡ʂ.ɲɛ/


bezstylowo

From bezstylowy + -o. First attested in 1890.


bezszmerowo

From bezszmerowy + -o. First attested in 1936.


jak dwie krople wody

like two peas in a pod
like two peas in a pod

(idiomatic, simile) like two peas in a pod


bezterminowo

From bezterminowy + -o. First attested in 1862.

bezterminowo obowiązywać

bezterminowo odroczyć

bezterminowo przedłużyć

bezterminowo trwać

bezterminowo zostać


bezszumnie

From bezszumny + -ie. First attested in 1789.


ub.r.

Abbreviation of ubiegłego roku (“of the last year”).


ub.m.

Abbreviation of ubiegłego miesiąca (“of the last month”).


beztlenowo

From beztlenowy + -o. First attested in 1906.

oddychać beztlenowo

rosnąć beztlenowo

niszczony beztlenowo

zapakowany beztlenowo

anaerobically, anaerobiotically, in a way without oxygen


bezustannie

bezustannie kręcić się gdzieś

bezustannie zmieniać

bezustannie mówić/gadać

bezustannie powtarzać

to repeat continually/over and over (again)

bezustannie rozpamiętywać

bezustannie poszukiwać

bezustannie walczyć

bezustannie brakować

constantly, relentlessly, incessantly, continually, perpetually, ceaselessly


bezwietrznie

From bezwietrzny + -ie. First attested in 1907.


bezwolnie

From bezwolny + -ie. First attested in 1807.

bezwolnie poddać się/poddawać się czemuś


bezwyjątkowo

From bezwyjątkowy + -o. First attested in 1817.


bezwstydnie

pl-adv

bezwstydnie (comparative bezwstydniej, superlative najbezwstydniej)

bezwstydniej (comparative)
najbezwstydniej (superlative)

bezwstydnie obnażyć się

bezwstydnie nagi


bezwypadkowo

From bezwypadkowy + -o. First attested in 1954.

jeździć bezwypadkowo


bezwyznaniowo

From bezwyznaniowy + -o. First attested in 1872.


bezwzrokowo

From bezwzrokowy + -o. First attested in 1992.

pisać bezwzrokowo

in a manner not requiring vision or sight


bezzałogowo

From bezzałogowy + -o. First attested in 1988.


bezżennie

/bɛzˈʐɛn.ɲɛ/

umrzeć bezżonnie


bezzwłocznie

bezzwłocznie poinformować

bezzwłocznie powiadomić/zawiadomić/zawiadamiać

bezzwłocznie zgłosić

bezzwłocznie przystąpić do czegoś

bezzwłocznie udać się dokądś

bezzwłocznie zrobić coś

bezzwłocznie należy/trzeba (zrobić coś)

forthwith, immediately, right away (without delay)


bezzwrotnie

From bezzwrotny + -ie. First attested in 1822.


czarno na białym

czarno na białym (comparative bardziej czarno na białym, superlative najbardziej czarno na białym)

bardziej czarno na białym (comparative)
najbardziej czarno na białym (superlative)

(idiomatic) black and white, clear as day (clear)


w jedwabnych rękawiczkach

w jedwabnych rękawiczkach (not comparable)

w białych rękawiczkach
w białych rękawiczkach#Polish

(idiomatic) Alternative form of w białych rękawiczkach


w aksamitnych rękawiczkach

w aksamitnych rękawiczkach (not comparable)


do białego rana

Literally, “to [the] white morning”, or more loosely translated as “till dawn”.

lit

(idiomatic) until all hours, until the wee hours of the morning


od Annasza do Kajfasza

Literally, “from Annas to Caiaphas”, from the Bible, John. 18:12-24.


na białe niedźwiedzie

posłać kogoś na białe niedźwiedzie

Fenia pojechała „na białe niedźwiedzie”, zabierając ze sobą fotel dentystyczny.

2017, Aleksandra Zaprutko-Janicka, Dwudziestolecie od kuchni, Otwarte, →ISBN:

Fenia left the polar bears, taking with her her dentist's chair.

(idiomatic, literary) into exile in Siberia


od dechy do dechy

od deski do deski
od deski do deski#Polish

(idiomatic) Alternative form of od deski do deski


do grobowej deski

Literally, “to the grave board”. Compare Russian до гробово́й доски́ (do grobovój doskí).

cog

до гробово́й доски́

to the end of the chapter
to the end of the chapter

(idiomatic) forever, to the end of the chapter, until death (to the very end)


od a do zet

(idiomatic) Alternative form of od A do Z


ontologicznie

(computer science, information science, literary, philosophy) ontologically


gnoseologicznie

/ɡnɔ.sɛ.ɔ.lɔˈɡit͡ʂ.ɲɛ/


bibliofilsko

From bibliofilski + -o. First attested in 1935.

wydany bibliofilsko


bibliograficznie

From bibliograficzny + -ie. First attested in 1811.


idealistycznie

(philosophy) idealistically (in an idealistic manner, pertaining to philosophy)

idealistically (in an idealistic manner, pertaining to life)


jak z bata strzelił

Literally, “like [it] was shot from [a] whip”.

lit

jak z bicza strzelił
jak z bicza strzelił#Polish

(idiomatic, simile) Alternative form of jak z bicza strzelił


jak z bicza trzasł

Literally, “like [it] was flicked off of [a] whip”.


bankowo

(colloquial) absolutely, certainly, definitely, for sure


od biedy

(idiomatic) for want of something better (of something that is little satisfactory)


z bidą

(colloquial, idiomatic) Alternative form of z biedą


biegowo

From biegowy + -o. First attested in 1900.

(sports) in a manner relating to cross-country


biegunowo

From biegunowy + -o. First attested in 1647.

biegunowo odmienny

biegunowo przeciwny


pustelniczo

pl-adv

pustelniczo (comparative bardziej pustelniczo, superlative najbardziej pustelniczo)

bardziej pustelniczo (comparative)
najbardziej pustelniczo (superlative)


biesiadnie

biesiadnie (comparative bardziej biesiadnie, superlative najbardziej biesiadnie)

bardziej biesiadnie (comparative)
najbardziej biesiadnie (superlative)

convivially, festively, socially, gayly, jovially, merrily


bieżąco

From bieżący + -o. First attested in 1854.

then, contemporarily, contemporaneously (at the same time as other events)


oścież

Univerbation of *o ścież, from Proto-Slavic *stežь.


bigamicznie

From bigamiczny + -ie. First attested in 1876.


świętoszkowato

świętoszkowato (comparative bardziej świętoszkowato, superlative najbardziej świętoszkowato)

bardziej świętoszkowato (comparative)
najbardziej świętoszkowato (superlative)

(derogatory, religion) in a holier-than-thou manner, hypocritically piously, sanctimoniously


bilateralnie

From bilateralny + -ie. First attested in 1898.


dokuczliwie

dokuczliwie (comparative dokuczliwiej, superlative najdokuczliwiej)

dokuczliwiej (comparative)
najdokuczliwiej (superlative)


wstrzemięźliwie

wstrzemięźliwie (comparative wstrzemięźliwiej, superlative najwstrzemięźliwiej)

wstrzemięźliwiej (comparative)
najwstrzemięźliwiej (superlative)


pieniężnie

/pjɛˈɲɛw̃ʐ.ɲɛ/


rozbrajająco

rozbrajająco (comparative bardziej rozbrajająco, superlative najbardziej rozbrajająco)

bardziej rozbrajająco (comparative)
najbardziej rozbrajająco (superlative)


smacznie

smacznie (comparative smaczniej or bardziej smacznie, superlative najsmaczniej or najbardziej smacznie)

smaczniej (comparative)
bardziej smacznie (comparative)
najsmaczniej (superlative)
najbardziej smacznie (superlative)


przeuroczo

przeuroczo (comparative bardziej przeuroczo, superlative najbardziej przeuroczo)

bardziej przeuroczo (comparative)
najbardziej przeuroczo (superlative)

adorably, charmingly, in a lovely manner


ujmująco

ujmująco (comparative bardziej ujmująco, superlative najbardziej ujmująco)

bardziej ujmująco (comparative)
najbardziej ujmująco (superlative)

charmingly, endearingly, engagingly, winsomely


smakowicie

smakowicie (comparative smakowiciej or bardziej smakowicie, superlative najsmakowiciej or najbardziej smakowicie)

smakowiciej (comparative)
bardziej smakowicie (comparative)
najsmakowiciej (superlative)
najbardziej smakowicie (superlative)


zniewalająco

zniewalająco (comparative bardziej zniewalająco, superlative najbardziej zniewalająco)

bardziej zniewalająco (comparative)
najbardziej zniewalająco (superlative)


uprzedzająco

uprzedzająco (comparative bardziej uprzedzająco, superlative najbardziej uprzedzająco)

bardziej uprzedzająco (comparative)
najbardziej uprzedzająco (superlative)

courteously, obligingly, complaisantly, politely


jak stróż w Boże Ciało

Literally, “like [a] watchman on Corpus Christi”.

lit

ubrać się jak stróż w Boże Ciało

wystroić ać się jak stróż w Boże Ciało

dressed up like a dog's dinner
dressed up like a dog's dinner

(idiomatic, simile) dressed up like a dog's dinner (to be dressed in an ostentatious or overly formal manner)


chwiejnie

pl-adv

chwiejnie (comparative chwiejniej, superlative najchwiejniej)

chwiejniej (comparative)
najchwiejniej (superlative)


widno

widno (comparative widniej, superlative najwidniej)

widniej (comparative)
najwidniej (superlative)

brightly (with a sufficient amount of light)


dogodnie

dogodnie (comparative dogodniej, superlative najdogodniej)

dogodniej (comparative)
najdogodniej (superlative)


fluorescencyjnie

fluorescencyjnie (comparative bardziej fluorescencyjnie, superlative najbardziej fluorescencyjnie)

bardziej fluorescencyjnie (comparative)
najbardziej fluorescencyjnie (superlative)


grymaśnie

grymaśnie (comparative bardziej grymaśnie, superlative najbardziej grymaśnie)

bardziej grymaśnie (comparative)
najbardziej grymaśnie (superlative)

/ɡrɘˈmaɕ.ɲɛ/


odrażająco

odrażająco (comparative bardziej odrażająco, superlative najbardziej odrażająco)

bardziej odrażająco (comparative)
najbardziej odrażająco (superlative)

foully, offensively, repugnantly, repulsively, revoltingly


przeraźliwie

przeraźliwie (comparative przeraźliwiej, superlative najprzeraźliwiej)

przeraźliwiej (comparative)
najprzeraźliwiej (superlative)


niegroźnie

niegroźnie (comparative bardziej niegroźnie, superlative najbardziej niegroźnie)

bardziej niegroźnie (comparative)
najbardziej niegroźnie (superlative)

/ɲɛˈɡrɔʑ.ɲɛ/


przeszywająco

przeszywająco (comparative bardziej przeszywająco, superlative najbardziej przeszywająco)

bardziej przeszywająco (comparative)
najbardziej przeszywająco (superlative)


przejmująco

przejmująco (comparative bardziej przejmująco, superlative najbardziej przejmująco)

bardziej przejmująco (comparative)
najbardziej przejmująco (superlative)


porażająco

porażająco (comparative bardziej porażająco, superlative najbardziej porażająco)

bardziej porażająco (comparative)
najbardziej porażająco (superlative)

seismically, profoundly, devastatingly, intensely


ogniście

ogniście (comparative ogniściej, superlative najogniściej)

ogniściej (comparative)
najogniściej (superlative)

/ɔɡˈɲiɕ.t͡ɕɛ/


dojmująco

dojmująco (comparative bardziej dojmująco, superlative najbardziej dojmująco)

bardziej dojmująco (comparative)
najbardziej dojmująco (superlative)

piercingly, bitterly, acutely, intensely (in a manner engendering strong, usually negative, emotions or feelings)


rozdzierająco

rozdzierająco (comparative bardziej rozdzierająco, superlative najbardziej rozdzierająco)

bardziej rozdzierająco (comparative)
najbardziej rozdzierająco (superlative)


ogłuszająco

ogłuszająco (comparative bardziej ogłuszająco, superlative najbardziej ogłuszająco)

bardziej ogłuszająco (comparative)
najbardziej ogłuszająco (superlative)

deafeningly, earsplittingly (in an extremely loud manner)


od podstaw

(idiomatic) from the ground up, from scratch


u dołu

at the bottom, near the bottom, down below (in the lower part of something)


na dole

at the bottom, near the bottom, down below (in the lower part)


od stóp do głów

(idiomatic) head to toe, from top to toe, completely


życiowo

życiowo (comparative bardziej życiowo, superlative najbardziej życiowo)

bardziej życiowo (comparative)
najbardziej życiowo (superlative)

/ʐɘˈt͡ɕɔ.vɔ/

realistically, practically, in a down-to-earth manner


pod kluczem

(idiomatic) under lock and key, locked up


jak pączek w maśle

Literally, “like [a] doughnut in butter”.

lit

(idiomatic, simile) in clover (contented; in a condition of prosperity)


biograficznie

From biograficzny + -ie. First attested in the.


biologicznie

From biologiczny + -ie. First attested in 1871.

biologicznie aktywny/czynny

biologicznie zakaźny

biologicznie czysty

biologicznie oczyszczony

biologicznie uwarunkowany

biologicznie zdeterminowany

biologicznie uzasadniony


jednym ciągiem

(colloquial, idiomatic) at a time, in order, in turn, sequentially, tandem


walecznie

pl-adv

walecznie (comparative waleczniej, superlative najwaleczniej)

waleczniej (comparative)
najwaleczniej (superlative)

combatively, gallantly, gutsily, scrappily, valiantly, valorously


biuralistycznie

From biuralistyczny + -ie. First attested in 1898.


biurokratycznie

From biurokratyczny + -ie. First attested in 1863.

działać biurokratycznie

podchodzić do czegoś biurokratycznie

postępować biurokratycznie

traktować coś biurokratycznie


omyłkowo

mistakenly, erroneously, accidentally, by mistake


pomyłkowo

mistakenly, accidentally, erroneously, by mistake


na blachę

kuć/wykuwać/wykuć/wkuwać/wkuć/wyuczyć na blachę


błagająco

From błagający + -o. First attested in 1838.

mówić błagająco

patrzeć błagająco


błagalnie

jęknąć błagalnie

powiedzieć błagalnie

powtarzać błagalnie

spojrzeć błagalnie

szepnąć błagalnie

wyszeptać błagalnie


błaho

insignificantly, trivially, inappreciably, paltrily, irrelevantly


bladawo

From bladawy + -o. First attested in 1807.


błazeńsko

błazeńsko (comparative bardziej błazeńsko, superlative najbardziej błazeńsko)

bardziej błazeńsko (comparative)
najbardziej błazeńsko (superlative)


błękitnawo

From błękitnawy + -o. First attested in 1799.


rewolucyjnie

rewolucyjnie (comparative bardziej rewolucyjnie, superlative najbardziej rewolucyjnie)

bardziej rewolucyjnie (comparative)
najbardziej rewolucyjnie (superlative)


bliziuteńko

From bliziuteńki + -o. First attested in 1790.


bliźniaczo

From bliźniaczy + -o. First attested in 1869.

bliźniaczo podobny


bliźnięco

From bliźnięcy + -o. First attested in 1851.


bliziutko

From bliziutki + -o. First attested in 1802.


wietrzno

wietrzno (comparative wietrzniej, superlative najwietrzniej)

wietrzniej (comparative)
najwietrzniej (superlative)


wietrznie

wietrznie (comparative wietrzniej, superlative najwietrzniej)


nijako

(colloquial) blandly, colorlessly, drably, lacklustrely


kremowo

kremowo (comparative bardziej kremowo, superlative najbardziej kremowo)

bardziej kremowo (comparative)
najbardziej kremowo (superlative)


pogodnie

pogodnie (comparative pogodniej, superlative najpogodniej)

pogodniej (comparative)
najpogodniej (superlative)

(of people) cheerfully, jovially, serenely


zbytecznie

zbytecznie (comparative bardziej zbytecznie, superlative najbardziej zbytecznie)

bardziej zbytecznie (comparative)
najbardziej zbytecznie (superlative)

/zbɘˈtɛt͡ʂ.ɲɛ/

excrescently, needlessly, otiosely, superfluously

otiosely (without any reason for being, with no purpose)


grzesznie

grzesznie (comparative bardziej grzesznie or grzeszniej, superlative najbardziej grzesznie or najgrzeszniej)

bardziej grzesznie (comparative)
grzeszniej (comparative)
najbardziej grzesznie (superlative)
najgrzeszniej (superlative)


do rąk własnych

(idiomatic) in person (directly, without passing it on to a person who is not the addressee)


jałowo

jałowo (comparative bardziej jałowo, superlative najbardziej jałowo)

bardziej jałowo (comparative)
najbardziej jałowo (superlative)


osobliwie

osobliwie (comparative osobliwiej, superlative najosobliwiej)

osobliwiej (comparative)
najosobliwiej (superlative)


błotniście

błotniście (comparative bardziej błotniście, superlative najbardziej błotniście)

bardziej błotniście (comparative)
najbardziej błotniście (superlative)

From błotnisty + -ie. First attested in 1907.


bez wyjątku

(idiomatic) across the board (pertaining to all categories or things)


fragmentarycznie

fragmentarycznie (comparative bardziej fragmentarycznie, superlative najbardziej fragmentarycznie)

bardziej fragmentarycznie (comparative)
najbardziej fragmentarycznie (superlative)


migotliwie

migotliwie (comparative bardziej migotliwie, superlative najbardziej migotliwie)

bardziej migotliwie (comparative)
najbardziej migotliwie (superlative)


bluźnierczo

bluźnierczo (comparative bardziej bluźnierczo, superlative najbardziej bluźnierczo)

bardziej bluźnierczo (comparative)
najbardziej bluźnierczo (superlative)

From bluźnierczy + -o. First attested in 1814.


rozlegle

rozlegle (comparative rozleglej, superlative najrozleglej)

rozleglej (comparative)
najrozleglej (superlative)


dogłębnie

dogłębnie (comparative dogłębniej, superlative najdogłębniej)

dogłębniej (comparative)
najdogłębniej (superlative)


tęgo

tęgo (comparative tężej, superlative najtężej)

tężej (comparative)
najtężej (superlative)


błyskawicowo

błyskawicowo (comparative bardziej błyskawicowo, superlative najbardziej błyskawicowo)

bardziej błyskawicowo (comparative)
najbardziej błyskawicowo (superlative)

From błyskawicowy + -o. First attested in 1849.

(archaic or literary) lightningly, lightning fast


cierpkawo

(of foods, smells) somewhat acridly, sharpishly, somewhat tangily


błyskotnie

błyskotnie (comparative błyskotniej, superlative najbłyskotniej)

błyskotniej (comparative)
najbłyskotniej (superlative)

From błyskotny + -ie. First attested in 1830.


szablonowo

szablonowo (comparative bardziej szablonowo, superlative najbardziej szablonowo)

bardziej szablonowo (comparative)
najbardziej szablonowo (superlative)

in a cookie-cutter manner, in a hackneyed manner, tritely


nieszablonowo

nieszablonowo (comparative bardziej nieszablonowo, superlative najbardziej nieszablonowo)

bardziej nieszablonowo (comparative)
najbardziej nieszablonowo (superlative)


bez grosza przy duszy

Literally, “without a penny near [one's] soul”.


boczkiem

chodzić boczkiem

czmychać boczkiem

przechodzić boczkiem

przesunąć się boczkiem

skradać się boczkiem

wyjść boczkiem

wymknąć się boczkiem

przysiąść (się) boczkiem

siadać boczkiem

zerkać boczkiem

(colloquial) unnoticeably, discreetly, inconspicuously, invisibly (so as not to be noticed)


pikantnie

pl-adv

pikantnie (comparative pikantniej, superlative najpikantniej)

pikantniej (comparative)
najpikantniej (superlative)


bodźcowo

bodźcowo (comparative bardziej bodźcowo, superlative najbardziej bodźcowo)

bardziej bodźcowo (comparative)
najbardziej bodźcowo (superlative)

From bodźcowy + -o. First attested in 1928.

oddziaływać bodźcowo

działać/zadziałać bodźcowo

reactively, stimulatingly, in a manner causing a reaction in the body


do sucha

(idiomatic) to a state of complete dryness


jak u Pana Boga za piecem

jak u Pana Boga za piecem (not comparable)

snug as a bug in a rug
snug as a bug in a rug

(idiomatic, simile) as snug as a bug in a rug; very comfortably and without worry


w gości

/ˈvɡɔɕ.t͡ɕi/


raz na jakiś czas

(idiomatic) from time to time, now and then, occasionally, once in a while


na bosaka

(colloquial, idiomatic) barefoot (wearing nothing on the feet)


przy sposobności

Owszem, ocaliła mnie, odciągnęła pościg, odwdzięczę się za to przy sposobności. Ba, do nóg padnę.

Yes, she did save me, she dragged the chase away, I will return the favour when the opportunity arises. Indeed, I will fall at her feet.

(idiomatic) by the way, while one is at it


po wszystkie czasy

(idiomatic, literary) Alternative form of po wsze czasy


niedołężnie

niedołężnie (comparative niedołężniej, superlative najniedołężniej)

niedołężniej (comparative)
najniedołężniej (superlative)

/ɲɛ.dɔˈwɛw̃ʐ.ɲɛ/

decrepitly, fecklessly, infirmly, senilely (feebly, weakly)


bohatersko

bohatersko (comparative bardziej bohatersko, superlative najbardziej bohatersko)

bardziej bohatersko (comparative)
najbardziej bohatersko (superlative)

From bohatersk + -o. First attested in 1807.

zachować się bohatersko

bronić bohatersko

ginąć/zginąć bohatersko

walczyć bohatersko

(film, literature, narratology) heroically


alogicznie

From alogiczny + -ie. First attested in 1830.

ref

Dekameron Polski (in Polish), number 5, 1830, page 169

(logic) alogically, illogically (contrarily to logic)


zaocznie

/zaˈɔt͡ʂ.ɲɛ/

in absentia (in the absence of the person concerned)


realnie

pl-adv

realnie (comparative realniej, superlative najrealniej)

realniej (comparative)
najrealniej (superlative)

really (in a way or manner that is real, not unreal)


w miarę możliwości

Literally, “in [the] measure of [what's] possible”. Compare French dans la mesure du possible.


możliwie

pl-adv

możliwie (comparative możliwiej, superlative najmożliwiej)

możliwiej (comparative)
najmożliwiej (superlative)

(colloquial) acceptably, after a fashion, fair to middling


na całość

Literally, “for the entirety”, or more loosely translated as “to all [of it]”.

lit

(idiomatic) all in, all out, for broke, doubling down (risking everything, putting everything on the line)


na całego

(colloquial, idiomatic) all in, all out, for broke, doubling down (risking everything, putting everything on the line)


na siłę

Literally, “at [a] push”, or more loosely translated as “forcefully”.

(colloquial, idiomatic) at a push, forcibly (in a forcible manner, by force, against one's will)

(colloquial, idiomatic) at a push, forcibly (in a forcible manner, with force, with powerful effect, powerfully, strongly)


przekornie

pl-adv

przekornie (comparative przekorniej, superlative najprzekorniej)

przekorniej (comparative)
najprzekorniej (superlative)

/pʂɛˈkɔr.ɲɛ/

bloody-mindedly, contrarily, perversely, self-willedly, wrongheadedly (tending to argue, counter, oppose, resist)

perversely (in a way that turns out to be contrary to one's expectations)


zwariowanie

zwariowanie (comparative bardziej zwariowanie, superlative najbardziej zwariowanie)

bardziej zwariowanie (comparative)
najbardziej zwariowanie (superlative)

barmily, crazily, daftly, madly, nuttily (in a crazy manner)


aerodynamicznie

aerodynamicznie (comparative bardziej aerodynamicznie, superlative najbardziej aerodynamicznie)

bardziej aerodynamicznie (comparative)
najbardziej aerodynamicznie (superlative)

From aerodynamiczny + -ie. First attested in 1918.

dopracowany aerodynamicznie

(not comparable) aerodynamically (in a way related to aerodynamics)

(comparable) aerodynamically (in a way that allows something to flow well in space)


afektywnie

afektywnie (comparative bardziej afektywnie, superlative najbardziej afektywnie)

bardziej afektywnie (comparative)
najbardziej afektywnie (superlative)

From afektywny + -ie. First attested in 1903.

ref

Stanisław Wędkiewicz (1903) Przegląd współczesny (in Polish)


z głębi serca

Literally, “from [the] bottom of [one's] heart”.

lit

from the bottom of one's heart
from the bottom of one's heart

(idiomatic) from the bottom of one's heart


z głębi duszy

Literally, “from [the] bottom of [one's] soul”.

(idiomatic) Alternative form of z głębi serca


na myśl

Used other than figuratively or idiomatically: see na, myśl.

+obj

(idiomatic) at the thought [with o (+ instrumental) ‘of something’]


w głowie

Used other than figuratively or idiomatically: see w, głowa.

(idiomatic) in one's head (within one's mind; only thinking about something instead of speaking or writing about it)


w myśli

Used other than figuratively or idiomatically: see w, myśl.


drugoplanowo

(art, film, literature, theater) in the background, supportingly (of a character or actor, appearing irregularly)


przygodnie

/pʂɘˈɡɔd.ɲɛ/

accidentally, adventitiously, casually, incidentally


peryferyjnie

pl-adv

peryferyjnie (comparative bardziej peryferyjnie, superlative najbardziej peryferyjnie)

bardziej peryferyjnie (comparative)
najbardziej peryferyjnie (superlative)

peripherally (at or towards a periphery)


sobie a muzom

Literally, “for myself and [the] Muses,” from the poem Muza (The Muse) by Jan Kochanowski:
: Sobie śpiewam a Muzom: bo kto jest na ziemi
Coby serce ucieszyć chciał pieśniami memi?
:: I sing for myself and the Muses: for who is there on earth
Who would like to please their heart with my songs?
The phrase is of ancient origin and is mentioned by Cicero (as mihi cane et Mūsis (“sing to me and the Muses”)) in his work Brutus, said to have been spoken by Antigenidas of Thebes to his disciple whose performance, despite being good, was received coldly by the audience.

lit

(idiomatic) for oneself, for one's own pleasure

Antigenidas of Thebes
Brutus (Cicero)
Cicero
Jan Kochanowski


pierwszoplanowo

(art, film, literature, theater) leadingly, mainly, starring

foremostly, in the foreground, topmostly


od nowa

Literally, “anew”. Compare Latin dē novō (“again”).

(idiomatic) from scratch, from the beginning, one more time


wszechstronnie

pl-adv

wszechstronnie (comparative bardziej wszechstronnie, superlative najbardziej wszechstronnie)

bardziej wszechstronnie (comparative)
najbardziej wszechstronnie (superlative)

(of people) versatilely (being capable of doing many things competently)


ubocznie

/uˈbɔt͡ʂ.ɲɛ/

on the side, incidentally, indirectly, tangentially


incydentalnie

incydentalnie (comparative bardziej incydentalnie, superlative najbardziej incydentalnie)

bardziej incydentalnie (comparative)
najbardziej incydentalnie (superlative)


epizodycznie

epizodycznie (comparative bardziej epizodycznie, superlative najbardziej epizodycznie)

bardziej epizodycznie (comparative)
najbardziej epizodycznie (superlative)

episodically, sporadically (happening at irregular intervals)


agencyjnie

From agencyjny + -ie. First attested in 1939.


planowo

accordingly to plan, as planned, as scheduled


rozkładowo

From rozkładowy + -o. First attested in 1851.

ref

Jan Mittelstaedt (1851) Uwagi nad gospodarstwem wiejskiem (in Polish), page 76

accordingly to plan, as scheduled, as timetabled

destructively, degeneratively (in a manner causing decay or decomposition)


konsekwentnie

pl-adv

konsekwentnie (comparative bardziej konsekwentnie, superlative najbardziej konsekwentnie)

bardziej konsekwentnie (comparative)
najbardziej konsekwentnie (superlative)


lingwistycznie

(linguistics) linguistically (in the manner of linguistics)

linguistically (in a way that is related to foreign language skills)


niemądrze

niemądrze (comparative bardziej niemądrze, superlative najbardziej niemądrze)

bardziej niemądrze (comparative)
najbardziej niemądrze (superlative)

/ɲɛˈmɔn.dʐɛ/


niekonsekwentnie

niekonsekwentnie (comparative bardziej niekonsekwentnie, superlative najbardziej niekonsekwentnie)

bardziej niekonsekwentnie (comparative)
najbardziej niekonsekwentnie (superlative)


nieracjonalnie

nieracjonalnie (comparative bardziej nieracjonalnie, superlative najbardziej nieracjonalnie)

bardziej nieracjonalnie (comparative)
najbardziej nieracjonalnie (superlative)


nonsensownie

nonsensownie (comparative bardziej nonsensownie, superlative najbardziej nonsensownie)

bardziej nonsensownie (comparative)
najbardziej nonsensownie (superlative)


pod klucz

Literally, “under [the] key”. Compare Russian под ключ (pod ključ).

(idiomatic) turnkey (in a condition to be able to move in and live immediately)


przytulnie

przytulnie (comparative przytulniej, superlative najprzytulniej)

przytulniej (comparative)
najprzytulniej (superlative)


za siebie

(idiomatic) backwards, rearwards (towards the back or rear)


w przód

(idiomatic) forward, onward (towards the front or from the front)


agitacyjnie

agitacyjnie (comparative bardziej agitacyjnie, superlative najbardziej agitacyjnie)

bardziej agitacyjnie (comparative)
najbardziej agitacyjnie (superlative)

From agitacyjny + -ie. First attested in 1865.


przodem

ahead, at the front, in the lead (in the front)


z profilu

z profilu i en face


aglutynacyjnie

From aglutynacyjny + -ie. First attested in 1902


laicko

(religion) as a lay person, secularly (not religiously)


wniwecz

Inherited from Old Polish wniwecz, a univerbation of w + niwecz.


odkrywczo

odkrywczo (comparative bardziej odkrywczo, superlative najbardziej odkrywczo)

bardziej odkrywczo (comparative)
najbardziej odkrywczo (superlative)


do rosołu

(colloquial, humorous, idiomatic) (to strip down) to nothing


akrobatycznie

akrobatycznie (comparative bardziej akrobatycznie, superlative najbardziej akrobatycznie)

bardziej akrobatycznie (comparative)
najbardziej akrobatycznie (superlative)

From akrobatyczny + -ie. First attested in 1857.

ref

Gwiazdka Cieszynska: pismo dla zabawy, nauki i przemyslu ; wydawca i odpowiedzialny, 1857, page 258

akrobatycznie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego


w paszczy lwa

(colloquial, idiomatic) in the lion's den (in a hostile environment)

Used other than figuratively or idiomatically: see w, paszcza, lew.


pod prąd

(idiomatic) against the grain (contrary to what is expected)

Used other than figuratively or idiomatically: see pod, prąd.


bez mrugnięcia okiem

without batting an eye
without batting an eye


z palcem w nosie

Literally, “with [a] finger up in [the] nose”. Compare French les doigts dans le nez.

lit

like a knife through butter
like a knife through butter

(colloquial, idiomatic) hands down, like a knife through butter (with great ease and effectiveness)


z palcem w dupie

Literally, “with [a] finger up in [the] ass”.

(colloquial, idiomatic, vulgar) hands down, like a knife through butter (with great ease and effectiveness)


jak ta lala

(colloquial, humorous, idiomatic, simile) like a charm, like a dream


pechowo

pl-adv

pechowo (comparative bardziej pechowo, superlative najbardziej pechowo)

bardziej pechowo (comparative)
najbardziej pechowo (superlative)

unfortunately, unluckily (not favored by fortune)

unfortunately, unluckily (inauspiciously, bringing bad luck)

fraught with failure
fraught with failure


w sztok

(colloquial, idiomatic) blind drunk (so intoxicated as to appear to have difficulty seeing)


na gębę

Toż żadnej umowy na gębę się nie zawiera. Podpisz, Procie, nie stawiaj oporu...

2012 August 9, Maria Teresa Pietrzak, Siedem dni, które wstrząsnęły Pcimiem: czyli spór o dwór, e-bookowo, →ISBN, page 96:

So there's no agreement that is closed orally. Sign it, Prot, don't resist...

Nie wiem, czy umowa była „na gębę”, czy też sam Górski nie był do końca zdecydowany, a może ktoś w PZPN się uparł? Nie wiem.

2014 June 4, Grzegorz Kalinowski, Wiktor Bołba, Lucjan Brychczy, Kici, Virtualo, →ISBN:

I don't know if it was an oral agreement or if Górski himself was entirely decisive, or maybe someone from PZPN resisted? I don't know.

Osobiście rozmawiałem o tym z Tyrańskim, ale nie byłem na tyle głupi, żeby wszystko załatwiać na gębę, bez udziału związku.

2018 May 8, Arkadiusz Bartosiak, Łukasz Klinke, Najlepszy trener na świecie. Wywiad rzeka z Jackiem Gmochem, Virtualo, →ISBN:

I presonally spoke about this with Tyrański but I was never so stupid as to take care of everything orally without the participation of the union.

(colloquial, idiomatic) implicitly, informally, orally, verbally (as opposed to having a formal contract in writing)


na potęgę

(colloquial, idiomatic) a lot, overwhelmingly


na gwałt

(colloquial, idiomatic) fast, quickly, rapidly, swiftly


gwałtem

(literary) forcing in an intrusive manner

(colloquial) fast, quickly, rapidly, swiftly


płytko

płytko (comparative płycej, superlative najpłycej)

płycej (comparative)
najpłycej (superlative)

shallowly (having little depth and significantly less deep than wide)

(of people) shallowly (in a manner that is concerned mainly with superficial matters)

(of ideas) shallowly (not intellectually deeply; not penetrating deeply; simply; not wisely or knowingly)


pewnego razu

Literally, “sometime”, or more loosely translated as “one time”.


jak Himilsbach z angielskim

pl-adv

jak Himilsbach z angielskim (not comparable)

Literally, “like Himilsbach with English”, after an anecdote about the actorJan Himilsbach, who reportedly refused to learn English for a role he was offered for fear he might end up not getting cast anyway.

named-after

[…] my z Krzysiem Zaleskim, wspólnikiem przy scenariuszu, zostaliśmy z tym naszym Przedwiośniem jak Himilsbach z angielskim w znanej anegdocie.

2001, Dialog: miesiȩcznik poświȩcony dramaturgii współczesnej, teatralnej, filmowej, radiowej, telewizyjnej:

[…] Krzyś Zaleski and I, my script partner, were like Himilsbach with English in the known anecdote.

Najpierw była powieść Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną, napisana zapewne przez samego PDW (mówi się też, że napisał ją Czesław Miłosz) i podesłał konkurencyjnemu wydawnictwu Czarne, które na żart się nie nabrało i PDW został z tą powieścią, jak niegdyś Himilsbach z angielskim.

First there was a story The Polish-Russian War under the White and Red Flag, written most certainly by the very PDW (it is also said that Czesław Miłosz wrote it) and he sent it to the competing publisher Czarne, who weren't fooled and PDW was stuck with the story like Himilsbach with English.

Jestem zawiedziony, bo już sobie układałem aforyzmy przeciw tiki-tace i teraz zostałem z nimi jak Himilsbach z angielskim, gorzej nawet: jak Polska ze stadionami po Euro.

I'm let down because I already wrote these aphorisms against tiki-taka now I'm stuck with them like Himilsbach with English, maybe even worse, like Poland with a Euro-paid stadium.

Zostaliśmy z tymi mapami i prowiantem na drogę jak Himilsbach z angielskim, zarządziłem więc, że wszystkie zapasy zjemy sobie w ogródku.

2016 August 31, Wojciech Kuczok, Proszę mnie nie budzić, Virtualo, →ISBN, page 20:

We stayed with these maps and supplies en route like Himilsbach with English, so I directed us to eat the supplies in the garden.

To także dowodzi, że gra wstępna może wyglądać różnie, że to nie muszą być kolacja i bielizna. Ja też kiedyś z bielizną zostałam jak Himilsbach z angielskim.

2020 December 8, Małgorzata Halber, Olga Drenda, Książka o miłości, Znak, →ISBN:

This also proves that foreplay can take different forms, and it doesn't have to be dinner and underwear. I too once was stuck with underwear like Himilsbach with English.

Przez chwilę się zastanawiałam, czyby nie kupić bardziej profesjonalnej, ale postanowiłam posłuchać rady innego kolegi, który interesuje się ptakami, powiedział: „Używaj na razie tej, co masz. Bo jeśli to będzie krótkotrwały epizod w twoim życiu i nie złapiesz bakcyla, to zostaniesz z lornetką jak Himilsbach z angielskim”.

2021 March 17, Iwona Zielińska-Sąsiada, Raport z Madrytu, Sonia Draga Sp. z o.o., →ISBN:

For a moment I considered buying a more professional one, but I decided to take my other friend's advice, who was interested in birds, and he said "Use the one you have for now. If this is a flash in the pan and you don't catch the bug, then you'll be stuck with the binoculars like Himilsbach with English.

(humorous, idiomatic, simile) stuck with something worthless after having spent considerable effort or resources that have gone to waste


zazdrośnie

pl-adv

zazdrośnie (comparative zazdrośniej, superlative najzazdrośniej)

zazdrośniej (comparative)
najzazdrośniej (superlative)


dubelt

(Kuyavia) very much; decidedly; entirely; definitely


zawistnie

zawistnie (comparative bardziej zawistnie, superlative najbardziej zawistnie)

bardziej zawistnie (comparative)
najbardziej zawistnie (superlative)


wzmacniająco

wzmacniająco (comparative bardziej wzmacniająco, superlative najbardziej wzmacniająco)

bardziej wzmacniająco (comparative)
najbardziej wzmacniająco (superlative)


odżywczo

odżywczo (comparative bardziej odżywczo, superlative najbardziej odżywczo)

bardziej odżywczo (comparative)
najbardziej odżywczo (superlative)

/ɔdˈʐɘf.t͡ʂɔ/


przepisowo

przepisowo (comparative bardziej przepisowo, superlative najbardziej przepisowo)

bardziej przepisowo (comparative)
najbardziej przepisowo (superlative)

by the book, regularly (in a manner concordant with applicable rules and regulations)


nieczysto

nieczysto (comparative bardziej nieczysto, superlative najbardziej nieczysto)

bardziej nieczysto (comparative)
najbardziej nieczysto (superlative)

/ɲɛˈt͡ʂɘs.tɔ/

unscrupulously, immorally, shadily, louchely


ślisko

ślisko (comparative bardziej ślisko, superlative najbardziej ślisko)

bardziej ślisko (comparative)
najbardziej ślisko (superlative)

(figuratively) slipperily, slimily, greasily, dodgily, sketchily, slickly


nieprzepisowo

nieprzepisowo (comparative bardziej nieprzepisowo, superlative najbardziej nieprzepisowo)

bardziej nieprzepisowo (comparative)
najbardziej nieprzepisowo (superlative)

not by the book, irregularly (in a manner not concordant with applicable rules and regulations)


znacząco

znacząco (comparative bardziej znacząco, superlative najbardziej znacząco)

bardziej znacząco (comparative)
najbardziej znacząco (superlative)

considerably, significantly, sizably, substantially


pozaprawnie

pozaprawnie (comparative bardziej pozaprawnie, superlative najbardziej pozaprawnie)

bardziej pozaprawnie (comparative)
najbardziej pozaprawnie (superlative)


pokątnie

pokątnie (comparative bardziej pokątnie, superlative najbardziej pokątnie)

bardziej pokątnie (comparative)
najbardziej pokątnie (superlative)


półokrągło

półokrągło (comparative bardziej półokrągło, superlative najbardziej półokrągło)

bardziej półokrągło (comparative)
najbardziej półokrągło (superlative)

pół‧o‧krąg‧ło


łukowato

łukowato (comparative bardziej łukowato, superlative najbardziej łukowato)

bardziej łukowato (comparative)
najbardziej łukowato (superlative)

arcuately, in an arched manner, in a bowed manner


półkoliście

półkoliście (comparative bardziej półkoliście, superlative najbardziej półkoliście)

bardziej półkoliście (comparative)
najbardziej półkoliście (superlative)


poczciwie

poczciwie (comparative poczciwiej, superlative najpoczciwiej)

poczciwiej (comparative)
najpoczciwiej (superlative)


piracko

(copyright law) in a pirate manner, in a counterfeit manner; illegally


miłosiernie

miłosiernie (comparative miłosierniej, superlative najmiłosierniej)

miłosierniej (comparative)
najmiłosierniej (superlative)


na czarno

pracować na czarno

dorabiać na czarno

zatrudniać na czarno'

(economics, idiomatic) illegally, off the books, under the table (informally, without reporting to the government)

Used other than figuratively or idiomatically: see na, czarno.


opryskliwie

opryskliwie (comparative opryskliwiej, superlative najopryskliwiej)

opryskliwiej (comparative)
najopryskliwiej (superlative)

brusquely, gruffly (in a rudely abrupt manner)


alchemicznie

From alchemiczny + -ie. First attested in 1840.

ref

Tygodnik Petersburski (in Polish), number R.11, cz. 21, nr 12, 1840, page 60

alchemicznie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

(alchemy) alchemically (ni a way according to the rules of alchemy)

(by extension) alchemically (in a mysterious or hard to understand way)


do dyspozycji

at someone's disposal
at someone's disposal


udanie

pl-adv

udanie (comparative bardziej udanie, superlative najbardziej udanie)

bardziej udanie (comparative)
najbardziej udanie (superlative)


alkalicznie

From alkaliczny + -ie. First attested in 1823.

ref

Roczniki Towarzystwa Krolewskiego Warszawskiego Przyiacioł Nauk (in Polish), number 16, 1823, page 43


na chybcika

(colloquial, idiomatic) hurry-skurry, on the fly (quickly and without due diligence and prior thought)


w kontakcie

Literally, “in contact”. Calque of English in touch.


alternatą

Instrumental of alternata. First attested in 1557.

Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “alternata”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]


amarantowo

pl-adv

amarantowo (comparative bardziej amarantowo, superlative najbardziej amarantowo)

bardziej amarantowo (comparative)
najbardziej amarantowo (superlative)

From amarantowy + -o. First attested in 1804.

ref

Wybór Powieści Moralnych i Romansów (in Polish), number T. 8, 1804, page 220

in a manner pertaining to amaranth (color)


halloweenowo

pl-adv

halloweenowo (comparative bardziej halloweenowo, superlative najbardziej halloweenowo)

bardziej halloweenowo (comparative)
najbardziej halloweenowo (superlative)

Halloween-esque, Halloween-like (in Halloween manner, or for purposes of Halloween)


z dziada pradziada

Literally, “since [the] grandfather [of the] great-grandfather”. Compare Ukrainian з діда-прадіда (z dida-pradida).

m-g

since 􂀿the􂁀 grandfather 􂀿of the􂁀 great-grandfather

cog

з діда-прадіда


psim swędem

Literally, “[with] dog stench”. Ellipsis of wywinąć się psim swędem and zbyć (kogoś) psim swędem.

Jego córka psim swędem uniknęła losu służącej. Więc powinna pamiętać. Pewnego dnia bawiące się w ogrodzie córki właściciela majątku dostrzegły ukrytą w krzewach jaśminu rówieśniczkę. Mała Ewa przyglądała się ich zabawie.

2021 September 17, Paweł Szlachetko, Okna czasu, Lindhardt og Ringhof, →ISBN:

His daughter has luckily avoided the fate of a maid. So she should remember. One day, the estate owner's daughters playing in the garden spotted a peer hidden in the jasmine bushes.

(idiomatic, colloquial) by a sheer fluke, luckily


niedrogo

pl-adv

niedrogo (comparative bardziej niedrogo, superlative najbardziej niedrogo)

bardziej niedrogo (comparative)
najbardziej niedrogo (superlative)


sprzyjająco

sprzyjająco (comparative bardziej sprzyjająco, superlative najbardziej sprzyjająco)

bardziej sprzyjająco (comparative)
najbardziej sprzyjająco (superlative)


uczynnie

uczynnie (comparative bardziej uczynnie, superlative najbardziej uczynnie)

bardziej uczynnie (comparative)
najbardziej uczynnie (superlative)

/uˈt͡ʂɘn.ɲɛ/


usłużnie

usłużnie (comparative usłużniej, superlative najusłużniej)

usłużniej (comparative)
najusłużniej (superlative)


z buta

(colloquial, idiomatic) badly; arrogantly; brutally

Used other than figuratively or idiomatically: see z, but.


za miskę soczewicy

Literally, “for a bowl of lentil [stew]”, a reference to the Biblical character Esau, who sold his birthright for a meal of lentil stew (Genesis 25:29-34).

lit

Oddali rewolucję za miskę soczewicy. W całym tym zamęcie Mussolini nie wykonał żadnego ruchu. Burzył się, gestykulował, jeździł w różne miejsca, napisał kilka tekstów za i kilka przeciw, ale nie wykonał żadnego ruchu.

2020 March 3, Antonio Scurati, M. Syn stulecia, Sonia Draga Sp. z o.o., →ISBN:

They gave up the revolution for nothing. In all this confusion, Mussolini made no move. He agitated, he gesticulated, he travelled to different places, he wrote some texts for and some against, but he made no move at all

(idiomatic, literary) for a song, for a mess of pottage, very cheaply


przedsię

Inherited from Old Polish przedsie. By surface analysis, univerbation of przed + się.

surf

(Middle Polish) signifies continuation; continuously, further, still, (after a break); again

(Middle Polish) signifies order of events; and then


za friko

Possibly a partial calque of English for free + -ko.

(colloquial, idiomatic) for free, free of charge


na Małysza

Literally, “like Małysz”, named after Polish ski jumper Adam Małysz, based on the characteristic pose one makes while ski-jumping.

named-after

Była w toalecie, zwyczajnie, jak przed podróżą. Kible w pociągach zupełnie uniemożliwiają osiągnięcie pozycji na Małysza, a te na lądzie jeszcze nie. Więc poszła do toalety.

She was in the bathroom, as usual before a trip. Train crappers make it utterly impossible to reach the Małysz position, whereas off-train ones don't. So she went to the toilet.

I tkwił w takiej żenującej pozycji na Małysza.

2020 March 30, Jakub Jabłonka, Paweł Łęczuk, Joanna Kołaczkowska, Kamys Dariusz, Tomasz Majer, Łukasz Pietsch, HRABI Duszkiem tak!, Otwarte, →ISBN:

And he was stuck in that embarrassing Małysz position

Po rześkim poranku spędzonym w pozycji na Małysza w sławojce z bukietem delikatnego nawozu wioski Odzun studiujemy z Elą mapę.

2022 April 29, Andrzej Meller, Eleonora Meller, Kamperem do Kabulu. Hippisowskim szlakiem przez Turcję, Gruzję, Armenię, Iran i Afganistan, Otwarte, →ISBN:

After a brisk morning spent squatting like Małysz over the toilet containing a fine pile of number two from the village of Odzun we studied the map with Ela.

(humorous, idiomatic, slang, chiefly of a person in the bathroom) squatting, so as to avoid touching the toilet


jak szczur na otwarcie kanału

pl-adv

jak szczur na otwarcie kanału (not comparable)

Literally, “like [a] rat for [the] opening of [a] sewer”.

m-g

like 􂀿a􂁀 rat for 􂀿the􂁀 opening of 􂀿a􂁀 sewer

lit

Spotkanie w bloku odbywało się wieczorem, Magda ubrała się na nie jak szczur na otwarcie kanału: wypindrzona i uroczysta.[…]

2022 August 10, Sylwia Chutnik, Tyłem do kierunku jazdy, Znak, →ISBN:

The meeting in the apartment block was held in the evening, Magda was done up like a dog's dinner: decked out and solemn. […]

Proste, odstawię się jutro jak szczur na otwarcie kanału i będę się dobrze bawić. Kto wie, może mi się poszczęści i Dylan zechce zwiedzić moją komnatę tajemnic.

2022 July 27, Kinga Gondurowska, Słodka rewolucja, Wydawnictwo Kobiece, →ISBN:

It's simple, I'm going to dress up and enjoy myself. Who knows, maybe I'll get lucky and Dylan will want to visit my chamber of secrets.

(humorous, idiomatic, simile) dressed up like a dog's dinner (dressed in an ostentatious or overly formal manner)


zdrowo

pl-adv

zdrowo (comparative zdrowiej, superlative najzdrowiej)

zdrowiej (comparative)
najzdrowiej (superlative)


nieodmiennie

(literary) identically, invariably, the same


nieprzyjemnie

nieprzyjemnie (comparative bardziej nieprzyjemnie or nieprzyjemniej, superlative najbardziej nieprzyjemnie or najnieprzyjemniej)

bardziej nieprzyjemnie (comparative)
nieprzyjemniej (comparative)
najbardziej nieprzyjemnie (superlative)
najnieprzyjemniej (superlative)

/ɲɛ.pʂɘˈjɛm.ɲɛ/


ni z gruszki, ni z pietruszki

ni z gruszki, ni z pietruszki (not comparable)

Rhyme, literally, “neither from a pear nor from a parsley”.


ni z gruchy, ni z pietruchy

pl-adv

ni z gruchy, ni z pietruchy (not comparable)

ni z gruszki, ni z pietruszki
ni z gruszki, ni z pietruszki#Polish

(colloquial, idiomatic) Alternative form of ni z gruszki, ni z pietruszki


w szybkich abcugach

w krótkich abcugach
w krótkich abcugach#Polish

(colloquial, idiomatic) Alternative form of w krótkich abcugach


ni z tego, ni z owego

/ˈɲi ˈstɛ.ɡɔˌ ˈɲi zɔ.ˈvɛ.ɡɔ/

Rhyme, literally, “neither from this [one] nor from that [one]”.

m-g

neither from this 􂀿one􂁀 nor from that 􂀿one􂁀


z dawna

(idiomatic, literary) Alternative form of od dawien dawna


na wszystkie świętości

zaklinać się/przysięgać/przysiąc na wszystkie świętości

(idiomatic) by all that's holy (very honestly)


abiologicznie

From abiologiczny + -ie. First attested in 1952.

ref

Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska: Nauki filozoficzne i humanistyczne (in Polish), volumes 7-9, 1952, F, page 130

Trawertyn (ryc. 9, 10) - w stanie suchym twardy o dużej, nierównomiernej porowatości, odporny na niszczenie mechaniczne wapień, wytrącony zarówno przy fizjologicznym udziale mszaków, jak i abiologicznie.

1983, Joachim Szulc, “Geneza i klasyfikacja wapiennych osadów martwicowych”, in Przegląd geologiczny, volume 31, number 4, →ISSN, pages 231–236:

Travertine (fig. 9, 10) - in a dry state, it is hard with unequal porosity, and limestone is resistant to mechanical destruction, precipitated both when in the presence of bryophyte as well as abiologically.

(biology) abiologically (in an abiological manner)


abiotycznie

From abiotyczny + -ie. First attested in 1922.

Sławomir Miklaszewski (1922) Powstawanie i kształtowanie się gleby (in Polish), page 68

abiotically (in an abiotic manner; in the absence of life)


ablacyjnie

From ablacyjny + -ie. First attested in 1960.

Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego: Prace Instytutu Geograficznego UJ.. Prace geograficzne (in Polish), numbers 1-4, 1960, page 21


prymitywnie

pl-adv

prymitywnie (comparative prymitywniej, superlative najprymitywniej)

prymitywniej (comparative)
najprymitywniej (superlative)

crudely, primitively (in an old-fashioned, simple way)

primitively (occurring in or characteristic of an early stage of development or evolution)

boorishly, commonly, plebeianly, vulgarly


ablatywnie

From ablatywny + -ie. First attested in 1976.

ref

ablatywnie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego


abnegacko

pl-adv

abnegacko (comparative bardziej abnegacko, superlative najbardziej abnegacko)

bardziej abnegacko (comparative)
najbardziej abnegacko (superlative)

From abnegacki + -o. First attested in 1923.

ref

Helena Mniszkówna (1923) Verte : powieść : dwie części w jednym tomie (in Polish), page 269


in blanco

Unadapted borrowing from Italian in blanco.

ubor

(finance, of bills of exchange, forms, etc.) signing only the document, leaving the other details for someone else to fill in


abolicjonistycznie

From abolicjonistyczny + -ie. First attested in 1991.

ref

Krzysztof Michałek (1991) Na drodze ku potędze: historia Stanów Zjednoczonych Ameryki 1861-1945 (in Polish), page 44


aboralnie

From aboralny + -ie. First attested in 1922.

Wiadomości archeologiczne (in Polish), volumes 13-15, numbers 7-8, 1922, page 8


aborcyjnie

From aborcyjny + -ie. First attested in 1991.

Wprost (in Polish), numbers 14-26, 1991, page 41

działać aborcyjnie

to work abortionally/to have abortional effects


abrazyjnie

From abrazyjny + -ie. First attested in 1931.

Wiadomos̈ci geograficzne (in Polish), volumes 9-16, 1931, page 36


plugawie

pl-adv

plugawie (comparative plugawiej, superlative najplugawiej)

plugawiej (comparative)
najplugawiej (superlative)

(rare) filthily, foully, nastily, sleazily, vilely (causing disgust with one's behavior and moral conduct)

(dated, rare) filthily, foully, mangily, sordidly, squalidly (causing disgust with one's appearance)


plugawo

plugawo (comparative plugawiej, superlative najplugawiej)

(dated) filthily, foully, mangily, sordidly, squalidly (causing disgust with one's appearance)


ordynarnie

ordynarnie (comparative ordynarniej, superlative najordynarniej)

ordynarniej (comparative)
najordynarniej (superlative)

crudely, distastefully, obscenely, tactlessly, uncouthly, vulgarly

cheaply, crappily, tackily (in bad taste)


absolutystycznie

From absolutystyczny + -ie. First attested in 1845.

ref

Gazeta Lwowska (in Polish), number 5, 1845, page 1


absorpcjometrycznie

From absorpcjometryczny + -ie. First attested in 1963.

Chemia analityczna (in Polish), volume 8, 1963, page 917


kosmicznie

pl-adv

kosmicznie (comparative bardziej kosmicznie, superlative najbardziej kosmicznie)

bardziej kosmicznie (comparative)
najbardziej kosmicznie (superlative)

(cosmology) cosmically (of or from or pertaining to the cosmos or universe)

(cosmology) in a space manner (used for spaceflight and space exploration)

futuristically (looking like a product of future technology)

(philosophy) cosmically (of or relating to abstract spiritual or metaphysical ideas that encompass the entire Universe)

(colloquial) cosmically (incomprehensibly, hugely)


górnolotnie

górnolotnie (comparative bardziej górnolotnie, superlative najbardziej górnolotnie)

bardziej górnolotnie (comparative)
najbardziej górnolotnie (superlative)

bombastically, grandiloquently, loftily, pompously, sublimely


abstrakcjonistycznie

From abstrakcjonistyczny + -ie. First attested in 1947.

ref

Marian Morelowski (1947) Abstrakcjonizm i naturalizm w sztuce: uwagi wstępne do kursu powszechnej historii sztuki, uzupełnione wiadomościami o początkach tej nauki w Polsce (in Polish), page 205


abstynencko

From abstynencki + -o. First attested in 2000.

Pozdrawiam abstynencko,
--
, Wojciech "Voqo" Gołąbowski

2000 September 6, Wojciech Gołąbowski, “NF 9/2000 - Monika?”, in pl.rec.fantastyka.sf-f (Usenet):

Cheers from a teetotaler,
--
 Wojciech "Vogo" Gołąbowski


aby aby

(regional, colloquial) Alternative form of aby-aby


byle zbyć

(derogatory, idiomatic) Synonym of aby zbyć


abuzywnie

From abuzywny + -ie. First attested in 1914.

Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Historyczno-Filozoficzny (in Polish), volume 2, number 31, 1914, page 248

(law, rare) abusively (wrongly; pervertedly)


aby zbyć

(derogatory, idiomatic) carelessly, any which way, to get it over with


acetylenowo

From acetylenowy + -o. First attested in 1960.

acetylenowo in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Tym bardziej przykry, iż dookoła wszystko kipiało zielenią, pachniało zielenią, że już acetylenowo wybuchał bez, a podmiejskie łąki stawały się żółte od kwitnących mleczy.

2002, “Gra w zielone”, in Dziennik Polski:

It's all the more unfortunate that everything around boiled green, smelled of green, as the lilac exploded acetylenically, and the suburban meadows were turning yellow from the blooming dandelion.

(rare, organic chemistry) acetylenically


niniejszym

/ɲiˈɲɛj.ʂɘm/

Główny Inspektorat Transportu Drogowego... zaprasza niniejszym zainteresowanych do złożenia ofert wstępnych.

2011, Jacek Stankiewicz, “Ogłoszenie na zakup nieruchomości”, in Rzeczpospolita, archived from the original on 2022-09-14:

The Main Inspectorate of Road Transport... hereby invites interested people to make initial offers.

- Myślę, że najlepiej by byłoby zaprosić pana byłego prezydenta Baracka Obamę do Polski, co niniejszym czynię: serdecznie zapraszam - odpowiedział premier Mateusz Morawiecki.

2021 June 8, “Obama: Polska stała się autorytarna. Morawiecki: Zapraszam”, in Rzeczpospolita, archived from the original on 2021-09-20:

"I think it would be best to invite the former president, Mr. Barack Obama, to Poland, which I thus do: I cordially invite him," Prime Minister Mateusz Morawiecki replied.


pod chmurką

Kilka dni temu uczestniczyłem we mszach odprawianych pod chmurką (a konkretnie pod wiatą) w ośrodku wypoczynkowym, zarządzanym od niedawna przez polskich jezuitów, nieopodalmiasteczka Karakołnad jeziorem Issykkul w Kirgistanie.

2015 January 13, Szymon Hołownia, Nie jesteśmy talibami. Minibook, Otwarte, →ISBN:

A few days ago I attended a Mass celebrated in the open air (under a canopy to be exact) at a resort recently run by Polish Jesuits near the town of Karakolnad on Lake Issykkul in Kyrgyzstan.

(idiomatic, informal) in the open, outdoors


achronologicznie

From achronologiczny + -ie. First attested in 1924.

Józef Siemieński (1924) Ze studjów nad Archiwum Koronnem : (z powodu monografji dra Abdona Kłodzińskiego) (in Polish), page 158 (18)


mężnie

pl-adv

mężnie (comparative mężniej, superlative najmężniej)

mężniej (comparative)
najmężniej (superlative)

(literary) manlily, doughtily, gallantly, manfully, manlily, stoutheartedly


jakimś cudem

Literally, “[by] some miracle”. Compare French par miracle.

(idiomatic) by some miracle, miraculously; somehow


fałszywie

fałszywie (comparative fałszywiej, superlative najfałszywiej)

fałszywiej (comparative)
najfałszywiej (superlative)


acydymetrycznie

From acydymetryczny + -ie. First attested in 1929.

ref

Wiadomości Farmaceutyczne (in Polish), volume 56, number 8, 1929, page 92

(chemistry) acidimetrically (by means of, or in terms of, acidimetry)


acyklicznie

From acykliczny + -ie. First attested in 1964.

Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego: B. (in Polish), volumes 19-24, 1964, page 8

acyclically (in an acyclic manner; without cycles)


aczasowo

From aczasowy + -o. First attested in 1964.

Zeszyty argumentów (in Polish), 1964, page 38


foremnie

pl-adv

foremnie (comparative foremniej, superlative najforemniej)

foremniej (comparative)
najforemniej (superlative)

(geometry) regularly (having all sides of equal length)


kształtnie

kształtnie (comparative kształtniej, superlative najkształtniej)

kształtniej (comparative)
najkształtniej (superlative)

(of people) shapelily (having a pleasing figure)


na świętego nigdy

Literally, “on [the feast day of] Saint Never”.

lit

(colloquial, derogatory, humorous, idiomatic) when pigs fly, never


na papierze

Used other than figuratively or idiomatically: see na, papier.

(idiomatic) in theory, on paper (such that it has been officially declared and recorded, but has not been put into practice and does not exist in reality)


adamaszkowo

From adamaszkowy + -o. First attested in 1841.

ref

Gazeta Lwowska (in Polish), number 68, 1841, page 1869

Ogromne dziedzińce Watykanu mniéj więcéj regularne tysiącami okien patrzące, ciche są i spokojne - gdzie niegdzie przesuwają się księża, adamaszkowo ubrani lokaje, i pstro kolorowe szwajcary - jak mrówki ledwo z góry widziane.

1845, Bartlomiej Ignacy Ludwik Orański, Wspomnienia Włoch i Szwajcaryi z podróży odbytych, volume 1, page 55:

The vast courtyards of the Vatican looking on, more or less regular with thousands of windows, are silent and peaceful - scattered here and there are priests, lackeys clad in damask, and brightly colored Swiss pass by - like ants barely seen from above.

Adamaszkowo miękkie.

1980, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Kalevala, page 401:


wilgotno

pl-adv

wilgotno (comparative wilgotniej or bardziej wilgotno, superlative najwilgotniej or najbardziej wilgotno)

wilgotniej (comparative)
bardziej wilgotno (comparative)
najwilgotniej (superlative)
najbardziej wilgotno (superlative)

damply, humidly, moistly (slightly wetly)

damply, humidly, moistly (characterized by the presence of moisture)

(of days, seasons) moistly (damply, humidly, rainily)


wilgotnie

wilgotnie (comparative wilgotniej or bardziej wilgotnie, superlative najwilgotniej or najbardziej wilgotnie)

wilgotniej (comparative)
bardziej wilgotnie (comparative)
najwilgotniej (superlative)
najbardziej wilgotnie (superlative)


adaptacyjnie

From adaptacyjny + -ie. First attested in 1917.

ref

Romuald Minkiewicz (1917) Podstawy doświadczalne i teoretyczne nowego pojmowania zjawisk nerwowych (in Polish), page 67


adaptatywnie

From adaptatywny + -ie. First attested in 1956.

Zeszyty problemowe nauki polskiej (in Polish), numbers 9-10, 1956, page 158


addycyjnie

From addycyjny + -ie. First attested in 1909.

Stefan Kreutz (1909) Krystalizacya salmiaku (in Polish), page 11


addytywnie

From addytywny + -ie. First attested in 1900.

Wszechświat : tygodnik popularny poświęcony naukom przyrodniczym (in Polish), volume 19, number 50, 1900, page 794


po judaszowsku

(derogatory, idiomatic) falsely, treacherously


adhezyjnie

From adhezyjny + -ie. First attested in 1919.

Powszechna księga wzorów prawniczych dla podań spornych i niespornych, sądowych i zasądowych, cywilnych i karnych oraz kontraktów i spraw naftowych : podręcznik dla adwokatów (in Polish), volume 2, 1919, page 232


adiabatycznie

From adiabatyczny + -ie. First attested in 1888.

Władysław Natanson (1888) Uwagi nad drugiem prawem mechanicznej teoryi ciepła : (odczyt miany w sekcyi matematyczno-fizycznej 5 Zjazdu przyrodników i lekarzy polskich we Lwowie) (in Polish), page 8

izolowany adiabatycznie

(sciences) adiabatically (in an adiabatic way)


w try miga

Probably borrowed from Russian, as миг (mig) means moment or instant. Compare Russian в один миг (v odin mig).

(colloquial, idiomatic) in a flash, in a jiffy, in no time, pronto, quickly


w trymiga

Probably borrowed from Russian as миг (mig) means moment or instant. Compare Russian в один миг (v odin mig).

(colloquial, idiomatic) Alternative spelling of w try miga


zwierzęco

pl-adv

zwierzęco (comparative bardziej zwierzęco, superlative najbardziej zwierzęco)

bardziej zwierzęco (comparative)
najbardziej zwierzęco (superlative)


chronologicznie

(literary) chronologically (in a chronological manner; with reference to time)

(literary) chronologically (in sequence according to time)


do utraty sił

Literally, “until [one is] out of [one's] strength”.

lit

until one is blue in the face
until one is blue in the face

(idiomatic) until one is blue in the face


do ostatniej kropli krwi

pl-adv

do ostatniej kropli krwi (not comparable)

Literally, “to [the] last drop of blood”.


jeden za drugim

(colloquial, idiomatic) in single file, one after another


admiracyjnie

From admiracyjny + -ie. First attested in 1925.

Stary Jahwe musiał dziś zrobić dobry interes, bo wydaje wielki bal z iluminacją na niebie, a na ziemi ludziom dobrej woli wolno się upić miodem lipcowym. - Ach , mistrz kochany! rozśmiała się admiracyjnie dyrektorowa — nigdy go dowcip nie opuszcza.

1925, Józef Weyssenhoff, Noc i świt: powieść historyczna współczesna, Instytut Wydawniczy "Bibljoteka Polska,", page 11:

Old Yahweh must have made a good deal today, for he is giving a great ball with illumination in the sky, and on earth people of good will are allowed to get drunk on July mead. "Ah, dear master!" The director laughed with admiration. He never leaves his joke.

Pani Zielińska, admiracyjnie dla męża swego usposobiona, była dla swego krewniaka uosobieniem pierwiastku kobieciego, zastępczynią nieobecnych.

1928, August Popławski, Odkupienie : powieść, page 252:

Mrs. Zielińska, with admiration for her husband, was for her relative the personification of the feminine element, a substitute for the absent.

Jeżeli naprawdę szczerze byśmy zapisywali, ile admiracyjnie jest z tym związane — jest to mnóstwo — jest to nie do wiary, tyle, że właściwie nie powinno się nikomu powiedzieć, ile czasu to pożera (StV/G/St).

2015, Radosław Buraczyński, Piotr Kocyba, „Patrzeć dalej niż czubek własnego nosa”—współpraca na pograniczu polsko-niemieckim z perspektywy podmiotów lokalnych, page 90:

If we were really honest to write down how much is involved with it with admiration - it's a lot - it's unbelievable, except that you really shouldn't tell anyone how much time it eats up" (StV/ G/St).

(rare) in an admirational manner, with admiration


interesująco

pl-adv

interesująco (comparative bardziej interesująco, superlative najbardziej interesująco)

bardziej interesująco (comparative)
najbardziej interesująco (superlative)


adnominalnie

From adnominalny + -ie. First attested in 1965.

ref

Adam Heinz (1965) System przypadkowy języka polskiego (in Polish), Nakł. Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 45

użyty adnominalnie i adwerbialnie

Wyrażenie przyimkowe w formie bez + gen. może być użyte adnominalnie i adwerbalnie.

1970, Polska Akademia Nauk. Komitet Słowianoznawstwa, Monografie slawistyczne, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.:

A prepositional phrase in the form bez + gen. can be used adnominally and adverbally.

[…] mogą więc być użyte adnominalnie lub adwerbalnie (bezokazyjne kwiaty, bezstykowy regulator, beznoclegowa wycieczka).

1991, Prace filologiczne, Skł. gł. w Księgarni E. Wendego, page 160:

[…] they can therefore be used adnominally or adverbally (occasionless flowers, contactless regulator, overnight trip).

W językoznawstwie ie. oznacza przypadek używany zarówno adnominalnie, jak i adwerbalnie , pod względem funkcjonalnym bardzo zróżnicowany.

1993, Kazimierz Polański, Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, →ISBN, page 171:

In linguistics ie. denotes a case used both adnominally and adverbally, functionally very different.

Łaciński genetivus possessivus, czyli przypadek oznaczający najogólniej posiadanie, zwykle jest używany adnominalnie, tzn. jako tradycyjna przydawka rzeczowna dopełniaczowa, np. domus patris – dom ojca, ale może również pełnić funkcję predykatywną, tj. występować jako orzecznik, np. domus patris est – dom jest (własnością) ojca.

2011, Małgorzata Górska, “Łaciński genetivus possessivus (proprietatis) a modalność”, in Linguistica Copernicana, volume 5, number 1, →ISSN, pages 63–75:

The Latin genetive possessive, i.e. a case meaning possession in general, is usually used adnominally, i.e. as a traditional genitive noun adjective, e.g. domus patris - father's house, but it can also predicative, i.e. appearing as a predicate, e.g. domus patris est – the house is (owned by) the father.

Stwierdzenie to nie oznacza, że każdy rodzaj nieokreśloności musi być nacechowany pejoratywnie. W wypadku znacznika wyliczenia niewyczerpującego ya ‘X ya Y’ zachodzi wprawdzie implikacja, że istnieją jeszcze inne niewymienione elementy, ale ze spójnikiem tym muszą obligatoryjnie wystąpić przynajmniej dwa argumenty, a zatem nie może on być używany adnominalnie z jednym rzeczownikiem, tak jak pozostałe wyrażenia (por. Suzuki 1998: 267).

2012, Szymon Grzelak, “Metodologiczne aspekty analizy kontrastywnej znaczników dyskursu w językach polskim i japońskim”, in (Please provide the book title or journal name), Wydawnictwo Rys, →ISSN:

This statement does not mean that every kind of vagueness must be pejorative. In the case of the non-exhaustive enumeration marker ya 'X ya Y', there is an implication that there are other items not mentioned, but this conjunction must necessarily be accompanied by at least two arguments, so it cannot be used adnominally with a single noun as well as other expressions (cf. Suzuki 1998: 267).

Zasadniczym wykładnikiem partytywności jest genetivus partitivus, czyli dopełniacz cząstkowy, występujący w grupach z rzeczownikiem (adnominalnie) lub z czasownikiem (adwerbalnie).

2012, Struktury posesywne i partytywne w języku polskim i słoweńskim:

The fundamental exponent of partitiviness is the genitive partitive, i.e. the partial genitive, appearing in groups with a noun (adnominally) or with a verb (adverbally).

(grammar) adnominally (in an adnominal way; used like an adnoun, adjectivally)


przy założeniu

Literally, “on [the] assumption [that]”.

on the understanding
on the understanding


adoracyjnie

From adoracyjny + -ie. First attested in 1910.

Jan Nepomucen Fijałek (1910) Szkolnictwo kościelne w Polsce średniowiecznej. Wstęp i cz. 1 (in Polish), page 6

Pozostaje w ciele uwielbionem i nieprzerwanie adoracyjnie czci Ojca Niebieskiego […]

1927, Kazimierz Siedlecki, Życie wewnętrzne Jezusa i Marji w oświetleniu eucharystycznem, volume 1, page 260:

He remains in the glorified body and continuously adorationally worships of the Heavenly Father […]

— Bo na kigoz by diabła, aj diabła, sytko wyszło, jakby świat na gazdak nie stał! — zauważył adoracyjnie Krzyś.

1953, Kazimierz Przerwa Tetmajer, Legenda Tatr, page 218:

"Because it would be hell for kigoz, and hell, it would turn out well, as if the world wasn't on a pedestal!" - remarked adorationally Krzyś.

Jak wynika z recencji cenzorskiej, książka, przeznaczona dla młodzieży, napisana została nie dość adoracyjnie.

1978, Dziennik Związkowy = Polish Daily Zgoda : an American daily in the Polish language – member of United Press International, volume 70, number 64, page 4:

According to the censor's review, the book, intended for young people, was not written in a sufficiently adorational way.


adrenergicznie

From adrenergiczny + -ie. First attested in 1936.

Wszechświat : tygodnik popularny poświęcony naukom przyrodniczym (in Polish), volume 8, number 1735, 1936, page 242


adsorpcyjnie

From adsorpcyjny + -ie. First attested in 1914.

Władysław Vorbrodt (1914) Rola próchnicy w glebie w świetle nowszych badań (in Polish), page 95

Miedź jest adsorpcyjnie związana, co należy wnosić z tego, że przy traktowaniu rozcieńczonym kwasem azotowym całkowicie przechodzi do roztworu.

1938, Józef Sioma, Skorupa ochronna, lakier, opalenizna pustynna oraz pustynie kopalne : studium litologiczne = Schtuzrinde, Wüstenlack, Sonnenbrand der Wüsten und fossile Wüsten : ein litologisches Studium, page 170:

The copper is adsorptionally bound, which is to be understood from the fact that it goes completely into solution when treated with dilute nitric acid.


na klęczkach

Literally, “in [the] kneeling position”.

Used other than figuratively or idiomatically: see na, klęczki.

(idiomatic) fawningly, obsequiously, servilely


adwentowo

From adwentowy + -o. First attested in 1880.

Kolce : kartki humorystyczno-satyryczne. R. 10, nr 35 (in Polish), 1880, page 279

(Christianity) in a manner pertaining to Advent


adwerbalnie

From adwerbalny + -ie. First attested in 1927.

Friedrich Lorentz (1927) Gramatyka pomorska (in Polish), G. Gebethner i Wolff, page 1115

(grammar) adverbially (connecting with an adverb)


adwekcyjnie

From adwekcyjny + -ie. First attested in 1972.

Uniwersytet Warszawski. Instytut Geograficzny (1972) Prace i studia Instytutu Geograficznego UW. (in Polish), Uniwersytet Warszawski, page 54

transportować adwekcyjnie

Zatem w chłodniejszym okresie roku, kiedy masy powietrzne napływające nad obszar Polski są najbardziej zróżnicowane termicznie, duże zmiany temperatury są uwarunkowane adwekcyjnie; są też wówczas najczęstsze.

1987, Przegląd geofizyczny, Państwowe Wydawn. Naukowe., page 301:

Therefore, in the colder period of the year, when the air masses flowing over Poland are the most thermally differentiated, large temperature changes are conditioned advectionally; they are also the most common.

[…] ale poziom odcieków w składowisku występuje poniżej poziomu ciśnień piezometrycznych warstwy wodonośnej, w związku z czym zanieczyszczenia mogą migrować adwekcyjnie od warstwy wodonośnej w kierunku dna składowiska.

2000, Kazimierz Garbulewski, Dobór i badania gruntowych uszczelnień składowisk odpadów komunalnych, Wydawn. SGGW, →ISBN, page 15:

[…] but the level of leachate in the landfill is below the level of piezometric pressures of the aquifer, therefore contaminants may migrate advectively from the aquifer towards the bottom of the landfill.

Przebieg warunków pogodowych w porze zimowej lat hydrologicznych 1992/1993-1994/1995 nie wywoływały nasilonej erozji roztopowej, bowiem tajanie śniegu odbywało się solarnie, a nie adwekcyjnie.

2002, K Klima, L Kordas, “Wpływ użytkowania gleby górskiej na natężenie jej spłukiwania i infiltrację wody”, in Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, volume 487, -, →ISSN:

The course of weather conditions in the winter season of the hydrological years 1992/1993-1994/1995 did not cause intense snowmelt erosion, because the snowmelt occurred solarly, not advectively.

Do dowolnego lecz ustalonego z-tego bloku dostarczana jest substancja aktywna transportowana adwekcyjnie z bloku i-1 z prędkością u_(i-1/2) oraz transportowana dyfuzyjnie od strony złoża ze strumieniem gęstości J. Równocześnie z tego samego i-tego bloku odprowadzana jest substancja aktywna transportowana adwekcyjnie do bloku i + 1 z prędkością u_(i-1/2) oraz w kierunku zasadniczego strumienia płynu prędkością ʋ.

2007, MARIUSZ R SŁAWOMIRSKI, “Analiza roztwarzania substancji aktywnych z uwzględnieniem efektów dyfuzyjnych okołoziarnowej warstwy granicznej”, in Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN, volume 9, numbers 1-4, →ISSN, archived from the original on 2023-03-08:

An active substance transported advectively from block i-1 at the speed u_(i-1/2) is delivered to any but determined z-th block and transported diffusion from the side of the bed with the J density flux. At the same time, from the same i-type block, the active substance is transported advectively to block i + 1 at a speed of u_(i-1/2) and in direction of the main stream of fluid with the velocity ʋ.

W tym wypadku maleje silniej niz kwadratowo wskutek rozpraszania/
> pochlaniania w powietrzu.
>
Zależy od kierunku wiatru, pył radioaktywny transportowany adwekcyjnie
może być akumulowany w pewnych miejscach, tworząc nowe źródła
promieniowania. Najgorsze, że chyba nawet ludzie mieszkający
parędziesiąt km od elektrowni nie znają konkretów.
Natomiast jeśli chodzi o promieniowania gamma, to pył pochłania w
pewnym stopniu, ale chyba bardziej istotne jest tu ukształtownaie
terenu.

2011 March 16, Jan Górski, “Rozmowa z dr Stanisławem Latkiem, rzecznikiem Państwowej Agencji Atomistyki.”, in pl.sci.fizyka (Usenet):

In this case, it decreases more than quadratically due to scattering/
>absorption in the air.
>
Depending on the direction of the wind, radioactive dust transported advectively
may accumulate in certain places, creating new sources
of radiation. The worst thing is that probably even people living
several dozen kilometers from the power plant do not know the specifics.
When it comes to gamma radiation, dust absorbs to some extent, but the shape
of the land is probably more important here.

Ilość soli, jaka jest adwekcyjnie dostarczana do warstw przypowierzchniowych jest zbyt mała, aby spowodować zniszczenia wskutek wzrostu kryształów soli i wywołanych tym ciśnień.

2012, M Koniorczyk, D Gawin, “Modelowanie naprężeń wywołanych krystalizacją soli w materiałach budowlanych”, in Przegląd Budowlany, volume 83, number 6, →ISSN, pages 39–41:

The amount of salt that is advectively delivered to the near-surface layers is too small to cause damage due to the growth of salt crystals and the resulting pressures.

Ponieważ adwekcja taka często zachodzi w obrębie antycyklonu, doprowadza to do bardzo silnego spadku temperatury powietrza uwarunkowanego już nie tylko adwekcyjnie, ale też wspomaganego przez silne wypromieniowanie ciepła z podłoża podczas długiej nocy zimowej przy bezchmurnej pogodzie wyżowej (np. Kossowska-Cezak, 1997; Jaagus, 2006; Bardin, 2007; Isayev, Sherstyukov, 2008; Sidorenkov, Orlov, 2008; Ugryumov, Khar’kova, 2008, Van den Besselaar i in., 2010).

2016, Urszula Kossowska-Cezak, Sebastian Pełech, R Twardosz, “Niezwykle zimne miesiące zimowe w Europie (1951-2010)”, in Przegląd Geofizyczny, numbers 1-2, Polskie Towarzystwa Geofizyczne, →ISSN, pages 45–72:

Since such advection often occurs within an anticyclone, it leads to a very strong drop in air temperature not only conditioned advectively, but also supported by strong heat radiation from the ground during a long winter night with cloudless high-pressure weather (e.g. Kossowska -Cezak, 1997; Jaagus, 2006; Bardin, 2007; Isayev, Sherstyukov, 2008; Sidorenkov, Orlov, 2008; Ugryumov, Khar'kova, 2008, Van den Besselaar et al., 2010).

(earth science, chemistry, physics) advectively


adwerbialnie

From adwerbialny + -ie. First attested in 1744.

Michał Abraham Troc (1744) Nouveau dictionnaire francois, allemand et polonois (etc.) (in Polish), page 118